Pavlus’tan

TIMOTEOS’A

BIRINCI MEKTUP

PASTORAL MEKTUPLAR

Giriş

“Pastoral mektuplar kilise tarihinde önemli rol oynamış ve Yeni Antlaş-ma’daki haklı yerini almıştır. Bireysel ya da topluluk olarak Mesih inanlıları için çok değerli sağlam pratik öğütler ve teolojik öğretişler içermektedir.”

– Donald Guthrie

I. “PASTORAL MEKTUPLAR”IN ANLAMI NEDİR?

1700’lerden beri 1. ve 2.Timoteos ile Titus bölümlerine “Pastoral Mektuplar” denmektedir. Böyle bir tanım, kişinin anlama şekline göre kolaylık da sağlaya-bilir, zorluk da.

Eğer bu tanım, Rab’bin sürüsünün koyunlarına nasıl çobanlık edilmesi gerek-tiğine ilişkin bir mektubu tanımlar nitelikte ise amacına ulaşmış sayılır.

Ancak eğer bunun anlamı, Timoteos ve Titus’un Efes ve Girit’teki kiliselerin önderleri (pastörleri) olduğu yönünde ise, o zaman yanılıyoruz demektir.

İngilizce eski King James çevirilerinin sonunda yer alan bazı notlar bu tarihsel hataya yol açmıştır. Örneğin 2.Timoteos’un sonunda şöyle bir not yer alır:

Efes kilisesine atanmış olan ilk gözetmen (piskopos) Timoteos’a, Pavlus ikinci kez Neron’un önüne çıkarıldığında, Roma’dan yazılan ikinci mektup.

Titus’un sonunda da şu not vardır:

Makedonya’nın Nikopolis kentinden, Girit kilisesine ilk atanan gözetmen (pisko-pos) Titus’a yazılmıştır.

Bir kilise önderi olan Albert Barnes’ı şu sözleri nedeniyle önyargılı olmakla suçlamak doğru olmaz:

Titus’un oradaki kilisenin ilk gözetmeni olduğuna ya da Kutsal Kitap’taki anlamıyla gözetmen olarak anılabilecek ilk kişi olduğuna ilişkin bir kanıt yoktur. Hat-ta Pavlus’un onunla birlikte bulunuşu ve Titus’u da başladığı işi bitirmek üzere orada “bırakışı”, Titus’un oradaki ilk kişi olmadığını kanıtlar niteliktedir.

Titus’un “gözetmen” olmak bir yana bir topluluk önderi olarak çalışmakta ol-duğuna ilişkin bir kanıt bile yoktur.

Bu tür yakıştırmalar hatalı ve kanıttan yoksun olduklarından, Kutsal Kitap’ın baskılarına eklenmemesi daha uygundur. Bunlar esinlenmiş yazılar değil, “notlar ve yorumlar” olduklarından, hatanın devam etmesine de yol açmaktadırlar. Timo-teos ve Titus’un Efes ve Girit’in gözetmenleri oldukları savı mektuplara değil, faz-la değeri olmayan notlara dayanmaktadır. Bu ifadeler hiç yazılmamış olsalardı, hiç kimse Yeni Antlaşma’yı okuyarak böyle bir sonuç çıkaramazdı.1

Çok şükür bu tür notlar artık Yeni Antlaşma’da bulunmamaktadır, ancak yine de yanlışın unutulması uzun sürmektedir.

Timoteos ve Titus, elçi Pavlus tarafından, kiliselere öğretişte bulunmak ve sah-te öğretmenlere karşı onları uyarmak için gönderilmekteydiler.

Hemen hemen tüm Kutsal Kitap uzmanları, bu üç mektubun aynı döneme ait olduğuna ve aynı elden çıktığına inandıklarından, onların kaynak ve güvenilirliği konusunu birlikte ele alacağız.

II. BU KİTAPLARIN YAZARLARI

1804 yılında Schmidt’in bu mektupların yazarının Pavlus olduğunu reddetme-sine kadar tüm imanlılar, hatta imanlı olmayanlar bile bu mektupların elçi tara-fından yazılmış olduğuna inanıyorlardı.

O günden beri bunların “sahte” olduğu, “dindar” kişilerce bile öne sürülür ol-muştur (sanki hilekârlık ile gerçek dindarlık yan yana olabilirmiş gibi!). Birçok li-beral ve bazı muhafazakârlar, Pavlus’un mektuplarının tamamının kendisi tara-fından yazılmadığını düşünmektedirler. Bir topluluğun yönetilmesi ve diğer önemli konularda da (sapıklıklarla ilgili uyarılar, son günlerle ilgili kuşkular gibi) önemli öğretişler içermesi nedeniyle bu mektubun kaynağı konusunda, 2.Petrus dışındaki diğer mektuplara oranla daha fazla bilgi vermemiz gerektiği kanısın-dayız.

III. DIŞSAL KANIT

Bu mektuplarla ilgili Kutsal Kitap dışı kanıtlar çok güçlüdür. Öyle ki, kabul edilmeleri için tek ölçüt bu olsaydı bile anında kabul edilirlerdi.

Bu mektuplardan doğrudan söz eden ilk yazar, bilindiği kadarıyla İrenaeus’tur. Muratoryan Kanonu gibi İskenderiyeli Clement ve Tertullian da mektupları Pav-lus’a atfeder. İlk kilise babaları sayılan Polycarp ile Roma’lı Clement de mektup-ları biliyorlardı.

Tertullian’a göre Marcion, “Kanon”unda bu üç kitaba yer vermez. Bundan, Marcion’un mektupların güvenilirliğinden çok içeriğine karşı olduğu sonucu çı-karılabilir. Marcion, Pavlus’un Pastoral mektuplarında belirtilen ve o sıralarda or-taya yeni çıkmış olan Gnostisizm’in acımasız saldırıları altında ezilen bir grubun önderiydi (Koloseliler’e Giriş kısmına bakınız). Bu Yahudi-karşıtı (anti semitik) inanç grubunun özellikle hoşlanmadığı bölümler şunlardır: 1.Timoteos 1:8; 4:3; 6:20 ve 2.Timoteos 3:16, 17.

IV. İÇSEL KANIT

Pastoral mektupları Pavlus’un yazmış olduğuna karşı çıkanların hemen hemen hepsi, mektupların içeriğine yönelik sözde kanıtlara dayanmaktadırlar.

Bunlar üç tür kanıtın olduğunu öne sürerler: Tarihsel, kiliseye ait ve dilbilim-sel kanıtlar. Bu konulara kısaca göz atalım.

Tarihsel Yönden: Bu kitaplardaki bazı olaylar, Pavlus’un diğer mektuplarındaki hizmetlerle ya da Elçilerin İşleri’nde bahsedilenlerle uyum içinde değildir. Pavlus’un Trofimos’u hasta olarak Milet’te, giysileri ile parşömen kağıtlarını ise Troas’ta bırakması, onun bilinen gezilerinde yaptıklarıyla uyum içinde değildir.

Bu çürütülmesi kolay olan bir savdır. Evet, bunların Elçilerin İşleri’nde belir-tilenlerle uyumlu olmadığı doğrudur, ancak uyumlu olma gereği de yoktur. Fili-pililer 1:25’inci ayet Pavlus’un serbest bırakılmayı umduğunu ima etmekteyken, bazı Hıristiyan kaynaklar onun serbest bırakıldığını ve tekrar hapse atılıp kafası kesilene dek hizmetine devam ettiğini belirtir. Bundan dolayı Pastoral mektup-larda sözü edilen olaylar, bu iki hapis dönemi arasındaki hizmetiyle ilgilidir.

Kilise Yönünden: Bazılarına göre bu mektuplarda görünen ikinci yüzyıldaki kilise örgütlenme biçimi Pavlus için çok geçtir. Ama Pastoral mektuplarda gözet-menler (piskoposlar), ihtiyarlar ve kilise görevlilerinden söz edilse de, o sözcük-lerin ikinci yüzyılda rahiplerin monarşik örgütlenme şekline ilişkin olduğuna dair bir kanıt yoktur. Daha önce yazılmış olan Filipililer 1:1’de, bir ya da birden çok topluluktan sorumlu bir gözetmenden değil, bir toplulukta bulunan birden çok gö-zetmen ve görevlilerden söz edilmektedir. İgnatius’un da desteğiyle, ikinci yüz-yıldan itibaren rahiplerin üzerinde olan papazlardan söz edilmekteyken, Timoteos ve Titus’ta, ihtiyar ve gözetmen sözcükleri birbirlerinin yerine kullanılmaktadır.

Topluluk önderleriyle ilgili bu temel bilgiler, ikinci yüzyıldan değil, elçisel dö-nemden söz edildiğini ortaya koymaktadır.

Dilbilimsel Yönden: En sert eleştiriler, Pavlus’un diğer on mektubuyla, bu üç mektup arasındaki stil ve sözcük farklılıklarına dayanılarak yapılmaktadır. Burada Pavlus’un sık kullandığı bazı sözcüklere ve deyimlere rastlanmazken, diğer mek-tuplarında kullanmadığı sözcükler göze çarpmaktadır. Pavlus’un bu mektupları yazmamış olduğunu “kanıtlamak” için ise, istatistiksel yöntembilime başvurulur (Aynı yöntem ile Shakespeare’in bazı şiirlerinin de onun tarafından yazılmadığı ileri sürülmüştür).

Burada bazı sorunların olduğunu kabul etmek gerekir. Bazı teoriler, hoşlanıl-mayan Kutsal Kitap öğretilerine karşı önyargılar üzerine kurulur (Bu mektuplarda belirtilen “son günlerde yoldan sapacak olanlar”, mektupların yazarının Pavlus ol-duğuna karşı çıkan bazı günümüz yazarlarıyla ne kadar da benzeşmektedir).

Birincisi, bu mektupların, hapisten çıktıktan sonra birçok yeri gezmiş ve yeni arkadaşlar edinmiş, ölüme yaklaşmış yaşlı birisi tarafından yazılmış olduğunu unutmamalıyız (2.Timoteos, hapse ikinci girişinde yazılmıştı). Yaşlanan, gezen, okuyan ve yeni kişilerle tanışan herkesin sözcük dağarcığı genişler.

İkincisi bu mektuplarda değinilen konuların (kilise görevlileri, ahlâk, Tan-rı’nın yolundan uzaklaşma) yeni sözcükleri gerektirdiğini de göz ardı etmemek gerekir.

Ayrıca bu mektuplar istatistiksel bir yöntemin uygulanamayacağı kadar kısa-dır. Dikkati çeken bir diğer nokta ise, Guthrie’nin de Giriş’te belirttiği gibi, yal-nızca bu mektuplarda görülen Yeni Antlaşma sözcüklerinin %80’i Grekçe Eski Antlaşma’da da bulunmaktadır (LXX). Pavlus da Tanrı’nın sözünü Grekçe olarak açıkladığından, Eski Antlaşma’yı hem İbranice, hem de Grekçe olarak iyi bili-yordu. Dolayısıyla Pavlus’un kullandığı ileri sürülen bu sözcükler, onun dağar-cığında bulunan sözcüklerdi. Günlük dilde Grekçe’yi kullanan ilk kilise önder-leri, bu mektupların Pavlus tarafından yazıldığına dair herhangi bir kuşku taşı-mazlar (Bazılarının İbraniler ile ilgili olarak aynı düşünceyi taşıması, yazarın üs-lubuna duyarlı olduklarını gösterir).

Bu savlara verilen tüm yanıtları, her yerde ve eskiden beri bu mektupların Pav-lus tarafından yazıldığına inanan imanlıları birlikte dikkate aldığımızda, biz de rahatça onları yazanın Pavlus olduğuna inanabiliriz. Aslında mektuplarda ahlâk ile ilgili konulara fazlasıyla değinilmiş olması, onların sahtekar ya da “dindar” gö-züken biri tarafından yazılmış olma olasılığını bertaraf etmektedir. Bunlar elçi Pavlus tarafından iletilen Tanrı sözleridir (2Ti.3:16, 17).

V. ÖN OLAYLAR VE KONULAR

Aslında bu mektuplarda Pavlus’un yaşamına ilişkin fazla bir bilgi yoktur. En fazla yapabileceğimiz şey, onun yaşamıyla ilgili yerleri bir araya getirebilmektir ki, bu da yetersizdir.

Bu mektuplarda sık sık tekrarlanan bazı sözcükler ve konular vardır. Bunlar, Rab’be olan hizmeti sona yaklaşan Pavlus’un kafasını meşgul eden konular hak-kında bize fikir verir.

Tipik sözcüklerden biri imandır. Pavlus, yoldan sapma tehlikesi artan kutsal-lara verilen Hıristiyan öğretişlerini vurgulamaya önem verdi ve insanların iman konusunda takınacakları tavırları tanımladı.

1. Bazıları iman konusunda battılar (1Ti.1:19).

2. Bazıları imandan döndüler (1Ti.4:1).

3. Bazıları imanı inkâr ettiler (1Ti.5:8).

4. Bazıları verdikleri ilk sözü çiğnediler (1Ti.5:12).

5. Bazıları imandan saptılar (1Ti.6:10).

6. Yine imandan sapanlar oldu (1Ti.6:21).

Sağlam öğretiş üzerinde önemle durulur. Sağlam sözcüğü sağlıklı, sağlık veren anlamına da gelir. Grekçe’de “Hijyen” sözcüğü de sağlam sözcüğüyle aynı kökten gelir. Elbette burada kastedilen, ruhsal hijyendir. Aşağıda verilen ayetleri inceleyin:

Sağlam öğretiş (1Ti.1:10; 2Ti.4:3; Tit.1:9; 2:1).

Doğru sözler (1Ti.6:3).

Doğru sözler (2Ti.1:13).

Sağlam iman (Tit.1:13; 2:2).

Doğru sözler söyle (Tit.2:8).

Vicdan sözcüğü de altı kez geçer:

1Ti.1:5, 19; 3:9; 4:2

1Ti.1:3

Tit.1:15

Tanrı yoluna bağlılık da öğretişlerin sağlamlığının bir kanıtı olarak vurgulanır (1Ti.2:2, 10; 3:16; 4:7, 8; 5:4; 6:3, 5, 6, 11; 2Ti.3:5 – Tanrı yolundaymış gibi; 3:12; Tit.1:1; 2:12).

Ağırbaşlı ve ölçülü olmak, elçinin, gençlerin öğrenmesi için önem verdiği ko-nulardandı (1Ti.2:9, 15; 5:6,8; 2Ti.3:2, 11; Tit.1:8; 2:2, 4, 6, 12).

Elçinin sözünü ettiği diğer iyi şeyleri de görmeden geçmemeliyiz:

İyi vicdan (1Ti.1:5,19)

Yasa iyidir (1Ti.1:8)

Savaşların en iyisi (1Ti.1:18)

Dua iyidir (1Ti.2:3)

İyi işler (1Ti.2:10; 3:1; 5:10, 25; 6:18; 2Ti.2:21; 3:17; Tit.1:16; 2:7, 14; 3:1, 8, 14).

İyi davranış (1Ti.3:2).

İyi tanınma (1Ti.3:7).

İyi yer edinme (1Ti.3:13).

Yaratılan her şey iyidir (1Ti.4:4).

İyi hizmetkâr (1Ti.4:6).

İyi öğretiş (1Ti.4:6).

Tanrı yolunda yürüme (1Ti.5:4).

İman uğrunda iyi mücadele (1Ti.6:12; 2Ti.4:7).

İyi tanıklık (1Ti.6:13).

Sağlam temel (1Ti.6:19).

İyi öğretiler (2Ti.1:14; Tit.2:3; 3:8).

İyi asker (2Ti.2:3).

İyi insanlar (2Ti.3:3; Tit.1:8; 2:5).

Bağlılık (Tit.2:10).

Bu mektuplarda ayrıca tıbbi terimler de geçmektedir. Bazıları bunun Pav-lus’un doktor Luka ile olan yakınlığına bağlı olduğunu düşünürler.

Daha önce de değindiğimiz gibi, “sağlam” sözcüğü sağlıklı olan anlamına ge-lir ve öğretiş, sözcükler, konuşma ve imanla ilgili olan tanımlamalarda kullanılır.

1.Timoteos 4:2’de Pavlus, dağlanmış, yani sıcak bir aletle yakılmış bir vicdan-dan söz eder.

Tartışma ve kelime kavgası çıkarmayı çok sevmek, ruhsal bir hastalığa işaret eder (1Ti.6:4).

2.Timoteos 2:17’deki “kanser” sözcüğü, Türkçe’ye kangren olarak çevrilmiştir ve asıl anlamı da buna çok yakındır.

“Kulak okşayan sözler” (2Ti.4:3) Pavlus’un son günlerle ilgili ruhsal bozuk-luklara ilişkin kullanmış olduğu son ifadedir.

Tüm bu bilgilerin ışığında Timoteos’un birinci mektubunu ayet ayet incelemeye geçebiliriz.

PAVLUS’TAN TİMOTEOS’A

BİRİNCİ MEKTUP

Giriş

“Bu mektup Timoteos’a, elçinin temsilcisi olarak çalışma yetkisi veren ka-nıtlar içermektedir. Buna uygun olarak mektubun çoğu, Timoteos’un kişisel yaşamı ve işleriyle ilgilidir.”

– D. Edmond Hiebert

I. KUTSAL YAZILAR’DAKİ YERİ

Elçi Pavlus’un bu son derece güvenilir mektuplarından kiliseyi yoksun bırak-maya çalışanlar, inanca zarar vermektedirler. Bu kişiler için asıl sorunun Pav-lus’a ait olmayan sözcükler olduğunu sanmıyoruz, çünkü sözcüklerin sıralanışı ta-mamen Pavlus’un üslubuna uygundur. Birçok ayet bu tür kişilerin yaptıklarını ve öğrettiklerini önceden eleştirmektedir.

1.Timoteos’taki gerçek güzellik ve ruhsal gücü, önyargılı olmaksızın metin üzerinde derin düşünen herkes görebilir. Hatta yazarın Pavlus olduğuna karşı çı-kan birçokları bile bunu öylesine derinden hisseder ki, iyi bir sahtekarın yazdığı bu mektuplarda Pavlus’un yazdığı yerlerin de olduğunu öne sürmeye başlarlar. Örneğin geçen yüzyılın kuşkucu Fransız yazarı Ernest Renan şöyle der: “Bu mek-tupların bazı bölümleri öyle güzeldir ki, o sahtekarın, Pavlus’un bazı notlarını ele geçirip yapıtına eklemiş olabileceğini düşünmeden edemeyiz.”1

Bunların Pavlus’un güvenilir notları olduğunu ve tüm dünyaya yayılmış öğre-tişler olduğunu kabul etmek çok daha kolay olmaz mıydı?!

1.Timoteos’ta, kilisedeki düzen, kadınların görevleri ve toplulukta çalışanlarla ilgili çok önemli ayetler vardır. Kitapta, Tanrı adamının nasıl yaşaması gerektiği, mükemmel bir örnek olan Pavlus tarafından açıklanır.

II. KİTABIN YAZARI

Bu konuda Pastoral Mektuplar bölümüne bakınız.

III. TARİH

Hemen hemen tüm tutucuların, ilk olarak 1.Timoteos’un, sonra Titus’un ve Pavlus’un ölümünden bir süre önce de 2.Timoteos’un yazıldığı konusunda hemfikirdirler. Eğer Pavlus İ.S. 61 yılında hapisten çıktıysa, gezilerini de dikkate alır-sak, mektubun 64-66 yıllarında ve büyük olasılıkla da Yunanistan’dan yazılmış olması gerekir.

IV. ÖN OLAYLAR VE KONULAR

1.Timoteos’un konusu, 3:14, 15’de oldukça açık biçimde özetlenir:

Yakında yanına gelmeyi umuyorum. Ama gecikirsem, gerçeğin direği ve dayana-ğı olan Tanrı’nın ev halkı arasında, yani yaşayan Tanrı’nın topluluğunda nasıl dav-ranmak gerektiğini bilesin diye sana bunları yazıyorum.

Pavlus Tanrı’nın topluluğunda belli bir davranış biçimi olması gerektiğini ve Timoteos’a da bu konuda bilgi vermek için yazdığını belirtiyor.

Yaramaz bir çocuğa nasıl davranması gerektiğini öğretmedikçe, onu azarlayıp durmanın bir yararı yoktur. Ona ilk önce iyi davranışların neler olduğu öğretil-melidir. 1.Timoteos’da, Tanrı’nın çocuklarına bu öğretilmektedir.

Değişik bölümlere göz attığımızda, yukarıda belirtilen konuyu destekler nite-likte olduğunu görürüz. 2.bölüm, topluluk içinde kadınların yeri ile dua etme ko-nularını içerir. 3.bölümde, toplulukta önder olacak kişilerin sahip olması gereken nitelikler belirtilir. 5.bölüm ise topluluğun dul kişilerle ilgili sorumluluklarına de-ğinir.

ANA HATLAR

I. SELAMLAMA (1:1-2)

II. PAVLUS’UN TİMOTEOS’A UYARILARI (1:3-20)

A. Yanlış Öğreti Yayanlara Karşı Uyarılar (1:3-11)

B. Tanrı’nın Gerçek Lütfuna Şükran (1:12-17)

C. Uyarıların Yinelenmesi (1:18-20)

III. TOPLULUKTA YAŞAMLA İLGİLİ İLKELER (2:1 - 3:16)

A. Dua Konusu (2:1-7)

B. Kadınlar ve Erkeklerle İlgili (2:8-15)

C. İhtiyarlar ve Gözetmenler (3:1-13)

Ç. Topluluktaki Davranışlar (3:14-16)

IV. İMANDAN DÖNÜŞ (4:1-16)

A. Yaklaşan Sapıklıklara Karşı Uyarılar (4:1-5)

B. Yaklaşan Sapıklıklara Yönelik Yapıcı Öğütler (4:6-16)

V. İMANLILARLA İLGİLİ ÖZEL ÖĞÜTLER (5:1 - 6:2)

A. Değişik Yaş Grupları (5:1-2)

B. Dullar (5:3-16)

C. İhtiyarlar (5:17-25)

Ç. Köleler ve Efendiler (6:1-2)

VI. SAHTE ÖĞRETMENLER VE PARA SEVGİSİ (6:3-10)

VII. TİMOTEOS’A SON UYARILAR (6:11-21)

YORUM

I. SELAMLAMA (1:1-2)

1:1   Pavlus kendini öncelikle Mesih İsa’nın elçisi olarak tanıtır. Elçi “gönde-rilmiş olan”dır, dolayısıyla Pavlus da Rab’bin işini yapmak üzere Tanrı tarafın-dan atandığını belirtiyor. Pavlus’un yetkisi, kurtarıcımız Tanrı’dan ve umu-dumuz Mesih İsa’nın buyruğundan gelmektedir. Bu, seçimi Pavlus’un yap-madığını ve kendisinin başka insanlar tarafından atanmadığını vurgulamaktadır. O, kesin bir şekilde Tanrı’dan, vaaz etmek, öğretmek ve acı çekmek için çağrı al-mıştı. Bu ayette Baba Tanrı’dan Kurtarıcı olarak söz edilir. Yeni Antlaşma’da Kurtarıcı olarak söz edilen kişi genellikle Rab İsa’dır. Ancak burada bir çelişki yoktur. Tanrı, insanların kurtulmasını arzulayan, bunu yerine getirmek için Oğ-lu’nu gönderen ve Rab İsa’ya iman edenlere sonsuz yaşamı vererek Kurta-ran’dır. Mesih, Tanrı’nın günahkârları kurtarabilmesi için çarmıhta ölüme katla-narak bizi Kurtaran’dır.

Burada Rab İsa Mesih’ten umudumuz diye söz edilmektedir. Bu, Koloseliler 1:27’yi anımsatmaktadır: “Mesih içinizdedir. Bu da size yüceliğe kavuşma umu-du veriyor.” Cennete gidebilme umudumuz yalnızca Rab İsa’nın yaptığı işte ve kişiliğinde gizlidir. Aslında Kutsal Kitap’ta açıklanan umut dolu geleceğe sahip olabilmek, yalnızca Rab İsa ile olan ilişkiyle mümkündür.

Ayrıca Mesih’in barışımız olduğunu belirten Efesliler 2:14 ile O’nun yaşamımız olduğunu anlatan Koloseliler 3:4 ayetine de bakınız. Mesih, geçmiş günah-larımıza çözüm getirmesinden dolayı barışımız, bugün için güç vermesiyle ya-şamımız, gelecekteki kurtuluşumuzu sağlamasıyla da umudumuzdur.

1:2   Mektup, “imanda öz oğlum” olarak nitelendirilen Timoteos’a hitaben yazılmıştır. Bu, Timoteos’un, elçinin belki de Listra’ya yaptığı ilk ziyareti sırasında, kurtulmuş olabileceğini gösterebilir (Elç.14:6-20). Ancak Elçilerin İşle-ri’nden edinilen genel izlenime göre Timoteos, Pavlus onunla tanışmadan önce iman etmiş bir öğrenciydi (Elç.16:1-2). Bu durumda imanda öz oğul ifadesi, Ti-moteos’un da Pavlus’un sahip olduğu ahlâksal ve ruhsal özelliklere sahip oldu-ğunu gösterir. Aynı karaktere sahip olduğu için, ateşli bir izleyicisiydi.

Stock bu konuda şöyle der:

“Böyle bir öndere sahip olan Rab’bin hizmetkârına ve böylesine öz oğullara sahip önderlere ne mutlu!”

Yeni Antlaşma’daki mektuplarda selamlama sözcükleri olarak genellikle “lü-tuf ve esenlik” kullanılır. 1. ve 2.Timoteos, Titus ve 2.Yuhanna’da ise lütuf, mer-hamet ve esenlik kullanılır. Bu mektupların kiliseler yerine bireylere yazılmış ol-maları merhamet sözcüğünün neden eklenmiş olduğunu açıklar.

Lütuf, Mesih inanlısı olarak yaşamak ve hizmet etmek için gereken tanrısal kaynakları belirtir.

Merhamet, muhtaç ya da zayıf olanın korunması için gereken tanrısal şefkat-tir. Esenlik ise, içimizi dolduran dinginlik ve huzurdur. Bu üç bereket, Baba Tanrı’dan ve Rabbimiz Mesih İsa’dan gelir. Bu ayette de, İsa Mesih’ten Baba ile eşit şekilde söz edilmesi nedeniyle, Mesih’in tanrısallığının iması vardır. Rabbi-miz Mesih İsa ifadesi, Mesih’in Rabliğini vurgulamaktadır. “Kurtarıcı” sözcüğü Yeni Antlaşma’da 24 kez geçerken, “Rab” sözcüğü 522 kez geçmektedir. Bu önemli istatistiksel bilgileri kendi yaşamlarımıza da uygulayabilmemiz gerekir.

II. PAVLUS’UN TİMOTEOS’A UYARILARI (1:3-20)

A. Yanlış Öğretilere Karşı Uyarılar (1:3-11)

1:3   Pavlus’un Roma’da ilk kez hapse girmesinin ardından Timoteos ile bir-likte Efes’e gitmiş olması muhtemeldir. Makedonya’ya hareketinin ardından Pav-lus, Timoteos’tan bir süre daha Efes’te kalıp Tanrı’nın sözünü öğretmesini ve imanlıları yanlış öğreti yayanlara karşı uyarmasını istemişti. Pavlus Makedon-ya’dan güneye, Korint’e gitti. Bu mektubu oradan yazmış olabilir. Elçi 3.ayette aslında şöyle demektedir: “Makedonya’ya giderken Efes’te kalmanı istemiş-tim, şimdi aynı isteğimi yineliyorum.” Buradan, Timoteos’un Efes’teki topluluğa önder olmak üzere atanmış olduğu sonucu çıkmaz. Bu bölümde böyle bir dü-şünceye rastlamıyoruz. Tersine oraya, Mesih inancına aykırı ve uydurma bazı öğretilerin yayılmasına karşı belirli kişileri uyarmak için gönderilmişti. Söz ko-nusu yanlış öğretiler, yasacılık ve Gnostisizmdi. Timoteos bu sorunlardan kaçıp kurtulma eğilimi gösterebilir diye, Pavlus onun orada kalmasını istiyordu.

1:4   Timoteos ayrıca bu adamları masallar ve sonu gelmeyen soyağaçlarıyla uğraşmamaları konusunda uyarmak için teşvik ediliyordu. Bu masal ve soyağaç-larının ne olduklarını tam olarak bilmemiz olanaksızdır. Bazıları bunların, Ya-hudi öğretmenler arasında yaygın olan bazı masal ya da efsanelerle ilişkili olduğu kanısındadır. Bazıları ise bunların Gnostiklerin efsaneleri ve soyağaçları olduk-larını düşünürler. Bugünkü sapık öğretilerin de aynı özellikleri taşıdığını görmek ilginçtir. Sahte din kurucularıyla ilgili birçok hayali öykü üretildiği gibi, Mor-monlar’da da soyağaçları önemli bir yer tutmaktadır.

Hiçbir değeri olmayan bu tür konular, yalnızca insanların kafalarını karıştırır. İmana dayanan tanrısal düzene hizmet etmez. Kurtuluş planı Tanrı tarafından, kuşkular yaratıp tartışmalara neden olmak için değil, insanların yüreklerindeki imanı geliştirmek için düzenlenmiştir. Efes topluluğundaki bu insanlar ilgilerini, efsane ve soyağaçları gibi gereksiz konulara değil, insanları kutsallaştırıp kuşku yerine imanı geliştirecek Mesih inancının harika gerçeklerine yöneltmeliydiler.

1:5   Bu ayetteki en önemli nokta, buyruk sözcüğünün Musa’nın Yasası olan On Buyruk’a değil, 3. ve 4.ayetlerdeki uyarılara ilişkin olmasıdır. “Buyruğun amacı ...sevgiyi uyandırmaktır.” Pavlus, Timoteos’a verdiği uyarının amacının yalnızca inancı sağlamlaştırmak değil, pak yürekten, temiz vicdandan ve içten bir imandan doğan sevgiyi de uyandırmak olduğunu belirtiyor. Bunlar, Tan-rı’nın lütuf müjdesinin duyurulduğu her yerde bulunan şeylerdir.

Sevgi hiç kuşkusuz Tanrı’ya, diğer imanlılara ve genel olarak tüm dünyaya yönelik olan sevgidir. Bu sevgi pak yürekten fışkırmalıdır. Eğer bir kişinin iç ya-şamı temiz değilse, oradan gerçek bir Hıristiyan sevgisi de fışkıramaz. Bu sevgi aynı zamanda temiz vicdanın, yani Tanrı ve insan önünde kusursuz bir vicdanın da ürünü olmalıdır. Son olarak bu sevgi, ikiyüzlü olmayan ve maske takmamış iç-ten bir imanın da sonucu olmalıdır.

Pavlus’un sıraladığı bu değerler ne sahte öğretiler tarafından sağlanabilir, ne de efsane ve soyağaçlarının sonucu olabilir! Bu, pak yürek, temiz vicdan ve iç-ten bir iman sonucu olarak, sevgiyi doğuran tanrısal lütfun öğretisidir.

5.ayet aynı zamanda gerçek bir öğretinin meyvelerinin neler olduğunu da or-taya koyuyor. Bir öğreti bu sonuçları ortaya çıkarıp çıkarmamasına göre sınana-bilir.

1:6   Bunlardan, yani pak yürek, temiz vicdan ve içten imandan sapmış kişiler de vardı. Sapma ile kastedilen, amaçlarının baştan yanlış olması ya da hedefle-dikleri noktayı şaşırmaları olabilir. Biz, amaçlarının baştan yanlış olması konu-sunun kastedildiğini düşünüyoruz. Bu kişiler bu şeylere ulaşmaya çalışmak bir yana, niyet bile etmemişlerdi. Sonuçta boş konuşmalara dalmışlardı. Vaazları in-sanları kutsallaştırmakta başarısız kalan, amaçsız vaazlardı.

Pavlus bu mektupta “bazı” sözcüğünü oldukça sık kullanır. 1.Timoteos’u yaz-dığı sırada, bu farklı öğreti yayan kişiler toplulukta küçük bir azınlığı temsil edi-yorlardı. 2.Timoteos’a geldiğimizde, “bazı” sözcüğünün fazla kullanılmadığını göreceğiz. Güç dengesi değişmiş, farklılık çok daha genel anlamda ele alınır ol-muştur. Azınlık da çoğunluk haline gelmiştir.

1:7   Önceki ayetlerde göndermede bulunulan farklı öğreti yayan kişiler, Yahudilikle Hıristiyanlığı, yasa ile lütfu birbirine karıştırmaya çalışan Yahudi taraftarı kişilerdi. Mesih’e iman etmenin kurtuluş için yeterli olmadığını öne sürü-yorlardı. Erkeklerin sünnet olması, Musa’nın Yasası’nın yerine getirilmesi üze-rinde ısrarla duruyorlardı. Yasa’nın, imanlının yaşam rehberi olması gerektiğini öğretiyorlardı.

Bu yanlış öğreti kilise tarihi boyunca, her yüzyılda varlığını sürdürmüştür. Bu-gün bile Mesih inancına en çok zarar veren konulardan biridir. Buna göre; kur-tuluş için Mesih’e iman etmek şart ise de, ayrıca kişi vaftiz olmalı ya da bir kili-seye üye olmalı, Yasa’yı izlemeli, ondalık vermeli, kefaret ödemeli ya da bir çe-şit “hayır işi” yapmalıdır. Bu tür bir kuralcılığı öğretenler kurtuluşun, hayır işleri olmadan, yalnızca Mesih’e imanla sağlandığını anlamamaktadırlar. Hayır işleri-nin kurtuluşun nedeni değil, sonucu olduğunu görmemektedirler. Bir kimse iyi iş-ler yaparak Mesih inanlısı olmaz, tersine Mesih inanlısı olduğu için iyi işler yapar. İmanlının yaşam rehberinin yasa değil de Mesih olduğunu fark etmezler. Bir insanın lanet altında olmaktan kurtulmadan, yasadan da kurtulamayacağını bilmezler. Yasa kendi kurallarına uymayanları ölüme mahkum eder. Hiç kimse Yasa’yı mükemmel ve eksiksiz olarak uygulayamayacağından, herkes ölüme mahkum olmuş olur. Ancak Mesih, bizim için lanetlenerek imanlıları Yasa’nın la-netinden kurtarmıştır.

Elçi, kendilerini Kutsal Yasa öğretmeni ilan eden bu kişilerin ne söyledikleri sözleri, ne de iddia ettikleri konuları anladıklarını belirtiyor. Yasa’nın hangi amaçla verilmiş olduğunu ve imanlının Yasa’yla ilişkisini tam olarak anlama-dıkları için, Yasa hakkında ne diyeceklerini bilemediler.

1:8   Pavlus Yasa’nın özünde bir sorun olmadığını açıkça belirtir. “Yasa gerçekten kutsaldır. Buyruk da kutsal, doğru ve iyidir” (Rom.7:12). Ancak Yasa özü-ne uygun biçimde kullanılmalıdır. Yasa hiçbir zaman kurtuluşu sağlayacak bir yol olarak verilmemişti (Elç.13:39; Rom.3:20; Gal.2:16,21; Gal.3:11). Yasa’nın özüne uygun kullanılması, onun vaaz ve öğretiş yoluyla bizi günahlı olduğumuza ikna etmesi olmalıdır. Yasa, yaşam ilkesi ya da kurtuluş yoluymuş gibi sunul-mamalıdır.

Guy King, Yasa’nın öğrettiği üç dersi şöyle sıralar: “Yapmalıyız, yapmamalıyız, yapamayız.” Yasa bir günahlının yaşamında üstüne düşeni yaptığında, o kişi Tanrı’ya şöyle seslenmeye hazır demektir: “Ya Rab, lütfunla beni kurtar.”2 Ya-sa’nın kurtuluş ya da kutsal kılınmak için şart olduğunu öğretenler, kendi içle-rinde tutarlı değildirler. Örneğin, bir Mesih inanlısı Yasa’yı çiğnerse öldürülmesi gerekmez derler. Oysa bu, Yasa’nın yetkisine terstir. Cezası ve yaptırımı olmayan yasa, iyi öğütten başka bir şey değildir.

1:9   Yasa doğru olanlar için değildir. Eğer bir insan doğru ise bir yasaya gereksinimi yoktur. Bu, Mesih inanlısı için de geçerlidir. Tanrı’nın lütfu sayesinde kurtuluşa kavuştuktan sonra, kutsal bir yaşam sürebilmesi için On Buyruk’a itaat etmesi gerekmez. Bir Mesih inanlısının Tanrı’ya yaraşır bir yaşam sürmesini sağ-layan cezalandırılma korkusu değil, Golgota’da ölen Kurtarıcı’ya duyduğu sev-gidir.

Elçi, Yasa’nın kendilerine verildiği insan gruplarını tanımlamaya devam edi-yor. Birçok Kutsal Kitap yorumcusu, bu tanımlama ile On Buyruk arasında yakın bir ilişki olduğunu öne sürer. On Buyruk iki bölüme ayrılır; ilk dört madde insa-nın Tanrı’ya yönelik görevlerini, diğer altısı da komşusuna yönelik görevlerini ele alır. Aşağıdaki sözler On Buyruk’un ilk bölümü ile ilişkili gözükmektedir: Yasa tanımayanlar ve asiler, tanrısızlar ve günahkarlar, kutsallıktan yoksun ve kutsala karşı saygısız olanlar... Öldürenler sözcüğü altıncı buyrukla ilgilidir; öldürmeyeceksin. Öldürenler sözüyle, burada bir başkasını kazayla öldüren kişi değil, katiller kast edilir.

1:10   Fuhuş yapanlar ve oğlancılar, ahlâk dışı homoseksüel ve heterosek-süel ilişkileri tanımlamaktadır. Bu da yedinci buyrukla ilişkilidir. “Zina etmeye-ceksin.” Köle tüccarları da açıkça sekizinci buyrukla ilişkilidir; “Çalmayacak-sın”. Yalancılar, yalan yere ant içenler dokuzuncu buyrukla ilgilidir; “Komşuna karşı yalan yere tanıklık etmeyeceksin.”

Tam içeriği onuncu buyrukla doğrudan ilişkili değilse de, “Sağlam öğretiş” tüm buyrukları özetleyici niteliktedir.

1:11   Bu ayetin önceki ayetlerle nasıl bir ilişkisi olduğuna karar vermek güç-tür. 10.ayette sözü edilen sağlam öğretişin Müjde’ye göre böyle olduğu düşü-nülebilir. Ya da Pavlus’un 8-10.ayetlerde yasa hakkında söylediklerinin, vaaz ettiği Müjde ile tam bir uyum içinde olduğunu kastetmektedir. Ya da Pavlus’un 3-10.ayetlerde sahte öğretişler hakkında söylediklerinin Müjde’yle uyumlu olduğu düşüncesi söz konusudur. Buradaki vurgu, Müjde’nin yüce olduğu gerçeğinden hareketle, Müjde’nin Tanrı’nın yüceliğini harika bir şekilde anlattığı gerçeği üzerinedir. Doğru, kutsal ve adil olan Tanrı’nın aynı zamanda da lütuf, merhamet ve sevgi Tanrısı olduğunu anlatır. O’nun kutsallığının gerektirdiği şeyi sevgisi sağlamıştır; Rab İsa’yı kabul edenlere sonsuz yaşam verilir.

Yüceltilmiş olan Rab İsa Mesih’le ilgili olan bu Müjde, elçiye emanet edilmiş-ti. Müjde, insanlara O’nun yalnızca kurtarıcı değil, aynı zamanda da Rab oldu-ğunu anlatır.

B. Tanrı’nın Gerçek Lütfuna Şükran (1:12-17)

1:12   Pavlus önceki bölümde, Yasa’yı Efes’teki imanlılara zorla kabul ettir-meye çalışan, farklı öğretiler yayan kişileri tanımlamaktaydı. Şimdi ise kendisinin nasıl iman ettiğini anımsıyor. Bu, Yasa’yı yerine getirerek değil, Tanrı’nın lüt-fuyla gerçekleşmiştir. Elçi doğru birisi değil, tersine günahkarların önde gide-niydi. 12-17.ayetler, Pavlus’un kendi deneyimine göre, Yasa’nın özüne uygun olarak kullanılışını resmeder. Yasa onun için bir kurtuluş yolu değil, günahlı ol-duğunu iyice ortaya koyan bir araçtı.

Pavlus ilk olarak güçlendirici lütfundan ötürü Mesih İsa’ya şükrediyor. Vur-gulanan nokta, Tarsus’lu Saul’un Rab için ne yaptığı değil, Rab’bin onun için ne yaptığıdır. Elçi, Rab İsa’nın kendisini yalnızca kurtarmakla kalmayıp sadık sa-yarak hizmetine atamasının şaşkınlığını üzerinden atamıyor. Yasa asla böyle bir lütuf gösteremezdi. Tersine, Yasa’nın katı kuralları, günahkar Saul’u ölüme mah-kûm ederdi.

1:13   Bu ayet Pavlus’un iman etmeden önce On Buyruk’u çiğnemiş olduğunu açıkça ortaya koymaktadır. Pavlus, kendisinin önceden İsa’ya küfreden, küstah ve zalim biri olduğunu söylüyor. Mesih inancının Yahudilik için bir tehlike ola-cağını düşündüğünden, Mesih inanlılarını öldürmeye çalışıyordu. Bu nedenle de imanlılara karşı zalimce, acımasız ve küstah eylemlerde bulunmaktan zevk alı-yordu. Küfreden, zalim ve küstah sözcüklerinde az kötüden çok kötüye doğru bir gidiş söz konusudur. Birincisinde yalnızca sözcüklerle, ikincisinde inançlarından ötürü insanlara acı çektirerek, sonuncusunda ise sertlik ve kötüye kullanma şek-linde günah işleme söz konusu olmaktadır.

Ancak Pavlus’a merhamet edildi. Yaptıklarını bilgisizlikten ve imansızlıktan yaptığı için, hak etmiş olduğu ceza kendisine verilmedi. Mesih inanlılarına zulmederek Tanrı’ya hizmet ettiğini sanıyordu. Anne babasının dini ona gerçek Tanrı’ya tapınmayı öğrettiğinden, Mesih inancının Eski Antlaşma’daki Yehova’ya karşı bir inanç olduğunu sanmıştı. Gayretinin ve enerjisinin de yardımıyla, Mesih inanlılarını öldürerek Tanrı’nın onurunu savunmaya çalışmıştı.

Birçokları gayret ve içtenliğin Tanrı için önemli olduğu konusunda ısrar eder. Ancak Pavlus örneği, gayretin yeterli olmadığını göstermektedir. Hatta gayret, yanlış yolda olan kişiyi daha çok yanlış yapmaya iter. Gayreti arttıkça verdiği za-rar da artar!

1:14   Pavlus yalnızca hak ettiği cezadan kurtulmakla kalmadı, hak etmediği kadar da bol lütuf buldu. Günahın çoğaldığı yerde Tanrı’nın lütfu da çoğaldı (Rom.5:20).

Rab’bin Pavlus’a armağan ettiği lütfun boşuna olmadığı şu sözlerden de anla-şılır: “Mesih İsa’da olan sevgiyle birlikte...” Mesih İsa’da olan sevgi Pavlus’a gelen lütfa eşlik ediyordu. Bu, lütfunu veren Rab’bin, sevgi ve imanın da kay-nağı olduğu şeklinde de anlaşılabilir. Tanrı’nın lütfunun Pavlus tarafından red-dedilmediğini, ancak onun daha önceden nefret ettiği kutsanmış olan Rab İsa’yı sevip O’na güvenerek karşılık verdiğini göz önüne alırsak durumu daha iyi an-layabiliriz.

1:15   Bu Pastoral mektuplardaki beş “güvenilir söz”ün ilkidir. Bu güvenilir bir sözdür, çünkü yanılmayan ve yalan söylemeyen Tanrı’nın sözüdür. İnsanlar böyle bir söze tam güvenle inanabilir, hatta buna inanmamak mantıksızca bir davranış olur. Bu, her bakımdan kabule layıktır, çünkü herkese uygulanabilir. Tanrı’nın insanlar için neler yaptığını anlatır ve kurtuluş armağanını herkese sunar.

Mesih İsa, Rabbimiz’in Tanrılığını vurgular. Cennetten yeryüzüne gelmiş olan ilk önce Tanrı (Mesih) sonra da insandı (İsa). Kurtarıcı’nın önceden de var olduğu, “dünyaya geldi” sözüyle ima edilmiştir. Beytlehem O’nun var oluşunun başlangıcı değildi. Sonsuzluklar boyunca Baba Tanrı’yla birlikteydi, ama özel bir iş için insan bedeninde dünyaya geldi. Takvimler de O’nun gelmiş olduğuna ta-nıklık eder; takvimlerimizin başlangıcı O’nun doğumunu başlangıç olarak kabul eder. Peki Rabbimiz neden yeryüzüne geldi? Tabii ki, iyi insanları kurtarmak için değil (zaten iyi olan yoktur ki!), günahkarları kurtarmak için geldi. Yasa’ya tam olarak itaat edenleri kurtarmak için de değil, çünkü Yasa’ya tam olarak itaat edebilecek kimse yoktur.

Burada Hıristiyanlık ile tüm inançlar arasındaki temel ayrılık noktasına geliyoruz. Diğer inançlar insanlara, Tanrı’nın gözünde değer kazanabilmek için bir şeyler yapabileceklerini söylerler. İncil ise insanın kayıp durumda, kendini kurtaramayacak bir günahlı olduğunu ve cennete gidebilmenin yalnızca Rab İsa’nın çarmıhta akıtılan kanı aracılığıyla gerçekleşebileceğini söyler. Pavlus’un daha ön-ce açıkladığı şekildeki Yasa öğretişi ise, insan bedenine önem verir. İnsana tam da duymak istediği şeyi, yani kendi kurtuluşuna katkıda bulunabileceğini söyler. Oy-sa İncil, kurtuluşun yalnızca Mesih sayesinde olduğunu, insanın günah işlemek dı-şında bir şey yapmadığını ve kurtuluşu sağlayanın Rab İsa olduğunu ısrarla söyler.

Tanrı’nın Ruhu, Pavlus’un kendisini günahkarların en kötüsü olarak görme-sini sağlamıştı. Bazıları ise bunu, “günahkarların en önde gideni” diye çevirir. “Günahkarların en kötüsü” tanımının, puta tapan ya da ahlâksızlık konusunda aşı-rılığa kaçan biri için değil de, katı kurallara bağlı bir Yahudi evinde yetişmiş, din-dar birisi için kullanılmış olduğuna dikkat edin. Pavlus öğretiş konusunda günah işliyordu. Rab İsa Mesih’in işi ve kişiliğiyle ilgili Tanrı sözünü kabul etmiyordu. Tanrı’nın Oğlu’nu reddetmek, işledikleri günahların en büyüğüydü.

Ayrıca onun günahkarların en kötüsü “bendim” değil de, “benim” dediğine dikkat edin. Çoğu kez kendi günahkarlığının en çok farkında olanlar, yüreğinde Tanrı’ya en fazla yer verenlerdir.

1.Korintliler 15:9’da (İ.S. 57 yılında yazılmıştır) Pavlus kendinden, “elçilerin en küçüğü” diye söz eder. Efesliler 3:8’de de (İ.S. 60 yılında yazılmıştır) kendine “kutsalların en değersiziydim” der. Şimdi de daha sonra yazılmış olan 1.Timoteos 1:15’de, günahkarların en kötüsü benim diyor. Burada Pavlus’un alçakgönüllülük konusunda ilerleyişini görüyoruz.

Bir çeviride en kötüsü yerine, “birincisi” der. Anlatılmak istenen, onun en gü-nahkar insan olduğu değil, İsrail ulusunda bu konuda ilk oluşuydu. Yani onun iman edişi, İsrail’in gelecekte iman edeceğinin ilk işareti oluyordu. Kendi halkı İsrail’in yeniden doğmasından önce, “Zamansız doğmuş bir çocuktu” (1Ko.15:8). Onun, insan yardımı olmaksızın, gökten gelen bir esinle kurtulmasında olduğu gibi, belki Yahudiler de yaklaşan büyük sıkıntı döneminde aynı şekilde kurtula-caklardır. 16.ayetteki, “öncelikle” ve “örnek” sözcükleri, bu tür bir yoruma yol açacak niteliktedir.

1:16   Burada Pavlus’a neden merhamet edildiği açıklanıyor. Mesih İsa’nın sı-nırsız sabrı onda gözükecek, sergilenecekti. Günahkarların en kötüsü olduğu gibi, şimdi de Rab’bin tükenmez lütfunun örneği olacaktı.

William Kelly’nin dediği gibi o,

“Hem en büyük düşmanlığın üstünde olan tanrısal sevginin, hem de çeşitli ve en yorucu engellere karşı olan tanrısal sabrın”3 örneği olacaktı.

Pavlus örnek olacaktı. Matbaacılıkla uğraşanlar, kitap basılmadan önce kita-bın ozalitini alırlar. Örnek materyal belirlenir. Pavlus’un iman edişi de, Kurtarıcı Siyon’dan geldiğinde, İsrail ulusunun kurtulacağına örnek oluşturmaktadır (Rom.11:26).

Genel olarak bu ayet, ne kadar kötü olursa olsun kimsenin umutsuzluğa kapıl-maması gerektiğini gösterir. Rab günahkarların en kötüsünü bile kurtardığına göre, onlar da tövbe ettiklerinde Rab’bin kendilerine lütuf ve merhamet gösterece-ğini bilip teselli bulabilir ve O’na iman ederek sonsuz yaşama kavuşabilirler.

1:17   Pavlus Tanrı’nın kendisine gösterdiği lütfu düşününce, bu şükran duası coşkuyla dudaklarından dökülüyor. Bunun Baba Tanrı’ya mı, yoksa Rab İsa’ya mı yönelik olduğunu anlamak güçtür. “Çağların Kralı” sözü, bunun daha çok Rab İsa’ya yönelik olduğunu düşündürüyor. “Kralların Kralı, rablerin Rab’bi” ifadesi de O’nun için kullanılır (Va.19:16). Bununla birlikte, görünmez sözcüğü ise Baba Tanrı ile ilgilidir, çünkü Rab İsa görünür olmuştu. Tanrı’nın hangi kişi-liğine ait olduğunu tam olarak ayırt edememek bile, O’nun tam eşitlik içinde olu-şunun bir göstergesidir.

Çağların Kralı’nın ölümsüz olduğu belirtilir. Bu, O’nun bozulmayacağı, mahvedilmeyeceği anlamına gelir. Tanrı aslında görünmezdir de. Eski Antlaşma döneminde yaşayan insanlar, Tanrı’nın bazı görünüş biçimlerini görmüş ve Rab İsa’da da O’nun tümüyle açıklanışına tanık olmuş olsalar da, Tanrı’nın kendisi insan gözüyle görülemez. Ardından da Tanrı’nın tek oluşu belirtilir. Sonuçta tüm bilgeliğin kaynağı da Tanrı’dır (Yak.1:5).

C. Uyarıların Yinelenmesi (1:18-20)

1:18   Burada söz edilen buyruk, kuşkusuz Pavlus’un 3-5.ayetlerde sahte öğretmenleri azarlarken Timoteos’a verdiği buyruktur. Elçi, oğlu Timoteos’u yapması gerekenler konusunda teşvik etmek için, onu Mesih’e hizmet etmeye yö-nelten koşulları anımsatıyor.

Senin hakkında önceden söylenen peygamberlik sözleri ifadesi, Pavlus’un Timoteos’u tanımadan önce, topluluklarında Timoteos’un Rab tarafından kulla-nılacağını bildiren bir peygamberin ortaya çıkmış olduğunu düşündürmektedir. Peygamber, belli bir konuda Tanrı’dan esin alıp O’nun topluluktaki sözcülüğünü yapan kişidir. Hakkında peygamberlik sözleri verilmiş olan genç Timoteos’un, gelecekte de İsa Mesih’in hizmetkârı olacağı bu şekilde ortaya konmuş oluyordu. Eğer bir gün Rab’bin işinde cesaretini yitirirse, bu peygamberlik sözlerini anım-samalı ve savaşların en iyisini sürdürmek için cesaretini tazelemelidir.

1:19   Hıristiyanlık inancının öğretişlerini doğru olarak bilmek yetmez. Bu sa-vaşta her zaman imana ve temiz vicdana sarılmak gerekir. Bir insan dindar, ama temiz bir vicdana sahip olmayabilir.

Hamilton Smith bu konuda şunları yazmıştır:

Yetenekli kişiler, insanlarla ilgilenirken, işleriyle uğraşırken ve vaaz verirken Tan-rı’nın önünde kutsal kalmayı ihmal etmemelidirler. Kutsal Yazılar da değeri ol-mayan çok güzel vaazlar vermenin mümkün olduğunu söylemiyor mu? Bir gün güzel ödüller alacak olan kişiler, Tanrı için ürün verenler ve gerçek hizmetin kay-nağı olan kutsal yaşama sahip olanlardır.4

Pavlus’un yaşadığı dönemdeki bazı imanlılar, temiz vicdanı bir yana itmiş ve dolayısıyla da iman konusunda batmışlardı.

Bu kişiler pusulasını denize atan akılsız gemicilere benzetilir. İman konusun-da batan bu kişiler gerçek imanlılardı, ama vicdanlarının duyarlılığında değişme vardı. İman hayatlarına denize açılan cesur bir gemici gibi başlamışlardı. Ama ne yazık ki, yüklü ve dalgalanan bayraklarla limana dönmek yerine, kayalara çarpıp kendilerine ve tanıklıklarına utanç getirmişlerdi.

1:20   Himeneos ve İskender’in, 2.Timoteos 2:17 ve 4:14’de söz edilenlerle aynı kişiler olup olmadıklarını bilmiyoruz. Ne tür bir küfür ettiklerinden de haber-dar değiliz. Bilinen tek şey, onların küfür ettikleri ve temiz vicdanı terk etmiş ol-duklarıdır. Küfür,5 Yeni Antlaşma’da her zaman Tanrı’nın adından kötü bir şe-kilde söz etmek anlamına gelmez. Birinin kendi arkadaşları hakkında kötü ko-nuşmasını tanımlamak için de kullanılır. Ayrıca küfür, o kişilerin dudaklarından dökülen sözcükler olduğu kadar, yaşamlarını tanımlamada da kullanılmaktadır. Kuşkusuz iman konusunda batmakla, başkalarının gerçeğin yolu hakkında kötü konuşmalarına yol açtılar. İşte bu yüzden yaşamları, diğer insanların bu yola kü-für etmesine neden olmuştur. Bu, bir zamanlar ışık saçan ve etkili olan imanlıların kendi vicdanları tarafından boğularak, etkisiz bir yaşama geçmelerinin trajedisidir.

Elçi bu kişileri Şeytan’a teslim ettiğini söylüyor. Bazı uzmanlar bunun aforo-zu ima ettiğini ileri sürerler. Ayrıca Pavlus’un bu iki kişiyi yerel topluluktan uzak-laştırmasının amacının, onların tövbe edip Rab ve O’nun halkıyla olan ilişkilerini

düzeltmesi olduğu kanısındadırlar. Bu görüşteki sorun, aforozun elçinin değil de yerel topluluğun bir uygulaması olmasındadır. 1.Korintliler 5.bölümde Pavlus, ak-rabasıyla zina eden adamı aforoz etmemiş, bunu Korintliler’in yapması gerektiği tavsiyesinde bulunmuştur.

Bir diğer yoruma göre ise, Şeytan’a teslim etme olayı elçilere verilen bir güç-tü ve elçiler hayatta olmadıklarından artık bu da söz konusu değildi. Bu görüşe göre elçiler, günah işleyen birini acı çekmek, hatta bazı durumlarda (Hananya ile Safira örneğinde olduğu gibi) ölmek üzere Şeytan’a teslim etme yetkisine sahip-tiler (Elç.5:1-11). Burada açıkça görüldüğü gibi, elçinin amacı onların düzelme-lerini sağlamaktı. Elçinin amacı, küfür etmemeyi öğrensinler diye onları la-netlemek değil, yola getirmekti.

III. TOPLULUKTA YAŞAMLA İLGİLİ İLKELER (2:1 - 3:16)

A. Dua Konusu (2:1-7)

Pavlus farklı öğreti yayan kişilerle ilgili Timoteos’a uyarılarda bulunduktan sonra dua konusuna geçer. Bu bölümün genel olarak topluluk içindeki dua ile il-gili olduğu konusunda fikir birliği varsa da, aynı ilkelerin kişinin özel dua yaşamı için de geçerli olmayacağını düşündürecek bir neden yoktur.

2:1   Bütün insanlar için dua edilmesi hem bir ayrıcalık, hem de bir yüküm-lülüktür. Tanrı’nın önünde başka insanlar için aracılık etmek bizim için büyük bir ayrıcalıktır. Kurtuluşun iyi haberini bütün insanlığa duyurmaya borçlu olduğu-muzdan, burada yükümlülük de söz konusu olmaktadır.

Elçi dua ile ilgili 4 konu sıralıyor: “Dilek, dua, yakarış ve şükür.” İlk üç konu arasındaki farklılıkları ortaya koymak kolay değildir. Günümüzde yakarış denince, içten bir şekilde arzu ile yalvarma anlaşılırsa da, burada belirli bazı gereksinimler için dilekte bulunma söz konusudur. Dualar ise genel bir terimdir ve Tanrı’ya saygıyla olan her türlü yaklaşımı kapsar. Dilekler sunma ise, başkaları için yakarışta bulunma anlamına gelir. Şükür ise, Rabbimizin lütfunu ve iyiliğini belirtmek ve yüreklerimizi şükranla O’na dökmektir.

Ayeti özetlemek gerekirse, bütün insanlar için dua ederken hamtla dolu, alçakgönüllü, güvenilir ve şükreden kişiler olmamız gereklidir.

2:2   Krallar ve bütün üst yöneticiler özel olarak hatırlatılır. Bu kişilerin dualarımızda özel bir yeri olmalıdır. Pavlus başka ayetlerde yönetimlerin Tanrı tarafından kurulduğunu (Rom.13:1) ve bizim iyiliğimiz için Tanrı’nın hizmetinde olduğunu söyler (Rom.13:4).

Neron’un günlerinde yazıldığını anımsarsak, bu ayetin önemi daha da artar. Onun Mesih inanlılarına ettiği zulümler, ilk Hıristiyanların yöneticileri için dua etmelerine engel olmamıştır. Yeni Antlaşma, Mesih inanlıları Tanrı’ya itaatsizliğe zorlanmadıkça, başlarındaki hükümetlere sadık olmalarını ister. Öncelikle Tanrı’ya karşı sorumluyuz. Mesih inanlısı, hükümete karşı şiddet ve başkaldırıda bulunmamalıdır. Tanrı’nın sözüne aykırı olan emirlere uymayı reddedip verilecek cezalara sessizce katlanmalıdır.

Elçi yöneticiler için dua etmenin nedeni olarak, Tanrı yoluna tam bir bağlılık ve ağırbaşlılık içinde sakin ve huzurlu bir yaşam sürmeyi gösteriyor. Hükümetin sağlam olması ve ülkenin iç savaştan, başkaldırılardan, sıkıntı ve anarşiden uzak kalması bizim de yararımıza olacaktır.

2:3   Bütün insanlar, krallar ve üst yöneticiler için dua etmek iyidir. Burada Tanrı’ya verilen unvan da anlamlıdır. Tanrı’nın isteği tüm insanların kurtulmasıdır. Dolayısıyla bir anlamda bütün insanlar için dua etmek, Tanrı’nın isteğine de hizmet etmektedir.

2:4   Bu ayet, 3.ayette belirttiğimiz konuyu daha da açar. Tanrı tüm insanla-rın kurtulmasını ister (Hez.33:11; Yu.3:16; 2Pe.3:9). Dolayısıyla bütün insan-lar için dua etmeliyiz.

Bu ayet kurtuluşun tanrısal ve insansal yönlerini gözler önüne sermektedir. Ayetin ilk yarısı insanların kurtulması gerektiğini belirtir. Burada fiil pasif biçimde kullanılmıştır. Yani insan kendini kurtaramaz, mutlaka Tanrı tarafından kurtarılması gereklidir. Bu, kurtuluşun tanrısal yönüdür.

İnsanın kurtulabilmek için, gerçeğin bilincine erişmesi gerekir. Tanrı insan-ları, sadece onlar istiyor diye kurtaramaz. O, cenneti isyankar bireylerle doldur-maya çalışmaz. İnsanlar, şu sözleri söylemiş olan kişiye gitmek zorundadırlar: “Yol, gerçek ve yaşam Ben’im.” Bu da olayın insana düşen sorumluluğudur.

Bu ayetin evrensel bir kurtuluşu öğretmediği açıktır. Tanrı tüm insanların kurtulmasını istiyor olsa da, herkes kurtuluşa kavuşmayacaktır. Başlangıçta İsrailliler’in çölde 38 yıldır dolaşması da Tanrı’nın isteği değildi, ama onlar bunu yaptı. Tanrı buna izin verdi, ancak O’nun İsrailliler’i berekete götüren planı bu değildi.

2:5   Bu ayet ile önceki ayet arasındaki ilişki pek açık değildir. Yine de şöyle bir anlam çıkmaktadır: Tanrı tektir, dolayısıyla tüm dualar O’na sunulmalıdır. Rabbimiz tek Tanrı olarak tüm insanların kurtulmasını arzu eder. Eğer O birçok tanrıdan birisi olsaydı, yalnızca kendisine tapınılmasıyla ilgilenirdi.

Ayrıca Tanrı ile insanlar arasında tek aracı vardır. Böyle bir durumda hiç kimse başka bir yolla Tanrı’ya gelemez. Aracı, iki kişinin arasındaki iletişimi sağ-layandır. Kendisi de insan olan Mesih aracılığıyla günahların bağışlanmasıyla, Tanrı’nın insana yaklaşması mümkün olmuştur. Sonuçta da her zavallı günah-kar O’na yaklaşabilir ve hiçbir şekilde de reddedilmez.

Pavlus, aracının insan olan Mesih İsa olduğunu belirtir. Bu şekilde Rab İsa’nın tanrılığı reddedilmiş olmaz. Tanrı ile insanlar arasında aracı olabilmesi için, O’nun hem Tanrı hem insan olması gerekir. Rab İsa sonsuzluklar boyunca, başlangıçtan bu yana Tanrı’dır. Ancak Beytlehem’deki yemlikte insan bedeni ala-rak dünyaya gelmiştir. O tüm insan ırkını temsil eder. O’nun hem Tanrı, hem in-san olduğu, Mesih İsa adında da belirtilmiştir. Mesih, O’nun Tanrı tarafından meshedilmiş olduğunu belirtir. İsa ise beden aldığında O’na verilen isimdir.

Ayet, bugün birçok kişinin öğrettiği ve kutsal bakire Meryem, melekler ve azizlerin Tanrı ile insan arasında aracılık yaptıkları şeklindeki öğretiyi de yanıt-lamaktadır. Tek bir aracı vardır; o da Mesih İsa’dır!

Beşinci ayet, Eski ve Yeni Antlaşma’nın bildirilerini özetlemektedir. Tek Tan-rı, İsrail’e emanet edilen Eski Antlaşma’nın bildirisiydi. Bir aracı ise inanlılar top-luluğuna emanet edilen Yeni Antlaşma’nın bildirisidir. İsrail’in putlara taparak kendi sorumluluğunu yerine getirememesi gibi, kilise de Meryem, azizler, din adamları gibi aracıları öne sürerek kendi sorumluluğunu yerine getirmemiştir.

2:6   Vurgu, Tanrı’nın tüm insanların kurtulmasını istediği gerçeği üzerinedir. Bu gerçek burada, Mesih İsa’nın kendisini herkes için fidye olarak sunmasıyla bir kez daha gösterilmiş olur. Fidye birini kurtarmak ya da serbest kalmasını sağlamak için ödenen ücrettir. Fidyenin herkes için olduğuna dikkat edin. Bu, Rab İsa’nın Golgota’da çarmıhtaki eyleminin tüm günahlıları kurtarmak için yeterli ol-duğu anlamına gelir. Ancak herkesin kurtulacağı anlamına gelmez, çünkü insanın bunu kendi iradesiyle istemesi de gerekmektedir.

Bu ayet, Mesih’in ölümünün, birinin başkalarının yerine geçme niteliğinde ol-duğunu öğreten ayetlerden yalnızca birisidir. O herkesin yerine öldü. Herkesin bunu kabul edip etmemesi ayrı bir konudur, ancak Mesih’in kurtarıcı eyleminin herkes için yeterli olduğu gerçeği değişmez.

Uygun zamanda verilmiş olan tanıklık, Mesih’in eylemiyle ilgili tanıklığın uygun zamanda ortaya çıkması gerektiğini kasteder. Tüm insanların kurtulmasını isteyen ve bunun için de çözüm yolunu sağlayan Tanrı aynı şekilde, içinde yaşa-dığımız bu çağda da Müjde’nin duyurulmasını buyurmuştur. Bunun nedeni, Tan-rı’nın insanları bereketlemek için duyduğu büyük özlemi göstermek istemesidir.

2:7   Tanrı’nın herkesin kurtulmasını arzulamasının son bir göstergesi olarak Pavlus, kendisinin uluslara iman ve gerçeği öğretmek üzere haberci ve elçi olarak atandığını belirtir. Şimdiki gibi o zamanlar da Yahudi olmayan diğer ulus-lar dünya nüfusunun çoğunluğunu oluşturuyordu. Elçi, insanlığın Yahudiler gibi küçük bir bölümüne değil, tüm diğer uluslara gönderilmişti.

Pavlus kendisinden haberci, elçi ve öğretmen diye söz eder. Haberci, Müj-de’yi duyuran, haber veren demektir. Elçinin görevleri daha fazladır. Müjde’yi duyurur, imanlı toplulukları kurar, disiplin konusunda topluluklara önderlik eder ve Rab İsa Mesih’in yetkisi ile konuşur. Öğretmen ise Tanrı’nın sözünü insanların anlayacağı şekilde açıklar.

Pavlus söylediklerini daha iyi vurgulamak için şu sözlerle iddiasını destekler: “Gerçeği söylüyorum, yalan söylemiyorum. Uluslara imanı ve gerçeği öğretmeye atandım.” “İman ve gerçek” sözcükleri, dürüst ve sadık bir şekilde öğretiş-te bulunmasını tanımlıyor olabilir, ancak büyük olasılıkla öğrettiklerinin içeriğini tanımlamaktadır. Yani uluslara iman ve gerçekle ilgili konuları öğretiyordu.

B. Kadınlar ve Erkeklerle İlgili (2:8-15)

2:8   Pavlus’un yeniden topluluk içinde dua etme konusuna döndüğünü ve bu kez dikkatimizi, Tanrı’nın halkını duada yönlendirecek kişilere çekmek istediğini görüyoruz. İsterim sözü, Pavlus’un bu konudaki arzusunu ve esinlenmiş oldu-ğunu açıklar.

Yeni Antlaşma’nın özgün dilinde erkekler olarak çevrilebilecek iki sözcük vardır. Birisi genel anlamda insan soyunu kastederken, diğeri erkekleri kasteder. Burada ikincisini ifade eden sözcük kullanılmıştır. Elçinin isteği topluluk için-deki duaların kadınlar değil, erkekler tarafından yönetilmesidir. Ayrıca yalnızca ihtiyarlar değil, tüm erkekler kastedilmektedir.

Her yerde sözü, her Mesih inanlısının her yerde, herhangi bir zamanda dua edebileceği anlamında olabilir. Ancak burada topluluk içindeki duadan söz edildiğine göre bunu, Mesih inanlılarının, dua etmek amacıyla kadınlı erkekli toplandıklarında, bu toplantıyı yönetecek kişinin erkek olması gerektiği şeklinde al-mamız daha uygundur.

Toplulukta dua edecek kişilerde ek olarak şu üç özellik olmalıdır. Birincisi on-ların pak eller yükseltmeleri gereklidir. Burada kişinin yalnızken dua ettiğinde, duruş şeklinin nasıl olması gerektiğinden söz edilmiyor. Elleri pak olmalıdır. El-ler kişinin nasıl yaşadığını temsil etmektedir. İkincisi, kişi öfkeden uzak olma-lıdır. Burada, toplulukta ayağa kalkıp diğerleri adına Tanrı’ya dua eden, gösterişe meraklı kişinin çelişkisi belirtilmektedir. Son olarak da çekişme içinde olma-malıdır. Bu da o kişinin, Tanrı’nın duaları işitip yanıtlayacağına olan imanını kas-tediyor olabilir. Özetlemek gerekirse, kişi kendisiyle ilgili olarak pak ve kutsal, başkalarıyla sevgi ve barış ilişkisi içinde ve Tanrı’yla ilgili de kuşku içermeyen bir imana sahip olmalıdır.

2:9-10   Toplulukta duayı yönlendiren kişinin sahip olması gereken nitelikleri tartıştıktan sonra, elçi şimdi de toplulukta kadınları ilgilendiren niteliklere geçi-yor. İlk olarak da kendilerini sade giyimle, edebe uygun ve ölçülü tutumla... süslemeleri gerektiğini belirtiyor. John Chrysostom sade giyimin, üzerinde fazla tartışılamayacak bir tanımını verir:

Öyleyse sade giyim nedir? Bu, her yeri örten, edebe uygun, gereksiz süsler içerme-yen giyimdir. Biri böyle, diğeri aşırı olmamalıdır. Dua için Tanrı’ya örgülü saçlar ve altın takılarla mı yaklaşıyorsunuz? Eğlenceye mi geldiniz? Düğüne ya da kar-navala mı? Bu tür pahalı şeylerin hiçbiri istenmez. Dua etmeye, günahlarınız için af dilemeye, suçlarınız için Rab’be yakarmaya geldiniz. Bu tür bir ikiyüzlülükten uzak durun!6

Edebe uygun sözü, utandıracak herhangi bir şeyden sakınmayı kasteder. Ay-rıca alçakgönüllü ve tedbirli olma düşüncesini de taşır. Ölçülü bir kadının giysi-lerindeki dengeyi kasteder. Diğer yandan kadın gösterişli ve pahalı giysilerle dik-kat çekmeye çalışmayacaktır. Bu, Tanrı’ya yakarması gereken kişilerde hayranlık, hatta kıskançlık uyandırabilir. Öte yandan iç karartıcı ve çok eski moda giysilerle de dikkati kendi üzerine çekmemelidir. Kutsal Yazılar giyinme konusunda ılımlı ve ölçülü bir yol izlenmesi gerektiğini öğretir.

Kaçınılması gereken aşırılıklardan bazıları; saç örgüleri, altınlar, inciler ya da pahalı giysilerdir. Saç örgüleri basit şekilde örülmüş saçları değil, gösterişli şekilde örülüp süslenmiş bir biçimini kasteder. Kişiyi ön plana çıkaran pahalı giy-silerle takılar ise, dua sırasında uygun değildir.

Ayetin bu bölümünde ise ne tür süslenmenin kadın için uygun olduğu belirti-lir. Tanrı yolunda yürüdüklerini ileri süren kadınlara yaraşır şekildeki süslen-me iyi işlerle olur. Böyle bir “süslenme” başkalarının dikkatini Tanrı’dan uzak-laştırmaz, tersine O’na yöneltir. Olumsuz anlamda bir kıskançlığa yol açmaz, yal-nızca iyi olan örneği izlemeye davet eder. İyi işler, Pastoral mektuplarda vurgu-lanan ve sağlam öğretişi dengeleme konusundaki vazgeçilmez unsurlardan biridir.

2:11   Toplantılarda kadının sükûnet ve tam bir uysallık içinde öğrenmesi öngörülür. Bu da, konu ile ilgili öteki ayetlerle uyumludur (1Ko.11:15; 14:34-35).

2:12   Pavlus kadının öğretmesine izin vermiyorum derken, Tanrı’dan esin-lenerek konuşmaktadır. Bu, bazılarının ileri sürdüğü gibi, Pavlus’un kişisel ön-yargısı değildir. Kadınların topluluk içinde öğretişte bulunmamasını isteyen Tan-rı’dır. Yalnızca çocuklara (2Ti.3:15) ve genç hanımlara (Tit.2:4) öğretebilirler. Bir kadının erkeğe egemen olmasına da izin verilmez. Yani bir erkek üzerinde egemen olmamalı ve sakinliğini korumalıdır. Belki de ayetin bu bölümü yal-nızca yerel topluluklarla ilgili değildir. İnsan ile olan ilişkilerinde Tanrı’nın, er-keğe önderlik, kadına ise bağımlı olma rollerini vermiş olduğu görülür. Bu, ke-sinlikle kadının daha aşağı bir varlık olduğunu göstermez. Ancak kadının erkeğe egemen olmasının, Tanrı’nın isteğine karşı olduğunu ifade eder.

2:13-14   Pavlus iddiasını kanıtlamak için Adem ile Havva’nın yaratılışına döner. Önce Adem sonra Havva yaratıldı. Yaratılışın sırası anlamlıydı. Tanrı önce erkeği yaratarak onun egemen ve yönlendiren konumda olmasını istedi. Ka-dının sonra yaratılması, onun kocasına itaat etmesi gerektiği anlamına gelir. İd-diasını yaratılış sırasına dayandıran Pavlus, bu olayın yöresel kültürlerle olan iliş-kisini de çürütmüş olur.

İkinci kanıt olarak günahın insan soyuna girişini gösterir. Yılan ayartma ve ya-lanlarıyla doğrudan Adem’e yaklaşacağına Havva’ya gitti. Tanrı’nın isteği Hav-va’nın bağımsız olarak hareket etmemesiydi. Havva öncelikle Adem’le konuş-malıydı. Bunun yerine Şeytan’ın kendisini aldatmasına izin verdi ve suç işledi.

Bu bağlamda bugün de farklı öğretiler yayanların, kadınları, kocaları işteyken ve yalnız oldukları saatlerde ziyaret etmeleri boşuna değildir.

Aldanan da Adem değildi. Adem bilerek günah işlemiş gibi gözükmektedir. Bazıları onun, karısının günaha düştüğünü görünce, onunla olan beraberliği bo-zulmasın diye, isteyerek günah işlediğini ileri sürerler. Ancak Kutsal Yazılar böyle bir şeyden söz etmez. Kutsal Kitap aldananın Adem değil, kadın olduğunu belirtir.

2:15   Bu, Pastoral mektuplardaki en zor ayetlerden biridir ve ayetle ilgili pek çok açıklama ileri sürülmüştür. Bazı yorumcular, Tanrı’nın, çocuk doğuran Me-sih inanlısı bir annenin ölümden kurtulacağına dair bir söz verdiğini düşünür. Ancak Tanrı’ya yürekten bağlı birçok Mesih inanlısı kadın, doğum sırasında öl-müştür. Bazıları ise çocuğun doğması ile kastedilenin, Mesih’in doğumu oldu-ğunu ve kadınların da kadından doğan Mesih sayesinde kurtuluşa kavuşmuş ol-duğunu düşünür. Ancak erkekler de aynı yolla kurtulduğundan, bu görüş de tat-min edici olmaktan uzaktır. Ayrıca hiç kimse bir kadının yalnızca çocuk doğu-rarak sonsuz kurtuluşa kavuşacağını öne süremez, çünkü o zaman bu, işlerle kurtulmak olurdu!

Aşağıdaki açıklamanın ayetle ilgili en doğru açıklama olduğunu düşünüyoruz. Öncelikle buradaki kurtuluş, canının değil, imanlılar topluluğundaki konumunun kurtuluşu anlamındadır. Bu bölümde Pavlus’un söyledikleri, bazı zihinlerde Tan-rı’nın amaçları doğrultusunda kadının yerinin olmadığı şeklinde bir kanının doğ-masına yol açabilir. Ancak Pavlus bunu kabul etmez. Topluluk içinde kadına yö-netme görevi verilmemiş olduğu doğru ise de, onların önemli bir hizmeti söz konusudur. Tanrı kadına evde, Rab İsa Mesih’e yücelik ve onur getirecek ço-cuklar yetiştirme görevini vermiştir. Bugün imanlı topluluklardaki önderlerin annelerini bir düşünün! Onlar hiçbir zaman kürsüye çıkıp vaaz etmediler, ancak Tanrı’ya hizmet edecek çocuklar yetiştirerek konumları ve verdikleri ürün yö-nünden gerçekten kurtulmuşlardır.

Lilley bu konuda şunları der:

Kadın, eş ve anne olarak doğal görevlerini kabul etmek ve daha da ötesinde, kutsal bir Mesih inanlısı kişiliği oluşturmak suretiyle, günahın sonuçlarından kurtulabilir ve toplulukta etkili bir konumda kalabilir.7

Bu noktada şu soru yöneltilebilir: “O halde hiç evlenmeyen kadınlar ne olacak?” Bu bölümde Tanrı kadınlarla ilgili genel konulara değinmektedir. Hıristiyan kadınların çoğu evlenmekte ve çocuk doğurmaktadır. İstisna durumda olanlar için de toplulukta öğretmeyi ya da erkeklere egemen olmayı içermeyen, üstelik de çok yararlı birçok hizmet biçimi vardır.

15.ayetin sonuna dikkat edin: Kadın, “sağduyuyla iman, sevgi ve kutsallıkta yaşarsa, doğum yapıp kurtulacaktır.” Bu, tümüyle koşulsuz bir söz değildir. Eğer karı koca örnek ve tutarlı bir iman yaşamı sürer, evde Mesih’i onurlandırır ve çocuklarını Rab korkusu ve öğütleriyle yetiştirirse, o zaman kadının imanlılar topluluğundaki konumu kurtulmuş olacaktır. Ancak anne baba dikkatsizce, zev-kine göre bir yaşam sürerse ve çocuklarının eğitimini ihmal ederse, o zaman bu çocuklar Mesih’te ve toplulukta kaybolmuş çocuklar olacaklardır. Bu durumdaki bir kadın, Tanrı’nın onun için uygun gördüğü kutsallığa ulaşmayacaktır.

Hiç kimse kadının evde verdiği hizmetin, topluluk içinde verilen hizmetlerden daha önemsiz olduğunu düşünmemelidir. Şu söz çok doğrudur: “Beşiği sallayan eller dünyayı da yönetir.” Bir gün Mesih’in yargı kürsüsü önünde değerli gözü-kecek olan şey sadakat olacaktır. Bu, kürsüde olduğu gibi evde de gösterilebilir.

C. İhtiyarlar ve Gözetmenler (3:1-13)

3:1   1.Timoteos’taki diğer güvenilir söz, yerel topluluktaki önderlerin görev-leriyle ilgilidir. Gözetmen, yerel topluluğun ruhsal yaşamını geliştirmekle yü-kümlü, anlayışlı ve tecrübeli bir Mesih inanlısıdır. Bu hizmetini Tanrı’ya ait olan-ları küçümseyerek yapmaz, tersine kendisi ruhsal yönden örnek olur.

Bugün “gözetmen” birçok topluluk üzerinde yetkili bir görevli konumundadır. Ancak Yeni Antlaşma’da değişmez şekilde, bir toplulukta birden çok gözetmen vardı (Elç.14:23-20:17; Flp.1:1; Yak.5:14).

Gözetmen; gözleyen, dikkat eden demektir. Bu sözcük Elçilerin İşleri 20:28’de, “göz kulak olan, gözleyen, dikkat eden” olarak geçer. İhtiyar ile gözet-men ya da göz kulak olan aynı anlamdadır. Elçilerin İşleri 20:17’de ihtiyarlar de-nilen kişiler Elçilerin İşleri 20:28’de göz kulak olan, gözeten şeklinde geçer (Tit.1:5 ve 1:7 ile de karşılaştırın). “İhtiyar” sözcüğünün Grekçe’si presbute-ros’tur. Gözetmen, ihtiyar, gözleyen aynı kişiyi tanımlar.

Aslında “ihtiyar” bazen toplulukta önderlik görevi ile ilgisi olmayan yaşlı kişi-ler için de kullanılır (1Ti.5:1). Ancak çoğu zaman “ihtiyar” denince yerel toplu-lukta Tanrı’nın halkına bakan, göz kulak olan kişi anlaşılır.

Yeni Antlaşma her yerel toplulukta ihtiyarlardan söz eder (Flp.1:1). Ancak bir topluluğun ihtiyarlar olmaksızın var olamayacağı ileri sürülemez. Titus 1:5’ten de anlaşıldığı gibi Girit’te ihtiyarların henüz tanınmadığı genç topluluklar vardı.

Bir insanın ihtiyar olmasını ancak Tanrı’nın Kutsal Ruhu sağlayabilir. Bu El-çilerin İşleri 20:28’de de açıklanır. Kutsal Ruh belli kişilerin yüreklerine bu önemli görevi yapmaları için bir tür yük koyar ve gerekli gücü de sağlar. Bir insan atayarak ya da oylayarak ihtiyar seçmek mümkün değildir. Yerel toplulukların sorumluluğu, içlerinde bulunan ve Tanrı’nın Kutsal Ruhu tarafından ihtiyar ola-rak görevlendirilen kişileri tanımaktır (1Se.5:12-13). Titus bölümünde ihtiyarların atanmış olduğu doğrudur, ancak buradaki olay, ihtiyar durumundaki kişilerin Ti-tus tarafından seçilmesidir. O zamanki Mesih inanlılarının elinde bugünkü gibi basılmış halde Yeni Antlaşma mevcut değildi. Dolayısıyla ihtiyar olmak için ne-lerin gerektiğini bilmiyorlardı. Bu nedenle de Pavlus Titus’u, bilgi vermek ve Tanrı’nın Ruhu tarafından ihtiyar seçilmiş kişileri ayırmak üzere onlara gönder-mişti.

Yerel bir toplulukta ihtiyarların belirlenmesi sade ve törensiz bir şekilde olabi-lir. 1.Timoteos 3.bölüm ile Titus 1.bölümde verilen özellikleri bilen Mesih inan-lıları kendi içlerindeki ihtiyarların kimler olduklarını kolayca görebilirler. İhtiyar belirleme işi daha resmi bir şekilde de olabilir. Topluluk, ihtiyarları saptamak için özel olarak da toplantı yapabilir. Bu durumda Kutsal Kitap’ın ilgili bölümleri okunur, açıklanır ve topluluktaki imanlıların ihtiyarları seçmesi istenir. Belirlenen kişiler tüm topluluğa duyurulur. Kimsede ihtiyar olacak nitelikler yoksa, Rab’bin böyle birini çıkarması için dua edilir.

Kutsal Kitap bir toplulukta kaç tane ihtiyar olması gerektiğini belirtmezse de, her zaman çok sayıda ihtiyardan söz edilir. Aslında bu, kaç kişinin Kutsal Ruh’un yönlendirmesine karşılık vereceğine bağlıdır.

Eğer bir kimse gözetmen olmaya hevesliyse, iyi bir görev arzu etmiş olur. Bunun üst düzeyde, kutsal ve fazla sorumluluk içermeyen bir görev olduğu dü-şünülürse de, aslında Tanrı’nın halkına alçakgönüllülükle hizmeti içerir ve tam bir görevdir.

3:2   2’den 7’ye kadar olan ayetlerde gözetmene ait özellikler belirtilir. Dört temel özellik vurgulanır: Kişilik, deneyim, öğretme yeteneği ve evindekilerin ta-nıklığı. Bunlar yerel bir toplulukta ruhsal önderlik yapacak herhangi birisinin Tanrı tarafından belirlenmiş standartlarıdır. Günümüzde bazı kişiler bu standart-lara kimsenin ulaşamayacağını öne sürerler, ama bu doğru değildir. Bu tür bir iddia Kutsal Yazılar’ın yetkisini ortadan kaldırır ve gözetmenlik görevine Kutsal Ruh tarafından uygun görülmemiş kişilerin gelmesine yol açar.

Gözetmen, ayıplanacak bir yönü olmayan birisi olmalıdır. Yani ona yöne-lik hiçbir ciddi iddia bulunmamalıdır. Bu onun günahsız olduğu anlamına gel-mez, ancak hatası olduğunda Tanrı ve insanlardan af dileyip durumu düzeltir. Yalnızca itibarı lekelenmemiş, ayıplanacak bir yönünün olmaması yetmez, hak edilmiş iyi bir itibara sahip olması da gerekir.

İkinci olarak gözetmenin tek karılı olması gerekir. Bu gereklilik değişik şe-killerde anlaşılmıştır. Kimisi bunun bir gözetmenin evli olması gerektiği anla-mında olduğunu ileri sürer. Bekar birisinin aile sorunlarıyla ilgilenecek kadar ge-niş deneyimlerinin olmadığını düşünürler. Aynı mantıkla düşünürsek 4.ayete göre gözetmenin çocuk sahibi olması da gerekir.

Diğer bazıları tek karılı olmakla, gözetmenin ilk eşinin ölmesi durumunda tekrar evlenmemesi gerektiğinin anlatılmak istendiğini düşünür. Bu, evlilik ilişki-sinin kutsallığına gölge düşürebilecek çok katı bir yorumdur.8

Üçüncü bir yoruma göre ise gözetmenin boşanmamış olması gerektiği düşünü-lür. Bu tam bir açıklama gibi gözükmese de dikkate alınmaya değer bir görüştür.

Diğerleri gözetmenin evlilikte sadakatsizlik ya da karışıklık nedeniyle suçlan-mamış olması gerektiğini belirtir. Bu bölüm ne şekilde yorumlanırsa yorumlansın kesin olan bir şey vardır ki, gözetmenin ahlâki yaşamı kuşkuya yer bırakmayacak kadar iyi olmalıdır.

Son bir açıklama ise, bir gözetmenin çok eşli olamayacağı yönündedir. Bu bi-raz garip görünse de önemli bir husustur. Bazı ülke ve kültürlerde birden fazla karısı olan kişiler Mesih inancını kabul etmektedir. İman ettiğinde dört karısı bile bulunuyor olabilir. Sonra da vaftiz olup yerel topluluğa katılmayı isteyecektir. O zaman ne olacak? Kimisi o kişinin karılarından üçünü boşaması gerektiğini düşünebilir. Ancak böyle bir eylem büyük sorunlara yol açar. İlkin hangilerini boşayacağını sorabilir. Hepsini de seviyor ve iyi bakıyor olabilir. Ayrıca boşan-dığı takdirde o üç hanım işsiz ve açıkta kalacağından yaşayabilmek için kötü yola da düşebilir. Tanrı böyle bir sorunu çözmede kullanacağı yol asla, bir günaha çare bulmak için daha kötü günahlara yol açmak şeklinde olamaz. Mesih inanlıları bu tür sorunları o kişiyi vaftiz edip topluluğa kabul ederek çözerler, ancak çok eşli olduğu sürece o kişinin toplulukta ihtiyar olmasına da izin vermezler.

Davranışlarında ölçülü derken kastedilen hem yeme ve içme, hem de ruhsal konularda aşırıya kaçmaktan sakınmadır.

Sağduyulu kişi uçarı ve hoppa değildir. Ciddi, içten, dikkatli ve tedbirlidir. Şu ayetin doğru olduğunun farkındadır: “Ölü sinekler attarın ıtırını kokutur. Biraz aptallık da bilgeliği ve saygınlığı bastırır” (Vai.10:1).

Gözeten aynı zamanda saygın olmalıdır. Davranışlarında tutarlı olmalıdır.

Konukseverliği onun yabancıları sevdiğini vurgular. Evi iman etmiş ya da et-memiş herkese açıktır, çatısı altına girene yardım etmeye çalışır.

Bir ihtiyar öğretmeye de yetenekli biri olmalıdır. Ruhsal sorunları olan kişi-leri ziyaret ettiğinde, ilgili konuda Tanrı’nın isteğinin ne olduğunu, Kutsal Ki-tap’tan göstererek anlatabilmelidir. Tanrı’nın sürüsünü besleyebilmeli (1Pe.5:2) ve sahte öğretişleri Kutsal Yazılar’ı kullanarak çürütebilmelidir (Elç.20:29-31). Bir gözetmenin mutlaka çok iyi bir öğretme yeteneğinin olması gerekmez, ancak toplulukta olduğu kadar ev ziyaretlerinde de inanç ilkelerini öğretebilmeli ve is-tekli bir şekilde gerçeğin sözünü aktarmalıdır.

3:3   Şarap düşkünü ile kastedilen alkollü içeceklere olan bağımlılıktır. Gözetmen, kendini şaraba vermiş, kavga ve tartışma çıkaran birisi olmamalıdır.

Zorba olmamalı ile kastedilen kişinin başkasına fiziksel şiddet uygulamamasıdır. Örneğin emrinde çalışanlar varsa, onlara asla vurmamalıdır.

Para sevgisinden uzak olmalı ifadesi bazı eski el yazmalarında bulunmamak-la birlikte çoğunda vardır.9 Para sevgisi normal yaşamda olduğu gibi imanlılar topluluğunda da kötü sonuçlar doğuracaktır.

Gözetmen uysal biri olmalıdır. Toplulukla ilgilenirken hoşgörüye, sabra ve al-çakgönüllülüğe gereksinimi olacaktır.

Kavgadan uzak olmalı, küçük şeyleri büyütüp tartışma çıkaran biri olmamalıdır. Hak ararken ısrarlı değil, ılımlı ve cana yakın birisi olmalıdır.

Gözetmen para sevgisi ile dolu biri de olmamalıdır. Vurgu, sevgi sözcüğün-dedir. Gözetmen, Tanrı’nın çocuklarının ruhsal hayatıyla ilgilenir, maddesel istek-lerinin dikkatini dağıtmasına izin vermez.

3:4   İyi bir gözetmen kendi evini iyi yönetmeli, çocuklarına söz dinletip kendisine tam bir saygı göstermelerini sağlamalıdır. Bu, çocukların henüz baba-larının evinde yaşamakta oldukları dönemi kapsar. Evlenip gittiklerinde bu tür bir saygıyı gösterecek fırsat kalmaz. Eğer kişi kendi evini iyi yönetirse, aşırı sert ya da yapmacık yumuşak huylu bir tavır sergilemez.

3:5   Anlam açıktır. Kendi evini yönetmesini bilmeyen kişi, Tanrı’nın top-luluğunu nasıl kayırabilir? Kendi evindeki kişi sayısı sınırlıdır. Hepsi onunla ortak bağa sahiptir ve bazıları ondan gençtir. Toplulukta ise çok daha fazla sayıda ve değişik kişiliklerde insan vardır. Küçük bir grubu yönetemeyenin büyüğünü de yönetemeyeceği açıktır.

Beşinci ayet bir gözetmenin görevlerini açıklaması nedeniyle önemlidir. Gözetmenin görevi, Tanrı’nın topluluğunu kayırmaya yöneliktir. Burada toplu-luğu “yönetmek” demediğine dikkat edin. Gözetmen zorba, diktatör olmamalıdır. İyiliksever de olsa bir yönetici değil, çobanın koyunları güdüp kayırdığı gibi, Tanrı’nın halkını yönlendiren birisi olmalıdır.

Kayırmak, ilgilenmek ifadesinin Yeni Antlaşma’da geçtiği diğer bölüm, iyi Samiriyeli ile ilgili olan bölümdür (Luk.10:34). İyi Samiriyeli’nin haydutların dövdüğü adama gösterdiği sıcak ilginin aynısını, bir gözetmenin Tanrı’nın çocuk-larına da göstermesi gerekir.

3:6   Gözetmen, yeni iman etmiş biri olmamalıdır. Mesih inancını yeni kabul etmiş, imanda genç birisi gözetmen olamaz. Bu iş için neye inandığını iyi bi-len, deneyimli kişiler gereklidir. Yeni iman etmiş biri gurura kapılıp İblis’in uğ-radığı yargıya uğrayabilir. İblis gururu yüzünden yargıya uğradı. Çünkü o uy-gun olmadığı bir makama yükselmek istedi ve sonuçta da alçaltıldı.

3:7   Gözetmen toplumda iyi bir insan olarak tanınmalıdır. Topluluğun dışın-da olanlardan kastedilen, henüz İsa Mesih’e iman etmemiş komşular ve arka-daşlardır. Ayıplanacak bir durumu olmamalı ki, İblis’in tuzağına düşmesin. Hem imanlı, hem de henüz imanlı olmamış kişiler suçlamada bulunabilirler. İblis, inancıyla yaşam biçimi bağdaşmayan kişiler için tuzaklar kurar. Bir kez insanları bu tuzağa düşürünce de onları küçümser, alay edip dalga geçer.

3:8   Elçi şimdi gözetmenlerden görevlilere geçiyor. Yeni Antlaşma’da görev-li, hizmet eden anlamına gelir. Genel olarak görevli deyince topluluğun geçici iş-leriyle ilgilenen kişi anlaşılır. Görevlilerin yapacağı işlerin çoğu Elçilerin İşleri 6:1-5’de anlatılır. Topluluktaki dullara gereken yardımı dağıtma ile görevlendi-rilmişlerdir. Aslında görevlinin isim şekli bu bölümde kullanılmaz, 2.ayette fiil şekli kullanılır: “Tanrı sözünü yayma işini bırakıp maddi işlerle uğraşmamız doğ-ru olmaz.”

Görevlilerde aranan nitelikler, gözetmenlerdeki kadar titiz olmasa da, onlarda arananlara benzer. Göze batan en önemli fark, görevlinin öğretme yeteneğine sa-hip olma zorunluluğunun olmamasıdır.

Görevliler ağırbaşlı ve saygıdeğer kişiler olmalıdır. Özü sözü ayrı, yani deği-şik kişilere değişik zamanlarda çelişkili bilgiler vermemelidirler.

Şarap tutkunu da olmamalıdırlar. Yeni Antlaşma, şarabın tıbbi amaçlarla ya da suyun temiz olmadığı ülkelerde içecek olarak kullanılmasına karşı değildir, yasaklamaz. Ancak Mesih inanlısı çevrede uyandıracağı izlenime de dikkat et-melidir. Bazı ülkelerde şarap içen Mesih inanlısı gayet normal karşılanırken, bazı yerlerde ise bu durum iman etmemiş kişilerin Rab’be yaklaşmasına engel olabilir. Yani şarap içilmesi yasaya aykırı olmasa bile, uygun olmayabilir.

Görevliler haksız kazanç peşinde koşan kişiler de olmamalıdır. Önce de be-lirtildiği gibi, görevlinin işlerinden biri de, yerel kilisenin mali işlerine bakmak-tır. Eğer paraya düşkünse, bu durum onun ayartılmasına yol açacaktır. Yahuda para için Rab’bi ele veren son kişi değildi!

3:9   Görevliler temiz vicdanla imanın sırrına sarılmalıdırlar. Yani hem sağ-lam öğretişe sahip, hem de doğru bir yaşam süren kişiler olmalıdır. Yalnızca ger-çeği bilmeleri yetmez, onu yaşamalıdırlar da. İmanın sırrı, Mesih inancının bir tanımıdır. Mesih inancının öğretişlerinden bir kısmı Eski Antlaşma döneminde gizli tutulmuş, sonra ise Yeni Antlaşma peygamberleri ve elçileri tarafından açık-lanmıştı. Burada sır sözcüğü bu nedenle kullanılmıştır.

3:10   Görevliler de gözetmenler gibi önce sınanmalıdır. İlkin bir süre gözlenmeli, hatta yerel toplulukta bazı küçük sorumluluklar verilmelidir. Bu şekilde sadık ve güvenilir olduklarını kanıtladıktan sonra daha büyük sorumluluklar ala-bilirler. O zaman görev alsınlar ya da “hizmet etsinler.” Görevlilerden asıl beklenen, gözetmenlerdeki gibi bir sorumluluk değil, Rab’be ve halkına hizmettir.

Birinin özel ve toplumsal yaşamında eleştirilecek bir yönü bulunmazsa, gö-revli olarak çalışmasına izin verilebilir. Eleştirilecek yön ile kastedilen, daha önce belirtilen özelliklerdir.

Bu noktada yerel toplulukta görevlendirilecek birkaç kişiden söz etmekte yarar vardır. Bir muhasebeci, sekreter, çocukların ruhsal gelişimiyle ilgilenen sorumlu ve yer gösteren kişiler görevli olarak sayılabilir.

3:11   Burada sözü edilen kadınlar ya görevli kadınlardır ya da gözetmenlerle görevlilerin eşleridir. Toplulukta sorumluluk verilen bu kadınlar, Mesih inancı-na bağlı, güvenilir ve eşlerine yardım eden kişiler olmalıdır.

“Kadınlar” olarak çevrilen sözcük “eşler” anlamına da gelir. Buradan toplulukta kadın görevlilerin de olduğunu görebiliriz. İlk inanlı topluluklarda böyle ka-dınlar vardı. Örneğin Romalılar 16:1’de Kenhere’deki inanlılar topluluğunda görevli (buradaki görevli için aynı sözcük kullanılır) olan Fibi adlı hanımdan söz edilir.10 Romalılar 16:2’de Pavlus bu kadınların toplulukta yapmış oldukları iş-lerden söz ediyor ve Fibi’nin kendisi dahil “birçoklarına destek sağladığını” söy-lüyor.

Her durumda bu kadınların davranışlarında ölçülü, güvenilir ve saygıdeğer olmaları gereklidir. Başkalarının adının kötülenmesine yol açacak yalan haber-ler yayan, dedikoducu ve iftiracı kişiler olmamalıdırlar. Kendini denetleyebi-len, dengeli kişiler olmalıdırlar.

Son olarak da, her bakımdan güvenilir olmalıdırlar. Bu, Mesih inancına bağ-lı olmakla birlikte, güvenilir, sadık, sır tutmayı bilen kişiler olmayı da gerektirir. Kendi aile sırlarını da saklayabilmelidirler.

3:12   Elçi şimdi de görevliler konusuna geçiyor. İlk olarak onların tek karılı olması gerektiğini belirtiyor. Bu konudaki çeşitli yorumlar 2.ayet açıklanırken ve-rilmişti. Gözetmenler gibi görevliler de evlilik yaşamlarında dürüst ve temiz ol-malıdırlar.

Onlar da çocuklarını ve kendi evlerini iyi yönetmelidir. Yeni Antlaşma’ya göre bu konudaki başarısızlık, Mesih inanlısının kişiliğindeki bir eksikliği gösterir. Bu, erkeklerin sert ve zorba olmasını gerektirmez, ancak çocukları itaatkar olmalı ve gerçeğe uygun bir yaşam sürmelidir.

3:13   Görevlerini iyi yapanlar, kendileri için iyi bir yer edinir ifadesi, İs-tefan ve Filipus’un durumuna iyi bir örnektir. Onlar, Elçilerin İşleri 6:5’de atanan yedi görevliden ikisidir. Atandıkları görev, topluluktaki dullara yapılacak para yardımını düzenlemekti. Sadık bir şekilde hizmet ettiklerinden dolayı da Tan-rı’nın Ruhu onlara daha önemli görevler verdi. Daha sonra da açıklandığı gibi Filipus müjde yayıcısı, İstefan da öğretmen olarak hizmetlerini sürdürdüler. Gö-revlerini iyi yaptıkları için yerel topluluğun gözünde iyi bir yerleri olmuştu. Görevini sadık ve iyi bir şekilde yapan kişiye, görev ne denli önemsiz olursa olsun, herkes saygı duymaya ve güvenmeye başlar.

Buna ek olarak Filipus ve İstefan, Mesih İsa’ya olan imanda büyük cesaret kazanmışlardı. Bu da kuşkusuz onların Mesih için tanıklık verme, öğretme ve dua etme konusunda büyük bir özgürlüğe kavuştuklarını gösterir. Bu, İstefan’ın şehit edilmeden önce söylemiş olduğu sözlerden de kesin olarak anlaşılır.

Ç. Topluluktaki Davranışlar (3:14-16)

3:14   Elçi bunları yakında Timoteos’u göreceği umuduyla yazıyordu. Bunları derken, önceden olanları kastediyor olabileceği gibi, gelecekte olacakları da kas-tediyor olabilir.

3:15   Pavlus gecikme, hatta Efes’e hiç gidememe olasılığını da dikkate alıyor. Aslında Efes’e gidip Timoteos’la buluşması mümkün olabildi mi bilmiyoruz. Geç kalması durumunda, imanlıların Tanrı’nın topluluğu içinde nasıl davranmaları gerektiğini Timoteos’un bilmesini istiyordu.

Önceki ayetlerde Pavlus, görevlilerin, gözetmenlerin ve eşlerinin nasıl davran-maları gerektiğini açıklamaktadır. Şimdi ise genel olarak Mesih inanlılarının Tan-rı’nın topluluğu içinde nasıl davranmaları gerektiğini belirtiyor.

Tanrı’nın ev halkı burada, gerçeğin direği ve dayanağı olan, yaşayan Tan-rı’nın topluluğu şeklinde belirtilmektedir. Tanrı, Eski Antlaşma’da tapınakta bu-lunurdu, Yeni Antlaşma’da ise toplulukta bulunuyor. Bundan, yaşayan Tan-rı’nın topluluğu şeklinde söz edilir ki, bu da içinde cansız putların yer aldığı ta-pınağa karşıttır.

Topluluk, gerçeğin direği ve dayanağı şeklinde resmedilir. Direk, bir yapıyı destekleyici olarak kullanılmakla birlikte şehir meydanlarında bazı duyuruları as-mak için de kullanılırdı. Dolayısıyla bir şeyi ilan ederdi. Topluluk da Tanrı’nın kendi gerçeğini yeryüzüne duyurmak ve göstermek üzere seçtiği araçtır. Topluluk aynı zamanda gerçeğin dayanağıdır da... Dayanak, destek olan, temel oluşturan anlamındadır. Böylece topluluk Tanrı’nın gerçeğini destekleyen ve koruyan bi-rimi oluşturmaktadır.

3:16   Bu zor bir ayettir. Zorluklardan birisi önceki ayetle arasındaki ilintiyi kurmaktır. Bir iddiaya göre burada, dayanak ve direğin topluluk olduğu gerçeği-nin bir özeti vardır (15.ayet). Başka bir ayete göre ise bu ayet, Pavlus’un Tan-rı’nın evine yakışan davranış biçiminin ayrılmaz bir parçası olarak üzerinde dur-duğu kutsallığın gücünü ve örneğini sunmaktadır.

J.N. Darby bu konuda şöyle der:

Bu ayetin çoğu kez Mesih’in kişiliğinden ya da Baba Tanrı’nın gizeminden söz et-tiği sanılır. Ancak bu, kutsallığın gizemidir ya da insanların dindarlık diyebileceği ve tüm gerçek kutsallığın kendisinden kaynaklandığı kutsal kaynağın gizemidir. Tanrısallık, Rab İsa’nın beden alma, ölme, dirilme ve göğe alınma bilgisinden kay-naklanır. Bu, Tanrı’yı tanıma yoludur ve buna bağlılık da kutsallığı ortaya çıka-rır.11

Pavlus, Tanrı yolunun sırrı büyüktür derken onun çok gizemli olduğunu kastetmez, ancak Rab İsa’nın kişiliği ve yaptıklarıyla ilgili ve daha önceden bilin-meyen gerçeğin olağanüstü olduğunu anlatmak ister.

O^12, bedende göründü derken kastedilen Rab İsa’nın beden alışıdır. Gerçek Tanrısallık ilk olarak, Kurtarıcı Beytlehem’deki ahırda bir bebek olarak doğduğunda görünür hale gelmişti.

Ruh’ça doğrulandı ile kastedilen, kendi insansal ruhunda doğrulanma mıdır, yoksa Kutsal Ruh tarafından olan bir doğrulanma mıdır? Bizce ikincisi doğrudur. O, Tanrı’nın Kutsal Ruh’u tarafından, vaftiz olduğunda (Mat.3:15-17), görünümü değiştiğinde (Mat.17:5), dirildiğinde (Rom.1:3-4) ve göğe alındığında (Yu.16:10) doğrulanmıştı.

Rab İsa doğumunda, ayartıldığında, Getsemani bahçesinde çektiği sıkıntıda, dirildiğinde ve göğe alındığında meleklerce görülmüştü.

Pentikost Günü’nden beri uluslara tanıtılmaktadır. Yalnız Yahudilere değil, yeryüzünün en uzak köşelerinde yaşayanlara da tanıtılmaktadır.

Dünyada O’na iman edildi sözü, tüm kabile ve uluslardan Rab İsa’ya iman etmiş olanların bulunduğunu ifade ediyor. “Tüm dünya iman etti” demiyor. Her yerde duyuruluyor ise de, her yerde kabul görmüyor.

Yücelik içinde yukarı alındı sözünün, İsa Mesih’in kurtuluş işini tamamladıktan sonra göğe alınmasına ve oradaki konumuna işaret ettiği kabul edilir. Vincent şöyle der: “O yücelik içinde (içine değil) yukarı alındı.” Bu, zafer kazan-mış bir generalin çevresindeki kalabalık ve görkem gibi bir şeydir.

Bazıları bu olayları tarihsel bir sıra içinde ele alır. Örneğin şöyle derler: Bedende göründü, Rab İsa’nın beden alışını; Ruh’ça doğrulandı, Mesih’in ölümünü, gömülüşünü ve dirilişini; meleklerce görüldü, O’nun göğe alınışını; ulus-lara tanıtıldı ve dünyada O’na iman edildi, O’nun göğe alınışını izleyen olay-ları; son olarak da yücelik içinde yukarı alındı ifadesi, gelecekte O’nun kur-tardıklarının toplandığı, ölümden dirildiği ve O’nunla birlikte yukarı alındığı günü kastetmektedir. Bu görüşe göre ancak o zaman Tanrı yolunun sırrı tamam-lanmış olacaktır.

Bununla birlikte, sıralamanın tarihsel olması için bir neden görmüyoruz. Bazı-ları bu ayette, ilk yıllarda yazılan bir Hıristiyan ilahisinin sözlerini görür. O za-man da “Bir Gün” adlı ilahiye benzer olmuş olur:

Yaşarken sevdi, sonsuzca beni,

Ölerek sildi suçumu bütün.

Dirilişiyle diriltti beni,

Bir gün gelir – ah, ne görkemli gün!

– Charles H. Marsh

IV. İMANDAN DÖNÜŞ (4:1-16)

A. Yaklaşan Sapıklıklara Karşı Uyarılar (4:1-5)

4:1   Ruh’un açıkça konuşması konusunda iki fikir öne sürülebilir. Pavlus’un söylemek üzere olduğu söz tanrısal bir vahiyle kendisine verilmiş olabilir ya da Kutsal Yazılar’ın tamamında, özellikle de Yeni Antlaşma’da, son zamanlarda imandan dönüşün görüleceğinin açıkça öğretildiği anlamındadır.

Son zamanlar, elçinin bunu yazmasından sonra “gelecek bir zaman” anlamın-dadır.

Bazıları imandan dönecek. Bazıları, 1.Timoteos’ta sık kullanılan bir sözcük-tür. Bu mektupta azınlık durumunda olanların 2.Timoteos’ta çoğunluğu oluştur-duğu fark edilmektedir. Bu kişilerin imandan dönecek olması onların kendile-rini Mesih inanlısı olarak kabul ettiklerini gösterir, kurtuluş bulmuş olduklarını değil. Rab İsa Mesih’i ve O’nun tek Kurtarıcı olduğunu biliyorlardı. Bir süre için O’nu izlemeye karar vermişler, ancak sonra imandan uzaklaşmışlardı.

Bu bölümü okurken günümüzde ortaya çıkan tarikatları düşünmeden edemi-yoruz. Bu tür sahte öğretişlerin yayılışı burada açıkça belirtilmektedir. Üyelerinin çoğu da daha önce Mesih inanlılarının toplantılarına katılmış olan kişilerdir. Bel-ki de bu topluluklar önceleri imanda sağlamdı, ama daha sonra İncil’i topluma uyarlamaya çalışırken yoldan saptılar. Bu tarikatların öğretmenleri, olumlu gözü-ken mesajlarıyla Mesih inanlılarını tuzağa düşürürler.

Aldatıcı ruhlara ve cinlerin öğretilerine kulak vermeye istekliydiler. Burada aldatıcı ruhlarla anlatılmak istenen, kötü ruhlara inanıp dikkatsiz kişileri kandı-ran sahte öğretmenlerdir. Cinlerin öğretileri ile kastedilen de cinler hakkındaki öğretiler değil, cinlerin dünyasından kaynaklanan ya da cinler tarafından esinle-nen öğretilerdir.

4:2   İkiyüzlülük “maske takmayı” ima eder. Sahte öğretişler verenler için ne kadar da tipik bir özellik! Onlar gerçek kimliklerini saklamaya çalışırlar. İnsan-ların kendi benimsemiş oldukları sistemleri öğrenmelerini istemezler. Kutsal Ki-tap terimlerini kullanıp ilahiler söyleyerek hoş görünürler. Hem ikiyüzlü, hem de yalancıdırlar. Öğretişleri Tanrı sözünün gerçeğine uymadığından ve bunu da bil-diklerinden insanları kandırmaya çalışırlar.

Vicdanları kızgın bir demirle dağlanmıştır. Belki de önceleri merhamet do-luydular, ancak zamanla işledikleri günahlar nedeniyle vicdanları sertleşip duyar-sızlaştı. Tanrı’nın sözüne karşıt olan konularda vicdanları duyarsız hale gelir ve doğru olmadığını bildikleri konuları öğretirler.

4:3   Burada cinlerin iki öğretişine değinilir. İlkin evlenmenin yanlış olduğu-nu öğretirler. Bu, Tanrı sözüne tümüyle ters düşer. Evlilik kurumunu bizzat Tan-rı’nın kendisi, daha günah dünyaya henüz girmeden önce kurmuştur. Evlilikte kutsallığa aykırı bir durum yoktur. Sahte öğretmenler evliliği yasaklarken, aslında Tanrı’nın yaptıklarına karşı saldırıda bulunmaktadırlar.

Bu konuda bazı rahip ve rahibelerin evlenmelerinin yasak olması örnek olarak verilir. Ancak bu durum daha direkt olarak ruhçuların ruhsal eğilim dedikleri öğ-retiye göndermede bulunur. A.J. Pollock bu konuda şöyle der: “Evlilik bağı ile alay ederler ve bu da sonuçta, kadın ve erkeklerin yasal eşlerinden uzaklaşıp ruh-sal eğilim dedikleri, eğilim hissettikleri kişilerle ahlâk dışı ilişkilere girmelerine yol açar.” Christian Science (Hıristiyan Bilim) denilen tarikatın evlilikle ilgili tu-tumuna bakarsak, kurucuları Bayan Eddy’nin üç kez evlenmiş olduğunu ve şöyle dediğini görürüz:

Tanrı’nın herkesin Babası olduğu öğrenilene kadar evlilik devam edecektir... Bir zamanlar çok kesin bir bağ olarak görülen evlilik kurumu, daha yumuşak bir hal almalıdır.13

Cinlerin ikinci öğretişi bazı yiyeceklerden çekinmektir. Bu tür öğretişlere, hayvan eti yemenin kişinin ruhlarla ilişkiye geçmesini engellediğini öne süren ruhçular arasında rastlanır. Ayrıca Teosofistler ve Hindular arasında da, bir insa-nın canının bir gün başka bir canlıda yeniden geri geleceği inancından ötürü, can-lıyı öldürme korkusu mevcuttur.

Hem evlilik kurumu, hem de yiyecekler Tanrı tarafından yaratılmışlardır ve şükranla kabul edilmeleri gerekir. Tanrı bunları yalnızca tövbe etmemiş olanlar için değil, iman edip gerçeği bilen kişiler için yarattı.

4:4   Tanrı’nın yarattığı her şey iyidir. Evlilik de yiyecekler de Tanrı’nın ya-rattıklarıdır ve şükranla kabul olunursa... reddedilmemelidir. Tanrı, evliliği in-sanların çoğalması (Yar.1:28’e bkz.), yiyecekleri de yaşamın sürmesi (Yar.9:3) için yaratmıştır.

4:5   Tanrı’nın sözü, evliliği ve yiyecekleri insanın kullanımına uygun hale getirir. Yiyeceklerin bu şekilde kutsal kılındığı şu ayetlerle belirtilir: Yar.9:3; Mar.7:19; Elç.10:14-15; 1Ko.10:25-26; Evlilik konusu ise 1.Korintliler 7 ile İbra-niler 13:4’de geçer.

Bunlar ayrıca duayla da kutsal kılınır. Yemekten önce sofrada şükretmeliyiz (Mat.14:19; Elç.27:35). Böylece Rab’den, yiyecekleri kutsamasını ve O’na daha iyi hizmet edebilmemiz için bedenlerimizi güçlendirmesini istemiş oluruz. Ev-lenmeden önce de Tanrı’nın bu beraberliği, Kendi yüceliği, başkalarının bereketi ve gelin ile damadın iyiliği için kutsamasını duayla dilemeliyiz.

Henüz kurtuluş bulmamış kişilerin önünde yiyecekler için şükran sunmak iyi bir tanıklıktır. Bu dua ne uzun ve gösterişli olmalı, ne de yiyecekleri verenin Tan-rı olduğunu hissettirmeyecek şekilde olmalıdır.

B. Yaklaşan Sapıklıklara Yönelik Yapıcı Öğütler (4:6-16)

4:6   Timoteos, 1-5. ayetlerdeki konuları kardeşlere öğütlerse, Mesih İsa’nın iyi bir hizmetkârı olacaktır. İmanın ve izlediği iyi öğretinin sözleriyle beslen-miş olarak iyi bir hizmetkâr olacaktır.

4:7   Pavlus bu bölümde Mesih inancına hizmeti, atletizm yarışmalarına ben-zetiyor. 6.ayette Mesih’e hizmet edecek kişi için uygun olan diyetten söz ediyor; iman ve iyi öğretinin sözleriyle beslen! 7.ayette ise Tanrı yolundaki eğitimden söz ediyor.

Elçi Timoteos’a, kocakarılara yaraşan bayağı masalları reddetmesini öğüt-lüyor. Bu masallarla mücadele etmesi ya da fazla zaman harcaması gerekmez. Yalnızca ilgilenmemeli ve dikkate almamalıdır. Kocakarı masalları deyince ak-lımıza, bir kadın tarafından kurulan, yaşlı kadınların ilgisini çeken ve gerçek ye-rine masallar öğreten Christian Science (Hıristiyan Bilim) tarikatı geliyor.

Timoteos, masal ve efsanelerle zamanını öldüreceğine, kendini Tanrı yolunda eğitmesi gerekiyordu. Bu eğitim, Kutsal Kitap çalışmasını, duayı, Tan-rı’yla başbaşa geçirilen zamanı ve başkalarına Mesih’i anlatmayı içerir. Stock şöyle der: “Her şey O’na karşı olduğundan, kendiliğinden Tanrı yoluna girme diye bir şey yoktur.” Çaba ve eğitim gereklidir.

4:8   Burada birbirine karşı iki tür eğitim söz konusudur. Bedeni eğitmek, kı-sa bir süre için biraz işe yarar. Tanrı yolunda yürümek ise insanın ruhu, canı ve bedeni için iyidir, üstelik bu sonsuza dek sürer. Şimdiki yaşamda Tanrı yolunda olmak en büyük mutluluktur. Gelecek yaşamda ise, görkemli güzellikte hariku-lade ödüller alacağımız vaadi söz konusudur.

4:9   Çoğu uzman bu ayetin bir öncekine göndermede bulunduğunu düşünür. Tanrı yolunda yürümenin her yönden yararlı ve çok değerli olduğu gerçeği, güve-nilirdir ve her bakımdan kabule layıktır. Bu, bu mektuptaki üçüncü güvenilir sözdür.

4:10   Bunun için emek veriyor, mücadele ediyoruz.14 Bunun için derken, Tanrı yolunda yürümek kastedilmektedir. Pavlus, tüm gücüyle uğraşmasının altında yatan en büyük amacının bu olduğunu belirtir. Bu, iman etmemiş kişilerin gözünde hiç de değerli bir amaç olmayabilir. Ancak Mesih inanlısı, bu dünyanın geçici şeylerinin ötesine bakar ve umudunu yaşayan Tanrı’ya bağlar. Bu umut asla boşa çıkmaz, çünkü O, bütün insanların, özellikle iman edenlerin Kurtarıcısıdır. Rab İsa, daha önce belirtilen nedenle de, bütün insanların Kurtarıcısıdır. İman edenlerin özellikle Kurtarıcısı olmasının nedeni, insanların O’nun sağladığı çözümden yararlanmış olmalarıdır. O halde şöyle diyebiliriz; O tüm in-sanların potansiyel Kurtarıcısı, iman edenlerin ise gerçek Kurtarıcısı’dır.

4:11   Bunlar ile kastedilen herhalde Pavlus’un 6-10.ayetlerde söylemiş olduklarıdır. Timoteos bunları sık sık Tanrı halkına anlatarak buyurmak ve öğret-mekle yükümlüydü.

4:12   Bu mektup yazıldığında Timoteos 30-35 yaşlarındaydı. Efes’teki toplu-luğun ihtiyarlarıyla karşılaştırıldığında oldukça gençti. Bu nedenle Pavlus, “Gençsin diye kimse seni küçümsemesin” diyor. Elbette bu, Timoteos’un ken-disini üstün görüp eleştiriden muaf tutulmasını gerektirmiyordu. Tersine, kimseye kendisini suçlama fırsatı vermemesi gerekiyordu. Eleştiriye neden olacak durum-lardan kaçınması ve iman edenlere örnek olması gerekliydi.

Konuşma derken Timoteos’un konuşmaları kastedilir. Konuşmaları Tanrı ço-cuğuna yakışır nitelikte olmalıydı. Açıkça yasaklanmış sözcüklerden kaçınmakla kalmayıp işitenlere yararı olmayacak şeyleri de söylememeliydi.

Davranış, tüm davranışları ve tavırları içine alır. Hiçbir hareket Mesih’in adı-nı lekelememelidir.

Sevgi, amaçlanan noktaya ulaşmak için ruhu ve davranışları yönlendiren güç olmalıdır.

Yeni çevirilerin çoğunda ruhta sözcüğüne rastlanmaz. Ancak bazı eski metin-lerde bu da yer alır. Guy King şevk ile ilgili olarak şunları söylemektedir:

Şevk birçok Hıristiyan’ın yaşamında maalesef eksik olan niteliktir. İnsanların, bir futbol maçı ya da seçim kampanyasında gösterdiği şevki TANRI’ya hizmet etme konusunda göstermediğini görüyoruz. Christian Science (Hıristiyan Bilim) mürit-leri, Yehova Şahitleri ya da komünistler gibi yanlış görüşleri yaymaya çalışanların gösterdikleri şevk bizi utandırmalıdır. Ah nasıldı o ilk imanlı topluluklarının ateşli şevki! Bu yüce ruh Timoteos’a, Mesih’in adını duyurmakta fazlasıyla yardım ede-cektir.15

İmanda sözü, “iman dolu”, sağlam ve güvenilir anlamına gelir.

Paklık yalnızca eylemde değil, düşünüşte de önemlidir.

4:13   Bu ayet büyük olasılıkla, Timoteos’a değil, yerel topluluğa seslenmek-tedir. Timoteos kendisini Kutsal Yazılar’ı topluluğa okumaya, öğütte bulun-maya ve ders vermeye adamalıydı. Burada belirli bir sıra vardır. Pavlus’un ilk vurguladığı, Tanrı’nın sözünün topluluğa okunmasıdır. O zamanlar Kutsal Yazı-lar’ın dağıtımı çok sınırlı olduğundan bu çok önemliydi. Çok az kişinin Kutsal Kitap’ı vardı. Timoteos, bu okunan ayetlere dayanarak Tanrı sözünün yüce ger-çeklerini öğretmekle yükümlüydü. Bu ayet bize Nehemya 8:8’i anımsatır: “Tan-rı’nın Yasa Kitabı’nı okuyup açıkladılar, herkesin anlamasını sağlayacak biçimde yorumladılar.”

Ancak buradan kişisel dua zamanlarımızın olmaması gerektiği düşüncesini de çıkarmamalıyız. Timoteos, Tanrı’nın sözünü başkalarına öğretmeden önce ken-disi önce onları yaşamında uygulamalıydı.

4:14   Timoteos’a verilmiş olan ruhsal armağanın müjdecilik mi, kilise önder-liği (gözetmenlik) mi, öğretmenlik mi olduğunu tam olarak bilemiyoruz. Bu mek-tupların genel akışı bize onun öğretmen ve kilise önderi (gözetmen) olduğunu dü-şündürmektedir. Bununla birlikte bu armağanın ona, peygamberlik sözüyle ve ihtiyarlar kurulunun ellerini onun üzerine koymasıyla verildiğini biliyoruz. Önce, peygamberlik sözüyle verilmişti. Yani bir gün yerel toplulukta birisi aya-ğa kalkıp peygamberlik ederek Tanrı’nın Ruhu’nun Timoteos’a bir armağan ver-diğini duyurmuştu. Peygamber armağanı veren değil, duyuran kişiydi. Ayrıca ih-tiyarlar kurulu ellerini onun üzerine koymuştu. İhtiyarlar ya da görevlilerin bu armağanı Timoteos’a verme gücüne sahip olmadıklarını tekrar vurgulamalıyız. Ellerini onun üzerine koyarak Kutsal Ruh’un yapmış olduğunu halkın önünde göstermiş oluyorlardı.

Elçilerin İşleri 13.bölümde bu olay görülür. Kutsal Ruh 2.ayette Barnaba ve Saul’u özel bir iş için ayırır. Belki de bu söz bir peygamber aracılığıyla iletilmiş-ti. Sonra diğer imanlılar oruç tutup dua etmiş ve ellerini üzerlerine koyarak Bar-naba ve Saul’u yollamışlardı (3.ayet).

Bugün birçok Hıristiyan topluluk da aynı şeyi yapar. İhtiyarlar Kutsal Ruh’un birine özel bir armağan verdiğini fark ettiklerinde, o kişiyi Rab’be hizmet etmek için ayırırlar, ki bu da onların ona güvendiklerinin ve Kutsal Ruh’un o kişinin ya-şamında çalıştığını kabul ettiklerinin bir göstergesi olur. Bu şekilde o kişiye bir armağan vermezler, yalnızca Tanrı Ruhu’nun yapmış olduğu işi tanımış olurlar.

İhtiyarların burada belirtildiği üzere Timoteos’a el koymaları ile Pavlus’un 2.Timotes 1:6’da kendisinin el koyması arasında fark vardır. İlkinde olay resmi bir nitelik taşımadığı gibi, Timoteos’un armağanı ile ilgili bir sorumlu yönü de yoktur. Yalnızca onun işiyle ilgili bir ilgiyi ortaya koyuyordu. Diğerinde ise Pav-lus armağanın verilişine bizzat aracı olmuştu.

4:15   Bu konuların üzerinde dur ifadesi, “bağlan” ya da “ilgi göster” diye de çevrilebilir. Kendini bunlara ver ifadesi de bunu pekiştirmektedir. Pavlus kendisini tümüyle ve dikkatini dağıtmadan Rab’bin işine vermesi için Timoteos’u cesaretlendiriyor. Onun da elinden geleni yapması gerekiyor. Bu şekilde herkes onun ilerlediğini görecektir. Pavlus hizmet konusunda Timoteos’un belli bir ye-re geldikten sonra durup rahatına bakmasını istemiyor. Tersine Rab’bin işinde sü-rekli ilerlemesini istiyor.

4:16   Buradaki sıraya dikkat edin. Timoteos’un ilkin kendine sonra da öğretisine dikkat etmesi gerekiyor. Bu, Mesih’in bir hizmetçisinin kişisel yaşamının ne denli önemli olduğunu vurgular. Yaşam şekli doğru değilse, sağlam bilginin bir yararı olamaz. A.W. Pink bu konuda şöyle der: “Tapınma ve ruhsal yaşam dış-lanırsa, hizmet bir tuzak ve kötülük haline gelir.”

Timoteos, Pavlus’un yazmış olduğu okuma, öğütte bulunma ve ders verme ko-nularında kendini geliştirmeye devam ederse, hem kendini, hem de onu dinle-yenleri kurtaracaktı. Burada kurtarma, canın kurtuluşunu kastetmez. Bölüm, Tanrı’nın halkı arasında bölünmelere yol açan sahte öğretmenlerin tanımlanmasıyla başlamıştı. Pavlus Timoteos’a, imanla Tanrı yolunda yürüdüğü ve O’nun sö-züne sarıldığı takdirde hem kendisini, hem de onu dinleyenleri sahte öğretilerden koruyacağını söylüyor.

V. İMANLILARLA İLGİLİ ÖZEL ÖĞÜTLER (5:1 - 6:2)

A. Değişik Yaş Grupları (5:1-2)

5:1   Bu ayet, Timoteos’un aralarında bulunup hizmet edeceği imanlılar ailesi-nin üyelerine yönelik davranışlarıyla ilgilidir. Timoteos genç ve dinamik olduğu için yaşlılara karşı sabırsızlık gösterebilirdi. Bu nedenle yaşlı adama çıkışmayıp babasıymış gibi öğüt vermesi tavsiye ediliyor. Genç birisi olarak o yaştaki bi-rine sert sözler söylemesi uygun olmazdı.

Mesih’in bu genç hizmetçisinin daha genç olanlara karşı küstah davranma tehlikesi de söz konusu olabilirdi. Dolayısıyla Pavlus ona, genç erkeklere kardeş-leriymiş gibi davranmasını, onlar üzerinde baskı kurmaksızın onlardan biri gibi olmasını söylüyor.

5:2   Yaşlı kadınlara annemizmiş gibi sevgi ve saygı ile davranmalıyız.

Genç kadınlara da yürek temizliğiyle yaklaşılmalıdır. Açıkça günah olan şeylerden kaçınmanın ötesinde, hoş olmayan ya da kötü yöne çekilebilecek her türlü davranıştan da uzak durulmalıdır.

B. Dullar (5:3-16)

5:3   3-16.ayetlerde Pavlus yerel topluluktaki dulları ele alır ve onlara nasıl davranılması gerektiğini açıklar.

İlkin toplulukta bulunan ve gerçekten dul olan kadınlara saygı gösterilmelidir. Saygı ile kastedilen hem saygı, hem de maddi yardımdır. Gerçek bir dul, geçimini sağlamak için Rab’den başka hiçbir dayanağı olmayan kişidir. Hayatta olan ve kendisine yardım edebilecek hiçbir akrabası da yoktur.

5:4-5   Bu ayette ikinci grup dullar tanımlanır. Bunlar çocukları ya da torun-ları olanlardır. Bu durumda çocuklar annelerine (ya da büyükannelerine) bakarak onların daha önce yaptıkları iyilikleri ödemelidirler. Ayet, Tanrı yolunda yü-rümenin evde başladığını öğretir. Hem Mesih inancını savunmak, hem de yakın-larımıza bakmamak olmaz.

Mesih inanlılarının başka bir desteği olmayan kişilere bakması Tanrı’yı hoş-nut eder.16 Efesliler 6:2’de elçi Pavlus açıkça şunu öğretir: “Annene babana say-gı göster. Vaat içeren ilk buyruk budur.” Daha önce de belirttiğimiz gibi gerçek bir dul, maddi bir dayanağı olmayan ve geçinebilmek için Tanrı’nın eline bakan kişidir.

5:6-7   5.ayettekinin tersine burada sözü edilen, kendini zevke vermiş olan dul kadındır. Bu kadının gerçekten imanlı birisi olup olmadığı konusunda görüş ay-rılıkları vardır. Bizce o, gerçek, ancak Rab’den uzaklaşmış bir Mesih inanlısıdır. Tanrı’yla yakınlık ve O’na yararlı olma yönünden ölü durumdadır. Timoteos böy-le dulları zevk içinde yaşamaya karşı uyarmak ve imanlılara, muhtaç durumdaki yakınlarına bakmak konusunda öğretişte bulunmakla yükümlüdür.

5:8   Bu ayette, kişinin kendi yakınlarına, özellikle de ev halkına bakmama-sının ne kadar ciddi olduğu vurgulanır. Bu, imanı inkâr etmekle eştir. Hıristi-yanlık, gerçekten inanan kişilerin birbirlerine yardım etmesini gerektirir. Bunu yapmadığı takdirde inancının kendisine öğrettiği gerçekleri eylemleriyle inkâr et-miş olur. Böyle birisi imansızdan beter olmuş olur, çünkü birçok imansız kişi kendi akrabalarına severek bakmaktadır. Mesih inanlısı böyle davranarak, imanlı olmayan birinin yapmayacağı şekilde Rab’bin adını lekeler.

5:9   Bu ayetten anlaşıldığına göre her kilisede, topluluğun bakmakta olduğu dulların adlarının listesi bulunuyordu. Pavlus, altmış yaşından aşağı olan dulla-rın listeye yazılmamasını belirtiyor.

Tek erkekle evlenmiş ifadesi gözetmen ve görevlilerle ilgili olarak aynı so-ruyu gündeme getirir. Bu konuda değişik yorumlar yapılmıştır. Açık olan şudur ki, dul kişinin evlilik yaşamı her türlü leke ve ahlâksızlıktan uzak olmuş olmalıdır.

5:10   Bir dulun bu listede yer alması için, her imanlı gibi, yaptığı iyiliklerle tanınan birisi olması gerekiyordu.

Çocuk büyütme ile kastedilen, çocukların kendi adına ve ailesine iftihar geti-recek şekilde yetiştirilmiş olmalarıdır. Yoksa çocuk yetiştirmenin erdemli bir yanı olmayacaktı.

İyi bir dulun diğer bir özelliği, konuk ağırlamış olmasıydı. Yeni Antlaşma’da konukseverliğin önemi defalarca vurgulanır.

Misafirlerin ayaklarını yıkamak kölenin göreviydi. Burada dul kişinin diğer imanlılar için en sıradan işleri bile yapması gerektiği vurgulanır. Bir başka anlamı da kutsalların ayaklarını Tanrı sözü ile yıkamak olabilir. Bunun vaaz vererek dolaşma şeklinde olması gerekmez, yalnızca günlük yaşamın günahlarıyla kirle-nen imanlıları ziyaret edip Tanrı’nın sözüyle yıkamak şeklinde de olabilir.

Sıkıntıda olanlara yardım, hasta, üzgün ve dertli olanlara merhamet göster-me şeklinde olabilir.

Kısacası bir dulun listeye girmesi için kendini her tür iyi işe adamış olması gerekiyordu.

5:11   Zor bir ayet olmakla birlikte şu şekilde yorumlanabilir: Genel olarak, daha genç dullara toplulukta sorumluluk vermek hatalı olabilir. Genç oldukların-dan tekrar evlenmek isteyebilirler. Elbette bu yanlış değildir, ancak bu arzu çok güçlü olup genç dulu, imanlı olmayan biriyle evlenmeye de götürebilir. Elçi bun-dan, bedensel arzuları Mesih’e olan bağlılıklarına galip gelince diye söz ediyor. Genç dul, konu imanlı olmayan biriyle evlenmek ile Mesih’e olan sevgisi ve sö-ze olan bağlılığından dolayı bekar kalma arasında bir seçim yapmaya gelince, ge-nellikle evlenmeyi seçer. Bu da sonuçta, onu destekleyen topluluğun adının le-kelenmesine yol açar.

5:12   Hüküm giyme burada sonsuza dek mahvolma anlamında olmayıp yal-nızca verdiği ilk sözü çiğnemek anlamındadır. Hüküm giyenler bir zamanlar Rab İsa Mesih’e bağlılık sözü vermiş, ancak şimdi Mesih’i sevmeyen biriyle evlenme fırsatı doğunca da, verdiği sözü unutup Göksel Güvey’e sadık kalmaksızın, o ki-şiyle evlenmeyi tercih etmişlerdir.

Pavlus evlenmek isteyen genç dulları eleştirmiyor. Hatta evlenmeleri için teş-vik bile ediyor (14.ayet). Yanlış bulduğu şey, onların ruhsal yaşamlarında geri-leyip bir erkek için tanrısal ilkeleri bırakmalarıdır.

5:13   Topluluğun genç dullara maddi olarak yardım etmesi de onları tembel-liğe alıştırabilirdi. Kendi işlerini yapmak yerine kendilerini ilgilendirmeyen şey-lerle uğraşmalarına ve boşboğazlık yapmalarına zemin hazırlamış olurdu. Yerel topluluğun yaptığı hiçbir iş böyle bir tutuma yol açmamalıdır, çünkü bu, yalnızca Mesih inancını lekelemeye neden olur.

5:14   Pavlus bu nedenle daha genç olan dulların evlenmelerinin, çocuk yapmalarının ve her türlü iftiradan uzak kalacak şekilde ev yönetmelerinin daha uygun olacağını belirtiyor. Pavlus elbette her genç dulun yeniden evlenmesinin mümkün olmayacağının da farkındaydı. İnisiyatif çoğu zaman erkekte olmalıdır. Pavlus yalnızca mümkün olduğunca izlenmesi gereken genel ilkeleri aktarmak-tadır.

Düşman ya da Şeytan her zaman Mesih inanlılarının tanıklığına leke getirmeye çalışır. Bu nedenle Pavlus, düşmana iftira fırsatı verme olasılığına karşı uyarıda bulunuyor.

5:15   Elçinin genç dullar hakkında söyledikleri varsayım ya da spekülasyon değildi. Zaten sapmış durumda olanlar vardı. Bazıları Şeytan’ın ardına düşmüştü, yani Şeytan’ı dinlemiş ve imanlı olmayan kişilerle evlenerek Rab’bin sözüne karşı gelmişlerdi.

5:16   Bu ayette kişilerin kendi akrabalarına bakma konusuna geçilir. Eğer imanlı bir kadın ya da erkeğin^17 dul olan ve yardıma muhtaç yakını varsa, o zaman o akrabasına yardım etmelidir. Bu şekilde inanlılar topluluğu da gerçekten kimsesiz durumdaki dullara yardım edebilir.

Bu bölüm (3-16.ayetler), topluluğun durumu uygunsa ya da gücü yeterse değil, belli durumlarda mutlaka yapılması gerekenleri anlatmaktadır. Paragrafın uzunluğu Kutsal Ruh’un bu konuya verdiği önemi gösterir. Maalesef bu konu bu-gün pek çok toplulukta ihmal edilmektedir.

C. İhtiyarlar (5:17-25)

5:17   Bu bölümün geri kalan ayetleri ihtiyarlarla ilgilidir. Pavlus ilk olarak, topluluğu iyi yöneten ihtiyarların iki kat saygıya layık görülmesi gerektiğini belirtiyor. Bu Darby’nin dediği gibi de söylenebilir: “Denetimi ele al.” Ancak söz konusu olan denetim değil, örnek olmadır. Böyle ihtiyarlara iki kat saygı göste-rilmelidir. Saygı, maddi yardımı da içine alır (Mat.15:6). İki kat saygı ile iki şey kastedilir. Birincisi, yaptığı iş nedeniyle Tanrı’nın topluluğundan saygı görmeye layıktır. İkincisi de eğer, tüm zamanını işine veriyorsa maddi yardıma da layık-tır. Tanrı sözünü duyurmak ve öğretmek için emek verenlerin çoğu kez nor-mal bir işte çalışacak kadar güçleri ve zamanları kalmaz.

5:18   Burada ihtiyarların yaptıkları hizmetin karşılığını alması gerektiğini ka-nıtlayan iki ayet verilir. İlki Yasa’nın Tekrarı 25:4, ikincisi de Luka 10:7’dir. Bu ayet özellikle ilginçtir. Pavlus Eski ve Yeni Antlaşma’da birer ayet alıp yan yana koymakta ve her ikisine de göndermede bulunmaktadır. Burada da Pavlus’un Eski ve Yeni Antlaşma’yı aynı değerde kabul ettiği açıkça anlaşılır.

Bu ayetler, harman döven öküzün yiyecekten mahrum bırakılmaması gerek-tiğini öğretir. İşçi de yaptığının karşılığını almaya hak kazanır. İhtiyarlar için de durum böyledir. Fiziksel olarak çalışmıyor olsalar da Tanrı’nın topluluğunun des-teğini almaya layıktırlar.

5:19   İhtiyarlar toplulukta belli bir sorumluluk taşıdıklarından, Şeytan’ın sal-dırısı için hedef haline gelirler. Bu nedenle Tanrı’nın Ruhu da sahte suçlamalara karşı onlar için koruyucu önlemler alır. Getirilen ilke de, bir ihtiyara yöneltilen suçlamanın iki ya da üç tanık tarafından doğrulanmadıkça herhangi bir ceza yo-luna gidilmemesidir. Aslında bu ilke topluluktaki her birey için geçerlidir. Ancak ihtiyarların iftiraya daha fazla maruz kalması söz konusu olduğu için bu ilke bura-da tekrar vurgulanmıştır.

5:20   Topluluğun adını lekeleyecek şekilde günah işlediği anlaşılan bir ihti-yarın da herkesin önünde azarlanması gerekir. Bu eylem tüm imanlıları, Mesih inancına hizmette günahın ne denli ciddi olduğu konusunda uyarır ve diğerleri için de caydırıcı olmuş olur.

Bazı yorumcular 20.ayetin yalnızca ihtiyarları değil, tüm imanlıları kapsadığı-nı öne sürerler. Elbette bu ilke tüm imanlılar için geçerli ise de ayetin metin için-deki yeri onun daha çok ihtiyarlara yönelik olduğunu düşündürmektedir.

5:21   Yerel toplulukta disiplinle ilgili konularda sakınılması gereken iki teh-like vardır. Bunlar kayırma ve taraf tutmadır. Birinin aleyhine ön yargılı olup adam kayırma yoluna gitmek oldukça kolaydır. Ayrıca toplumdaki yeri, kişiliği ya da zenginliği nedeniyle bir adamın tarafını tutmak da çok kolaydır. Bu ne-denle Pavlus ciddi olarak Timoteos’u, Tanrı’nın, Mesih İsa’nın ve seçilmiş me-leklerin önünde bir olayı her yönüyle bilmeden yargılamaması ya da bir tartış-mada taraflardan biri arkadaşı olduğu için yanlı bir tutum sergilememesi konu-sunda uyarıyor. Her olay Tanrı’nın, Mesih İsa’nın ya da meleklerin önünde oluyormuş gibi yargılanmalıdır. Melekler, içinde yaşadığımız dünyanın gözlem-cileridir ve toplulukta disiplin gerektiren konularda adaletin eksiksiz olarak ye-rine getirildiğini görmelidirler. Seçilmiş melekler, günaha düşmemiş ve Tanrı’ya karşı gelmemiş melekler olarak ilk durumlarını korumuş olanlardır.

5:22   Bazı topluluklarda önde gelen kişileri hemen sorumlu konumlara getir-

me eğilimi söz konusudur. Burada Timoteos, yeni gelenlere hemen sorumluluk vermeme konusunda uyarılır. Kişiliklerini tam olarak bilmediği kişilerin günah-larına da ortak olmamalıdır. Yalnızca kendini ahlâki olarak temiz tutmakla yükümlü olmayıp başkalarının günahlarına da ortak olmamalıdır.

5:23   Bu ve önceki ayet arasındaki ilişki pek açık değildir. Belki de elçi, toplulukla ilgili sorunların Timoteos’un midesine dokunacağını sezinliyordu. Timoteos bu tür derdi olan ne ilk, ne de son kişidir! Ama onun sorunu daha büyük olasılıkla bugün hâlâ bazı yerlerde bulunan kirli su sorunuydu. Elçi, “artık yalnız su içmekten vazgeç” öğüdünü verirken aslında, şaraba hiç yer vermeyecek kadar fazla su içme demek istemektedir.

Pavlus ona, midesi ve sık sık baş gösteren rahatsızlıkları için biraz da şarap içmesini öğütlüyor. Bu ayet şarabın tıbbi amaçlı kullanımına değinmektedir, hiçbir zaman aşırı kullanılmasına göz yumulmaz.

Burada gönderme yapılanın üzüm suyu değil, gerçek şarap olduğu kesindir. O zamanlarda bugünkü pastörize etme tekniği bilinmediğinden, üzüm suyunun bu-lunduğu bile kuşkuludur. ‘Biraz da şarap’ ifadesi bunun gerçek şarap olduğunu ima eder. Gerçek şarap kastediliyor olmasaydı, biraz demeye gerek olmazdı.

Bu ayet tanrısal iyileşme konusuna da ışık tutmaktadır. Elçi olarak Pavlus’un tüm hastalıkları iyileştirme gücü olmasına rağmen, bunu her zaman kullanmadı. Kendisi burada mide hastalığı örneğiyle ilaç kullanımını desteklemektedir.

5:24   Burada elçi sanırız, başkalarına el koyma konusunda Timoteos’u uyar-dığı 22.ayetteki tartışmaya dönmektedir. 24. ve 25.ayetler bunu biraz daha açık-lamaktadır.

Bazı kişilerin günahları bellidir, öyle ki, borazan çalınarak duyurulmuş gibi o kişinin günahı yargı kürsüsüne kadar ulaşır. Ancak bu herkes için geçerli de-ğildir. Bazılarının günahları ise sonradan ortaya çıkmaktadır.

Birincisine herkesin tanıdığı bir sarhoşu, ikincisine ise başka bir kadınla gizli ilişkisi olan evli bir erkeği örnek gösterebiliriz. Toplum bu tür durumları bilmeyebilir, ancak çoğu kez skandal sonradan ortaya çıkar.

5:25   İyi insanlar için de benzeri bir durum geçerlidir. Bazılarının iyi olduğu hemen anlaşılır. Bazıları daha çekingen olduğundan gerçek iyilikleri sonradan an-laşılır. O anda olmayıp sonradan görülen iyilikler de olabilir. Buradan çıkarıl-ması gereken ders şudur: İlk görüşte insanlar hakkında karar vermemeli, gerçek kişiliğinin ortaya çıkmasını beklemeliyiz.

Ç. Köleler ve Efendiler (6:1-2)

6:1   Şimdi de kölelerin davranışları konusuna geçilir. Kölelik boyunduruğu altında olanlara değinilmektedir. Elçi ilk olarak efendileri iman etmemiş olan-lara seslenmektedir. Bu durumdaki köleler efendilerine karşı saygısız mı olma-lıdırlar? Başkaldırıp kaçmaya mı çalışmalıdırlar? Ya da olabildiğince az mı ça-lışmaları gerekir? Tam tersine, efendilerini tam olarak saygıya layık görmeli-dirler. Yani gereken saygıyı göstermeli, sadık bir şekilde hizmet etmeli ve işle-rine engel değil, yardımcı olmalıdırlar. Çünkü bu çalışkanlık Mesih’e de bir tanık-lık oluşturmaktadır. Eğer Mesih inanlısı bir köle, kaba ve isyankar bir şekilde çalı-şırsa, efendisi de onun inancını ve Tanrı’nın adını kötüler. İmanlıların çok değer-siz kişiler oldukları sonucuna varır.

Kilise tarihi, köle pazarlarında Mesih inanlısı olan kölelere diğerlerinden daha yüksek fiyatlar ödendiğinin örneklerini içerir. Bir efendi gelip bir kölenin Hıristi-yan olduğunu duyduğunda, kendisine daha sadık ve iyi hizmet edeceğini bildi-ğinden, çoğu zaman daha yüksek ücret ödemeyi kabul ederdi. Bu Mesih inancı için büyük bir onurdur.

Bu ayet bize, bir insanın toplumdaki yeri ne kadar aşağıda olursa olsun, Mesih için tanıklık etmeye ve O’nun adına yücelik getirmeye devam etmemiz gerekti-ğini söylemektedir.

Yeni Antlaşma’da köleliğe açıkça karşı konulmadığı sık sık belirtilmiştir. An-cak Mesih inancının yayılması, kölelere olan eziyeti ortadan kaldırmıştır.

Her gerçek imanlı da İsa Mesih’e köle olduğunu bilmelidir. Bir paha karşılığı satın alınmıştır ve artık kendine ait değildir. İsa Mesih onun ruhuna, canına ve be-denine sahiptir ve karşılığında da en iyisini hak eder.

6:2   Bu ayet ise, efendileri iman etmiş olanlarla ilgilidir. Elbette bu kölelerin efendilerine saygısızlık etme eğilimleri olabilirdi. Yerel topluluklarda Rab’bin gününde ekmek bölmek için (Elç.20:7) bir araya geldiklerinde, hepsi İsa Mesih’te kardeşti ve efendi ya da köle durumundaki imanlılar aynı sofraya otur-maktaydı. Ancak köleler bu sayede tüm sosyal farklılıkların ortadan kalkmış ol-duğunu sanmamalıydılar. Kölenin (işçinin), efendisi (işveren) imanlı diye hizmet ve saygıda kusur etmesi söz konusu olamazdı. Efendinin imanlı ve kardeş olması kölenin sadakatle hizmet etmesine yol açmalıdır.

İmanlı efendiler yalnızca sevdikleri imanlılar değil, bu iyi hizmetten yarar-lananlar olarak da tanımlanır. Bazıları “yararlanma” sözcüğünü kurtuluşa ortak olmak şeklinde yorumlarlar. Ancak hem köleler hem de efendilerin, iyi olanı yap-maları gerektiğinden, diğerine yardım etmeye çalışarak birlikte hizmet etmeleri ve böylece yararlanmaları gerekmekteydi.

Bu ilkeleri öğret ve öğütle ifadesi kuşkusuz imanlı kölelere daha önce veril-miş olan öğütlere atıfta bulunmaktadır. Günümüze uyarlarsak buna işveren-işçi ilişkisi diyebiliriz.

VI. SAHTE ÖĞRETMENLER VE PARA SEVGİSİ (6:3-10)

6:3-5   Pavlus şimdi de dikkatini toplulukta farklı öğretiler yayanlara çeviriyor. Bu tür kişiler doğru sözleri onaylamamaktadır. Doğru, sağlıklı anlamına da gelir. Bunlar Rab İsa Mesih’in yeryüzündeyken söylemiş olduğu ve Yeni Antlaş-ma’da bulunan sözlerdir. Yeni Antlaşma’daki öğretinin temeli de bu sözlerden oluşmaktadır. Bu, Tanrı yoluna dayanan öğretidir. İyiye ve güzele imrendirir.

Bu tür kişiler kendini beğenmiş kişilerdir. Kendilerini çok bilgili sanırlar, ancak aslında bilgisiz kişilerdir. Pavlus’un daha önce de belirttiği gibi, neden söz ettiklerini bilmezler. Tartışmaları ve kelime kavgalarını çok severler. Hatta hastalık derecesinde severler. Bunların ruhsal sağlıkları yerinde değildir. Doğru, sağlıklı sözler öğreteceklerine, imanlıları hasta edecek sözler söylerler. Ruhsal yönden hiçbir yararı olmayan sorular üretip kelime kavgaları çıkarırlar.

Konuştukları şeyler Kutsal Kitap’ın öğretileriyle ilgili olmadığından, kesin bir çözüme kavuşturulması da olanaksızdır. Sonuçta da kıskançlıklara, çekişmelere, iftiralara ve kötü kuşkulara yol açarlar.

Lenski şöyle der:

Sözcük oyunları ve sorularla birbirlerinin üstünlüklerini kıskanırlar. Birbirleriyle çekişir ve didişirler, sonuçta da kutsal sözcüklerle birbirlerini kötüler, sırlarını açıklarlar.18

Bu sürtüşmeler gerçeği yitirmiş, yani düşünceleri yozlaşmış kişilerden çıkar. Lenski şu acı yorumda da bulunmaktadır:

Zihnin hastalanması, düşüncelerin tutarsız hale gelmesine yol açar ki, bu da zihin-sel yeteneklerin ahlâki ve ruhsal alanda işlevlerini yerine getirememelerine yol açar. Gerçeğe uygun olan tepkiyi veremezler. Gerçek ve ortaya konuşu, duruma uyan tepkiyi doğurmalıdır. Müjde’nin kutsal gerçekleri ruhsal ve ahlâki alandaki yalanları, sahtelikleri ve sapıklıkları reddetmelidir. Yozlaşmış zihin “gerçekle” kar-şılaşınca hemen reddetmeye çalışır. Gerçekten farklı olanla karşılaşınca da bu farkı kabul etmeyi sağlayacak nedenleri arar.19

Bunlar gerçeği yitirmiş kişilerdir. Bir zamanlar gerçekle karşılaşmışlardı, ancak daha sonra ışığı reddettiklerinden o gerçeği de yitirdiler.

Bu kişiler Tanrı yolunu kazanç yolu sanırlar. Anlaşılan az çalışıp iyi para kazanmak için din öğretmenliğini meslek edinmişlerdi. “En kutsal işi hünerli ka-zanç yolu yaparlar.”

Bu bize, yaptığı işi aslında sevmeyen topluluk önderlerini hatırlatmanın dışın-da, Hıristiyanlık aleminde çok yaygın hale gelen ticarete düşkünlüğü de hatırlat-maktadır. Bu ticaret yalnızca mal alıp satma değil, şans oyunları ya da endüljans gibi şekillerde de olmuştur. Bunlardan kaçın!20 Bize, gerçekte iman etmemiş olan bu kişilerden uzak durmamız öğütlenmektedir.

6:6   Bir önceki ayet kazancın yanlış tanımını verirken, bu ayet gerçek anlamı-nı açıklıyor. Eldekiyle yetinerek Tanrı yolunda yürümek büyük kazançtır. El-dekiyle yetinmeden Tanrı yolunda yürümek, eksik bir tanıklık olur ve Mesih inancıyla bağdaşmaz. İçtenlikle Tanrı yolunda yürümek ve bulunduğumuz durumdan hoşnut olmak paha biçilemez bir mutluluktur.

6:7   Bu bölümdeki öğretişler, Rab İsa’nın Dağdaki Vaazı’nda öğrettiklerine çok benzer. 7.ayet bize, O’nun gereksinimlerimiz için Göksel Babamız’a güven-memizi söylediği öğüdünü hatırlatır.

Hayatta ellerimizin boş olduğu üç dönem vardır. Doğum, İsa’ya iman ettiği-miz an ve ölüm. Bu ayet bize başta ve sonda olanı anımsatır. Çünkü dünyaya ne bir şey getirdik, ne de ondan bir şey götürebiliriz.

Büyük İskender ölmeden önce şöyle demişti: “Öldüğüm zaman cenazemi ta-şırken ellerimi sarmayıp açıkta bırakın ki, herkes onların boş olduklarını görsün.”

Bates buna şöyle bir yorum getirir:

Evet, bir zamanlar dünyanın en gururlu egemenliğine sahip olan, en zaferli kılıcı taşıyan, gümüş ve altını bol olan ve ölüm ya da kurtuluş fermanlarını imzalayan el-ler şimdi BOŞTU.21

6:8   Eldekiyle yetinmek yaşamın temel gereksinimleriyle ilgilidir. Göksel Ba-bamız bizim yiyecek ve giyeceğe gereksinimimizin olduğunu bilir ve bunları sağ-layacağına söz vermiştir. İmanlı olmayan birçok kişinin yaşamı yiyecek ve gi-yeceklerle ilgilenmeyle geçmektedir. Mesih inanlısı öncelikle Tanrı’nın egemen-liğini ve doğruluğunu aramalıdır; o zaman Tanrı da temel gereksinimlerini kar-şılar.

Giyecek sözcüğü giysiler kadar ev, barınacak yer anlamına da gelir. Yiyecek, giyecek ve barınakla yetinmemiz gerekir.

6:9   9-16.ayetler, sürekli olarak zengin olma isteğiyle dolu olan kişilerle ilgi-lidir. Zengin olmak değil, zengin olma hırsıyla dolu olmak günahtır. Zengin ol-mak isteyenler yiyeceği, giyeceği ve barınağı olanlar değil, hep daha fazlasına sahip olmak isteyenlerdir.

Zengin olma isteği insanın ayartılmasına yol açar. Amaçlarına ulaşmak için dürüst olmayan ve çoğu kez de şiddet içeren yollara başvururlar. Bunlar arasında kumar, iftira, dolandırıcılık, yalan yere yemin, hırsızlık ve hatta cinayet sayıla-bilir. Böyle biri çok çabuk tuzağa düşer. Arzuları güçlenip kişiyi kontrol etmeye başlar. Bazen banka hesabı belli bir noktaya ulaşınca duracağına dair kendine söz verir. Ancak yapamaz. Oraya ulaşınca daha fazlasını ister. Zengin olma arzusu beraberinde endişe ve korkuyu da getirir ki, bu da insanın canını adeta boğar. Zengin olmak isteyenler birçok anlamsız ve zararlı arzulara kapılırlar. Hep, “falanca zengin kişiye ayak uydurmaya” çalışırlar. Toplumdaki yerlerini korumak ya da yükseltmek için gerçek değeri olan erdemlerden uzaklaşırlar.

Zararlı arzulara kapılırlar. Zengin olma hırsı insanların sağlıklarını ve can-larını tehlikeye atmasına yol açar. Gerçekten de yaklaştıkları son budur. Madde ile ilgilenerek çöküşe ve yıkıma giderler. Altın peşinde koşmaktan, hiç ölmeye-cek olan canlarını ihmal ederler.

Barnes şöyle bir uyarıda bulunur:

Yıkım tam bir yıkımdır. Mutluluğu, erdemi, adı ve canı yıkıma uğrar. Zengin olma arzusu buradaki ve gelecekteki her şeyi mahkûm eden delikten sürükler. O kadar çok aile bu şekilde mahvolmuştur ki!22

6:10   Her türlü kötülüğün bir kökü de para sevgisidir. Evrendeki tüm kö-tülükler para sevgisinden kaynaklanmaz. Ancak para kötülüğün çeşitleri ara-sında en büyüklerinden biridir. Örneğin kıskançlığa, çekişmeye, hırsızlığa, ya-lancılığa, aşırılığa, Tanrı’yı unutmaya, bencilliğe, zimmetine para geçirmeye vb. yol açar.

Sözü edilen paranın kendisi değil, para sevgisidir. Para Rab’be hizmet amacıyla değişik şekillerde kullanılabilir ki, o zaman yalnızca iyi sonuçlar ortaya çı-kar. Ancak burada söz konusu olan paraya duyulan aşırı istektir. Bu da insanı gü-naha ve utanca sürükler.

Para sevgisinin kötü yanlarından birisi de, Hıristiyan imanından sapmadır. İn-sanlar deli gibi altın ve para peşinde koşmaktan ruhsal konuları ihmal ederler ve gerçekten kurtuluş bulmuş olup olmadıkları gitgide anlaşılmaz hale gelir.

Yalnızca ruhsal konularda gevşemekle kalmazlar, kendi kendilerine çok acı da çektirirler. Zengin olma hırsıyla bağlantılı olan acıları bir düşünün! Boşa har-canan bir yaşamın verdiği üzüntü ya da çocuğunuzun dünyasal şeylerin içinde kayboluşu! Bir gecede servetini yitirenlerin hüznü işte budur! Kurtulmamış bir şe-kilde ya da boş ellerle Tanrı’yla karşılaşacak olmanın korkusu budur!

J.C. Ryle şöyle der:

Aslında para en az tatmin veren şeylerden biridir. Kuşkusuz birçok ilgiyi ortadan kaldırıp yerine başkalarını getirir. Onu elde etmek güçtür. Elinde tutmak sıkıntı ve-rir. Kullanırken kolayca ayartılabiliriz. Kötüye kullanınca suçluluk duyarız. Yiti-rince üzülürüz. İdare eder ya da dağıtırken kafamız karışır. Dünyadaki tüm kav-gaların, çekişmelerin ve davaların üçte ikisi basit bir nedene dayanır; paraya!23

Bir zamanlar dünyanın en zengin kişisi olan birisinin çok sayıda petrol kuyu-ları, rafinerileri, tankerleri, otelleri, sigorta şirketleri ve uçak şirketleri vardı. An-cak yüzlerce dönümlük çiftliğinde güvenliğini sağlayabilmek için birçok görevli, demir parmaklıklar, köpekler, ışıklar, ziller ve alarmlar bulunduruyordu. Hasta-lıktan, yaşlılıktan, uçaklardan, çaresizlikten ve ölümden korkuyordu. Yalnız ve mutsuzdu. Paranın mutluluğu satın alamayacağını kabul etmek durumunda kal-mıştı.24

VII. TİMOTEOS’A SON UYARILAR (6:11-21)

6:11   Timoteos’a burada Tanrı adamı diye hitap edilir. Eski Antlaşma’da bu hitap şekli çoğu kez peygamberler için kullanılırdı ve davranışlarında dürüst, iman dolu olan kişiyi tanımlardı. Bu, Timoteos’un peygamberlik armağanına sa-hip olduğu anlamına da gelebilir. Tanrı adamının karşıtı 2.Selanikliler 2.bölümde gördüğümüz “yasa tanımaz adam”dır. Yasa tanımaz adam günahın bizzat kendisi olmaktadır. O adamla ilgili her şey insanlara günahı hatırlatacaktır. Timoteos ise Tanrı adamı olarak insanların Tanrı’yı düşünmesini sağlayacak ve Tanrı’yı yü-celtecekti.

Mesih’e hizmet ederken Timoteos’un kibirden (4.ayet), yozlaşmış düşünceler-den (5.ayet), hırstan (6-8.ayetler), anlamsız ve zararlı arzulardan (9.ayet) ve de para sevgisinden (10.ayet) kaçması gerekiyordu. Cennete götürebileceği tek şeyi olan imanlı kişiliğini geliştirmesi gerekiyordu. Burada imanlının kişilik özellik-leri sıralanmaktadır: Doğruluk, Tanrı yolunda olma, iman, sevgi, sabır ve uy-sallık.

Doğruluk, insanlarla olan ilişkilerimizde dürüst ve adil olmamız anlamındadır. Tanrı yolu, Tanrı’ya benzer olmak demektir. İman, hem inanma hem de bağlılık anlamına gelmektedir. Sevgi, Tanrı’ya ve insanlara duyduğumuz şefkat anlamındadır. Uysallık, sakin ve alçakgönüllü bir kişiliği tanımlarken, sabır da denemelere, sıkıntılara dayanma anlamına gelmektedir.

6:12   Timoteos’un yalnızca bazı şeylerden kaçıp bazı şeylerin ardından koş-ması yeterli değildi, ayrıca mücadele etmesi de gerekiyordu. Mücadele sözcüğü savaşmak anlamında değil, tartışmak, uğraşmak anlamındadır. Atletik yarışma-lardaki mücadele anlamını taşır. Yüce mücadele Mesih inancı ve onunla ilgili yarışı kastetmektedir. Timoteos bu yarışta iyi koşmak zorundadır. Sonsuz yaşa-ma sımsıkı sarılmak durumundadır. Bu onun kurtuluşa kavuşmak için uğraş-mak zorunda olduğunu göstermez. Zaten kurtulmuştur. Ancak zaten kendisinin olan sonsuz yaşamı günlük yaşamında da göstermekle yükümlüydü.

Timoteos iman ettiği anda bu sonsuz yaşama kavuşmuştu. Ayrıca bunu, bir-çok tanık önünde açıkça benimsemişti. Belki de vaftiz oluşuna ya da iman et-tikten sonra Rab İsa Mesih’e olan tanıklığına göndermede bulunmaktadır.

6:13   Elçi şimdi de en büyük iki tanık önünde Timoteos’a şu uyarıda bulunmaktadır. Bu öncelikle her şeye yaşam veren Tanrı’nın önünde olmaktadır. Belki de Pavlus, Timoteos’a yazarken, bir gün Rab İsa’ya olan inancından ötürü hayatını vermek durumunda kalacağını düşünüyordu. Eğer öyleyse bu genç savaşçıya, her şeye yaşam verenin Tanrı olduğunu anımsatmak iyi olacaktı. İnsanlar Timoteos’u öldürse bile o, ölüleri diriltene inanmayı sürdürecekti.

Bu uyarı ayrıca Mesih İsa’nın huzurunda yapılmaktaydı. O tanıklık etmenin en büyük örneğini sergilemişti. Pontius Pilatus önünde yüce inanca tanıklık etmişti. Bu, Kurtarıcının Roma İmparatoru önünde yaptığı ve söylediği her şeye göndermede bulunuyor gibi gözükse de herhalde asıl kastedilen Yuhanna 18:37’deki sözleridir: “Ben gerçeğe tanıklık etmek için doğdum, bunun için dün-yaya geldim. Gerçekten yana olan herkes benim sesimi işitir.” Bu tereddütsüz tanıklık, gerçeği duyuracak olan Timoteos’a örnek olarak veriliyordu.

6:14   Timoteos, Tanrı buyruğunu korumakla yükümlüydü. Bazıları bu buyruğun, yukarıda belirtilen yüce mücadeleyi sürdürmeyi kastettiğini düşünür. Bazıları ise bunun bu mektupta Pavlus’un Timoteos’a verdiği buyrukların tümü-nü kapsadığı kanısındadır. Kimisi de bu buyrukla kastedilenin, Tanrı’nın sözün-de, yani Kutsal Kitap’ta açıklananların tümü olduğunu düşünür. Bize göreyse, Mesih inancının gerçeklerini korumanın yükümlülüğüdür.

Lekesiz ve kusursuz sözcükleri buyruğa değil, Timoteos’a yöneliktir. Timo-teos buyruğu korurken lekesiz ve eleştirilecek bir yönü olmayan bir tanıklıkta bulunmak zorundaydı.

Yeni Antlaşma’da Rabbimiz İsa Mesih’in gelişi sürekli olarak imanlıya anımsatılır. Bu dünyada Mesih’e sadık kalma, Mesih’in Yargı Günü’nde ödüllendirilecektir. Sonuçta Rab İsa egemenliğini kurmak üzere yeryüzüne geldiğinde bu ödüller açıklanacaktır. O zamana dek sadık kalıp kalmamanın sonuçları açık-ça görülecektir.

6:15   Bu ve sonraki ayetteki zamirlerin Baba Tanrı’ya mı, Rab İsa Mesih’e mi işaret ettiği konusunda Kutsal Kitap uzmanları tam bir görüş birliğine varmış değildirler. 15.ayete göre, Vahiy 17:14’deki kralların Kralı, rablerin Rabbi ifa-delerinden de anlaşılacağı gibi kastedilen Kral İsa’dır. Öte yandan 16.ayet ise Ba-ba Tanrı’ya göndermede bulunur gibi gözükmektedir.

15.ayetin anlamı şöyle olsa gerek: Rab İsa Mesih yeryüzüne egemenlik sürmeye geldiğinde, insanlar O’nun Mübarek ve tek Hükümdar olduğunu görecekler. Gerçek kralın kim olduğu kolayca belli olacaktır. Pavlus’un Timoteos’a yazdığı sıralarda Rab İsa insanlar tarafından reddedilmekteydi, halen de öyledir. Ancak O’nun tek yönetici ve kralların Kralı olduğunun açıkça belli olacağı gün yaklaşmaktadır. O, ayrıca bugün kendini rab ilan etmiş olanların da Rabbi’dir.

Mübarek, yalnızca tapılmaya layık olan değil, aynı zamanda da kendisinde tüm kutsallığın bulunduğu Kişi’dir.

6:16   Rab İsa göründüğünde insanlar, ölümsüzlüğün tek sahibinin Tanrı ol-duğunu da anlayacaklardır. Yani buna doğuştan sahip olan yalnızca O’dur. Me-leklere ölümsüzlük ihsan edilmiştir. Dirilişte imanlılar ölümsüz bedenlere sahip olacaklardır (1Ko.15:53-54). Ancak Tanrı kendiliğinden, varlığı itibarıyla ölüm-süzdür.

Ayrıca Tanrı’dan, yaklaşılmaz ışıkta yaşayan şeklinde söz edilir. Bu Tanrı’nın tahtını çevreleyen, parlayan yücelik demektir. İnsan doğal haliyle böyle bir görkem içinde kalsa herhalde buharlaşıverirdi. Yalnızca sevgili Rab tarafından kabul edilen ve Mesih’te olanlar mahvolmadan Tanrı’ya yaklaşabilirler.

Doğal haliyle hiçbir insan Tanrı’yı görmez ve göremez. Eski Antlaşma’da insanlar Tanrı’nın yansımalarını görmüşlerdir. Yeni Antlaşma’da Tanrı Kendisini mükemmel bir şekilde Sevgili Oğlu’nun kişiliğinde, Rab İsa Mesih’te açıkla-mıştır.

Yine de Tanrı’nın ölümlü gözlere gözükmediği gerçeği geçerliliğini sürdür-mektedir.

Onur ve kudret sonsuza dek O’nundur. Pavlus Timoteos’a olan uyarılarını, Tanrı’ya atfettiği bu hürmet ifadesiyle bitirir.

6:17   Pavlus zengin olmak isteyenlere daha önce ayrıntılı olarak değinmişti. Burada ise halen, şimdiki çağda zengin olanlara değiniyor. Timoteos’un onlara gururlanmamaları için buyruk vermesi gerekiyordu. Gurur, zenginleri ayartan bir etkendir. Zengin olanlar, parası olmayan, kaba, kültürsüz ve akılsız kişileri hor görme eğiliminde olabilirler. Tabii bu her zaman doğru değildir. Zenginlik Yeni Antlaşma’da, Eski Antlaşma’da olduğu gibi Tanrı’nın bereketinin bir belirtisi değildir. Zenginlik yasa altındayken tanrısal lütfun bir işaretiyken, yeni çağda onun yerini sıkıntı almıştır.

Zengin kişinin zenginliğe umut bağlamaması, yani “zenginliğin gelip geçi-ci” olduğunu bilmesi gerekiyordu. Para kanatlanıp uçup gider. Güven hissi verirse de dünyada kesin olan tek şey Tanrı’nın sözüdür.

Bu nedenle zenginlere, zevk almamız için bize her şeyi bol bol veren Tan-rı’ya umut bağlamaları söylenmektedir. Zenginliğin en büyük tuzaklarından bi-risi, bir yere ya da bir kişiye güven bağlamadan paraya sahip olmanın güçlüğüdür. Bu aslında bir tür puta tapıcılıktır. Zevk almamız için bize her şeyi bol bol ve-renin Tanrı olduğu gerçeğini reddetmektir. Bu, tümüyle rahattan uzak bir yaşam sürmeliyiz anlamına gelmez, ancak gerçek mutluluğun kaynağının Tanrı oldu-ğunu ve maddi şeylerin bunu sağlayamayacağını ifade eder.

6:18   Bu ayet, Mesih inanlısının sahip olduğu paranın kendisine ait olmadığını hatırlatır. Ona bu para emaneten verilir. Bunu Tanrı’nın yüceliği ve kardeş-lerinin iyiliği için kullanmakla yükümlüdür. Parasını iyilik yapmak için kullan-malı ve gereksinimi olanla paylaşmaya istekli olmalıdır.

John Wesley’in yaşam ilkesi şuydu: “Yapabileceğiniz her iyiliği, her yerde, her uygun anda, herkese, ömrünüz oldukça yapın.”

Paylaşmaya istekli olma ile kastedilen, Rab’bin harcamada bulunmayı uygun bulduğu her durumda istekli olmaktır.

6:19   Bu ayet bu hayatta maddi varlığımızı, sonraki yaşamda, yani gelecekte karşılığını alacak şekilde kullanmanın mümkün olduğu gerçeğini vurgular. Pa-ramızı şimdi Rab’bin işi için kullanırsak gelecek için kendimize sağlam temel olacak bir hazine biriktirmiş oluruz. Bu şekilde gerçek yaşama yatırım yap-mış gibi olmaktayız.

6:20   Bu ayetle Pavlus’un Timoteos’a son uyarısına geliyoruz. Timoteos kendisine emanet edileni korumak için teşvik edilir. Burada, Mesih inancının öğretilerinin kastedildiğini düşünüyoruz. Söz konusu edilen Timoteos’un kurtu-luşu ya da canı değil, Tanrı’nın lütuf müjdesinin gerçeğidir. Bankaya yatırılan para gibi, gerçek de Timoteos tarafından “olduğu gibi ve zarar görmemiş olarak” korunacaktı.

Timoteos, bayağı ve boş sözlerden, yalan yere “bilgi” denen düşüncelerin çelişkilerinden sakınmak zorundaydı. Boş sözler, hiçbir yararı olmayan konu-lardan söz etmektir.

Pavlus Timoteos’un, gerçek gibi gözüken, ancak Hıristiyan inancına aykırı olan öğretişlerle uğraşmak zorunda kalacağını biliyordu.

Gözetmen Moule şöyle yazar:

Pavlus’un dönemindeki Gnostikler kendi izleyicilerinin, “yalnızca imanlı olma du-rumunu aşmış, var olmanın gizemlerini bilen ve bu bilgi sayesinde maddeye köle olmaktan kurtulup ruhlar aleminin özgür dünyasında dolaşan” kişiler olduklarını ileri sürüyorlardı.25

Timoteos’un bunlardan uzaklaşması gerekiyordu.

Bu ayeti günümüze uyarlarsak, Christian Science (Hıristiyan Bilim) gibi sap-kın ve yanlış öğretişleri olan tarikatlara göndermede bulunuyor diyebiliriz. Bu öğ-retiş, özünde Hıristiyan olduğunu iddia eder, gerçek bilgiye sahip olduğunu söy-ler, ancak sahtedir. Ne Hıristiyan’dır, ne de bilimsel!

Bu ayet bugün okullarda öğretilen bilim^26 dallarına da uygulanabilir. Aslında gerçek bilimsel bulgular hiçbir zaman Kutsal Kitap ile çelişkili olmayacaktır, çün-kü bilimin gizlerini evrene yerleştiren, aynı zamanda Kutsal Kitap’ın da yazarı olan Tanrı’dır. Bugün bilimsel gerçek olarak kabul edilen birçok şey yalnızca ka-nıtlanmamış varsayımlardan oluşmaktadır. Kutsal Kitap’la çelişen bu tür var-sayımlar reddedilmelidir.

6:21   Pavlus, imanlı olduğunu söyleyen bazı kişilerin bu sahte öğretişlere ka-pılıp imandan saptıklarını görmüştü. Bu son ayetler Mesih’i küçümseyen libe-ralizm, usçuluk, modernizm, rasyonalizm gibi “izm”lerin tehlikelerine dikkat çek-mektedir.

Tanrı’nın lütfu sizlerle birlikte olsun. Bu bereket duası Pavlus’un “ticari markası”dır, çünkü Tanrı’nın lütfu, İsa Mesih’e iman edenleri “dar yolda” tutabilir. Amin.

DİPNOTLAR

Pastoral Mektuplara Giriş

1 Albert Barnes, Notes on the New Testament: Selanikliler, Timoteos, Titus, Filimun sf.289

1.Timoteos

1 (1.Timoteos’a Giriş) L’Eglise chretienne (George Salmon), sf.95’ten alınmıştır. A Historical Introduction to the Study of the Books of the New Testament, sf.413

2 (1:8) Guy King, A Leader Led, sf.25

3 (1:16) William Kelly, An Exposition of the Two Epistles to Timothy, sf.22

4 (1:19) Hamilton Smith, daha fazla bilgi mevcut değildir.

5 (1:20) Grekçe blasphemeö (küfretmek, iftira etmek) hem Tanrı, hem insan için kulla-nılır.

6 (2:9) John Chrysostom, Alfred Plummer, The Pastoral Epistles, sf.101.

7 (2:15) J. P. Lilley, “The Pastoral Epistles,” sf.94

8 (3:2) Bu görüşü savunan Mesih inanlıları, ihtiyar olan kişinin, Grekçe’de, kadına sadakatini vurgulayan şu ifadeye dikkat çeker: “Tek kadınlı bir erkek.”

9 (3:3) Görevlilerin para seven kişiler olmamaları gerektiğinden (3:8), Pavlus’un bu özelliği, daha çok sorumluluk taşıyan ihtiyarlarda aramaması düşünülemez.

10 (3:11) Herhalde o dönemde bu görev, kadınlar için toplulukta resmi bir makamlık şeklinde değildi Ryrie Study Bible’daki nota bakınız. sf.1850.

11 (3:16) J.N. Darby, “Notes of a Lecture on Titus 2:11-14.” The Collected Writings of J.N. Darby, VII: 333.

12 (3:16) Eski el yazması metinlerde Tanrı, Mesih, Kutsal Ruh vb. gibi kutsal isimler kı-saltılmıştı. Bu, bir çizgi ile belirtilmekteydi ve sözcüğün üzerinde bunun bir kısaltma olduğunu belirten kısa bir çizgi daha vardı. Türkçe metinde ise, “O” olarak çevril-miştir.

13 (4:3) Mary Baker Eddy, Science and Health with Key to the Scriptures, sf.64-65.

14 (4:10) Bazı metinlerde, “çalışıp uğraşıyoruz” diye geçer.

15 (4:12) King, Leader, sf.79

16 (5:4) En eski el yazmalarının çoğunda “hoşnut eder”den önce “iyilik” sözcüğü geç-mez. Özgün olanı, kuşkusuz kısa olandır. Türkçe çeviride de kısa olanı kullanılmıştır.

17 (5:16) Bazı metinlerde “bir kadın” yerine “bir erkek veya bir kadının” diye geçer. Di-ğer metinlerde erkek sözcüğünün geçmemesi herhalde kaza sonucu olmuştur. Pav-lus’un dullara bakmalarını istediği kişiler yalnızca imanlı kadınlar olamazdı.

18 (6:4) R.C.H. Lenski, The Interpretation of St Paul’s Epistler to the Thessalonsans, to Timothy, to Titus and to Phlemon, sf.700.

19 (6:5) A.g.e., sf.701,702

20 (6:5) Bazı metinlerde 6:5’in sonuna şu ifade ilave edilir: “Böylelerinden uzak dur.”

21 (6:7) Edward Herbert Bates, Spiritual Thoughts from the Scriptures of Truth, sf.160

22 (6:9) Albert Barnes, Notes on the New Testament: Thessalonions, Timothy, Titus, Philemon, sf.199.

23 (6:10) J.C. Ryle, Practical Religion, sf.215

24 (6:10) Horward Hughes ile ilgili haberlerden.

25 (6:20) H.C.G. Moule, Studies in II Timothy, sf.91

26 (6:20) Latince scientia sözcüğü “bilgi” anlamına gelir.

BİBLİYOGRAFYA

Pastoral Mektuplar

Bates, Edward Herbert. Spiritiual Thoughts from the Scriptures of Truth. London: Pickering & Inglis, n.d.

Bernard, J.H. The Pastoral Epistles. Cambridge: University Press, 1899.

Erdman, Charles R. The Pastoral Epistles of Paul. Philadelphia: Westminster Press, 1923.

Fairbairn, Patrick. Commentary on the Pastoral Epistles. Edinburgh: T. T. Clark, 1874.

Guthrie, Donald. The Pastoral Epistles. (TBC). Grand Rapids: Wm. B. Eerdmans Pub-lishing Co., 1957.

Hiebert, D. Edward. First Timothy. Chicago: Moody Press, 1957.

– İkinci Timoteos. Chicago: Moddy Press, 1958.

– Titus ve Filimun. Chicago: Moddy Press, 1957.

Ironside, H.A. Addresses, Lectures, Expositions on Timothy, Titus and Phileman. New York: Loizeaux Bros., 1947

Kelly, Willian An Exposition of the Epistle of Paul to Titus. London: Weston, 1901.

– An Expositions of the Two Epistles to Timothy. Ed. Oak Park, IL: Bible Truth Pub-lishers, n.d.

Kent, Homer A. The Pastoral Epistles. Chicago: Moddy Press, 1958

King, Guy H. A Leader Led: A Devotional Study of 1 Timothy. Fort Washngton, Pa: Christian Literature Crusade, 1944

– To My Son: An Expositional Study of II Timothy. Fort Washington, Pa: Christian Literature Crusade, 1944.

Lilley, J. P. “The Pastoral Epistles.” Handbooks for Bible Classes: Edinburgh: T. & T. Clark, 1901.

Lock, Walter. A Critical and Exegetical Commentary on the Pastoral Epistles (ICC). Edinburgh: T.T. Clark, 1924.

Moule, H.C.G. Studies in II Timothy. Grand Rapids: Kregel Publications, 1977.

Plummer, Alfred. The Pastoral Epistles. New York: George H. Doran Company n.d.

Smith, Hamilton. The Second Epistle to Timothy. Woller, Northumberland, England: Central Bible Hammand Trust Ltd., n.d.

Stock, Evgene. Plain Talks on the Pastoral Epistles. London: R.Scott, 1914

Van Oosterzee, J.J. “The Pastoral Letters” Longe’s Commentary on the Holy Scriptures. Vol.23 Grand Rapids: Zondervan Publishig House, n.d.

Vine, W.E. Exposition of the Epistles to Timothy. London: Pickering & Inglis, 1925.

Wuest, Kenneth S. The Pastoral Epistles in the Greek New Testament. Grand Rapids: Wm B. Eerdmans Publishing Co., 1953.

Table of Contents

Start