Turkish-Kutsal Kitap Yorum 5 55 2 Timoteos
Author: William Mac Donald
Date: 0101-01-01T00:00:00+00:00
Publisher: www.sermon-online.de

Pavlus’tan

Timoteos’a

İkinci Mektup

2.TİMOTEOS

Giriş

“Timoteos’a ikinci mektup, Tanrı’nın denetimi altında, Filistin’in dı-şında, Tanrı’nın yeryüzündeki topluluğunu kurmuş ve geliştirmiş olan Pavlus’un yüreğinin dışa vurumudur. Elçi kiliselerin, temel aldığı ilke-lerden uzaklaştığının ve yetersiz kaldığının bilincinde olarak bu mek-tubu kaleme almıştır.

– J.N. Darby

I. KUTSAL YAZILAR’DAKİ YERİ

Tanınmış kişilerin son sözleri genellikle onları seven kişiler tarafından özlem-le anılır. 2.Timoteos Pavlus’un son sözleri değilse de, imanlılara yazdığı son mek-tuptur ve çok sevdiği genç çömezi Timoteos’a göndermiştir.

Ruhla dolu, zeki ve şefkatli olan elçi, Roma’da yalnızca tavandaki bir delikten ışık alan, nemli ve karanlık hücresinde oturmuş idam edilmeyi beklerken, Tanrı için verdiği yorucu ve yıpratıcı mücadelelerin sonunda Timoteos’a, öğretilen ger-çeğe sıkıca bağlı kalması için bir mektup yazmaktadır.

Birçok “İkinci” mektup gibi, 2.Timoteos da son günlerde ortaya çıkacak olan sahte öğretişler ve öğretmenlerle ilgilidir. 2.Timoteos’un güvenilir olmadığını (2.Petrus bölümünün çok daha az güvenilir olduğunu söylemişlerdi) söyleyen kuşku dolu din önderleri, dini, bir maske gibi kullanmaktadır; Pavlus işte bu ko-nuda bizleri önceden uyarmaktadır (3:1-9).

Bazıları ne derse desin, 2.Timoteos çok gerek duyulan ve fazlasıyla güvenilir bir kitaptır.

II. KİTABIN YAZARI

Bu konuda “Pastoral Mektuplar” bölümünün giriş kısmına bakınız.

III. TARİH

2.Timoteos, Roma’daki eski Mamertime hapishanesinden yazılmıştır. Pavlus Roma vatandaşı olduğu için aslanlara atılması ya da çarmıha gerilmesi söz konu-su değildi; kılıçla başının kesilmesi “ayrıcalığına” sahipti. Pavlus, İ.S. 8 Haziran 68’de ölen Neron’un hükümdarlığı sırasında öldürüldüğünden, 2.Timoteos İ.S. 67 yılı sonbaharı ile İ.S. 68 yılı ilkbaharı arasında yazılmış olmalıdır.

IV. ÖN OLAYLAR VE KONULAR

2.Timoteos’un ana konusu 2:15’de açıklanır: “Kendini Tanrı’ya makbul, ger-çeğin bildirisini doğru kullanan, alnı ak bir işçi olarak sunmaya gayret et.” Top-lulukla ilgili davranışlara önem veren 1.Timoteos bölümünün tersine burada ki-şisel davranışlar ve sorumluluklar ön plandadır. Belki de konuyu şöyle özetleye-biliriz: “Toplulukla ilgili sorunların olduğu bir dönemde kişisel sorumluluk.”

Bu mektubun gönderildiği toplulukta ciddi sorunlar vardır. İman ve gerçekten uzaklaşma söz konusuydu. Bu durumun imanlı üzerindeki etkisi nedir? Kilise-lerdeki eksiklikler ve yanlışlıklar, imanlının gerçeğe sıkıca sarılmaması ve kutsal bir yaşam sürdürmemesi için geçerli bir neden midir? 2.Timoteos’un buna verdiği yanıt kesinlikle ‘Hayır’dır! “Kendini Tanrı’ya makbul... bir işçi olarak sunmaya gayret et.”

Genç Daniel’in Babil kralı önündeki durumu bunu resmeder niteliktedir (Da-niel 1). İsrailliler’in uzun süren zulmünden ötürü Daniel ve diğerleri Babil’de Nebukadnessar tarafından tutsak edilmişti. Kurban sunmak, tapınağa gidip dua et-mek gibi Yahudi geleneklerinden uzak kalmışlardı. Hatta birkaç yıl sonra Yeru-şalim tümüyle yıkıldığında tüm ulus tutsak edilmiş ve bu geleneklerin hiçbiri uy-gulanamaz olmuştu. O zaman Daniel kendi kendine şöyle mi demişti? “Ben de Kutsal Yasa’yı, peygamberleri unutayım ve Babil’deki uygulamalara ve ahlâki yapıya uyum sağlayayım.” Tarih bize onun bu kötü koşullar altında bile harika iman yaşamına devam ettiğini ve böylece bu soruya en iyi biçimde yanıt vermiş olduğunu gösteriyor.

2.Timoteos’un bildirisi, imanlı toplulukların bugünkü durumundan, yani top-luluğun ilk başlardaki kutsallık ve sadeliğinden uzak olmasından hoşnut olmayan her Tanrı çocuğuna yönelik bir bildiridir. Kişi her zamanki gibi, “Mesih İsa’ya ait olup Tanrı yoluna yaraşır bir yaşam sürmek” ile yükümlüdür (2Ti.3:12).

ANA HATLAR

I. TİMOTEOS’U SELAMLAMA (1:1-5)

II. TİMOTEOS’A ÖĞÜTLER (1:6 - 2:13)

A. Bağlılık Konusunda (1:6-18)

B. Sabır Konusunda (2:1-13)

III. SAPKINLIKLARA KARŞI SADAKAT (2:14 - 4:8)

A. Gerçek Hıristiyanlığa Sadık Kalmak (2:14-26)

B. Son Günler (3:1-13)

C. Sahte Yollar ve Tanrı Adamı (3:14 - 4:8)

IV. ÖZEL İSTEKLER (4:9-22)

YORUM

I. TİMOTEOS’U SELAMLAMA (1:1-5)

1:1   Pavlus mektuba başlarken kendisini Mesih İsa’nın elçisi olarak tanıtır. Pavlus yüce Rab tarafından özel bir hizmete atanmıştı. Bu atama, insanların ara-cılığıyla ya da isteğiyle değil, doğrudan doğruya Tanrı’nın isteğiyle olmuştu. Pavlus bunun ayrıca, Mesih İsa’daki yaşam vaadi uyarınca olduğunu da belir-tir. Tanrı, Mesih İsa’ya inanan herkesin sonsuz yaşamının olacağına dair vaatte bulunmuştu. Pavlus’un elçi olarak atanması bu vaat ile uyumluydu. Aslında böyle bir vaat olmasaydı Pavlus gibi bir elçiye de gerek olmazdı.

Vine’ın dediği gibi, “Sonsuzluktan beri Mesih İsa’da bulunan yaşamın bize verilmesi tanrısal amaca uyuyordu. Pavlus’un elçi olması da bu amaca uyuyor-du.”1

Paul Flint bu mektupta yaşama ilişkin beş referansa işaret eder: 1:1 yaşam vaadi, 1:10 yaşamın ışığa çıkarılması, 2:11 yaşamın birlikte yaşanması, 3:12 ya-şam biçimi, 4:1 yaşamın amacı.

1:2   Timoteos’a sevgili oğlum diye hitap edilir. Timoteos’un Mesih inancını kabul etmesinin Pavlus’un çabalarıyla olup olmadığını tam olarak bilemeyiz. İlk karşılaşmaları Elçilerin İşleri 16:1’de kaydedilmektedir ve Timoteos’un Pavlus Listra’ya gelmeden önce imanlı olduğu anlaşılmaktadır. Sonuç itibarıyla, elçi onu Mesih inancında sevgili oğul olarak görmektedir.

1.Timoteos’ta da olduğu gibi Pavlus’un selamında lütuf, merhamet ve esen-lik sözcükleri geçmektedir. Pavlus, 1.Timoteos’un yorumunda da belirtildiği gibi, topluluklara yazarken lütuf ve esenlik dileğinde bulunmaktadır. Timoteos’a ya-zarken özellikle merhamet sözcüğünü de eklemektedir. Guy King’e göre esenlik her durumda, lütuf her hizmette, merhamet ise her başarısızlıkta gereken şeydir. Bir başkası ise şöyle demiştir: “Değersiz olana lütuf, çaresiz olana merhamet, hu-zursuz olana esenlik” gereklidir. Hiebert de merhameti şöyle tanımlar: “Merha-met, Tanrı’nın üzüntülü ve acı çeken kişiye sevgi ve anlayış göstermesine yol açan Tanrı şefkatidir.”2

Bu bereketler Baba Tanrı’dan ve Rabbimiz İsa Mesih’ten gelir. Pavlus’un Baba’yı onurlandırdığı gibi Oğlu da onurlandırdığı yerlerden birisi de burasıdır.

1:3   Pavlus burada kendine özgü üslubuyla şükretmeye başlıyor. Bu satırları okurken onun bu mektubu Roma’daki bir hapishaneden yazdığını anımsayalım. Müjde’yi duyurduğu için hapse atılmıştı ve şimdi de adi bir suçlu muamelesi gö-rüyordu. Roma hükümeti Hıristiyanlık inancını baskı altında tutmakta ve bu inancı savunan kişileri de ölümle cezalandırmaktaydı. Pavlus tüm bu tersliklere rağmen Timoteos’a yazdığı mektuba, “Tanrı’ya şükrediyorum” diye başlayabil-mektedir.

Elçi, Tanrı’ya, Yahudi ataları gibi temiz vicdanla hizmet etmektedir. Ataları Mesih inanlısı değildilerse de yaşayan Tanrı’ya inanmaktaydılar. O’na tapınıp hizmet etmeye çalıştılar. Pavlus’un Elçilerin İşleri 23:6’da belirttiği gibi, ölülerin dirileceği umuduna sahiptiler. Bu sayede Elçilerin İşleri 26:6-7’de geçen şu sözleri de söyleyebiliyordu: “Şimdi ise, Tanrı’nın atalarımıza olan vaadine umut bağladığım için burada bulunmakta ve yargılanmaktayım. Bu, on iki oymağımızın gece gündüz Tanrı’ya canla başla kulluk ederek erişmeyi umdukları vaattir.”

Dolayısıyla Pavlus, Rab’be hizmetinin atalarından aldığı örneğe uygun olduğunu söyleyebilirdi. Yukarıda geçen kulluk3 sözcüğü tam bir bağlılığı kastetmek-tedir. Pavlus, gerçek Tanrı’yı tanıyordu.

Pavlus Timoteos’u gece gündüz dualarında durmadan andığını belirtiyor. Ne zaman duayla Rab’bin önüne gitse, sevgili kardeşini anımsar ve Lütuf Tahtı’nın önünde adını anardı. Pavlus kendi hizmetinin sonuna yaklaştığını biliyordu. Ti-moteos’un Mesih’e olan tanıklığını tek başına sürdürmek zorunda kalacağını bi-liyordu. Onun önüne çıkabilecek güçlükleri de bildiğinden bu genç iman savaş-çısı için devamlı dua ediyordu.

1:4   Kim bilir bu sözler Timoteos’u ne kadar derinden etkilemiştir! Moule’e göre Elçi Pavlus Timoteos’u görmeyi, sıla hasreti çeken biri gibi özlemle bekli-yordu. Bu, elbette özel bir sevgiyi ve değeri ifade etmekte ve Pavlus’un lütufkâr, şefkatli ve alçakgönüllü oluşunu göstermekteydi.

Herhalde son ayrılışında Timoteos iyice üzülmüştü. Onun göz yaşları yaşlı ar-kadaşını çok etkilemişti. Hiebert bu olayın, Romalı askerlerin Pavlus’u alıp gö-türdüğü zaman gerçekleştiğini düşünür.4

Pavlus o anı unutamıyor ve yeniden sevinçle dolmak için Timoteos’la birlikte olmayı özlüyordu. Pavlus, göz yaşlarından dolayı Timoteos’u azarlamaz. Bu da ağlamanın insancıl bir şey olduğunu ve Hıristiyanlık’ta duygulara yer verildiğini gösterir. J.H. Jowett bu konuda şunları söyler: “Ağlamayan yürekler asla tutku habercisi olamazlar. Başkalarının duygularını paylaştığımızda yüreklerimizde bir şeyler hissetmiyorsak, tutku ile hizmet edemez oluruz.”

1:5   Pavlus Timoteos’un içten imanını anımsamaktadır. Onun imanı gerçek, samimi ve ikiyüzlülükten uzaktı.5

Ancak Timoteos, kendi ailesinde kurtuluşa kavuşan ilk kişi değildi. Yahudi kökenli büyükannesi Lois kurtuluş müjdesini duymuş ve Rab İsa’yı Mesih olarak kabul etmişti. Onun kızı Evniki de bir Yahudi idi ve İsa Mesih’e iman etmişti (Elç.16:1). Bu şekilde Timoteos Hıristiyanlığın yüce gerçeklerini öğrenmişti ve ailesinde Kurtarıcı’ya iman edenlerin üçüncü kuşağını temsil ediyordu. Kutsal Ki-tap’ta Timoteos’un babasının İsa’ya iman edip etmediği konusunda bir kayıt yok-tur.

Kurtuluş anne babadan çocuğa geçmezse de, Kutsal Kitap’ta ev halkına yöne-lik bir ilkenin bulunduğu doğrudur. Tanrı’nın ailelerin tüm bireylerinin iman et-mesinden hoşlandığını söyleyebiliriz. Bir üyenin bunun dışında kalması O’nun ar-zusu değildir.

Lois ve Evniki’nin sahip olduğu imandan söz edildiğine dikkat edin. İman ge-lip geçici bir duygu değil, onların içindeydi. Pavlus Timoteos’un da aynı imana sahip olduğundan emindi. Timoteos imanından ötürü karşılaşacağı tüm deneme-lere karşın yoluna içten bir imanla devam edecekti.

II. TİMOTEOS’A ÖĞÜTLER (1:6 - 2:13)

A. Bağlılık Konusunda (1:6-18)

1:6   İmanlı ailesinden ve kendi inancından ötürü Timoteos’un Tanrı’nın ver-diği armağanı alevlendirmesi gerekmektedir. Tanrı’nın verdiği armağanının ne olduğu belirtilmiyor. Kimi bunun Kutsal Ruh olduğunu, kimi de müjdecilik, gözetmenlik ya da öğretmenlik gibi Mesih inancına hizmette kullanılacak ve Rab tarafından bağışlanmış özel bir yetenek olduğunu düşünür. Timoteos’un Rab’bin hizmetkârı olmak için çağırıldığı ve bunun için özel bir yetenekle donatıldığı bel-lidir. Burada armağanını alevlendirmesi için teşvik edilmektedir. Çevresindeki sorunlar onun cesaretini kırmamalıdır. Rab’be hizmette fazla profesyonelleşip ra-hatlığa alışmaması da gerekiyordu. Tersine günler kötüye gittikçe armağanını da-ha fazla kullanması gerekiyordu.

Elçinin el koymasıyla armağan Timoteos’a geçmiş oluyordu. Bunun bazı ki-liselerde uygulanan resmi atama ile karıştırılmaması gerekir. Burada anlam açık-tır. Timoteos’un bu armağanı alması Pavlus’un onun üzerine ellerini koyma-sıyla mümkün olmuştu. Elçi, armağanı ileten kanal oluyordu.

Hemen şu soru akla gelebilir: “Bu, günümüzde de geçerli midir?” Buna vere-ceğimiz yanıt, hayırdır. El koyarak armağan verme gücü İsa Mesih’in elçisi ola-rak Pavlus’a verilmişti. Bugün artık aynı anlamda elçilere sahip olmadığımızdan bu tür mucizeleri yapamamaktayız.

Bu ayet 1.Timoteos 1:18 ve 4:14 ile birlikte değerlendirilmelidir. Bu üç ayeti göz önüne aldığımızda Vine’ın da dediği gibi olayları şu şekilde sıraya koyabiliriz. Pavlus peygamberlik sözü sayesinde Timoteos’un özel bir hizmet için yetiş-tirildiğini biliyordu. Rab, elçinin eylemi aracılığıyla Timoteos’a bir armağan bah-şetmişti. İhtiyarlar Rab’bin işini, ellerini koyarak kabul ediyorlardı. Son eylem bir atama, armağan verme ya da resmi bir şey değildi.6

Stock’a göreyse, “Armağan Pavlus’un elleriyle gelmiş, ihtiyarların elleriyle ta-nınmıştı.”

1:7   Pavlus şehit edilmek üzereyken zaman ayırıp Timoteos’a, Tanrı’nın bize korkaklık ruhu vermediğini anımsatıyor. Korkacak, ürkecek zaman bile yoktur!

Tanrı bize güç ruhu vermiştir. Hizmetimizde sonsuz bir güç vardır. İmanlı Kutsal Ruh’un verdiği güçle cesurca hizmet edebilir, sabırla dayanabilir, zaferli bir şekilde acı çekebilir ve de gerektiğinde görkemli şekilde ölebilir.

Tanrı ayrıca bize sevgi ruhu da vermiştir. Korkuyu kovan ve bizi ne pahasına olursa olsun Mesih için kendimizi adamaya istekli hale getiren Tanrı’ya olan sev-gimizdir. Bizi zulümlere dayanmaya istekli kılan ve kötülüğe iyilikle karşılık ver-meye yönelten de yine diğer insanlara duyduğumuz sevgidir.

Son olarak da Tanrı bize özdenetim ya da kendimizi disiplin etme ruhu ver-miştir. Özdenetim sözcüğü buradaki düşünceyi tam olarak yansıtmamaktadır. Bir Mesih inanlısının daima iyi, ruhsal sıkıntılardan uzak durumda olması gerektiği gibi bir anlam çıkartılabilir. Bazıları bu ayeti bu anlamda yanlış şekilde kullana-rak Rab’le yakın ilişkide olan bir imanlının hiçbir zaman ruhsal bir hastalık ge-çirmeyeceğini öne sürerler. Bu, Kutsal Kitap’a uyan bir öğretiş değildir. Birçok ruhsal hastalığın kökeninde kalıtsal bazı etkenler vardır. Bazıları ise ruhsal ya-şamla bir bağlantısı olmayan fiziksel bir duruma bağlı olabilir.

Bu ayetten öğreneceğimiz şey, Tanrı’nın bize kendimizi tutma, kontrol etme, denetleme ruhu verdiğidir. Yapmamız gereken şey aceleyle ve budalaca hareket etmeyip dikkatlice düşünmek ve ona göre davranmaktır. Durum ne kadar zor olursa olsun dengeli ve ölçülü davranmalıyız.

1:8   Timoteos’a utanmaması gerektiği söylenir. 12.ayette Pavlus kendisinin de utanmadığını belirtir. Son olarak da 16.ayette Onisiforos’un utanmadığını oku-ruz.

O zamanlar Müjde’yi vaaz etmek bir suçtu. Rab ve Kurtarıcı’ya açıkça tanık-lık edenler zulüm görüyordu. Ancak bu Timoteos’u yıldırmamalıdır. Acı çek-mesi gerekse bile Müjde’den utanmamalıdır. Hapiste bulunan Elçi Pavlus’tan da utanmaması gerekiyordu. Bazı Mesih inanlıları şimdiden ona sırtını çevirmişti. Hiç kuşkusuz, onunla olan ilişkilerinin anlaşılıp zulme, hatta ölüme maruz kal-maktan korkuyorlardı.

Timoteos’a, Tanrı’nın gücüyle Müjde uğruna sıkıntıya göğüs germesi öğütleniyordu. Bu konuda maruz kalabileceği aşağılanmalardan kaçmaması, hatta tersine Pavlus’la birlikte bunlara göğüs germesi gerekiyordu.

1:9   Elçi 6,7 ve 8.ayetlerde Timoteos’u cesur ve istekli olmaya teşvik eder. Bu ayette ise, Pavlus bunun en doğru ve tek tutum olmasının nedeninin, Tanrı’nın bi-ze yönelik harika lütfu olduğunu açıklamaktadır. Birincisi bizi kurtarmıştır. Ya-ni bizi günahın cezasından kurtarmıştır. Sürekli olarak da günahın gücünden kur-tarmakta ve gelecekte bir gün de tümüyle günahtan kurtaracaktır. Ayrıca bizi dün-yadan ve Şeytan’dan da özgür kılmıştır.

Tanrı bizi kutsal bir yaşama çağırmıştır. Bizi yalnızca kötü olandan kurtar-makla kalmamış, İsa Mesih’teki tüm ruhsal bereketlerle de donatmıştır. Bir Hı-ristiyan’ın kutsal yaşamı ile ilgili ayrıntılar Efesliler’in 1 ve 3., özellikle de 1.bö-lümlerinde verilmiştir. Orada seçildiğimiz, önceden belirlendiğimiz, oğullar (ve kızlar) olarak ev halkına dahil edildiğimiz, Yüce olan tarafından kabul edildiği-miz, kanı aracılığıyla kurtulduğumuz, bağışlandığımız, Kutsal Ruh’la mühürlen-diğimiz ve mirasa ortak kılındığımız anlatılmaktadır. (Bu kutsal yaşam çağrısına ek olarak göksel çağrımız da vardır, Flp.3:14 ve İbr.3:1).

Kurtuluş ve çağrımız, yaptıklarımıza göre olan bir şey değildir. Başka bir de-yişle, bunlar bize Tanrı’nın lütfuyla verilmiştir. Yani bunları hak etmemiştik, hat-ta tam tersine, cezayı hak etmiştik. Bunları ne kazanabilir ne de bulabilirdik. An-cak Tanrı karşılıksız ve koşulsuz olarak lütfedip vermiştir.

Kendi amacına ve lütfuna göre sözcükleri bunu biraz daha açıklar. Tanrı ni-çin kendisine inanmayan günahlıları, biricik Oğlu’nu onlar için ölmeye gönde-recek kadar çok sevdi? Neden onları cehennemden kurtarıp sonsuza dek birlikte olacağı cennete getirebilmek için böyle bir paha ödemek istesin? Tek yanıt şu-dur: Kendi amacına ve lütfuna göre yaptığı eylemin nedeni, iyi işlerimiz değil, O’nun sevgi dolu yüreğidir. Tanrı bizi çok sevdi!

O’nun iyiliği bize Mesih İsa’da zamanın başlangıcından önce bağışlanmıştı. Yani Tanrı bu harika kurtuluş planını yapmıştı. Günahlıları sevgili Oğ-lu’nun eylemiyle kurtarmaya karar vermişti. İsa Mesih’i Rab ve Kurtarıcı olarak kabul eden herkese sonsuz yaşam vermek istedi. Hangi yolla kurtuluşa kavuşa-cağımız biz doğmadan önce değil, zamanın başlangıcından önce saptanmıştı.

1:10   Zamanın başlangıcından önce belirlenmiş bu aynı Müjde, şimdi Mesih İsa’nın gelişiyle açığa çıkarılmıştır. Bedende olduğu günler içinde kurtuluş müj-desini açıkça duyurdu. İnsanlara, Tanrı’nın günahlıları adil bir şekilde kurtara-bilmesi için ölmesi, gömülmesi ve dirilmesi gerektiğini anlattı.

O, ölümü etkisiz kılmıştı. Ancak dünyada hâlâ insanlar öldüğüne göre bu nasıl olabilir? Rab İsa ölümü etkisiz hale getirmiş, geçersiz kılmıştır. Mesih’in di-rilişinden önce ölüm insanlar üzerinde zalim bir hükümdar gibiydi. Korkulan bir düşmandı. Ölüm korkusu insanları tutsak bir hale getiriyordu. Ancak Rab İsa’nın dirilmiş olması, O’na iman eden herkesin de ölümden dirilip bir daha hiç ölme-yeceğine dair bir güvencedir. Bu anlamda ölümü geçersiz kılmıştır. Ölümün di-kenini ortadan kaldırmıştır. Artık ölüm, imanlının canını cennete götüren bir elçi, Tanrı’nın kuryesi olmaktadır. Artık efendimiz değil, kölemizdir.

Rab İsa yalnızca ölümü etkisiz kılmış değildir, yaşamı ve ölümsüzlüğü Müj-de aracılığıyla ışığa çıkarmıştır. Eski Antlaşma zamanında birçok kişi ölümden sonraki yaşam hakkında belli belirsiz fikirlere sahipti. Sevdikleri kişilerin ruhla-rının, gözle görülmeyen bir şekilde, ölüler diyarında bulunduklarını düşünüyor-lardı. Gözlerinin önüne serilmiş bir cennet umudu olduğu halde bunu açıkça an-layamıyorlardı.

Mesih’in gelişinden bu yana bu konuda daha fazla bilgiye sahibiz. Örneğin bir imanlı öldüğünde ruhunun Mesih’le birlikte olmak üzere ayrıldığını biliyoruz, ki bu çok daha iyidir. Bedenden ayrılmış, Rab’bin yanına, evine gitmiştir. Dopdolu bir sonsuz yaşama adım atmıştır.

Mesih yalnızca yaşamı değil, ölümsüzlüğü de ışığa çıkarmıştır. Ölümsüzlükle kastedilen bedenin dirilmesidir. 1.Korintliler 15:53’te şöyle yazılıdır: “Çürüyen beden çürümezliği, bu ölümlü beden ölümsüzlüğü giyinmelidir.” Beden gö-mülüp toprak haline gelse de, aynı beden Mesih’in gelişinde, Rab İsa’nın kendisi gibi mezardan çıkıp görkemli bir şekilde dirilecektir. Eski Antlaşma zamanındaki Tanrı’ya bağlı kişiler bu bilgiye sahip değildi. Bu, Mesih İsa’nın gelişiyle ışığa çıkarılmıştı.

1:11   Pavlus bu Müjde’nin habercisi, elçisi ve öğretmeni atanmıştı. Haberci, bir bilgiyi çevredeki kişilere duyurmakla görevli kişidir. Elçi, Tanrı’nın donattığı, güç verdiği ve gönderdiği kişidir. Öğretmen, diğerlerine öğretir; gerçeği iman edip itaat edecekleri şekilde açıklar. Bazı metinlerde geçen diğer uluslara ifade-si Yahudi olmayan uluslara yönelik hizmeti vurgular.7

1:12   Pavlus görevini iyi ve sadık bir şekilde yaptığından ötürü çeşitli acılar çekiyordu; hapisteydi, yalnızdı... Tanrı’nın gerçeğini duyurmaktan asla çekinme-mişti. Kişisel güvenliğiyle ilgili herhangi bir korku onun ağzını kapatmasına ne-den olmamıştı. Şimdi tutuklanıp hapse atıldığı halde pişman değildi. Utanmı-yordu, Timoteos’un da utanmaması gerekirdi. Pavlus kendi güvenliğinden emin değildi, ancak kime inandığını iyi biliyordu. O’na güveni tamdı. Roma, elçiyi öl-dürebilirdi, ama kimse Rabbine dokunamazdı. Pavlus güvendiği kişinin gücün-den emindi. Bu güç ne yapabilirdi? Pavlus’a emanet ettiğini o güne dek koru-yabilirdi. Yorumcular burada Pavlus’un göndermede bulunduğu konu hakkında farklı görüşler öne sürerler. Bazıları kastedilenin onun canı olduğunu düşünür. Diğerleriyse, Müjde’nin kastedildiğini öne sürer. Yani elçi Pavlus’un kendisi ölse bile, Müjde’nin duyurulmasının engellenemeyeceğini belirtirler. Karşı çıkanlar çoğaldıkça Müjde daha da çok yayılacaktı.

Bu ifadeyi belki de en geniş anlamıyla ele almak gerekmektedir. Pavlus kendi davasının emin ellerde olduğuna ikna olmuştu. Ölümle karşı karşıya olsa bile kuş-ku duymuyordu. İsa Mesih onun Yüce Rabbi’ydi ve O’nunla birlikteyken yenilgi söz konusu olamazdı. Kaygılanmayı gerektirecek bir durum yoktu. Pavlus’un kur-tulmuş olduğu ve yeryüzünde Mesih’e olan hizmetinin de çok değerli olduğu ke-sindi.

O gün Pavlus’un sevdiği bir ifadeydi. Rab İsa Mesih’in gelişine ve özellikle de O’na olan hizmetin gözden geçirileceği ve sadık kalanların ödül alacakları Me-sih’in yargı kürsüsüne göndermede bulunmaktadır.

1:13   Bu ayet iki şekilde anlaşılabilir. Timoteos ilk önce doğru sözlerin örneğine bağlı kalması için teşvik edilir. Yalnızca Tanrı sözünün gerçeğine sadık kalmayacak, ayrıca bu gerçeğin ifade ediliş şekline de bağlı kalacaktı. Bunu bir örnekle daha iyi açıklamak mümkündür. Günümüzde bazı kişiler, “yeniden doğ-mak”, “İsa’nın kanı” gibi eski moda ifadeleri artık terk etmemiz gerektiğini dü-şünürler. Ancak burada gizli bir tehlike söz konusudur. Kutsal Kitap’ın ifade bi-çimlerini terk ederken bu ifadelerle aktarılan temel gerçekleri de terk etmiş olur-lar. Dolayısıyla Timoteos’un da doğru sözlerin örneğine bağlı kalması gereki-yordu.

Ancak ayet, Pavlus’un sözlerinin Timoteos’a örnek oluşturması gerektiğini kastediyor da olabilir. Bundan sonra Timoteos’un öğreteceği her şeyin ona veril-miş olan bu örnekle uyumlu olması gerekiyordu. Timoteos hizmetini yerine ge-tirirken bu örneğe imanla ve Mesih İsa’da olan sevgiyle bağlı kalmak duru-mundaydı. İman, güven kadar bağlılık anlamını da taşır. Sevgi de yalnız Tanrı’ya olan sevgiyi değil, diğer imanlıları ve çevremizdeki bozulan dünyayı da kapsar.

1:14   İyi öğretilerle kastedilen Müjde’dir. Kurtarıcının sevgi dolu bildirisi Ti-moteos’a emanet edilmişti. Ondan buna herhangi bir ekleme yapması ya da her-hangi bir şekilde geliştirmesi istenmiyor. Onun sorumluluğu, içimizde yaşayan Kutsal Ruh aracılığıyla onu korumaktır. Pavlus bu mektubu yazarken, toplu-luğu sıkıntıya sokan, imandan uzaklaşan kişilerin farkındaydı. Hıristiyanlık inan-cına değişik yönlerden saldırılar olacaktı. Timoteos’a Tanrı’nın sözüne sadık kal-ması öğütlenmişti. Bunu yaparken kendi gücüne dayanması gerekmiyordu. İçin-de yaşayan Kutsal Ruh gerekli gücü verecekti.

1:15   Elçi, topluluğu kuşatan kara bulutları düşünürken, Asya İli’nde olan ba-zı imanlıların kendisini terk edişini anımsıyor. Bu mektup yazılırken Timoteos büyük olasılıkla Efes’te olduğundan elçinin ne demek istediğini çok iyi anlaya-biliyordu.

Asya’daki imanlıların, Pavlus’un yakalanıp hapse atıldığını duyduklarında, onunla olan ilişkilerini koparma yoluna gitmiş olmaları mümkündür. Pavlus’un onlara en çok gereksinim duyduğu bir zamanda onu terk ettiler. Herhalde kendi güvenlikleri için korkuyorlardı. Roma hükümeti Hıristiyanlığı yaymaya çalışan-ları yakından izliyordu. Elçi Pavlus Hıristiyanlığın en iyi temsilcilerinden biriy-di. Onunla ilişki kurmayı deneyen birinin hemen, onun inancına sempati duyan biri olduğu düşünülecekti.

Burada Mesih inanlılarının Rab’bi ya da topluluğu terk ettikleri ne belirtilir ne de ima edilir. Yine de bu eylemleri, korktuklarından ötürü Pavlus’u zor zamanda vefasızca yalnız bırakmalarına neden olmuştu.

Figelos ve Hermogenis belki de kendilerini Pavlus’tan ayıran bir hareketin önderleriydi. Bu kişiler, diğer imanlılar gibi Mesih’in adının aşağılanmasına sab-retmeyi reddettikleri için kendi adlarına sonsuza dek sürecek bir utanç ve leke sürmüş oldular. Guy King bu konuda şöyle bir yorum yapar: “Bu dünyada adla-rının karalanmasına engel olamazlardı, ama karakterlerinin karalanmasını engel-leyebilirlerdi.”

1:16   Onisiforos ile ilgili iki görüş vardır. Bazıları onun da Pavlus’u terk etti-ğini ve bu nedenle de elçinin, Rab Onisiforos’un ev halkına merhamet etsin, diye dua ettiğini belirtirler. Bazıları ise, biraz önce belirtilen kişilerin tersine, Oni-siforos’un bağlılığından ötürü anıldığını öne sürerler. Bizce de doğrusu budur.

Pavlus, Rab’den Onisiforos’un ev halkına merhamet etmesini diler. Matta 5:7 ayetine göre merhamet merhameti olanlara verilen bir ödüldür. Onisiforos’un Pavlus’un içini nasıl ferahlattığını tam olarak bilmiyoruz. Belki de soğuk ve ka-ranlık Roma hücresine giysi ve yiyecek getirmişti. Sonuçta tutuklu bulunan Pav-lus’u ziyaret etmekten utanmamıştı. Kişisel güvenliğiyle ilgili hiçbir düşünce, zor durumda olan arkadaşına yardım etmekten onu alıkoymadı.

Jowet bunu çok güzel bir biçimde açıklar:

Onisiforos karakterinin çok güzel bir yönü, elçinin şu cümlesinde açıklanmıştır: “Zincire vurulmuş olmamdan utanmadı.” Bir insanın zincire vurulmuş olması o ki-şinin arkadaş çevresini de daraltır. Yoksulluk ya da dışlanma, insanları bu durum-daki kişilerden uzaklaştırır. Kişi saygın bir yerde ise arkadaşı çok olur. Ancak zin-cire vurulduğunda arkadaşları da uzaklaşmaya başlar. Ancak sabahın o ferahlatıcı esintisi, akşamın karanlığında başlar. “Zincire vurulmuş olmamdan utanmadı.” Zincir, çekici bir etki yaratmıştı ve bu etki, Onisiforos’un daha etkili bir biçimde hizmet etmesini sağlamıştı.8

Bazıları bu ayeti ölüler için dua etmeyi desteklemek için kullanırlar. Pavlus’un bunu yazdığı sırada Onisiforos’un ölmüş olduğu ve yine de Pavlus’un Tanrı’dan ona merhamet etmesini dilediğini öne sürerler. Ancak Onisiforos’un ölmüş ol-duğuna ilişkin hiçbir ipucu yoktur. Bu görüşü savunanlar, Kutsal Kitap’a uyma-yan bir uygulamayı desteklemek için her yola başvuran kendini bilmez kişilerdir.

1:17   Onisiforos Roma’ya geldiğinde en az üç seçeneği vardı. Birincisi, tüm Mesih inanlılarından uzak durmak; ikincisi, imanlılarla gizlice buluşmak ve son olarak da hapisteki Pavlus’u ziyaret ederek kendini tehlikeye atmak. Bu durumda da Romalı yetkililerle yüz yüze gelmiş olacaktı. Onisiforos sonsuz yaşamı düşü-nüp sonuncusunu seçti. Pavlus’u gayretle arayıp buldu.

1:18   Elçi bu sadık dostunun o gün Rab’den merhamet bulmasını diliyor. Merhametin buradaki anlamı ödüldür. O gün ile kastedilen de, daha önce de be-lirtildiği gibi, ödüllerin dağıtılacağı gün, yani Mesih’in yargı kürsüsüdür.

Elçi Pavlus bölümü bitirirken Timoteos’a, Onisiforos’un Efes’te ona nasıl de-ğişik şekillerde hizmet ettiğini anımsatıyor.

B. Sabır Konusunda (2:1-13)

2:1   Mesih İsa’da olan lütufla güçlenmek, O’nun lütfunun sağladığı güçten cesaret almak, O’na bağlandığımızda hak etmediğimiz halde bize verilen yetenek ile Rab’bin hizmetkârı olarak hizmet etmeye devam etmek demektir.

2:2   Timoteos yalnız kendisini güçlendirmekle kalmayacak, başkalarını da ruhsal olarak güçlendirecekti. Elçiden aldığı esinlenmiş öğretileri başkalarına ilet-mekle yükümlüydü. Pavlus kısa bir zaman sonra sahneden ayrılacaktı. Birçok ta-nık önünde imanla Timoteos’u eğitmişti. Timoteos da belki bir süre için hiz-mette bulunabilecekti, dolayısıyla onun da başkalarını eğitmesi gerekiyordu.

Bu ayet, elçilik yetkisinin kişiden kişiye geçtiğini ya da ruhban sınıfını haklı çıkarmaz. Bugün bazı topluluklarda uygulanan ruhban atanması konusuna da göndermede bulunmaz. Tersine Rab bizden, her zaman topluluğu geliştirecek, ye-terli niteliklere sahip öğrenciler yetiştirmemizi ister.

Genellikle bu ayetle dört imanlı kuşağın bulunduğuna değinilir:

1. Elçi Pavlus

2. Timoteos ve tanıklar

3. İmanlı kişiler

4. Diğerleri

Bu ayet kişisel müjdeciliğin önemini vurgular. Eğer her bir imanlı üstüne dü-şen görevi yapsaydı, bir kuşak geçmeden tüm dünya müjdeyi duymuş olurdu. An-cak benlikten kaynaklanan arzular, diğer din ve görüşlerin yayılma mücadeleleri ve öteki bazı engeller yüzünden bu yalnızca teoride kalmaktadır. Yine de kesin olan bir şey vardır: Mesih inanlıları şu ana kadar yapılanların çok daha fazlasını yapabilirlerdi.

Timoteos’un gerçeği, güvenilir kişilere, yani güvenilir imanlılara emanet et-mesi gerektiğine dikkat edin. Bu insanlar başkalarına öğretmeye yeterli kişiler de olmalıdır. Buradan da öğretme konusunda yeterliliğin öngörüldüğünü anlıyoruz.

2:3   Pavlus’un bu bölümde Timoteos’u tanımlamak için çok sayıda benzetme kullanıldığı öne sürülür. 1) Oğul (1.ayet) 2) Asker (3 ve 4.ayetler) 3) Spor yarış-masına katılan (5.ayet) 4) Çiftçi (6.ayet) 5) İşçi (15.ayet) 6) Kap (21.ayet) 7) Kul (24.ayet).

Timoteos, Mesih İsa’nın iyi bir askeri olarak sıkıntıya göğüs germek9 zorundaydı. (Pavlus’un çektiği sıkıntıların bir listesini 2.Korintliler 11:23-29’da bu-labilirsiniz).

2:4   Bu ayetle görevinin başında olan bir asker tanımlanmaktadır. Üstelik bu asker bir çatışmanın içindedir. Böyle ciddi bir durum içinde olan hiçbir asker günlük yaşamla ilgili işlere karışmaz.

Bu, Rab’be hizmet eden kişilerin hiçbir zaman bu dünyanın işleriyle ilgilenmemesi gerektiği anlamına mı gelir? Kesinlikle hayır! Pavlus’un kendisi bir yan-dan müjdeyi duyurup topluluklar kurarken, bir yandan da çadırcılık işiyle uğra-şıyordu. Kendi gereksinimini kendi elleriyle çalışıp kazanarak karşılıyordu.

Karışmaz sözcüğü özellikle vurgulanmıştır. Bir asker yaşamın sıradan işlerinin, var olma nedeni haline dönüşmesine izin vermemelidir. Örneğin yiyecek ve giyecek biriktirmeyi yaşamın temel amacı haline getirmemelidir. Tersine bu ya-şamın işleri geri plana itilmeli, Mesih’e hizmet ise en önde gelmelidir. Kelly şöyle demektedir: “Sürekli günlük yaşamın meşguliyetleriyle uğraşarak, iyi niyetli biri olarak sıradan işler yaparak bu dünyadan göç etmekten vazgeçmektir.”10

Görevdeki bir asker komutanlıktan gelecek emirlere itaate hazır durumda bek-ler. Amacı kendisini askerliğe çağıranı hoşnut etmektir. İmanlı da Rab tarafın-dan çağrılmıştır ve bizim O’na olan sevgimiz, dünyaya ışık olmayı sürdürmemizi sağlamalıdır.

2:5   Burada konu spor yarışmasına katılan kişiye yönelir. Böyle bir kişinin ödülü alması için yarışmanın kurallarına uyması gerekir. Mesih inancına hizmet-te de aynı durum söz konusudur. Birçok imanlı, Tanrı sözüne sadık kalmayı sür-düremediğinden bitirme çizgisine varmadan yarışma dışı kalmaktadır!

Mesih inancına hizmetle ilişkili kuralların bazıları neler olabilir? 1) Mesih inanlısı bedenini köle edebilmelidir (1Ko.9:27). 2) Dünyasal değil, ruhsal silah-larla mücadele etmelidir (2Ko.10:4). 3) Ahlâklı bir yaşam sürmelidir. 4) Didin-mekten çok sabırlı olmayı bilmelidir.

Biri şöyle demiştir: “Boş zamanlarda Mesih inancına hizmet, temel bir çelişkidir. Bir insan tüm yaşamını, yaşamının her anını ve yönünü Mesih inancına uy-gun şekilde çaba göstermeye adamalıdır.”

2:6   Emek veren çiftçi üründen ilk payı alan kişi olmalıdır. Adil kurallar gereği ürünü ortaya çıkaran kişinin, ürünü paylaşmada önceliği vardır.

Bu, Rab’be olan hizmetinde cesaretini yitirdiği anlarda, Timoteos’u teşvik edecekti. Böyle bir çaba ödülsüz kalmayacaktır. O gün geldiğinde ürünü paylaşan birçok kişi olacak, ancak Timoteos’un sevgi dolu hizmetinin fark edilmemesi mümkün olmayacaktır. Gerçekten de o kendi çabasının ürününden ilk payı alan kişi olacaktır.

2:7   Mesih inancına hizmette, bu üç örnekten (asker, yarışmacı, çiftçi) daha fazla özellik mevcuttur. Timoteos’a bunları derin düşünmesi öğütlenir. Böyle ya-parsa Pavlus’un da dilediği11 gibi, Rab ona her konuda anlayış verecektir. Me-sih inancına hizmetin savaşa, spor yarışmalarına ve çiftçiliğe benzediğini fark edecektir. Bu uğraşıların her birinin kendine ait sorumlulukları ve ödülleri vardır.

2:8   Elçi, bu noktada genç Timoteos’u teşvik edici sözlerinin doruğuna çıkmaktadır. Rab İsa’yı örnek olarak gösterir, ki bundan daha üstün bir örnek olamaz. O’nun yaşamı yücelikle son bulan bir acı çekme örneğidir. Yaydığım Müj-de’de açıklandığı gibi, Davut’un soyundan olup ölümden dirilmiş olan İsa Mesih’i anımsa. Timoteos’un, Rab İsa hakkındaki bazı şeyleri değil, O’nun ölümden dirilmiş olduğunu anımsaması gerekiyordu.

Bir anlamda bu ayet Pavlus’un duyurduğu Müjde’nin kısa bir özetiydi. Asıl Müjde, Kurtarıcı’nın dirilişidir. Hiebert bu konuda şöyle der: “Timoteos’a vurgu-lanmak istenen, çarmıha gerilmiş İsa değil, dirilmiş olan Rab’dir.”12

Davut’un soyundan ifadesi, İsa’nın Mesih olduğunun, Davut’un soyundan geldiğinin ve Tanrı’nın Mesih ile ilgili vaatlerinin gerçekleştiğinin basit bir anlatımıdır.

Kurtarıcı’nın kişiliği ve yapmış olduğu iş, O’na hizmet etmek isteyen herkesin daima anımsaması gereken önemli bir noktadır. Özellikle acı çeken ve ölüm teh-likeleri içinde bulunan kişiler, Rab İsa’nın kendisinin bile çarmıhta acı çekip üç gün sonra mezardan dirilerek cennetin görkemine yükseldiğini anımsarlarsa cesa-ret bulurlar.

2:9   Pavlus 8.ayette açıklanan Müjde’nin duyurulması uğruna Roma’da hapse atılmıştı. Ona kötülük yapan bir suçlu gibi bakılıyordu. Cesaretini kıracak çok şey vardı. Roma hükümetinin onu öldürme isteğinin yanı sıra, imanlı arkadaşlarından bazıları da ondan uzaklaşmıştı.

Tüm bu üzücü durumlara karşın Pavlus’un mutlu ruhu hapishane duvarlarının çok ötesine yükselir. Tanrı’nın sözünün zincire vurulmuş olmadığını anladı-ğında kendi sıkıntısını unutmaktadır. Lenski’nin yorumu şöyledir: “Elçinin canlı sesi belki kendi kanı içinde boğulmaktadır, ancak Rab’bin onun aracılığıyla söy-ledikleri halen daha tüm evrende yankılanmaktadır.” Dünyanın tüm güçleri bir-leşse, yağmur ve karın düşmesini engelleyemedikleri gibi (Yşa.55.10:11), Tanrı sözünün yayılmasını da engelleyemezler.

Harvey bu konuda şöyle der:

Savunucular hapse atılsalar da, öldürülseler de Müjde karşı konulmaz, kutsal bir enerjiyle zaferli ilerleyişini sürdürmektedir. İnsanlar ölüyorlar, ancak Mesih ve Müjdesi çağlar boyunca, görkemli bir şekilde yaşamaya devam ediyor.”13

2:10   Pavlus Müjde’nin karşı konulmaz doğasından ötürü seçilmişler uğru-na her şeye dayanıyordu. Seçilmiş olanlar Tanrı tarafından sonsuz kurtuluş için seçilenlerdir. Kutsal Kitap Tanrı’nın bazı kişileri kurtulmak üzere seçtiğini öğ-retiyorsa da, hiçbir yerde bazılarını da mahvetmek üzere seçtiğini söylemez. Kur-tulanlar Tanrı’nın yüce lütfu sayesinde kurtulmaktadır. Mahvolanlar ise kendi se-çimleri sonucunda mahvolmaktadır.

Seçme öğretisi konusunda kimsenin Tanrı’yla çekişmemesi gerekir. Böyle bir öğreti yalnızca Tanrı’ya Tanrı olma, sevgi, lütuf, adalet ve doğrulukla davranan Yüce Güç olma izni vermiş olur. O asla yanlış ve acımasız bir şey yapmaz, tersine hiç hak edilmeyen durumlarda bile iyiliğini gösterir.

Elçi, Müjde için katlandığı acılar sayesinde insanların kurtulup Rab’be geldik-lerinin ve bu insanların bir gün Mesih İsa ile sonsuz yüceliğe ortak olacaklarının farkındaydı. Tanrı’nın lütfuyla kurtulup İsa Mesih’le birlikte yüceltilen günahlı-ların durumu, Pavlus’a tüm dertlere dayanabilmesi için güç veriyordu. Anwoth kentinde hizmet eden Rutherford’un şu sözlerini de hatırlatmadan geçemiyoruz:14

Ah! Tek bir can bile Anwoth’dan görürsem Tanrı’nın sağında, cennetim ikiye kat-lanır İmmanuel’in diyarında.

2:11   Bazıları 11-13.ayetlerin ilk zamanlarda yazılmış bir Hıristiyan ilahisinden alındığını düşünür. Öyle ya da değil, insan ile Rab İsa Mesih arasındaki ilişkiye yönelik kesin bazı ilkeleri ortaya koymaktadır. Hiebert bunu şöyle açık-lamaktadır: “Bu etkili sözlerin altında yatan temel gerçek, Mesih’e olan imanın imanlıyı her konuda O’na bağlı hale getirmesi ve inanmayanı da tümüyle ondan ayırmasıdır.”15 Burada geçen güvenilir söz ifadesini Pavlus, Timoteos’a yazdığı mektuplarda dördüncü kez kullanmıştır.

Birinci ilke, eğer Mesih’le birlikte öldüysek, O’nunla birlikte yaşayacağı-mız ilkesidir. Bu, her imanlı için geçerlidir. O’na kurtarıcımız olarak iman etti-ğimiz anda, O’nunla birlikte ruhsal anlamda ölmüş oluruz. Aynı şekilde onunla birlikte gömülüp ölümden diriliriz. Mesih bizim yerimize, temsilcimiz olarak öl-müştür. Günahlarımız yüzünden bizim ölmüş olmamız gerekirken, Mesih bizim yerimize ölmüştür. Tanrı böylece bizim de O’nunla birlikte öldüğümüzü ve cennette de O’nunla birlikte yaşayacağımızı kabul etmektedir.

Bu ayet Mesih uğruna şehit olanlar için de geçerlidir. Bu şekilde ölümde O’nu izleyenler, aynı şekilde dirilişte de O’nu izleyeceklerdir.

2:12   Dayanırsak Mesih’le birlikte egemenlik süreceğiz ifadesi bir anlamda tüm Mesih inanlıları için geçerlidir. Gerçek imanda her zaman dayanma özelliği vardır ve bu anlamda da tüm imanlılar dayanmaktadır.

Ancak herkesin Mesih’le birlikte aynı derecede egemenlik sürmeyeceği de bi-linmelidir. O egemenlik sürmek üzere yeryüzüne geldiğinde kutsalları da O’nunla birlikte gelip yönetime katılacaktır. Ancak katılma miktarı o kişinin yaşarken gös-terdiği sadakate göre belirlenecektir.

Mesih’i inkâr edenler, Mesih tarafından inkâr edilecektir. Burada kastedilen, Petrus gibi zor bir durumda kalınca geçici olarak Kurtarıcı’yı inkâr etme değil, kalıcı ve kesin bir şekilde inkâr etmedir. Mesih inanlısı olmayan birini, hiçbir za-man Rab İsa’yı imanla kucaklamamış olan kişi diye tanımlamak mümkündür. Böyle kişiler o günde, ne kadar dindar ifadeler kullanmış olurlarsa olsunlar, Rab tarafından inkâr edilecektir.

2:13   Bu ayet aynı zamanda iman etmemiş kişileri de tanımlar. Dinsdale Young şöyle bir açıklama yapar: “Tanrı, Kendisiyle çelişkiye düşmez. İman eden-le etmeyene aynı şekilde davranması O’nun karakterine uymaz. Biz ne olursak olalım, O daima adildir.”16

Bu sözler hiçbir zaman Tanrı’nın, sadakatinden dolayı iman etmeyenleri de onaylayacağını gösterir nitelikte değildir. Böyle bir şey söz konusu bile olamaz. İnsanlar inanmıyorlarsa, O kendi özüne sadık kalır ve onlara hak ettikleri şekilde davranır. Van Oosterzee’nin dediği gibi, “Tanrı, vaatlerinde olduğu gibi uyarıla-rında da sadıktır.”17

III. SAPKINLIKLARA KARŞI SADAKAT (2:14 - 4:8)

A. Gerçek Hıristiyanlığa Sadık Kalmak (2:14-26)

2:14   Timoteos’un bu konuları, yani 11-13.ayetlerde bulunan noktaları iman-lılara anımsatması gerekmektedir. Ancak onları derken Pavlus kimleri kastet-mektedir? Herhalde geniş anlamda Timoteos’u işitenler, dar anlamda ise yanlış öğreti yayanlar kastedilmektedir. Ayetin diğer ifadelerinden de bu anlaşılır. Dinle-yenler söz konusu olduğuna göre, anlatan ya da vaaz eden kişiler de vardı; bu ki-şiler kelime kavgaları çıkarmamaları için uyarılıyor. Büyük olasılıkla Efes’te, bazı sözcüklerin teknik anlamları konusunda tartışma yaratanlar vardı. İnsanlara Tanrı sözünün gerçeğini öğretmek yerine kendilerini dinleyenlerin inançlarını zedeliyorlardı.

Dinsdale Young bu konuda şöyle bir uyarı yapar:

Hiçbir önem taşımayan sorulara dalarak teolojik sürtüşmelere yol açmak çok ko-laydır. Yaşam, beyni ve yüreği karakter gelişimine katkısı olmayacak şeylerle meş-gul edecek kadar uzun değildir. Dünya Müjde’yi beklemekteyken, yanlış öğreti-lerle uğraşmak ya da boş gezmek son derece yanlıştır. Temel gerçeklere sadık ka-lınmalıdır. Ayrıntılar değil, öz vurgulanmalıdır. Panik halindeki insanlar gibi ana yolu bırakıp yan yollara sapmayalım.18

2:15   Timoteos’un kendini Tanrı’ya makbul ve alnı ak bir işçi olarak sun-maya gayret etmesi gereklidir. Alnı ak bir işçi olmak için uğraş vermelidir. Bunu da gerçeğin bildirisini doğru kullanarak yapabilirdi. Bunun anlamı da, Kutsal Ya-zılar’ı “kurala uygun bir şekilde” yorumlamak ya da Alford’un dediği gibi, “ger-çeği, hata yapmadan, sadık kalarak”19 ifade etmektir.

2:16   Bayağı ve boş sözler; kötü, işe yaramaz, saygısız öğretilerdir. Bunlar Tanrı’nın halkına yararlı değildir ve sakınılmalıdır. Timoteos’a önerilen, bu öğretilerle savaşması değil, onlara tenezzül bile etmemesi, ilgi göstermemesidir.

Bu gevezelerin ciddiye alınacak tek yönü, hiçbir zaman aynı yerde kalmama-larıdır. Her zaman tanrısızlıkta ileri giderler. Yapılan her çeşit yanlışta bu böy-ledir. Yanlış öğreti yayanlar sürekli ona eklemek zorundadırlar. Bu da sahte din-sel sistemlerin neden sürekli yeni öğretiler ve düşünceler ürettiklerini açıklar. Bu yanlış öğretiler arttıkça tanrısızlığın da artacağını söylemeye gerek bile yoktur.

2:17   Sahte öğretilerin yayılışı kangrene benzetilir. Bu hastalığın bedende nasıl hızla yayılıp dokuları harap ettiğini çoğumuz bilir.

Kangren ile kanser sözcük olarak çok farklı değildir.20 Kangrende dokunun, kendini besleyen damarlarla ilişkisinin kesilmesi sonucu ölmesi söz konusudur.

Yeni Antlaşma’nın başka bir yerinde kötü öğretiler, yayılmasına izin verildiğinde, yiyeceğin tamamını etkileyen mayaya benzetilir.

Burada, öğretileri yerel topluluğa zarar veren iki kişinin adından söz edilir, Hi-meneos ve Filitos. Gerçeği doğru şekilde öğretmediklerinden Tanrı’nın utanç lis-tesindeki yerlerini almışlardır.

2:18   Sahte öğretileri burada açıklanır. İnsanlara dirilişin olup bittiğini anlatıyorlardı. Belki de, bir kimse kurtuluşa kavuşup Mesih’le birlikte yeni bir yaşa-ma başladığında, o kişinin dirilmiş olduğunu kastediyorlardı. Başka bir deyişle di-rilişi ruhsal hale sokuyor ve mezardan bedenle birlikte dirilme düşüncesiyle alay ediyorlardı. Pavlus bunu, İsa Mesih inancını tehdit eden bir konu olarak görü-yordu.

Hamilton Smith şunları söyler:

Diriliş olup bitmişse hayattaki imanlılar da son noktaya gelmiş demektir. Kilise Rab’bin gelişini beklemeyi bırakır, göksel tasarının gerçeğinden uzaklaşır, sabırlı ve farklı olma özelliğini yitirir. Göksel niteliğini yitiren topluluk da dünyanın yö-netimi ve düzeni içinde bir sistem haline gelmiş olur.21

Bu kişiler bazılarının imanını altüst ederek hiç de istemeden Tanrı’nın sonsu-za dek kalacak kitabında yerlerini almış oldular.

2:19   Pavlus, Himeneos ve Filitos ile onların sahte öğretilerini düşününce, topluluğu karanlık günlerin beklediğini yeniden görüyor. İmanlı olmayan kişiler yerel topluluğa kabul edilmiştir. Ruhsal yaşam o kadar zayıflamıştır ki, gerçek imanlıları diğerlerinden ayırmak olanaksız hale gelmiştir. İmanlılar topluluğu kar-makarışık bir hale gelmiştir ve sonuçta da yıkıma sürüklenmektedir.

Pavlus böyle bir durumda Tanrı’nın attığı sağlam temeli düşünüp rahatlıyor. Yeni toplulukta ne tür bozulma olursa olsun Tanrı, kendi kurduğu topluluğun de-vam etmesini de sağlayacaktır.

Tanrı’nın attığı sağlam temel ifadesiyle neyin kastedildiği konusunda deği-şik açıklamalar ileri sürülmüştür. Kimi gerçek imanlılar topluluğunun, kimileri de Tanrı’nın sözünün, Mesih inancının ya da seçilmiş olma öğretisinin kastedildiği kanısındadır. Tanrı’nın attığı sağlam temel ifadesiyle Rab’bin yaptığı her şeyin kastedildiği açık değil midir? Eğer O sözünü yaymak istiyorsa hiçbir şey buna en-gel olamaz. Hamilton Smith şöyle demektedir: “İnsanoğlunun yapacağı hiçbir ha-ta Tanrı’nın attığı temeli yıkamaz ya da O’nu başladığı işi bitirmekten alıkoya-maz... Rab’be ait olanlar yığınların içinde göze batmasalar da sonuçta mahvol-mayacaklardır.”22

Tanrı’nın attığı sağlam temelin iki mührü vardır. Tanrısal ve insansal iki yönü mevcuttur. Tanrısal yönden Rab kendine ait olanları bilmektedir. Bilmek-tedir sözcüğü, yalnızca tanıma anlamında değil, aynı zamanda onları kabul ettiği ve hoşnut olduğu anlamındadır. Lensky şöyle der: “Rab onları geliştiren ve etkin kılan bir sevgiyle sever.”23 Mührün insansal yönü ise, Rab’bin24 adını anan herkes kötülükten uzak dursun ifadesinde belirtilmektedir. Yani Mesih inanlısı olduğunu söyleyenler, Tanrı’ya yakışan, kutsal bir yaşam sürerek bunu kanıtla-yabilirler. Gerçek bir imanlının doğru olmayan şeylerle hiçbir ilişkisi olmamalıdır.

Mühür, sahip olmayı ve güvenceyi simgeleyen bir işarettir. Dolayısıyla Tan-rı’nın attığı sağlam temelin mührü, gerçek imanlıların sahibinin O olduğunu gös-termektedir. Mühür, iman edenlerin, yeni yaşamlarının gerçek olduğunu kötü-lükten ayrılmak suretiyle kanıtlayacaklarını garanti etmektedir.

2:20   Burada büyük ev ile tüm Mesih inanlılarının kastedildiğini anlıyoruz. Hıristiyanlık aleminde, yeniden doğmuş gerçek imanlılar olduğu gibi, yalnızca is-men inanlılar da vardır.

Dolayısıyla altın ve gümüş kaplar ifadesi, gerçek imanlıları kastediyor ola-bilir.

Tahta ve toprak kaplar ifadesi ise genel olarak yalnızca imanlı olmayanları değil, kötü işler yapanları ve Himeneos ve Filitos gibi yanlış öğreti yayanları da kastetmektedir (17.ayet).

Bu kaplarla ilgili bazı noktalar önemlidir. Birincisi, kapların yapılmış olduk-ları maddeler arasında belirgin bir farklılık söz konusudur. İkincisi, kullanıldık-ları yerler arasında farklar vardır. Son olarak da, sonuçta ne yapılacakları konu-sunda farklar göze çarpar. Tahta ve toprak kaplar bir süre sonra atılırken, gümüş ve altın kaplar saklanmaktadır.

Kimi onurlu, kimi bayağı iş için ifadesi çeşitli şekillerde yorumlanmıştır. Ki-mileri, bayağı iş ifadesinin, onuru az, sıradan bir işi kastettiğini söyler. Bu durum-da tüm kaplar gerçek imanlıları kastetmekte ve bazılarının yüksek, bazılarının da sıradan amaçlar için kullanıldığını ifade etmektedir. Kimileri de onurlu iş için kullanılan kapların Pavlus ve Timoteos gibi kişilere, bayağı iş için kullanılanların ise Himeneos ve Filitos gibilerine göndermede bulunduğunu düşünürler.

2:21   Bu ayetin yorumu, eski çeviride, “Eğer bir kimse bu şeylerden kendini temizlerse” diye geçtiği için, bu şeyler ile neyin kastedildiği tartışılır.

Bu şeyler, bayağı işler için kullanılan tahta ve toprak kapları mı kastetmektedir? Yoksa daha önce değinilen sahte öğretişleri mi? Ya da genel olarak yeni çe-virideki “bayağı işleri” mi?

Bu şeyler ile kastedilenin, bayağı iş için kullanılan kaplar olması daha mantıklı gözükmektedir. Timoteos’a, kötülük yapanlardan ve özellikle de Pavlus’un sözü-nü ettiği Himeneos ve Filitos gibi sahte öğretmenlerden uzak durması söyleniyor.

Timoteos’a ne topluluğu bırakması, ne de Mesih inancını terk etmesi söylenir. Burada söz konusu olan kötülük yapanlardan ve sahte öğretişlerden uzak dur-maktır.

Kişi kötü olan şeylerden uzak durduğunda onurlu amaçlara uygun bir kap olacaktır. Tanrı, kutsal işler için ancak temiz olan kapları kullanabilir. Yeşaya 52:11’de şöyle okuyoruz: “...Oradan çıkıp temizlenin, ey RAB’be tapınma araç-larını taşıyan sizler!” Kişi böyle bir Tanrı’nın hizmetkârı olmak için kötülükten ayrılmış olacağından, kutsal kılınmış da olacaktır. Ayrıca Rab’bi seven herkesin istediği gibi, efendisine yararlı bir konuma gelecektir. Son olarak da her iyi işe hazır, yani efendisi ne zaman isterse kullanılmaya hazır bir durumda olacaktır.

2:22   Timoteos’tan yalnızca günahkar ve kötü kişilerden uzak durmakla kal-mayıp bedensel arzulardan da kaçması isteniyor. Gençlik arzuları ile kastedilen, yalnızca fiziksel istekler değil, aynı zamanda para, şöhret ve diğer zevklerdir. Hat-ta gururu, inatçılığı, hafifliği ve sabırsızlığı da içerebilir. Daha önce de söz etti-ğimiz gibi, Timoteos o sıralarda otuz beş yaşlarındaydı. Dolayısıyla gençlik ar-zuları yalnızca ergenlik dönemindeki birinin istekleri olmayıp Rab’bin genç hiz-metkârlarını doğru ve pak olan yoldan saptırabilecek her türlü kutsal olmayan ar-zuyu içerebilir.

Timoteos’un hem gençlik arzularından kaçması, hem de bazı niteliklerin ardından koşması gerekiyordu. Olumlu ve olumsuz bir arada sunuluyor.

Doğruluğun ardınca koşması gerekiyordu. Yani çevresindeki iman etmiş ya da etmemiş kişilerle olan ilişkilerinde dürüst ve adil olması gerekliydi.

İman, sadakat ya da tam güven anlamına gelebilir. Ayrıca her zaman Rab’be bağlı olmayı da içerebilir. Hiebert şöyle bir tanımlama yapar: “Tanrı’ya içten ve tam bir güven duyma.”25

Sevgi, yalnızca Tanrı sevgisi olarak sınırlanamaz. Kardeşlerimizi ve iman et-memiş tüm insanları da içerir. Sevgi her zaman diğerlerini düşünür, özünde ben-cil olamaz.

Esenlik, uyum ve uyuşabilmeyi anlatır. Bu erdemleri izlemesi gerekenler te-miz yürekle Rab’be yakaranlardır.

Timoteos 21.ayetteki gibi kötülük yapanlardan uzak durması için uyarılmakta ve Rab’bin önünde temiz bir yaşam süren Mesih inanlılarıyla birlikte olması ge-rektiği öğretilmektedir. Hıristiyanlığın erdemlerini tek başına izlemeyip toplu-lukta bir üye olarak yerini alacak ve topluluğun yararı için arkadaşlarıyla birlikte çalışacaktır.

2:23   Timoteos, Rab’be hizmetinde sık sık önemsiz ve akılsızca sorularla kar-şılaşacaktı. Bu tür sorular cahil, bilgisiz kafalardan çıkar ve hiçbir yarar sağlamaz. Böyle tartışmalara girilmemelidir, çünkü bunlar yalnızca kavga doğurur. Elbette bu sorular Mesih inancının temelleriyle ilgisi olmayan ve yalnızca kafa karıştırıp zaman harcatan türdeki sorulardır.

2:24   Rab’bin kulu ifadesi Rab’bin kölesi gibi bir anlama gelmektedir. Yu-muşak başlılık ve sabrın teşvik edildiği bir ayette böyle bir ifadenin kullanılması uygundur.

Rab’bin kulu gerçeği savunmalıdır, ancak kavgacı olmamalıdır. Herkese kar-şı sevecen olmalı ve insanlara, tartışmayı kazanmak değil, öğretici olmak ama-cıyla yaklaşmalıdır. Anlayışı kıt olanlara ve hatta Tanrı sözünün gerçeğini kabul etmeyenlere bile sabır göstermelidir.

2:25   Rab’bin kulu kendisine karşı olanlara yumuşak huyla yaklaşmalıdır. Tanrı sözüne boyun eğmeyi reddeden kişi kendi canına zarar verir. Böyle kişiler, kendi düşüncelerinin Kutsal Kitap’a uygun olduğunu sanıp yanlış yolda devam etmesinler diye düzeltilmelidirler.

Gerçeği anlamaları için Tanrı belki onlara bir tövbe yolu açar. İlk bakışta Tanrı’nın bu insanlara tövbe yolu açmaya pek istekli gözükmediği düşünülebilir. Ancak bu doğru değildir. Tanrı, Kendisine tövbe ve pişmanlıkla gelecek olan her-kesi bağışlamaya hazır beklemektedir. Tanrı, tövbe edene kapısını kapatmaz, an-cak çoğu zaman insanlar hatalı olduklarını kabul etmezler.

2:26   Rab’bin kulu bu kişilerle öyle ilgilenmelidir ki, onlar ayılabilsinler ve İblis’in tuzağından kurtulabilsinler. Çünkü onlar İblis tarafından isteğini yerine getirmeleri için tutsak edilmiş, adeta zehirlenmiş durumdadırlar.

B. Son Günler (3:1-13)

3:1   Elçi şimdi de Timoteos’a Rab’bin gelişinden önce dünyada olacak olan olaylardan söz eder. Buradaki günah listesinin, Romalılar 1.bölümde verilen Tan-rı’yı tanımayan kişilerin özelliklerine çok benzediği öne sürülür. Önemli olan nokta Tanrı’yı tanımadan, merhametsiz bir şekilde yaşayanların durumunun, son günlerde imanlı olduğunu söyleyenlerinkine benzer durumda olacağıdır. Ne kadar ciddi bir durum!

Son günler ile kastedilen, elçilerin dönemi ile Mesih’in egemenliğini kurmak üzere tekrar görüneceği zaman arasındaki günlerdir.

3:2   Bu ayeti inceleyen birinin seven sözcüğünün tekrarlanışını fark etmemesi olanaksızdır. Örneğin 2.ayette kendini seven ve para düşkünü kişiler söz konu-sudur. 3.ayetteki iyilik düşmanı ifadesi “iyiliği sevmeyenleri” kasteder. 4.ayette de “Tanrı’dan çok eğlenceyi seven” denmektedir.

2-5.ayetlerde son günlerde yaşayan insanları tanımlayan 19 özellik verilmiştir. Bunların anlamlarını sırayla açıklayalım:

Kendilerini seven: Kendisi ile ilgili, egoist, kibirli.

Para düşkünü: Para hırsıyla dolu, tamahkâr.

Övüngen: Yüksekten atan, kendini beğenmiş.

Kibirli: Kendini beğenmiş, mağrur, küstah.

Küfürbaz: Kötü sözler söyleyen, saygısız, ağzı bozuk.

Anne baba sözü dinlemez: İsyankâr, sorumsuz, dizginlenemeyen.

Nankör: Minnet duymayan, değer bilmeyen.

Kutsallıktan yoksun: Temiz olmayan, hürmetsiz, kutsal değerlere saygısız.

3:3   Sevgiden yoksun: Duygusuz, yüreği katılaşmış.

Uzlaşmaz: Affetmeyen, barış istemeyen.

İftiracı: Başkaları hakkında kötü ve yanlış sözler söyleyen.

Özünü denetleyemeyen: Tutkularını kontrol edemeyen, ahlâksız.

Azgın: Vahşi, ilkesiz.

İyilik düşmanı: İyi olan her şeyden nefret eden.

Hain: Vefasız, ele veren.

Aceleci: Kayıtsız, dikkatsiz.

Kendini beğenmiş: Kibirli.

Tanrı’dan çok eğlenceyi seven: Tanrı’yı değil, kendi zevklerini düşünen.

3:5   Bu kişiler dıştan dindar gözükürler, Mesih inancını kabul ettiklerini belir-tirler, ancak eylemleri farklıdır. Yakışıksız davranışları yalancı olduklarını gös-terir. Yaşamlarında Tanrı’nın gücünü gösteren bir şey yoktur. Değişiklikler olsa da tümden bir yenilenme olmaz. Weymouth bunu, “İnanmış gözükürler, ancak inancın gücünü dışlarlar”; Moffatt, “Dindar gözükürler, ama onun gücü ile hiçbir ilişkileri yoktur”; Phillips de, “Din maskeleri vardır, ancak davranışları ile onu et-kisiz kılarlar” şeklinde yorumlar. Hem dindar olmak, hem de günahlı bir yaşama devam etmek isterler (Va.3:14-22’ye de bkz.). Hiebert’in bu konudaki uyarısı ve görüşü şöyledir: Bu kişiler, “Hıristiyanlık adı altında yeni bir dinsizliğin, sahte bir Hıristiyanlığın korkunç portresini sunarlar.”26

Timoteos böylelerinden uzak durması için uyarılır. Bu onun kendisini uzak tutması gereken ve bir önceki bölümde açıklanan kaplardır.

3:6   Pavlus şimdi de son günlerin bu sapmış insanları arasından belli bir gru-bu, yani sahte öğretişler yayan ve liderlik yapanları ele alır. Yöntemleri ve özel-likleri günümüzün sapık öğretilerininkine benzer.

Önce evlerin içine sokulduklarını okuyoruz. Burada bir yılanın hareketlerini tanımlayan bir tanımın kullanılması boşuna değildir. Gerçek kimliklerini açıkla-salardı, evlere girmeleri zor olurdu. Bu nedenle kurnaz yöntemlere başvururlar; Tanrı’dan, Kutsal Kitap’tan ve İsa’dan söz etmek gibi... (Kutsal Kitap’ın bu ko-nularda öğrettiklerine inanmazlar bile).

Pavlus daha sonra bu kişilerin zayıf iradeli kadınları adeta tutsak ettiklerini belirtiyor. Bu sonuç doğaldır. Bu kişiler, kocalarının evde olmadıkları zamanları seçerler. Tarih tekrarlanmaktadır. Şeytan da Aden bahçesinde Havva’yı kandır-mıştı. Havva, kocasının önüne geçti ve onun vermesi gereken kararı verdi. Şey-tan’ın yöntemleri bugün de aynıdır. Halen bugün de böyle kadınlara yaklaşıp sahte öğretişlerle onları tutsak kılmaktadır. Zayıf iradeli ile kastedilen, onların güçsüz ve değişken oluşudur. Bu tür kadınların eksikliği beyinlerinde değil, kişi-liklerinin gücündedir.

Onlar günahla yüklü, çeşitli arzularla sürüklenen kişiler olarak tanımlanmaktadır. Yani günah duygularıyla yüklüdürler ve yaşamlarında sürekli gereksi-nim duydukları bir eksiklik vardır. Sapık öğreti yayanlar bu kritik noktada dev-reye girerler. Üzücü olan nokta, Tanrı sözünün gerçeğini bilenlerin bu sıkıntılı in-sanlara ulaşmakta fazla istekli olmamalarıdır. Ayrıca bu kişiler çeşitli arzularla sürüklendiklerini okuyoruz. Weymouth bunu şöyle yorumlar: “Her zaman de-ğişen kaprislerle yönlendirilirler.” Moffatt ise onları, “dürtüleriyle hareket eden aksi varlıklar” olarak yorumlar. Bir anlamda günahlarının bilincindedirler, ama bundan kurtulmaya çalışırlarken, her türlü yeni din ve görüşün rüzgarına kapıl-maya da açıktırlar.

3:7   Her zaman öğrenen ifadesiyle, Tanrı sözü ve Rab İsa hakkında sürekli öğrenenler değil, sürekli yanlış öğretişleri araştırıp gerçeğin bilgisine bir türlü erişemeyenler kastedilir. Gerçek, Rab İsa’nın kendisidir. Bu kadınlar zaman za-man O’na yaklaşsalar da, canlarına düşman olan tarafından tutsak edilirler ve Kurtarıcı’da bulunan gerçek huzura kavuşamazlar.

Burada, değişik tarikat üyelerinin her zaman öğrenmekte oldukları şeylerden söz ettiklerine de değinmemiz gerekir. Hiçbir zaman İsa Mesih’e iman edip kur-tulan kişiler gibi, kendi sonları hakkında kesin bir şey söyleyemezler.

Bu ayet aynı zamanda bizi, günümüz insanının her alanda artan bilgisine, eği-time verilen büyük öneme rağmen, gerçeğe ulaşmakta tümüyle yetersiz kalındı-ğını düşünmeye de sevk etmektedir.

3:8   Bu mektupta ikişerli gruplar halinde altı kişiden söz edilir:

Figelos ve Hermogenis (1:15) – gerçekten utanmışlardı.

Himeneos ve Filitos (2:17-18) – gerçek konusunda yanıldılar.

Yannis ve Yambris (3:8) – Gerçeğe karşı direndiler.

Pavlus burada sahte inançların önderlerine ve öğretmenlerine yönelir. Onları Musa’ya karşı gelen Yannis ve Yambris ile karşılaştırır. Kimdi bunlar? Eski Antlaşma’da bu kişilerden söz edilmez, ancak anlaşıldığı kadarıyla Firavun tarafından, Musa’nın mucizelerini taklit etsinler diye çağrılan Mısırlı iki ünlü büyücüydü.

Eğer öyleyse, o zaman Pavlus’un bunu nasıl bildiği sorusu ortaya çıkar. Bunun yanıtı zor değildir. Eğer Yahudi geleneğine uygun olarak adları kuşaktan kuşağa iletilmediyse, Tanrı’nın onların adlarını Pavlus’a vahiy yoluyla bildirdiğini dü-şünmek mantıksız olmayacaktır.

Önemli olan, onların sahte mucizeler yaparak Musa’ya karşı gelmiş olduklarıdır. Sapık tarikatlar da böyle yaparlar. Yapılan işleri taklit etmek suretiyle Tanrı’ya karşı gelirler. Kendi Kutsal Kitapları, kurtuluş yolları, yani kısacası Me-sih inancında olan şeylerin taklitleri vardır. Tanrı’nın gerçeğine, adi yollarla ve bazen de büyüye başvurarak karşı gelirler.

Bu kişilerin düşünceleri yozlaşmıştır. Arthur Way şöyle yazar: “Düşünceleri tümüyle çürümüştür.” Düşünceleri bayağılaşmış, bozulmuş ve kirlenmiştir.

İman konusunda sınandıklarında sahtelikleri ve reddedilmişlikleri anlaşılır. Şu basit soruyla en etkili teste tabi tutulmaları mümkündür: “İsa Mesih Tanrı mıdır?” Birçoğu da sahte öğretilerini, İsa’nın Tanrı’nın Oğlu olduğunu kabul ederek gizlemeye çalışırlar, ancak herkesin Tanrı’nın çocuğu olduğunu düşünerek İsa’nın da O’nun bir çocuğu olduğunu söylemektedirler. Açıkça, “İsa Mesih, Tan-rı mıdır?” diye sorulduğunda gerçek yüzleri ortaya çıkar. Yalnızca İsa Mesih’in tanrılığını reddetmekle kalmayıp öfkelenmeye de başlarlar. Bu tür tarikatlardan bazıları şunlardır: Christian Science (Hıristiyan Bilim), Spiritualizm (Ruhçuluk), Christadelphianism, Yehova Şahitleri ve “Yol”.

3:9   Pavlus bu sahte öğretmenlerin daha ileri gidemeyeceklerini belirterek Timoteos’u rahatlatır. Ancak üzücü olan, onların her devirde her yönden geliştik-lerini ve durdurulamadıklarını görmektir!

Kanımızca burada kastedilen, her yanlış sistemin bir gün açığa çıktığıdır. Sah-te sistemler birbiri ardından gelir ve giderler. Güçlü gözükmelerine ve bazen çok uzun sürmelerine karşın sahteliklerinin herkesçe anlaşılacağı bir zaman gelir. İnsanları bir noktaya kadar götürebilirler ve hatta bir parça değişim de sağlaya-bilirler. Ancak yenilenme sağlayamazlar. İnsanı günahın gücünden ve cezasından kurtaramazlar. Yaşam veremezler.

Yannis ile Yambris yaptıkları büyülerle bir dereceye kadar Musa’yı taklit ede-bilirler. Ancak iş ölümden yaşam üretmeye gelince tümüyle etkisiz kalırlar. Sahte öğretişlerin yenilgiye uğradığı nokta burasıdır.

3:10   Pavlus’un yaşamı ve hizmeti bu sahte öğretmenlere tümüyle karşıttı. Timoteos, Rab’bin hizmetkârını karakterize eden dokuz özelliğin farkındaydı. Pavlus’u yakından izliyordu ve onun Mesih’e ve sözüne ne kadar sadık olduğuna tanıklık edebilirdi.

Elçinin öğretisi, Rab İsa Mesih’in Kişiliğine ve Tanrı’nın sözüne uygundu. Davranışı, yani yaşam şekli, vaaz ettiği bildiriyle uyumluydu. Yaşamdaki amacı kötü öğretilerden uzak kalmaktı. İmanın buradaki anlamı Pavlus’un Rab’be gü-veni ya da kişisel sadakati olabilir. Timoteos onun tüm yürekten Rab’be bağlı olduğunu ve de aynı zamanda dürüst ve güvenilir olduğunu biliyordu. Elçinin çektiği zulüm ve acılar, onun kendisine zulmedenlere, eleştirenlere ve fiziksel sıkıntılara yönelik tutumunda görülür. Sevgi konusunda da kendisini tümüyle Rab’be ve insanlara adamıştı. Daha az sevildikçe daha çok sevmeye çalışıyordu. Dayanma ise sabretme, sebat etme anlamına gelir.

3:11   Pavlus’un çektiği zulüm ve acıların bir bölümü 2.Korintliler 11:23-28’de açıklanmaktadır. Ancak şu anda Timoteos’un da kişisel olarak bildiği acı-ları düşünmektedir. Timoteos’un yöresi Listra olduğundan, Pavlus’un orada ve oraya komşu olan Antakya ile Konya’da çektiği zulümleri biliyor olmalıydı. Bu acılarla ilgili kayıtları Elçilerin İşleri bölümünde bulabiliriz:

Antakya – Elç.13:45-50

Konya – Elç.14:3-6

Listra – Elç.14: 19-20

Pavlus, Rab’bin kendisini bu zulümlerin hepsinden kurtarmasından ötürü sevinmektedir. Rab onun zorluklarla karşılaşmasına engel olmadı, ancak onu kur-tardı. Bu da bize, Rab’bin sıkıntılardan geçmemize izin verdiğini, ama sıkıntı za-manlarında yanımızda olup bizi kurtaracağını anımsatmaktadır.

3:12   Zulüm, Mesih İsa’ya ait olarak yaşamak isteyen herkesin yaşamının bir parçası olacaktı. Bunu, Timoteos gibi her gencin bilmesinde yarar vardır. Yoksa kişi sıkıntıdan geçtiğinde Rab’bin kendisinden hoşnut olmadığını düşünmeye baş-layabilir. Zulüm, Tanrı yolunda yaraşır bir yaşam sürmek isteyenler için ka-çınılmaz olacaktır.

Bu zulmün nedeni basittir. Tanrı yoluna yaraşır yaşam, diğerlerinin kötülüğünü ortaya çıkartır. İnsanlar bu şekilde açığa çıkarılmaktan hoşlanmaz. Tövbe edip Mesih’e döneceklerine kendi kötülüklerini ortaya çıkaranı ortadan kaldırmak isterler. Bu elbette mantıksız bir davranıştır, ama günahlı insanın da tipik bir özel-liğidir.

3:13   Pavlus, insanlar iman etse de, dünyanın sürekli iyiye gideceği gibi bir hayale kapılmış değildi. Tam tersine, aldığı tanrısal esinlerle dünyanın daha da kötüye gideceğini biliyordu. Kötü ve sahtekâr kişiler gittikçe daha beter olacaklar. Yöntemlerinde daha kurnaz, saldırılarında daha cesur olacaklar. Başkalarını kandırmakla kalmayıp işitenleri aldatmakta kullandıkları sahte öğretilere kendileri de kapılacaklardır. Uzun süre kullandıkları yalanlara sonunda kendileri de inanacaklar.

C. Sahte Yollar ve Tanrı Adamı (3:14 - 4:8)

3:14   Timoteos, Tanrı sözündeki öğretişlere bağlı kalması için tekrar tekrar uyarılır. Sahte öğretilerin her yerde yaygınlaştığı bir zamanda bu onun en büyük güvencesi olacaktı. Kutsal Yazılar’ı bildiği ve izlediği takdirde bu kurnazlıklara aldanmayacaktı.

Timoteos yalnızca imanın yüce gerçeklerini öğrenmekle kalmadı, onlara kişisel olarak da güvendi. Kuşkusuz ona da, bu öğretilerin eski moda olduğunu, kültürel ya da entelektüel yönünün zayıf olduğunu söyleyenler olmuştu. Ancak birtakım kuramlar yüzünden gerçeği terk etmemesi gerekiyordu.

Elçi ayrıca Timoteos’un bu gerçekleri kimlerden öğrendiğini anımsamasını istiyor. Burada kastedilen kişilerin Pavlus’un kendisi mi, Timoteos’un annesi ile anneannesi mi, yoksa genel olarak elçiler mi olduğu konusunda farklı görüşler mevcuttur. Sonuçta, Kutsal Yazılar ona, imanları yaşantıları aracılığıyla açıkça görülen kişiler tarafından öğretilmişti. Onlar Tanrı’nın yüceliği için yaşayan imanlı kişilerdi.

3:15   Bu, derin anlamlar içeren bir ayettir. Timoteos, Kutsal Yazılar’ı çocuk-luğundan beri biliyordu. Hatta belki de annesi ona alfabeyi öğretirken Eski Ant-laşma yazılarını kullanıyordu. Çocukluğundan beri Tanrı sözünün etkisi altın-daydı ve yaşamını Tanrı’ya ve iyiliğe yönelten bu Kutsal Kitap’ı unutması hiçbir şekilde mümkün değildi.

Burada, Kutsal Yazılar’ın, insanları bilge kılıp kurtuluşa kavuşturacak güç-te olduğundan söz edilmektedir. Yani, insanlar nasıl kurtulacaklarını ya da kur-tuluş güvencesine nasıl sahip olacaklarını Kutsal Kitap’tan öğrenirler.

Mesih İsa’ya iman aracılığıyla seni ...kurtuluşa kavuşturacak. Bu cümleye dikkat edelim! Kurtuluşa iyi işlerle, vaftiz olarak, bir kiliseye üye olarak, On Buy-ruk’u yerine getirerek ya da bazı koşullara uyarak, kısacası insana ait çabalarla ulaşılmadığı açıktır. Kurtuluş, Tanrı’nın Oğlu’na iman aracılığıyla kazanılır.

3:16   Pavlus Kutsal Yazılar’ın tümü derken Eski Antlaşma ile Yeni Antlaş-ma’nın tamamlanmış olan bölümlerine göndermede bulunuyordu. 1.Timoteos 5:18’de Luka bölümünden Kutsal Yazı olarak söz edilir. Petrus da Pavlus’un mektuplarının Kutsal Yazı olduğunu söyler (2Pe.3:16). Bugün kastedilenin tüm Kutsal Kitap olduğunu biliyoruz.

Bu ayet, Kutsal Kitap’ta esin konusuyla ilgili en önemli ayetlerden biridir. Kutsal Yazılar’ın Tanrı esini olduğunu belirtir.27 Tanrı, mucizevi bir şekilde sözünü insanlara iletip yazdırarak sonsuza dek korunmasını sağlamıştır. Yazılanla-rın tümü hatasızdır ve vahyedilmiş Tanrı sözüdür. Yazarların kendi üsluplarının yok sayılmadığı doğrudur, ancak kullandıkları sözcüklerin Kutsal Ruh tarafından verilen sözcükler olduğu da kesindir. Bu nedenle 1.Korintliler 2:13’de şöyle den-miştir: “Ruhsal kişilere ruhsal gerçekleri açıklarken, Tanrı’nın lütfettiklerini insan bilgeliğinin öğrettiği sözlerle değil, Ruh’un öğrettiği sözlerle bildiririz.” Eğer bu ayetin öğrettiği tek bir şey varsa, o da, vahiyleri kaleme alan kişilerin Kutsal Ruh’un kendilerine öğrettiği sözleri kullandıklarıdır. Sözlü esinlemeden kastedi-len budur.

Kutsal Kitap’ı kaleme alanlar kendi yorumlarını yazmamış, Tanrı’nın onlara vahyettiklerini yazmışlardır. “Öncelikle şunu bilin ki, Kutsal Yazılar’daki hiçbir peygamberlik sözü kimsenin özel yorumu değildir... Kutsal Ruh tarafından yöneltilen insanlar Tanrı’nın sözlerini ilettiler” (2Pe.1:20-21).

Tanrı’nın, yazarlara belli düşünceleri verip onların bunları kendilerine göre açıklamalarına izin verdiğini söylemek yanlıştır. Kutsal Yazılar’da Tanrı’dan in-sana verilen özgün sözcüklerin Tanrı esini olduğu gerçeği vurgulanır.

Kutsal Kitap Tanrı sözü olduğundan yararlıdır. Onun her bölümü yararlıdır. Bazı soy sıralamaları ve anlaşılması güç bölümler kafa karıştırsa da, Kutsal Ruh aracılığıyla okuyan biri, Tanrı’nın ağzından çıkan her sözün ruhsal bir besin oldu-ğunu fark edecektir.

Kutsal Kitap öğretmek konusunda yararlıdır. Üçlü Birlik, melekler, insan, gü-nah, kurtuluş, kutsama, inanlılar topluluğu ve gelecekteki olaylar konularında Tanrı’nın düşüncelerini açıklar.

Kutsal Kitap azarlamak konusunda yararlıdır. Kutsal Kitap’ı okudukça ya-

şamlarımızdaki Tanrı’yı hoşnut etmeyen noktaları daha iyi fark ederiz. Aynı za-manda yanlış olanı kanıtlarla çürütme ve İblis’in ayartılarına yanıt verme konu-larında da yararlıdır.

Yola getirmek konusunda da yararlıdır. Yalnızca yanlış olanı göstermez, onun nasıl düzeltileceğini de açıklar. Örneğin Kutsal Kitap, “Hırsızlık yapan artık yapmasın” demekle kalmaz, “Çalışıp elleriyle üretsin ve gereksinimi olan kişiye verecek bir şeyi olsun” der. İlk bölüm azarlama sayılsa da ikinci bölümde yola getirme vardır.

Son olarak, Kutsal Kitap doğruluk konusunda eğitmek için yararlıdır. Tanrı lütfu bize, O’na yaraşır bir yaşam sürmeyi öğretirken, Tanrı sözü bunu nasıl ya-pabileceğimizi ayrıntılarıyla gösterir.

3:17   Söz sayesinde Tanrı adamı yetkin olur ya da olgunlaşır. Her iyi işi yapabilmek için donatılmış olur ki, bu da onun kurtuluş amacını oluşturur (Ef. 2:8-10). Bu, modern yaşamdaki akademik unvanlarla donatılmış olmaktan çok farklıdır.

Lenski şöyle der:

Kutsal Kitap çok farklı ve hiçbir şeyle karşılaştırılamayan bir kitaptır. Hiçbir kitap ya da kütüphane günahları içinde kaybolmuş birine kurtuluş yolunu gösteremez. Diğer kitaplar Tanrı esini olmadığından, ne kadar yararlı olursa olsun, şu yararları sağlayamazlar: Gerçek kurtarışı sağlayarak günahlıyı doğru yola getirmek, yalanı reddetmek, gerçek doğruluk yolunda eğitmek ve disiplin altına almak.28

4:1   Pavlus burada Timoteos’a son önemli uyarılarına geçer. Bunu Tanrı’nın ve Mesih İsa’nın önünde yapar. Hizmet ederken Tanrı’nın her şeyi gören gözü ile bizi izlemekte olduğunu hatırımızdan çıkarmamalıyız.

Bu ayette, dirilerle ölüleri yargılayıp egemenliğini kuracak olan Mesih İsa’dan söz edilmektedir. Bu ayet, Kurtarıcı egemenliğini kurmaya geldiğinde, hem imanlı hem de imanlı olmayan insanların aynı anda dirilip yargılanacakları anlamını ima eder gibi görünebilir.29

Rab İsa dirilerle ölüleri yargılayacak Olan’dır, ancak bunun ne zaman olacağı belirtilmez. Pavlus, Mesih’in gelişi ve egemenliği ifadelerini, imanlıları gayrete getirip hizmete teşvik etmek için kullanıyor.

Diğer ayetlerden Mesih’in ikinci gelişinin, dirilerle ölüleri yargılayacağı zaman olmadığını biliyoruz. Vahiy 20:5’e göre günahları içinde ölenler Mesih’in bin yıllık egemenliğinin sonuna dek yargılanmayacaklardır.

İmanlının hizmeti Mesih’in yargı kürsüsünde ödüllendirilecektir, ancak bu ödüller Mesih’in gelişi ve egemenliğinde görünür hale gelecektir. Ödüller bin yıllık dönemdeki yönetimle ilişkili gözükmektedir. Örneğin sadık kalanlar on kent üzerinde yetkili kılınacaktır (Luk.19:17).

4:2   Tanrı’nın, hizmetkârlarına vereceği gelecekteki ödüller göz önüne alındığında, Timoteos’un Tanrı sözünü duyurması gereklidir. Bunu hemen her fırsatı kullanarak yapmalıdır. Bazıları uygun zamanın gelmesini beklemek gerektiğini düşünse de, duyuru için her zaman uygundur. Timoteos, Mesih’in bir hizmetkârı olarak insanları eğitmeli, düşüncelerini çürütmeli ve onları ikna etmeliydi. Sahte olandan uzaklaşmalı, günahkârları iman etmeleri, imanlıları da Rab ile yürümeleri için teşvik etmesi ve uyarması gerekliydi. Tüm bunları yaparken de sabırlı ol-ması ve sağlam öğretişle eğitmesi gerekmektedir.

4:3   Elçi 3-6.ayetlerde biraz önce vermiş olduğu uyarının iki önemli nedenini açıklar. İlki, sağlam öğretiden genel bir uzaklaşmanın olacağıdır. İkincisi de Pav-lus’un ayrılma vaktinin yaklaşmış olmasıdır.

Elçi insanların yararlı öğretilerden zevk almayacakları bir zamanın geleceğinin farkındadır. Birçok insan Tanrı sözünün gerçeğini öğretenlerden kendi arzusuyla uzaklaşacaktır. Kulakları, hoşlarına giden rahat öğretileri arayacaktır. Yeni çıkan ve hoşlarına giden öğretiler duymak istediklerinden, çevrelerine duymak istedik-lerini söyleyen öğretmenler toplayacaklardır.

4:4   Yumuşak ve incitmeyen vaazları duyma istekleri, insanların kulaklarını gerçeğe tıkayıp masallara dalmalarına yol açacaktır. Burada masallara karşılık, gerçekler feda edilerek zarar getiren bir alışverişte bulunulmakta ve bu da ken-dilerine hiçbir fayda sağlamamaktadır.

4:5   Her durumda ayık ol ifadesiyle kastedilen, her durumda temkinli ol-madır. Timoteos işinde ciddi, ölçülü ve dengeli olmalıdır. Sıkıntıdan kaçmayıp Mesih’e hizmet uğruna elemlere katlanmalıdır.

Müjdeci olarak işini yap ifadesiyle ilgili farklı görüşler vardır. Bazılarına göre Timoteos aslında bir müjdecidir ve Pavlus da ona bu hizmetini sürdürmesini söylemektedir. Bazı düşünürlere göre ise, Timoteos’un müjdecilik armağanı olmayıp yalnızca önderlik ya da öğretmenlik armağanı vardır. Ancak bu onun fır-sat doğduğunda müjdeyi duyurmasına engel olmamalıdır. Bize göre Timoteos gerçekten de bir müjdeciydi ve Pavlus sözleriyle tüm müjdeciler gibi onu da teş-vik ediyordu.

Ne olursa olsun hizmeti için gerekli olan tüm armağanlarını kullanarak, göre-vini tamamlaması gerekiyordu.

4:6   Pavlus’un ölüme yaklaşmış olması, Timoteos’u ciddi şekilde uyarmasının ikinci nedenini oluşturuyordu. Kanı, adak şarabı gibi dökülmek üzereydi. Şehit olurken kanının akacak olmasını adak şarabına benzetiyor (Çık.29:40 ile Say.15:1-10’a da bkz.). Pavlus daha önce Filipililer 2:17’de ölümünü adak şarabına benzetmişti. Hiebert şöyle bir yorumda bulunmaktadır: “Onun tüm yaşamı Tanrı’ya sunulan canlı bir kurban gibiydi. Şimdi ise ölümünde kurban töreninin son aşaması olarak, kanının adak şarabı gibi dökülmesiyle görevi sona ermiş ola-caktır.”30

Benim için ayrılma zamanı geldi. Pavlus tarafından ayrılmayı tanımlamada kullanılan ve Türkçe’de “analiz, çözümleme” anlamındaki sözcüğün Grekçe tam karşılığı, “Yukarıya doğru gevşetme, bırakma” şeklinde çevrilebilir ve dört ayrı anlatımı içerir: 1) Denizcilikte gemiyi demirlenmiş olduğu yerden çözme anla-mına gelir. 2) Çiftçilikte yorucu bir günün sonunda hayvanların yükünü çözme anlamını taşır. 3) Gezginlerin yola çıkmadan önce çadırı toplaması anlamına gelir. 4) Felsefi konularda bir sorunu çözme anlamına gelir. Burada elçinin hayal gü-cünün zenginliğine bir kez daha tanık oluyoruz.

4:7   İlk bakışta akla Pavlus’un övündüğü gelebilir. Ancak böyle bir şey söz konusu değildir. Söz konusu olan sıradan bir mücadele değil, yüce mücadele, yani iman mücadelesidir. Pavlus enerjisini iyi yolda kullanmıştır. Mücadele ile kastedilen yalnızca fiziksel bir mücadele değil, bir atletizm yarışı da olabilir.

Pavlus bu mektubu yazarken de zorlu yarışın sonuna geldiğinin farkındaydı. Şimdiye dek koşmuştu, ama artık son gözükmeye başlamıştı.

Pavlus imanı korumuştu. Sadece kişisel olarak Mesih imanının yüce öğretilerine inanıp itaat etmekle kalmamış, ayrıca bunu korumuş ve hiç bozulmadan başkalarına da iletmiş ve iletilmesini sağlamıştır.

4:8   Elçi, hizmeti boyunca göstermiş olduğu doğruluğun Mesih’in yargı kür-süsünde adil Rab tarafından ödüllendirileceğini bilmenin huzuru içindedir.

Rab’den, adil yargıç olarak söz edilmektedir, ancak kastedilen mahkemedeki bir yargıç değil, atletizm yarışmasındaki hakemdir. Dünyasal yargıların tersine O, her şeyi tam olarak bilir, kişiye göre değişen bir saygı göstermez, eylemler kadar düşünceleri de değerlendirir ve yargılarında tarafsız ve doğrudur.

Doğrulukla hizmet eden imanlılara ödül olarak doğruluk tacı verilecektir. Aslında bu, Mesih’in gelişini özlemle beklemiş olanların hepsine verilecektir. Eğer bir kimse Mesih’in gelişini özlemle bekliyor ve bu olayın ışığında yaşıyorsa, yaşamı da doğru olacaktır, sonuçta da uygun olan ödülü alacaktır. Burada Me-sih’in ikinci gelişi yeniden anımsatılmaktadır; buna inanan kişi kutsallaşma yo-lunda gelişecektir.

IV. ÖZEL İSTEKLER (4:9-22)

4:9   Yaşlı Pavlus Rab’deki kardeşinin arkadaşlığını özlemektedir. En kısa zamanda Roma’ya gelmeye gayret etmesini istiyor. Elçi Roma’daki hapishanede yalnızlık çekiyordu.

4:10   Mesih’e hizmetkârı olarak hizmet ederken yaşayabileceğimiz en acı de-neyimlerden biri, birlikte çalıştığımız arkadaşlarımızın bizi terk etmeleridir. Di-mas Pavlus’un hem arkadaşı, hem de emektaşıydı. Ancak şimdi Pavlus hapis-teydi, imanlılar zulüm görüyordu ve Mesih inanlıları politik açıdan baskı altın-daydı. Dimas Mesih’in gelişini beklemektense, bu dünyayı sevip Pavlus’u terk et-miş ve Selanik’e gitmişti. Ancak bu, Dimas’ın Mesih inancını da bıraktığı anla-mına gelmez. Gerçek bir imanlı olmadığını da göstermez. Herhalde kişisel güven-liğinden ötürü korkuya kapılıp Rab’den biraz uzaklaşmıştı.

Ardından elçi, Kriskis’in Galatya’ya, Titus’un Dalmaçya’ya gittiğinden söz ediyor. Burada suçlayıcı bir ifade yoktur. Belki de oralara müjdeyi duyurmak için gitmişlerdi. Bu ayet Kutsal Kitap’ta Kriskis’in (anlamı “büyüme”dir) adının geçtiği tek yerdir. Bu kişiyle ilgili başka bir bilgiye sahip değiliz. Bu durum tüm imanlılar için teşvik edici olmalıdır. Toplumda önemli bir hizmeti olmadığını dü-şünen kişinin yaptığı hizmet, Rab’bin gözünde değerlidir ve ödüllendirilecektir.

4:11   Pavlus’la Roma’da ilişki içinde olan yalnızca doktor Luka’ydı. Bu bü-yük Tanrı adamı elçiye, hem mesleki, hem de ruhsal yönden kim bilir ne kadar çok destek olmuştur!

11.ayetin ikinci bölümü için biz de teşekkür borçluyuz! Rab’be hizmette yeter-siz kalanlara O’nun bir fırsat daha tanıyacağını bilmek teşvik edicidir. Markos, ilk Müjde yayma yolculuğuna Pavlus ve Barnabas ile gitmiş, ancak Perge’de on-lardan ayrılıp geriye dönmüştü. Daha sonra ikinci Müjde yayma yolculuğunda Pavlus ilkinde isteksiz görünen genç Markos’u götürmek istememişti. Barnabas Markos’un gelmesinde ısrar edince, Pavlus’un Silas’la birlikte Suriye ve Kilik-ya’ya, Barnabas’ın da Markos ile Kıbrıs’a gitmesiyle sorun çözümlenmişti. Daha sonra Pavlus ile Markos’un arası düzelmişti. Burada da elçi, kendisine hizmette yardımcı olacağını bildiği Markos’u özellikle istiyor.

4:12   Pavlus’un bu mektubu yazdığı sırada Timoteos’un Efes’te olduğuna inananlar, elçinin Timoteos’un yokluğunda yerini tutsun diye Tihikos’u Efes’e gönderdiğini düşünürler. Yani Pavlus’un, “Tihikos’u Efes’e görevli olarak gön-derdim” demek istediğini öne sürerler.

4:13   Burada sözü edilen aba bir giysi ya da kitap taşımaya yarayan bir çuval olabilir. Genelde kabul edilen, giysi olduğudur.

Kitaplarla yazı derileri arasındaki ayrım konusunda farklı görüşler vardır.31 Bunlar Kutsal Kitap’ın bölümleri miydi? Pavlus’un mektuplarının bir bölümü müydü? Mahkemede kullanabileceği bazı belgeler miydi? Yoksa yazı yazmada kullanacağı boş papirüs ve parşömenler miydi? Tam olarak bilmek mümkün değildir. Ancak onun hapisteyken bile okuma ve yazmayla meşgul olmak istediği anlaşılmaktadır.

Kutsal Kitap’ın pek fazla önemli gözükmeyen bu ayetiyle ilgili ilginç ve ger-çek bir öykü anlatılır. Kardinal Newman’ın erkek kardeşi F.W. Newman bir ke-resinde J.N. Darby’ye, bu ayet Kutsal Kitap’ta olmasaydı daha zor durumda kal-mış olur muyduk diye sordu. Eğer Pavlus bunu yazmamış olsaydı eksik kalan bir şey olacak mıydı? Darby bu soruyu şöyle yanıtlar: “Elbette benim bir kaybım olurdu, çünkü bu ayet benim kitaplığımı satmama engel oldu. Ondan çıkan her sözcük Kutsal Ruh’tandır ve sonsuz hizmete yöneliktir.”32

4:14   Bakırcı İskender Pavlus’un 1.Timoteos 1:20’de belirttiği imandan dü-şen İskender ile aynı kişi olabilir. Sonuçta, elçiye çok kötülük ettiği bellidir. Yap-tığı kötülüğün ne olduğu konusunda yalnızca fikir yürütebiliriz. Bu ve izleyen ayeti bir arada düşündüğümüzde, İskender’in elçiyi yalan yere suçladığını söy-lemek mümkündür. Conybeare ve Howson bunu şu şekilde yorumlar: “Bakırcı İs-kender beni kötü olmakla suçladı.” Elçi, Rab’bin ona yaptıklarının karşılığını vereceğinden emindir.

4:15   Bu ayetten Timoteos’un Roma’ya varmış olduğunu çıkarabiliriz. Ti-moteos’un da kendisine kötülük etme olasılığı olan İskender’den sakınması gerekmektedir. İskender’in halka hitap ettiği sırada Pavlus’un söylediklerine şid-detle karşı koymuş olması mümkündür.

4:16   Pavlus muhtemelen son günlerde olanları düşünmektedir. İlk savunması ifadesiyle kastedilen, son duruşmada kendisine tanınmış olan ilk kendini sa-vunma fırsatıdır.33 Yazdıklarıyla sonraki yüzyılları zenginleştirmiş olan bu yü-rekli elçiden yana çıkan birinin olmaması gerçekten üzücüdür. Hiç kimse onu sa-vunmak istemedi, ama bunlara karşın onun yüreğinde nefret yoktu. Kurtarıcısını örnek alan Pavlus tıpkı O’nun gibi, bunun hesabı onlardan sorulmasın diye dua ediyor.

4:17   İnsanlar onu unutmuş olsa da Rab onun yardımına geldi. Hatta ona du-ruşmada müjdeyi duyurabilmesi için tanrısal bir güç de verildi. Müjde hiçbir en-gelle karşılaşmadan yayıldı ve mahkemedeki diğer uluslardan olan kişiler kurtu-luş bildirisini işitmiş oldu.

Stock hayranlığını şöyle dile getirir:

Diğer uluslardan olan herkes (ki buna birçok üst düzey Romalı da dahil edilebilir) Tanrı’nın insanlığa sunduğu bildiriyi duydu. Herkes çarmıha gerilmiş ve yüceltil-miş olan İsa’nın tek Kurtarıcı olduğunu işitti. İnsan düşüncesinin ve hayal gücünün böylesine harika bir durumu kavraması çok zordur. O an tarihin en önemli anla-rından biri sayılabilir ve sonsuzluk bunun sonuçlarını bize açıklamayacak mı?34

Bu ayetteki güçlendirdi sözcüğü sıradan bir sözcük olmayıp Yeni Antlaş-ma’da yalnızca sekiz kez geçer. Pavlus’un halka hizmet etmeye başladığı sırada Elçilerin İşleri 9:22’de şöyle geçer: “Günden güne güçleniyordu.” Burada hiz-metinin sonuna geldiği sırada yeniden kullanılır. Rab’bin kendi hizmetkârına ya-şamı boyunca güç verdiği anlamlı bir şekilde anımsatılmaktadır.

Aslanın ağzından böyle kurtuldum ifadesi, Pavlus’a biraz daha zaman tanındığını belirtmenin bir başka biçimidir. Mahkeme devam edecekti. Kısa bir süre için tehlike savuşturulmuştu. Aslanın; Neron, Şeytan ya da vahşi hayvanlar an-lamlarına geleceğini belirtenler olmuştur. Ancak belki de bunu genel olarak teh-like anlamında almak daha uygun olacaktır.

4:18   Elçi Rab’bin kendisini her kötülükten kurtaracağını söylerken öldürülmekten kurtulacağını ima etmiyordu. Ölümünün yaklaştığını biliyordu (6.ayet). Öyleyse ne demek istiyordu? Kuşkusuz, son günlerinde yaptığı tanıklığa gölge düşürecek bir şey yapmaktan Rab’bin onu alıkoyacağını belirtmek istiyor-du. Rab onu imandan dönmekten, O’nun adını reddetmekten, korkaklıktan ya da herhangi bir şekilde ahlâksızlık yapmaktan uzak tutacaktı.

Pavlus yalnızca bundan değil, Rab’bin kendisini göksel egemenliğine güven-lik içinde ulaştıracağından da emindi. Göksel egemenlik ile kastedilen, Me-sih’in yeryüzündeki bin yıllık egemenliği değil, Rab’bin yasasının tam anlamıyla yürürlükte olduğu cennettir.

Elçi burada Tanrı’ya sonsuzlara dek yüceltmektedir. Sonsuzlara dek ifade-si, “çağlar boyunca” anlamına gelmektedir ve Grekçe’de sonsuzlukla ilgili en güçlü ifadedir. Sonsuzluğun içinde “çağlar” yoktur, ancak insan aklı zamansızlığı kavramakta zorlandığı için böyle bir zaman ifadesi kullanılması zorunlu olmuştur.

4:19   Şimdi de elçi kendisiyle birlikte etkin bir biçimde hizmet etmiş bir çifte selam söylemektedir. Priska (ya da Priskilla) ve Akvila önce Korint’te Pavlus ile tanışmış, sonra da onunla birlikte Efes’e gitmişlerdir. Bir süre Roma’da da yaşa-mışlardı ve Pavlus gibi çadırcıydılar (Rom.16:3).

Onisiforos, 1:16’da da sözü edilen kişidir. Sık sık elçinin içini ferahlatmış ve onun hapiste olmasından hiçbir şekilde utanç duymamıştır.

4:20   Belki de burada adı geçen Erastus ile Korint kentinin haznedarı olan Erastus aynı kişiydi (Rom.16:23).

Trofimos’tan daha önce Elçilerin İşleri 20:4 ve 21:29’da da söz edilir. Efes’te iman edip Pavlus ile Yeruşalim’e gitti. Oradaki Yahudiler Pavlus’un onu tapınağa soktuğunu düşünüyorlardı. Pavlus’un onu Milet’te hasta bıraktığını okuyoruz. Bu ifade önemlidir, çünkü elçinin mucizevi olarak iyileştirme gücü olduğu halde bunu her zaman kullanmadığını göstermektedir. İyileştirme mucizesi hiçbir za-man kişisel çözümler sağlamak için kullanılmamış, inanmayan Yahudiler’e Müj-de’yi kanıtlayıcı bir belirti olarak kullanılmıştır.

4:21   Timoteos’un, hava koşullarının seyahat etmeyi zorlaştıracağı ya da ola-naksız hale getireceği için kış bastırmadan gelmeye gayret etmesi gerekiyordu. Roma’da hapiste olan arkadaşı onun varlığına gereksinim duyuyordu ve onu bek-lemekteydi. Timoteos’un gelmesi için söylediği sözler gerçekten çok dokunaklı-dır (1:3-4, 4:9 ayetlerine de bkz.).

Ardından Evvulus, Pudens, Linus, Klavdiya ve bütün kardeşlerin de Ti-moteos’a selam söylediklerini görüyoruz. Bu adlar önemli gözükmese de yürek titreten hatırlatıcı ifadelerdir. Rodgers şöyle der: “İman hizmetindeki özel sevinç-ler ve ayrıcalıklardan biri arkadaşlıkların oluşturulma şeklidir.”

4:22   Pavlus son mektubunun sonuna gelmiştir. Özel olarak Timoteos’a şöyle seslenir: “Rab İsa Mesih35 ruhunla birlikte olsun.” Ardından da mektubu aldığı sırada Timoteos’la birlikte olanlara hitaben de, “Tanrı’nın lütfu sizlerle olsun” diyor. Amin.

Burada kalemini bırakır. Mektup bitmiştir. Görevi sona ermiştir. Ancak yaşamının ve tanıklığının etkisi hâlâ devam etmektedir ve bir gün onu tekrar görecek, topluluk ve Müjde’yle ilgili konularda yine konuşacağız.

DİPNOTLAR

1 (1:1) W.E. Vine, Exposition of the Epistles to Timothy, sf.60,61.

2 (1:2) D. Edmond Hiebert, Second Timothy, sf.26.

3 (1:3) Grekçe’de latereuō olarak geçer ve “tapınma” anlamındaki latreia ile ilişkilidir. (İngilizce’de Meryem’e duyulan hayranlık için kullanılan “mariolatry” sözcüğü ile karşılaştırınız).

4 (1:4) Hiebert, Second Timoty, sf.31.

5 (1:5) “İçten” sözcüğü Grekçe’de “ikiyüzlü olmayan” anlamına gelmektedir. Maske-sinin altından (hupo) cevap veren bir oyuncu ile ilintilidir.

6 (1:6) Vine, Exposition, sıralanan ayetlerin altında.

7 (1:11) Bazı metinlerde, “Diğer uluslar için” ifadesi de geçer.

8 (1:16) J.H. Jowet, Things That Matter Most, sf.161.

9 (2:3) Bazı metinlerde “Benimle birlikte” yerine, “Ortak ol, paylaş” diye geçer.

10 (2:4) William Kelly, An Exposition of the Two Epistles to Timothy, sf.213.

11 (2:7) Bazı metinlerde “Rab size verecektir” yerine, “Rab size versin” diye geçer.

12 (2:8) Hiebert, Second Timothy, sf.59.

13 (2:9) Harvey, daha fazla bilgi mevcut değildir.

14 (2:10) “İmmanuel’in diyarı” adlı ilahi Anne Ross Cousin tarafından yazılmıştır, ancak Samuel Rutherford’un ifade tarzının kullanıldığı söylenir.

15 (2:11) Hiebert, Second Timothy, sf.62.

16 (2:13) Dinsdale T. Young, Unfamiliar Text, sf.253.

17 (2:13) J. J. Van Oosterzee, “Pastoral Mektuplar” Lange’s Commentary on the Holy Scriptures, XI:95.

18 (2:14) Dinsdale T. Young, The Enthusiasm of God, sf.154

19 (2:15) Henry Alford, The Greek Testament, III:384.

20 (2:17) Grekçesi gangraina’dır.

21 (2:18) Hamilton Smith, The Second Epistle to Timothy, sf.26.

22 (2:19) Smith, A.g.e.

23 (2:19) R.C.H Lenski, The Interpretation of St. Paul’s Epistles to the Colassians, to the Thessalonians, to Timothy, to Titus and to Philemon, sf.804.

24 (2:19) Grekçe’deki bazı metinlerde “Rab’bin adı” yerine “Mesih’in adı” sözcüğü geç-mektedir.

25 (2:22) Hiebert, Second Timothy, sf.76.

26 (3:5) Hiebert, A.g.e., sf.86.

27 (3:16) Grekçe’de geçen sözcük theopneustos’dur.

28 (3:17) Lenski, Epistles, sf.841.

29 (4:1) Kritik metinde kata yerine kai (ve) geçer. Yani “gelişinde” değil, “ve gelişi” anlamına gelir.

30 (4:6) Hiebert, Second Timothy, sf.109,110.

31 (4:13) Grekçe’si membranas’dır. Bu, pahalı el yazmaları ya Kutsal Kitap’ın bölümleri ya da yorumlarıydı.

32 (4:13) H.A. Ironside’in Timothy, Titus and Philemon adlı kitabından (sf.255) alın-mıştır.

33 (4:16) Büyük olasılıkla, burada Pavlus’un ilk tutukluluğunun sonundaki yargılamadan söz edilmektedir.

34 (4:17) Eugene Stock, Plain Talks on the Pastoral Epistles, sayfası belli değil.

35 (4:22) Bazı metinlerde “Rab İsa Mesih ruhunla birlikte olsun” diye geçer.

BİBLİYOGRAFYA

1.Timoteos’un sonundaki Bibliyografya’ya bakınız.