Turkish-Kutsal Kitap Yorum 5 66 Vahiy
Author: William Mac Donald
Date: 0101-01-01T00:00:00+00:00
Publisher: www.sermon-online.de

İsa Mesih’in

Vahyi

İSA MESİH’İN

VAHYİ

Giriş

“Bu peygamberlik sözlerini okuduğumuz zaman yüreklerimiz övgüyle dolmalı ve bu çağı saran her şeyden bizi kurtarmış olan lütfu anımsamalıyız. Bir diğer bereket de nihai zafer ve görkemin teminatıdır.”

– Arno C. Gaebelein

I. KUTSAL YAZILAR’DAKİ YERİ

Kutsal Kitap’ın son kitabının benzersiz oluşu, “Vahiy” veya orijinalinde olduğu gibi Apokalupsis sözcüğünden bellidir. Kendini ortaya koyan ya da açık olan anlamına gelen bu sözcük, apocalyptic’in orijinalidir. Bu aynı zamanda Eski Anlaşma’daki Daniel, Hezekiel ve Zekeriya’da bulunan bir tür yazı çeşididir, ama Yeni Antlaşma’da sadece bu bölümde bulunur. Simgeler, sayılar ve diğer edebi yöntemleri kullanan geleceğin peygamberlik görümlerine gönderme yapar.

Vahiy yalnızca her şeyin gelecekteki tamamlanışını ve Tanrı’yla Kuzu’nun nihai zaferini dört gözle beklemekle kalmaz, Kutsal Kitap’ın ilk altmış beş kitapçığının yarım kalan işlerini de tamamlar. Aslında kitap da en iyi bu şekilde anlaşılır; tüm Kutsal Kitap’ı bilerek! Karakterler, simgeler, olaylar, sayılar ve renklerle sanki daha önce Tanrı’nın sözünde karşılaşılır. Kimi, haklı olarak bu kitaba, Kutsal Kitap’ın “Büyük merkez istasyonu” der, çünkü “trenlerin” geldiği yer burasıdır. Bu düşünce trenleri Yaratılış’ta başlayıp bunu izleyen kitaplarda devam etti; kurtuluşun kızıl rayı, İsrail ulusu, diğer uluslar, inanlılar topluluğu, Tanrı’nın halkının düşmanı olan Şeytan, Mesih Karşıtı ve diğer kavramlar gibi.

Apocalypse [dördüncü yüzyıldan beri sık sık yanlışlıkla “Yuhanna’nın Vahyi” olarak belirtilir (1:1)], Kutsal Kitap’ın en yüksek noktasıdır. Bize her şeyin nasıl olacağını anlatır.

II. KİTABIN YAZARI

Kitabı kaleme alan kişi, bize kendisinin İsa Mesih’in buyruğuyla yazan Yu-hanna (1:1, 4, 9; 22:8) olduğunu söyler. Burada sözü edilen Yuhanna’nın uzun yıllar Efes’te çalışan Zebedi’nin oğlu (2 ve 3’üncü bölümlerde yer alan yedi inanlı topluluğun bulunduğu Küçük Asya) elçi Yuhanna olduğu görüşünü des-tekleyen çeşitli güçlü kanıtlar vardır. Yuhanna, Domitian tarafından Patmos’a sürüldü ve orada Rabbimiz’in kendisine söz ettiği görümleri yazdı. Daha sonra Efes’e döndü ve orada ileri bir yaşta öldü. Justin Martyr, İrenaeus, Tertullian, Hippolytus, İskenderiyeli Clement ve Origen, kitabı Yuhanna’ya atfederler. Ya-kın zamanda Apocryphan of John (İ.S. 150) adlı bir kitap Mısır’da bulundu. Bu kitap Vahiy’i özellikle Yakup’un kardeşi Yuhanna’ya atfetmektedir.

Bu kaynağa ilk muhalefet İskenderiyeli Dionysius’dan geldi. Ama o, bin yıllık dönem öğretisine (Va.20) karşı geldiğinden, bunun Yuhanna tarafından yazılmış olduğunu kabul etmek istemedi. Önce Yuhanna Markos’a, sonra da “İhtiyar Yu-hanna”ya olası yazarlar olarak yaptığı belirsiz ve tereddüt dolu göndermeler böylesine kuvvetli bir tanıklığa karşı koyacak güçte değildir. Pek çok çağdaş bilgin de Elçi Yuhanna’nın yazarlığını reddeder. İnanlılar topluluğu tarihinde 2. ve 3.Yuhanna’nın yazarının dışında “İhtiyar Yuhanna” olarak bilinen (ihtiyar) biriyle ilgili hiçbir kanıt yoktur. Bu iki mektup 1.Yuhanna’nın üslubuyla aynı üsluba sahiptir ve yalınlıkla sözcük bakımından da Yuhanna kitabına uyar.

Yukarıda belirtilen kanıt böylesine güçlüyken, Kutsal Kitap’ın içinde bulabi-leceğimiz kanıtlar o kadar açık değildir. Kitabın oldukça düzensiz bir Grekçe üslubu vardır (dilbilimcilerin “deyim hatası” dedikleri türden birkaç ifadeyi de içerir). Söz dizimi de Apocalypse’yi yazanın Müjde’yi yazamayacağına dair pek çok kişiyi ikna eder.

Ne var ki, bu farklılıklar açıklanabilir ve iki kitap arasında birbirini dengeler niteliktedir.

Bazıları, Yuhanna’nın Grekçe’sini ilerletip İ.S. 90’lı yılların sonuna doğru Müjde’yi yazdığı fikrinden yola çıkarak, Vahiy’in 50’li veya 60’lı yıllarda yazıl-dığına dair daha erken bir tarihi (Claudius veya Neron’un yönetiminde) kabul ederler. Ne var ki bu, gerekli olan bir açıklama değildir. Müjde’yi yazarken Yu-hanna’nın büyük olasılıkla bir yardımcısı vardı, ama Patmos’ta sürgündeyken kesinlikle yalnızdı. (Tanrı, Kutsal Kitap’taki bölümlerin hepsi için genel bir üslup kullanmayıp yazarın bireysel üslubunu kullandığından, vahiy öğretisi her iki yönden de etkilenmez).

Işık ve karanlıkla ilgili genel temalar hem Yuhanna kitapçığında hem de Vahiy’de bulunur. “Kuzu”, “yenme”, “söz”, “gerçek”, “diri sular” gibi sözler her iki metni birbirine bağlar niteliktedir. Bununla birlikte hem Yuhanna 19:37 hem de Vahiy 1:7, Zekeriya 12:10’dan alıntı yapar. Buna karşın Septuagint’te (Eski Antlaşma’nın İ.Ö. 270’de başlanılan Grekçe çevirisi) bulunan “deşmiş” sözcüğünü değil de “deşmiş” olarak çevrilen başka bir sözcüğü kullanırlar.1

Müjde ve Vahiy’deki sözcük dağarcığı ve üslupla ilgili farklılıkların bir ne-denini de bunların temsil ettikleri edebi tür farklılığı oluşturur. Buna ek olarak, Vahiy’deki İbranice ifade tarzının büyük bir kısmı Eski Antlaşma yazım tarzına dayanır.

Sonuç olarak şu söylenebilir: Vahiy’i yazanın Zebedi’nin oğlu, Yakup’un kardeşi elçi Yuhanna olduğunu söyleyen geleneksel görüşün sağlam bir tarihi temeli vardır ve sorunlar da bu kaynak reddedilmeden açıklanabilir.

III. TARİH

Bazı kişiler, Vahiy’in yazıldığı tarih olarak oldukça erken görünen İ.S. 50’li veya 60’lı yılların sonunu yeğlemiştir. Belirtilmiş olduğu gibi bu, kısmen Vahiy’in daha az gelişmiş olan üslubunu açıklamak içindir. Kimi de “666”nın (13:18) Neron’un2, (bazı kişiler onun ölümden dirileceğine inanıyordu) bir kehaneti olduğuna inanır. Bu, erken bir tarihi belirtir. Bunun olmadığı gerçeği, kitabın kabulünü etkilemez (Bu kitabın Neron’un döneminden çok daha sonra yazılmış olduğunu belirtebilir).

İnanlılar topluluğunun ataları, Domitian döneminin ikinci yarısında (aşağı yukarı İ.S. 96) Yuhanna’nın Patmos’da Vahyi aldığı zamanı özellikle belirtirler. Bu, Ortodoks imanlılar arasında kabul gören erken, bildirilen ve yaygın bir görüş olduğundan, kabul edilmesi için gereken nedenlere sahiptir.

IV. ÖN OLAYLAR VE KONULAR

Vahiy kitabını kavramanın anahtarı, kitabın üç ana kısma ayrılmış olduğunu anlamada yatar. Birinci bölüm, Yuhanna’nın Mesih’i bir yargıç gibi giyinip yedi inanlılar topluluğu arasında dururken gördüğü görümü betimler. İkinci ve üçüncü bölümler ise bizim de içinde yaşadığımız inanlılar topluluğu çağını izleyen gele-cekte olacak olaylarla ilgilidir. Kitabı aşağıdaki gibi bölebiliriz:

1. Yuhanna’nın gördüğü olaylar; yani inanlılar topluluğunun Yargıcı olarak Mesih’i gördüğü görüm,

2. Olan olaylar; elçilerin ölümünden Mesih’in kutsallarını cennete götüreceği zamana kadar olan inanlılar topluluğu döneminin ana hattı (2. ve 3.bölüm).

3. Bundan sonra olacak olaylar; kutsalların Mesih’le gökte buluşmasından sonsuzluğa dek geçekleşecek olan olayların ana hattı (4-22.bölümler). Kitabın üçüncü kısmının içeriğini anımsamanın en kolay yolu aşağıdaki gibidir:

a) 4-19.bölümler, Büyük Sıkıntı’yı, Tanrı’nın iman etmeyen İsrail ulusuyla iman etmeyen diğer ulusları yargılayacağı en az yedi yıl süren dönemi betimler. Bu yargılamalar şu özelliklerle betimlenir:

-  Yedi mühür.

-  Yedi borazan.

-  Yedi tas.

b) 20-22’nci bölümler Mesih’in ikinci gelişi, O’nun yeryüzündeki egemenliği, büyük beyaz bir tahtın önündeki yargılanma ve sonsuzlukla ilgilidir.

Büyük sıkıntı döneminde yedinci mühür yedi borazanı içerir. Yedinci borazan da yedi yargı tasını içerir. Bu nedenle, büyük sıkıntı dönemi aşağıdaki gibi bir şemayla gösterilebilir:

MÜHÜRLER

1 2 3 4 5 6 7

BORAZANLAR

1 2 3 4 5 6 7

TASLAR

1 2 3 4 5 6 7

Kitaptaki Parantezler

Yukarıdaki şema, Vahiy bölümünün ana hatlarını belirtmektedir. Ne var ki, anlatım ilerlerken, okuyucuya büyük sıkıntı dönemine ait bazı büyük şahsiyetleri ve olayları tanıtmak için sık sık kesintiler yapılır. Bazı yazarlar bunlara parantez veya ek der. Belli başlı parantezlerden bazıları şunlardır:

1) Mühürlenmiş 144.000 Yahudi kutsal (7:1-8).

2) Bu dönemin diğer uluslardan oluşan imanlıları (7:9-17).

3) Melek ve küçük tomar (10.bölüm).

4) İki tanık (11:3-12).

5) İsrail ve ejderha (12.bölüm).

6) İki canavar (13.bölüm).

7) Siyon Dağı’nda Mesih’le birlikte 144.000 kişi (14:1-5)

8) Sonsuz Müjde’yi getiren melek (14:6-7)

9) Babil’in yıkılışının ilk ilanı (14:8).

10) Canavara tapanlara uyarı (14:9-12).

11) Yerin ve asmanın ürünü (14:14-20).

12) Babil’in yıkılışı (17:1, 19:3).

Kitaptaki Simgeler

Vahiy’de kullanılan dilin büyük kısmını simgeler oluşturur. Sayılar, renkler, mineraller, mücevherler, canavarlar, yıldızlar ve kandillerin hepsi kişileri, nesneleri veya gerçekleri temsil etmek için kullanılırlar.

İyi ki bu simgelerin bazıları kitapta net bir biçimde açıklanır. Örneğin, yedi yıldız yedi topluluğun melekleridir (1:20); büyük ejderha İblis ya da Şeytan’dır (12:9). Diğer simgelerin anlamlarına ilişkin ipuçları Kutsal Kitap’ın diğer kısımlarında bulunur. Dört canlı yaratık (4:6), Hezekiel 1:5-14’deki dört canlı yaratıkla hemen hemen aynıdır. Hezekiel 10:20’de bunlar Keruvlar olarak adlandırılırlar. Pars, ayı ve aslan (13:2) bize Daniel 7’de Yunanistan, İran ve Babil imparatorluklarını belirten bu vahşi hayvanları anımsatır. Diğer simgeler Kutsal Yazılar’da net olarak açıklanmıyor gibi görünmektedir. Bu nedenle bizim de bunları yorumlarken son derece dikkatli olmamız gerekir.

Kitabın Konusu

Tüm Kutsal Kitap çalışmasında olduğu gibi, Vahiy bölümünü çalışırken de inanlılar topluluğuyla İsrail arasındaki farkı daima aklımızda tutmalıyız. İnanlılar topluluğu, ruhsal bereketlerle bereketlenen ve Mesih’in yüceliğini O’nun Gelini olarak paylaşmaya çağrılan göksel bir halktır. İsrail ise Tanrı’nın İsrail ülkesini vaat ettiği yeryüzündeki eski halkı, Mesih’in yönetimi altında olan yeryüzündeki krallığıdır. Gerçek topluluktan ilk üç bölümde söz edilir, ama 19:6-10’da yer alan Kuzu’nun düğün şölenine kadar görünmez. Büyük sıkıntı dönemi (4:1; 19:5) ise aslında Yahudi özelliklerine sahiptir.

Bu giriş bölümünü bitirmeden önce, tüm imanlıların Vahiy bölümünü yukarıda belirtildiği gibi yorumlamadığını söylemekte fayda vardır. Kimi, kitabın içindeki olayların imanlılar topluluğunun ilk dönemlerinde tamamen yerine geldiğini düşünür. Kimi de Vahiy bölümünün Yuhanna’nın döneminden sona dek topluluk çağının daimi bir resmini sunduğunu öğretir.

Kitap, Tanrı’nın çocuklarının hepsine, geçici şeyler için yaşamanın ne kadar akılsızca olduğunu öğretir. Bizi, mahvolana tanıklık etmememiz konusunda uyarır ve yine bizi Rab’bin dönüşünü sabırla beklemek için teşvik eder. İmanlı olmayanlara gelince, Kurtarıcı’yı reddedenleri bekleyen korkunç sona dair Vahiy bölümü son derece ciddi bir uyarıda bulunmaktadır.

ANA HATLAR

I. YUHANNA’NIN GÖRMÜŞ OLDUĞU OLAYLAR (1.bölüm)

A. Giriş ve Selamlama (1:1-8)

B. Yargıç Giysileri İçindeki Mesih’in Görümü (1:9-20)

II. OLAN OLAYLAR: RABBİMİZ’DEN MEKTUPLAR (2, 3.bölümler)

A. Efes’teki Kiliseye (2:1-7)

B. İzmir’deki Kiliseye (2:8-11)

C. Bergama’daki Kiliseye (2:12-17)

Ç. Tiyatira’daki Kiliseye (2:18-29)

D. Sart’taki Kiliseye (3:1-6)

E. Filadelfya’daki Kiliseye (3:7-13)

F. Laodikya’daki Kiliseye (3:14-22)

III. BUNDAN SONRA OLACAK OLAYLAR (4-22.bölümler)

A. Gökteki Taht (4.bölüm)

B. Mühürlü Tomar ve Kuzu (5.bölüm)

C. Altı Mührün Açılışı (6.bölüm)

Ç. Büyük Sıkıntıda Kurtulanlar (7.bölüm)

D. Yedinci Mühür ve Yedi Borazanın Başlangıcı (8, 9.bölümler)

E. Melek ve Küçük Tomar (10.bölüm)

F. İki Tanık (11:1-14)

G. Yedinci Borazan (11:15-19)

Ğ. Sıkıntı Dönemindeki Anahtar Şahsiyetler (12-15.bölümler)

H. Tanrı’nın Öfkesi ve Yedi Tas (16.bölüm)

I. Büyük Babil’in Yıkılışı (17, 18.bölümler)

İ. Mesih’in Gelişi ve Bin Yıllık Egemenliği (19:1 - 20:9.bölümler)

J. Şeytan’ın Yargılanması ve İman Etmeyenler (20:10-15)

K. Yeni Gök ve Yeni Yeryüzü (21:1 - 22:5)

L. Son Uyarılar, Teselliler, Davetler ve Öğütler (22:6-21)

YORUM

I. YUHANNA’NIN GÖRMÜŞ OLDUĞU OLAYLAR (1.bölüm)

A. Giriş ve Selamlama (1:1-8)

1:1-2   Birinci ayet, kitabın konusunu, yani yakın zamanda olması gereken olayları ilan eder. Vahiy bölümü aslında geleceğin bir açıklamasıdır. Gelecekteki olaylarla ilgili bu vahiy Tanrı tarafından İsa Mesih’e verildi. Rab İsa’nın bunu gönderdiği meleğine teslim etmesinden sonra melek de bunu O’nun kulu olan Yuhanna’ya iletti. Yuhanna’nın kitabı yazma amacı bu bilgiyi Rab’bin kulla-rıyla, yani gerçek imanlılarla paylaşmaktı. Bunu yaparken Yuhanna, Tanrı’nın sözüne ve İsa Mesih’in tanıklığına tanıklık etmektedir. Kısacası, Yuhanna göksel görümlerde gördüğü her şeye tanıklık etti.

1:3   Bu kitabın toplulukta okunması gerektiği konusu Tanrı’nın isteğini açıkça belli eder, çünkü Tanrı bunu okuyana ve bunu toplulukta dinleyip yerine getirenlere özel bir bereket vaat etti. Peygamberliklerin gerçekleşme zamanı yakındı.

1:4   Yuhanna kitapta Romalılar’ın Asya İli’nde (bugünkü Türkiye) bulunan yedi topluluğa hitap eder. Yuhanna önce bu topluluklara lütuf ve esenlik diler. Lütuf, Tanrı’nın hak etmediğimiz halde bizi kayırması ve iman yaşamında her zaman gerekli olan güç anlamına gelir. Esenlik ise, imanlının acı, üzüntü ve hatta ölümü cesaretle karşılamasını mümkün kılan dinginliktir. Lütuf ile esenliğin Üçlü Birlik’ten geldiği söylenir. Lütuf ve esenlik var olan, var olmuş ve gelecek olandan gelir. Bu, Baba Tanrı’ya gönderme yapar ve Yehova adının gerçek an-lamını verir. O, daima var olan ve değişmeyendir. Lütuf ve esenlik, O’nun tah-tının önünde bulunan yedi ruhtan gelir. Yetkinliği ve bütünlüğü belirten yedi rakamı, tüm doluluğuyla Tanrı’ya gönderme yapar. Bu yüzden yedi rakamının Kutsal Kitap’ın bu son kitabında elli dört kez bulunması şaşırtıcı değildir.

1:5   Lütuf ve esenlik, ölüler arasından ilk doğan, dünya krallarına egemen olan güvenilir tanık İsa Mesih’ten gelir. Bu açıkça Oğul Tanrı’yı betimlemek-tedir. O, güvenilir tanıktır. Ölüler arasından ilk doğan olarak artık ölmemek üzere ölümden dirilen ilk kişi olan ve sonsuz yaşamın tadını çıkarmak için ölümden dirilenler arasında yücelik ve güce sahip olandır. Dünya krallarına da egemendir. Yuhanna ilk selamlamadan sonra Rab İsa’ya övgüler sunar. İlk önce Kurtarıcı’dan bizi seven (bizi sever, dipnot)3, kanıyla bizi günahlarımızdan özgür kılmış olan diye söz eder. Fiillerin zamanına dikkat edin: Seven; geniş zaman ve devam eden bir eylem, kılmış; geçmiş zaman ve tamamlanan bir gö-revdir. Sıraya da dikkat edin: Bizi sever ve bizi özgür kılmadan çok önce sevdi. Ödediği bedele de dikkat edin: Kanıyla. Dürüstçe yapılan bu kişisel değerlen-dirme, bedelin çok yüksek olduğunu itiraf etmemiz için bizi zorlar. Böylesine yüksek bir bedelle özgür kılınmayı hak etmedik.

1:6   Sevgisi bizi özgür kılarken bitmedi, bitebilirdi de. Bizi bir krallık haline getirip Babası Tanrı’nın hizmetinde kâhinler yaptı. Kutsal kâhinler olarak Tanrı’ya ruhsal kurbanlar sunarız: Kişiliğimiz, sahip olduklarımız, övgülerimiz ve hizmetimiz. Kraliyet kâhinleri olarak bizi karanlıktan kendi harika ışığına çağı-ranın üstünlüğünü açıklarız. Böylesine büyük bir sevgiyi derin derin düşünürsek O’nun, yüceliğe, onura, tapınmaya ve övgüye layık olduğu sonucuna varırız. Yaşamlarımız, inanlılar topluluğu, dünya ve tüm evren üzerinde güç sahibi ol-maya layıktır. Amin.

1:7   Kutsanan bu Kişi, bulutlarla yeryüzüne geri gelir. O’nun gelişi ne yerel ne de görünmez bir şekilde olacak, çünkü her göz O’nu görecek (Mat.24:29-30). O’nun çarmıha gerilmesinde suçlu olanlar donup kalacak. Aslında yeryüzünün tüm halkları yas tutacak, çünkü O, düşmanlarını yargılamak ve egemenliğini kurmak için geliyor. İmanlılar O’nun gelişiyle ilgili olarak yas tutmazlar: “Evet, böyle olacak! Amin” derler.

1:8   Bu ayette konuşmacının değiştiği görülmektedir. Rab İsa kendisini Alfa ve Omega (Grek alfabesinde ilk ve son harf), İlk ve Son3 olarak tanıtır. Zamanı ve sonsuzluğu doldurur; sözcükler O’nun yüceliğini anlatmaya yetmez. Yaratılı-şın kaynağı ve hedefidir; Tanrı’nın dünyadaki tasarısını başlatan ve bitirecek olan da O’dur. Var olan, var olmuş ve gelecek olan O’dur; varoluşunda sonsuz ve güç açısından Her Şeye Gücü Yeten O’dur.

B. Yargıç Giysileri İçindeki Mesih’in Görümü (1:9-20)

1:9   Kendisini sıkıntıda, tanrısal egemenlikte ve sabırda bütün imanlıların ortağı ve kardeşi olarak tanıtan Yuhanna’ya dönüyoruz. Burada sıkıntı, sabır ve egemenliği birleştirmektedir. Pavlus da Elçilerin İşleri 14:22’de kutsallara, “imana bağlı kalmaları... Tanrı’nın Egemenliği’ne, birçok sıkıntıdan geçerek girmemiz gerekir” diyerek öğüt verdiğinde bunları birleştirmiştir.

Yuhanna, Tanrı’nın sözüne ve İsa’ya olan tanıklığına sadık kaldığı için Ege Denizi’nde, Patmos denilen adada hapsedilmişti. Ancak, yücelik ve yargıyla ilgili görümlere kavuştukça hapsedildiği yer onun için cennete giden bir bekleme odası oldu.

1:10   Yuhanna Ruh’un yönetimindeydi, yani O’nunla lekesiz, tertemiz bir birlikteliği olduğundan, Tanrı’yla doğru bir iletişime sahip olabilirdi. Bu, bize bir kimsenin Tanrı’nın sesini işitmek için O’na yakın olması gerektiğini anımsatır. “Rab kendisinden korkanlarla paylaşır sırrını” (Mez.25:14). Yuhanna’nın Ruh’un etkisinde kaldığı gün Rab’bin günüydü, yani haftanın ilk günü. Mesih’in diril-diği, sonradan öğrencilerine iki kez göründüğü ve Ruh’un Pentikost’ta indiği gündü. Öğrenciler Rab’bin gününde ekmek bölüyorlardı. Pavlus da ilk günde Korintliler’e yardım toplamaları için talimat vermişti. Kimi, Yuhanna’nın yazacak olduğu yargılamayla ilgili zamana gönderme yaptığını düşünür, ama buradaki ifade orijinalinden oldukça farklıdır.4

Yuhanna arkasından gelen borazan sesine benzer yüksek bir ses işitti.

1:11-12   Ona görmek üzere olduklarını kitaba yazmasını ve yedi kiliseye göndermesini söyleyen İsa’ydı. Yuhanna, konuşanı görmek için arkasına dönünce yedi altın kandillik gördü. Bu kandilliklerin her birinin bir ayağı, dikey bir kısmı ve üzerinde yağla yanan bir fitili vardı.

1:13   Yedi altın kandilliğin ortasındaki kişi insanoğluna benzer biri idi. Onunla her bir kandilliğin arasında hiçbir şey yoktu. Aracı, hiyerarşi veya örgüt yoktu. Her bir topluluk özerkti. Mc Conkey Rab’bi betimlerken şöyle der:

Ruh, bizim donuk ve sınırlı aklımıza Vahyin Mesih’i olan Kişi’nin yüceliğini, ih-tişamını ve heybetini az da olsa anlatabilmek için doğada varolan tüm simgeleri adeta tüketir.5

Üzerindeki giysi, bir yargıcın giydiği uzun giysiye benziyordu. Göğsündeki altın kuşak, O’nun adalet ve sadakatle yargılayacağını simgeler (Yşa.11:5’e bakınız).

1:14   Başı, saçı ak yapağı gibi beyaz, kar gibi bembeyazdı. Bu, eski gün-lerdeki gibi O’nun sonsuzluğunu (Dan.7:9), yargısının bilgeliği ve saflığını res-meder. Gözleri alev alev yanan ateşti sanki ifadesi de yetkin bilgi, kusursuz anlayış ve kaçınılması imkansız olan etkileyici bakışı anlatır.

1:15   Rab’bin ayakları, ocakta kor haline gelmiş parlak tunca benziyordu. Tunç her zaman bir yargılama simgesi olduğundan bu, burada görülenin aslında bir mahkeme salonu olduğu görüşünü destekler. Sesi, denizin dalgalarına veya heybetli ve ürkütücü bir çağlayana benziyordu.

1:16   Sağ elinde sahip olmayı, gücü, kontrolü ve onuru simgeleyen yedi yıl-dız vardı. Ağzından iki ağızlı keskin bir kılıç, yani Tanrı’nın sözü (İbr.4:12) uzanıyordu. Yedi kiliseye gönderilen mektuplarda görüldüğü gibi, burada hal-kıyla ilgili keskin ve doğru kararlara gönderme yapar. Yüzü, Tanrılığının görkemi ve ihtişamıyla göz kamaştıran öğlen güneşi gibi parlıyordu.

Bütün bu düşünceleri bir araya getirince, Mesih’i yedi kiliseyi yargılamaya gücü yeten olarak bütün yetkinliği içinde görürüz. Kitapta daha sonra düşmanlarını yargılayacağını okuruz, ama yargılama önce Tanrı’nın ev halkından başlamalıdır (1Pe.4:17). Ancak her durumda farklı bir yargılama olduğuna dikkat edin. Topluluklar arınma ve ödül amacıyla, dünya da cezalandırma amacıyla yargılanır.

1:17   Yargıcın görüntüsü, Yuhanna’nın O’nun ayaklarının dibine ölü gibi yığılmasına neden oldu, ama Rab kendisini ona ilk ve son olarak (bu Yehova’nın bir unvanıdır) (Yşa.44:6; 48:12) tanıtarak onu kaldırdı.

1:18   Yargıç, daha önce ölmüş, ama sonsuzluklar boyunca diri kalacak olandır. Ölümün ve ölüler diyarının anahtarları O’nun elindedir; öyle ki her ikisinin üzerinde de kontrol sahibi olup eşsiz bir biçimde ölüleri diriltebilir. Burada ölüler diyarı ruhu, ölüm de bedeni belirtir. Bir kimse öldüğü zaman ruhu ölüler diyarına gider, ki bu isim bedenin ruhundan ayrılmış olduğunu gösterir. Beden mezara gider. İmanlı için bedenin ruhtan ayrılmış olduğu durum, Rab’le birlikte olmayla aynıdır. Dirilişte ise can, yüceltilmiş bedenle tekrar birleşir ve Baba’nın gökteki evine götürülür.

1:19   Yuhanna, gördüklerini (1.bölüm), şimdi olanları (2, 3.bölümler) ve bundan sonra olacakları (4-22.bölümler) yazmak zorundadır. Bu, kitabın genel yapısını oluşturur.

1:20   Rab o zaman Yuhanna’ya yedi yıldız ve yedi altın kandilliğin sırrını açıkladı. Yıldızlar kilisenin meleklerini veya yedi kilisenin habercilerini temsil ederken, kandillikler yedi kiliseyi temsil ediyordu.

Meleklerle ilgili çeşitli açıklamalar yapılmıştır. Bazıları, tıpkı meleklerin ulusları temsil ettiği gibi (Dan.10:13, 20, 21), bunların da kiliseleri temsil eden meleğe benzer varlıklar olduklarını söyler. Kimi de onların kiliselerin önderleri, çobanları olduklarını söyler. Ama bu açıklama ruhsal dayanaktan yoksundur. Bazıları da onların Patmos’da Yuhanna’dan mektupları alan ve kiliselere veren haberciler (insan) olduklarını söylerler. Aynı anlamı veren Grekçe’deki angelos sözcüğü, melek veya haberci anlamına gelir. Ama bu kitapta melek sözcüğü çok önemlidir.

Mektuplar, meleklere hitap etse de, içeriklerinin kiliseler için olduğu açıkça bellidir.

Kandillikler ışık taşıyanlardı. Bu, bu dünyanın karanlığında Tanrı için parlamaları gereken yerel kiliseler için uygun bir simgedir.

II. OLAN OLAYLAR: RABBİMİZ’DEN MEKTUPLAR (2, 3.bölümler)

2’nci ve 3’üncü bölümlerde Asya İli’ndeki yedi kiliseye hitap eden mektuplar vardır. Bu mektuplar en az üç yönden uygulamaya konulabilir. İlki, Yuhanna’nın yazdığı dönemde mevcut olan yedi yerel kilisedeki durumu betimler. İkinci ola-rak, Hıristiyanlık tarihinde herhangi bir zaman diliminde yer alan görünümü ve-rir. Bu mektuplarda bulunan özellikler, Pentikost Günü’nden beri en azından her yüzyılda kısmen de olsa var olmuştur. Bu bakımdan mektuplar, Matta 13’deki yedi benzetmeyle belirli benzerlikler taşır. Sonuncusu ise bu mektuplar, Hıristi-yanlık tarihinden birbirini takip eden bölümler (her kilise belirli bir dönemi temsil eder) sunar. Belirtilen durumlar, gidişatın pek iyi olmadığını göstermektedir. Birçokları ilk üç mektubun birbirini takip eden, son dört mektubun da, gökte Mesih’le buluşacağımız zamana dek uzanan, aynı zamanda olan olaylarla ilgili olduğuna inanırlar.

Üçüncü görüşe göre, inanlılar topluluğu tarihi genellikle aşağıda görüldüğü gibi sıralanır:

Efes: Birinci yüzyılın genellikle övülen bir topluluğuydu, ama ilk sevgisini bırakmıştı.

İzmir: Kilise birinci yüzyıldan dördüncü yüzyıla dek Romalı imparatorlardan çok çekti.

Bergama: Hıristiyanlık, dördüncü ve beşinci yüzyıllarda Konstantin’in hima-yesinde resmi bir din olarak tanındı.

Tiyatira: Altıncı yüzyıldan on beşinci yüzyıla dek Batı Hıristiyan dünyası, Roma Katolik Kilisesi’nin etkisi altında kalmış, ancak reformlarla bu etki zayıf-lamıştır. Doğuyu ise Ortodoks Kilisesi yönetti.

Sart: On altıncı ve on yedinci yüzyıllar reformdan sonraki dönemlerdi. Reformların ışığı kısa bir süre sonra sönmeye başladı.

Filadelfya: On sekizinci ve on dokuzuncu yüzyıllarda büyük uyanışlar ve Müjde’yi yayma hareketleri oldu.

Laodikya: Son günlerin topluluğu, ılık ve inançtan dönen bir topluluk olarak resmedilir. Liberalizm ve evrenselliğin topluluğudur.

Mektupların yapısında bir benzerlik vardır. Örneğin, belirli bir topluluğa hitap eden her bir mektup selamla başlar; her biri Rab İsa’yı o topluluğa uyan bir rolde sunar; yine her biri O’nun topluluğun işleriyle ilgili bilgisini “biliyorum” sözüyle betimler. Laodikya dışındaki bütün topluluklar tavsiye edilir; İzmir ve Filadelfya dışındakiler de azarlanır. Her birine Ruh’un söylediklerini işitmeleri için özel bir öğüt verilir ve yine her biri galip gelen için özel bir vaat içerir.

Her topluluğun kendine özgü bir özelliği vardır. Phillips, bu belirli özellikleri ifade eden başlıkları şöyle sıralar: Sevgisiz topluluk, Efes; acı çeken topluluk, İzmir; gereğinden fazla hoşgörülü olan topluluk, Bergama; uzlaşmacı topluluk, Tiyatira; uyuyan topluluk, Sart; fırsatı olan topluluk, Laodikya. Walvoord, bu toplulukların sorunlarını şöyle betimler: (1) İlk sevgilerini kaybetmeleri; (2) acı çekmekten korkmaları; (3) öğreti hataları; (4) ahlâksızlık; (5) ruhsal ölüm; (6) Rab’be sıkı bağlanmama ve (7) ılık olma.6

A. Efes’teki Kiliseye (2:1-7)

2:1   Rab kendisini, Efes’teki kiliseye yedi yıldızı sağ elinde tutan, yedi altın kandilliğin ortasında yürüyen olarak tanıtır. Rab’bin bu mektuplardaki betim-lemelerinin çoğu birinci bölümdekilere benzer.

2:2   Bu kilise, çok şeyler yapması, çalışkanlığı ve gösterdiği sabırdan dolayı göze çarpar. İçindeki kötü kişilere göz yummamıştır. Yalancı elçileri ayırma ve onlarla gerektiği gibi uğraşma özelliğine sahipti.

2:3-4   Mesih’in adı uğruna zorluklara ve acılara sabırla dayanmış ve yorul-madan çalışmıştı. Ancak Efes’teki kilisenin başlangıçtaki sevgisinden uzak-laşmış olması oradaki trajediyi oluşturuyordu. Sevgisinin ateşi sönmüştü. İlk günlerin parlayan hevesi kaybolmuştu. İmanlılar, gelinin Mesih’e olan sevgisinin sıcak, dolu ve özgürce aktığı o eski günlere dönüp bakabilirlerdi. Öğretileri hâlâ sağlam olup hizmette etkindiler, ama tapınma ve hizmetin gerçek güdüsü yoktu.

2:5   İlk imanlarının iyi günlerini anımsamaları, azalan ilk sevgilerinden dolayı tövbe etmeleri ve imanlı yaşamlarının başlangıcını belirten adanmış hiz-metlerini sürdürmeleri gerekir. Yoksa O, Efes’teki kandilliği yerinden kaldı-racak, yani topluluk varlığını sürdüremeyecek ve tanıklığı yok olacaktı.

2:6   Nikolas yanlılarının yaptıklarından nefret etmelerinden dolayı bir kez daha tavsiye edilirler. Bu kişilerin kim olduklarından emin değiliz. Bazıları bu kişilerin Nikolas adlı bir din önderinin izleyicileri olduklarını düşünürler. Bazıları da bu adın, “kilise önderi dışında bütün halkı yönetme” anlamına geldiğini ve bunda ruhbanlık sisteminin oluşmasına ilişkin bir gönderme gördüklerine işaret eder.

2:7   Tanrı’nın sözünü işitmek için kulağı olanlar, Ruh’un kiliselere ne dediğini dinlemeleri için teşvik edilirler.

Sonra da galip gelene bir vaat verilir. Genel olarak Yeni Antlaşma’da galip gelen, İsa Mesih’in Tanrı’nın Oğlu olduğuna inanan (1Yu.5:5), bir başka deyişle de gerçek bir imanlıdır. İmanı, dünyayı bütün sınamalarına ve cazibesine rağmen yenmesini sağlar. Belki de mektupların her birinde bu sözün, o kilisenin duru-muyla bağlantılı olan ek bir özelliği vardır. Bu nedenle Efes’teki galip gelenler, başlangıçtaki sevgilerinden uzaklaştıktan sonra tövbe ederek imanının içtenliğini gösterenler olabilir. Bu durumdaki kişiler, Tanrı’nın cennetinde bulunan yaşam ağacından... yiyecekler. Bu, onların galip gelerek kurtulduklarını ima etmez, ama galip gelmeleri Rab’bi kabul ettikleri gerçeğini kanıtlar. İnsanlar yalnızca Mesih’e iman ederek, lütufla kurtulurlar. Kurtulanların hepsi yaşam ağacından yiyecektir, yani cennetteki sonsuz yaşama bütün doluluğuyla gireceklerdir.

Elçilerin ölümünden hemen sonra topluluğun durumunu betimlemek için sık sık Efes’teki kilise ele alınır.

B. İzmir’deki Kiliseye (2:8-11)

2:8   İzmir (Smyrna) mür ya da acılık anlamına gelir. Mesih burada kendisini ölmüş ve yaşama dönmüş, ilk ve son olan olarak sunar. Bu betimleme özellikle her gün ölüm tehdidiyle karşı karşıya kalanları teselli edecektir.

2:9   Rab, yumuşak bir üslupla acı çeken kutsallarına, onların sıkıntılarını çok iyi bildiğini anlatır. Dışarıdan bakıldığında yoksul görünebilirler, ama ruhsal açıdan bakıldığında zengindiler. Charles Stanley şöyle der: “Başını koyacak yeri olmayana yakın ve onun gibi olma konusunda özel bir onur vardı. Şunu öğren-dim: İsa özellikle yoksul hizmetkârlarının yoldaşıydı.”

Yahudiler İzmir’deki kutsallara şiddetli bir biçimde saldırıyorlardı. Tarihçiler, Polycarp’ın şehit edilmesinde gösterdikleri gayreti anlatırlar. Yahudiler olarak Tanrı’nın seçilmiş halkı olduklarını belirttiler, ama küfür dolu davranışlarıyla Şeytan’ın havrası olduklarını gösterdiler.

2:10   İmanlıların kısa bir süre sonra çekecekleri sıkıntılardan korkmama-ları gerekir. Bazıları hapsedilecek ve on gün sıkıntı çekeceklerdi. Burada sözü geçen on günlük süre; Konstantin’den önceki Roma imparatorlarının buyru-ğuyla gerçekleştirilen on acıyı ya da Diokletian (Diocletian) tarafından çektirilen on yıllık sıkıntıyı belirtebilir.

İmanlılar ölüm pahasına da olsa sadık kalmaları, yani Mesih’e olan iman-larından vazgeçmektense ölümü tercih etmeleri için teşvik edilirler. Bu kişiler, şehitler için özel bir armağan olan yaşam tacını alacaklardır.

2:11   Ruh’un kiliselere ne dediğinin işitilmesi için imanlılar O’nu istekle dinlemeye yeniden teşvik edilirler. Galip gelene ikinci ölümden hiçbir zarar görmeyeceği vaat edilmektedir. Buradaki galip gelen, kötü bir vicdanla yeryüzünde kalmaktansa, iyi bir vicdanla cennete gitmeyi seçerek imanının gerçek oluşunu kanıtlayandır. Bu kişiler iman etmeyenlerin sonu olan ikinci ölümden etkilenmeyeceklerdir (20:6-14).

C. Bergama’daki Kiliseye (2:12-17)

2:12   Bergama yüksek kule ya da mükemmel evlilik anlamına gelir. Bu mektup, Rab’bi iki ağızlı keskin kılıca sahip olan olarak sunar. İki ağızlı keskin kılıç, O’nun toplulukta kötülük yapanları yargılayacağı (16.ayete bakın) Tan-rı’nın sözüdür (İbr.4:12).

2:13   Bergama, imparatora tapınan sapık bir tarikatın Asya’daki merkeziydi. Bu nedenle buraya Şeytan’ın tahtı denir. İnanlılar topluluğu, etrafının puta tapanlar tarafından çevrilmesine, hatta üyelerinden biri olan Antipa’nın Rab İsa’ya tanıklığından dolayı şehit edilmiş olmasına rağmen, Mesih’e sadık kalmıştı. O, imparatora tapınmayı reddeden olarak bilinen ilk Asyalı’ydı.

2:14-15   Ne var ki Rab, inanlılar topluluğuna, yanlış öğretiler yayan kişilerin toplulukta öğretmeye devam etmelerine izin verdikleri için sitem etmek zorunda kalır. Balam’ın ve Nikolas’ın öğretisine bağlı kalanlar vardı. Balam’ın öğre-tisi putlara sunulan kurbanların etini yemeyi ve fuhuş yapılmasını onaylı-yordu. Ücret karşılığı vaaz verme uygulamasına da gönderme yapmaktaydı (Say. 22-25 ve 31.bölümler).

Nikolas’ın öğretisi ise tanımlanmaz. Birçok Kutsal Kitap uzmanı, bunların lütuf altında olanların putperestlik ve cinsel günah işleme konusunda serbest olduklarını öğreten ahlâksızlar olduklarına inanır.

Dr. C.I. Scofield bu öğretişle ruhbanlık sisteminin ortaya çıkması arasında bir bağlantı kurar:

Tanrı’nın “ruhbanlık” ya da papazlık düzenini kurduğunu söyleyen öğretidir. Bu sözcük iki Grekçe sözcükten oluşur: Niko, yenen ya da galip gelen, laos ise halk anlamına gelir. Yeni Antlaşma, “ruhban sınıfında olan biri”ni (ki o tam anlamıyla kâhin değildir) tanımaz; herkes Tanrı’nın çocukları olarak “soylu birer kâhindir.” İnanlılar topluluğunun ilk döneminde çeşitli görevler vardı: İhtiyarlar ve gözet-menler. Ayrıca Rab de imanlılara bazı armağanlar veriyordu: Elçilik, peygam-berlik, müjdecilik, önderlik ve öğretmenlik (Ef.4:11). Bu kişiler aynı zamanda ihtiyar ya da gözetmen de olabilir. Ancak daha sonra (birinci yüzyılın ikinci yarısı) kural koyma ve Tanrı’yla insanlar arasında bir sınıf oluşturma konusunda yetkiyi sadece ihtiyarlara verme eğilimi ortaya çıktı. Bunlar Nikolas yanlılarıydı. Efesli-ler’de ya da daha sonraki dönemde görülen “uygulamalar”ın, iki yüz yıl sonra Bergama ya da Konstantin döneminde “öğretiş” olduğunu gözlemleyeceksiniz.7

2:16   Gerçek imanlılardan tövbe etmeleri beklenir. Tövbe ettikleri takdirde, aralarındaki kötü öğretmenleri de atabileceklerdi. Yoksa Rab bu kötü kişilere karşı savaşacaktı.

2:17   Söz dinleyen kutsallar, Ruh’un kiliselere ne dediğini işitmelidir. Galip gelene, saklı man ve beyaz bir taş verilecektir. Bergama’daki galip gelen, yerel kilisedeki yanlış öğretiye göz yummayı reddeden bir Tanrı çocuğu olabilir. Ancak saklı man ve beyaz taş nedir?

Man, Mesih’in kendisini simgeliyor olabilir. Putlara sunulan yiyeceğe karşı göksel yiyecekten söz ediliyor olması da olasıdır (14.ayet). Saklı man, “O’nunla tatlı ve gizli bir birliktelik” olabilir. Beyaz taş birkaç şekilde açıklanmıştır. Ka-nıtlanan suçsuzluğun bir işaretiydi. Atletizm yarışmasındaki zaferin bir simge-siydi. Ev sahibinin konuğunu karşılarken gösterdiği bir jestti. Ama bunun, Rab tarafından ifade edilen bireysel bir takdir olduğu bellidir. Alford, yeni adın Tanrı tarafından kabul edilmeyi ve yüceliğe giden unvanı belirttiğini söyler. bağlı

Bu, kilisenin devlete tamamen bağlı olduğu Konstantin’den hemen sonraki dönemi temsil eder. Bu tarihlerde binlerce kişi ismen Hıristiyan oldu ve kilise, putperest uygulamalara göz yumdu.

Ç. Tiyatira’daki Kiliseye (2:18-29)

2:18   Tiyatira adı, daimi kurban ya da sürekli sunu anlamına gelir. Tanrı’nın Oğlu bu mektupta, gözleri alev alev yanan ateşe, ayakları parlak tunca ben-zeyen olarak resmedilmektedir. Gözler keskin görüşü, tunç da korkutan yargıyı belirtir.

2:19   Bu kilise birçok yönden önemlidir. İyi işlerde, sevgi ve imanda, hizmette, sabırda ve dayanmada eksiği yoktu. Yaptığı hizmetler de sürekli artıyor-du.

2:20   Ancak kilise tarafından, cinsel ahlâksızlık ve putperestlikle sonuçlanan ve saf olmayan bir öğretiye hoşgörüyle yaklaşılmıştı. Kilise, İzebel8 adlı sözde peygamberin, Tanrı’nın hizmetkârlarını günaha yöneltmesine izin vermişti. Eski Antlaşma’daki İzebel’in, Tanrı’nın halkını zina ve putperestlikle saptırdığı gibi, bu kadın da imanlılara, bunları günah işlemeden de yapabileceklerini öğretti. İmanlıları Tiyatira’nın ticaret birliklerine katılmaları için teşvik etmiş de olabilir. Oysa bu, tanrı ve tanrıçaları onurlandırmayı ve putlara sunulan kurbanların etinin yendiği şölenlere katılmayı gerektiriyordu. Tiyatira’daki kilise dünyayla olan bu uzlaşmayı desteklediği için kilisenin ilerlemesini engellemişti.

2:21-23   Tövbe etmek istemediği için Rab onu yatağa düşürecekti. Onunla zina edenler de, onunla yaptıklarından tövbe etmezlerse, büyük sıkıntıların içine atılacaklardı. O zaman bütün kiliseler, Rab’bin her şeyi izlediğini ve herkese yaptıklarının karşılığını verdiğini bileceklerdi. Herhalde Tiyatira’da gerçekten İzebel adlı bir peygamber vardı. Ancak Kutsal Kitap uzmanları, burada imgelere tapınan, cenneti parayla satan ve zina gibi günahların papaz tarafından bağışlanmasına dayalı sahte bir topluluk düzeninin ortaya çıkmasına dair bir gönderme olduğunu da görmüşlerdir.

2:24-25   Tiyatira’da sadık olanlar da vardı (bu öğretiyi benimsememiş... olanların hepsi...). İzebel’in, Şeytan’ın sözde derin sırları diye bilinen gizli öğreti ve ayinlerini kabul etmemişlerdi. Üzerlerine, Mesih gelinceye dek gerçeğe sımsıkı sarılmalarından başka bir yük konmamıştı.

2:26-28   Tiyatira’daki galip gelen, içten bir imanın gerektirdiği işleri sonuna dek sürdüren gerçek imanlıydı. Onun ödülü bin yıllık dönemde Mesih’le birlikte hüküm sürmek olacaktır. Ulusların üzerinde yetkisi olacak ve onları demir çomakla güdecektir. Bütün günahlar ve isyanlar sert bir biçimde hemen ceza-landırılacaktır. Rab, galip gelene sabah yıldızını vermeyi vaat etti. Parlak sabah

yıldızı Rab İsa’dır (22:16). Güneş doğmadan önce sabah yıldızının gökte görün-mesi gibi, Mesih de, yeryüzündeki doğruluk güneşi olarak egemenlik sürmeden önce, topluluğunu cennete götürmek üzere sabah yıldızı olarak görünecektir (1Se.4:13-18; Mal.4:2). Bu nedenle, galip gelene Mesih’le gökte buluşma vaadi verilir. Bu, işlerle kazanılmaz, ama işleri, imanının gerçekliğini sergiler. İçten-likle Rab’bi kabul ettiği için ona sabah yıldızı verilecektir.

2:29   Bu ve bunu izleyen üç mektupta, “Kulağı olan... işitsin” ifadesi, galip gelene verilen vaatten önce değil, sonra gelmektedir. Bu noktadan sonra, yalnızca galip gelenlerin, Ruh’un kiliselere ne dediğini işitecek kulağa sahip olmalarının beklendiğine işaret edebilir.

D. Sart’taki Kiliseye (3:1-6)

3:1   Sart, kaçanlar ya da yenilenler anlamına gelir. Rab kendisini Tanrı’nın yedi ruhuna ve yedi yıldıza sahip olan olarak gösterir. Kiliseleri ve habercileri denetleme yetkisi Kutsal Ruh’un elindedir. Sart, yaptığı işler bakımından ölü bir kiliseydi. Bir inanlı topluluğu olarak adı vardı, ama yaptığı çoğunlukla resmi ve sıkıcı bir rutini gerçekleştirmekti. Ruhsal yaşamla dolup taşmadı. Olağanüstü bir biçimde parıldamadı.

3:2-3   Rab bu topluluğu, O’nun için geriye kalanları –ki onlar da ölmek üzereydiler– güçlendirmek için yeni bir heves ve yeni bir gayret içinde olmaya çağırır. İnsanlar sık sık Tanrı adına projelere başlamış, ama sonunu getirememişlerdi. Mesih, kalan kutsal gerçeğe sımsıkı sarılmaları ve ölü işlerinden dolayı tövbe etmeleri için onları uyardı. Uyanmadıkları takdirde, Rab ansızın gelecek ve onları yargılayacaktır.

3:4   Sart’taki kilisede bile İsa Mesih’e olan tanıklıklarını yitirmemiş birkaç kişi vardı. Dünyasal şeylere dalarak giysilerini lekelememiş olan bu imanlılar, beyazlar içinde Mesih’le birlikte yürüdüler.

3:5   Doğru hareketleriyle gerçek imanlılar oldukları belirlenenler, galip gelenlerdi. Beyaz giysileri, yaşamlarının doğruluğunu belirtir. Gerçek imanlılar oldukları için adları yaşam kitabından hiç silinmeyecekti.

Bazıları yaşam kitabında, bu dünyada yaşayan bütün insanların adının yer aldığını düşünür. Bu görüşe göre, yaşamlarıyla gerçekten yeniden doğmuş olduklarını gösterenlerin isimleri kitaptan silinmeyecektir. Oysa diğerlerinin –ki öyle ima ediliyor– isimleri silinecektir.

Bazıları da yaşam kitabını, imanlı bir yaşam sürdürenlerin isimlerinin kayde-dildiği kitap olarak görür. Onlara adlarının silinmeyeceği vaat edilir, yani kurtu-luşlarını asla kaybetmeyeceklerdir. Bu görüşe göre, bazı isimlerin silinmeyeceği gerçeği, diğerlerinin silinmesini gerektirmez.

Kutsal Yazılar’ın, kurtuluşun işle değil, lütufla olduğuna dair tutarlı öğretişinden ve gerçek imanlının sonsuza dek güvende olacağıyla ilgili açık ifadelerden dolayı (Yu.3:16; 5:24; 10:27-29), 5’inci ayet Tanrı’nın bir çocuğunun kaybolma olasılığını ima edemez.

Rabbimiz, Babası’nın ve meleklerinin önünde galiplerin adlarını açıkça anacağı vaadini de ekler.

3:6   İnsanlardan, yeniden doğmadan önce dindar olma tehlikesine karşı bu ciddi uyarıyı tekrar işitmeleri istenir.

Sart’taki topluluk, Reform sonrası dönemdeki formal, şekilci dünyasal ve politik kilisenin bir resmi olarak sık sık ele alınır. Avrupa’daki devlete bağlı olan Protestan kiliseler ve Amerikan sömürgeleri bu sapmadaki önderlerdi.

E. Filadelfya’daki Kiliseye (3:7-13)

3:7   Filadelfya, kardeşe olan sevgi anlamına gelir. Rab, bu topluluğa kutsal ve gerçek olan, Davut’un anahtarına sahip olan, açtığını kimsenin kapaya-madığı, kapadığını kimsenin açamadığı kişi olarak görünür.

Bir başka deyişle; O, yönetim gücüne ve tartışılmaz denetime sahiptir:

Yahudi havrası ve putperest mezheplerin kapatmaya güçlerinin yetmediği açık kapı, işitecek olanlara Mesih’in öğretilmesi için Tanrı tarafından verilen bir fırsattır. Davut’un anahtarı, açık kapılar ve kapatılan ağızlar da Tanrı’nın mutlak egemenliğine dair bir Eski Antlaşma kinayesidir. Bu konuda Yeşaya 22:22’ye bakınız.9

3:8   Filadelfya’daki topluluk, Rab’den sadece övgü dolu sözler işitti. Kutsallar Rab’be sadık kalmıştı. İyi işler yapma konusunda gayret göstermişlerdi. İnsansal zayıflıklarında bile Rab’be güvenmişlerdi. Sonuç olarak, gerçeği yaşamlarında yaşayarak koruyabilmişlerdi. Mesih’in adını yadsımamışlardı. Bu nedenle, onların önüne kimsenin kapayamayacağı fırsatlarla dolu açık bir kapı koyuldu.

3:9   Onlara muhalefet etmiş olan sözde Yahudiler, bu sade imanlıların önünde diz çökeceklerdi. Tanrı’nın seçilmiş halkı olduklarını iddia edenler –ki onlar Şeytan’ın havrasından olanlardır– hor görülen imanlıların aslında seçilmiş kişiler olduklarını kabul etmek zorunda kalacaklardı.

3:10   Filadelfyalılar insanların önünde Tanrı’nın gerçeğini yaşadıkları için, Rab de onları yeryüzünde yaşayanların üzerine gelecek olan denenme saatin-den esirgeyecekti. Bu, onların 6-9’uncu bölümlerde betimlenen sıkıntı döne-minden esirgeneceklerine dair verilen bir sözdür. Denenme saatinden, yani bütün o zaman diliminden esirgenecek olmalarına dikkat edin. Yalnızca o dönem sıra-sında değil, o dönemden esirgeneceklerdir (Grekçe, ek).

Yeryüzünde yaşayanlar ifadesi, yeryüzünü evleri olarak gören, “yaşam payı bu dünyada olan insanlar” (Mez.17:14b) anlamına gelen bir terimdir.

3:11   Mesih’in gelişi, kutsalların dayanması için gerekli bir güdü olarak görülür. İmanlı, zafer tacını kimsenin elinden almasına izin vermemelidir.

3:12   Galip gelen, Tanrı’nın tapınağında bir sütun yapılacaktır. Bu ne anla-ma gelirse gelsin; güç, onur ve daimi güvence düşüncesini taşıdığı kesindir. İmanlı, bu güven ve sevinç dolu yerden hiç ayrılmayacaktır. Galip gelenin üzerine üç isim yazılacaktır: Tanrı’nın adı, gökten, Tanrı’nın yanından inen yeni Yeruşalim’in adı ve Rab İsa’nın yeni adı. İmanlı böylece bu üç ada bağlı olarak bilinecektir.

3:13   Kulağı olan, Ruh’un topluluklara olan bu mesajını dinlemelidir. Fi-ladelfya kilisesi 18 ve 19’uncu yüzyıllardaki İncil’e dayalı inancın büyük uyanışı, kilise ve Mesih’in gelişiyle ilgili gerçeğin düzeltilmesi ve dünya çapında Müj-de’nin yayılmasının bir simgesi olarak sık sık ele alınır. İncil gerçeğine dayanan imanlılar bu dönemde belirli bir iyileşmenin tadını çıkardılar, ama buna karşın Şeytan da kiliseyi kuralcılık, törensel uygulamalar ve usçulukla bozmak için çaba harcadı.

F. Laodikya’daki Kiliseye (3:14-22)

3:14   Laodikya, halkın yönetimi ya da halkın yargılaması anlamına gelir. Rab İsa kendisinden Amin, sadık ve gerçek tanık, Tanrı yaratılışının kaynağı olarak söz eder. Amin olarak sadakat ve gerçeğin mükemmel örneği olan ve Tanrı’nın vaatlerini garantileyip yerine getirendir. Hem maddi hem ruhsal olan Tanrı yaratılışını başlatandır. “Tanrı yaratılışının kaynağı” ifadesi, O’nun yaratılan ilk Kişi olduğu anlamına gelmez; O yaratılmamıştır. Aksine, her şeyin O’nun aracılığıyla yaratıldığını gösterir. O’nun bir başlangıcı olduğu değil, O’nun başlangıç (kaynak) olduğu ifade edilmektedir. O, Tanrı yaratılışının özüdür ve bütün yaratılış üzerinde olan bir üstünlüğe sahiptir.

3:15-17   Laodikya’daki kilise ne soğuk, ne de sıcaktı. İnsanı kusturacak ka-dar ılıktı. Rab, onun kayıtsızlık ya da gayrette aşırıya kaçmış olmasını yeğlerdi. Ama insanların onu Tanrı’nın bir kilisesi olduğunu düşünmesini sağlayacak kadar ılıktı. Tanrısal şeyler de Yüce Olan’ı kusturacak kadar iğrenç bir ılıklığa sahipti. Dahası, kilise gurur, cahillik, kendine yetme ve kendi halinden memnun olmayla nitelendirildi.

3:18   Halka Rab’den ateşte arıtılmış altın satın alması salık verildi. Bu, parasız ya da bedelsiz alınan (Yşa.55:1), Rab İsa’ya imanla kabul edilen bir armağan olan tanrısal doğruluk ya da İsa Mesih göründüğünde övgü, yücelik ve onur kazandıracak olan, içtenliği ateşle sınanan iman anlamına gelebilir (1Pe.1:7).

Halka beyaz giysiler, yani günlük hayatta uygulamaları gereken doğruluk satın almaları da salık verilir. Gözlerine, Kutsal Ruh’un aydınlatmasıyla gerçek olan ruhsal görüşü kazanmak için merhem sürmelidirler. Özellikle bu tavsiye, çok yerindedir. Çünkü Laodikya, bankacılık, tekstil ve ilaçlarıyla –özellikle de göz merhemiyle– bilinen bir merkezdi.

3:19   Rab’bin kiliseye olan sevgisi, onu azarlayıp terbiye etmesi gerçeğinde görülür. Sevmeseydi onlarla uğraşmazdı. İsmen inanlılar topluluğu olan bu kiliseye, gayretli olmasını ve tövbe etmesini yumuşak ve şefkatli bir dille söylemektedir.

3:20   Son ayetlerde Scofield’in “inanlılar topluluğu çağının sonunda Mesih’in yeri ve tutumu” diye adlandırdığı durumu görürüz. Tanıklık eden, kilisenin dı-şında durup kapıyı kibarca çalıyor ve bireyleri (bütün topluluğu değil) O’nunla birlikte olmaları için topluluktaki sözde inançlarından dönmeye davet ediyor.

Trench şu yorumu yapar:

Her insan yüreğindeki evin efendisidir; orası onun kalesidir; onun kapılarını açmalıdır. Açmama hakkına ve ayrıcalığına sahiptir. Ancak açmazsa, bereketlenmesine karşı körü körüne mücadele eder ve zavallı bir fatih olur.10

3:21   Galip gelene Mesih’in tahtının yüceliğini paylaşma ve O’nunla yeryüzünde bin yıllık dönemde egemenlik sürme vaadi verilir. O’nu alçakgönüllülük, dışlanma ve acıda izleyenler, yücelikte de izleyeceklerdir.

3:22   Bu bölümün son ayetinde ise, kulağı olana Ruh’un ne dediğini işitmesi, son kez ciddi bir biçimde tavsiye edilir.

Vahiy bölümünün hangi yorumunu ele alırsak alalım, Laodikya kilisesinin, içinde yaşadığımız çağın canlı bir resmini sunduğu yadsınamaz bir gerçektir. Lüks yaşamlarımızdan dolayı birçok insan Müjde’yi duymadan ölüyor. İmanlılar Mesih’in çarmıhını yüklenmek yerine taçlar giyiyorlar. Duygusal olarak Mesih’ten çok spor, politika ya da televizyondan etkileniyoruz. Ruhsal gereksinim anlayışı ve gerçek uyanışa olan özlem azdır. Yaşamımızın büyük bir bölümünü işimize ayırır, sonra da boşa harcanan bir kariyerin artakalanlarını Kurtarıcı için kullanmak isteriz. Birkaç yıl içinde toprağa dönecek olan bedenlerimize gerekli özeni gösteririz. Bunları bırakmaktansa daha çok elde etmek isteriz, gökler yerine yeryüzünde hazineler biriktiririz. İnsanların takındığı genel tutum şudur: “Hiçbir şey Tanrı’nın halkı için gereğinden çok iyi değildir. Ben kendimi şımartmasam, kim şımartacak? Daha çok mal biriktirmeye çalışıp boş olan akşamlarımızı Rab’be ayıralım.” Mesih’in dönüşü öncesindeki durumumuz budur.

III. BUNDAN SONRA OLACAK OLAYLAR (4-22.bölümler)

Şimdi Vahiy kitabının üçüncü ana bölümüne geliyoruz. İlk üç bölümde, elçiler döneminden Rab’le gökte buluşuncaya kadar geçen zaman ve inanlılar topluluğu çağı incelendi. Bu bölümle birlikte, “bundan sonra olacak olaylar” konusu ele alınmaya başlanmaktadır.

3 ile 4’üncü bölüm arasında belirli bir zaman aralığı vardır. Bu noktadan iti-baren, inanlılar topluluğunun yeryüzünde bulunduğundan söz edilmez. O zaman kiliseye ne olmuştur? Biz, 3’üncü bölümün sonunda kilisenin Rab tarafından cennete götürüldüğüne inanıyoruz.

Kutsallar cennete alındıktan sonra, Rab İsrail ulusuyla olan ilişkilerine yeniden başlayacaktır. İşte bu dönem büyük sıkıntının başlama dönemidir. Bu, Rab’bin Yahudi halkını ve onların Mesih’i reddetmesi konusunu ele alacağı yedi yıllık dönemdir. Sıkıntı döneminde Mesih’e dönenler, yeryüzündeki görkemli krallığa girmek için kurtulacak, O’nu reddedenler ise mahvolacaklardır.

Sıkıntı döneminde büyük bir Yahudi grubu inançsızlık içinde İsrail’e dönecektir (Hez.36:24-25). Roma dünyası, İsrailliler’in tapınma özgürlüğünü garanti ederek onlarla bir antlaşma yapacaktır (Dan.9:27). Aslında sıkıntı döneminin ilk üç buçuk yılı göreceli olarak hafif geçecektir. Rab İsa bu yılları Matta 24:4-14’de anlatmıştır.

Sıkıntının ortasında Yeruşalim’deki tapınağa yıkıcı iğrenç şey dikilecek ve insanların ona tapması buyrulacak, tapmadıkları takdirde ise öldürüleceklerdir (Mat.24:15). Bu büyük sıkıntının benzeri, dünyanın başlangıcından günümüze kadar görülmemiş ve bundan sonra da görülmeyecektir. Yakup’un sıkıntı zamanı olarak söz ettiği dönemin başlangıcının belirtisi olacaktır (Mat.24:21).

4’üncü bölüm bize sıkıntının başlangıcıyla ilgili bilgiler verir. İlk olay, Yu-hanna’ya Tanrı’nın görkemli bir görümünün verildiği yer olan gökte olur. Rab, peygamberlerin geleceği önceden bildirmelerine izin vermeden önce, onlara sık sık görkemli görümünü verdi (Yşa.6; Hez.1). Yuhanna, 1’inci bölümde, inanlılar topluluğunun gelecekteki tarihini kaydetmeden önce Mesih’in yüceliğini gördü. Şimdi ise, inanmayan İsrail ve diğer ulusların üstüne gelecek olan yargıyı öğ-renmeden önce, Tanrı’dan bir görüm daha alır.

A. Gökteki Taht (4.bölüm)

4:1   Yuhanna’yı göğe davet eden ses, Mesih’in sesidir (1:10-20). Birçok Kut-sal Kitap öğrencisi, Yuhanna’nın göğe alınışının, inanlılar topluluğunun Me-sih’le olmak için göksel eve götürüldüğü zamanı simgelediğine inanır (1Se.4:13-18; 1Ko.15:51-53). Rab İsa, bundan sonra olması gereken olayları Yuhan-na’ya göstermek için söz verir. Bu sözler, 1:19’daki sözlere benzer ve kitabın ana hattı olarak o ayetin kullanımını destekler.

4:2-3   Yuhanna, Kutsal Ruh’un etkisinde kalır ve o anda sonsuz olan Tan-rı’yı ihtişam ve heybetiyle tahtında otururken görür.

Bazı elyazmaları şu sözleri içermez: Rab’den çok tahtı betimleyen yeşim ve kırmızı akik taşı ve tahtta oturan. Ne var ki, bu değerli taşlar Rab’bin kendisini de betimler. Başkâhinin göğüslük zırhındaki yeşim, Yakup’un en büyük oğlu Ru-ben’i ve kırmızı akik taşı da en küçük oğlu olan Benyamin’i temsil etti. Ruben adı, “Bak, oğul!” anlamına gelir. Walvoord, Tanrı’nın halkını ve tahtta oturanın Tanrı olarak İsrail halkıyla olan bağlantısını simgeleyen bu iki taşın, bütün taş-ları kapsadığını görür.11

Zümrüdü andıran yeşil bir ışıkla tahtı çevreleyen gökkuşağı, Tanrı’nın ge-lecekteki yargılamalara rağmen antlaşmalarına sadık kalacağına dair verilmiş bir sözdü.

4:4   Bu ayette yer alan yirmi dört ihtiyarın kimler olduğunu kesin bir şekilde söyleyemeyiz. Bu kişiler meleklere benzer varlıklar, Eski Antlaşma döneminde kurtulan insanlar veya Yeni Antlaşma kutsalları gibi farklı şekillerde algılanırlar. Tahtta oturmaları ve başlarında taç olması, onların yargılanmış ve ödüllendirilmiş kutsallar olduklarını akla getirmektedir.

4:5   Buradaki tahtın, korkunç şimşekler çakması, uğultular ve gök gürlemesinden dolayı, yargılayan bir taht olduğu açıktır. Alev alev yanan yedi meşale, Kutsal Ruh’u tüm doluluğu ve heybeti içinde temsil eder. Tanrı’nın yalnızca bir Ruh’u vardır, ama yedi rakamı yetkinliği ve bütünlüğü temsil eder.

4:6   Billur gibi, sanki camdan bir deniz ifadesi bize, bu dünyanın huzursuzluğu ve çalkantısının ya da dalgalı bir deniz gibi olan kötülerin muhalefetinin

O’nun tahtına ulaşılamayacak bir yerde olduğunu anlatır.

Tahtın ortasında ve çevresinde önü ve arkası gözlerle kaplı dört yaratık vardı. Bu, görme gücünün berraklığına, genişliğine ve derinliğine işaret eder.

4:7-8   Dört yaratığın ne olduğunu anlamak oldukça zordur. Kesin olarak söyleyebileceğimiz tek şey, bu yaratıkların Tanrı’ya tapındıkları ve yaratılmış varlıklar olduklarıdır. Hezekiel 10’daki Keruv ile Yeşaya 6’daki Seraf’ın bir karışımı gibi görünmektedirler. 7’nci ayet Keruv’u betimlerken 8‘inci ayet de Se-raf’ı resmeder. Bu meleğe benzer yaratıklar, Tanrı’nın tahtının koruyucularıdır. Keruv yakan yargılamayla, Seraf da yakan arıtmayla bağlantılı görünüyor.

7’nci ayetteki betimleme, Matta, Markos, Luka ve Yuhanna bölümlerinde yer alan Mesih’in sunulma şekliyle paralellik gösterir.

Aslan – Matta – Kral;

Dana ya da öküz – Markos – Hizmetkâr;

İnsan – Luka – İnsanoğlu;

Kartal – Yuhanna – Tanrı’nın Oğlu.

Canlı yaratıklar durup dinlenmeden Tanrı’nın kutsallığı ve sonsuzluğunu ifade eden ilahiler söylüyorlardı. Aslında elyazmalarının çoğunda Üçlü Birlik’i kuvvetli bir şekilde vurgulayan kutsal sözcüğü burada dokuz kez geçer.

4:9-10   Yaratıklar tahtta oturanı, sonsuzluklar boyunca yaşayanı yüceltip O’na saygı ve şükran sundukça, yirmi dört ihtiyar tahtta oturanın önünde yere kapanarak O’na tapınıyorlar. Taçlarını tahtın önüne koyuyorlar.

4:11   Tapınmaları Rab’bi, yüceliğe, saygıya ve gücü almaya layık olan olarak şükranla onayladıklarını gösterir. Çünkü her şeyi O yarattı ve hepsi O’nun is-teğiyle yaratılıp var oldu.

Görüm bundan sonra olacaklar için bizi hazırlar. Tanrı, etrafını tapınan yara-tıkların çevirdiği ve yeryüzüne yargıyı göndermek üzere olan, yüce tahtında oturan evrenin Yüce Yöneticisi olarak görülür.

B. Mühürlü Tomar ve Kuzu (5.bölüm)

5:1   Ayette, Tanrı’nın, yedi mühürle mühürlenmiş bir tomarı tuttuğu görülmektedir. Tomar, Rab İsa’nın egemenliğini kurmadan önce yeryüzüne gelecek yargılamaların kaydını içerir.

5:2-3   Güçlü bir melek, tomarı açmaya ve mühürleri çözmeye layık birini bulmak için seslenir. Ama Gökte, yeryüzünde ve yeraltında onu açıp okumaya layık kimse bulunamaz. Ne melek, ne insan ne de cinler yargıyı uygulayacak bilgeliğe sahip değildir.

5:4   Bunu yapmaya layık kimse bulunamayınca, Yuhanna acı acı ağladı. Bu, yeryüzünün hatalarının düzeltilmeyeceği, doğrunun hakkının asla korunmayacağı ve kötünün cezalandırılmayacağı anlamına mı, yoksa yeryüzünün yeteri kadar temizlenmesine engel olunduğu için egemenliğin gelmeyeceği anlamına mı geliyordu?

5:5   İhtiyarlardan biri, Yahuda oymağından gelen Aslan, Davut’un Kö-kü’nün, tomarı ve yedi mührü açmak için yetkin olduğu ve böylece de yargı-ları başlatacağı müjdesini vererek Yuhanna’yı teselli etti. İsa, sonsuz bilgeliği ve tanrısal kararla (Yu.5:22-27), kişisel üstünlüğü ve çarmıhtaki işiyle Yargıç olmak için yetkindir.

Rabbimiz, Vahiy’de Kuzu ve Aslan olarak tanıtılır. Tanrı’nın Kuzusu olarak dünyanın günahlarını taşıyan Kurban’dır. Aslan olarak ise düşmanları cezalandıran Yargıç’tır. İlk gelişinde Kuzu’ydu. İkinci gelişinde ise Aslan olacaktır.

5:6   Yuhanna iyice bakınca, tahtın, dört yaratığın ve ihtiyarların ortasında boğazlanmış gibi duran bir Kuzu gördü. Kuzu’nun yedi boynuzu (her şeye gücünün yetmesi), yedi gözü (her şeyi bilmesi) vardı. Tanrı’nın yedi ruhuna sahip olması, bize Rab İsa’nın Kutsal Ruh ile tam olarak dolu olduğunu (Yu. 3:34b) anımsatır. Tanrı’nın bütün dünyaya gönderilmiş yedi ruhu, O’nun her yerde bulunduğunu belirtmektedir.

5:7-8   Kuzu, yargı tomarını Baba Tanrı’nın sağ elinden alır almaz dört ya-ratıkla yirmi dört ihtiyar Kuzu’nun önünde yere kapandılar. Her birinin elinde birer lir ve kutsalların dualarını (bu dualar herhalde şehitlerin dökülen kanla-rının öcünü alması için Tanrı’ya olan yakarışlarıdır) (6:10) temsil eden buhur dolu altın taslar vardı. Dua etmelerine karşın onlara herhangi bir yanıt geldiğine dair herhangi bir ima yoktur.

5:9-10   Kuzu’nun çarmıhta insanları kurtaran işinden dolayı, yargılamaya layık olduğunu yeni bir ezgi söyleyerek ilan ettiler. Kendilerini kurtulanlar arasında sayıp saymadıklarına ilişkin bir soru sorulabilir.12

Rab, imanlıları kurtuluşun ötesinde O’na tapmak, O’nun için tanıklık etmek ve O’nunla yeryüzünde bin yıl egemenlik sürmek için krallar13 ve kâhinler yaptı.

5:11   Çok sayıda meleğin yaratıklara ve ihtiyarlara katılmasıyla koro ge-nişler. Sayısı milyonlara, hatta milyarlara ulaşan koro, mükemmel bir uyum içindeydi.

5:12   İmanlıların sonsuzluklar boyunca yüksek sesle söyleyecekleri övgü şöyledir: “Boğazlanmış Kuzu,

Gücü – benim, kilisenin, dünyanın ve evrenin üzerinde;

Zenginliği – gümüş ve altınlarımın hepsi;

Bilgeliği – bütün aklım;

Kudreti – Kendi hizmeti için bedensel gücüm;

Saygıyı – yaşamımda O’nu gösterme arzum;

Yüceliği – O’nu yüceltmeye adanan hayatım;

Övgüyü – bütün gücümle O’nu övmem;

almaya layıktır.”

5:13   Müzik, şimdi ilahinin tüm coşkusuyla büyük bir ahenk kazanır. Gökte, yeryüzünde, yer altında ve denizlerdeki tüm yaratıklar, sonsuz olan övgü, saygı, yücelik ve gücün, Baba Tanrı ve Kuzu’nun olmasından dolayı duyulan coşkuya katılırlar.

Bu ayet, herkesin İsa’nın adı anıldığında diz çökmesi ve her dilin O’nun Rab olduğunu söylemesinde ısrarlı olan Filipililer 2:10 ve 11’inci ayetle paralellik gösterir. Belirli bir zaman diliminden söz edilmez, ama kurtulanların sonsuz

yaşam için, kurtulmayanların ise sonsuz yargı için dirildikleri bir zaman olacağı bellidir. İmanlılar, İsa’yı zaten Rab olarak kabul etmiş olacaklar; iman etmeyenler de O’na saygı göstermek zorunda kalacaklardır. Baba ve Oğul’a gösterilecek olan evrensel saygı, kesinleşmiş bir gerçektir.

5:14   Dört yaratık “Amin” derken, ihtiyarlar yere kapanır ve sonsuzlara dek taht üzerinde oturan Rab’be tapınırlar.

C. Altı Mührün Açılışı (6.bölüm)

6:1-2   Kuzu ilk mührü açtığında, dört yaratıktan biri yüksek sesle, “Gel ve gör”14 dedi. Ardından, beyaz bir atın üzerinde yayı olan bir süvari (büyük bir olasılıkla Mesih Karşıtı), galip gelen biri olarak zafer kazanmaya çıktı. Bu, bugün soğuk savaş olarak bilinen durumu temsil edebilir. Yay, savaş tehlikesini belirtebilir, ama oktan hiç söz edilmiyor. Yay, uzak mesafeli çatışmalarda kulla-nılan bir silah olduğundan, silahlı çatışmayı da ima etmesi mümkündür. Bu sü-varinin bizzat kendisi çatışmaya neden olmaz; ikinci mühre kadar yeryüzünde barış hüküm sürer.

6:3-4   İkinci yaratık, ikinci süvariye gelmesini söyler. Bu süvari, kızıl bir at üstünde ve büyük bir kılıçla gelir. Kılıç, göğüs göğse yapılan çatışmada kulla-nılan bir silahtır. Bu nedenle ikinci mühür, savaşlarda insanların birbirini boğaz-lamasını simgeler. İkinci süvari, dünyadan barışı kaldırır.

6:5-6   Üçüncü yaratığa itaat eden bir süvari, elinde bir teraziyle siyah bir atın üzerinde geldi. Bu, genellikle savaşın ardından gelen kıtlığı simgeler. Dört yaratığın ortasındaki bir ses, buğday ve arpanın aşırı fiyatlarla satıldığını ilan etti. Karneye bağlanan hububatın tartılması için kullanılan terazi, aynı zamanda kıtlığın da simgesidir. Zeytinyağına, şaraba zarar verme ifadesini anlamak zordur. Bazıları bunların yoksulların yiyeceği olduğunu söyler. Temel maddelerse, o zaman hayatı muhafaza etmek için korunmalıdır. Ancak öyle görünüyor ki, burada düşünülen zenginlerin lüks maddeleridir. Tarihsel olarak bakıldığında da, kıtlıkta bile zenginler bazı lükslere sahiptiler.

6:7-8   Dördüncü yaratık, ölüm ve ölüler diyarıyla soluk renkli atı çağırır. Ölüm bedenle, ölüler diyarı da ruh ve canla ilişkilidir. Savaş, kıtlık, salgın has-talık ve yabanıl hayvanlarla yeryüzünün dörtte biri yok edilir. Yeni nesil anti-biyotikler ve mucizeler yaratan ilaçlardan dolayı salgın hastalıkların artık bir tehlike oluşturmadığını düşünebiliriz. Ne var ki, ölümcül hastalıklar tamamen ortadan kaldırılamadılar. Bu hastalıklar sadece şu anda edilgen durumdadırlar ve tüm dünyaya çabucak yayılabilirler.

6:9   Bu ayette, sıkıntı döneminin ilk şehitleriyle (Mat.24:9), egemenliğin Müjdesi’ni öğreten ve sürdürdükleri tanıklık nedeniyle öldürülen Yahudi imanlılarla karşılaşıyoruz. Bu imanlıların canları, cennetteki sunağın altındadır.

6:10   İmanlılar, kutsal ve gerçek olan Efendiye15 kanlarının öcünü alması için feryat ederler. Daha önce de söz edildiği gibi, “yeryüzünde yaşayanlar” yeryü-zünü evleri ya da vatanları olarak gören, imanlı olmayan kişilerdir.

6:11   Şehitlere, doğruluklarının simgesi olarak beyaz birer kaftan verilir ve onlardan, diğer sıkıntı çekenlerden şehit düşeceklerin sayısı tamamlanıncaya dek beklemeleri istenir.

6:12-13   Altıncı mührün açılışıyla yeryüzü büyük bir depremle sarsıldı. Bu deprem sonucu gökyüzündeki yıldızların düzeni bile değişti. Güneş karardı, ay ise kan rengine döndü. İncir ağacı güçlü bir rüzgarla sarsıldığında nasıl ham incirlerini dökerse, gökteki yıldızlar da öylece yeryüzüne düştü.

6:14   Gökyüzü dürülen bir tomar gibi ortadan kalktı. Her dağ, her ada bu büyük depremle yerinden söküldü.

6:15   Toplumun her kesiminden insanın paniğe kapılması bizi şaşırtmamalı. Tüm insanlar Tanrı’nın öfkesini döktüğünü görerek mağaralara ve dağlardaki kayaların arasına gizlendiler.

6:16-17   Tanrı’nın yargısına ve Kuzu’nun gazabına dayanmaktansa, dağların ve kayaların altında kalıp ezilmeyi yeğlediler. Kuzu’nun gazabı karşısında kimsenin duramayacağını çok geç anlamışlardı.

Ç. Büyük Sıkıntıda Kurtulanlar (7.bölüm)

7’nci bölüm bizi iki önemli imanlı grupla tanıştırır. Bu bölüm, 6’ncı bölümün sonundaki “Kim dayanabilir?” sorusunu da yanıtlamaktadır. Bu bölümde betim-lenenler, Mesih’le bin yıllık döneme girmek üzere kurtarılanlar olarak kalacak-lardır.

7:1-4   Yuhanna’nın, yeryüzünün dört köşesinde duran ve yeryüzünün dört rüzgarını tutan melekleri görmesi, dünyaya büyük bir fırtınanın gelmek üzere olduğu anlamına gelir. Ancak meleklere, Tanrı’nın kulları alınlarından mühürlenene dek bu büyük yıkımı ertelemeleri söylenir. O zaman İsrail’in on iki oymağının her birinden on iki bin kişi mühürlenir.

7:5-8   144.000 kişinin, 21.yüzyıldaki diğer ulusların bazı mezheplerinin üyeleri değil, Yahudi imanlılar olduğu açıktır. Yahudi olan bu kutsallar, sıkıntının ilk döneminde kurtarılırlar. Alınlarındaki mühür, onları Tanrı’ya ait olanlar olarak damgalar ve yedi yıl boyunca sağ kalmalarını garantiler.

Listede iki oymağın adı geçmez: Dan ve Efrayim. Belki de putperestlikte ön-der oldukları için listeden çıkarılmışlardır. Bazıları, Mesih Karşıtı’nın Dan oy-mağından geleceğini (Yar.49:17) düşünür. Bu liste, Yusuf ile Levi oymağını da içerir; Yusuf, oğlu Efrayim’in yerini alır.

7:9   Burada betimlenen kişiler, her ulustan, her oymaktan, her halktan, her dilden oluşan, diğer (Yahudi olmayan) uluslardır. Beyaz kaftanlar içinde (kutsalların doğruluk eylemleri, 19:8) ve ellerinde zafer sembolü olan hurma dallarıyla tahtın ve Kuzu’nun önünde duruyorlardı.

7:10   Bunlar, büyük sıkıntı sırasında Rab İsa’ya iman ederek kurtulacak olan diğer uluslardır. İlahilerinde kurtuluşlarını kutlar ve bunu Tanrı’ya ve Kuzu’ya atfederler.

7:11-12   Melekler, …ihtiyarlar ve dört yaratığın çevresinde durarak Tan-rı’yı övüyorlardı. Ama onların övgüsünde kurtuluş sözcükleri yer almaz. Bir ilahi

yazarı şöyle der: “Melekler, kurtuluşumuzdan dolayı duyduğumuz sevinci hiç hissetmediler.” Ama yedi övgü sözcüğüyle O’nun övgüye layık olduğunu ilan ederler.

7:13-14   İhtiyarlardan biri Yuhanna’ya, beyaz kaftan giymiş kişilerin kim olduklarını ve nereden geldiklerini sorduğu zaman, Yuhanna bilmediğini, ama bilmek istediğini belirtti. O zaman ihtiyar ona, onların büyük sıkıntıdan geçip gelenler ve kaftanlarını Kuzu’nun kanında yıkayıp bembeyaz etmiş kişiler olduğunu açıkladı. F.B. Meyer şöyle der: “Açıklanamaz bir sırla karşı karşıya kaldığımızda, tam bir imanla, ‘Sen bilirsin’ diyebilmek insana müthiş teselli ve-rir.”

7:15   İhtiyar, onların şimdi nerede olduklarını ve hizmetlerinin ne olduğunu belirtmek için açıklamalarına devam etti. Kutsal Kitap öğrencileri, diğer uluslar-dan olan bu kalabalığın cennette mi, yoksa yeryüzündeki bin yıllık dönemde mi görüldüğü konusunda ortak bir fikre sahip değildir. Betimlenen bereketler her ikisi için de geçerlidir. Söz konusu olan, bin yıllık dönem ise, o zamana gönderme yapılan Tanrı’nın tahtı ve O’nun tapınağı, egemenlik çağında Yeruşalim’de ola-cak olan tapınaktır (Hez.40-44).

Betimlenen bereketlere dikkat edin:

Mükemmel yakınlık: Tanrı’nın tahtı önünde duruyor.

Mükemmel hizmet: Tapınağında gece gündüz O’na tapınıyorlar.

Mükemmel birliktelik: Tahtta oturan, çadırını onların üzerine gerecek.

7:16   Mükemmel doyum: Artık acıkmayacak, artık susamayacaklar.

Mükemmel güvenlik: Ne güneş ne kavurucu sıcak çarpacak onları.

7:17   Mükemmel yönlendirme: Çünkü tahtın ortasında olan Kuzu onları güdecek ve yaşam sularının pınarlarına götürecek.

Mükemmel sevinç: Tanrı gözlerinden bütün yaşları silecek.

D. Yedinci Mühür ve Yedi Borazanın Başlangıcı (8-9.bölümler)

8:1   Büyük sıkıntıdan geçip gelen kutsallardan iki grubu gördüğümüz ve parantez görevi gören 7’nci bölümden sonra, yedinci ve son mühre geldik. Bu, büyük yargıdan önce gelen ürkütücü huşuyla, yani gökteki 30 dakikalık sessizlikle ifade edilir.

8:2   Yedinci mühür açıldığında, özel bir yargıdan söz edilmez. Anlatım doğ-rudan yedi borazan yargısıyla devam eder. Bundan, yedinci mührün yedi bora-zandan oluştuğunu çıkarırız.

8:3-4   Bu ayetteki meleğin genellikle Rab İsa olduğu anlaşılır. O, Eski Antlaşma’da Yehova’nın meleği olarak adlandırılır (Yar.16:13; 31:11-13; Hak.6:22; Hoş.12:3-4). Kutsalların duaları O’nun aracılığıyla Baba’nın huzuruna ulaşır (Ef.2:18). Dualarıyla birlikte sunmak için çok miktarda buhur alır. Buhur, O’nun kişiliğinin ve işinin hoş kokusunu belirtir. Dualar Baba Tanrı’ya ulaşın-caya dek bu sayede tamamen kusursuz ve etkili olur.

İçerikteki dualar, tüm dualar için geçerli olmasına karşın, Tanrı’ya düşman-larını cezalandırması için yalvaran, sıkıntıdan geçip gelen kutsalların dualarıdır.

8:5   Melek, onların dualarına yanıt olarak, sunağın ateşini yeryüzüne attı. İşte o anda, gök gürlemeleri, uğultular işitildi, şimşekler çaktı, yer sarsıldı. H.B. Swete’nin de dediği gibi, “Kutsalların duaları yeryüzüne gazapla döner.”16 Bu nedenle yedi borazan yargısı, yeryüzünün şiddetle sarsılmasıyla açıklanır.

8:6   Şimdi sıkıntı döneminin ortasına geldik. Bu borazan yargıları, bizi Mesih’in yeryüzüne geldiği, düşmanlarını yok ettiği ve egemenliğini kurduğu zamana götürür. İlk dört yargı insanı etkiler. Birçok yorumcu bu felaketlerle Mısır’ın başına gelenler (Çık.7-12) arasındaki benzerliğe dikkat çeker.

8:7   Birinci melek borazanını çaldığında, yerin üçte biri, ağaçların üçte biri ve bütün yeşil otlar yandı. Bunu, insanın yiyeceğini temin ettiği alanlarda oluşan korkunç bir afet olarak algılamak en doğrusudur.

8:8-9   Alev alev yanan, dağ gibi büyük bir kütle denize atıldı. Denizin üçte biri kana dönüştü. Denizdeki yaratıkların üçte biri öldü, gemilerin üçte biri yok oldu. Bu, insanların sadece yerel yiyecek stokunu azaltmakla kalmayıp, uzak yerlerden gelecek olan yiyecek araçlarını da azaltacaktı.

8:10-11   Üçüncü borazanın çalınışı, meşale gibi yanan Pelin adlı bir yıldızın gökten düşüşünü belirtir. İnsanların su kaynağının üçte biri pelin gibi acılaştı. Acılaşan suyun zehirli olduğu, birçok insanın ölmesinden bellidir. Borazan çalındığı zaman, bu ayetler yeryüzünde yaşayanlar için netleşecektir. Bu önbil-diriyi incelerken, birçok şeyin gerçekleşinceye dek belli olmayacağını anımsa-makta fayda vardır.

8:12   Öyle görünüyor ki, güneş, ay ve yıldızlar zarar görecek ve ışıklarının sadece üçte ikisini verebileceklerdir. Dördüncü borazan, Mısır’daki karanlık fe-laketini andırır.

8:13   Göğün ortasında uçan bir kartal,17 üç kez yeryüzünde yaşayanların vay haline (yani tamamen dünyasal olup yeryüzünde rahat edenlere veya gerçek imanlı olmayanlara) der. Geriye kalan üç yargılama, insanlar üzerindeki korkunç etkisinden dolayı “üç vay” olarak da bilinir.

9:1-2   Gökten yere düşmüş olan yıldız, düşmüş bir melek, hatta Şeytan’ın bizzat kendisi bile olabilir. Dipsiz derinliklere açılan kuyunun (Grekçe’de, abyss) anahtarı elindeydi. Burası, cinlerin yaşadığı yerdi. Dipsiz derinliklerin kuyusunu açınca, kuyudan büyük bir ocağın dumanı gibi bir duman çıktı. Yeryüzü karardı.

9:3-4   Dumanın içinden akrep sokması gibi acı veren çekirgeler ortaya çıktı. Ancak güçleri sınırlandırılmıştı. Otlara, bitkilere ve ağaçlara zarar vermeleri yasaktı. Kurbanları, alınlarında Tanrı’nın mührü bulunmayan insanlar, yani iman etmeyenlerdi.

9:5-6   Bu akrep sokmasına benzeyen acı, öldürücü olmamasına karşın, beş ay süreyle iman etmeyenlere işkence etti. Bu acı o kadar şiddetliydi ki, insanlar öl-mek istediler, ama ölemediler. Kuyudan çıkan bu çekirgeler, kurtulmamış olan insanları tutsak etmiş olan cinleri temsil etmektedirler. Bu tür bir cine tutsak olan kişi, çok yoğun bir bedensel acı ve zihinsel işkence görür. Bu, Markos 5:1-20’de yer alan “Tümen” örneğinde de görülmektedir.

9:7   Çekirgelerin görünümü, fetih ve zafer izlenimi yaratmak için tasarlanmıştır. Savaşa hazırlanmış atlar, zafer kazanan bir ordu gibiydiler. Altın taçlara benzer başlıklar giymeleri, insanların yaşamlarını yönetmek için yetkilendirildiklerini gösterir. İnsana benzer yüzleri de zeka sahibi yaratıklar olduklarını belirtmektedir.

9:8-10   Kadın saçına benzeyen saçlarıyla çekici ve ayartıcıydılar. Aslan dişine benzeyen dişleriyle yırtıcı ve insafsızdılar. Demir zırhlara benzer göğüs zırhla-rından dolayı onlara saldırmak ve onları yok etmek zordu. Büyük bir ses çıkaran kanatlarıyla korkunç ve cesaret kırıcıydılar. Akrebinkine benzer kuyrukları, onları hem bedensel hem de zihinsel olarak işkence etmeleri için donanımlı kılı-yordu. İnsanlara beş ay zarar verecek güce sahip olmaları, dinmemiş acıyı belirtir.

9:11   Başlarında kral olarak dipsiz derinliklerin meleği vardı. Bu meleğin İbranice adı Avaddon (yok etme), Grekçe adı ise Apolyon’dur (yok eden, mahvedici). Bunun genel olarak Şeytan’a yapılan bir gönderme olduğu anlaşıl-maktadır.

9:12   Üç vaydan birincisi geçti. Ama en kötüsü gelmek üzere. Yargılamaların yoğunluğunun arttığı görülmektedir.

9:13-15   Tanrı’nın önündeki altın sunaktan söz edilmesi, sonraki yargıyla Tanrı’nın ezilen halkının dualarını bağlar. Elinde borazan olan altıncı melek, Büyük Fırat Irmağı’nın yanında bağlı duran dört meleği çözer. Bu dört melek (belki de cin), insanların üçte birini öldürmeleri amacıyla o an için hazır tutulmuştu.

9:16-17   Onların ardından gelen ateş, gökyakut ve kükürt renginde göğüs zırhları kuşanmış at üstünde iki yüz milyon18 süvari vardı. Atların başları aslan başına benziyor ve ağızlarından da ateş, duman, kükürt fışkırıyordu.

9:18-19   Üç bela, insanların üçte birini öldürecek olan ateş, duman ve kükürttür. Atlar yalnızca ağızlarıyla öldürmekle kalmayıp, yılana benzeyen kuyruklarının başıyla da zarar verirler.

Burada yanıtlanmayan birçok soru vardır. 14’üncü ayette geçen dört melekle 7:1’dekiler aynı melekler midir? Süvariler gerçekten insan mıdır, yoksa cinleri, hastalıkları ya da diğer yok edici güçleri mi temsil etmektedirler? Ateş, duman ve kükürtle resmedilen üç bela nedir?

Ölüme neden olanların süvariler değil, atlar olduğuna dikkat etmek gerekir. Bir yazar, atlardan oluşan görkemli ordunun, “Doğudan gelen İblis’in insanları karşı konulamayacak bir şekilde yanıltmasını” simgeleyebileceğini öne sürer. Hamilton şöyle der:

“Güçlerinin ağızlarında oluşu”, bu yanıltmanın ikna edici ve etkileyici konuşmayla sunulacağını belirtebilir. Ancak bu yanıltmanın arkasında, yılana benzeyen kuy-ruklarıyla simgeleştirilen, Şeytan’ın gücü vardır.19

9:20-21   İnsanların üçte ikisi bu belalardan kurtulmuş olmalarına karşın, tövbe etmediler. Kendi elleriyle yaptıkları cansız ve hiçbir gücü olmayan put-

lara ve cinlere tapmaya devam ettiler. Adam öldürmekten, büyü (uyuşturucu bağlantılı20), fuhuş, hırsızlık yapmaktan da tövbe etmediler. Bir günahkârın karakterini, ceza ve acı çekme değiştiremez. Bu yalnızca yeniden doğuşla gerçekleşebilir.

E. Melek ve Küçük Tomar (10.bölüm)

10:1   Yuhanna gökten inen güçlü başka bir melek görür. Buradaki betimleme, birçoklarının O’nun Rab İsa olduğuna inanmasına yol açar. Başının üzerinde, Tanrı’nın antlaşmasının simgesi olan gökkuşağı vardı. Yüzü, görkemin ifadesi olan güneşe benziyordu. Ayakları ateşten sütunlar gibiydi; sütun gücü, ateş de yargılamayı belirtir.

10:2   Elinde, küçük bir tomar ya da kitap vardı; kuşkusuz bu, yaklaşan yargılamanın bir kaydıydı. Sağ ayağını denize, sol ayağını karaya koyarak dünyaya egemen olma hakkını gösteriyordu.

10:3-6   Yüksek bir sesle bağırınca, yedi gök gürlemesi dile gelip seslendiler. Yuhanna bu gök gürlemelerinin mesajını anlamışa benziyor; ama yazmak üze-reyken melek yazmasını yasakladı ve Tanrı’nın adıyla ant içip, “Artık gecikme olmayacak” dedi.

10:7   Tanrı’nın sır olan tasarısı, yedinci borazan çalındığı zaman tamamlanacaktır. Tanrı’nın sır olan tasarısı, kötülük yapanları cezalandırma ve Oğ-lu’nun egemenliğini göstermesi anlamına gelir.

10:8-9   Yuhanna’ya melek tarafından küçük tomarı yemesi buyrulur, yani tomarda kaydedilen yargılamaları okuması ve üzerinde derin derin düşünmesi gerekiyordu.

10:10   Tomar, melek tarafından önceden bildirildiği gibi, ağzına bal gibi tatlı gelmiş, ama midesinde acılık yapmıştı. Tanrı’nın, Oğlu’nu, çarmıha gerildiği yerde yüceltmek konusundaki kararlılığını okumak inanlıya tatlı gelir. Tanrı’nın, Şeytan ve tüm orduları üzerinde kazandığı zaferi okumak tatlıdır. Yeryüzünün hatalarının düzeltileceği zamanla ilgili olanları okumak da tatlıdır. Ancak bu peygamberlikleri incelerken bazı acıları görmezden gelemeyiz. İnanç değiştiren Yahudilik ve Hıristiyanlık dünyasının yakında karşılaşacağı yargıyı düşündüğü-müzde, üzülür ve yüreğimizde büyük bir acı duyarız. Kurtarıcı’yı reddedenlerin sonsuz felaketini düşündüğümüzde yüreğimiz sızlar ve acır.

10:11   Yuhanna’ya yine birçok halk, ulus, dil ve kralla ilgili olarak peygamberlikte bulunması gerektiği söylendi. Vahiy’in kalan bölümlerinde, bu buyruğun yerine getirildiği görülmektedir.

F. İki Tanık (11:1-14)

11:1-2   Yuhanna’ya, Tanrı’nın Tapınağı’nı ve sunağı ölçmesi, orada tapınanları sayması buyrulur. Buradaki ölçme, koruma fikrini taşıyor gibidir. Yu-hanna’nın tapınağın dış avlusunu ölçmemesi gerekiyordu. Çünkü orası, uluslar tarafından kırk iki ay çiğnenecekti (Büyük sıkıntı döneminin ikinci kısmı, Luka 21:24’e bakınız). Burada adı geçen tapınak, sıkıntı döneminde Yeruşalim’deki tapınaktır. Tapınanları sayma eylemi ise, Tanrı’nın kendisi için kalan tapınanları koruyacağını belirtebilir. Sunak, O’na yaklaşılacak yolu, yani Mesih’in çarmıh-taki işini resmeder.

11:3   Tanrı, sıkıntının ikinci yarısında ortaya iki tanık çıkaracaktır. Bu kişi-ler, yas simgesi olan çul giysiler içinde halkın günahlarına karşı feryat edecek ve Tanrı’nın yaklaşan öfkesini ilan edeceklerdir.

11:4   İki tanık, iki zeytin ağacı ve iki kandillikle karşılaştırılır. Zeytin ağaçları olarak Ruh’la (yağla) doldurulurlar. Kandillik olarak ise karanlık günde Tanrı’nın gerçeğine tanıklık ederler (Eski Antlaşma’daki paralellik için Zekeriya 4:2-14’e bakınız).

11:5   Tanıklar üç buçuk yıl mucizevi bir şekilde, herhangi bir zarara uğramadan korundular. Ağızlarından fışkıran ateş, düşmanlarını yakar ve onlara zarar vermek için gösterilen en küçük çaba bile ölümle cezalandırılır.

11:6   Yeryüzüne susuzluk getirme, suları kana dönüştürme ve yeryüzünü her türlü belayla vurma yetkisine sahiptirler. Çoğu kez Musa ve İlyas’la birlikte anılmaları şaşırtıcı değildir. Suları kana dönüştürme ve yeryüzünü her türlü belayla vurma yetkileri, bize Musa’nın Mısır’da yaptıklarını anımsatır (Çık. 7:14-20; 8:1-12, 29). Ateş ve gökyüzü üzerindeki yetkileri de bize İlyas’ın hiz-metini anımsatır (1Kr.17:1; 18:41-45; 2Kr.1:9-12).

Mc Conkey şöyle der:

Tapınmak için geldikleri Şeytan’ın tapınağına yığılan insanları uyaracaklardır. Onun kısa süreli zaferi; onu yok etmek için İsa’nın gelişi; sıkıntının getireceği tehlikeler; yaşam ve ölüm sınavı geldiğinde kendi yaşamlarını değerli saymama gereksinimi; yalnızca bedeni öldürebilenden korkmama, ama bedeni ve canı cehenneme atabi-lenden korkma gerekliliği; bir süre acı çektikten sonra kavuşacakları Kral ve O’nun krallığının görkemi ve yakınlığı; O’nunla acı çektikleri taktirde, kesinlikle O’nunla egemenlik sürecekleri, geçtikleri sıkıntının en zor anında şehit bile olsalar, sonsuz esenlik, doğruluk ve görkemin sona dek dayananların olacağı konusunda onlara öğüt vereceklerdir. Kitaptan yaptıkları tanıklıklar olağanüstüdür.21

11:7   Tanıklık görevleri sona erince, dipsiz derinliklerden çıkan canavar onları öldürecektir. Bu canavarın 13:8’deki canavarla aynı olduğu görülüyor (dirilen Roma İmparatorluğu’nun başı).

11:8   Tanıkların cesetleri üç buçuk yıl büyük kentin anayoluna serilecektir. Büyük kent burada gurur ve başkalarının gereksinimlerine karşı rahat ve kayıtsız oluşundan dolayı Sodom olarak adlandırılır (Hez.16:49’a bakın). Ayrıca putpe-restliği, acı çektirmesi ve günahla doğru olmayana kölelik etmesinden dolayı da Mısır diye adlandırılmaktadır.

11:9   Her halktan gelen insanlar, onların cesetlerini seyredecek, ama cesetlerinin mezara konulmasına izin vermeyecekler. Bu, hemen hemen her kültürde çok büyük bir kızgınlık ifadesidir.

11:10   Hoşa gitmeyen peygamberlikleri susturulunca, büyük bir sevinç yaşanacak ve insanlar birbirlerine armağanlar vereceklerdir (Günümüzde Doğuş

Bayramı/Noel’de verilen armağanlar gibi). İnsanlar yalnızca ölü peygamberleri severler.

11:11-12   Tanrı, üç buçuk gün sonra bu iki peygamberi ölümden diriltir. Onları görenler dehşete kapılırlar. Sonra ise düşmanlarının gözü önünde onları göğe yükseltir.

11:13-14   Tam o saatte Yeruşalim şiddetli bir depremle sallanır, kentin onda biri yıkılır ve yedi bin kişi can verir. Geriye kalanlar, içtenlikle olmasa da O’nun gücünü kabul etmek zorunda kaldıkları için Tanrı’yı yüceltirler. İkinci ‘vay’ geçti.

Bu, 9:13’den 11:13’e dek söz edilen her şeyin ikinci ‘vay’ı kapsadığı anlamına gelmez. Aksine, 10’uncu bölüm ve 11:1-13 ikinci ‘vay’ (altıncı borazan) ile üçüncü ‘vay’ (yedinci borazan) arasındaki bir parantezdir.

G. Yedinci Borazan (11:15-19)

11:15   Yedinci borazanın çalınması, büyük sıkıntının sona erdiğini ve Mesih’in egemenliğinin başlamış olduğunu gösterir. Dünyanın egemenliği,22 Rab-bimiz’in ve Mesihi’nin oldu. O sonsuzlara dek egemenlik sürecek.

11:16-17   Tanrı’nın önünde yüzüstü yere kapanan yirmi dört ihtiyar, O’na büyük gücünü kuşandığı ve egemenlik sürmeye başladığı için şükreder.

11:18   İman etmeyen uluslar O’na kızar ve taç giyme törenini engellemeye çalışırlar. Ancak onlara kızma, ruhsal yaşama sahip olmayanları yargılama ve yeryüzünü mahvedenleri mahvetme sırası şimdi O’na gelmiştir. Rab’bin, küçük olsun büyük olsun kendi adından korkanları, peygamberleri ve kutsalları ödüllendirme zamanıdır.

11:19   Tanrı, İsrail halkıyla olan antlaşmasını unutmadı. Tanrı’nın gökteki tapınağı açılınca, O’nun Antlaşma Sandığı İsrail’e verdiği vaatlerin yerine ge-leceğinin simgesi olarak görünür. Şimşekler çakar, uğultular, gök gürlemeleri işitilir. Yer sarsılır ve şiddetli bir dolu fırtınası kopar.

Ğ. Sıkıntı Dönemindeki Anahtar Şahsiyetler (12-15.bölümler)

12:1   Gökte olağanüstü bir belirti, güneşe sarınmış bir kadın göründü. Ay ayaklarının altındaydı, başında on iki yıldızdan oluşan bir taç vardı. Kadın, İsrail’dir. Güneş, ay ve yıldızlar gelecekteki krallıkta ona vaat edilmiş olan yücelik ve egemenliği resmeder. Tıpkı Yusuf’un babası, annesi ve kardeşleri üzerindeki nihai yönetimi resmettiği gibi (Yar.37:9-11).

12:2   Kadın, doğum sancıları içinde bebeğin doğmasını bekliyordu. İsrail tarihinin büyük bir bölümü bu ayetlerde iç içe girmiştir. Olaylar arasındaki zaman boşluklarını ya da olayların kronolojik bir düzen içinde verilmesini belirtmeden İsrail tarihi kısaca verilmektedir.

12:3   Gökteki ikinci belirti ise, yedi başlı, on boynuzlu, başlarında yedi taç olan, kızıl renkli büyük bir ejderhaydı. Ejderha, Şeytan’dır; ama bu betimleme 13:1’deki dirilen Roma İmparatorluğu ile paralellik gösterdiğinden, dünya gü-cünü harekete geçiren Şeytan olabilir.

12:4-5   Ejderha, kuyruğuyla gökteki yıldızların üçte birini sürükleyip yeryüzüne atar. Bu, sıkıntının ortasında olan gökteki savaşa ve bu savaşın gökten yer-yüzüne atılan düşmüş meleklerle sonuçlanmasına yapılan bir gönderme olabilir (8 ve 9’uncu ayetlere bakın).

Ejderha, çocuğu doğar doğmaz yutmaya hazırdı. Bu, Roma’nın kölesi olan Kral Hirodes’in, Yahudiler’in yeni doğan Kralı’nı yok etmek için gösterdikleri çabada yerine gelir. Bütün ulusları demir çomakla gütmesi planlanan erkek çocuğun İsa olduğu bellidir. Buradaki kayıt, O’nun doğumundan göğe alınışına geçer.

12:6   Günümüzdeki kilise dönemi 5 ve 6’ncı ayetler arasında geçer. Sıkıntının ortasında, İsrail ulusunun bir kısmı çöldeki gizli bir sığınağa kaçar (bazıları bu yerin Petra olduğuna inanır) ve bu insanlar orada üç buçuk yıl saklanırlar.

12:7   Gökte savaş olur. Bir tarafta Mikail’le melekleri, diğer tarafta da ejderha ve melekleri vardır. Bu, sıkıntının ortasında gerçekleşir. Başmelek Mi-kail, İsrail ulusuyla bağlantılıdır (Dan.12:1).

12:8-9   Ejderha büyük bir yenilgiye uğrayarak gökteki yerini yitirir ve melekleriyle birlikte yeryüzüne atılır. Ancak bu henüz onun sonu değildir (20:1-3, 10’a bakın). Yuhanna’nın onu nasıl betimlediğine dikkat edin: Büyük ejderha, –İblis ya da Şeytan denen, bütün dünyayı saptıran o eski yılan...

12:10   Ejderhanın yeryüzüne atılmasının ardından, gökte yüksek bir ses, Tanrı’nın kurtarışının ve egemenliğinin gerçekleşmiş olduğu bildirilir. Bununla bin yıllık egemenliğin gelişi sezilir. Bu arada kardeşlerimizin suçlayıcısının aşağı atılması da yüce bir olaydır.

12:11   Acı çeken Yahudi imanlılar, Kuzu’nun kanıyla ve ettikleri tanıklık bildirisiyle kötü olanı yendiler. Zaferleri, Mesih’in ölümüne ve tanıklıkları da o ölümün değerine dayalıydı. O’na sadık kalarak tanıklıklarını kanlarıyla mühür-lediler.

12:12-13   Gökler, ejderhanın aşağı atılmasıyla sevinir; ama bu, yer ve deniz için kara haberdir! İblis, zamanının az olduğunu bilerek öfkesini mümkün ol-duğunca kusmaya kararlıdır. Ejderha, kinini özellikle Mesih’in geldiği ulus olan İsrail’e karşı gösterir.

12:14   Geriye kalan sadık Yahudiler’e çöldeki sığınaklara çabucak kaçabilmeleri için büyük kartal kanatları verilir (bazıları bu kanatların Hava Kuvvet-leriyle ilgili olduğunu varsayar). Sadık kalanlar, orada yılanın saldırısına karşı üç buçuk yıl (bir vakit ve vakitler ve yarım vakit) korunur ve bakılır.

12:15-16   İsrail’in kaçışını engellemeye çalışan yılan, büyük bir sele neden olur, ama yeryüzü suları yutar ve böylece İblis yenilir.

12:17   Bu alçaltılma karşısında büyük bir öfkeye kapılan ejderha, ülkede ka-lan Yahudiler’den (imanlarının gerçek oluşunu Tanrı’nın buyruklarını yerine getirerek ve İsa’ya olan tanıklıklarını sürdürerek gösteren Yahudiler) öcünü almaya çalışır.

13:1   13’üncü bölümde iki büyük canavarla karşılaşıyoruz: Denizden çıkan canavar ve yerden, yani İsrail’den çıkan canavar. Bu canavarların sıkıntı döne-minde önemli roller üstlenecek kişileri simgelediği kuşkusuzdur. Daniel 7:3-7’deki dört canavarın özelliklerini bu canavarlarda görebiliriz. İlk canavar, on krallık şeklinde olup dirilen Roma İmparatorluğu’nun başıdır. Denizden çıkar; bu krallık Yahudi olmayan diğer uluslardandır. On boynuzludur. Daniel, Roma İmparatorluğu’nun on krallık şeklinde yeniden ortaya çıkacağını önceden bildirdi (Dan.7:24). Yedi başlıdır. 17:9-10’da bunların yedi krallık olduğu söylenir. Bu, yedi değişik yöneticiye ya da imparatorluğun yedi ayrı dönemine yapılan bir gönderme olabilir. Boynuzlarının üzerinde on taç vardır. Taçlar, ejderha (Şey-tan) tarafından yönetmek için verilen gücü belirtir. Başlarının üzerinde küfür niteliğinde adlar yazılıdır ve bu krallık sanki insan değil, tanrıymış gibi iddia-larda bulunur.

13:2   Canavar parsa benzemektedir. Ayakları ayı ayağı, ağzı aslan ağzı gibidir. Daniel 7’de pars, Yunan İmparatorluğu’nu; ayı, Med-Pers İmparatorlu-ğu’nu; aslan ise Babil İmparatorluğu’nu simgeler. Kısacası canavar, eski dünya imparatorluklarının tüm kötü özelliklerini kapsar. İmparatorluk ve yöneticisi, Şeytan’dan olağanüstü güç alır.

13:3   Canavarın başlarından biri ölümcül bir yara almıştır. Scofield bunu şöyle açıklar: “Eski Roma İmparatorluğu’nun bazı bölgeleri ayrı krallıklar olarak varlıklarını sürdürmüşlerdir. Ortadan kalkan şey, hükümetin imparatorluk şekli-dir; bir baş yara almıştır.23” Ancak bu ölümcül yara iyileşir. Bir başka deyişle, imparatorluk bir imparatorla, yani canavarla canlanır ve yeniden ortaya çıkar.

13:4   İnsanlar canavara yetki veren ejderhaya ve canavarın kendisine tanrı olarak tapmaya başlarlar.

13:5-6   Canavar, övünür ve ağza alınmayacak küfürler savurur. Kırk iki ay süreyle savaşmasına izin verilir. Tanrı’nın adına, konutuna, yani gökte yaşa-yanlara karşı saygısızca konuşur.

13:7   Canavar, Tanrı’nın halkına karşı savaş açar ve birçoğunu yener. Onlar da ona boyun eğmektense ölmeyi yeğlerler. Yetkisi tüm dünyayı kapsar. Bu, Mesih’in egemenliğinden önceki son dünya imparatorluğudur.

13:8   Gerçek imanlı olmayanlar hemen canavara taparlar. Çünkü Mesih’e hiç güvenmemişlerdir ve adları da Kuzu’nun yaşam kitabına hiç yazılmamıştır. Bu kişiler adları kurtulanların arasında bulunmadığı için günaha teslim edilirler. Za-ten gerçeğe inanmayacaklardı; şimdi de yalana inanıyorlar.

13:9   Bu, Tanrı’nın sözünün ışığını zaman varken herkesin kabul etmesi için verilen bir uyarıdır. Işığı reddetmenin sonu, ışıksız kalmaktır.

13:10   Gerçek imanlılara, kendilerine acı çektirenlerin tutsak düşeceğine ve kılıçla öldürüleceğine dair güvence verilir. Bu, kutsalların sabırla ve imanla beklemelerini mümkün kılar.

13:11   İkinci canavar, sıkıntı döneminin diğer önemli karakteridir. Birinci canavara ve Roma imparatorunu temsil eden büyük bir puta tapılması için ulus-lararası bir kampanya bile düzenler. İkinci canavar yerden ya da karadan çıkar.

İsrail ülkesi göz önüne alındığında, bu önder büyük bir olasılıkla Yahudi’dir. Sahte peygamberdir (16:13; 19:20; 20:10’a bakın). Bir kuzu gibi iki boynuzu vardır; bu hem yumuşaklık ve zararsızlık görüntüsü verir, hem de Tanrı’nın Ku-zusu’nu taklit etmeyi ima eder. Doğrudan Şeytan’dan esinlendiğini ve ondan yetki aldığını belirten bir biçimde ejderha gibi ses çıkarır.

13:12-14   İlk canavarın bütün yetkisini onun adına kullanıyor. Bu, imparatorunun ona, kendi adına kullanması için sınırsız bir yetki verdiğini belirtir. Gökten yere ateş yağdıracak kadar büyük, olağanüstü bir güce sahiptir. Mucizelerinin amacı kuşkusuz, insanları Tanrı olarak bir insana tapmaları için kandırmaktır.

13:15   Bu büyük puta, konuşabilmesi için yaşam soluğu verilir. Ona tapmayı reddetmenin cezası ise ölümdür.

13:16   İkinci canavar, insanların Roma imparatoruna olan bağlılıklarını belirtmek için canavarın işaretini sağ ellerine ya da alınlarına vurdurmalarında ısrar eder.

13:17   Canavar, bu işarete ek olarak bir ad ile gizemli bir sayıya sahiptir. Bir kimse canavarın bu işaretini, –adını ya da adını simgeleyen sayıyı– taşımazsa, bir şey satın alamayacak ve satamayacaktır. Bu, insanları ekonomik yollarla Mesih’ten ayrılmaya zorlamak ve putperest olmalarını sağlamak için gösterilen bir çabadır. Bu zor bir sınama olacaktır, ama gerçek imanlılar Kurtarıcıları’nı reddetmektense ölümü yeğleyeceklerdir.

13:18   Canavara ait sayı 666’dır. İnsanı temsil eden sayı altıdır. Bu sayının yediden bir sayı az olması, o kişinin Tanrı’nın yüceliğine ya da yetkinliğine ulaşmadığını akla getirebilir. Üç altı ise kötülüğün üçlü birliğidir.

13’üncü bölümle bağlantılı olarak ortaya atılan en önemli sorulardan birini, ilk ya da ikinci canavarın Mesih Karşıtı olup olmadığı oluşturur. Aslında ilkinin Mesih Karşıtı oluşundaki sav, kendisine Tanrı olarak tapılmasında ısrar etmesidir. İkinci canavarın Mesih Karşıtı olduğu görüşüne katılanlar da şu noktaya işaret eder: Hiçbir Yahudi diğer ulustan birini Mesih olarak kabul etmez. İkinci canavar Yahudi olduğuna göre, sahte Mesih de odur.

14:1   Bu ayette, Kuzu Siyon Dağı üzerinde yüz kırk dört bin izleyicisiyle birlikte (hepsinin alınları işaretlenmişti) dururken görülmektedir. Bu, Rab İsa’nın yeryüzüne geri geleceği ve Yeruşalim’de İsrail’in on iki oymağından oluşan bu imanlılarla duracağı zamanın dört gözle beklendiğini belirtir. Yüz kırk dört bin, 7’nci bölümde söz edilen kişilerdir. Bu kişiler şimdi Mesih’in krallığına girmek üzeredirler.

14:2-3   Yuhanna gökten gürül gürül akan suların sesini, güçlü gök gürlemesini andıran bir ses işitir. Bu ses lir çalanların çıkardığı sese benzemek-tedir ve yalnızca yüz kırk dört bin kişi o ezgiyi öğrenebilmiştir.

14:4-5   Bu kişiler kendilerini kadınlarla lekelememiş, pak kişiler olarak betimlenirler. Kendilerini bu dönemin putperestliğinden ve cinsel ahlâksızlığından koruyup Kuzu’yu, sorgulamayan bir itaat ve bağlılık içinde izlediler. Pentecost şöyle der: “Onlara Tanrı’nın ve Kuzu’nun ilk meyvesi, yani bin yıllık dönemdeki yeryüzünü oluşturacak nüfus için, bin yıllık dönemde gelecek olan sıkıntı döneminin ilk ürünleri denir.24” Mesih Karşıtı’nın, “yalnızca insan olana tapılması gerektiği” yalanını kabul etmediler. Bunlar, hiçbir yalana sapmayarak açıklıkla Mesih’e tanıklık eden kusursuz kişilerdi.

14:6-7   Sonsuza dek kalıcı olan Müjde’yle göğün ortasında uçan melek, Matta 24:14 ile benzerlik gösterir. “Göksel egemenliğin bu Müjdesi bütün ulus-lara tanıklık olmak üzere dünyanın her yerinde duyurulacak. İşte o zaman son gelecektir.” Müjde’nin ana konusu 7’nci ayette verilir. İnsanlara canavardan çok Tanrı’dan korkmaları; putperest imgeleri değil, O’nu yüceltmeleri ve insana değil, yalnızca O’na tapınmaları buyrulur. Kuşkusuz tek bir Müjde vardır: Mesih’e iman aracılığıyla gelen kurtuluş Müjdesi. Ancak Müjde’de farklı dö-nemler için farklı vurgular vardır. Büyük sıkıntı sırasında Müjde, insanları cana-vara tapınmaktan uzak tutmaya ve onları Mesih’in yeryüzündeki egemenliğine hazırlamaya çalışır.

14:8   İkinci melek, Babil’in yıkılışını haber verir. Bu, 17 ve 18’inci bölümleri önceden bildirir. Babil, inanç değiştiren Yahudi ve Hıristiyan dünyasını (onların Roma’da büyük bir ticari ve dini şirket merkezleri olacak) temsil eder. Bütün uluslar, onun azgın fuhuş şarabıyla sarhoş olacaklardır.

14:9-10   Üçüncü meleğin ilanının sıkıntının ortasına (bu büyük sıkıntının başlangıcıyla aynıdır) denk geldiğini söyleyebiliriz. Melek, canavara herhangi bir şekilde tapınmayı kabul edenleri, şimdi ve sonsuza dek Tanrı’nın gazabına uğ-rayacaklarına dair uyarır. O’nun öfkesinin şarabı büyük sıkıntı sırasında yeryü-züne dökülecektir. Ancak bu, iman etmeyenlerin ateş ve kükürtle işkence edi-lecekleri sonsuz cehennem acısının yanında çok küçük kalır.

14:11   Bu ayet bize, cehennemde sonsuz ve bilinçli bir cezalandırma olduğunu anımsatır. Kutsal Kitap, kötülük yapan kişinin yok olacağını kesinlikle öğ-retmez. Kötülerin çektikleri işkencenin dumanı sonsuzlara dek tüter, gece gündüz rahat yüzü görmeyeceklerdir.

14:12   Bu, kutsalların canavarın vahşetine sabırla dayanmaya, insana ya da puta tapmayı reddederek Tanrı’ya boyun eğmeye ve İsa’ya imanlarını sürdürmeye çağrıldıkları zaman olacaktır. Nihai son (9-11’inci ayetler), sadık olanları dayanmaları için teşvik etme konusunda yararlı olur.

14:13   Bu dönemde ölen imanlılar, bin yıllık egemenliğin bereketlerini kaçırmayacaklar. İnsan, “Yaşayana ne mutlu” der. Tanrı, “Rab’be ait olarak ölenlere ne mutlu” der. “Yaptıkları onları izleyecek.” Mesih uğruna ve O’nun adıyla başkaları için yapılan her şey, her iyilik, özverili armağan, dua, gözyaşı ve tanıklık bol bol ödüllendirilecektir.

14:14   Bu paragrafı Matta 13:39-43 ve 25:31-46 ile karşılaştırırsak, yerin ekininin Rab’bin ikinci gelişinde olgunlaşacağını öğreniriz. Burada, O’nun ekini topladığı söylenir; Matta 13:39’da ise ekini toplayanlar meleklerdir. Her ikisi de doğrudur; Mesih bunu melekleri aracılığıyla yapar.

Mesih burada beyaz bulutun üzerinde... başında altın bir taç, elinde keskin bir orakla inerken görülür.

14:15   Tapınaktan çıkan başka bir melek O’na, orağını uzatıp biçmesini, çünkü yerin ekininin olgunlaştığını söyler. Bu bir buyruk olarak algılanmama-lıdır; meleklerin Tanrı’ya buyruk verme hakkı yoktur. Aksine bu, Baba Tanrı’dan nakledilen bir rica ya da mesajdır.

14:16   Bu ilk hasadı anlamanın iki yolu vardır. Her şeyden önce, büyük sıkıntı çeken imanlıların bin yıllık egemenliğe girmek için toplanışlarını resmede-bilir. Bu görüşe göre bu hasat, Matta 13’te sözü edilen iyi tohum, yani egemen-liğin oğullarıdır. Ya da bir yargılama hasadı olabilir. Eğer durum bu ise, yargının hedefleri diğer uluslar olabilir, çünkü İsrail ikinci ürün toplamasında görülüyor (14:17-20).

14:17   Ayet, şimdi yerin asmasının (Mez.80:8, Yşa.5:1-7; Yer.2:21; 6:9), yani İsrail ulusunun iman etmeyen kesiminin üzerine gelecek olan korkunç son yar-gılamalara odaklanır. Gökteki tapınaktan başka bir melek çıktı. Onun da keskin bir orağı vardı.

14:18   Başka bir melek, ürünün toplanmasına başlanması gerektiğine işaret eder. Bu meleğin ateş üzerinde yetkisi vardır; bu da gelecek olan yargılamayı simgeleyebilir.

14:19   Olgun üzümler toplanır ve Tanrı’nın öfkesinin büyük masarasına atılır. Üzümlerin şarap haline gelirken sıkıldığı bölüm, burada ezen yargının bir resmi olarak kullanılır.

14:20   Bağbozumu Yeruşalim kentinin dışında, belki de Yehoşafat vadisinde olur. O kadar çok kan dökülecek ki, kan, 1.600 ok atımı (288 km.) çapındaki bir alanda atların gemlerine dek yükselecek, yani Yeruşalim’den Edom’un güneyine dek uzanacaktır.

15:1   Gökte, Tanrı’nın öfkesinin son bulduğunu belirten ve son yedi be-layı taşıyan yedi melekle ilgili başka bir belirti görülür. Bundan, sıkıntının so-nuna doğru geldiğimizi anlarız.

15:2   Yuhanna, gökte ateşle karışık camdan oluşmuş denizin üzerinde duran bir insan kalabalığı görür. Onları tanır; çünkü onlar canavara ve heykeline tapmayı reddeden kişilerdi. Bu kişiler kuşkusuz şehit edilmişlerdir.

15:3-4   Ama şimdi bu kişiler göktedirler ve hemen hemen tamamı Eski Ant-laşma’dan yapılan alıntılardan oluşan, Musa’nın ve Kuzu’nun ezgisini söylü-yorlardı. Onlar, Tanrı’nın, yeryüzündeki katillere ne yapacağını sezer bir biçimde, O’nun yargısının doğruluğuna tanıklık ederler. Gücü Her Şeye Yeten Tanrı’ya yolları ve işleri için övgüler sunarlar. Bu, içerik olarak, O’nun yargısının elbette ki bütün işleri ve yollarına uygulanabilir olduğunu belirtir. Bazı çevirilerde geçen kutsalların Kralı ifadesi, ulusların Kralı olarak okunmalıdır.25

Musa’nın ezgisi, Tanrı’nın, halkını Mısır’daki kölelikten kurtarışından söz eder. Kuzu’nun ezgisi ise Şeytan’dan ve ruhsal yaşamın bütün düşmanlarından nihai kurtuluşu kutlar. Bu nedenle, A.T. Pierson haklı olarak şöyle der: “Bu iki ezgi, kurtuluş tarihindeki iki sınırı belirtir ve bunların arasında da Tanrı’nın kur-tarılan halkının tarihi yer alır.”26

Tanrı’nın yeryüzündeki yargısı, O’nun kutsal bir Tanrı olduğunu göstermiştir.

Bu, bütün ulusların O’ndan korkmasını, O’nu yüceltmesini ve O’na tapın-masını sağlayacaktır.

15:5   Bundan sonra Yuhanna, gökteki tapınağın, yani Tanıklık Çadı-rı’nın açıldığını görür. Öyle ki bu, yeryüzündeki tapınağın bir kopyasıydı (İbr. 9:23). Bununla özellikle En Kutsal Yer’e gönderme yapılmaktadır.

15:6   Yedi belayı taşıyan yedi melek temiz, parlak keten giysiler giymiş, göğüslerine altın kuşaklar sarınmış olarak ortaya çıkar. Bu, onların Tanrı’nın yüceltileceği doğru yargıyı yerine getirmek için yeterli donanıma sahip olduklarını ifade eder. Bu melekler, son yedi belayı serbest bırakmak üzeredirler.

15:7   Dört yaratıktan biri her meleğe bir tas verir. Bu taslar, Tanrı’nın düşmanlarının hepsini etkileyecek olan büyük sıkıntının yargılarını içerir.

15:8   Bu ayet, yedi bela sona erinceye dek kimsenin tapınağa girmemesi gerektiğini belirtir. Kâhinin edeceği hiçbir duanın Tanrı’nın öfkesini yatıştıramayacağını da belirtebilir.

H. Tanrı’nın Öfkesi ve Yedi Tas (16.bölüm)

16:1-2   Tapınaktan yükselen gür bir ses yedi meleğe, “Gidin, Tanrı’nın öfkesiyle dolu yedi tası yeryüzüne boşaltın!” diye buyurur. Bu yargılamalar, doğa olayları ve sıralama açısından borazan yargılamalarına benzer, ancak diğerlerinden daha şiddetlidir. Birinci tas, canavarın işaretini taşıyan ve heykeline tapanların üzerinde acı veren iğrenç yaraların oluşmasına neden olur.

16:3   İkinci tas, deniz suyunu ölü kanına benzer bir kana dönüştürür ve denizdeki bütün canlılar ölür.

16:4   Üçüncü tas, bütün su kaynaklarını kana dönüştürür.

16:5-6   Sulardan sorumlu melek, bu noktada, Tanrı’nın yargılarının adil oluşunu savunur. İnsanlar yalnızca kötü işlerinin karşılığını alırlar. Bol bol kan döktüler; şimdi de içecek olarak su yerine kanla ödüllendirilirler. Bunu hak ettiler.

16:7   Sunak, büyük bir olasılıkla şehit edilen kutsalların canını simgeler (6:9). Onlar, katillerinin cezalandırılmasını uzun süre sabırla beklemişlerdi.

16:8-9   Dördüncü tas, insanların güneş ısısıyla ya da güneş ışınlarıyla acı çekmesine neden olur. Ancak bu, onların tövbe etmesini sağlamaz. Tersine, bu yakıcı ısıyı üzerlerine gönderdiği için Tanrı’nın adına küfrederler.

16:10-11   Beşinci melek, tasını canavarın tahtına boşaltır. Bu, önceki sıkıntılardan bunalanların acısını artırır. Ancak yüreklerini yumuşatmaz. Tanrı’ya olan nefretleri daha da artar.

16:12   Altıncı tas boşaltılınca, doğudan gelen kralların İsrail ülkesine geçmesi için büyük Fırat Irmağı’nın suları kurur.

16:13-14   Yuhanna ejderhanın ağzından, canavarın ağzından ve sahte peygamberin ağzından kurbağaya benzer üç kötü ruhun çıktığını (Şeytan’ın sahte üçlü birliği) görür. Bunlar, dünyanın yöneticilerini saptırmak ve onların Her Şeye Gücü Yeten Tanrı’nın büyük gününde olacak kritik savaşa katılmalarını sağlamak için doğaüstü belirtiler gerçekleştiren kötü ruhlardır.

16:15   Rab, savaştan söz edilmesiyle birlikte hemen, büyük sıkıntıdan geçen kutsalları, O’nun dönüşünü bekleyenleri ve kendilerini o günün putperestliğinden koruyanları özel bir şekilde bereketleyeceğini dile getirir. O, beklenmedik bir şekilde hırsız gibi gelecek ve kurtulmamış olanların zarar görmelerine neden olacak.

16:16   Dünyanın orduları İbranice Armagedon denilen yerde toplanacak (İngilizce NKJV çevirisindeki dipnotta Megiddo diye geçer).27 Burası genellikle Esdraelon Ovası’na, Armagedon’un güney kısmına benzetilir. Napolyon’un oraya ideal savaş alanı dediği söylenir.

16:17   Bu, yedinci meleğin “Tamam!” diye ilan ederek belirttiği son yargı tasıdır. Tanrı’nın öfkesi sıkıntı dönemi açısından sona ermiştir.

16:18   Son tas boşaltılınca, doğada şiddetli bir sarsıntı yaşanır: Şimşekler çakar, uğultular, gök gürlemeleri işitilir. Daha önce görülmemiş büyüklükte bir deprem olur.

16:19   Büyük Babil üçe bölünür. Tanrı’nın gazabının şarabını içeren kaseyi hak etmiştir. Tanrı, onun putperestliğini, acımasızlığını ve dini açıdan bozulmasını unutmamıştır. Aynı zamanda ulusların kentleri de yerle bir olur.

16:20   Yeryüzü sarsılırken, bütün adalar ortadan kalkar, dağlar yok olur.

16:21   Yaklaşık kırk kilo ağırlığındaki iri dolu taneleri yeryüzünü mahvederken, insanlar tövbe edecekleri yerde Tanrı’ya söverler.

I. Büyük Babil’in Yıkılışı (17, 18.bölümler)

17:1-2   Yedi melekten biri, Yuhanna’yı büyük fahişenin çarptırıldığı cezaya tanıklık etmesi için davet eder. Bu, merkezleri Roma’da bulunan büyük bir dini ve ticari sistemdir. Birçokları 17’nci bölümün ‘dindar’ Babil’i, 18’inci bölümün de Babil’in ticari yanını betimlediğine inanır. ‘Dindar’ Babil kesinlikle inanç değiştiren Hıristiyan dünyasını (hem Protestanları hem de Katolikleri) içerir. Evrensel inanlılar topluluğunu da temsil ediyor olması mümkündür. Betimlemeye dikkat edin. Büyük fahişe, engin suların kenarında, diğer uluslardan oluşan dünyanın büyük bir bölümünü kontrol ederek oturur. Dünya kralları onunla fuhuş yaptılar; uzlaşmacı yapısı ve entrikalarıyla siyasi liderleri sarhoş etti. Yeryüzünde yaşayanlar onun fuhşunun şarabıyla sarhoş oldular. İnsanların büyük bir bölümü de onun kötü etkisi altına girdi ve sefalete sürüklendi.

17:3   İnanç değiştiren topluluk, kırmızı bir canavarın üstünde otururken görülür. 13’üncü bölümde bu canavarın yeniden ortaya çıkan Roma İmparatorluğu olduğuna (bazen de imparatorluğun başı) değinmiştik. Canavar küfür niteliğinde adlarla kaplı olup, yedi başlı ve on boynuzludur.

17:4   Sahte topluluk bir süreliğine imparatorluğu idaresi altına alır gibi görünür. Zenginliğini simgeleyen giysilere bürünerek, putperestliği ve cinsel ahlâksızlığıyla dolu altın bir kaseyi göstererek göksel bir varlık gibi tahtında oturur.

17:5   Alnına şu gizemli ad yazılmıştır: Büyük Babil, dünya fahişelerinin ve iğrençliklerinin anası. Bu, yüzyıllardır şehit imanlıların kanını dökmüş olan ve hâlâ döken topluluktur. Onların kanıyla sarhoş olmuştur.

17:6   Birçokları gibi Yuhanna da kutsalların kanıyla sarhoş olan kadını görünce büyük bir şaşkınlığa düştü. Bu, kilise (inanlılar topluluğu) tarihinin bütün çağlarındaki kutsalları, özellikle de sıkıntı sırasında İsa’ya tanıklık etmiş olanları belirtir.

17:7-8   Melek, Yuhanna’ya kadının ve canavarın sırrını açıklar. Yuhan-na’nın gördüğü canavar bir zamanlar vardı (geçmişte var olan Roma İmpara-torluğu); şimdi yok (parçalandı ve bugün bir dünya imparatorluğu olarak varlık göstermiyor); dipsiz derinliklerden çıkacak (şeytani bir şekilde yeniden ortaya çıkacak) ve yıkıma gidecek (tamamen ve nihai olarak yok olacak). İmparatorlu-ğun canlanması ve karizmatik önderlerin görünmesi inanmayanları şaşkına çevi-recek.

17:9   Melek, “Bunu anlamak için bilgelik gerek” der. Yedi baş, kadının üzerinde oturduğu yedi tepedir. Geleneksel yorum, fahişenin üzerinde oturduğu yedi tepenin Roma’da olduğunu söyler.

17:10   Bazı yorumcular bu yedi kralı, Roma hükümetinin yedi şekli olarak açıklarlar; bazıları da onları yedi imparator olarak yorumlar. Yine bazıları bu kralların, dünyanın büyük güçlerini temsil ettiklerini söyler. Mısır, Asur, Babil, Pers, Yunan, Roma ve dirilecek olan Roma İmparatorluğu.

17:11   Sekizinci kral, yeniden ortaya çıkan Roma İmparatorluğu’nun başı ve Mesih Karşıtı olarak adlandırılmıştır. Bu peygamberlik tam anlamıyla yerine gelinceye dek netlik kazanmayabilir.

17:12   On boynuz, Roma canavarına hizmet edecek olan gelecekteki kral-ları simgeleyebilir. Bir saat, yani kısa bir süre (10b ayetine bakın) egemenlik süreceklerdir.

17:13   On kral tam bir düşünce birliği içine girerek güçlerini ve yetkilerini Roma canavarına verirler. Bir başka deyişle, on ülke (ya da hükümet) ulusal egemenliklerini ona teslim eder.

17:14   Bu on krallıktan oluşan imparatorluk, sıkıntının sonunda yeryüzüne geri dönen Rab İsa’ya karşı savaş açar. Ancak bu savaşta yenilgiye uğrarlar. Kuzu, rablerin Rabbi, kralların Kralı’dır. O’nu izleyenler, çağrılmış, seçilmiş ve O’na sadık kalmış olanlardır.

17:15   Melek, birinci ayetteki suların halklar, toplumlar, uluslar ve diller olduğunu açıklamaya devam eder. Fahişe, suların kenarında oturur. Bu, halkların büyük bir kısmını kontrol ettiği anlamına gelir.

17:16   Öyle görünüyor ki, yeniden canlanan Roma İmparatorluğu, bir süre fahişe topluluk (kilise) tarafından kontrol edilmeye ya da en azından onun etkisi altına alınmaya izin verir. Ancak daha sonra bu dayanılmaz yükü atar ve onu yok eder. Canavar sırtında oturan fahişeden nefret edecek, onu perişan ederek çıplak bırakacaktır.

17:17   Bütün bu olayların arkasında Tanrı vardır. Kralların Roma canavarının egemenliğinde birleşmesine ve sonra da fahişeye karşı gelmesine neden olan O’dur. Bütün bunlar O’nun amacının gerçekleşmesi içindir.

17:18   Dünya kralları üzerinde egemenlik süren büyük kent, gizemli Babil’dir. Ama gördüğümüz gibi, kadının merkezi Roma’dadır.

18:1   18’inci bölüm esas olarak Babil’in yıkılışını kutlayan bir cenaze ezgisini içerir. Daha önce söz edildiği gibi, bu yalnızca büyük bir dini sistemi değil, belki de dünyadaki en büyük ticari fahişe topluluğunu (kilise) belirtir. Dünya pazarını denetimi altına almış görünür.

Büyük yetkiye sahip başka bir melek, haber vermek için gökten inince, yeryüzünde onun görkemiyle aydınlanır.

18:2   Büyük Babil yıkıldı ve yıkıntıları cinlerin barınağı, her kötü ruhun uğrağı, her murdar ve iğrenç kuşun sığınağı oldu.

18:3   Yıkılışın nedenini, uluslar ve onların tüccarlarıyla yaptığı kötü işler oluşturur. O, bütün ulusları azgın fuhşunun şarabıyla sarhoş etti.

18:4   Gökten gelen başka bir ses, felaketle sonuçlanan bu sistemden çıkmaları ve aynı sonu paylaşmamaları konusunda Tanrı’nın halkını uyarır. Onunla ortak olmak, onun belalarını paylaşmak demektir.

18:5-6   Onun üst üste yığılan günahları göğe erişti ve Tanrı onun suçlarını anımsadı. Tanrı şimdi onlara karşı sert bir uyarıda bulunuyor. Yaptığı kötü işlerin karşılığını iki kat fazlasıyla verecek ve bunu bir melek aracılığıyla yapacaktır.

18:7   Istırap ve kederi, sürdürdüğü sefahat ve lüks yaşam tarzıyla orantılı olacaktır. Kederden uzak her şeyin üzerinde yetki sahibiyken, kendini bir kraliçe sanıyordu.

18:18   Başına gelecek belalar –ölüm, yas ve kıtlık– bir gün içinde gelecektir. Onu ateşle cezalandıracak olan Her Şeye Gücü Yeten Rab Tanrı’dır.

18:9-10   Dünyanın kralları, yanan fahişe için ağlayıp dövünecekler. Ne var ki, tuttukları yas bencilce değildir. Kaybettikleri zevk ve lüks için yas tutarlar. Uzakta durup onun çektiği ıstıraba ve sonunun bu kadar çabuk gelmesine şaşıp kalırlar.

18:11-13   Tüccarlar, öncelikle kazanç kapıları kapandığı için ağlayıp yas tu-tarlar. Çünkü mallarını satın alacak kimse yok artık.

Babil’in ticaretini yaptığı ürünlerin listesine bakıldığında, dünya ticaretini ele geçirmişe benzemektedir; değerli taşlar, metaller, kumaşlar, ağaçlar, fildişi, tunç, demir, mermer, baharatlar, parfümler, şarap, zeytinyağı, tahıl, çiftlik hayvan-ları, arabalar, köleler ve insanların canları. Hem inanç değiştiren kilise hem de iş dünyası, insanların canlarını değiş tokuş etmekten suçludur: Kilise bunu günahları para karşılığı bağışlayarak, iş dünyası da sömürerek yapar.

18:14   İşadamları, yıkılan sisteme hitap ederek, kâr umutları yok olduğu ve zenginliğiyle görkemi aniden ve sonsuza dek kaybolduğu için ağlayıp yas tutarlar.

18:15-16   Tüccarlar da krallar gibi, kârlarının bir saat içinde yok olması karşısında şaşkın bir şekilde ağlayıp yas tutarak uzakta dururlar. Şehrin eski lüks halini ve insanların güzel bir şekilde giyinip değerli taşlarla süslendikleri zamanları anlatırlar.

18:17-18   Bütün zenginlikleri aniden yok olmuş ve büyük bir bunalımla karşı karşıya kalmışlardır. Denizde çalışanlar uzakta durup, “Koca kent gibisi var mı?” diye feryat ettiler.

18:19   Başlarına toprak dökerler ve dünya deniz endüstrisini zenginleştirmiş olan, ama şimdi bir saat içinde viraneye dönen kent için ağlayarak feryat eder-ler.

18:20   Yeryüzünde bu günahkâr gözyaşları dökülürken, gökte büyük sevinç yaşanır. Sonunda Tanrı, kutsallarının, elçilerinin ve peygamberlerinin hakkını aldı. Babil’i, kendi halkına davranışından dolayı yargıladı.

18:21   Güçlü bir melek, Babil’in nihai sonunu resmeden bir şekilde, değirmen taşına benzer büyük bir taşı... denize atar.

18:22   Eski etkinliklerinin sesi –müzik, üretim ya da değirmen sesi– sonsuza dek susturulur.

18:23   Her ışık söndürülür, bir daha düğün sevinci de olmayacaktır. Çünkü Babil’in önderleri, bütün ulusları büyücülükleriyle aldatmışlardır.

18:24   Peygamberlerin, kutsalların ve imanlarından dolayı boğazlanan herkesin kanından sorumluydu. Ve şimdi Tanrı onun yaptıklarının karşılığını veriyor.

İ. Mesih’in Gelişi ve Bin Yıllık Egemenliği (19:1 - 20:9.bölümler)

19:1   Yuhanna, bundan sonra gökte büyük bir kalabalığın, büyük fahişeyi adil bir yargıyla yargılayan Rab’bi övdüğünü işitir. Söylenen ezgi, kurtarış, yü-celik ve gücün ait olduğu Tanrımız’ı yüceltir.

19:2   O, büyük fahişeyi doğru ve adil yargısıyla yok etmiştir. Yargılarının doğru ve adil olması nedeniyle, fuhşu ve kullarını boğazlamasından dolayı fahişeyi cezalandırması gerekiyordu.

19:3   Sonsuzlara dek tütecek olan duman ikinci bir “Haleluya!” ya da “Rab’bi övün” sözlerinin duyulmasını sağlar.

19:4   Yirmi dört ihtiyar ve dört yaratık hemfikir olup yüksek sesle “Amin!” ve içten bir şekilde “Haleluya” der.

19:5   Tahttan bir ses yükselerek, Tanrı’nın kullarına Rab’bin canavarlaşan Babil’i yok etmesinden dolayı sunulan övgülere katılmaları için seslenir.

19:6   Şimdi göklerden, gürül gürül akan suların ve güçlü gök gürlemelerinin sesine benzeyen başka bir ezgi işitilir. Her Şeye Gücü Yeten Rab Tanrımız’ın egemenliğinin kutlamalarında büyük bir “Haleluya!” sesi yükselir.

19:7-8   Sıkıntı biter ve Babil yargılanır. Şimdi Kuzu’nun düğünü başlar. İnanlılar topluluğu, yani Mesih’in gelini, kendini bu heyecanlı durum için hazır-ladı. Gelin, Kutsalların adil işlerini28 simgeleyen temiz ve parlak olan ince ketenden giysiler giyer.

19:9   Melek, Yuhanna’ya Kuzu’nun düğün şölenine çağrılmış olanların hepsi için bir kutsama yazısı yazmasını buyurur. İnanlılar topluluğu göksel Gelin’dir; davet edilen konuklar da kurtulanların tamamıdır. Melek, bu sözlerin Tanrı’nın gerçek sözleri olduğunu belirtir.

19:10   Yuhanna tapınmak üzere meleğin ayaklarına kapanır, ama melek bunu yapmasına karşı çıkarak yalnızca Tanrı’ya tapılması gerektiğini belirtir. Melek de Yuhanna ve İsa’ya tanıklığını sürdüren diğer kişiler gibi Tanrı’nın bir kuludur. Melek, sonra şu sözleri ekler: “Çünkü İsa’ya tanıklık, peygamberlik ruhunun özüdür.” Bu, peygamberliğin gerçek amacının İsa’nın kimliği ve yaptıklarına tanıklık etmek olduğunu ifade eder. C.C. Ryrie, “Peygamberliğin amacı, İsa’nın güzelliğini ayrıntılarıyla açıklamaktır” der.29

Melek, insanların tanıklık ettiği Tanrı’ya tapınmalarını istedi.

19:11   Nihayet beklenen olaya, Mesih’in düşmanlarını yok etmek ve egemenliğini kurmak için yeryüzüne görkemli gelişine geldik. Bu, inanlılar toplulu-ğunun Mesih’le havada buluşması değildir; orada Mesih kutsalları için havada buluşur. Oysa burada kutsallarıyla birlikte yeryüzüne gelir.

Rabbimiz’in betimlenmesine dikkat edin: Beyaz bir atın üzerindedir. Düşmanlarını yenmek için geldiğine göre, bu kesinlikle bir savaş atıydı. Atın binicisinin adı Sadık ve Gerçek’tir. Vaatlerinde sadıktır ve doğru (gerçek) bir karaktere sahiptir. Adaletle yargılar, savaşır. Yalnızca halkın, doğruluğun egemenliğinde yaşamaktan hoşnut olduğu bir krallığı yönetebilir. Bu nedenle, ilk önce bunu bozan her şeyi ortadan kaldırması gerekir.

19:12   Yargısının gücünü belirten gözleri, alev alev yanan ateş gibidir. Bütün isyanı ve inançsızlığı sezebilir. Başkaları zafer tacı takabilir, ama yalnızca Rab İsa’dan krallık tacı takan olarak söz edilir.

Üzerinde kendisinden başka kimsenin bilmediği bir ad yazılıdır. Burada, Mesih’in kişiliğiyle bağlantılı olan ve yaratılanların asla kavrayamayacağı sırlar vardır.

19:13   Beyaz atın binicisi kana daldırılmış bir kaftan giyinmişti; bu, çarmıhta dökülen kanı değil, Tanrı’nın öfkesinin masarasında ezdiği düşmanlarının kanıdır. “Tanrı’nın Sözü” adıyla anılır. Söz, düşüncenin ifade aracıdır. Tanrı kendisini Mesih’te tam anlamıyla ifade etmiştir.

19:14   O’na, ince ketene bürünmüş ve beyaz atlara binmiş olan gökteki ordular eşlik eder. Bu ordular kuşkusuz kutsallardan oluşur. Ama onlardan savaşmalarının istenmemesi dikkat çekicidir. Rab İsa, düşmanlarını yardım almadan yener.

19:15   O’nun ağzından ulusları vuracak keskin bir kılıç uzanır. Onları demir çomakla gütmek ve Her Şeye Gücü Yeten Tanrı’nın ateşli gazabının şarabını üreten masarayı çiğnemek için gelir.

19:16   Kaftanının ve kalçasının üzerinde şöyle yazar:

KRALLARIN KRALI VE RABLERİN RABBİ

İsa, en yüce yöneticidir; diğerleri O’nun egemenliğine boyun eğmek zorundadır.

19:17-18   Tanrı’nın büyük şöleni, egemenlik kurulmadan önce, Tanrı’nın geriye kalan düşmanlarının yok edilmesiyle ilgilidir. Göğün ortasında uçan bütün kuşlar şölene davet edilir! Bu kuşlar Rab tarafından boğazlananların, toplumun her katmanından küçük büyük herkesin cesetleriyle kendilerine ziyafet çeke-ceklerdir.

19:19-20   Canavar (Mez.2), egemenliğin Mesih’in eline geçmesini engelle-me gayretiyle, Rab’be ve O’nun ordusuna karşı savaşmak için dünya kralla-

rıyla ve onların ordularıyla anlaşır. Hem canavar hem de sahte peygamber yakalanır ve kükürtle yanan ateş gölüne diri diri atılır.

19:21   İsyancılardan geriye kalanlar Rab’bin kılıcıyla öldürülür ve cesetleri akbabalara yetecek kadar leş sağlar. Kılıç, Tanrı’nın sözünü ima eder (Ef.6:17; 2Se.2:8; İbr.4:12; Va.1:16; 2:12-16’ya bakınız).

Bu, bizi büyük sıkıntının sonuna getirir.

20:1   Şeytan, bin yıl başlamadan önce kontrol altına alınmalıdır. Bunun için, elinde dipsiz derinliklerin anahtarı ve büyük bir zincir olan bir melek gökten iner.

Rabbimiz yeryüzüne geldiğinde, bir bakıma Şeytan’ı bağladı (Mat.12:29). Bundan dolayı bu, O’nun bağlanışında yer alan başka bir aşamadır.

20:2   Melek, Şeytan’ı yakaladı ve bin yıl için bağladı. Yuhanna, ayartıcının dört adını sıralar; ejderha, yılan, İblis (suçlayan) ve Şeytan (düşman).

20:3   Can düşmanı bin yıl boyunca dipsiz derinliklere hapsedilir. Oradan çıkıp ulusları bir daha saptıramasın diye giriş mühürlenir. Mesih’in egemenliğinin sonuna doğru kısa bir süreliğine son isyanı için çözülecektir (7-10’uncu ayetler).

20:4   Yuhanna, şimdi gökteki bazı tahtlarda yönetme yetkisine sahip kişilerin oturduğunu görür. Bunlar, Mesih’le birlikte O’nun Gelini olarak egemenlik sü-recek olan inanlılar topluluğu çağının kutsallarıdır. Yuhanna, canavarın işaretini almayı reddetmiş olan bir grup şehidi de görür. Bunların, imanları uğruna büyük sıkıntı sırasında ölen kutsallar olduğu kesindir. İki grup da esenlik ve zenginliğin altın çağında Mesih’le birlikte egemenlik sürecektir.

20:5   5’inci ayetin ilk kısmı bir parantez olarak algılanmalıdır. Ölülerin geri kalanı ifadesi, büyük beyaz tahtın önünde yargılanmak için durmak üzere bin yılın sonunda dirilecek olan bütün çağlardaki iman etmeyen kişileri belirtir.

İlk diriliş budur ifadesi 4’üncü ayete gönderme yapar. İlk diriliş, tek bir olay değildir. Değişik zamanlardaki doğru kişilerin dirilişini betimler. Mesih’in diri-lişini (1Ko.5:23), Mesih’e ait olanların dirilişini (onlarla gökte buluşur) (1Se. 4:13-18), cesetleri büyük kentin anayoluna serilecek olan iki tanığın dirilişini (Va.11:11) ve burada betimlenen büyük sıkıntı dönemindeki kutsalların dirilişini de (Dan.12:2’ye de bakın) kapsar. Bir başka deyişle, ilk diriliş, Mesih’in ve gerçek imanlıların dirilişini farklı zamanlarda dirilmiş olsalar da kapsar. Bu, birkaç aşamada meydana gelir.

20:6   İlk dirilişe dahil olanlar mutludur, çünkü iman etmeyenler ateş gölüne atıldıkları zaman onlar ikinci ölümü tatmayacaklardır (14’üncü ayet). Gerçek imanlılar, Tanrı’nın ve Mesih’in kâhinleri olacak, O’nunla birlikte bin yıl egemenlik sürecekler.

20:7-8   Bin yıl tamamlanınca, Şeytan atıldığı zindandan serbest bırakılacaktır. Burada Gog’la Magog diye adlandırılan Mesih’e düşman olan ulusları saptır-mak için yeryüzünün dört bucağına gidecektir. Gog’la Magog’a yapılan bu gönderme, Hezekiel 38 ve 39’daki benzer göndermeyle karıştırılmamalıdır. Oradaki Magog, İsrail’in kuzeyindeki büyük ülke, Gog da onun yöneticisidir. Buradaki sözcükler genel olarak dünyanın uluslarını belirtir. Hezekiel’deki ortam bin yıl öncesi, buradaki ise bin yıl sonrasıdır.

20:9   İblis, günahkâr isyancılardan oluşan bir orduyu bir araya topladıktan sonra, sevilen kente, Yeruşalim’e doğru ilerler. Ama gökten ateş yağar ve onları yakıp yok eder.

J. Şeytan’ın Yargılanması ve İman Etmeyenler (20:10-15)

20:10   İblis de canavarla sahte peygamberin içinde bulunduğu ateş ve kükürt gölüne atılır.

Bin yılın sonunda Şeytan’ın iman etmeyenlerden oluşan bir orduyu toplayabilmesi şaşırtıcı görünebilir. Ancak Mesih’in egemenliği sırasında doğan bütün çocukların günah içinde doğacak olması ve kurtarılmaya ihtiyaçları olacağı anımsanmalıdır. Hepsi O’nu Kral olarak kabul etmeyecek ve Yeruşalim’den mümkün olduğunca uzaklaşmak için yeryüzünün her yanına dağılacaklardır.

Bin yıldan sonra canavarla sahte peygamberin hâlâ cehennemde olduğuna dikkat edin. Bu, gece gündüz, sonsuzlara dek işkence edilecektir ifadesinde olduğu gibi, yok etme öğretisini çürütür.

20:11   Daha sonra büyük, beyaz tahtın yargısıyla karşılaşırız. Ele aldığı konulardan dolayı büyük, verilen kararların mükemmelliği ve saflığından dolayı da beyazdır. Rab İsa, tahtta Yargıç olarak oturur (Yu.5:22-27). Yerle gök önünden kaçtılar ifadesi, şimdiki yaratılışın yok olup gitmesinden sonra bu yargılamanın sonsuzlukta olduğunu gösterir (2Pe.3:10).

20:12   Küçük büyük, ölüler Tanrı’nın önünde durur. Bunlar, bütün çağların iman etmeyenlerinden oluşur. Sonra kitaplar açılır. Yaşam kitabı, Mesih’in değerli kanıyla kurtulmuş olanların adlarını içerir. Diğer kitaplar, kurtulmamış kişilerin yaptıklarının ayrıntılı kaydını içerir. Bu yargılamada görülen kişi, yaşam kitabında kayıtlı değildir. Yaşam kitabında olmayan adı onu suçlar ve kötü işlerinin kaydı, onun yargılanma derecesini belirler.

20:13   Deniz, kendisinde olan ölüleri teslim edecektir. Burada ölümle temsil edilen mezarlar, defnedilen iman etmemişlerin bedenlerini geri verecektir. Ölüler diyarı ise inançsızlık içinde ölenlerin canlarından vazgeçecektir. Bedenlerle canlar, Yargıç’ın önünde durmak için birleşecektir.

Gökte ödüllerin derecesi olduğu gibi, cehennemde de cezaların derecesi olacaktır. Bu da yaptıklarıyla orantılıdır.

20:14   Ölüm ve ölüler diyarının ateş gölüne atılması, ruh, can ve bedenin birlikte atıldığını belirtir. Metin, bunun ikinci ölüm olduğunu açıklar. İngilizce NKJV çevirisi dipnota ateş gölünü ekler.

Ölüler diyarıyla cehennem arasında fark vardır. Ölüler diyarı, iman etmeden ölenler için bedenden ayrılmış ruhların cezalandırıldığı yerdir. Ayrıca bir çeşit bekleme yeridir. Yani, büyük beyaz tahtın yargısının beklendiği geçici yerdir.

Ölmüş olan imanlılar için ölüler diyarı, bedenden ayrılmış ruhların gökte bereketlendiği yerdir; diriliş ve bedenin yüceltilmesi beklenir. İsa ölünce, cennete gitti (Luk.23:43); Pavlus, bunu üçüncü cennetle (2Ko.12:2,4), Tanrı’nın oturduğu

yere eşit sayar. Elçilerin İşleri 2:27’de Rab İsa’nın bedenden ayrıldığı duruma ölüler diyarı denir. Tanrı, O’nun canını ölüler diyarında bırakmadı ve O’na yü-celtilmiş bir beden verdi.

Cehennem, yaşarken kötülük yapmış kişilerin nihai zindanıdır. Ateş gölü ve ikinci ölümle aynı anlama gelir.

20:15   Bu yargılamadaki belirleyici faktörü, bir kimsenin adının yaşam kitabında yazılı olup olmaması oluşturur. Aslında bir kimsenin adı oraya yazılmışsa, zaten ilk dirilişin bir parçası olmuştur. Bu nedenle bu ayet, yalnızca büyük beyaz tahtın önünde duranlara atfedilir.

K. Yeni Gök ve Yeni Yeryüzü (21:1 - 22:5)

21:1   21 ve 22’nci bölümlerin yalnızca sonsuzluğu mu ele aldığı ya da bin yıl ile sonsuzluk arasında bir sıra mı izlediğine ilişkin bir soru aklımıza gelebilir. Bin yıl ile sonsuzluk birçok açıdan benzer olduğu için, elçi Yuhanna’nın yazılarında zaman zaman birbirine karışarak birleşiyor gibi görünmesi şaşırtıcı değildir.

Buradaki sonsuzluk, yeni bir gökle yeni bir yeryüzü olarak adlandırılır. Bunlar, Yeşaya 65:17-25’deki yeni gök ve yeryüzü ile karıştırılmamalıdır. Orada bin yıl görüşü vardır, çünkü günahla ölüm hâlâ mevcuttur. Bunlar tamamen son-suzluğun dışında tutulacaktır.

21:2   Yuhanna, kutsal kentin, yeni Yeruşalim’in, güveyi için hazırlanmış süslü bir gelin gibi gökten indiğini görür. Yeryüzüne indiğinin söylenmemesi, bazılarının O’nun yeni yeryüzünün üzerinde dolaştığını sanmalarına yok açar. İsrail oymaklarının adlarının kapıların üzerinde olması, kurtulan İsrail’in, inanlılar topluluğunun bir parçası olmasa bile, kente gireceğini gösterir. İnanlılar topluluğu (Gelin, Kuzu’nun gelini, 9’uncu ayet), İsrail (12’nci ayet) ve diğer uluslar (24’üncü ayet) arasındaki fark korunur.

21:3   Yuhanna, Tanrı’nın konutunun insanlar arasında olduğuna ve Tanrı’nın insanların arasında yaşayacağına dair gökten gelen gür bir ses işitir. Onlar, O’nun halkı olarak, O’nunla daha önce hayal bile edemedikleri yakınlığı yaşayacaklar. Tanrı’nın kendisi de onların arasında bulunacak ve daha yakın ve içten bir ilişki içinde onların Tanrısı olacaktır.

21:4-5   “Onların gözlerinden bütün yaşları silecek” ifadesi, gökte gözyaşı olacağı anlamına gelmez. Olmayacağının söylenmesi şiirsel bir ifadedir! Artık ölüm olmayacak. Artık ne yas, ne ağlayış ne de ıstırap olacak.

Tahtta oturan, her şeyi yenileyecektir. O’nun sözleri güvenilir ve gerçektir. Bu sözler kesinlikle gerçekleşecektir.

21:6   Sonsuzluğun başlangıcı, Tanrı’nın üzerinde yaşadığımız yeryüzü için olan amaçlarının sonucuna damgasını vurur. Alfa ve Omega, Grek alfabesinin ilk ve son harfleridir; bu nedenle, O da Başlangıç ve Son’dur. Yaratıcı ve yaratılışın hedefi, başlayan ve bitiren ve sonsuz Olan’dır. Susayana yaşam suyunu (kurtu-luş) karşılıksız olarak veren O’dur.

21:7   Galip geleni mirasıyla ve Baba oğul arasındaki yakın ilişkiyle bereket-leyen O’dur. Daha önce söz edildiği gibi, galip gelen, İsa’nın Tanrı’nın Oğlu ol-duğuna inanandır (1Yu.5:4).

21:8   Herkes galip gelenlerin safında değildir. Kimileri Mesih’e tanıklık etmekten korkar. Kurtarıcısı’na güvenmek istemeyen imansızdır; günahkârlar (İngilizce NKJV yorumu kitaplarının çoğunda bulunur), burada yer alan listedeki büyük suçları işlemiş olsa da olmasa da, günahlarından dönmek istemeyen kişi-lerdir. Bunlar kendilerini ahlâksızlığa adayan iğrenç kişilerdir; adam öldüren, kötü, zalim ve katildir; evlilik öncesi cinsel ilişkiye giren ve diğer cinsel günah-ları işleyen, fuhuş yapandır; kötü ruhlarla ilişkiye geçen büyücüdür; şekillere taparak Tanrı’yı alçaltan putperesttir ve bütün yalancılar devamlı aldatanlardır. Bunların hepsinin sonu, kükürtle yanan ateş gölüne atılmak olacaktır.

21:9   Yedi tas yargılamasıyla ilgili olan yedi melekten biri, Yuhanna’ya; Kuzu’ya eş olacak gelin diye adlandırdığı yeni Yeruşalim hakkında ayrıntılı bilgi verdi. Bu, gelinin yaşadığı kent anlamına gelebilir.

21:10-11   Ruh’un yönetiminde büyük ve yüksek bir dağa götürülen Yuhanna, değerli bir taş gibi Tanrı’nın görkemiyle ışıldayan, gökten inen Yeruşalim’i tekrar gördü.

21:12-13   Etrafını on iki kapısı olan büyük bir sur çevirmişti. Kapıları on iki melek bekliyordu. Kapıların üzerine, İsrailoğulları’nın on iki oymağının adları yazılmıştı. Pusulanın her yönüne bakan üçer kapı vardı.

On iki sayısı bu kitapta yirmi bir kez geçmektedir. Bu, genel olarak hükümet ya da yönetim olarak anlaşılır.

21:14   Surların on iki temel taşı, Kuzu’nun on iki elçisinin adlarını taşıyordu. Bu, elçilerin Mesih’le ilgili öğretileriyle inanlılar topluluğunun temelini attıkları gerçeğine yapılan bir gönderme olabilir (Ef.2:20).

21:15-16   Melek, altından bir ölçü kamışıyla, kentin uzunluğunun, eninin ve yüksekliğinin yaklaşık on iki bin ok atımı (2240 - 2400 km.) olduğunu belirledi. Bu kent, küp ya da piramit gibi bir şekle sahiptir ve İsrail sınırlarından daha geniştir.

21:17   Surlar 144 arşındı. İnsan ölçüsüne göre ifadesi, 9 ve 15’inci ayetlerdeki meleğin, insanların bulduğu ölçüyü kullandığını belirtebilir.

21:18   Surların yeşimden, kentin de saf altından oluşuna dair yapılan betimleme, bunu kafamızda canlandırmamız zor da olsa, görkem ve ihtişamın büyüklüğünü gösterir ve bunda da başarılı olur.

21:19-20   On iki temel, değerli taşlarla bezenmiştir. İsrail’in on iki oymağını temsil eden başkâhinin göğsündekilere benzer. Bütün değerli taşları bilmek ya da ruhsal anlamlarını çıkarmak mümkün değildir.

21:21   On iki kapı, on iki incidir. Bu, inanlılar topluluğunun, Kurtarıcı’nın uğruna varını yoğunu sattığı değerli inci olduğunu anımsatmaktadır (Mat.13:45-46).

Kentin anayolu, cam saydamlığında saf altındandı ifadesi de görülmemiş görkemi belirtir.

21:22-23   Kentte bazı şeyler yoktur. Rab Tanrı ve Kuzu orada olduğu için

tapınağa gerek yoktur. Güneş ve ay da yoktur, çünkü Tanrı’nın görkemi onu aydınlatmaktadır. Kuzu da onun çırasıdır.

21:24   Diğer uluslar onun güzelliğinin tadını çıkaracak, dünyanın kralları da Rab’be övgüleriyle geleceklerdir.

21:25   Mükemmel bir güvenliğe sahip olduğundan, kentte hiç kapalı kapı olmayacak, orada gece olmayacaktır.

21:26   Söz edildiği gibi, ulusların görkemi ve zenginliği kente akacaktır.

21:27   Oraya murdar hiçbir şey girmeyecek; yalnız adları Kuzu’nun yaşam kitabında yazılı olanlar girecektir.

22:1-2   Tanrı’nın ve Kuzu’nun tahtından çıkan billur gibi berrak yaşam suyu, kentin anayolunun ortasında akar. Irmağın iki yanında on iki çeşit meyve üreten yaşam ağacı bulunur. Bu meyveler artık yasak değildir. Bu, Tanrı’nın her mevsim hiç durmadan sağladığı nimeti belirtir. Ağacın yapraklarının uluslara şifa olması, onların daima sağlıklı olacağının kinayeli bir ifadesidir.

22:3-5   A.T. Pierson bunu şöyle özetler:

“Artık hiçbir lanet kalmayacak”, mükemmel günahsızlık;

“Tanrı’nın ve Kuzu’nun tahtı kentin içinde olacak”, mükemmel yönetim;

“Kulları O’na tapınacak”, mükemmel hizmet;

“O’nun yüzünü görecek”, mükemmel birliktelik;

“O’nun adını taşıyacaklar”, mükemmel benzerlik;

“Artık gece olmayacak”, mükemmel kutsallık;

“Sonsuzlara dek egemenlik sürecekler”, mükemmel görkem.30

L. Son Uyarılar, Teselliler, Davetler ve Öğütler (22:6-21)

22:6   Bunları anlatan melek, Yuhanna’ya açıklamalarının güvenilir olduğunu yine anımsatır. Rab, yakın zamanda olması gereken olayların genel görünüşünü kullarına göstermek için meleğini göndermişti.

22:7   Bütün bunların zirvesini, Kurtarıcı’nın görkemli gelişi oluşturacaktır. O, bize tez geleceğine dair güvence vermiştir. Bu, en kısa zamanda ya da aniden anlamına gelebilir, ama en kısa zamanda anlamı tercih edilir. Bu kitaptaki pey-gamberlik sözlerine uyan herkes özel bir şekilde bereketlenir. Bunu, O’nun gelişine duyulan umutla yaşayarak yapabiliriz.

22:8-9   Yuhanna bunları işitip gördüğü zaman, meleğin ayaklarına kapandı. Ama ona bunu yapmaması söylendi. Melek yalnızca Tanrı’nın bir kuluydu. Tapılacak olan yalnızca Tanrı’dır.

22:10   Yuhanna’ya bu kitabın peygamberlik sözlerini mühürlememesi söylendi; çünkü peygamberliğin gerçekleşme zamanı yakındı. Buradaki mühürleme, açıklamanın ertelenmesi anlamındadır.

22:11   Peygamberliğin gerçekleşme zamanı gelince, kötülük yapan, yaptığı kötülükten pişman olmayacaktır. Kirli olanın, Rab yeryüzüne döndüğü zaman, değişmek için fazla şansı olmayacaktır. Ama doğru olan, doğrulukla yaşamaya devam edecek ve kutsal olan kutsallık içinde yaşayacaktır.

22:12-13   Rab yine tez geleceğini bildirmektedir. Bu defa bunu, herkese yaptığının karşılığı olan ödülü vereceği vaadinde bulunarak tekrarlar. Kendisini yine Alfa ve Omega ile özdeşleştirir. Her şeyi yaratan, zaman sahnesindeki per-deyi kapatacaktır.

22:14   Bu ayet şu anlama da gelebilir: “O’nun buyruklarını yerine getirenlere ne mutlu!” ya da “Kaftanlarını yıkayanlara… ne mutlu!” Her ikisi de kurtuluşun işlerle gerçekleşmediğini, işlerin kurtuluşun meyvesi ve kanıtı oldu-ğunu öğretir. Yalnızca gerçek imanlılar yaşam ağacından yiyebilir ve sonsuz kente girebilirler.

22:15   Cennetten sonsuza dek dışlanacak olanlar şunlardır: Köpekler (düşük karakterli insanlar), büyücüler, fuhuş yapanlar, adam öldürenler, putperestler ve yalanı sevip hile yapanlar. Buradaki köpekler, erkek fahişelere (Yas.23:18), günahlı olan diğer uluslara (Mat.15:26) ya da Yahudiliği yayanlara (Flp.3:2) gönderme yapabilir.

22:16   Rab, meleğini bu mesajla kiliselere gönderdi. İsa’nın kendisinden Davut’un kökü ve soyu olarak söz ettiği görülmektedir. Tanrılığına gelince, O, Davut’un Yaratıcısı’dır. İnsanlığına gelince, Davut’un soyundandır. Parlak sabah yıldızı, güneş doğmadan gökte görünür. Mesih, kiliseye ilk önce parlak sabah yıldızı olarak gelecektir, yani havada onlarla buluşacaktır. Daha sonra ışınlarıyla şifa getiren doğruluk güneşi olarak yeryüzüne gelecektir (Mal.4:2).

22:17   Bu ayeti anlamanın iki yolu vardır. İlki; Ruh, Gelin ve işiten, kurtuluşa susayanı Mesih’e gelmesi için teşvik eden Müjde’nin yalvarışı olabilir. Ya da üçünün gel sözcüğünü kullanması, Mesih’in dönüşü için edilen dualar olabilir. Kurtulmamışlar yaşam suyu (kurtuluş) için O’na gelmelidirler. O’nun dönüşüne hazır olmaları için yapılan davet de bununla bağlantılıdır.

22:18-19   İnsanlar Vahiy bölümünde yazılı olan şeylere ekleme yaparsa, bu kitapta yazılı belalar başına gelecektir. Bu kitaptaki konular tüm Kutsal Kitap boyunca ele alınır; dolayısıyla bu ayetle, aslında Tanrı’nın sözüne herhangi bir şey katan kişilerin yargılanacakları anlatılmak istenir. Benzer bir şekilde, bu peygamberlik kitabının sözlerinden bir şey çıkaranın da yargılanacağı belirtilir. Bu, küçük yorum farklılıklarını değil, Kutsal Kitap’ın esinine ve tamamına ya-pılan dolaysız saldırıya karşı söylenmiştir. Bunun cezası ise sonsuz ölümdür. Tanrı, bu kitapta yazılı yaşam ağacından ona düşen payı çıkaracaktır. Bu, onun sonsuz yaşama sahip olanların bereketinden pay alamayacağı anlamına gelir.

22:20   Vahiy bir vaat ve bereketle biter. Rab İsa’nın tez gelişi verilen vaattir. Daha önce söz edildiği gibi, bu yakında ya da aniden olabilir. Ani dönüşün umudu, yakında olacak olan dönüş umudundaki gibi aynı beklenti ya da dikkati uyandırmaz. Kurtulan herkes, bereketlenen umuda, “Amin! Gel ya Rab İsa!” diyerek karşılık verir.

Yaratılış bölümü Kutsal Kitap’ın başlangıcı, Vahiy bölümü de kitabın doruk noktasıdır. İlk kitapta sunulan konular, son kitapta meyvesini verir. Aşağıdakileri inceleyin:

YARATILIŞ

VAHİY

Yerin ve göğün yaratılışı (Yar.1:1).

Yerin ve göğün yok oluşu (Va.20:11b). Yeni gökle yeni yeryüzünün yaratılışı (Va.21:1).

Şeytan’ın yeryüzündeki egemenliğinin başlangıcı (Yar.3:1-7).

Şeytan’ın ateş gölüne atılması (Va.20:10)

Günahın girişi (Yar.3:1-7).

Günahın kovulması (Va.21:27)

Yaratılışın lanetlenmesi (Yar.3:17-19).

Lanetin kaldırılması (Va.22:3)

Yaşam ağacından uzaklaştırılma (Yar.3:24b).

Yaşam ağacına yeniden yaklaşma (Va.22:2-19).

İnsanın Aden bahçesinden kovulması (Yar.3:24a).

İnsanın (cennete) kabul edilmesi

(Va.22:1-7)

Ölümün dünyaya girişi (Yar.2:17; 5:5).

Ölümün sonsuza dek kaldırılması (Va.21:4)

İlk Adem’in evliliği (Yar.4:1)

Son Adem’in evliliği (düğünü) (Va.19:7)

Acının gelişi (Yar.3:16)

Acının ortadan kalkışı (Va.21:4).

22:21   Ve şimdi bu harika kitabın ve Tanrı sözünün son bereketine geliriz. Tanrısal yargıyla dolu olan bu kitap, esenlik sözleriyle tamamlanmaktadır.

Yuhanna, “Rab İsa’nın lütfunun kutsallarla” birlikte olmasını dilemektedir. Bu ayetle ilgili el yazmalarında üç farklı ve ilginç açıklama vardır.

1. Bazı metinlerde Yuhanna, Mesih’in lütfunun “herkesle” birlikte olmasını diler. Ancak bu, Vahiy bölümünde söz edilen, iman etmeyenlerin üzerine yakında gelecek olan yargı konusuyla bağdaşmaz.

2. İkinci metin grubu çevirisinde yorum daha iyidir. Mesih’in lütfu “hepinizle” olsun (Vahiy’i işiten ve okuyanların çoğu gerçek imanlılar olacaktır).

3. Bu kitaptaki kutsallarla günahkârlar arasındaki keskin ayrımın ışığında ya-pılan en iyi yorum, metinlerin çoğunda ve Türkçe çevirisinde bulunur: “Rab İsa’nın lütfu kutsallarla birlikte olsun. Amin.”

DİPNOTLAR

1 (Giriş) Müjde ve Vahiy’de kullanılan fiil ekkentesan’dır; Eski Antlaşma’nın Grekçe çevirisindeki Zekeriya bölümünde ise katorchesanto’dur.

2 (Giriş) İbranice ve Grekçe’deki alfabelerin harflerinin sayısal değeri vardır. Örneğin, alef ve alfa 1, beth ve beta 2 gibi. Bu nedenle, her isim sayılıp toplanır. İsa’nın Grekçe adının (Iesous) toplamı ilginçtir ki, 888 eder (Sekiz, yeni başlangıcın ve dirilişin ra-kamıdır). Canavarın adının harflerinin sayısının 666 olduğuna inanılır. Küçük bir uyarlamayla “Neron Sezar”ın yazılışı da, bu sistemle 666 yapılabilir. Başka adlar da 666 yapılabilir, ancak bu spekülasyondan sakınmak gerekir.

3 (1:8) Bazı elyazmalar “Başlangıç ve Son”u içermez.

4 (1:10) Grekçe’de “Rab’bin Günü”nün anlamı he hemera tou Kuriou’dur. “Rab’bin Günü” (“Rab’be ait” gün) ise “he Kuriake hemera” (kilise Grekçe, “kirk” sözcüğün-den gelir).

5 (1:13) James H. Mc Conkey, The Book of Revelation; A Series of Outline Studies in the Apocalypse, sf.9.

6 (2:1) John F. Walvoord, The Revelation of Jesus Christ, sf.50-100.

7 (2:14-15) Ella E. Pohle, Dr. C.I. Scofield’s Question Box, sf.89.

8 (2:20) Çoğu metin, “karın (ya da kadının) İzebel” der.

9 (3:7) Daily Notes of the Scripture Union.

10 (3:20) Richard Chevenix Trench, Commentary on the Epistles to the Seven Churches in Asia, sf.225.

11 (4:3) Walvoord, Revelation, sf.104.

12 (5:9-10) Bazı metinlerde, ihtiyarların başkalarından (“insanları”) değil, kendilerinden söz ettiğini belirten, “bizi” sözcüğünü kullanır. Türkçe çeviride kullanılan ifade, ilahi söyleyenlerin meleğe benzer varlıklar olduklarını akla getirebilir.

13 (5:9-10) Bazı elyazmalarında “krallık” olarak geçer.

14 (6:1-2) Bazı elyazmaları “ve gör”ü içermez.

15 (6:10) Buradaki Grekçe sözcük güçlü bir sözcüktür: Despotes.

16 (8:5) Henry Barclay Swete, The Apocalypse of st. John, sf.109.

17 (8:13) “Melek” ve “kartal” Grekçe’de bir şekilde birbirine benzer (angelos ve aetos), bu nedenle de bazı elyazmalarında imla hatası vardır. Doğrusu “Kartal”dır.

18 (9:16-17) Elyazmalarının çoğu, “yüz milyon” der.

19 (9:18-19) Hamilton Smith, The Revelation An Expository Outline, sf.57.

20 (9:20-21) Buradaki Grekçe pharmakon sözcüğü, “ilaç, iksir, esrar” anlamına gelir (Eczane anlamına da gelmektedir).

21 (11:6) Mc Conkey, The Book of Revelation, sf.68, 69.

22 (11:15) Bazı elyazmalarında, “Dünyanın egemenlikleri... oldu” diye geçer.

23 (13:3) The Scofield Reference Bible sf.1342.

24 (14:4-5) J.D. Pentecost, Things to Come, sf.300.

25 (15:3-4) “Kutsalların Kralı” olarak yapılan çeviri, tam anlamı vermez. NU ve M elyazmalarında, “ulusların Kralı” şeklinde geçer.

26 (15:3-4) Arthur T. Pierson, Knowing the Scriptures, sf.248.

27 (16:16) “Armagedon” İbranice “Har” (dağ) Megiddo Dağı’ndan gelir. Çoğu metinde yalnızca “Megiddo” olarak geçer.

28 (19:7-8) 1611 metni (1611 İngilizce çevirisinde kullanılan geleneksel metin) bunu, “Doğruluk” olarak çevirmiştir ve vaizler tarafından sık sık kutsallara atfedilen Mesih’in doğruluğu olarak yorumlanır. Bu sağlam bir öğretiş olmasına karşın, Grekçe dikaiomata sözcüğü bu görüşü dikkate almaz. Bu çoğul bir sözcüktür (soyut ve tekil olan dikaiosune değildir). Dahası, “edilgen” bir yapısı vardır. Burada yapılan bir şeyi (bu durumda, “doğru işleri”) ifade eder. Bu ayette kurtuluştan söz ettiği görülmez.

29 (19:10) Charles C. Ryrie, The Ryrie Study Bible, New King James Version, sf.1953.

30 (22:3-5) Pierson, The Ministry of Keswick, First Series, sf.144.

BİBLİYOGRAFYA

Criswell, Wallie Amos. Exposition of Sermons on Revelation. Grand Rapids: Zondervan Publishing House, 1962.

Dennett, Edward. “The Seven Churches,” The Serious Christian, Vol. XI. Charlotte, N.C.: Books for Christians, n.d.

Gaebelein, Arno C. The Revelation, New York: Publishing Office “Our Hope”, 1915.

Grant, F.W. The Revelation of Christ. New York: Loizeaux Brothers, n.d.

Ironside, H.A. Lectures on the Revelation. New York: Loizeaux Brothers, 1919.

Kelly, Willam. Lectures on the Book of Revelation, New Edition. London: G. Morris, n.d.

Lenski, R.C.H. The Interpretation of St. John’s Revelation. Minneapolis: Augsburg Publishing House, 1943.

Mc Conkey, James H. The Book of Revelation: A Series of Outline Studies in The Apoclypse. Pittsburg: Silver Publishing Co., 1921.

Morgan, G. Campbell. The Letters of Our Lord. Westwood, N.J.: Fleming H. Revell Co., n.d.

Morris, Leon. The Revelation of Jesus Christ (TBC). Grand Rapids: Wm. B. Eerdmans Publishing Co., 1969.

Mounce, Robert H. The Book of Revelation (NIC). Grand Rapids: Wm. B. Eerdmans Publishing Co., 1977.

Ryrie, Charles Caldwell. Revelation. Chicago: Moody Press, 1968.

Scott, Walter. Exposition of the Revelation of Jesus Chirst. London: Pickering & Inglis Ltd., n.d.

Smith, Hamilton. The Revelation: An Expository Outline. Addison, IL: Bible Truth Pub-lishers, n.d.

Stanley, Charles. The Revelation of Jesus Christ. New York: Loizeaux Brothers Publishers, n.d.

Swete, Henry Barclay. The Apocalypse of St. John. Grand Rapids: Wm. B. Eerdmans Publishing Company, n.d.

Tenney, Merrill C. Interpreting Revelation. Grand Rapids: Wm. B. Eerdmans Publishing Company, 1957.

Trench, Richard Chevenix. Commentary on the Epistles to the Seven Churches in Asia. Minneapolis: Klock and Klock Christian Publishers, 1978.

Walvoord, John F. The Revelation of Jesus Christ. Chicago: Moody Press, 1966.