Turkish-Kutsal Kitap Yorum 5 59 Yakup
Author: William Mac Donald
Date: 0101-01-01T00:00:00+00:00
Publisher: www.sermon-online.de

Yakup’un

Mektubu

YAKUP’UN MEKTUBU

Giriş

“Yakup, peygamber gibi konuşan bir vaizdir. Hıristiyanlara ait ilk eserlerde kullandığı dil –İsa’nın konuşmalarını saymazsak– benzersiz bir etkiye sahipti.”

– Thedor Zahn

I. KUTSAL YAZILAR’DAKİ YERİ

Martin Luther’in Yakup’un Mektubu’nu küçümseyip “önemsiz bir mektup” şeklinde tanımlaması son derece yanlıştı! Yakup’un iyi işlerle ilgili öğrettikleri, kurtulabilmek için iman kadar iyi işlere de gereksinim duyulduğunu öğretenlere karşı savaş açmış olan Luther’in yanılmasına yol açtı. İlk mektuplardan biri olan bu mektubu yanlış anlayan tek kişi o değildi elbette. Bazıları bu bölümü, bir bü-tünlüğü olmayan “inci dizisine” benzetip, yalnızca bazı paragrafların bütünlük oluşturduğunu öne sürmüşlerdir!

Aslında bu küçük kitap, eğitici türdeki yapıtlar arasında bir başyapıttır. Kitap belirgin bir Yahudi tarzı içermektedir; “Toplandığınız yer” diye çevrilen Grekçe sözcük “havranız” (2:2) anlamındadır ve yalnızca Yahudi topluluklarının toplan-dıkları yeri belirtir.

Yakup, kısa bir bölüm içinde ruhsal gerçekleri betimlemek için otuz kez doğa-dan örnekler kullanılmıştır. Bu da bize Rabbimiz’in öğretişlerini anımsatmakta-dır.

Bu, pratik uygulamalara yönelik bir mektuptur. Mektupta insanın dilini denet-lemesi, zenginlere fazla saygı göstermenin tehlikeleri, yaşamlarımızla imanımızın gerçek olduğunu gösterme gibi pek çok hoşa gitmeyen konuya değinilmektedir.

II. KİTABIN YAZARI

Kutsal Kitap’taki birçok isim, İbranice’den Grekçe, Latince, Fransızca ve İn-gilizce’ye yapılan çeviriler sırasında değişikliğe uğramıştır. Bunlardan en çok değişenlerden biri de “Yakup”tur ki, İbranice’si “Yaakov”, Grekçe’si “Iakobos” ve İngilizce’si James’tir. Yakup adı Yahudiler arasında çok popülerdi ve Yeni Antlaşma’da bu adla bilinen dört kişi vardır. Bunlardan her birinin bu mektubun yazarı olduğu öne sürülmüşse de, her biri için aynı derecede kanıt ve destek söz konusu olmamıştır.

1) Zebedi’nin oğlu ve Yuhanna’nın kardeşi olan Elçi Yakup (Mat.4:21). Eğer yazarı Elçi Yakup olsaydı, bu mektubu kabul etmede bu denli uzun süren bir is-teksizlik söz konusu olmazdı (aşağıya bakınız). Ayrıca Yakup İ.S. 44 yılında şe-hit edilmiştir ki, büyük olasılıkla kitap bu tarihte henüz yazılmamıştı.

2) Alfay’ın oğlu olan Yakup (Mat.10:3). Elçiler listesinde adı geçmekle birlikte hemen hemen hiç tanınmayan biridir. Yazarın, hiçbir tanıtıcı unvan kullan-maksızın, kendisinden “Yakup” diye söz edişi, onun o dönemlerde iyi tanınan birisi olduğunu gösterir.

3) Yahuda’nın babası olan Yakup (Luk.6:16, bu kişi Yahuda İskariot değildir). Bu kişi çok daha belirsizdir ve kolayca ihtimal dışı sayılabilir.

4) Rabbimiz’in kardeşi olan Yakup (Mat.13:55; Gal.1:9). Mektubun yazarı büyük olasılıkla bu kişidir. Oldukça iyi tanındığı halde alçakgönüllüdür ve Mesih’le olan kan bağından hiç söz etmez (Yahuda’ya Giriş’e de bakınız).

Bu kişi aynı zamanda Yeruşalim’deki toplantıya başkanlık eden ve ölene dek orada kalmış olan kişidir. Yaşamında son derece dikkatli olan ve daha önce Yahudiliğe bağlılığıyla tanınan bir Mesih inanlısıydı. Kısacası, tarih (Josephus) ve kilise geleneğince, böyle bir mektubu yazabilecek bir Mesih inanlısı olarak görülür.

Dışsal Kanıt: İlk kilise babaları (öncüleri) tarafından yalnızca adı anılan ve kendisinden alıntı yapılmayan biri olması itibarıyla Yakup bölümü dışsal kanıt açısından oldukça zayıftır. Muratoryan kanonunda da adı geçmez. Büyük olasılıkla bunun nedeni, mektubun Yeruşalim kaynaklı olması, doğulu Yahudiler’e hitap etmesi ve birçok kişide imanla aklanma konusunda Pavlus’a karşı çıkıyor-muş izlenimini uyandırmasıdır.

Bununla birlikte, Athanasius, Jerome, Nazianzuslu Gregory ve Yeruşalim’li Cyril Yakup’tan alıntılar yaparlar. Eusebius, Yakup bölümünün bazı Mesih inan-lıları tarafından karşı çıkılan kitaplar arasında olduğunu belirtmekle birlikte, ken-disi de ondan Kutsal Kitap’ın bir bölümü olarak alıntı yapar.

İçsel Kanıt: Yakup bölümüyle ilgili içsel kanıtlar oldukça güçlüdür. Yakup’un, Elçilerin İşleri ve Galatyalılar bölümlerinden bildiğimiz üslubu ve Yahu-diler’in dünyaya dağılmasıyla ilgili tarihsel bilgiler birbirleriyle uyumludur. Ek olarak, farklı bir öğreti içermeyen böyle bir kitabı taklit etmek için bir neden yok-tur. İkinci yüzyılda yazılan taklit kitapların hemen hepsinde ek olarak yanlış öğ-retilere yer verilir. Josephus bize, Yakup’un yasaya bağlılığından ötürü Yahudiler arasında sevilen birisi olduğunu, ancak yasak olduğunu bile bile Mesih’e tanıklık ettiği için şehit edildiğini anlatır. Bu Yahudi tarihçi, Yakup’un başka bir Hanan-ya’nın buyruğuyla taşlandığını söyler. Eusebius ise Yakup’un tapınağın kulesin-den atılıp dövülerek öldürüldüğünü öne sürer. Hegesippus her iki düşünceyi de birleştirir.

Yakup’un Mektubu’ndaki Grek üslubunun Filistli bir Yahudi tarafından ortaya konamayacağı iddiası da onların, seçilmiş kişilerin şaşırtıcı yetenekleri konu-sundaki cahilliklerini gösterir.

III.TARİH

Josephus, Yakup’un 62 yılında öldürüldüğünü söylediğine göre, mektubun bu tarihten önce yazılmış olması gerekir. Mektup, İ.S. 48 ya da 49 yılında yapılan ve Yakup’un başkanlık ettiği Yeruşalim toplantısı ve orada yasa konusunda alınan kararlardan söz etmediğine göre, İ.S. 45-48 yılları arasında yazılmış olmalıdır.

IV. ÖN OLAYLAR VE KONULAR

Yeni Antlaşma’nın kaleme alınan ilk kitabı sayılabilecek bir konumda olan ve bu nedenle de Yahudi etkileri taşıyan bu kitabın öğretilerinin başka bir döneme ilişkin olduğu düşünülmemelidir. Kitap, hepimize uygulanabilecek ve gereksinim duyulan öğretiler içermektedir.

Yakup, bu amaca varmak için dayanak olarak Rab İsa’nın dağdaki vaazında öğrettiklerini ele alır. Bu, aşağıdaki karşılaştırmalardan da kolayca anlaşılabilir.

Konu Yakup Matta’daki Paralellik

Düşmanlık 1:2,12; 5:10 5:10-12

Dua 1:5; 4:3; 5:13-18 6:6-13; 7:7-12

Göz 1:8; 4:8 6:22-23

Zenginlik 1:10-11; 2:6-7 6:19-21, 24-34

Öfke 1:19-20; 4:1 5:22

Yasa 1:25; 2:1,12,13 5:17-44

Dindarlık 1:26-27 6:1-18

Tanrı’nın Yasası 2:8 7:12

Merhamet 2:13 5:7

İman ve Eylem 2:14-26 7:15-27

Ağaç ve Meyvesi 3:11-12 7:16-20

Gerçek Bilgelik 3:13 7:24

Barışı Sağlayanlar 3:17, 18 5:9

Başkalarını Yargılama 4:11,12 7:1-5

Paslanan Servet 5:2 6:19

Ant İçmek 5:12 5:33-37

Bu mektupta sık sık yasaya gönderme yapılarak ondan, “Mükemmel Yasa” (1:25) “Tanrı’nın Yasası” (2:8) ve “Özgürlük Yasası” (2:12) olarak söz edilir. Ya-kup yasanın, yaşamın koşulu ya da kurtuluşun yolu olduğunu öğretmez. Tersine, lütuf altında olanların doğru yolda yürümesi için yasadan alıntılar yapar.

Yakup ile Süleyman’ın Özdeyişleri kitapları arasında çok sayıda benzerlik mevcuttur. Süleyman’ın Özdeyişleri’nde olduğu gibi, onun tarzı da sert, canlı ve betimleyicidir; sınıflanması zordur. Bilgelik sözcüğü sık sık geçer.

Yakup’ta sık sık geçen diğer bir sözcük de kardeşler sözcüğüdür. Bu sözcük on beş kez geçer ve bize Yakup’un imanlılara yönelik yazmış olduğunu hatırlatır.

Bazı yönlerden Yakup’un Mektubu, Yeni Antlaşma’nın en yetkili kitabıdır. Yakup diğer yazarlara göre çok daha fazla uyarıda bulunmaktadır. 108 ayetlik bu kısa kitapta 54 tane emir kipinde uyarı bulunmaktadır.

ANA HATLAR

I. SELAMLAMA (1:1)

II. DENENMELER VE AYARTILAR (1:2-17)

III. TANRI’NIN SÖZÜ (1:18-27)

IV. AYRIMCILIĞIN AYIPLANMASI (2:1-13)

V. İMAN VE EYLEM (2:14-26)

VI. DİLİN İYİ VE KÖTÜYE KULLANILMASI (3:1-12)

VII. GERÇEK VE SAHTE BİLGELİK (3:13-18)

VIII. AÇGÖZLÜLÜK: NEDENİ VE ÇARESİ (4.Bölüm)

IX. ZENGİN KİŞİ VE YAŞAYACAĞI PİŞMANLIK (5:1-6)

X. SABRIN ÖVÜLMESİ (5:7-12)

XI. DUA VE HASTALARIN İYİLEŞMESİ (5:13-20)

YORUM

I. SELAMLAMA (1:1)

Yazar kendisini, Tanrı’nın ve Rab İsa Mesih’in kulu ben Yakup diye tanı-tarak mektubuna başlar. Eğer yazar, bizim de düşündüğümüz gibi, Rab’bin aynı anneden olma kardeşi ise, yaşamında harika bir değişiklik olmuş demektir. Ön-celeri Rab İsa’ya inanmıyordu (Yu.7:5). İsa’nın aklını kaçırmış olduğu düşünce-sine katılmış da olabilir (Mar.3:21). Ancak Rabbimiz sabırla sözün tohumlarını ekmiştir. Pek önemsenmemişse de Tanrı’nın Egemenliği’nin önemli ilkelerini öğretmiştir. Ardından da bu tohumlar Yakup’un yaşamında kök salmış ve harika bir değişime yol açmıştır. Kuşkucu kişi köle olmuştur ve bunu belirtmekten de utanç duymamaktadır!

Yakup kendisinin, Tanrı’nın ve Rab İsa Mesih’in kulu olduğunu belirtirken, haklı olarak Tanrı’yı ve Rab İsa’yı aynı düzeyde görmektedir. Baba’yı onur-landırdığı gibi Oğul’u da onurlandırmaktadır (Yu.5:23). Yakup, “Hiç kimsenin iki efendiye kulluk” edemeyeceğini biliyordu (Mat.6:24). Ancak yine de kendisini hem Tanrı’nın hem de Rab İsa’nın kulu olarak görüyordu. Baba Tanrı ile Oğul Tanrı birbirine eşit olduğundan, bunda hiçbir çelişki yoktur.

Mektup dağılmış olan on iki oymağa hitaben yazılmıştır (Dispersion, Grek-çe’de Diaspora). Bu insanlar, İsrail’in on iki oymağına bağlı, doğuştan Yahudi olan kişilerdi. İsrail’in günahından ötürü ülkelerinden atılıp Akdeniz’in çevre-sindeki ülkelere dağılmışlardı. Asıl dağılma ise İ.Ö. 721’de Asurlular’ın elinde tutsak düşen on oymağın yaşamış olduğu olaydır. Bunların çok az bir bölümü Ezra ve Nehemya’nın günlerinde ülkesine geri dönmüştür. Pentikost Günü’nde, dünyanın her ülkesinden gelmiş dindar Yahudiler Yeruşalim’de bulunuyordu (Elç.2:5). Bunlara dağılmış olan Yahudiler de denebilir. Ancak daha sonra, İsa Mesih’e inanmış Yahudiler’in dağılması olayı gerçekleşti. Elçilerin İşleri 8:1’de, çoğu Yahudi kökenli olan ilk Mesih inanlılarının, Saul’un baskısı sonucu, Yahu-diye ve Samiriye’nin her yanına dağıldıklarını okuyoruz. İmanlıların Fenike, Kıb-rıs ve Antakya’ya sürüldüklerini okuduğumuzda yine bu dağılmadan söz edil-mekte olduğunu görürüz. Dolayısıyla Yakup’un bu mektubu yazdığı kişiler, bu kriz zamanlarından birinde dağılmış olan Yahudiler olabilir.

Tüm gerçek imanlılar bu dünyada yabancılar ve konuklar durumunda olduğundan (Flp.3:20; 1Pe.2:11) bu mektubu, doğrudan olmasa bile, kendimize yazıl-mış gibi kabul edebiliriz.

Daha zor olan ise, Yakup’un İsa Mesih’e iman etmiş olan Yahudiler’e mi, iman etmemiş olanlara mı, yoksa her ikisine de mi hitap ettiğini anlamaktır. Yazarın bu mektubu öncelikle yeniden doğmuş, gerçek imanlılara yazdığı hissedil-mektedir (1:18). Ancak zaman zaman yeni iman eden ya da henüz iman etmemiş kişilere de hitap etmektedir. Mektubun çok erken bir tarihte yazılmış olduğunu gösteren kanıtlardan birisi ise; İbrani imanlılarla iman etmemiş Yahudiler arasın-daki farkın henüz belirginleşmemiş olmasıdır.

II. DENENMELER VE AYARTILAR (1:2-7)

1:2   Bu bölümde Yakup ayartılma konusuna değinmekte ve bu sözcüğü iki farklı anlamda kullanmaktadır. 2-12’inci ayetlerde denenmelerden, Tanrı’dan gelen ve imanımızın gerçekliğini sınayan ve bizi Mesih’e benzer hale getiren kutsal denenmeler ya da sorunlar olarak söz edilir. 13-17. ayetlerde ise, bizi gü-naha sürükleyen ve kutsal olmayan ayartılardan söz edilir. Mesih inanlısının yaşamı sorunlarla doludur. Bu sorunlar hiç beklenmedik bir anda ortaya çıkıverir. Bazen teker teker, bazen de birçoğu aynı anda gelir. Kaçınılmazdırlar. Yakup, “çeşitli denemelerle yüz yüze gelirseniz” değil, geldiğinizde diyor. Deneme-lerden asla kaçamayız. Asıl konu, sorunlar ya da denemelerle karşılaştığımızda ne yapacağımızdır.

Yaşamdaki bu sıkıntı ve denemelere karşı değişik tepkiler gösterebiliriz. Meydan okuma ruhuyla onlara karşı başkaldırıp (İbr.12:5) kendi gücümüzle zafer kazanacağımızı sanırız. Ya da tümüyle cesaretimizi yitirip vazgeçmemiz de müm-kündür (İbr.12:5). Bu ise kadercilikten başka bir şey değildir ve bizi, Rab’bin in-sanları kayırıp kayırmadığı konusunu sorgulamaya kadar götürür. Ayrıca sorun-larımızdan sürekli şikayet edip homurdanan birisi de olabiliriz. Bu, Pavlus’un bizi 1.Korintliler 10:10’da uyardığı konudur. Sürekli kendine acıyan, yalnızca kendisini düşünüp diğerlerinin ilgisini çekmeye çalışan birisi haline gelmemiz de olasıdır. Ya da yaşamın çelişkileri ve sorunları bizim eğitilmemize yaramış olur (İbr.12:11). Aslında şöyle diyebiliriz: “Başıma bu derdin gelmesine Tanrı izin verdi. Benim için iyi bir amacı olmalı. Bunun ne olduğunu henüz bilmiyorum, ama öğrenmeye çalışacağım. Yaşamımda Tanrı’nın amaçlarının gerçekleşmesini istiyorum.” Yakup da böyle demektedir: “Kardeşlerim, çeşitli denemelerle yüz yüze geldiğiniz zaman bunu büyük sevinçle karşılayın.” İsyan etmeyin! Gü-cünüzü yitirmeyin! Sevinin! Bu sorunlar sizi yok etmeye yönelik düşmanlar de-ğildir. Kişiliğinizi geliştirecek olan arkadaşlarınızdır.

Tanrı her bir çocuğunun Mesih’e benzer olması için uğraşmaktadır. Tabii bu süreçte acı çekme, yılma ve şaşkınlık da olacaktır. Ruhun meyvesi her taraf pırıl pırıl güneşliyken oluşmaz, kara bulutlarla yağmura da gereksinim vardır. Dene-meler hiçbir zaman hoşa gitmez. Çok zor ve aşılmaz görünmesine rağmen, son-radan bu eğitimden geçmiş olanlara doğruluğun huzur dolu meyvesini sunarlar (İbr.12:11). İmanlıların bu tür krizleri atlattıktan sonra şöyle dediklerini duy-muşsunuzdur: “Çok zordu, ama bu tecrübeyi hiçbir şeye değişmem.”

1:3   Yakup bu ayette imanın sınanmasından söz etmektedir. Yakup imanı, testten geçen değerli bir metale benzetmektedir. Bu metal zulüm, hastalık, acı ve kederin ateşlerine maruz kalmaktadır. Sorunlar olmasaydı dayanma gücümüz asla gelişmezdi. Dünyadaki hemen herkes sorunların karakteri güçlendirdiğini bilir. Tanınmış sanayici Charles Kettering şöyle demiştir: “Sorunlar gelişmenin ücre-tidir. Bana sorundan başka bir şey getirmeyin. Kolay şeyler beni güçsüzleştiri-yor.”

1:4   Yakup, “Dayanma gücü de... tam bir etkinliğe erişsin” diyor. Bazen sorunlardan o kadar bunalırız ki, deneme bir an önce bitsin diye her yola başvururuz. Amacının ne olduğunu Rab’be sormadan, sıkıntıdan kurtulabilmek için uğraşır dururuz. Bu şekilde belki de Tanrı’nın yaşamımızdaki tasarısını engelle-miş, bozmuş oluruz. Ardından da daha ileriki bir dönemde, O’nun amaçlamış ol-duğu şeyin bizde gerçekleşmesi için daha uzun bir denenmeye tabi tutulabiliriz. Dayanma gücümüzü geliştiren olaylardan kaçmamalıyız. Tanrı’yla sürekli iliş-kide bulunarak olgun, çok yönlü ve eksiği olmayan Mesih inanlıları haline ge-lebiliriz.

Denemelerden geçerken asla umudunu yitirmiş ya da cesareti kırılmış biri haline gelmemeliyiz. Hiçbir sorun Babamız için çok büyük değildir. Yaşamda bazı sorunlar hiçbir zaman ortadan kalkmayacaktır. Onları kabullenip O’nun lüt-funun yeterli olduğunu göstermeliyiz. Pavlus üç kez Rab’den kendisinde bulunan rahatsızlığı gidermesini istedi. Ama Rab bunu yapmadı ve ona ancak dayanabil-mesi için gereken lütfu sağladı (2Ko.12:8-10).

Tanrı’nın ortadan kaldırmayacağını gördüğümüz sorunlarla karşılaştığımızda, O’nun isteğine boyun eğmeliyiz. Yetenekli ama kör olan bir kız çocuğu, sekiz yaşında şu ilahiyi yazmıştır.

Görmesem de

Ne kadar mutluyum.

Eminim bu dünyada

Sürekli huzurlu olacağım,

Ne güzel şeyler var

Başkalarının zevk almadığı,

Görmediğim için üzülmek mi!?

Yapamam ve yapmayacağım da!

– Fanny Crosby

Esenlik Tanrı’nın isteğine boyun eğmekle bulunur.

Hayattaki bazı sorunlar ise öğrenmemiz gereken dersi öğrendiğimiz zaman or-tadan kalkar. Metali işleyen usta, onun istediği şekli aldığını görünce ateşi kapatır. Çoğumuz sorunları Tanrı’nın açısından görecek bilgeliğe sahip değiliz. Anlık rahatsızlıklarla meşgul olan, kısa vadeli düşünen kişileriz. Tanrı’nın hiç acele et-meden, sıkıntılar yoluyla bizi geliştirdiğini unutuyoruz (Mez.4:1).

1:5   Sorunlarımızla kendi bilgeliğimize dayanarak boğuşmak zorunda değiliz. Sıkıntı geldiğinde yeterli bilgeliğe sahip değilsek, Tanrı’ya gidip içimizi dök-meliyiz. Tanrı, amacının ne olduğunu anlamak isteyenlere yol gösterecektir. Ki-şiler, Tanrı’nın kendilerini azarlayacağını da düşünmemelidirler, çünkü Tanrı öğ-renmek isteyen, söz dinlemeye hazır kişileri sever. Hepimiz bilgelikte eksik kişi-leriz. Kutsal Kitap karşılaştığımız her bir sorun için özgün yanıtlar vermez. An-cak Tanrı’nın sözü temel ilkeleri gösterir. Bu ilkeleri, ortaya çıkan sorunları çöz-mede kullanması gerekenler bizleriz. Bu nedenle de bilgeliğe gereksinimimiz var. Ruhsal bilgelik, Rab’bin öğrettiklerini günlük sorunlara uygulayabilmektir.

1:6-8   Tanrı’ya, hiç kuşku duymadan, imanla yaklaşmalıyız. O’nun seven, kayıran ve Her Şeye Gücü Yeten Tanrı olduğuna inanmalıyız. Eğer O’nun iyiliğinden ve gücünden kuşkulanırsak, sıkıntı anında da huzur içinde olamayız. Bir an için O’nun vaatlerine dayanıp esenlik bulur, sonra ise Tanrı’nın bizi unuttuğunu düşünürüz. Rüzgarın sürükleyip savurduğu deniz dalgasına benzeriz. İyimserlik ile kötümserlik arasında gidip gelen bir imanla Tanrı’yı onurlandıramayız. O, böyle kararsız ve değişken insanlara bilgelik vermez (7 ve 8’inci ayet-ler). 5 ve 8’inci ayetlere göre; bilgeliğin kaynağı Tanrı’dır, bu bilgelik duayla elde edilir. Herkese cömertçe ve azarlamadan verilir, ancak önemli olan nokta, bunu hiç kuşku duymadan, imanla istemektir.

1:9   İlk bakışta 9-11’inci ayetlerin yepyeni bir konuya değinmekte olduğu düşünülebilir. Ancak Yakup Tanrı’dan gelen denemelerle ilgili örnekler vermek-tedir. İnsan zengin olsun yoksul olsun, yaşamın dert ve sorunlarından ruhsal ya-rarlar sağlayabilir. Örneğin, düşkün olan bir kardeş umudunu yitirdiği zaman, Tanrı’nın bir mirasçısı, Mesih İsa ile birlikte vaadin ortak mirasçısı olduğunu dü-şünüp sevinebilir. Her şeyin Mesih’e ve Mesih’in de Tanrı’ya ait olduğunu anımsayarak teselli bulabilir. Düşkün olan kardeş, büyük olasılıkla kendi duru-munu kontrol edemeyecek bir durumdadır. Bu onun tembel ve ilgisiz olduğu anlamına gelmez. Ancak, Tanrı onun belirli bir gelire sahip olmasını uygun gör-müştür. Belki de o kişi zengin olsaydı Mesih’i kabul etmeyecekti. Şimdi Me-sih’te olduğuna göre her türlü ruhsal berekete sahiptir. Öyleyse yapması gereken nedir? İçinde bulunduğu koşullardan dolayı isyan mı etmeli? Kin dolu ve kıskanç biri mi olmalı? Hayır. Kendi denetiminde olmayan ve Tanrı’dan gelen bu durumu kabullenmeli ve sahip olduğu ruhsal bereketlerden ötürü sevinmelidir.

Birçok Mesih inanlısı cinsiyetine, boyuna, yaşına hatta yaşama karşı bir isyan içindedir. Gençler yaşlı, yaşlılar ise genç olmak için özlem duyarlar. Kısa boy-lular uzun boylulara imrenirken, uzun boylular ise fazla dikkat çekmekten rahatsız olurlar. Hatta bazıları, “Keşke hayatta olamasaydım!” bile der. Bunların tümü yanlıştır! Mesih inanlısı, Tanrı’dan gelen ve değiştiremeyeceği şeyleri kabullen-melidir. Bunlar Tanrı’nın bizim için seçtiği şeylerdir ve bunları Tanrı’nın yüce-liği ve başkalarının yararı için en iyi şekilde kullanmalıyız. Pavlus’la birlikte şöyle demeliyiz: “...şimdi ne isem, Tanrı’nın lütfuyla öyleyim” (1Ko.15:10). Eksiklerimizi unutup başkalarına hizmet etmeye dalarsak, insanların bizi, dış gö-rünüşümüze bakmadan olduğumuz gibi sevdiklerini görürüz.

1:10-11   Yakup şimdi de zenginlere yönelir. Ancak ilginçtir ki, “Zengin olansa kendi düşkünlüğüyle övünsün” diyor. Bu ayet Yeremya 9:23-24 ile uyuş-maktadır.

Rab şöyle diyor:

“Bilge kişi bilgeliğiyle,

Güçlü kişi gücüyle,

Zengin kişi zenginliğiyle övünmesin.

Dünyada iyilik yapanın,

Adaleti, doğruluğu sağlayanın

Ben Rab olduğumu anlamakla

Ve beni tanımakla övünsün övünen.

Çünkü ben bunlardan hoşlanırım” diyor RAB.

Hatta zengin insan varlığını yitirdiğinde daha mutlu olması mümkündür. Belki de bu şekilde Rab İsa’ya iman edebilir. Ya da imanlı biriyse, cennette daha iyi ve kalıcı malının olduğunu bilerek mallarının yağma edilmesini sevinçle karşılaya-bilir (İbr.10:34). Dünyasal zenginlikler bir kır çiçeği gibi solup gitmeye mah-kûmdur (Yşa.40:6-7). Eğer bir insanın maddi zenginlik dışında bir şeyi yoksa, tüm planları mezarda son bulur. Yakup, zenginliğin ve zengin insanın yaşamının geçiciliğini betimlemek için otu kullanıyor. Zengin adam da aynı şekilde kendi uğraşları içinde kaybolup gidecektir. Elbette burada anlatılmak istenen, ne gü-neşin ne de rüzgarın ruhsal değerlere zarar veremeyeceğidir. Bizi geçici şeyleri sevmekten alıkoyup ilgimizi göksel değerlere yönelten her deneme, kılık değiş-tirmiş bir berekettir. Dolayısıyla alçakgönüllüyü yücelten aynı lütuf, zengini de alçakgönüllü yapmaktadır. Her biri ayrı ayrı sevinç kaynağıdır.

1:12   Yakup kutsal denemelerle ilgili tartışmayı sonlandırırken, sıkıntılara da-yanan kişiyi kutsar. Böyle birisi denemeye dayandığında ya da denemeden ba-şarıyla çıktığı zaman …yaşam tacını alacaktır. Buradaki taç, herhangi bir dünyasal kralın tacı değil, galip gelenin Mesih’in yargı kürsüsünde ödül olarak alacağı taçtır. Sonsuz yaşam, elbette ki bu denemelerden başarıyla geçenlere ödül olarak verilecek bir şey değildir, ancak sabrederek dayananlar onurlandırılacak ve cennette sonsuz yaşamdan daha büyük bir zevk alacaklardır. Cennette herkesin bardağı dolu olacaktır, ama duyulacak mutluluğa bağlı olarak bardakların bü-yüklükleri de farklı olacaktır. Yaşam tacı ifadesiyle kastedilen de, cennetin yü-celiklerinden duyulacak mutluluğun ölçüsü olsa gerek.

Şimdi bu denemeleri kendi yaşamlarımıza uygulayalım. Değişik denemelerle karşı karşıya kaldığımızda nasıl tepki gösteriyoruz? Bunu şanssızlık olarak görüp yakınıyor muyuz, yoksa Rab’be teşekkür mü ediyoruz? Sıkıntılarımızı herkese duyuruyor muyuz, yoksa sessizce mi katlanıyoruz? Durum ve koşulların düze-leceği günü mü bekliyoruz, yoksa Tanrı’nın amacını sezmeye mi çalışıyoruz? Kendimizi acındırmaya mı çalışıyoruz, yoksa başkalarına hizmet etmeyi mi he-defliyoruz?

1:13   Bu ayetten itibaren kutsal olmayan ayartılara değinilmektedir (13-17’nci ayetler). Nasıl kutsal denemeler bizi geliştirmeye yönelikse, kutsal olmayan ayartılar da tökezletmeye yöneliktir. Şurası iyi bilinmelidir ki, ayartılma Tan-rı’dan kaynaklanmaz. Tanrı imanlarıyla ilgili olarak insanları dener, ancak asla kimseyi ayartmaz.

1:14   İnsanlar, günahlarının sorumluluğundan kaçmak için bahaneler yaratmakta zorlanmazlar. Tanrı’yı suçlayamazlarsa, modern psikolojinin günahı bir hastalık olarak gördüğünü öne sürmeye çalışırlar. Bu şekilde, yargılamadan kaç-mayı umut ederler. Ancak günah bir hastalık değil, insanların hesap vermek zo-runda oldukları ahlâksal bir zayıflıktır. Bazıları günah konusunda cansız madde-leri bile suçlamaya çalışır. Ancak, cansız “şeyler” günahlı değildir. Günah on-larla başlamaz. Yakup konunun özüne inmekte ve şöyle demektedir: “Herkes kendi arzularıyla sürüklenip aldanarak ayartılır.” Günah içimizden; eski, kö-tülük dolu, ıslah olmamış benliğimizden kaynaklanır. İsa şöyle der: “Kötü dü-şünceler, cinayet, zina, fuhuş, hırsızlık, yalan yere tanıklık ve iftira hep yürekten kaynaklanır” (Mat.15:19).

14’üncü ayette Yakup’un “arzular”1 olarak kullandığı sözcük, iyi ya da kötü bir şeyi arzulamayı belirtebilir. Sözcüğün kendisi ahlâksal açıdan nötrdür. Ancak Yeni Antlaşma’da çoğu zaman kötü şeyleri arzulama anlamında kullanılmıştır ve burada da kötü anlamdadır. Çekiciliğini kullanıp insanları tuzağa düşüren kötü düşünceli bir kişiye benzetilebilir. Aslında hepimiz ayartıcı durumlarla karşıla-şırız. Bizi sürekli günaha sürükleyen kötü arzu ve isteklerimiz vardır. O zaman biz, kendi arzularımızla sürüklenip ayartılan çaresiz kurbanlar mıyız? Hayır! Tüm günahlı düşünceleri zihnimizden uzaklaştırıp pak ve kutsal olan şeylere yoğunlaşabiliriz (Flp.4:8). Ayrıca ayartıldığımız sırada Rab’bi çağırabilir ve şu ayeti hatırlayabiliriz: “Rab’bin adı güçlü kuledir, O’na sığınan doğru kişi için korunaktır” (Özd.18:10).

1:15   Eğer öyleyse neden günah işliyoruz? İşte yanıtı: Sonra arzu gebe kalır ve günah doğurur. Kötü düşünceleri zihnimizden atacağımıza, onu daha da bes-ler ve bundan zevk alırız. Bu kabullenme cinsel ilişkiye benzetilir. Arzu gebe kalır ve GÜNAH adında iğrenç bir bebek doğar. Yani yasak olan bir şeyi yete-rince uzun bir süre düşünürsek, sonunda onu yaparız. Arzunun gebe kalıp günah doğurması, Davut ve Bat-Şeva olayında canlı bir şekilde görülür (2Sa.11:1-27).

Yakup, günah olgunlaşınca da ölüm getirir diyor. Günah kısır, kurak bir şey değildir, üreyip çoğalır. Günahın ölümü getirmesi çeşitli şekillerde yorumlana-bilir. İlk olarak, Adem’in günahının kendisi ve soyuna getirdiği fiziksel ölümü düşünebiliriz (Yar.2:17). Günah aynı zamanda, insanı Tanrı’dan ve bereketlerden sonsuza dek ayıracak olan ruhsal sonsuz ölüme de götürebilir (Rom.6:23). Gü-nahın ölümle sonuçlanması bir imanlı için de mümkündür. Örneğin, 1.Timoteos 5:6’da zevk içinde yaşamakta olan dul kadının yaşarken bile ölü durumda oldu-ğunu anlıyoruz. Bu onun, Tanrı’nın kendisini kurtarmadaki amacını yerine ge-tirmeksizin, yaşamını boşa harcadığı anlamına gelir. Bir Mesih inanlısının Tan-rı’yla paydaşlık içinde olmaması, onun yaşayan bir ölü olduğunu gösterir.

1:16-17   Günah işleyen insanların kendileri yerine Tanrı’yı suçlamaları sık sık rastlanan bir durumdur. Bir şekilde yaratıcılarına şöyle demektedirler: “Neden beni böyle yarattın?” Ancak, bu kendini aldatmaktır. Tanrı’dan yalnızca iyi ar-mağanlar gelir. Aslınsa O, her nimet ve her mükemmel armağanın kaynağıdır.

Yakup Tanrı’yı Işıklar Babası olarak tanımlıyor. Kutsal Kitap’ta Baba sözcüğü yaratıcı ve kaynak gibi anlamlarda kullanılır (Eyü.38:28’e bkz.). Dolayısıyla, Tanrı ışıkların kaynağı ya da yaratıcısıdır. Peki ışıklar nedir? Kuşkusuz gü-neş, ay, yıldızlar gibi göksel cisimlerini kapsamaktadır (Yar.1:14, 18; Mez. 136:7). Ancak, Tanrı aynı zamanda tüm ruhsal ışığın da kaynağıdır. Dolayısıyla O’nun evrendeki her türlü ışığın kaynağı olduğunu da unutmamalıyız. Kendi-sinde değişkenlik ya da döneklik gölgesi yoktur. Tanrı, yaratmış olduğu mad-deler gibi değildir. Maddeler sürekli değişirler, ancak Tanrı değişmez! Belki de Yakup, güneş ve yıldızların gitgide azalan parlaklıkları yanında, onların dön-mekte olan dünyaya göre yerlerinin değişmesini de düşünmektedir. Değişim gü-neş, ay ve yıldızların bir özelliğidir. Döneklik gölgesi ifadesi, dönmeyle ortaya çıkan gölgeyi kastediyor olabilir. Türkçe bir çeviride kullanılan dönek sözcüğü ‘sözüne güvenilmeye’ anlamına gelmektedir. Bir başka Türkçe çeviride ise “gölge salan dönüş” ifadesi kullanılmıştır, ki burada anlatılan konuya daha uygun bir çeviridir. Bu, güneşin çevresinde dönen dünyanın üzerinde oluşan gölgelere işaret ediyor da olabilir. Ya da ay ve güneş tutulmaları kastedilmektedir. Örneğin, güneş tutulması ayın gölgesinin dünya üzerine düşmesiyle ortaya çıkar. Ancak, Tanrı söz konusu olduğunda durum farklıdır. O’nda değişme, dönme sonucu oluşan bir gölge yoktur. Armağanları ise, Kendisi gibi mükemmeldir. Bu nedenle O’nun, insanı günaha sevk edebileceği düşünülemez bile. Ayartılmanın nedeni, insanın kendi kötü doğasıdır.

İmanımızı, bizi günaha iten ayartıcı şeyler konusunda teste tâbi tutalım. Kötü düşüncelerin zihnimizde kalması için mi uğraşıyoruz, yoksa onları hemen kendimizden uzaklaştırıyor muyuz? Günah işlediğimizde gerçekten, “Buna engel olamadım” diyebilir miyiz? Günaha eğilim duyduğumuzda Tanrı’yı suçluyor muyuz?

III. TANRI’NIN SÖZÜ (1:18-27)

Önceki ayette Yakup, Tanrı’dan Işıklar Babası olarak söz etmişti. Şimdi ise, O’nun bizim de Babamız olduğunu ve yarattığı evrende bize de bir rol vermiş olduğunu anımsatıyor. Üzerimize düşen görevi, gerçeğin bildirisine itaat ederek yerine getirebiliriz (19-27’nci ayetler).

1:18   Bu bölüm, Kutsal Ruh’un da belirttiği gibi, Tanrı’nın sözü ile ruhsal olarak yeniden doğulduğunda ortaya çıkan duruma yöneliktir. “O, yarattıklarının bir anlamda ilk meyveleri olmamız için bizleri kendi isteği uyarınca, gerçeğin bildirisiyle yaşama kavuşturdu.” Kendi isteği uyarınca ifadesi, bizi kurtarmaya O’nu yönelten şeyin ne olduğunu gösterir. Tanrı, bizde gördüğü her-hangi bir çabadan ötürü kendisini mecbur hissettiğinden dolayı değil, bunu iste-diği için yapmıştır. Bize duyduğu sevgi kazanılan, satın alınan bir şey değildi. Tümüyle O’nun gönüllü yaklaşımına dayalıydı. Bu, bizim O’na tapınmamızı sağlamalıdır! Yaşama kavuşturdu ifadesi, yeniden doğma gerçeğini belirtir. Doğumdan sonra geri dönüşün söz konusu olmayışı gibi, ruhsal doğumla O’nun çocukları olduktan sonra da geri dönmek söz konusu değildir. Gerçeğin bildiri-siyle Kutsal Kitap, yeniden doğmanın yoludur. İsa Mesih’e iman etmemizde et-ken olan şey, yazılı ya da sözlü olarak Kutsal Kitap hakkında öğrendiklerimizdir. Kutsal Kitap olmasaydı, kurtuluş yolundan haberimiz olamazdı. Hatta kurtuluş diye bir şeyin olduğunu dahi bilemezdik!

Yarattıklarının bir anlamda ilk meyveleri olmamız için: İlk meyveleri üç şekilde anlaşılabilir. Birincisi, bir hasattaki ilk meyveler, olgunlaşmış ürünün ilk demeti anlamındaydı. Yakup’un hitap ettiği kişiler Hıristiyanlığın ilk imanlıla-rıydı. Elbette tüm imanlılar Tanrı’nın yarattıklarının ilk meyveleridir. Ancak bu-rada Yakup, Yahudi kökenli Hıristiyanlara seslenmektedir. İkincisi, ilk meyveler, Tanrı’ya bir şükran ifadesi olarak sunulurdu. Dolayısıyla tüm imanlılar kendile-rini Tanrı’ya diri kurbanlar olarak sunmalıdırlar (Rom.12:1-2). Üçüncüsü, ilk meyveler yaklaşan bereketli bir hasadın işaretiydi. Yakup okuyucularını Mesih’in hasadının ilk ürünlerine benzetiyordu. Yüzyıllar boyunca onları başkaları da iz-leyecekti, ancak onlar yeni yaratılışın ilk örneklerini oluşturmaktaydılar. Rab gün geçtikçe tüm yeryüzünü onlara benzer kişilerle dolduracaktı (Rom.8:19-23). Rab İsa egemenlik sürmek üzere yeryüzüne döndüğünde asıl hasat zamanı gelmiş olacak. Onlar, Bin Yıllık dönemde herkesin Mesih’e göstereceği itaati şimdi de göstermek durumundaydılar. Bu bölümde, ilk yüzyıldaki Mesih inanlıları kaste-dilmekteyse de, aynı şey Mesih’in adını onurlandıran bizler için de geçerlidir.

1:19-20   Bu bölümün geri kalan kısmı, kendimizi Tanrı’nın yarattıklarının ilk meyveleri olarak nasıl ortaya koyacağımız hakkında pratik bilgiler vermektedir. Ayetlerde, gerçeğin bildirisiyle yeniden doğmuş olanların, yaşamlarında dürüst-lüğü nasıl uygulayabilecekleri anlatılmaktadır. Tanrı’nın gerçeğini bildirmek üzere O’nun sözü aracılığıyla doğduğumuzu biliyoruz. Öyleyse2 sorumluluğu-muzu yerine getirelim.

Dinlemekte çabuk olmalıyız. Bu, pek alışık olmadığımız ve biraz da esprili bir buyruktur. Şuna benzetilebilir: “Haydi çabuk dinle!” Bu, tanrısal öğütler kadar, Tanrı sözünü de dinlemeye hazır olmamız gerektiğini belirtir. Kutsal Ruh tarafından eğitilebilir kişiler olmalıyız. Konuşmakta yavaş olmalıyız. Yakup’un konuşma konusunda bu kadar çok şey söylemesi ilginçtir! Bizden, konuşurken dikkatli olmamız istenmektedir. Doğanın kendisi de bize bunu öğretir. Epictetus bunu çok önceden fark etmiştir: “Doğa bile insana bir dil, ama iki kulak vermiştir. Bu nedenle dinlemeye ayırdığımız zaman, konuşmaya ayırdığımızdan iki kat fazla olmalıdır.” Süleyman da herhalde Yakup’la aynı düşünceyi paylaşırdı. Bir yerde şöyle der: “Dilini tutan canını korur, ama boşboğazın sonu yıkımdır” (Özd.13:3). Başka bir yerde de, “Çok konuşanın günahı eksik olmaz, sağduyulu kişiyse dilini tutar” der (Özd.10:19). Çok konuşanlar mutlaka hata yapar.

Ayrıca öfkelenmekte de yavaş olmalıyız. Çabuk öfkelenen insan Tanrı’nın çocuklarından beklediği doğruluğu sağlamaz. Sabrı hemen tükeniveren insanlar, Mesih inancı hakkında çevrelerinde yanlış bir izlenim uyandırırlar. Şu söz halen geçerliliğini korumaktadır: “Sabırlı kişi yiğitten üstündür, kendini denetleyen de kentler fethedenden üstündür” (Özd.16:32).

1:21   Kendimizi Tanrı’nın yarattıklarının ilk meyveleri olarak ortaya koymanın bir diğer yolu da, her türlü pisliği ve her tarafa yayılmış olan kötülüğü üstümüzden sıyırıp atmaktır. Kötü huylar, çıkarılıp atılacak kirli elbiselere ben-zetilir. Pislik, ruhsal, zihinsel ve fiziksel her türlü kirliliği içerir. Her tarafa ya-yılmış olan kötülük ifadesi, büyük olasılıkla eski günlerimizden kalan kötü iş-lerimizi kastetmektedir. Bizden yayılıp başkalarını da etkileyen günahlar da ola-bilir. Ya da kötülüğün bolluğuna işaret etmektedir ki, bu durumda Yakup kötü-lüğün bolluğunu değil, Şeytan’ın aşırı kötü karakterini tanımlamaktadır. Genel olarak ne anlama geldiği açıktır. Tanrı sözünün gerçeğini kavrayabilmemiz için ahlâksal olarak da temiz olmamız gereklidir.

Tanrısal gerçeği anlamamız için gereken özelliklerden biri de alçakgönüllü-lüktür. Kutsal Kitap’ı, onun bize konuşmasına izin vermeden okumamız müm-kündür. Onu hiç etkilenmeden akademik bir şekilde de inceleyebiliriz. Gurur, günahlar ve katı yürekliliğimiz, bizi ondan etkilenmeyecek bir duruma getir-mektedir. Yalnızca ruhta itaatkâr ve alçakgönüllü olanlar, Kutsal Kitap’tan en iyi şekilde yararlanabilirler. “Alçakgönüllülere adalet yolunda öncülük eder, kendi yolunu öğretir onlara.” (Mez.25:9). “Ancak ben alçakgönüllüye, ruhu ezik olana, sözümden titreyen kişiye değer veririm” (Yşa.66:2).

Yakup Kutsal Kitap’tan, içinize ekilmiş ve canlarınızı kurtaracak güçte olan söz diye bahseder. Tanrı sözü, yeniden doğan Mesih inanlısının yaşamında kutsal bir emanet olmaktadır. Bir çeviri de, “Doğuştan gelen söz” denir. Bu söz canlarımızı kurtaracak güçtedir. Kutsal Kitap, Tanrı’nın yeniden doğmamız için kullandığı araçtır. Tanrı kendi sözünü bizi yalnızca günahın cezasından değil, gücünden de kurtarmak için kullanır. Ayrıca bu şekilde bizi, yalnızca sonsuz mahkûmiyetten değil, hayattayken3 de zarar görmekten korur. Yakup’un 21’inci ayette kurtuluşun devamlılığından söz ettiğine kuşku yoktur.

1:22   Sözü yalnızca kabul etmek yetmez, ona itaat da etmeliyiz. Kutsal Kitap’ı edebi bir eser olarak okumanın hiçbir anlamı yoktur. Tanrı’nın ne dediğini duymak ve her söylediğini hiç sorgulamadan yerine getirmek için büyük bir istek duymalıyız. Kutsal Kitap’ı eyleme dönüştürmeliyiz. Söz, bizim yaşamlarımızda vücut bulmalı, canlanmalıdır. Kutsal Kitap’ı her okuduğumuzda yaşamımız daha iyi yönde değişmelidir. Tanrı’nın sözünü bilmemiz, bizim gitgide Rab İsa’ya daha da benzer hale gelmemize yol açmıyorsa, Tanrı’nın sözünü sevdiğimizi söy-leyip, Kutsal Kitap öğrencisi olduğumuzu göstermeye çalışmak, yalnızca kendi-mizi kandırmaktır. İtaat etmeksizin Kutsal Kitap’ı öğrenmek, bizi bereketlemek yerine tuzağa düşürebilir. Eğer yapmamız gerekenleri sürekli öğrenir, ama yap-mazsak sıkıntılı, yılmış ve duyarsızlaşmış bir hale gelebiliriz. Dışa vurulmayan ilgi ve bilgi kişiyi sıkıntıya götürür. Ayrıca Tanrı’ya karşı sorumluluğumuz da art-maktadır. İdeal olan, sözü okuyup tümüyle ona itaat etmektir.

1:23-24   Bir kimse sözün dinleyicisi olup da uygulayıcısı olmazsa, aynada her sabah kendine bakan adama benzer. Aynanın karşısından çekildiğinde nasıl bir kişi olduğunu hemen unutur. Aynaya bakmak ona hiçbir yarar sağlamaz. Elbette ki dış görünüşümüzde değiştirilmeyecek özelliklerimiz vardır. Ancak en azından görünüşümüz bizi alçakgönüllü yapmalıdır! Ve ayna, “Yüzünü yıka”, “Traş ol”, “Saçını tara” ya da “Dişlerini fırçala” dediğinde söyleneni yapmamız gerekir. Yoksa aynanın bize hiçbir yararı olmayacaktır.

Kutsal Kitap’ı gelişigüzel bir şekilde, sadece görevimizi yerine getirmiş olmak için ve hiç etkilenmeden de okuyabiliriz. Ne yapmamız gerektiğini öğrenir, ancak bunu hemen unutur ve yine sanki mükemmelmişiz gibi yaşamaya devam edebi-liriz. Bu türdeki kendini kandırma, ruhsal ilerlemeye engel olur.

1:25   Önceki ayetteki kişinin karşıtı, Tanrı’nın sözüne yakından bakan ve onu yaşamında uygulayan kişidir. Bu kişinin ayetler üzerinde derin düşünmesi, yaşamında değişimler yaratır. Ona göre Kutsal Kitap, mükemmel özgürlük yasasıdır. Buyrukları ağır değildir. Mesih’te giyindiği yeni yaradılışı neyi seviyorsa, Tanrı sözü de ona aynen bunları yapmasını söyler. İtaat ettikçe insanların gele-neklerinden ve bencil bahanelerinden özgür olur. Gerçek onu özgür kılar. Böyle bir insan Kutsal Kitap’tan yararlanır. Okuduğunu unutmaz. Aksine, onları her gün yaşamında uygulamaya çalışır. Basit ve çocuksu itaati onun ruhuna sayısız bere-ketler getirir. Böyle bir kişi, yaptıklarıyla mutlu olacaktır.

1:26-27   Bu ayetlerde kusursuz dindarlık ile boş dindarlık karşılaştırılmak-tadır. Dindarlık, dini inanç ile bağlantılı olan davranış biçimlerini kasteder ve içimizdekinden çok, dışa yansıyana göndermede bulunur. Söz konusu edilen, öğretiden çok inancın hizmet ve tapınmada nasıl dışa yansıdığıdır.

Kendini dindar sanıp da dilini dizginlemeyen kişinin dindarlığı boştur. Kendini dindar gösterecek pek çok ibadete katılabilir. Ancak yalnızca kendini al-datır. Tanrı’nın ilgilendiği kutsal bir yaşamdır, gösteriş dolu ibadetler değil.

Dizginlenmemiş dil boş dindarlığın yalnızca bir yansımasıdır. Hıristiyan inancı ile uyumlu olmayan her davranış değersizdir. Dindarlığının sahte olduğu bilinen bir bakkalla ilgili şöyle bir öykü anlatılır. Bu bakkal dükkanının üst katında otururmuş. Her sabah yukarıdan çırağına şöyle seslenirmiş:

“Can!”

“Efendim”

“Süte su karıştırdın mı?”

“Evet”

“Tereyağına boya kattın mı?”

“Evet”

“Kahveye nohut karıştırdın mı?”

“Evet efendim”

“Çok güzel. Şimdi yukarı gel de duamızı edelim!”

Yakup bu tür bir dindarlığın boş olduğunu belirtiyor.

Tanrı’nın aradığı özellik, başkalarıyla içten bir şekilde ilgilenmemiz ve temiz bir yaşam sürmemizdir.

Yakup, öksüzlerle dulları sıkıntılı zamanlarında ziyaret eden ve kendini dün-yanın lekelemesinden koruyan kişiyi övüyor ve bunun temiz ve kusursuz din-darlık olduğunu söylüyor.

Başka bir deyişle yeniden doğmak, “Diğerlerinden farklı, lütfun gerektirdiği işleri yapmakla” dışa yansır. Guy King bu erdemleri pratik sevgi ve pratik kutsallık olarak tanımlar.

Kendi inancımızı da şu sorularla teste tabi tutmalıyız: Kutsal Kitap’ı Tanrı’nın beni azarlaması, eğitmesi ve değiştirmesi arzusuyla mı okuyorum? Dilimi diz-ginlemeye çalışıyor muyum? Huylarımın güzel olduğunu mu öne sürüyorum, yoksa onları düzeltmeye mi çalışıyorum? Birisi açık saçık fıkralar anlattığında nasıl tepki gösteriyorum? İnancım muhtaç durumdaki kişilere iyi davranmamı sağlıyor mu?

IV. AYRIMCILIĞIN AYIPLANMASI (2:1-13)

İkinci bölümün ilk yarısı herkese saygı göstermek gerektiğini belirtiyor. Adam kayırmak, Rab’bin ve İncil’in öğretilerine tümüyle terstir. Hıristiyanlıkta kibir ve ayrımcılığa yer yoktur.

2:1   Ayrımcılık kesin olarak yasaklanmaktadır. Öğüdün ilk önce imanlılara verildiğini şu ifadeden anlıyoruz: “Kardeşlerim, yüce Rabbimiz İsa Mesih’e iman edenler olarak insanlar arasında ayrım yapmayın.” Başka bir deyişle Yakup şunu söylemektedir: “Kardeşlerim, Hıristiyan inancını yaşamlarınıza uygularken ay-rım yapmayın.” Kibirlilik ve sınıflar arasında ayrımcılık yapmak, gerçek Hıris-tiyanlıkla bağdaşmaz. Görkemli Rab’bin önünde insana köle olmanın yeri yoktur. Başkalarını ulusuna, ırkına, cinsiyetine ya da yoksulluğuna bakarak hor görmek imanı reddetmek gibi bir şeydir. Bu buyruk, Yeni Antlaşma’nın yöneticilere, yaşlılara ve anne babaya saygı göstermemizi söyleyen ayetleriyle çelişmez. İliş-kilerde, Tanrı’nın koyduğu bazı kurallara uymak gerekir (Rom.13:7). Bu bö-lümde söz konusu edilen şey, insanlara pahalı giysileri ya da eşyalarından ötürü dalkavukça hürmet gösterilmesidir.

2:2-4   Yakup, 2-4’üncü ayetlerde bu konuyu canlı bir örnekle açıklamaktadır. Guy King bu bölüme “Basiretsiz Yer Gösterici” adını verir. Olayın geçtiği yer Mesih inanlılarının toplandığı yerdir.4 Altın yüzüklü, şık giyimli birisi gelir. Yer gösterici hemen eğilerek selamlar ve onu ön tarafa, göze çarpan bir yere götürüp oturtur. Yer gösterici yerine geri döndüğünde başka birisinin daha geldiğini gö-rür. Bu kez gelen yoksul birisidir (Kirli giysiler her zaman kişinin giysilerinin kirli olduğu anlamına gelmez. Toplumun biraz daha yoksul bir tabakasından geldiğini yansıtır). Bu kez yer gösterici, bu yoksul kişiyi diğerleri görmesin diye, becerikli bir şekilde yere ya da kendi koltuğunun önünde bir yere oturtur. Bir in-sanın bu şekilde davranabileceğini düşünmek bile çok zordur. Bu örneğin biraz abartılı olduğunu düşünmeyi dilerdik, ancak kendi yüreklerimize baktığımızda bu tür ayrımcılığı sık sık yaptığımızı ve kötü düşünceli yargıçlar haline geldiği-mizi görürüz.

Bu durum, günümüz kiliselerinde kendini en fazla ırk ve renk ayrımı olarak göstermektedir. Siyah ırktan olanlar çoğu kez ya dışlanmıştır ya da fazla hoş kar-şılanmamıştır. Yahudilikten gelenler de benzer durumları yaşamışlardır. Doğu kökenli Mesih inanlıları da ayrımcılığa maruz kalmışlardır. Irklar arası ilişkilerde birçok toplumsal sorunların bulunduğu doğrudur. Ancak, Mesih inanlısı Tan-rı’nın ilkelerine uygun davranmalıdır. Onun görevi tüm imanlıların Mesih İsa’da bir olduğunu yaşayarak göstermektir.

2:5-6   Adam kayırma kesinlikle Hıristiyan inancına karşıt bir tutumdur. Yakup buna 5-13’üncü ayetlerde örnek göstererek, bir imanlının zengine iyi davra-nıp yoksulu horlamasının neden yanlış olduğuna ilişkin 4 neden ileri sürmektedir.

İlk olarak, Tanrı’nın saygı duyduğu bir kişiye saygı duymamış oluruz. Tanrı bu dünyada yoksul olanları imanda zenginleşmek ve kendisini sevenlere vaat ettiği egemenliğin mirasçıları olmak üzere seçti. Yoksul olanlar Tanrı’nın seç-tiği mirasçılardır ve onlar Tanrı’yı severler. Kutsal Kitap’ta defalarca, zengin değil, yoksul kişilerin Mesih için çabaladıklarına tanık oluruz. Rab’bin kendisi şunu söylemiştir: “Müjde yoksullara duyuruluyor” (Mat.11:5). Rab’bi sevinçle dinleyen kişiler zenginler ve aristokrat kesim değil, yoksullardı (Mar.12:37). Çağ-rılanlar çoğu kez soylular değil, saf, sıradan, zayıf ve önemsiz gözüken insanlardı (1Ko.1:26-29). Zenginler Rab yerine zenginliklerine güvendiklerinden, genellikle imanda zayıf olurlar. Öte yandan yoksul kişiler imanda zenginleşmek için Tanrı tarafından seçilmişlerdir. Tanrı’nın egemenliğinde bulunan kişiler üzerinde bir anket yapılsa, çoğunun yoksul olduğu anlaşılır. Cennette ise önemli ve görkemli yerler onların olacaktır. Öyleyse Rab ve Kurtarıcımız’ın egemenliğinde yücelti-lecek olan kişilere kötü davranmak ne kadar yanlış ve budalacadır!

Zenginlere farklı davranmanın yanlışlığını gösteren ikinci nokta da şudur: Tanrı’nın halkına baskı yapanlar genellikle bu kişilerdir. Burada yanlış anlaşılmaması gereken bir durum söz konusudur. Bölümün başında göndermede bulunulan zengin kişi, elbette imanlı birisidir. Bu, 6’ncı ayette sözü edilen kişilerin de imanlı oldukları anlamına gelmez. Yakup basitçe şunu söylemektedir: “Niçin in-sanlara yalnızca zengin oldukları için farklı davranalım? Bunu yaptığımızda, bize kötülük eden ve mahkemelere sürükleyenlere saygı göstermiş oluyoruz.” Cal-vin bunu kısaca şöyle ifade eder: “Sizi idam edenlere niye saygı gösteriyorsu-nuz?”

2:7   Zenginlere farklı davranmamayı gerektiren diğer bir neden, onların Me-sih’in adını aşağılayıp O’na küfretmeleridir. Bu ad, imanlıların ait olduğu yüce addır. Hıristiyan, Mesih’i izleyen anlamına gelir. Rab’bin adına sövmek yalnızca zenginlere özel bir günah olmamakla birlikte, yoksul imanlılara zulmederlerken Kurtarıcı’ya kötü sözler sarf etmekten de geri kalmazlar. Öyleyse imanlıların bir kimseye sırf zengin olduğu için farklı ve iyi davranması anlamsızdır. Zenginliğe eşlik eden özellikler genellikle Rab İsa’yı yücelten özellikler değildir. Ait oldu-ğumuz yüce ad ifadesi, “Size verilmiş olan yüce ad” şeklinde de çevrilebilir. Bazıları bunun vaftize işaret ettiğini öne sürürler. İman eden kişiler Rab İsa’nın adında vaftiz edilirler. Zenginlerin sürekli olarak küfrettiği ad da budur.

2:8   Yakup’un dayandığı dördüncü neden de, zenginlere ayrıcalıklı davranmanın, “Komşunu kendin gibi sev” diyen yasaya aykırı olmasıdır. Buna Tan-rı’nın Yasası denir, çünkü en önemli yasa, en büyük buyruk budur. Örneğimiz-deki yer gösterici, zengine farklı davranma nedeninin onu komşusu gibi sevmesi olduğunu öne sürebilir. Ancak o zaman yoksula da aynı şekilde davranması ge-rekirdi. Eğer komşularımızı kendimiz gibi sevseydik, onlara da bize davranıl-masını istediğimiz gibi davranırdık. Yalnızca yoksul olduğumuzdan dolayı hor-lanmayı hiç istemezdik. Bu nedenle biz de başkalarını horlamamalıyız.

Kutsal Kitap’taki bütün öğretilerin arasında, “Komşunu kendin gibi sev” öğretisinin ayrı ve devrim yaratıcı bir yeri vardır. Bunun anlamını bir düşünün! Bu, kendimize gösterdiğimiz dikkati başkalarına da göstermemizi ve sahip olduğumuz maddesel şeyleri bizim kadar şanslı olmayanlarla paylaşmamızı gerektirir. Hepsinden önemlisi de, onlara yüce Kurtarıcımız’ı tanıtmak için elimiz-den geleni yapmalıyız. Çoğu kez davranışlarımızın bizde bıraktığı etkiye göre karar veririz. Bencil yaratıklarız. Zengine almayı umduğumuz sosyal ya da mad-desel ödülden ötürü iyi davranırız. Çıkar sağlama olasılığımız çok az olduğundan, yoksulu göz ardı ederiz. Tanrı’nın Yasası başkalarını sömürmeyi yasaklar. Bize komşumuzu kendimiz gibi sevmemiz gerektiğini öğretir. “Komşumuz kim?” diye sorarsak bunun, iyi Samiriye’li (Luk.10:29-37) öyküsünde de belirtildiği gibi, yardım edebileceğimiz herhangi biri olduğunu görürüz.

2:9   Ayrım yapmak, Tanrı’nın Yasası’nı bozmak demektir. Bu hem günahtır, hem de yasayı çiğnemektir. Günah, Tanrı’nın isteğine uymamak, O’nun standartlarına erişmekte başarısız kalmaktır. Yasayı çiğnemekse, bilinen bir ya-sayı yerine getirmemektir. Bazı davranışlar yanlış olduğu için günahtır. Ancak, eğer özel olarak bu davranışı yasaklayan bir buyruk varsa, o zaman yasa çiğnen-miş olmaktadır. Ayrım yapmak, özünde yanlış bir şey olduğu için günahtır. Buna karşı bir buyruk olduğu için de, aynı zamanda yasayı çiğnemek de söz ko-nusudur.

2:10   Yasanın dediklerinden birini bile yerine getirmeyen, tümüne karşı suçlu duruma düşer. Yasa on halkalı bir zincire benzetilebilir. Bir halka bile koparırsanız, zincir kopmuş olur. Tanrı bize, sevdiğimiz buyrukları yerine getirip diğerlerini getirmememiz için izin vermez.

2:11   Zinayı yasaklayan Tanrı, adam öldürmeyi de yasaklamıştır. Bir kimse zina etmemiş, ancak adam öldürmüş olabilir. Bu durumda yasayı çiğnemiş olur mu? Elbette! Yasanın özünde yatan, komşumuzu kendimiz gibi sevmemizdir. Hem zina, hem de adam öldürme yasaya aykırıdır. Benzer şekilde, kibirlilik ve ayrımcılık yapmak da yasaya aykırıdır. Bu günahlardan herhangi birini işlediği-mizde, yasanın buyruklarını yerine getirmemiş oluruz.

ON BUYRUK ÜZERİNE ARASÖZ

Burada tartışmamıza ara verip Yakup’un savlarıyla ilgili olarak ortaya çıkan temel bir sorun üzerinde durmamız gerek. Sorun şudur: “Mesih inanlıları yasaya tabi midir, değil midir?” Burada, Yakup’un On Buyruk’u Mesih inanlılarına uy-gulamaya çalıştığı dikkati çekiyor. Özellikle de On Buyruk’un zina ve adam öl-dürmeyi yasaklayan altıncı ve yedinci maddesine göndermede bulunmaktadır. Son beş buyruğu da şu şekilde özetler: “Komşunu kendin gibi sev.” Mesih inan-lılarını bir kural olarak yasa altına sokmak, Yeni Antlaşma’nın şu ayetleriyle çe-lişmektedir: “Çünkü Kutsal Yasa’nın yönetimi altında değil, Tanrı’nın lütfu al-tındasınız” (Rom.6:14).

“ ... Yasa’dan özgür kılındık” (Rom.7:6).

“ ...Mesih’in bedeni aracılığıyla Kutsal Yasa karşısında öldünüz” (Rom.7:4).

(Ayrıca, Gal.2:19; 3:13, 24, 25; 1Ti.1:8, 9; Hab.7:19’a bakınız.)

Mesih inanlılarının On Buyruk’un altında sayılmayacağı, 2.Korintliler 3:7-11’de de açıklamıştır.

Öyleyse niçin Yakup yasayı bu Lütuf Çağı’nın imanlılarına uygulamaya çalışıyor? Birincisi, Mesih inanlıları bir kural olarak yasanın altında değildirler. İmanlı, örnek olarak yasayı değil, Mesih’i izlemek durumundadır. Yasanın olduğu yerde cezanın da olması gerekir. Yasayı çiğnemenin cezası ölümdür. Mesih ölerek yasayı çiğnemenin cezasını ödemiştir. Dolayısıyla Mesih’te olanlar yasa-dan ve cezasından özgür kılınmışlardır. Ancak, elbette yasanın bazı ilkeleri Mesih inanlıları için de bağlayıcıdır. Bu ilkeler herkes için her zaman geçerlidir. Puta tapma, zina, adam öldürme ve hırsızlık bariz bir şekilde yanlıştır. İmanlı olsun ya da olmasın, herkes için aynı derecede yanlıştır. Dahası, On Buyruk’un dokuzu Pavlus’un Mektupları’nda yinelenir. Yalnızca Şabat Günü’yle ilgili olan tekrar edilmemiştir. Mesih inanlılarından Şabat Günü ya da haftanın yedinci gününe uymaları istenmemiştir, çünkü bu buyruk ahlâkla değil, ibadetle ilgilidir. Bir Yahudi’nin haftanın yedinci günü çalışması yanlış bir davranış sayılmazdı, ancak Tanrı o güne özel bir önem verdiği için yanlış sayılıyordu.

Son olarak, mektuplarda tekrarlanan dokuz buyruğun yasa olarak değil, Tan-rı’nın halkının doğru yolda yürümesi için verildiğini belirtmeliyiz. Başka bir de-yişle Tanrı, Mesih inanlılarına, “Hırsızlık yaparsan cezan ölümdür” ya da “Ah-laksız bir davranışta bulunduğunda kurtuluşunu yitireceksin” değil, “Seni lüt-fumla kurtardım. Şimdi de bana olan sevginden dolayı kutsal bir yaşam sürmeni istiyorum. Senden beklentilerimi öğrenmek istersen, Yeni Antlaşma’da bulabi-lirsin. Orada On Buyruk’tan dokuzunun tekrarlandığını göreceksin. Ayrıca Rab İsa’nın yasanın gerektirdiğinden çok daha yüksek standartta davranışlar bekle-diğini de göreceksin” diyor. Dolayısıyla Yakup, imanlıları yasa ve onun suçla-ması altına almakta, “İnsanlara saygı göstermekle yasayı çiğniyor ve ölüme mahkum oluyorsunuz” demektedir.

2:12   Yakup şunu söylemek istemektedir: “İmanlılar olarak artık yasanın boyunduruğunda değil, özgürlük yasası altındasınız. Özgürlük de doğru olan şeyi yapmaktır. Musa’nın Yasası sizden komşunuzu sevmenizi istedi, ancak gerekli gücü size vermedi. Başarısız olmak da sizi suçlu çıkarıyordu. Lütuf altındayken size hem komşunuzu sevme gücü verildi, hem de bunu yapanlara ödül verilir oldu. Bunu kurtulmak için değil, kurtulmuş olduğunuz için, cezalandırılma korkusuyla değil, sizin için ölmüş ve dirilmiş olana duyduğunuz sevgiden dolayı yapıyorsunuz. Mesih’in yargı kürsüsü önünde durduğumuzda alacağımız ödül bu ölçüye göre belirlenecektir. Kurtuluşumuzda değil, ödülde değişiklik olacak.” Konuşup davranın ifadesi, hem söze hem de eyleme yöneliktir. Sözlerimizle yaşamımız uyum içinde olmalıdır. İmanlılar sözde ve eylemde ayrımcılıktan sa-kınmalıdırlar. Özgürlük yasasını çiğneyici eylemler, Mesih’in Yargı Kürsüsü önünde yargılanacaktır.

2:13   13’üncü ayet metne göre değerlendirilmelidir. Yakup burada imanlılara seslenmektedir. Bu ayette söz konusu olan sonsuz ceza değildir, çünkü o ceza zaten çarmıhta ödenmiştir. Söz konusu olan, Tanrı’nın çocukları olarak O’nun bizlerle olan ilişkisidir. Eğer başkalarına merhamet göstermiyorsak, Tanrı’yla iyi bir ilişki içinde değiliz demektir ki, o zaman da imanı zayıflamış birinin çekeceği sıkıntılara katlanmaya da hazır olmalıyız.

Merhamet yargıya galip gelir ifadesi, Tanrı’nın bizi disiplin etmek yerine bize merhamet etmeyi tercih ettiği anlamına gelebilir (Mik.7:18). Yargı O’nun “alışık olmadığı bir iştir.” Dolayısıyla, eğer başkalarına merhamet göstermişsek, yargı kürsüsü önünde sevinçli olabiliriz. Ancak merhamet etmemişsek, bize de merhamet edilmeyecektir. Merhamet yargıya galip gelir ifadesi her zaman mer-hametin yargıdan üstün olduğunu ifade etmektedir. Genel olarak anlatılmak is-tenen şey, başkalarına merhamet ettiğimiz takdirde yargılanırken bize de merha-met edileceğidir.

Öyleyse bu ayrımcılık konusunda kendimizi test edelim. Kendi ırkımızdan olanlara, başka ırktan olanlara göre daha mı fazla merhamet gösteriyoruz? Gençlere yaşlılardan daha mı fazla ilgi gösteriyoruz? İyi giyimli ve bakımlı kişi-lere sade giyinenlere göre daha mı çok yakınlık gösteriyoruz? Tanınmamış kişi-lere oranla tanınmış kişilerle daha mı çok arkadaş olmaya çabalıyoruz? Bedensel engelli kişilerden kaçıp güçlü ve sağlıklı kişilerle mi arkadaşlık etmeyi tercih ediyoruz? Zengin kişiye yoksula göre daha mı çok iyilik ediyoruz? Dilimizi biraz farklı bir aksanla konuşan yabancılara soğuk mu davranıyoruz?

Tüm bu soruları yanıtlarken şunu unutmayalım ki, sevilmesi güç olan bir imanlıya nasıl davranıyorsak, Kurtarıcı’ya da öyle davranıyoruz demektir (Mat. 25:40).

V. İMAN VE EYLEM (2:14-26)

Bu ayetler Yakup’un mektubunun en çok tartışılan ayetleridir. Luther bile, Yakup’un eylemlerle aklanma öğretişi ile Pavlus’un imanla aklanma öğretişi arasında uzlaştırılamaz bir çelişki görmüştür. Bu ayetler sık sık, sinerji ya da birlikte etkili olma denilen ve iman ve eylemlerle kurtulduğumuzu öne süren düşünceyi desteklemek için kullanılmıştır. Yani Rab İsa’ya Kurtarıcımız olarak iman etmemiz gerekir, ancak bu yeterli değildir. Buna hayır işlerimizi ve ibadet-lerimizi de eklemeliyiz.

Bu bölümün başlığı “Eylemlerle Aklanma” bile olabilirdi, çünkü bir anlamda eylemlerle de aklanırız. Aklanma gerçeğini tümüyle kavramak için onun altı yö-nünün olduğunu anlamamız gerekir. Lütufla aklanırız (Rom.3:24). Aslında ak-lanmayı değil, tersini hak ediyoruz. İmanla aklanırız (Rom.5:1). İman, Tanrı’nın lütfuna insanın verdiği karşılıktır. İmanla bu armağanı kabul ederiz. İman, Tan-rı’nın bizim için yaptığını kendimize mal etmemizdir. Kanla aklanırız (Rom. 5:9). Buradaki kan, aklanmayı elde edebilmemiz için ödenmiş olan ücrettir. Gü-nahın ücreti Mesih’in değerli kanı sayesinde ödenir. Böylece Tanrı günahlıları aklayabilir, çünkü gereken yapılmıştır. Tanrı tarafından aklanırız (Rom.8:33). Yani aklayan kişi Tanrı’dır. Güç ile aklanırız (Rom.4:25). Aklanmamız Mesih’i ölümden dirilten güç ile ilişkilidir. O’nun dirilişi Tanrı’nın hoşnut olduğunu ka-nıtlar. Eylemlerle de aklanırız (Yak.2:24). Eylemler imanımızın dıştan görülen kanıtıdır. Görünmez olanı başka türlü yansıtırlar. Bu şekilde bir insanın lütufla, imanla, kanla, güçle ve eylemle aklandığını görüyoruz. Yine de herhangi bir çe-lişki söz konusu değildir. Tüm bunlar aynı gerçeğin farklı yönleridir. Lütuf, Tanrı’nın aklama ilkesine temel oluşturur. İman, insanın bunu kabul etme yolu-dur. Kan, Kurtarıcı’nın ödemek zorunda kaldığı ücrettir. Tanrı aklanmada etkin olandır. Güç, kanıt ve eylemler de sonuçtur.

2:14   Yakup iyi eylemlerle sonuçlanmayan bir imanın insanı kurtaramayacağını söylüyor. Bu ayetin anlaşılmasına yardım eden iki nokta vardır. Birincisi, Yakup’un söylediği, “Bir kimse imana sahipse... bu neye yarar...” değildir. “Bir kimse… imanı olduğunu söylerse, bu neye yarar” demektedir. Yani, konu bir kimsenin gerçekten imanı olup da kurtulmaması değildir. Yakup, imanı olduğunu belirten, ancak bundan başka bir şeyi olmayan birini tanımlamaktadır. Kişi imanlıyım der, ancak yaşamında bunu gösteren bir belirti yoktur. İkinci önemli noktayı şu soru açıklamaktadır: “Böylesi bir iman onu kurtarabilir mi?” Yani, “Bu tür bir iman kurtarabilir mi?” Yakup’un sözünü ettiği iman türü ayetin ilk kıs-mında açıklanmaktadır. O, iyi eylemlerle desteklenmeyen sözde bir imanı kas-tetmektedir. Böylesi bir iman, laf salatasından ibaret, değersiz bir şeydir.

2:15-16   Bu ayetlerde, eyleme dönüşmeyen sözlerin değersizliği resmedilmektedir. Burada iki ayrı kişi söz konusudur. Birinin ne günlük yiyeceği ne de giysisi vardır. Diğeri ikisine de sahiptir, ancak paylaşmak istemez. Zengin olan, yoksul olana gayet cömert bir şekilde, “Git, şık bir şeyler giyin ve güzel bir yemek ye” der. Ancak bunu mümkün kılacak en küçük bir çaba bile göstermez. Bu tür sözlerin yararı nedir? Kesinlikle hiçbir değeri yoktur. Ne insanın karnını do-yurmaya ne de bedeni ısıtmaya yararlar.

2:17   Bunun gibi, tek başına eylemsiz iman da ölüdür. Eylemsiz iman gerçek bir iman değildir. Yalnızca sözcüklerden ibaret kalır. Yakup bizim hem iman hem de eylemlerle kurtulduğumuzu söylemiyor. O türde bir düşünce Rab İsa Mesih’in tamamlamış olduğu işe saygısızlık olurdu. Eğer kurtulmak için hem iman hem de eylem gerekseydi, iki tane kurtarıcı olmuş olurdu: İsa ve kendimiz! Ancak, Yeni Antlaşma İsa Mesih’in tek Kurtarıcı olduğunu defalarca açıklar. Ya-kup’un vurguladığı nokta, sözde kalan bir imanla değil, iyi bir yaşam sürmemize yol açan nitelikte bir imanla kurtulduğumuzdur. Başka bir deyişle, eylemler kur-tuluşun kökü değil meyvesi, nedeni değil sonucudur. Calvin bunu kısa ve öz olarak şöyle dile getirir. “Sadece imanla kurtuluruz, ancak tek başına olan bir imanla değil.”

2:18   Gerçek imanla iyi eylemler birbirinden ayrılamaz. Yakup bu duruma örnek olarak iki kişi arasındaki konuşmayı örnek verir. Samimi olarak kurtulmuş olan birinci kişi konuşmakta olandır. İkincisi ise, imanı olduğunu söyler, ancak iyi eylemlerle bunu gösteremez. Birincinin, diğerini yanıtını bulamayacağı bir du-ruma soktuğunu görüyoruz. Konuşmayı şu şekle de sokabiliriz: Birinci kişi haklı olarak şunu söyleyebilir: “Evet, imanının olduğunu söylüyorsun, ancak bunu ortaya koyacak şekilde yaşamıyorsun. Bence bu imanın eylemlerle gösterilmesi gerekir. Eylemler olmadan imanının olduğunu bana kanıtlayabilir misin? Hayır, iman gözle görülmez. Başkaları bunu yalnızca yaşamımıza bakarak anlayabilir. İmanımı eylemlerimle göstereyim.” Bu ayetin anahtar sözcüğü göstermektir. Eylemler olmadan imanı göstermek olanaksızdır.

2:19-20   Bu ayette tartışmanın sürdüğünü görüyoruz. İmanlı olduğunu belirtmek, iyi bilinen bir gerçeği zihinsel olarak da onaylamaktan farksızdır. Böyle bir yaklaşım o kişinin kendini buna adamasına yol açmadığı gibi, yaşamında da bir değişiklik yaratmaz. Tanrı’nın varlığına inanmak yeterli değildir. Evet bunun çok önemli olduğu doğrudur, ancak yeterli değildir. Cinler bile buna inanıyor ve sonuçta görecekleri cezadan ötürü korkudan titriyorlar. Cinler gerçeğe inanı-yorlar, ancak teslim olmuyorlar. Bu tür bir iman kurtarmaz. Gerçekten Rab’be inanan bir kişi ruhunu, canını ve bedenini O’na adamalıdır. Bu tür bir adanma yaşamda da değişmeye yol açar. Eylemsiz iman sadece kafada kalan, dolayısıyla ölü5 olan bir imandır.

2:21   Eski Antlaşma’dan eyleme dökülmüş imana ilişkin iki örnek verilir. Bunlar Yahudi olan İbrahim’le Yahudi olmayan Rahav hakkındadır. İbrahim, oğlu İshak’ı sunağın üzerinde Tanrı’ya adama eylemiyle aklanmıştı. Bu gerçeği tam anlamıyla kavrayabilmek için Yaratılış 15:6’ya bakmamız gerekir. Orada İbrahim’in RAB’be iman ettiğini ve Rab’bin de onu Kendisine halk saydığını okuyoruz. Burada İbrahim imanla aklanmıştır. Sonra Yaratılış’ın 22’nci bölümüne geldiğimizde oğlu İshak’ı adadığını görüyoruz. O zaman eylemiyle ak-lanmıştı. İbrahim RAB’be iman eder etmez Tanrı’nın gözünde aklanmıştı. An-cak yedi bölüm sonra Tanrı onun imanını denemektedir. İshak’ı adamadaki is-tekliliği de imanının içten olduğunu gösteriyordu. İtaatkarlığı, yalnızca zihniyle değil, yüreğiyle de iman ettiğini kanıtladı.

Bazıları İbrahim’in İshak’ı adayacağı sırada orada imanını kanıtlayacak biri-lerinin bulunmadığını ileri sürerler. Ancak, İbrahim ile gelen gençler çok uzakta değildi ve onun İshak’la dağdan dönmesini bekliyorlardı. Dahası, İshak da ora-daydı. Ayrıca İbrahim’in Tanrı’nın buyruğuna itaat ederek oğlunu kurban et-mekteki kararlılığı Kutsal Kitap’ta kaydedilmiştir. Bu, tüm kuşaklara onun ima-nının gerçekliğini kanıtlamaktadır.

2:22-23   Dolayısıyla İbrahim’in imanının, eylemlerinin ortaya çıkmasını sağ-ladığı ve imanın eylemleriyle tamamlandığı açıktır. Gerçek iman ve eylem bir-birinden ayrılmaz. Birincisi ikincisine yol açar ve ikincisi birincisinin kanıtıdır. İshak’ın adanmasında İbrahim’in imanının eyleme dökülmesini görüyoruz. Bu, İbrahim’in imanla aklandığını söyleyen Kutsal Yazı’nın yerine gelişiydi. İbra-him iyi eylemleri sayesinde Tanrı’nın dostu diye anılır oldu.

2:24   Bundan çıkan sonuç, insanın yalnız imanla değil, eylemle de aklandığıdır. Ancak onun iman artı eylemle kurtulmadığını tekrar belirtelim. Tan-rı’nın önünde imanla ve insanların önünde eylemlerle aklanmıştı. Tanrı, iman ettiği anda onu akladı. İnsanlar, “İmanın gerçek olduğunu bana göster” derler. Bunu yalnız iyi iş ve eylemlerimizle gösterebiliriz.

2:25   Eski Antlaşma’dan verilen ikinci örnek fahişe Rahav’dır. O, iyi karakteri sayesinde kurtulmuş birisi değildi, çünkü fahişeydi! Aklanmasını sağlayan eylem, ulakları konuk edip değişik bir yoldan geri göndermesiydi. Rahav, Eriha’da yaşayan bir Kenanlı idi. Şehre, güçlü bir ordunun hiçbir engel tanımadan yaklaşmakta olduğunu duymuştu. İbraniler’in inandığı Tanrı’nın gerçek Tanrı olduğu sonucuna ulaşıp ne pahasına olursa olsun bu Tanrı’ya inanmaya karar ver-

mişti. Casuslar şehre geldiğinde onlarla arkadaşlık kurdu. Bu şekilde gerçek ve diri Tanrı’ya olan inancının içtenliğini kanıtlamış oldu. Rahav casusları saklaya-rak aklanmamıştı. Ancak, bu konukseverliği onun gerçek bir imanlı olduğunu ortaya koyuyordu.

Bazıları bu bölümü kasıtlı olarak, kurtuluşun kısmen de olsa iyi eylemlere dayandığını göstermek için kullanırlar. Ancak onların iyi eylemlerden anladıkları; hayır işleri, borcunu ödeme, gerçeği söyleme ve kiliseye gitmektir. İbrahim ile Rahav’ın iyi eylemleri bunlar mıydı? Elbette ki hayır! Bu eylem İbrahim’de oğ-lunu öldürme isteği, Rahav’da ise vatan hainliğiydi! İmanı soyutladığınız tak-dirde bu eylemlerin iyi değil, kötü olduğu ortaya çıkar. “İmanı kaldırırsanız bu eylemlerin zalim, ahlâk dışı ve hatta günah olduğu görülebilir.” Mackintosh haklı olarak şöyle der: “Bu bölüm yasaya değil, yaşama dayanan eylemlere gönder-mede bulunur. İbrahim ve Rahav’ın eylemleri imanla ilişkili olarak düşünülme-diklerinde kötü eylemler olarak görülebilirler. Bu eylemler, imanın meyveleri ola-rak bakıldığında yaşam verici niteliktedirler.

Dolayısıyla bu bölüm iyi işler yaparak kurtulabileceğimizi öğretmek için kullanılmaz. Yoksa adam öldürerek ya da vatan hainliği yaparak kurtulabileceğimiz gibi savunulamaz bir mantıksızlığa düşmüş oluruz.

2:26   Yakup bu bölümü şu ifadeyle bitirir: “Ruhsuz beden nasıl ölüyse, ey-lemsiz iman da ölüdür.” Konu burada çok güzel özetlenmiştir. Yakup insan bedeni ile imanı karşılaştırmaktadır. Ruhsuz bir beden ölü, değersiz ve işe yaramaz bir haldedir. Bu nedenle eylemsiz iman da ölü, etkisiz ve değersizdir. Bu-nun içten değil, sahte bir iman olduğu açıktır.

Özetle, Yakup imanımızı şu sorulara verdiğimiz yanıtlara göre değerlendirmektedir. İbrahim gibi, yaşamımın en değerli şeyi neyse onu Tanrı’ya vermeye hazır mıyım? Rahav gibi, Mesih’e sadık olmak için dünyanın gözünde hain sayılmaya hazır mıyım?

VI. DİLİN İYİ VE KÖTÜYE KULLANILMASI (3:1-12)

Üçüncü bölümün ilk on iki ayeti dil ile ilgilidir (ayrıca 1:19-26; 2:12; 4:11; 5:12’de de değinilir). Eskiden doktorların hastaya tanı koyarken dillerini muayene etmeleri gibi, Yakup da bir kişinin ruhsal sağlığını teste tabi tutarken onların sözlerini dikkate almaktadır. Konuşmadaki günahlara bakarak tanı koymaya başlıyor. Yakup da herhalde şu söze katılırdı: “Diline dikkat et. Çünkü bulunduğu yer ıslaktır, kolayca kayıp sürçer!”

3:1   Bölümün hemen başlangıcında, Tanrı sözünü öğreten birisi olma konusunda fazla aceleci davranmamamız öğütlenmektedir. Dile açıkça değinilmese de, dilini kullanarak Kutsal Yazı’yı öğretmek isteyen kişinin Tanrı ve insan önünde fazladan bir sorumluluk altına girdiğine dikkat çekilmektedir. “Çoğunuz öğret-men olmayın” cümlesi, “Öğretmen olmak için gereksiz yere aşırı istek duyma-yın” şeklinde de açıklanabilir. Ancak bu ayet, Tanrı tarafından öğretmek üzere seçilmiş, armağanı olan birinin engellenmesi gerektiği şeklinde yorumlanmama-lıdır. Yalnızca öğretmenliğin hafife alınmaması gerektiğini gösterir. Gerçeğin bildirisini öğretenler, öğrettiklerini kendi yaşamlarında bizzat uygulamazlarsa daha ağır bir yargılamadan geçeceklerdir.

Kutsal Kitap’ı öğretmek büyük bir sorumluluktur. Öğreten kişinin kitapta gördüğüne itaat etmeye hazır olması gerekir. Başkalarından, kendi yaşamında uyguladığının ötesinde davranmalarını bekleyemez. Başkalarının yaşamındaki etkisi, kendi yaşamındaki ilerlemeyle orantılı olacaktır. Öğretmen, başkalarını da kendine benzer hale getirir. Kutsal Yazı’yı yanlış bir şekilde yorumlarsa kendi öğrencilerinin ilerlemesini de engeller. Günahı göz ardı ederse, kutsallıktan uzak bir yaşam sürenleri de teşvik etmiş olur. Başka hiçbir kitap Yeni Antlaşma kadar istekte bulunmaz. Yeni Antlaşma kişiyi İsa Mesih’e tümüyle bağlanmaya çağırır. O, iman edenin yaşamının her yönünün Rab’bi olmak ister. Böyle bir kitaptan öğretişte bulunmak ciddi bir iştir!

3:2   Yakup şimdi de öğretmen olma konusundan konuşma konusuna geçer. Hepimiz birçok konuda hata yapmaya eğilimliyiz, ancak eğer bir kişi dilini denetleyebiliyor ve sözleriyle günah işlemekten sakınıyorsa, o kişi gerçekten de olgun ve irade sahibi bir insan demektir. Sözlerini kontrol edebilen birisinin, yaşamında diğer konularda da kendisini kontrol edebilmesi zor değildir. Elbette bunu tam anlamıyla yapabilmiş olan tek kişi Rab İsa Mesih’tir. Ancak, bir anlamda bizler de olgun, kendine hakim ve yetkin kişiler olabiliriz.

3:3   Dil ile ilgili beş ayrı benzetme kullanılır. İlk olarak geme benzetilir. Gem, atların baş ve ağızlarına takılan koşum takımıdır. Dizginler de geme bağlıdır. Gemin ağızdan geçen küçük bir çelik parçası vardır. Bu parçayı kontrol eden kişi atı yönetir. İşte bu şekilde dilimiz de yaşamımızı iyi ya da kötü yöne sürükleye-bilir.

3:4   Dil, ikinci olarak dümene benzetilir. Gemi ile karşılaştırıldığında dümen küçücüktür. Geminin ağırlığının yanında çok hafif kalır. Örneğin Queen Eliza-beth (Kraliçe Elizabeth) gemisinin ağırlığı 83.673 grostondu. Bu geminin dümeni ise yalnızca 140 tondu ve bu da tüm ağırlığının yalnızca binde ikisi kadardı. Buna rağmen dümen tüm geminin çevrilmesini sağlar. İnsanın bu kadar küçük bir aletle bu kadar büyük bir aracı kontrol edebilmesi gerçekten de inanılmazdır. Bu nedenle boyutlarına bakarak dilin gücü hakkında ön yargılı olmamalıyız. Bedenin küçük ve fazla göze çarpmayan bir üyesi olsa da, hem iyi hem de kötü yönde büyük işlerle övünebilir.

3:5-6   Üçüncü olarak dil, ateşe benzetilir. Dikkatsizce yanar durumda atılan bir kibrit çalılıkları, hatta ormanı tümüyle yakabilir. Ufak bir kibrit bile ne kadar büyük bir hasara yol açabilmektedir! Tarihin en büyük felaketlerinden birisi, 1871’deki Chicago yangınıdır. Buna, O’leary adındaki bir bayanın ineğinin feneri düşürmesinin yol açtığı söylenir. Nedeni ne olursa olsun, şehrin 5 km2’lik bir alanı üç gün süreyle yanmıştır. 250 kişi ölmüş, 100 bin kişi evsiz kalmış, 175 milyon dolarlık zarar meydana gelmiştir. Dil de küçük bir kibrit ya da fener gi-bidir. Birçok kötülüğe yol açabilir. Yakup dilden, bedenlerimizin üyeleri ara-sında bir kötülük dünyası diye söz eder. Buradaki dünya sözcüğü çokluğu, ge-nişliği kastetmektedir. Örneğin, dünya kadar malı var derken de, bir kişinin çok fazla malının olduğunu kastederiz. Dil de küçük olmasına karşın çok sayıda kö-tülüğe yol açabilir.

Başkalarının çekiştirildiği kötü sözlerin nasıl yayılabildiğine ilişkin olarak şu örneği verebiliriz. İki hanım aralarında şöyle konuşurlar:

Özlem: Sana anlattığım ve Ayşe’ye anlatmamanı söylediğim sırrı ona aktar-mışsın. Ayşe söyledi.

Pınar: Rezil şey! Ona bunu söylerken sana anlatmamasını söylemiştim.

Özlem: Bunu bana aktardığını sana söylemeyeceğime dair Ayşe’ye söz ver-miştim. Sakın ona söyleme, olur mu?

Dil bütün varlığımızı kirletebilir. İnsan, diliyle sövüp sayarak, yalan söyleyerek ve iftira atarak tüm karakterinin bozulmasına yol açabilir.

Chappel şöyle der:

Hata bulan kişi kendine zarar verir... Çamur atan kişinin, ellerini ve yüreğini kir-leten çamurdan tümüyle arınmış bir zaman geçirmesi olanaksızdır. Kim bilir kaç kez böyle bir deneyim yaşamış ve ardından da kendimizi kirli hissetmişizdir. Halbuki, çamur atarken başkalarının bizim ne kadar temiz olduğumuzu düşüneceklerini umarız. Başkalarını ezerek kendi değerimizin artacağını düşünecek kadar da aptalızdır. Başkasının evinin altına dinamit koyarak kendi evimizin temelinin güçleneceğini sanırız. Bu asla böyle olmaz. Başkalarına zarar verebiliriz, ama her defasında kendimiz daha büyük bir zarar görürüz.6

Dil yaşamımızın gidişini alevlendirir. Bu “gidiş” doğumla başlar ve insan-oğlunun çabalarının tümünü kapsar. Kötü bir dil yalnızca insanın karakterini de-ğil, tüm işlerini kirletir. “Yaşam boyunca insanın tüm kötülüklerine zemin ha-zırlar.” Kötü bir dil cehennemden alevlenmiştir. Tüm kötü sözlerin kökü ora-sıdır. Cehennem için kullanılan sözcük Gehenna’dır ve bu sözcük, Yeni Antlaş-ma’da bu bölüm dışında yalnızca Rab İsa tarafından kullanılmıştır.

3:7   Dil dördüncü olarak yabanıl hayvana benzetilir. Her tür yabanıl hayvan, kuş, sürüngen ve deniz yaratığı evcilleştirilebilir. Evcilleştirilmiş fil, aslan, kap-lan, av kuşu, yılan, yunus balığı ve hatta balık dahi bulunabilir. Pliny insanlar tarafından evcilleştirilmiş canlıların bir listesini yapmıştı; fil, aslan, kaplan, kar-tal, engerek yılanı, timsah ve balık bunlar arasındaydı. Evcilleştirilemeyen hay-vanların bulunduğunu söylemek Yakup’un söylemeye çalıştığını anlamamak demektir. Yeterli zaman ve çaba harcandığında, evcileştirilemeyecek hayvanın kalmayacağına inanmamak için bir neden yoktur.

Robert G. Lee bunu gayet güzel açıklar:

İnsanoğlu koskoca fillere ne yaptı? Onları tuzağa düşürdü, yuvalarına el koydu, eğitip yük taşımak, ağır vagonları itmek gibi işlerde kullandı. İnsanoğlu yeşil gözlü Bengal kaplanlarına ne yaptı? Yakaladı, eğitti ve onlarla oynadı. İnsanoğlu güçlü ve kızgın Afrika aslanlarına ne yaptı? Birçoğunu yakaladı, eğitti, ateşli çem-berlerden atlattı, ata bindirdi, sütunlara çıkarttı, aç iken bile pençesine verdiği eti yemeden durmasını sağladı, yatmasını, kalkmasını, koşmasını, kükremesini bir komutla ya da kırbaç sayesinde sağlayabildi. Bir defasında bir sirkte görmüştüm. Aslanın sonuna kadar açık ağzı içine eğiticisi tümüyle kafasını sokup bir dakika süreyle o şekilde durmuştu.

İnsanoğlu kocaman boğa yılanına, piton yılanına ne yaptı? Sirke gidin ve görün. Çiçek gibi narin yapılı incecik kızların hiç çekinmeden o yılanları bellerine nasıl doladıklarına bakın. Kana susamış jaguarlarla leoparların nasıl olup da sakin kala-bildiklerini izleyin. Aç çakal ile kuzunun yan yana yatışını, güvercin ile kartalın birlikte yuva yapmalarını ve kurtla tavşanın oynaşmalarını görün.7

3:8   İnsan vahşi hayvanları evcilleştirme konusunda gösterdiği başarıyı kendi dilinde gösteremez. Dürüst olan herkes bunun böyle olduğunu kabul eder. İlk günahtan sonra bedenimizin bu küçük organı üzerindeki egemenliğimizi yitirdik. İnsan doğası bu küçük organı yönetebilecek güce sahip değildir. Yalnızca Tanrı onu kontrol edebilir.

Bunun ardından Yakup, dilin dinmeyen bir kötülük olduğunu belirtir. Öldürücü zehirle dolu derken de aklından herhalde zehir dolu, yerinde durmayan bir yılan geçiyordu. Bir iki damla zehir insanı öldürmeye yeter. Böylece dil de zihnimizi ve kişiliğimizi zehirleyici rol oynayabilir. Başkaları hakkında dedikodu yapmanın ne kadar kolay olduğunu hepimiz biliriz. Çoğu kez varsayımlarımıza dayanıp öç almak için çamur atarız. Hiçbir neden yokken başkalarını küçümser, eleştirir ve hor görürüz. Akan gözyaşlarını, kırılan kalpleri, iftiraların etkisini ve sebep olunan zararı, yaşamımızda ve ailelerimizde neden olduğu üzüntüyü kim ölçebilir? İçimizde beliren sıkıntı, sağlığımıza etkisi ve özür dilemek zorunda kalmanın utancı da bunlara eklenebilir. Hatta diğer imanlıları eleştiren kişilerin çocukları da aynı eleştiriyi sürdürüp imanlı topluluğundan bile ayrılabilir. Dili-mizi dikkatsiz bir biçimde kullanmamız çok pahalıya mal olmaktadır.

O halde çare nedir? Her gün dua edip Rab’bin bizi eleştirici, kırıcı konuşmaktan ve dedikodudan uzak tutmasını dilemeliyiz. Hiç kimse hakkında kötü konuşmamalıyız, çünkü sevgi birçok günahı örter (1Pe.4:8). Birisiyle sorunumuz olduğunda, doğruca o kişiye gidip sevgiyle tartışmalı ve birlikte dua etmeliyiz (Mat.18:15; Luk.17:3). Kardeşlerimizdeki küçük hataları büyütmektense, onlarda Mesih’i görmeyi denemeliyiz. Konuşmamız işe yaramamaya ya da kırıcı bir yön almaya başladığında hemen susmalıyız. Bazı şeylerin söylenmemesi daha yarar-lıdır.

3:9-10   Dili hem iyi hem kötü yönde kullanmak çelişki doğurur. Bu doğaya aykırı bir durumdur. İnsan, diliyle Rab’bi över, hemen ardından ise Tanrı’nın benzeyişinde yaratılmış olan insanlara söver. Aynı kökenden böylesine çelişkili sonuçlara yol açan iki şeyin çıkması ne kadar ilginç! Bunun olmaması gerekir. Tanrı’yı öven dilin insanları yaralamak yerine onlara yardım etmesi gerekir. Her söylediğimiz şu üç teste tabi tutulmalıdır: Doğru mu? Nazik mi? Zorunlu mu? Daima Rab’den dudaklarımızın arasına bir bekçi koymasını istemeli (Mez.141:3) ve ağzımızdan çıkan sözler ile yüreğimizin düşüncelerinin, gücümüz ve Kurtarı-cımız olan Rab’bin önünde makbul olması için dua etmeliyiz (Mez.19:14). Ro-malılar 12:1’de sıralanan organlarımızın arasında dilimizin de bulunduğunu unut-mamalıyız.

3:11   Hiçbir pınar aynı anda tatlı ve acı su akıtmaz. Dilimiz de böyle olmalı, her zaman iyi olan sözler söylemelidir.

3:12   Kaynak suyunun tatlı olması gibi, incir ağacının meyvesi de besleyicidir. İncir ağacı zeytin, asma da incir vermez. Doğada her ağaç belli bir mey-ve üretir. Öyleyse dil nasıl olur da iyi ve kötü olmak üzere iki tür meyve verir?

Bu bölüm, Matta 7:16-20’de benzeri bulunan bölümle karıştırılmamalıdır. Orada kötü ağaçtan iyi meyve beklemememiz gerektiği vurgulanır. Kötü insanlar yalnızca kötü işler yaparlar. Burada ise, dilimizle birbiriyle çelişkili iki meyve vermememiz söylenir.

Tuzlu su kaynağı da aynı anda tatlı su veremez. İkisinden birini verir. Doğadan bu örneklerin verilmesinin nedeni, bize konuşurken yapıcı olmamız gerektiğini anımsatmaktır.

Dolayısıyla, Yakup burada konuşmalarımızla ilgili olarak bizi denemektedir. Bu bölümü bitirmeden önce kendimize şu soruları soralım. İtaat etmediğim şey-leri başkalarına öğretiyor muyum? Başkalarını arkalarından eleştiriyor muyum? Kullandığım sözcükler temiz, yararlı ve nazik mi? “Allah kahretsin” ya da “La-net olsun” gibi kötü sözler sarf ediyor muyuz? Münasebetsiz ve yersiz şakalar yapıyor muyuz? Kutsal Kitap’taki sözlerle sözcük oyunları yapıyor muyuz? Bir konuyu aktarırken insanları etkilemek için abartılı konuşuyor muyuz? Utancı ya da para ve arkadaş kaybetmeyi bile göze alarak her zaman doğruyu söylüyor muyuz?

VII. GERÇEK VE SAHTE BİLGELİK (3:13-18)

Yakup şimdi de gerçek ve sahte bilgelik arasındaki farkları ele alır. Bilgelik-ten kastettiği, bir insanın sahip olduğu bilgi değil, günlük yaşayış biçimidir. Önemli olan, bilgiye sahip olmak değil, onu nasıl kullandığımızdır. Burada gerçekten bilge olan kişi resmedilir. Temel olarak resmedilen kişi, Rab İsa Mesih’tir. O, beden almış bilgeliktir (Mat.11:19; 1Ko.1:30). Ancak bilge kişi aynı zamanda Mesih’e benzer bir yaşam süren, kendisinde Ruh’un meyveleri görülen kişidir (Gal.5:22-23).

Burada dünyasal olarak bilge, yani pişkin insan da resmedilir. O kişi dünyasal ilkelere göre hareket eder. İnsanların hoşuna giden özelliklere sahiptir. Davra-nışları, içinde tanrısal bir yaşamın olmadığını gösterir.

3:13   Eğer birisi bilge ve anlayışlı ise, olumlu yaşayışıyla ve bilgelikten ge-len alçakgönüllülükle bunu gösterecektir. Gerçek bilgeliğin beden almış şekli olan Rab İsa gururlu ve kibirli biri değil, tam aksine yumuşak huylu ve alçakgönül-lüydü (Mat.11:29). Dolayısıyla, gerçekten bilge olanlar, içten bir alçakgönüllü-lüğün izlerini üzerlerinde taşırlar.

3:14   Dünyasal bilgeliğe sahip kişi ise yüreğinde kin, kıskançlık ve bencillik bulunan biri olarak resmedilir. Yaşamdaki tek tutkusu kendi çıkarını aramaktır. Rakiplerini kıskanır ve onlara karşı acımasızdır. Kendisine başarı sağlayan bil-geliğiyle övünür. Ancak, Yakup bunun kesinlikle bilgelik olmadığını söylüyor. Bu tür bir övünme boştur ve bilge kişinin aynı zamanda alçakgönüllü olacağı ger-çeğinin inkâr edilmesidir.

3:15   İsa Mesih’e hizmet ederken bile diğer arkadaşlarımızı kıskanıp öne çıkmak isteyebiliriz. Dünyasal olarak bilge olan kişilerin kilisede önder konumuna getirilmesi her zaman olabilir. Ruhsal konularda dünyasal ilkelere göre yönlendirilmeye karşı uyanık olmalıyız. Yakup bu sahte bilgeliğin dünyadan, benlikten ve cinlerden geldiğini söylemektedir. Bu üç sıfatın yukarıdan aşağıya doğru bir sıra izlediğine dikkat edin. Dünyadan demekle, bu bilgeliğin gökten olmadığı vurgulanır. Benlikten sözcüğüyle, bunun Kutsal Ruh’un meyvesi ol-mayıp insanın düşkün doğasından kaynaklandığı belirtilir. Cinlerden demekle de, insanların değil, cinlerinkine benzeyen aşağılık davranışlar sergilediği anlatılmak istenir.

3:16   Nerede kıskançlık ve bencillik varsa orada karışıklık, düzensizlik ve her tür kötülük vardır. Ne kadar doğru değil mi! Bugün dünyada süren karışık-lık ve sürtüşmeler, insanların gerçek bilgelik yerine, kendi parlak fikirlerini izle-mesinden kaynaklanmıyor mu?

3:17   Tanrı’dan gelen bilgelik her şeyden önce paktır. Düşüncede, sözde ve eylemde temizdir. Ruhta ve bedende, teoride ve pratikte, imanda ve ahlâkta kir-den uzaktır. Aynı zamanda barışçıldır. Bu kısaca, bilge bir insanın barışı sevdiği ve paklıktan ödün vermeden barışı korumak için elinden geleni yapacağı anla-mına gelir. Bu, Luther’in, derin bir ırmağın üstündeki dar bir köprüde karşılaşan iki keçi öyküsünde resmedilir. Ne geri dönmeye ne de dövüşmeye cesaretleri var-dır. Kısa bir tartışmadan sonra biri yere uzanır ve diğeri onun üstünden geçip gi-der. İkisi de zarar görmemiştir. Luther şöyle demiştir: “Barışı korumak pahasına, kişiliğinizin üstüne basılsa da üzülmeyin. Önemli olan, vicdanınızın sağlam kal-masıdır.” Gerçek bilgelik yumuşaktır. Küstah değil sabırlıdır, kaba değil kibar-dır. Bilge kişi yumuşak huyludur, başkalarının duygularına saygılıdır. A. B. Simpson şöyle der: “Kaba ve alaycı tavırların, incitici sözlerin, Tesellici’nin yu-muşak öğretişleri ile hiçbir ilgisi yoktur.”

Diğer bir özellik uysallıktır. Bu, akıl yürütmeye açık, uzlaşmaya eğilimli ve gerçek uğruna geri adım atmaya hazır olmak demektir. Sertlik ve inatçılığın kar-şıtıdır. Gökten inen bilgelik, merhamet ve iyi meyvelerle doludur. Yanlış yolda olanlara karşı merhametle doludur ve onların doğruyu bulması için çırpınır. Şef-katli ve naziktir. Kin gütmez, kötülüğe iyilikle karşılık verir. Kayırıcılık yap-maz, ayrıcalık tanımaz. Herkese eşit davranır. Son olarak da, gerçek bilgelikte iki-yüzlülük yoktur. İçten ve samimidir. Olduğundan farklı görünmeye çalışmaz.

Şimdi gerçek ve sahte bilgeliğe sahip iki kişiyi anlatmak için bu düşünceleri derleyelim. Bilgeliği gerçek olan kişi alçakgönüllüdür. Başkalarına kendisinden fazla değer verir. Kibirlilik göstermez, insanlara yardımcı olur. Davranışları çevresindeki insanların davranışlarına benzemez, çok farklıdır. Beden için değil, ruh için yaşar. Sözleri ve eylemleri sizi Rab İsa’yı düşünmeye yöneltir. Pak, temiz bir yaşam sürer. Ahlâksal ve ruhsal yönden temizdir. Barışçıldır. Suçlamalara kar-şı sabırlıdır; mücadele etmeye, kendini haklı çıkarmaya uğraşmaz. Nazik, iyi huylu ve şefkatlidir. Başkalarını anlamaya, olayları onların penceresinden gör-meye çalışır. Kin tutmaz, kendine kötülük edenleri bağışlamaya hazırdır. Herkese
ve hatta hak etmeyenlere karşı bile iyi davranır. Ayrım gözetmeden herkese aynı şekilde davranır. Zengin, yoksul, önemli, önemsiz herkese aynı şekilde davranır. İkiyüzlü değildir, dalkavukluk etmez. Gerçeği dile getirir.

Bilgeliği dünyadan olan, yani sahte bir bilgeliğe sahip kişi böyle değildir. Yüreği kıskançlık ve çekişmeyle doludur. Kendisini geliştirmek ve zenginleştir-mek için rakiplerine karşı hoşgörüsüz bir tavır takınır. Hareketleri soylu değildir ve davranışlarında olağandışı bir şey yoktur. Hayvanlar gibi, yalnızca doğal is-teklerini tatmin etmeyi düşünür. Kırıcı, haince ve şeytanca yöntemlere başvurur. Ütülü elbiselerinin altında kirli bir yaşam vardır. Düşünce yaşamı kirlenmiş, ah-lâksal değerleri zayıflamıştır. Kullandığı sözcükler kabadır. Kendisinden farklı düşünenlerle tartışma ve çekişme eğilimi içindedir. Evde, işte ve sosyal yaşantı-sında her zaman kavgacıdır. Sert, kaba ve küstahtır. İnsanlar ona kolay kolay yak-laşamazlar. Onunla rahatça oturup tartışmak çok zordur. Sabit fikirlidir. Düşün-cesini değiştirmek mümkün değildir. Uzun süre kin tutar. Birisinin hatasını ya-kalayınca merhamet göstermez. Cimridir, kabadır, her şeyi suiistimal eder. İn-sanlara kendisine yarar sağlayacakları oranda değer verir. İnsanlardan sağlaya-cağı çıkar azalınca, onlara olan ilgisini de azaltır ya da keser. Son olarak, iki-yüzlü ve samimiyetsizdir. Ona tam olarak güvenemezsiniz.

3:18   Yakup bu bölümü şu sözlerle kapatır: “Barış içinde eken barış yapıcıları doğruluk ürününü biçerler.” Bu, tartışmakta olduğumuz ve tartışacağımız konuları birbirine bağlayan bir ayettir. Gerçek bilgeliğin barışı sevmekten geçti-ğini öğrenmiştik. Gelecek bölümde, Tanrı’nın halkı arasındaki sürtüşmelere ta-nık olacağız. Burada yaşam ile çiftçilik arasındaki benzerlik vurgulanmaktadır. Çiftçi, barışı yapan bilge kişidir. İklim barış, ürün de doğruluktur. Çiftçi doğruluk ürününü yetiştirmek istemektedir. Çekişme ve tartışmaların olduğu bir ortamda bu mümkün müdür? Hayır. Ekimin sakin bir zamanda yapılması gerekir. Ekenler de barışçı kişiler olmalıdırlar. Böylece doğruluk ürünü, ilk önce onların yaşamla-rında, sonra da onların dokunduğu yaşamlarda ortaya çıkacaktır.

Yakup burada bir kez daha imanımızı denemeye tabi tutmaktadır. Deneme bu kez günlük yaşamımızda sergilediğimiz bilgelikle ilgilidir. Kendimize şu soruları sormalıyız: “Dünyanın kibirli insanlarına, Rab İsa’ya inanan alçakgönüllü in-sanlardan daha mı çok saygı gösteriyorum?” “Rab’be, kimin takdir edileceğini düşünmeksizin hizmet ediyor muyum? “Bazen iyi sonuç alayım diye uygunsuz şeyler yapıyor muyum?” “İnsanları etkilemek için dalkavukluk yapıyor muyum?” “Yüreğimde öfke ve kıskançlık taşıyor muyum?” “Alaycı ve kaba imalarda bulu-nuyor muyum?” “Düşüncelerimde, sözlerimde ve yaşamımda temiz miyim?”

VIII. AÇGÖZLÜLÜK: NEDENİ VE ÇARESİ (4.Bölüm)

Yakup bilge insanın aynı zamanda barışı da seveceğini belirtmişti. Şimdi ise, Tanrı’nın halkı arasında olan üzücü çekişmelere yönelmektedir. Bunun nedeni nedir? Neden bu kadar çok mutsuz ev, bölünmüş imanlı topluluğu var? Hıristiyanlığı kendi ülkesinde ve diğer ülkelerde duyurmaya çalışan imanlılar arasında niçin sürtüşmeler oluyor? Çünkü, başkalarına üstün gelmek, kendi zevklerimizi ve isteklerimizi tatmin etmek için uğraşıp duruyoruz.

4:1-2a   Üzücü gerçek şudur ki, Mesih inanlıları arasında kavga ve çekişme-ler olmaktadır. Bu iddiaların imanlılar için doğru olmadığını söylersek, burada bize verilmeye çalışılan dersi kaçırmış oluruz. Bu çekişmelere yol açan nedir? Bunun nedeni, içimizde bulunan ve doyurulmayı bekleyen güçlü tutkularımız-dır. İçimizde mal ve mülk edinme, saygı görme istekleri mevcuttur. Bedensel arzular doyurulmayı beklemektedir. Hiçbir zaman tam olarak doyduk diyemez ve hep daha fazlasını isteriz. İstediklerimizi elde etme yolunda sık sık düş kırık-lığına uğrarız. Doyurulmamış isteklerimiz o denli artar ki, buna engel olanlar çıktığında onları ezip geçeriz. Yakup, “Adam öldürüyorsunuz” diyor. Elbette bunu mecazi anlamda kullanmaktadır. Adam öldürmüyoruz, ama kızgınlık, kıs-kançlık ve zalimlik de bir tür cinayet sayılabilir.

4:2b-3   Kıskanıyoruz, ama isteğimize erişemiyoruz. Başkalarınınkinden daha fazlasına ve iyisine sahip olmak istiyor, sonunda da kendimizi başkalarıyla kavga eder, onları sömürür halde buluveriyoruz.

Ahmet ile Selma yeni evlidir. Ahmet’in iyi bir işi ve uygun bir geliri vardır. Selma kilisedeki diğer çiftlerinki kadar iyi bir ev istemektedir. Ahmet ise son model bir araba hayali kurmaktadır. Selma, evi en iyi mobilyalarla döşemek ister. Ancak, Ahmet’in geliri tüm bunlar için yeterli değildir. Ardından bebekleri olur ve bu da giderlerinin artması anlamına gelir. Selma’nın istekleri arttıkça Ahmet de sinirli birisi olur. Selma ağlayarak ve eşini eleştirerek öcünü alır. Maddecilik evliliklerini temellerinden sarsmaya başlamıştır.

Öte yandan Selma kıskanç da olabilir. Selçuk ile Özlem’in toplumda kendilerinden daha saygın bir yerleri olduğunu düşünüyordur. Selma, Özlem’e kötü niyetli imalarda bulunmaya başlar. Aradaki çekişme sürdükçe, Ahmet ve Selçuk da kendilerini çekişmenin içinde bulurlar. Bu durum topluluktaki diğer imanlıları da etkiler ve sonuçta bir kişinin saygın olma hırsı yüzünden bölünmeler olur.

İşte imanlılar arasındaki çekişme ve didişmelerin kaynağı! Kıskanma ve daha fazlasını isteme nelere yol açıyor, öyle değil mi? Bu hırs, açgözlülük ve kıs-kançlıktır. Arzu, insanların istediklerini elde etmek için hemen her şeyi yapabi-lecekleri kadar güçlü hale gelmektedir. Yiyeceği ve giyeceği olanın bunlarla yetinip mutlu olacağı gerçeğini öğrenmekte son derece yavaştırlar (1Ti.6:8).

Bu sorunu çözme konusunda en iyi yardımcı duadır. “Tartışmayın, çekişmeyin, dua edin.” Yakup; “Elde edemiyorsunuz, çünkü Tanrı’dan dilemiyorsu-nuz” diyor. İsteklerimizi dua ile Rab’be götürmek yerine, kendi çabalarımızla elde etmeye çalışıyoruz. Sahip olmadığımız bir şeyi istiyorsak Tanrı’ya sormalı-yız. Eğer sorar da duamıza yanıt alamazsak ne olacak? Bu, amaçlarımızın doğru olmadığı anlamına gelir. O şeyi Tanrı’nın yüceliği ya da arkadaşımızın iyiliği için istememişiz demektir. İsteğimiz, gösteriş ya da bencil arzularımızı tatmin etmek amacıyladır. Tanrı bu tür duaları yanıtlayacağına dair söz vermiyor.

Bu üç ayette ne kadar derin bir psikoloji dersi veriliyor, değil mi? Eğer insanlar Tanrı’nın kendilerine verdikleriyle mutlu olsalardı ne kadar az kavga ve sürtüşme olurdu! Eğer komşumuzu kendimiz kadar çok sevseydik ve almaktan çok paylaşmayı isteseydik dünya ne kadar huzurlu olurdu! Kurtarıcımız’ın sözünü dinleyip biriktirmek yerine verseydik ve yeryüzünde değil, gökte hazineler edin-meyi tercih etseydik ne kadar çok kavga sona ererdi!

4:4   Yakup, aşırı maddeciliğin ruhsal zina sayılacağını ileri sürüyor.8 Tanrı bizim her şeyden önce kendisini sevmemizi ister. Bu dünyanın geçici malını sevdiğimiz zaman, Tanrı’ya sadakatsizlik etmiş oluruz.

Açgözlülük, bir tür puta tapmadır. Tanrı’nın, elde etmemizi istemediği bir şeyi arzulamaktır. Bu da yüreğimizde bazı putların olduğunu gösterir. Açgözlülük in-sanları Tanrı’nın isteğinden çok, maddi şeylere değer verir hale getirir. Dolayı-sıyla, açgözlülük bir tür puta tapmadır; puta tapma da ruhsal olarak Rab’be sadık kalmamaktır.

Dünya ile dostluk aynı zamanda Tanrı’ya düşmanlıktır. Dünya ile kastedi-len, üzerinde yaşadığımız gezegen ya da çevremizdeki doğa değildir. İnsanların gözlerini, bedenlerini ve benliklerini tatmin etmek için geliştirdikleri sistemdir. Bu sistemde Tanrı’ya ya da Oğul’a yer yoktur. Bu sistem, sanat, kültür, eğitim, bilim ve hatta din dünyası bile olabilir. Ancak orada boş bir formalite dışında Mesih’in adına pek ilgi duyulmaz, hatta yasaklanır. Bu, insanın kilise topluluğu dışında kalan dünyasıdır. Bu sistem ile dost olmak isteyen, kendini Tanrı’ya düşman eder. Bu dünya, yaşam ve yücelik Rab’bini çarmıha germiştir. Aslında O’nu ölüme götüren yolda anahtar rolü üstlenen de dindar dünyaydı. Aynı şe-kilde imanlıların, kendi Kurtarıcıları’nı öldüren dünya ile dost olması da düşü-nülemez!

4:5   Bu ayet mektubun en zor ayetidir. “Sizce Kutsal Yazı boş yere mi şöyle diyor: Tanrı, içimize koyduğu ruhu kıskançlık derecesinde özler.”

Yakup Eski Antlaşma’dan alıntı yapar gibi gözükmektedir, ancak bu ayetler ne Eski Antlaşma’da ne de Apokrifa denilen kitaplarda mevcuttur. Bunun iki açıklaması olabilir. Yakup Kutsal Yazılardaki genel bir öğretişi farklı sözcüklerle aktarıyor olabilir. Ya da İngilizce RV çevrisindeki gibi ayet, ikiye bölünmüş olarak yazılmış olabilir. “Kutsal Yazı’nın boşa konuştuğunu mu sanıyorsunuz? Bize verdiği ruh boşuna mı özlem duyuyor?” Kutsal Ruh burada dünyasal ruhu suçlarken sözcükleri boşa harcamamaktadır.

Bu ayetin ikinci bölümünü de anlamak zordur. Burada anlaşılması güç olan konu, içimize koyduğu ruhun Kutsal Ruh mu yoksa tutkulu kıskançlık ruhu9 mu olduğudur. Eğer bu ruh Kutsal Ruh ise, çekişmelere neden olan arzu ve kıskanç-lığa yol açmayacak, kendimizi tümüyle Mesih’e vermemizi özleyecektir. Bu ruh kıskançlık ruhu ise, Tanrı’ya karşı sadakatsizliğimize yol açan da o ruh olacak-tır.

4:6   Yine de bize daha çok lütfeder. İlk beş ayette imanlının eski doğasının ne denli acımasız olabileceğini görmüştük. Şimdi de bedensel isteklerimizle tek başımıza uğraşmak zorunda olmadığımızı anlıyoruz. Tanrı’ya şükür ki, ihtiyaç duyduğumuzda bize lütuf ve güç vermektedir (İbr.4:16). Tanrı şöyle söz verdi: “...ve gücün yaşamın boyunca sürecektir” (Yas.33:25).

O yükümüz arttıkça lütuf

İşimiz çoğaldıkça güç verdi

Elemlerimiz arttıkça merhametini

Denemelerimiz çoğaldıkça da esenliğini esirgemedi.

–Annie Johnson Flint

Tanrı’nın gereksinim duyduğumuzda lütfunu verdiğini kanıtlamak için, Yakup Süleyman’ın Özdeyişleri 3:34’ten alıntı yapar. Ancak, orada bu lütfun kibirliye değil, alçakgönüllüye verileceğini de belirtir. Tanrı kibirlilere karşıdır, ama yüreği kırılmış olana karşı koyamaz.

4:7   7-10’uncu ayetlerde gerçek bir tövbenin içermesi gereken altı adımı görüyoruz. Bu ayetlerde Yakup, kutsalların günahlarıyla ilgili olarak yakarmaktadır. Sözleri, suçumuzu bizlere hissettiren oklar gibi yüreğimizi delmektedir. Tanrı’nın tahtından sanki yıldırımlar gibi düşerler. Tanrı’nın bize konuştuğunu fark ederiz; yüreklerimiz O’nun sözünün etkisiyle eğilir. Öyleyse yapmamız gereken nedir?

Yapılacak ilk iş Tanrı’ya bağımlı olmalıktır. Bu, kendimizi O’nun önünde alçaltıp O’nu dinlemeye ve izlemeye hazır olmak demektir. Kibirli ve dik başlı değil, pişman ve duyarlı olmalıyız. Sonra da İblis’e karşı direnmeliyiz. Bunu da İblis’in ayartmalarına karşı gözlerimizi kapatıp kulaklarımızı tıkayarak yaparız. Ayrıca, Kutsal Kitap’ı Ruh’un Kılıcı olarak kullanarak da onu defedebiliriz. İb-lis’e karşı direnirsek bizden kaçacaktır.

4:8   Ardından da Tanrı’ya yaklaşmamız gerekir. Bunun için O’nun önüne gidip yakarmalı, yüreğimizde olanları anlatıp dua etmeliyiz. Bu şekilde O’na yaklaşınca, O’nun da bize yaklaştığını görürüz. Dünyasal, benliğe dayanan işlerimizden dolayı Tanrı’nın bizden uzak olduğunu düşünürüz. Oysa O’na yaklaşırsak bizi bağışlar ve yeniler. Ey günahkârlar, ellerinizi günahtan temizleyin. Ey kararsızlar, yüreklerinizi paklayın. Eller eylemlerimizi, yürekler ise arzu ve düşüncelerimizi simgeler. Günahlarımızı itiraf edip tövbe ederek ellerimizi temizler ve yüreklerimizi paklarız. Günahkârlar olarak kötü eylemlerimizi, kararsızlar olarak da karmaşık arzularımızı itiraf etmemiz gereklidir.

4:9   Suçlarımızı itiraf ederken, günahtan dolayı derin üzüntü içinde olmalıyız. Kederlenin, yas tutup ağlayın. Gülüşünüz yasa, sevinciniz üzüntüye dönüş-sün. Tanrı’yı günahlarımızla üzdüğümüz zaman ciddi olmalıyız. Tanrı’nın önün-de yere kapanıp günahlılığımız, güçsüzlüğümüz, soğukluğumuz ve verimsizliği-mizden ötürü ağlamalıyız. Kendimizi alçaltıp maddeciliğimiz ve şekilciliğimiz-den dolayı kederlenmeliyiz. Hem içte hem de dışta gerçek bir tövbenin meyve-lerini göstermeliyiz.

4:10   Son olarak, Rab’bin önünde kendimizi alçaltmalıyız. Eğer içten bir şekilde Rab’bin ayaklarına kapanırsak, O, uygun bir zamanda bizi yüceltecektir.

Rab bizi bize gösterdiği zaman yapmamız gereken işte budur. Ancak çoğu zaman böyle olmaz. Örneğin; bazen Tanrı bize konuşurken bir toplantıda oluruz. O an sevinip güzel kararlar veririz. Ardından toplantı bittiğinde sıradan şeyler konuşmaya geçeriz. Coşku azalır, güç kaybolur ve Tanrı’nın Ruhu sönüverir.

4:11-12   Yakup’un ele aldığı diğer günah, kötüleme ya da kardeşini yermedir. Bir yazar başkalarını yermeden ya da eleştirmeye kalkmadan önce şu üç soruyu yanıtlamamız gerektiğini belirtmiştir.

1) Bunun kardeşime yararı nedir?

2) Bunun bana yararı nedir?

3) Bu, Tanrı’yı ne şekilde yüceltmiş olacaktır?

Sevginin yüce yasası, komşumuzu kendimiz gibi sevmemiz gerektiğini söyler. Kardeşini yermek ya da davranışlarını yargılamak, bu yasayı değersiz görüp onu çiğnemek demektir. Yasayı bilerek çiğnemek de açık bir saygısızlıktır. Bu, ya-sanın iyi olmadığını, dolayısıyla da itaat etmeye değmeyeceğini söylemekten farksızdır. “İtaati reddeden kişi yasayı beğenmiyor demektir.” Bu durumda da kardeşini yeren kişiyi yargılanacaklar arasından çıkarıp yargıç konumuna ge-tirmiş olur. Yasaya tabi olması gerekirken, kendini yasanın üstüne çıkarmış olur. Ancak yalnızca Tanrı yasanın üstündedir, çünkü onu veren de, onunla insanları yargılayacak olan da O’dur. Tanrı’nın yerini ele geçirip de komşusunu10 yargı-lamaya kim cüret edebilir.

4:13   Yakup’un açıkladığı diğer günah, kendine güvenip kibirli bir şekilde Tanrı’yı dikkate almadan plan yapmaktır (13-16’ncı ayetler). Burada geleceğe yönelik tüm planını yapmış olan bir işadamı resmedilir. Ayrıntılara dikkat edin. Zaman (bugün ya da yarın), kişiler (biz), yer (filan kent), süre (bir yıl), yapılacak iş (ticaret), ve sonuç (para kazanacağız) tümüyle düşünülmüştür. Eksik olan nedir? İşine hiç karıştırmadığı Tanrı! Elbette yaşamda gelecekle ilgili planlar yapılacaktır, ancak bunu yalnızca kendi isteğimize göre yapmak günahtır. Gü-nahın temelinde yatan, “ben yapacağım”, “biz yapacağız” yaklaşımıdır. Örneğin, Yeşaya 14:13-14 ayetlerinde Lusifer’in planlarına bir göz atalım: “‘Göklere çı-kacağım’ dedin, ‘tahtımı Tanrı’nın yıldızlarından daha yükseğe koyacağım; ilahların toplandığı dağda, Safon’un doruğunda oturacağım.’”

4:14   Yarın ne olacağını bilir gibi plan yapmak yanlıştır. “Yarın vereyim deme...” (Özd.3:28). Yarının ne getireceğini bilemeyiz. Yaşamlarımız bir anda kaybolacak bir buğu gibidir.

4:15   Tanrı’nın isteğine aykırı planlar yapmamalı, plan yaparken O’na danışmalıyız. Yaşamlarımızın O’nun denetiminde olduğunu unutmadan yaşamalı ve konuşmalıyız. “Rab dilerse yaşayacak, şunu şunu yapacağız” demeliyiz. Pav-lus’un, Elçilerin İşleri 18:21’de, “Tanrı dilerse yanınıza yine döneceğim” ve 1.Korintliler 4:19’da, “Rab dilerse yakında yanınıza geleceğim” dediğini okuyo-ruz. Bazen Mesih inanlıları her şeyin Tanrı’ya bağlı olduğunu belirtmek için, Latince’de Tanrı dilerse anlamına gelen Deo volente sözcüklerinin baş harflerini alarak “D.V.” şeklinde kullanırlar.

4:16   Yakup şimdi küstahlıklarınızla övünüyorsunuz diyor. Mesih inanlı-ları gelecekle ilgili planlarıyla övünüyorlardı ve planlarını hiçbir şeyin bozama-yacağını düşünecek kadar ileri gitmişlerdi. Kendi yaşamlarının denetimine sahip kişiler gibi davranıyorlardı. Bu tür övünmelerin hepsi kötüdür, çünkü Tanrı’yı dışlar.

4:17   Bu nedenle, yapılması gereken iyi şeyi bilip de yapmayan, günah işlemiş olur. İyi şeyi yapmakla kastedilen, yaşamımızın tamamını Tanrı’nın de-

netimine bırakıp her zaman O’na bağlı olarak yaşamaktır. Bunu bilip de yapmı-yorsak açıkça günah işliyoruz demektir. Elbette bu ilke yaşamın her yönüne uy-gulanmalıdır. Doğruyu biliyorsak yapmakla yükümlüyüz. Yapmazsak kendimize ve Tanrı’ya karşı günah işlemiş oluruz.

Dördüncü bölümde Yakup, açgözlülük, sürtüşme, yerme, Tanrı’yı dikkate almadan plan yapma konularını ele aldı. Biz de kendimize şu soruları soralım:

1) Sahip olduğumla yetiniyor muyum, yoksa hep daha fazlasını mı istiyorum?

2) Benden daha zengin olanları kıskanıyor muyum?

3) Bir şeyi satın almadan önce dua ediyor muyum?

4) Tanrı bana konuştuğunda boyun mu eğiyorum, karşı mı çıkıyorum?

5) Kardeşlerimi kötülüyor muyum?

6) Rab’be danışmadan planlar yapıyor muyum?

IX. ZENGİN KİŞİ VE YAŞAYACAĞI PİŞMANLIK (5:1-6)

Yakup tüm mektubunun en can alıcı bölümlerinden biri olan bu bölümde zenginlerin günahlarını ele almaktadır. Sert ve sözünü esirgemeden konuştuğuna dikkat edin. Aslında insanların yüreğini rahatsız ettiğinden, bu bölüm vaazlarda pek fazla konu edilmez.

Yakup burada sosyal adaleti sağlayan bir peygamber gibi görünmektedir. Zenginlerin paralarını insanların acılarını azaltmak için kullanmamalarına kızar. İşçilerini sömürerek zengin olanları suçlar. Varlıklarını kendi zevkleri ve lüks yaşamları için kullanmalarına karşı çıkar. Son olarak da zenginlerin doğru kişilere kötü davranan kibirli insanlar olduklarını belirtir.

5:1   Yakup ilk olarak zenginleri başlarına gelecek felaketlerden ötürü feryat edip ağlamaya çağırıyor. Bu kişiler yakında Tanrı’nın yanına gidecek, orada utanç ve vicdan azabı hissedecek ve sadık olmayan hizmetkârlar olduklarını gö-receklerdi. Kaçırmış oldukları fırsata dövünerek, açgözlülük ve bencilliklerinden dolayı yas tutacaklardı. İşçilerine iyi davranmadıklarından dolayı suçlu buluna-caklardı. Güvenliklerini Rab’de değil, zenginliklerinde aramalarının günah ol-duğunu fark edecek, kendileriyle çok fazla ilgilenmelerinin acısını gözyaşlarıyla ifade edeceklerdir. Yakup zenginlerin dört ana günahından söz eder. Bunlardan ilki servet biriktirmektir.

5:2   Yakup, “Servetiniz çürümüş, giysinizi güve yemiştir. Altınlarınız, gümüşleriniz pas tutmuştur. Onların pası size karşı tanıklık edecek, etinizi ateş gibi yiyecek” diyor.

Kutsal Kitap hiçbir zaman zengin olmanın günah olduğunu belirtmez. Örneğin, birine yüklü bir miras kalabilir ve bir gecede zengin olabilir. Burada elbette işlenen bir günah yoktur. Ancak, Kutsal Kitap servet biriktirmenin yanlış olduğunu söylüyor. Rab İsa bunu açıkça yasaklamaktadır. İsa şöyle der: “Yeryüzünde kendinize hazineler biriktirmeyin. Burada güve ve pas onları yiyip bitirir, hırsızlar da girip çalarlar. Bunun yerine kendinize gökte hazineler biriktirin. Orada ne güve ne pas onları yiyip bitirir, ne de hırsızlar girip çalar. Hazineniz neredeyse, yüre-ğiniz orada olacak.”

Yakup zenginliğin dört şeklinden söz eder: Servet, giysiler, altın ve gümüş. Kutsal Kitap’ın kaleme alındığı dönemlerde zenginliğin göstergeleri tahıl, yağ, giysiler, gümüş ve altındı. Belki de Yakup, “servetiniz çürümüş” derken tahılın kurtlanmasını ve yağın kokuşmasını kastediyordu. Vurgulanan nokta, bu şeylerin sonuçta bozulacak kadar aşırı miktarda biriktirildiğidir. Bunlar aç olanları do-yurmak için kullanılabilirdi, oysa şimdi hiçbir değerleri kalmamıştır. “Giysinizi güve yemiştir.” Sürekli kullanılan giysileri güve yemez. Ancak çok fazla giysi alınca giyilme sıklığı da azalacağından güvelerin yeme olasılığı artacaktır. Yakup dünyada bu kadar çok yoksul insan varken bu şekilde giysi biriktirmenin de yanlış olduğunu belirtiyor.

5:3   Altınlarınız, gümüşleriniz pas tutmuştur. Onların pası size karşı ta-nıklık edecek, etinizi ateş gibi yiyecek. Altın ve gümüş zamanla kararır, donuklaşır ve çok kötü koşullarda saklanırsa pas da tutabilir. Zenginler, açları doyurmak, yoksulları giydirmek, hastalara ilaç almak, Müjde’yi yaymak yerine hep para biriktirirler. Sonuçta da bunlar kimseye yarar sağlamayarak çürür gider.

Pas ve çürüme zengine karşı tanıklıkta bulunacaktır. Bu, Yakup’un yaşadığı dönemdeki zenginler için doğruysa, bugünkü imanlılar için de doğrudur. Acaba Müjde’yi yayacak güce sahipken bunu yapmıyorsak biz nasıl suçlanacağız? Canları kurtarmaya yarayabilecek parayı bir kenarda saklarsak ne olacak? Pası... etinizi ateş gibi yiyecek ifadesi, zenginlerin varlıklarını başkalarının yararına kullanmamalarının onlarda büyük bir pişmanlık ve üzüntüye yol açacağı anla-mına gelir. Hırs ve bencilliklerinin ne denli kötü bir şey olduğunu fark ettikle-rinde bu çok acı verici bir deneyim olacaktır. Pahalı mücevherler, arabalar, giy-siler ve lüks evler anlamını yitirecektir.

5:4   Yakup’un karşı çıktığı ikinci günah düşük ücretler ödeyerek zenginleş-mektir. Ekinleri biçmiş olan işçilere hak ettiklerinin altında ücret ödenmişti ve işçiler buna dirense de durumu düzeltecek güçleri yoktu. Kendilerini savunabi-lecek kimseleri yoktu. Ancak, onların feryadı, Her Şeye Egemen Rab’bin kula-ğına erişmişti. Göklerin ordularına hükmeden, yeryüzünde haksızlığa uğrayan-lara yardım edebilir. Her Şeye Gücü Yeten Tanrı öç de alabilir. Dolayısıyla Kut-sal Kitap hem aşırı servet biriktirmeye hem de bunu uygunsuz yollardan elde et-meye karşıdır. Yakup düşük ücret vermenin yanında vergi kaçırmayı, ölçüde ya-pılan haksızlığı, memurlara rüşvet vermeyi, yanıltıcı reklam yapmayı ve harca-maları yüksek göstermeyi de günah sayardı.

5:5   Yakup bu ayette zenginin lüks yaşamına değinmektedir. Milyonlarca insan açlık çekerken nasıl olur da varlıklarını pahalı mücevherler, giysiler, yiyecekler ve evler için boş yere harcayabilirler? Gösterişli kiliseleri ve bolluk içinde yüzen imanlıları günümüzde nasıl haklı gösterebiliriz? Her gün binlerce insan açlıktan ölmektedir. Dünyanın yarısından fazlası Rab İsa Mesih’i hiç duyma-mıştır. Böyle bir ortamda nasıl pahalı arabalar ve yatlar edinebiliriz? Rab’bin parasını nasıl olur da pahalı otel ve restoranlarda zevkimiz için harcarız? Müj-de’yi duymamış tek bir can olduğu sürece, hem Kutsal Kitap, hem Kurtarıcı-mız’ın örnek yaşamı, hem her yerdeki sefalet, hem de basit şefkat içgüdülerimiz lüks içinde yaşamamızın yanlış olduğunu bize söylerler.

Yeryüzünde bolluk ve zevk içinde yaşayanlar, kesileceği gün için beslenen hayvanlara ya da insanlar açlıkla boğuşurken çevresini yağmalayan askerlere benzetilir.

5:6   Zenginlere karşı yöneltilen son suçlama, kendilerine karşı koymayan doğru kişileri yargılayıp öldürmeleridir. Bazıları bu doğru kişinin Rab İsa olduğunu düşünürler. Oysa O’nu öldürenler zenginler değil, dindarlardı. Doğru kişi ile kastedilenin genel olarak suçsuz, dürüst insanlar olduğunu düşünmek yanlış olmaz. Yakup’un aklından geçen, zengin kişilerin alt tabakanın insanlarına yö-nelik kaba, kendini beğenmiş davranışlarıdır. Küfür, tehdit ve yalan suçlamalarla onları yargılar ve suçlarlar. Onları çok çalıştırıp az ücret ödeyerek öldürürler. Zavallıların karşı koyacak güçleri de yoktur. Bu durumu protesto etmeye kalk-salar, ya daha çok eziyet görürler ya da işten atılırlar.

X. SABRIN ÖVÜLMESİ (5:7-12)

5:7   Yakup şimdi sıkıntı çeken imanlılara dönerek onları sabırlı olmaları için teşvik eder. İmanlılara sabretme gücünü veren, Rab’bin gelecek olmasıdır. Bu, O’nun ikinci gelişini de kastedebilir, egemenlik sürmek üzere gelişini de. Yeni Antlaşma’da her ikisi de sabrı teşvik edici olarak kullanılmaktadır.

Çiftçi sabrın gerekliliğine örnek olarak gösterilir. Çiftçi bir ürünü ektiği gün biçemez. Bu iş için uzun bir bekleme dönemine ihtiyaç duyulur. Tohumun gelişmeye başlaması için ilk yağmurlar gerekir. Belli bir dönemin sonunda da ürünün iyice olgunlaşması için son yağmurlara gereksinim vardır. Bazıları ilk ve son yağmurla, kilisenin başlangıcındaki Pentikost Günü’nün bereketlerinin Rab’bin gelişinde yineleneceğinin kastedildiğini düşünür ki, Yeni Antlaşma’nın genelinden böyle bir düşüncenin çıkarılması pek mümkün değildir. Yine de Tanrı aşkıyla yanarak Müjde’yi duyurmaya istekli imanlılar beklememize engel olacak bir şey elbette ki yoktur. Dönecek olan Kurtarıcı’yı karşılamanın daha iyi bir yolu olabilir mi?

5:8   Rab dönünce dünyadaki bozukluklar düzeltilecektir. Dolayısıyla O’nun halkı da çiftçi gibi sabretmeli, gelişinden emin bir şekilde yüreğini güçlendirmelidir.

5:9   Sıkıntı ve zulüm dönemlerinde zarar gören insanların birbirlerini suçla-maları çok sık rastlanan bir durumdur. Böyle zamanlarda insanların en çok sev-dikleri kişilere öfke duyması, insan ruhunun anlaşılmaz yönlerinden biridir. Bu nedenle aşağıdaki uyarı verilmiştir: Kardeşler, yargılanmamak için birbirinize karşı homurdanmayın. İşte, Yargıç kapının önünde duruyor11. Bu ayet, zor koşullar altında birlikte çalışmak durumunda olan Rab’bin hizmetkârlarına yö-neliktir. Öfkenin yüreklerimizi doldurmasına izin vermemeliyiz. Zaten Yargıç kapının önünde durmaktadır! O, aklımızdan geçen her şeyi biliyor. Yakın bir gelecekte Mesih’in yargı kürsüsü önünde hesap vereceğiz. Yargılamayalım ki yargılanmayalım.

5:10   Eski Antlaşma’nın peygamberleri, sıkıntılarda sabretme örneği ola-rak gösterilir. Sıkıntı sözcüğünün sabır sözcüğünden önce geldiğine dikkat edin. “Sıkıntı dayanma gücünü yaratır” (Rom.5:3). Daha önce de açıklandığı gibi, Yeni Antlaşma’da geçen sabır sözcüğü sebat etme ve dayanma anlamlarına gel-mektedir. Peygamberler Rab’bin sözünü sadık bir şekilde duyurdukları için ken-dilerine acımasızca zulmedilmiş ve öldürülmüşlerdir. Yine de, “Görünmez Olan’ı gördükleri için dayanmışlardı” (İbr.11:27, 32-40).

5:11   Yeşaya, Yeremya ve Daniel gibi peygamberlere büyük bir saygı duyar, Tanrı’ya adanmış yaşamlarına gıpta ederiz. Onları bu anlamda mutlu olarak gö-rürüz. Bize göre de dünya yanlış, onlar doğruydu. Onların büyük acılar yaşadık-larını ve sabırla dayandıklarını anımsayalım. Biz de aynı şekilde mutlu, kutsan-mış olmak istiyorsak aynı sıkıntılardan geçmemiz gerekir.

Eyüp peygamber sıkıntıya dayanma konusunda çok iyi bir örnektir. Dünyada belki de hiç kimse Eyüp gibi çok kısa bir süre içinde o kadar çok acı çekmemiştir. Yine de o asla Tanrı’ya lanet etmemiş, O’ndan uzaklaşmamıştır. Tanrı, Eyüp ör-neğinde, her zaman şefkatli ve merhametli olduğunu göstermiştir.

Yakup’un dediği gibi, sonunda Rab’bin neler yapacağını bilmeseydik kötülere özenebilirdik. Asaf kötülerin zengin ve mutlu olduğunu görünce kıskançlık duy-muştu (Mez.73:3-17). Bu konuyu düşündükçe rahatsız oluyordu. Tanrı’ya sığın-dıkça kendi sonunu daha iyi anlayabilmişti. Bu da onun kıskançlık duygularını dağıttı. Davut peygamber de aynı deneyimi yaşamıştı. Mezmur 17:15, imanlının gelecekteki durumunu tanımlar. Tüm bunları göz önüne alınca, imanlı için da-yanmaya değeceğini görürüz. Tanrı, Eyüp’e sonuçta önceden sahip olduğunun iki katını verdi (Eyü.42:10-15).

5:12   Sıkıntı zamanlarında sabırsızlık, kendini yemin etme şeklinde gösterir. Burada konunun küfür ya da mahkemede edilen yeminle ilgisi yoktur. Yasaklanan uygulama, birinin Rab’bin adını, söylediklerinin gerçek olduğunu tasdik edercesine boş yere ağzına almasıdır. Mesih inanlısı, birinin ya da bir şeyin adı-na, yer ya da gök üzerine yemin etmemelidir. Tanıyanlar ona, ‘evet’inin evet, ‘hayır’ının hayır olduğunu bilecek kadar güvenmelidirler.

Bu bölüm, şu şekildeki gereksiz yeminleri yasaklamak için de kullanılabilir: “Allah aşkına”, “Vallahi billahi”, Allah hakkı için”, “Allah’ını seversen.”

Yargıya uğramayasınız (Bazı çevirilerde, ikiyüzlülük12) derken ise herhalde üçüncü buyruğu düşünmekteydi: “Tanrın Rab’bin ismini boş yere ağzına alma-yacaksın. Çünkü Rab, adını boş yere ağzına alanları cezasız bırakmayacaktır” (Çık.20:7).

XI. DUA VE HASTALARIN İYİLEŞMESİ (5:13-20)

Mektubun son ayetlerinin konusu duadır. Dua konusu isim ya da fiil şeklinde yedi kez geçer.

5:13   Rab’be her koşulda dua ile yaklaşmalıyız. O’na sıkıntılı zamanlarımızda içtenlikle yaklaşmalıyız. Sevinçliyken O’na hamt etmeliyiz. O, yaşamımızın de-ğişen duygularına katılmak ister.

Yaşamda başımıza gelen her şeyde ilk ve en büyük nedenin Tanrı olduğunu unutmamalıyız. Rutherford’un deyişiyle, “İkincil nedenlerin şaşırtmacalarına al-danmamalıyız.”

İçinde bulunduğumuz koşulların kurbanı olmak ya da koşulların değişmesini beklemek, yenilmek anlamına gelir. Tanrı’nın yardım eden elinden başka bir şey aramamalıyız.

Bu konu mektubun, hatta belki de tüm Yeni Antlaşma’nın en çok tartışılan konularından biridir. Bizi imanlının yaşamında iyileşme konusuyla karşı karşıya getirmektedir.

Ayetlerin ayrıntılarına inmeden, Kutsal Kitap’ın hastalık ve iyileşme konusunda söylediklerine göz atmakta yarar vardır.

TANRISAL İYİLEŞME ÜZERİNE ARASÖZ

1) Mesih inanlıları tüm hastalıkların, genel anlamda günahın sonucu olduğuna inanırlar. Günah dünyaya girmemiş olsaydı, hastalık olmayacaktı.

2) Hastalık bazen insanın yaşamındaki bir günahın dolaysız sonucudur. 1.Ko-rintliler 11:30’da, bazı Korintliler’in günahlarını itiraf edip tövbe etmeden Rab-bin Sofrası’na katıldıkları için hastalandıklarını okuyoruz.

3) Tüm hastalıklar kişinin yaşamındaki günahların dolaysız sonucu değildir. Eyüp peygamber çok doğru birisi olmasına karşın hastalanmıştı (Eyü.1:8). Kör olarak doğmuş olan adam da işlediği günahlardan dolayı acı çekmiyordu (Yu. 9:2-3). Epafroditus, Rab için durmadan çalıştığından dolayı hastalanmıştı (Flp. 2:30). Gayus bedensel olarak değilse de, ruhsal olarak sağlıklı durumdaydı (3Yu.2).

4) Hastalık bazen de Şeytan’ın çalışmalarının bir sonucu olarak ortaya çıkar. Eyüp’ün bedeninin çıbanlarla kaplanmasının nedeni Şeytan’dı. “Şeytan’ın on sekiz yıl bağlı tuttuğu...” (bunu düşünün) (Luk.13:16). Pavlus’un rahatsızlığının nedeni de Şeytan’dı. “...bana bedende bir diken, beni yumruklamak için Şeytan’ın bir meleği verildi” (2Ko.12:7).

5) Tanrı’nın iyileştirmek için gücü vardır. Aslında her iyileşme tanrısal bir olaydır. Tanrı’nın Eski Antlaşma’daki adlarından biri de Şifa Veren Rab’dir. Mı-sır’dan Çıkış 15:26’da şöyle yazılıdır: “Size şifa veren RAB benim.” Her iyileşme olayında Tanrı’yı anımsamalıyız.

Kutsal Kitap Tanrı’nın değişik yollarla şifa verdiğini belirtir. O, bedenlerimize koyduğu mükemmel sistem sayesinde doğal yollarla şifa bulmamızı sağlar. Doktorlar bazı hastalıklarda, hastaların sabahları kendilerini daha iyi hissettikle-rini bilirler. Tanrı bazen de ilaçlar aracılığıyla iyileştirir. Örneğin, Pavlus Timo-teos’a şöyle demişti: “...miden ve sık sık baş gösteren rahatsızlıkların için biraz da şarap iç” (1Ti.5:23). Bazen ise, “Hastalığa neden olan korkulardan, nefretten, günah ve bencillik duygularından kurtararak” iyileştirir. Rab bazen de doktorlar aracılığıyla şifa verir. İsa hastaların hekime ihtiyacı olduğunu açıkça belirtmişti (Mat.9:12). Pavlus Luka’dan, “Sevgili hekim” diye söz eder ki, bu da Mesih inan-lıları arasında doktorlara da ihtiyaç olduğunu gösterir. Tanrı iyileştirme işinde doktorları da kullanmaktadır. Ünlü Fransız cerrah Dubois’in dediği gibi: “Cer-rahlar yaraya pansuman yapar, Tanrı da iyileştirir.”

6) Tanrı ayrıca mucizevi yollarla da şifa verir. İncil bunun örnekleriyle doludur. Tanrı’nın genellikle bu yolla iyileştirdiğini söyleyemeyeceğimiz gibi, hiçbir zaman bu şekilde iyileştirmeyeceğini de söyleyemeyiz. Kutsal Kitap’ta, Tan-rı’nın mucize yoluyla iyileştirmeyeceğini düşündürecek bir ayet yoktur.

7) Tanrı’nın her zaman iyileştirmek istemeyebileceğini de unutmamalıyız. Pavlus Trofimos’u Milet’te hasta bırakmıştı (2Ti.4:20). Rab Pavlus’u da tümüyle iyileştirmedi (2Ko.12:7-10). Eğer Tanrı her zaman iyileştirmek isteseydi, bazı-larının yaşlanması ya da ölmesi söz konusu olmayacaktı!

8) Tanrı her durumda şifa vereceğine dair bir söz vermedi, dolayısıyla O’ndan her zaman hastalıklarımızı iyileştirmesini bekleyemeyiz. Filipililer 2:27’de şifa-dan, istemeye hakkımız olan bir şey olarak değil, bir lütuf olarak söz edilir.

9) İyileşme genel olarak “Kefaret”in içinde sayılsa da, kefaretin içindeki tüm bereketler henüz bize verilmemiştir. Örneğin Mesih’in bizim için yapmış olduğu eylem, bedenlerimizin kurtuluşunu da kapsar. Ancak, Mesih kutsalları için gelene dek onu alamayacağız (Rom.8:23). O gün geldiğinde tüm hastalıklarımız şifa bulacak ve bir daha asla hastalanmayacağız.

10) Şifa bulmamak imanın yetersiz olduğunu da göstermez. Bu doğru olsay-dı, bazıları sonsuza dek yaşayabilirdi. Pavlus, Trofimos ve Gayus şifa bulama-mışlardı. Buna karşın imanları son derece canlı ve güçlüydü.

5:14-15   Tekrar Yakup’a dönersek, 5’inci bölümde şifa konusunda öğretilenlerin Kutsal Kitap’ın diğer bölümleriyle uyuşmakta olduğunu görürüz.

İçinizden birisi hasta mı, kilisenin ihtiyarlarını çağırtsın; Rab’bin adıyla üzerine yağ sürüp onun için dua etsinler. İmanla edilen dua hastayı iyileştirecek ve Rab onu ayağa kaldıracaktır. Eğer hasta günah işlemişse, günahları bağışlanacaktır.

Eğer Kutsal Kitap’taki şifa ile ilgili ayetler yalnızca bundan ibaret olsaydı, bu koşulları yerine getiren her Mesih inanlısının hangi hastalığa yakalanırsa yaka-lansın iyileşeceğinden emin olabilirdik. Ancak, Kutsal Kitap’taki diğer bölüm-lerden, Tanrı’nın her zaman iyileştirmek istemediğini de biliyoruz. Dolayısıyla, Yakup’un her tür hastalığı değil, belli koşullarda ortaya çıkan bazı hastalıkları kastetmekte olduğu sonucuna varmak durumundayız. Bu ayetlere ışık tutan söz-ler şunlardır: “Eğer hasta günah işlemişse, günahları bağışlanacaktır.” Bu bölümdeki iyileşme, günahların bağışlanmasıyla ilişkilidir!

Burada muhtemelen yerel inanlılar topluluğunun da bildiği bir günahı işlemiş birisi söz konusudur. Ve bu günahın ardından da hastalanmıştır. Bu hastalığının, işlediği günahın sonucu olduğunun da farkındadır. Tanrı ise, topluluğa geri dö-nebilmesi için onu terbiye etmektedir. O da günahını Tanrı’ya itiraf edip tövbe eder. Ancak günah, topluluk önünde tövbeyi de gerektirdiğinden, ihtiyarlar da çağrılmıştır. Onlar da Rab’bin adıyla üzerine yağ sürüp onun için dua eder-ler. İmanla edilen bu dua hastayı iyileştirecek ve Rab onu ayağa kaldıra-caktır. Burada, hastalık günahın dolaysız sonucu olduğunda ve bu günah belir-tilen şekilde itiraf edilip tövbe edildiğinde, Rab’bin o kişiyi iyileştireceğine dair söz verilmektedir.

Bazıları şöyle diyebilir: “Bu kişinin günah işlediğini ve itiraf etmesi için çağrılmış olduğunu nereden biliyorsunuz?” Bu sorunun yanıtı 15’inci ayetin sonunda, günahlarının bağışlanacağı ifadesinde verilmiştir. Günahların bağışlanmasının ise yalnızca itiraf etmekle mümkün olduğunu biliyoruz (1Yu.1:9).

Bazıları buna şu şekilde karşı çıkabilir: “Ayette günah işledi değil, eğer günah işlemişse diyor.” Bu doğrudur. Ancak, metin günahların itiraf edilmesi ve Rab’den uzaklaşanın tekrar Rab’be yaklaşmasıyla ilgilidir. Şuna da dikkat edin: “Şifa bulmak için günahlarınızı birbirinize itiraf edin ve birbiriniz için dua edin.” 17 ve 18’inci ayetlerde sözü edilen kuraklık; Tanrı’nın, günahları nedeniyle İs-rail’e verdiği bir uyarıydı. Tekrar Tanrı’ya yaklaştıklarında ise kuraklık sona er-mişti (1Kr.18:39). 19 ve 20’nci ayetler ise, birazdan göreceğimiz gibi, Rab’den uzaklaşan birinin terbiyesiyle ilgilidir.

Yakup 5:13-20’nci ayetlerde Tanrı’nın söz verdiği bağışlama, günahları nedeniyle hastalanan ve günahlarını ihtiyarlara itiraf eden kişilerle ilgilidir. İhtiyarlara düşen görev, Rab’bin adıyla o kişinin üzerine yağ sürüp dua etmektir. Bazıları yağ ile kastedilenin Yakup’un zamanında ilaç olarak kullanılan maddeler olduğunu öne sürerler (Luk.10:34). Bazıları ise yağın belirli dinsel yöntemlerle kullanıldığı düşüncesini savunur. Rab’bin adıyla sözleri, bu iddiayı destekleyi-cidir. Yani Rab’bin adıyla yağ sürme, O’nun yetkisi ve sözüne uygun bir şekilde olmalıydı. Yağ bazen elçiler tarafından mucizevi iyileşmeyi sağlarken kullanılı-yordu (Mar.6:13). İyileştirici güç yağda değildi, ancak yağ Rab’bin iyileştirme işinde Kutsal Ruh’u simgelemekteydi (1Ko.12:9).

Bazıları ise lütuf çağında dinsel törenlerin önemini yitirmiş olduğunu belirtip yağın bu şekilde kullanılmasına karşı çıkarlar. Bununla birlikte, yine de vaftizde suyu, toplantılarda da Mesih’in bedenini ve kanını temsil eden ekmek ve şarabı simgesel olarak kullanmaktayız. Yine bazı topluluklarda kadınlar, erkeklere itaatin simgesi olarak baş örtüsü takarlar. O halde yağın bu şekilde kullanılışına ni-çin karşı çıkalım.

İmanla edilen duaya karşılık Tanrı o kişiyi iyileştirecektir. Bu dua Kutsal Kitap’ta Tanrı’nın verdiği sözlere dayandığı için imanla doludur. Bunun, ihtiyarların ya da hasta kişinin sahip olduğu imanla ilgisi yoktur. Belirtilen koşullar sağlandığında hasta kişinin iyileşeceğine dair söz veren Tanrı olduğu için, ihtiyar-lar da tam bir güvenle dua edebilir.

Özetlemek gerekirse, 14 ve 15’inci ayetlerde hasta olan kişinin bazı günahlardan dolayı hasta olduğuna inanıyoruz. O kişi bunu fark edip tövbe ettiğinde, ihtiyarları çağırtıp onlara da itirafta bulunmalıdır. O zaman onlar da Rab’bin adıyla yağ sürüp onun için dua etmek durumundadırlar. Tanrı o kişiyi iyileştireceğine dair söz verdiğinden, imanla dua edebilirler.

5:16a   Bu nedenle, şifa bulmak için günahlarınızı birbirinize itiraf edin13 ve birbiriniz için dua edin. Bunu dikkatsizce okursak, gidip herkese gizli gü-nahlarımızı itiraf etmemiz gerektiğini düşünebiliriz. Ancak, söz konusu olan ke-sinlikle bu değildir! Yakup, birisine karşı günah işlediğimizde gidip o kişiye bunu itiraf etmemiz gerektiğini kastediyor.

Ayrıca, birbirimiz için dua etmeliyiz. Birbirimize karşı öfke ve kırgınlık biriktirmek yerine, gerektiğinde itirafta bulunup dua ederek arkadaşlıklarımızı güçlendirmeliyiz.

Bedensel iyileşme, ruhsal düzelmeyle bağlantılıdır. Yakup’un itiraf, dua ve iyileşmeyi birbirlerine nasıl bağladığına dikkat edin. Bu, bedensel olanla ruhsal olanın arasındaki yaşamsal bağlantının açık bir imasıdır. İnsanın üç yapı taşı var-dır: Ruh, can ve beden (1Se.5:23). Birini etkileyen hepsini etkiler. Eski Antlaş-ma’da kahinler aynı zamanda doktorluk da yapardı. Örneğin, bir kişiye cüzam teşhisi koyan da, iyileştiğini bildiren de kahinlerdi. Rab bu şekilde doktor ve kâ-hinin görevlerini bir kişide toplayarak ruh ve beden arasındaki yakın ilişkiyi göstermiş oluyordu.

Psikosomatik alan bu bağlantıyı bilmekte ve bedensel hastalıklara yol açan ruhsal konularla ilgilenmektedir. Ancak, modern tıp günaha çare bulamaz. Suçtan, kirlilikten, günahın güç ve cezasından kurtulmak, yalnızca günahları itiraf ve Mesih’e iman yoluyla mümkündür. Çoğu zaman hastalıkların günahlardan kay-naklandığını kabul etmek istemeyiz. Bu günahlar şunlar olabilir: Oburluk, merak, kızgınlık, bağışlamama, aşırılık, kıskançlık, bencillik ve gurur. Günah bazen hastalığa, hatta ölüme bile yol açabilir (1Ko.11:30). Günahın yaşamımıza girdi-ğini fark ettiğimiz anda itiraf edip tövbe etmeliyiz. Tüm günahlar Tanrı’ya itiraf edilmelidir. Ayrıca insanlara karşı işlenen günahlar o kişilere de itiraf edilmelidir. Bu, hem ruhsal, hem de bedensel sağlığımız için çok önemlidir.

5:16b-18   Doğru bir insanın içtenlikle ettiği dua çok güçlüdür. İlyas’ı hatır-lıyor musunuz? O da bizim gibi biriydi, ancak yağmur yağmaması için gayretle dua etti. Gerçekten de 3.5 yıl boyunca yere bir damla bile yağmur düşmedi. Ar-dından yine dua etti ve gök yağmurunu, toprak da ürününü verdi.

Bu olay 1.Krallar 17:1–19:10’da geçer. O sırada İsrail’in kralı Ahav idi. Ahav, karısı İzebel’den dolayı Baal’a tapmaya başlamıştı ve halkını da o yöne saptırı-yordu. “Ahav İsrail’in Tanrısı Rab’bi kendisinden önceki bütün İsrail krallarından daha çok öfkelendirdi” (16:33). İsrail’de 3.5 yıl süren kuraklık, günahın bir so-nucuydu.

Sonra İlyas, Karmel Dağı’nda Baal’ın peygamberlerine meydan okudu. Gök-ten Rab’bin ateşi düşüp sunuyu ve sunağı yaktı, suyu kuruttu. Halk da ikna olup Rab’be döndü. İlyas tekrar dua etti ve krallık sona erdi. İlyas örneği, günah iş-leyip Tanrı’dan uzaklaşanlar için dua etmemizi teşvik eden bir örnektir. Doğru kişinin yalvarışı çok güçlü ve etkilidir. Birisi bunu şöyle ifade etmişti: “Tan-rı’nın önünde yüreği doğru olan kişinin duası harikalar yaratır.” Yakup, İlyas’ın bizden çok daha üstün biri olduğunu düşünmememiz için, “İlyas da tıpkı bizim gibi insandı” diye hatırlatmada bulunuyor. O da herkes gibi zayıflıkları olan bi-risiydi.

5:19-20   Önceki ayetlerde, günah işleyen birinin ihtiyarlar aracılığıyla yeniden cesaretlendirilişini gördük. Yine İlyas’ın da yoldan çıkan bir ulusun ıslah edilişinde kullanıldığına tanık olduk. Şimdi de aynı şeyi bizim yapmamız tavsiye edilmektedir.

19’uncu ayette teorik olarak gerçeğin yolundan sapan bir Mesih inanlısından söz edilmektedir. Bir başka inanlı da bunu ateşli bir şekilde dua konusu yapıp bu kişinin gerçeğe, Tanrı ve Mesih’teki kardeşleriyle sıcak ilişkisine geri dönmesine aracılık etmektedir. Bu çok önemli bir çabadır! İlki, sapmış durumdaki kardeşini Tanrı’nın disiplini altında zamanından önce ölmekten kurtarmış, ikincisi ise bir sürü günahı örtmüş olmaktadır. Tanrı bu günahları bağışlayıp unutur. Ayrıca diğer imanlılar da onları bağışlar. Bu şekilde onlar da dünyanın suçlayıcı bakış-larından kurtulmuş olurlar. Buna bugün de muhtacız. İnsanlara Müjde’yi duyur-maya çalışırken, Mesih’in sürüden ayrılan kuzularına gereken ilgiyi göstermeyi ihmal ediyoruz.

Yakup bir kez daha Hıristiyan yaşamımızın değişik alanlarıyla ilgili olarak vicdanlarımızı uyarmaktadır. Örneğin bize şu soruları sormaktadır: Yeryüzünde hazineler biriktiriyor musunuz? İş ilişkilerinizde dürüst müsünüz? Vergilerinizi ödüyor musunuz? Lüks içinde mi yaşıyorsunuz, yoksa başkalarının da Kurtarı-cı’yı tanıması için fedakarlıkta mı bulunuyorsunuz? Birine karşı günah işlediği-nizde gidip ondan özür diliyor musunuz? Küçük bir rahatsızlık söz konusu olunca ilk olarak Rab’be mi gidiyorsunuz, yoksa başkalarına mı? Bir kardeşinizin gü-naha düştüğünü gördüğünüzde onu eleştiriyor musunuz, yoksa düzeltmeye mi çalışıyorsunuz?

Böylece pratiğe yönelik olan bu kısa mektubun da sonuna geliyoruz. Burada imanın, yaşam sorunları, ayartılmalar ve Tanrı sözüne itaat gibi noktalarda denemelere tabii tutuluşunu görmüş olduk. İmanı olduğunu söyleyen kişinin, bunu iyi işleriyle, gururdan sakınarak göstermesi istenmektedir. İmanlının sözlerine dikkat etmesi, Mesih’e olan inancını konuşmalarında göstermesi gerekir. Gerçek imana gerçek bilgelik eşlik eder. Kıskançlık değil, kutsallık dolu bir yaşam sür-meliyiz.

İman, dünyasal tutku ve hırsların sonucu olan kavgalardan ve kan davalarından, kırıcı, eleştiren, yalnızca kendine güvenen bir yaşamdan uzak durur. Parayla ilgili denemelere dayanır. Baskı ve sıkıntılara karşı Rab’bin dönüşünü bekleyerek direnmeye devam eder. Konuşurken dürüsttür, yemin etmeye gerek duymaz. Yaşamın dertlerinde hep Tanrı’yı ön planda tutar. Ruhsal gerçekleri göz ardı et-mez. Günahlarını Tanrı’ya itiraf eder. Kırdığı kişilerden özür diler. İman ayrıca gerçekten sapanlara karşı sevgi ve şefkat doludur.

Hepimizin imanı her gün denenmektedir. Acaba yargıcın kararı nedir?

DİPNOTLAR

1 (1:14)   Grekçe epithumia, ‘arzu’ sözcüğünün biraz daha güçlü bir biçimidir.

2 (1:19)   Grekçe’si hosté olan “öyleyse” sözcüğü Türkçe çeviride geçmez. Ama bu ifadeyi verecek bir cümle yapısı mevcuttur.

3 (1:21)   Grekçe’de psuché diye geçen sözcük, “hayat” ve “can” anlamlarına gelir. Ancak daha çok hangisinin kastedildiği her zaman belli değildir. Ayrıca İngilizce “Save” ve Grekçe’de geçen sözcük de her zaman sonsuz kurtuluş anlamında değildir. İyileş-me, bir dertten kurtulma gibi anlamlar da taşıyabilir. Dolayısıyla “canlarınızı kurtarın” bazı metinlerde “Mesih için başarılı bir yaşam sürün” anlamına da gelebilir.

4 (2:2-4)   Toplantı yeri anlamında kullanılan Grekçe sözcük sunagõgé’dir. Bu sözcük sonraları yalnızca Yahudi sinagogları için kullanılır hale geldiğinden, Yakup’un mektubunun çok eskilere uzadığını da göstermektedir.

5 (2:20)   NU metninde, “yararsız” yerine “ölü” sözcüğü kullanılmaktadır.

6 (3:5-6)   Cloris G. Chappel, Sermons From the Psalms of 132.

7 (3:7)   Robert G. Lee, Lord 1 Beliere s. 166-168.

8 (4:4)   Birçok elyazması metinde “zina edenler” şeklindedir ki, belki de bu sözcükle tam anlamıyla o topluluklardaki ahlâksızlık kastedilmektedir. Alexandrian (NU) me-tinlerinde yalnızca dişil formu, “zina eden kadınlar” olarak geçer ki, bu da çok an-lamlı sayılmaz. Bazı İngilizce çeviriler bedensel ve ruhsal ahlâksızlıkları kasteder.

9 (4:5)   En eski el yazmalarında henüz büyük ve küçük harfler kullanılmıyordu. Yeni Antlaşmada ruh ya da Kutsal Ruh ile ilgili ayrım konusunda Kutsal Kitap uzmanları-nın metne göre karar vermesi gerekmektedir. Bu konuda görüş ayrılıkları olabilmek-tedir.

10 (4:11-12)   Bazı metinlerde komşu yerine kardeş diye geçer.

11 (5:9)   Hem NU hem M metinlerinde “yargılanma” geçer. Ancak, “mahkûm olma” da kullanılabilir.

12 (5:12)   Burada değişik anlamlar söz konusudur. Bazı çevirilerde geçen ifadenin Grekçe karşılığı hupo krisin’dir. Ancak birçok metinde de eis hupo krisin diye geçer. Yakup’un Mektubu’nu bir bütün olarak düşündüğümüzde, burada dinsel ikiyüzlülüğe karşı bir uyarının bulunduğunu söyleyebiliriz.

13 (5:16a)   NU metninde, “Günahlarınızı itiraf edin” der.

BİBLİYOGRAFYA

Adamson, James. The Epistle of James (NIC). Grand Rapids: Wm. B. Eerdmans Pub-lishing Company, 1976.

Brown, Charles. The General Epistle of James: A Devotional Commentary. Philadelphia: The Union Press, 1907.

Gaebelein, Frank. The Practical Epistle of James. Great Neck, N.Y. Doniger Raughley, Inc, 1955.

Johnstone, Robert. Lectures Exegetical and Practical on the Epistle of James. Mineapolis: Klock Klock Christian Publishers (Reprint of 1871 ed).

Kelly, William. The Epistle of James. London: F. E. Race, 1913.

King, Guy H. A. Belief that Behaves. London: Marshall Morgan Scott Ltd, 1954.

Zodhiates, Spiros. The Behavior of Belief. Grand Rapids: Wm. B. Eerdmans Publishing Co. 1959.