Pavlus’tan

EFESLILER’E

MEKTUP

PAVLUS’TAN

EFESLİLER’E MEKTUP

Giriş

“Elçi Pavlus’un yazılarının tacı” – J. Armitage Robinson

“Pavlus’un üçüncü cennet mektubu” – A.T. Pierson

I. KUTSAL YAZILAR’DAKİ YERİ

Efesliler’e mektup, Pavlus’un yazdığı mektupların tipik bir örneğidir: Selamlama, şükranlar sunma, öğretilerin gelişimi ve ardından öğretinin görev olarak yerine getirilişi ve son selamlar. Bu bölüm, değerli bir mektup olmasının yanı sıra bir vaaza ya da Mesih inanlılarının toplantılarındaki dua ve şükürleri kapsayan bir tapınmaya da benzer. Bu mektupta Moorehead’in dediği gibi; “Kutsallığın sakinlik ve sessizliğini hissederiz... Burada rahatlama, dinlenme, düşünme, tapınma ve barış atmosferi hakimdir.”1

Birçok yorumcu Rabinson’un yukarıdaki değerlendirmesine katılmaktaysa da, 18. ve 19. yüzyıllardaki Hıristiyan öğretisini reddeden bazı uzmanlar Pav-lus’un Efesliler’i yazmış olamayacağını iddia etmektedirler. Ancak gerçeklerin ışığında acaba bu, geçerli bir görüş olabilir mi?

II. KİTABIN YAZARI

Efesliler’in gerçekten de Pavlus’a ait olduğuna dair Kutsal Kitap’ın dışında oldukça sağlam ve güçlü kanıtlar vardır. Pavlus’un diğer mektuplarının hiçbiri bu kadar erken döneme uzanan ve devamlı olan bir tanıklar zincirine sahip değildir. Bu tanıklar, Romalı Clement, Ignatius, Polycarp ve Hermas’tan başlayıp, İskenderiyeli Clement, Irenaeus ve Hippolytus’a kadar uzanır. Marsiyon “Lao-dikyalılar” diye adlandırdığı kanonuna bunu dahil eder. Muratoryan Kanonu da Efesliler’in Pavlus’a ait olduğunu belirtir.

Kutsal Kitap’ın özünde var olan kanıtlarda, yazarın iki kez kendisini Pavlus olarak (1:1 ve 3:1) tanıtması ve içerik olarak da bu mektubun Koloseli-ler’e çok benzemesi, her iki kitabın da aynı dönemde yazılmış olması olasılığını güçlendirmektedir. Daha önce de söz edildiği gibi Efesliler’in yapısı Pavlus’un üslubunun özelliklerini taşır. Pavlus kitabında bazı yeni düşüncelere yer ver-mektedir, ancak eğer bir yazar sahtekarlıkla suçlanmadan bunu yapamayacaksa, Kutsal Kitap’la ilgili yazı yazanların, imanlıların olgunlaşmasına katkıda bulun-maları çok zor olacaktır!

Pavlus’un yazarlığına karşı çıkanların belki de ilki, Alman liberal yazar Schleiermacher’dir. Moffatt ve Goodspeed gibi bazı günümüz yazarları da aynı yolu izlemişlerdir. Kullanılan sözcükler, üslup, “ileri” öğretiler ve diğer sübjektif iddialar, elçinin kitabı yazmadığına kanıt olarak gösterilmektedir. Ancak bu kuramların her biri, tatmin edici şekilde yanıtlanabilir. Çok sayıdaki dış kanıtın ve Efesliler’i onun “en tanrısal yazısı” olarak gören birçok yorumcunun ifadesinin ışığında mektubun ona ait olduğu kabul edilmelidir.

III. TARİH

Efesliler de Koloseliler, Filipililer ve Filimun gibi “hapishane mektupları” diye bilinen mektuplardandır. Hangi tutukluluktan söz edildiği (3:1 - 4:1) tartışma konusu olmuştur. Bazıları bunun Pavlus’un Sezariye’de kaldığı iki yıllık dönem olduğunu ya da henüz kanıtlanmamış ve Efes’te gerçekleşmiş bir tutuklama olduğunu düşünürken, kanıtlar bunun Roma’daki ilk tutukluluk olduğunu ortaya koymaktadır (İ.S. 60’lı yıllarda). Bu mektup da Asya’ya, Koloseliler’e yazılan mektup gibi (4:7-9) Tihikos tarafından getirilmişti (6:21,22). Bu da, elçinin bu mektupları yazarken aklından benzer düşünceler geçmesinden dolayı, iki mektup arasında oluşan öğretisel benzerliği açıklar.

IV. ÖN OLAYLAR VE KONULAR

Efesliler’in ana konusu, Pavlus’un da dediği gibi gizemdir. Böyle demekle Pavlus açıklanamayan bir şeyi değil, aksine şimdiye dek açıklanmamış ve şimdi açıklanan harika bir gerçeği kasteder.

Kitabın da ana konusunu oluşturan bu yüce gerçek, iman eden Yahudiler ve diğer uluslardan olanların Mesih İsa’da bir olduklarının duyulmasıdır. Onlar da Mesih’in Bedeni olan kilisenin eş değerdeki üyeleridir. Şu anda göksel yerlerde Mesih’te konut kurmuş durumdadırlar. Gelecekte ise, her şeyden önemlisi, O’nun yüceliğini paylaşacaklardır.

Efesliler’in altı bölümünün her birinde bir gizem bulunur.

Birinci bölümde Tanrı’nın isteğinin gizemi söz konusudur. Gökteki ve yerdeki her şeye Mesih’in önderlik edeceği zaman gözlenmektedir (9. ve 10.ayetler). İman eden Yahudiler’le (“biz” 11.ayet), diğer uluslardan (“siz” 13.ayet) olanlar o günün görkemini paylaşacaklardır. Tüm evren üzerinde O’nun Bedeni ve do-luluğuyla birlikte egemenlik süreceklerdir (22. ve 23.ayetler).

İkinci bölüm Yahudiler ve diğer uluslardan olanların Tanrı’nın lütfuyla nasıl kurtulduklarını açıklar. Tanrı ve birbirleri tarafından nasıl kabul edildiklerini, Mesih’le birlik olarak nasıl yeni birisi olduklarını ve Tanrı’nın Ruhu’nun da için-de yer aldığı kutsal bir tapınağın nasıl oluştuğunu anlatır.

Üçüncü bölüm gizemin en iyi açıklamasını yapar. Burada gizemden, Mesih’in gizemi, yani Baş olmak, Mesih’in Bedeni olarak da tüm imanlıların gizemi olarak söz edilir. Diğer uluslardan olup da iman etmiş olanlar, Tanrı’nın vaadinin ortakları, mirasçıları ve bedenin üyeleridirler (6.ayet).

Dördüncü bölüm, Bedenin birliğini ve Tanrı’nın bu bedenin olgunlaşmasıyla ilgili planını vurgular (1-16.ayetler).

Beşinci bölümde gizeme, Mesih ve kilise (32.ayet) denmektedir. Mesih ve kilisesi arasındaki ilişkiyi açıklamak için imanlı bir karı-koca arasındaki ilişki örnek gösterilir.

Son olarak altıncı bölümde Pavlus, kendisinin zincire vurulmuş olarak duyurduğu Müjde’nin gizeminden söz eder (19-20. ayetler).

Bu haberin, gönderildiği diğer uluslardan olan imanlılar üzerinde yarattığı etkiyi bir düşünün. Onlar Yahudiler gibi yalnızca lütuf yoluyla kurtulmakla kal-mamışlar, ancak ilk defa olarak onlarla eşit konumda kabul edilmişlerdir. Tan-rı’nın önünde daha aşağı bir yerde değillerdir. Mesih’le birlikte, O’nun Bedeni ve Gelini olarak ve evrensel egemenliğinin görkemini paylaşarak tahta otura-caklardır.

Efesliler’deki diğer önemli konu sevgidir (Grekçe agape, iradeyle açıklanan sevgi). Pavlus mektubuna bu kavramla başlar ve onunla da bitirir (1:4; 6:24). Bu sözcüğün fiil ve isim şeklini Efesliler’de diğer mektuplarına oranla daha fazla kullanır. Bu, Kutsal Ruh’un, otuz yıl sonra bu büyük topluluğun kavgaya yönelik yanlış ve sahte öğretilere itaat edeceği gerçeğini önceden görmesi olabilir. Rabbimiz, Efes kilisesiyle ilgili olarak Vahiy kitapçığında onlara, başlangıçtaki sevgilerinden uzaklaşmış olduklarını söyler (Va.2:4).

ANA HATLAR

I. İMANLI’NIN MESİH’TEKİ KONUMU (Bölüm 1 - 3)

A. Selamlama (1:1-2)

B. Pavlus’un Lütfun Bereketleri İçin Şükranı (1:3-14)

C. Pavlus’un Kutsallar İçin Duaları ve Şükranları (1:15-23)

Ç. Yahudiler’in ve Diğer Uluslardan Olanların Kurtuluşundaki Tanrı Gücü (2:1-10)

D. Yahudi ve Diğer Uluslardaki İmanlıların Mesih’teki Birliği (2:11-22)

E. Gizemdeki Parantez (3:1-13)

F. Pavlus’un Kutsallar İçin Duası (3:14-19)

G. Pavlus’un Hamt ve Şükranı (3:20-21)

II. İMANLININ RAB’DEKİ DAVRANIŞLARI (Bölüm 4 - 6)

A. Kilisede Birliğe Çağrı (4:1-6)

B. Bedenin Üyelerinin İşleyişi (4:7-16)

C. Yeni Ahlak Arayışına Çağrı (4:17 - 5:21)

Ç. İmanlının Evinde Kişisel Kutsallığa Çağrı (5:22 - 6:9)

D. İmanlının Ruhsal Savaşına İlişkin Öğütler (6:10-20)

E. Pavlus’un Kişisel Selamları (6:21-24)

YORUM

I. İMANLININ MESİH’TEKİ KONUMU (Bölüm 1 - 3)

A. Selamlama (1:1-2)

1:1   Pavlus adı “küçük” anlamına gelir. Pavlus fiziksel görünüş açısından bu tanıma uymuş olsa da ruhsal açıdan bıraktığı etki çok büyüktür. Kendini Mesih İsa’nın elçisi olarak tanıtır. Bu, göğe yükselen Rab’bin ona özel bir görev vermiş olduğu anlamına gelir. Bu görev Müjde’yi diğer uluslara duyurmak ve kilise ile ilgili yüce gerçekleri öğretmekti (3:8-9). Efesliler kitabı kiliseye yönelik bir kitap olduğuna ve burada açıklanan gerçekler de ilk olarak elçiler ve peygamberlere açıklandığına (3:5) göre Pavlus’un kendini elçi olarak tanıtmasında bir yanlışlık yoktur. O’nun kendisini bu şekilde tanımlaması, bir gurur işareti olmaktan çok, kendisinin bu konularda sanki yetki sahibiymiş gibi konuşmasının nedeninin bir açıklamasıydı. Yetkinin kaynağı Tanrı’nın isteğiyle sözcüklerinde açıklanır. Pavlus bu işi bir uğraş olarak seçmemişti. Kimse de onu bu göreve atamadı. Bu tanrısal ve sonsuz bir çağrıydı (Gal.1:1).

Mektup, Efes’te bulunan ve Mesih İsa’ya iman eden kutsallara hitaben kaleme alınmıştır. Kutsallar dünyadan Tanrı için ayrılmış kişilerdir. Yeni Antlaşma’da yeniden doğmuş olan tüm imanlılara bu ad verilir. Bu sözcük, kişinin kendisini değil, Mesih’teki imanlı konumunu işaret etmektedir. Her zaman çok kutsal görünmeseler de Mesih’te tüm imanlılar kutsaldır. Örneğin Pavlus, kutsal bir yaşam sürmediklerini gördüğümüz Korintliler’e bile ‘kutsallar’ diye hitap eder (1Ko.1:2). Ancak Tanrı’nın isteği, yaşam şeklimizin konumumuza uygun olması, yani kutsalların kutsallığa yaraşır bir yaşam sürmesidir.

Mesih İsa’ya iman eden kutsallar. İman eden “İnanmış olan” anlamına geldiğinden tüm gerçek Hıristiyanlar için doğru bir tanımdır. Elbette iman edenlerin aynı zamanda sağlam ve güvenilir olmaları da gerekir. Ancak buradaki asıl düşünce, bu kişilerin Mesih İsa’yı tek Kurtarıcıları ve Rableri olarak kabul etmiş olmalarıdır.

Birçok el yazması metinde bulunsa da, en eski iki metinde Efes’te sözcüğü yer almaz. Çok sayıda uzman bunun, Efes kilisesinin en göze çarpan topluluk olduğu çeşitli yerlerdeki Hıristiyan topluluklarda okunmak üzere elden ele dolaştırılan bir mektup olduğunu düşünür. Çok şükür ki bu sorun, ne mektubun yetkisini ne de bizim için ifade ettiği değeri etkiler.

1:2   Ardından elçinin kutsalları selâmladığını görüyoruz. Buradaki her sözcük, bugün kullanılan birçok anlamsız selâmlaşma biçiminden farklı olarak, gizemli bir ruhsal anlam ve önem yüklüdür.

Lütuf, günlük yaşam için tanrısal rehberlik anlamına gelir. Pavlus’un okuyucuları Tanrı’nın lütfu ile, kaybolmuş olana verdiği hak edilmemiş iyiliği sayesinde kurtulmuş durumdadırlar. Ancak şimdi yaşamın sıkıntı ve sorunlarını göğüslemek için Tanrı’dan alacakları bir güce gereksinimleri vardır. Elçi onlar için bunu arzulamaktadır.

Esenlik, yaşamın tüm değişimleri içinde sakin kalan ruhu ifade eder. Kutsallar iman ettiklerinde Tanrı ile bir esenliğe kavuşmuşlardır. Ancak her gün, olaylardan bağımsız, huzur veren ve her şeyi duayla Tanrı’ya götürmekten kaynaklanan (Flp.4:6-7) tanrısal esenliğe gereksinim duyarlar.

İlkin lütfun sonra da esenliğin geldiğine dikkat ediniz. Sıra her zaman böyledir. Ancak lütuf yoluyla günah sorunu çözümlendikten sonra bu esenlik bilinebilir. Bir imanlı, Tanrı’nın verdiği hak edilmemiş güç sayesinde yaşamın tüm iniş çıkışlarında esenliği, mükemmel esenliği hissedip yaşayabilir.

Lütuf (Charis), Grekçe bir sözcüktü. Yahudiler selamlaşırken esenlik sözcüğünü kullanırlar. İkisini yan yana koyduğumuzda tüm dünyaya yönelik minyatür bir müjde elde ederiz. Bu ikisini birleştirdiğimizde, Yeni Antlaşma topluluğunun, yani Yahudiler’in ve diğer uluslardan olanların Mesih’te tek Beden olduğunu görmüş oluruz.

Babamız Tanrı’dan ve Rab İsa Mesih’ten gelen lütuf ve esenlik. Pavlus Baba Tanrı ile Rab İsa’yı aynı düzeye koymaktan çekinmez. Baba’yı onurlandırdığı gibi, Oğul’u da onurlandırır. Biz de öyle yapmalıyız (Yu.5:23).

Harika bir ifade olan Babamız Tanrı ifadesine dikkat edelim. Tek başına alındığında Tanrı sözcüğü çok yukarıda ve ulaşılamaz anlamını verebilir. Öte yandan Baba yakın ve ulaşılabilir olanı çağrıştırır. Bu ikisi bizim (-mız) takısıyla birleşince bizi, sonsuzlukta bulunan yüce Tanrı’nın, Rab İsa’ya iman yoluyla yeniden doğmuş olan herkesin sevecen Babası olduğu harika gerçeğine ulaştırır.

Kurtarıcımızın tam adı Rab İsa Mesih’tir. Rab olarak üzerimizde ve tüm sahip olduklarımıza hükmetme hakkına sahip Efendimiz O’dur. İsa olarak günahtan Kurtarıcımızdır. Mesih olarak da tanrısal olarak atanmış olan Kahinimiz, Peygamberimiz ve Kurtarıcımızdır.

B. Pavlus’un Lütfun Bereketleri İçin Şükranı (1:3-14)

1:3   Elçi kısa bir selamın ardından harika bir hamt ilahisiyle sesini yükselterek Yeni Antlaşma’daki tapınmanın en güzel örneklerinden birini verir. Burada lütfun bereketlerinden ötürü taşan bir yüreğin Tanrı’yı yüceltişini görüyoruz. Pavlus bu ayetlerde (3-14) Tanrı’nın geçmişteki sonsuzdan gelecekteki sonsuza dek uzanan kurtuluşla ilgili işlerinin izini sürer. Bu zorunlu olarak Tanrı’nın isteğinin gizeminin tartışmasını da içerir – inanan Yahudiler’le diğer uluslardan olanların görkemli bir mirasa ortak olmaları.

Elçi burada Tanrı’yı bilen, tanıyan herkesi Rab’be sevgiyle hamt edip O’nu yüceltme yoluyla kutsanma dilemeye davet eder. Kutsamış olan, Rabbimiz İsa Mesih’in Babası Tanrı’dır. İsa, Tanrı’dan bazen Tanrı olarak (Mat.27:46), bazen de Baba olarak söz eder (Yu.10:30). Kutsanmış olan aynı zamanda da kutsayandır. O’na hamt ederek biz de O’nu kutsarız. Lütfunun zenginliklerini üzerimize yağdırarak O da bizi kutsar ve hoşnut kılar.

O bizi Mesih’te her ruhsal kutsamayla göksel yerlerde kutsamıştır. Aşağıdaki lütuf piramidi bunu çok güzel bir biçimde ifade eder:

Kutsama

Ruhsal Kutsama

Her Ruhsal Kutsama

Göksel Yerlerde Her Ruhsal Kutsama

Mesih’te Göksel Yerlerde Her Ruhsal Kutsama

O’nun yüreğinin ve elinin ne kadar açık olduğuna dikkat edin – her ruhsal kutsama. Bunların ruhsal kutsamalar olduğuna da dikkat edin. Bunu açıklamanın en kolay yolu bu kutsamaları yasa altındaki İsrail’in kutsamaları ile karşılaştırmaktır. Eski Antlaşma’da sadık ve söz dinleyen bir Yahudi’nin ödülü uzun ömür, geniş bir aile, bereketli ürün ve düşmanlarından korunma olurdu (Yas. 28:2-8). Bunun tersine Hıristiyanlıktaki kutsamalar ruhsaldır, yani gözle görül-meyen, maddesel olmayan ve çürümeyen hazinelerdir. Elbette Eski Antlaşma kutsalları ruhsal bereketler de alıyorlardı, ancak birazdan görüleceği gibi, Hıris-tiyan birey daha önceleri bilinmeyen ruhsal bereketler almaktadır.

Bizim kutsamalarımız, göksel yerlerde ifadesi, Efesliler’de beş kez geçer:

1:3 Ruhsal kutsamamızın yeri

1:20 Mesih’in şu andaki tahtının ortamı

2:2 Bizim şimdi Mesih’teki yerimiz

3:10 Meleklerin Tanrı’nın bilgeliğine tanıklık ettiği yerin toplulukta gösterilmesi

6:12 Günümüzde kötü ruhlarla olan sorunların kaynağı

Bu bölümleri yan yana getirirsek, göksel yerlerin Kutsal Kitap’a uygun gerçek bir tanımını elde ederiz. Unger’in dediği gibi göksel yerler, “İmanlının, Ruh’un vaftiziyle Mesih’le birleşmesinin sonucu olarak aldığı konumdur.” Tüm ruhsal kutsamalar Mesih’tedir. Bunu, Golgota’da bizim için canını vererek sağlayan da O’dur. Şu anda bütün bu kutsamalar O’nun aracılığıyla bizimdir. Tanrı’nın imanlılar için sağladığı her şey Rab İsa’dadır. Kutsamaları alabilmek için iman yoluyla Mesih’e bağlanmış olmalıyız. Bir kişi Mesih’e ait olduğunda, bunlara da sahip olma konumuna erişir. Chafer şöyle der: “Kurtulmuş olan herkesi barındıran Mesih’te olmakla, Mesih’in yaptığı her şeye, O’nun şu anki ve sonsuza dek sürecek varlığına ortak olunur.”2

Mesih’te ifadesi, Efesliler kitabındaki temel ifadelerden biridir. Yeni Antlaşma’da birbiriyle yakından ilişkili iki gerçek vardır: İmanlının konumu ve eylemleri.

Öncelikle imanlının konumuna bakalım. Dünyadaki herkes ya “Adem’dedir” ya da “Mesih’tedir” “Adem’de” olanlar günahları içinde yaşamaktadırlar ve dolayısıyla Tanrı’nın önünde suçlu durumdadırlar. Tanrı’yı hoşnut etmek ya da gözüne girmek için yapabilecekleri hiçbir şey yoktur. Tanrı’dan herhangi bir şey için bir hak iddia edemezler, ki zaten hak ettikleri onlara verilmiş olsaydı sonsuza dek mahvolurlardı.

Bir kimse iman ettiğinde, Tanrı artık o kişiye Adem’in suçlu bir çocuğu olarak bakmaz. Tersine onu Mesih’te olan biri olarak görüp öylece kabul eder. Bu noktayı görmek önemlidir. İman eden bir günahlı kendisinde bulunan bir özellikten dolayı değil, Mesih’te olduğu için kabul edilir. Mesih’teyse Tanrı’nın önünde, Mesih’in kendisini kabul etmesi sonucu donanmış olarak durabilir. Mesih yaşadıkça, yani sonsuza dek Tanrı’nın iyiliğini görür.

O halde imanlının konumu Mesih’te ne olduğuyla ilgilidir. Ancak madalyonun öbür yüzünde imanlının eylemleri ve yaşamı vardır. Bu onun kendisiyle ilgilidir. Konumu mükemmelse de eylemleri mükemmel değildir. Tanrı’nın isteğiyse yaşamının, bulunduğu konuma gitgide artan bir oranda uygun hale gelmesidir. Ancak cennete gidene kadar tümüyle mükemmel olamayacaktır. Bununla birlikte yeryüzünde olduğu sürece sürekli olarak kutsallaşmaya, gelişmeye ve Mesih’e benzemeye çalışmalıdır.

İmanlının konumu ile durumu arasındaki farkı anladığımızda, birbirine karşıt gibi görünen şu ayetleri daha iyi kavrayabiliriz:

- Yetkinliğe erdirmiştir (İbr.10:14). - Siz de yetkin olun (Mat.5:48).

- Günah karşısında ölmüş olan bizler - Kendinizi günah karşısında ölü sayın

(Rom.6:2). (Rom.6:11).

- Kutsal bir ulus (1Pe.2:9). - Kutsal olun (1Pe.1:15).

İlk sütundakiler konumla, ikinci sütundakiler yaşayışla ilgilidir.

Pavlus’un Efesliler’e Mektubu bu gerçeğe paralel iki bölüme ayrılabilir: Konumumuz (Mesih’teki kimliğimiz) (1–3. bölümler); Yaşayışımız (Kendi kimliğimiz) (4–6. bölümler). İlk bölüm öğretiyle, ikinci bölüm görevlerimizle ilişkilidir. İlk üç bölümde konumumuz şu ifadelerle tanımlanır: “Mesih’te”, “Mesih İsa’da”, “O’nda”. Son üç bölümde de “Rab’de” ifadesi, imanlının Rab olarak Mesih’e olan sorumluluğunu açıklamak için sıkça kullanılır. Birinin güzel bir şekilde ifade ettiği gibi; mektubun ilk yarısı imanlının göksel yerlerde Mesih’teki konumunu resmederken, son yarısı da onun günlük yaşayışını, örneğin mutfaktaki konumunu resmeder.

Şimdi göksel yerlerde Mesih’te bizim olan ruhsal kutsamaları gözden geçirelim.

1:4   Birincisi çoğu kişinin seçilmişlik olarak bildiği durumdur. O, kendi önünde, sevgide kutsal ve kusursuz olmamız için dünyanın kuruluşundan önce bizi Mesih’te seçti.

Önce seçilmişliğin olumlu yönüne dikkat edin: O... bizi seçti. Sonra gerçeğin konumla ilgili yönü belirir: Mesih’te. Burada, Tanrı’nın Kendi halkı için olan amaçlarını gerçekleştiren Rab İsa’nın hizmeti ve Kişiliği söz konusudur. Tanrı’nın seçme zamanı, dünyanın kuruluşundan önce ifadesiyle belirtiliyor. Amaçlanan da sevgide kutsal ve kusursuz olmamızdır. Bu amaç O’nun yanına cennete gidene kadar tam anlamıyla gerçekleşmiş olmayacaktır (1Yu.3:2). Ancak bu süreç burada olduğumuz sürece devam etmelidir.

Dua: “Rab, beni şimdi kutsal kıl, çünkü benim için amacın budur. Amin.”

TANRI’NIN SEÇİMİ ÜZERİNE ARASÖZ

Seçilmişlik öğretisi insanın kafasında önemli sorulara yol açtığından, Kutsal Kitap’ın bu konuda ne dediğine (ve demediğine) daha yakından bakmamız gerekir.

Öncelikle Tanrı’nın, insanları kurtulmaları için seçtiğini öğrettiğini görüyoruz (2Se.2:13). İmanlılara “Tanrı’nın ön bilgisine göre seçilmiş olanlar” diye hitap eder (1Pe.1:2). Kutsal Kitap insanların Müjde’ye verdikleri yanıta bakılarak seçilmiş olup olmadıklarının bilinebileceğini öğretir. İşittikten sonra inananlar seçilmiş kişilerdir (1Se.1:4-7).

Öte yandan Kutsal Kitap, Tanrı’nın insanların kaybolmalarını istemediğini de öğretir. O’nun bazılarını kurtarmak için seçtiği gerçeği, diğerlerini gelişigüzel bir şekilde suçlamak istediği anlamına gelmez. O, kurtuluşu hak eden (bir kişi bile yoktur) kişileri asla suçlamaz, ancak suçlanmayı hak edenlerin bazılarını kurtarır. Pavlus seçilmişleri, “Yüceltmek üzere önceden hazırlayıp merhamet ettikleri...” (Rom.9:23) kişiler olarak tanımlar. Ancak kaybolanlar söz konusu olunca şöyle der: “Gazabına hedef olup mahvolmaya hazırlananlar” (Rom. 9:22). Tanrı insanlar için mahvoluş değil, onları yüceliğe götürecek merhamet yolları hazırlar. Ancak insanlar kendi mahvoluşlarını kendi inançsızlıklarıyla hazırlarlar.

Seçilmişlik öğretisi Tanrı’yı Tanrı yapar. Mutlak güce sahip olan O’dur. Adil olmayan bir şeyi yapmaktan hoşlanmaz, ama yapılması gereken her şeyi yapabilir. İnsanlık kendi haline bırakılsaydı, herkes mahvolurdu. Tanrı’nın bazılarına merhamet göstermeye hakkı vardır.

Ancak olayın başka bir yönü daha vardır. Yüce olan tarafından seçilmeyi öğreten Kutsal Kitap, insanın sorumluluğunu da öğretir. Hiç kimse seçilmişlik öğretisini kurtulmamış olmaya bir bahane olarak kullanamaz. Tanrı tüm insanlara iyi niyetle kurtuluş sunmaktadır (Yu.3:16,36; 5:24; Rom.10:9,13). Günahlarından tövbe edip Rab İsa Mesih’e iman eden herkes kurtulabilir. Dolayısıyla bir kimse kaybolmuşsa, Tanrı öyle istediğinden değil, kendisi öyle karar verdiğindendir.

Kutsal Kitap kabul etmeye hazır olan herkese seçilmişliği ve karşılıksız kurtuluşu sunmaktadır. Şu ayet iki öğretiyi de kapsar: “Baba’nın bana verdiklerinin hepsi bana gelecek ve bana geleni asla kovmam” (Yu.6:37). Ayetin ilk yarısı Tanrı’nın yüce seçimini ifade ederken, ikinci yarısı herkese merhamet etmeyi ifade etmektedir.

Bu durum insan aklını zorlar. Tanrı tüm insanlara karşılıksız bir kurtuluş sunuyorsa, nasıl olup da içlerinden bazılarını seçebilir? Açıkçası bu bir gizemdir. Ancak Tanrı için değil, bizim için gizemli bir durumdur. Kutsal Kitap ikisini de öğrettiğinden iki öğretiye de inanmak bizim için en iyisi olacaktır. Gerçek, insanın seçilmişliğiyle iradesi arasında bir yerde değil, her iki uçtadır. W.G. Blaikie bunu şöyle özetler:

Tanrısal yücelik, insan sorumluluğu ve merhametin herkese karşılıksız sunulması Kutsal Kitap’ta bir arada bulunmaktadır. Bunları kendi mantığımızla uyuşturamasak da her birini aklımızda tutmalıyız.3

1:5   Tanrı’nın lütuf hazinesinin ikinci ruhsal kutsaması önceden belirlenmelidir. Bu, seçilmişlikle bağlantılı ise de, aynı şey değildir. Seçilme, Tanrı’nın insanların kurtuluşuyla ilgili kararıdır. Ancak önceden belirleme, Tanrı’nın, kurtulanların kendi ailesine oğullar olarak kabul edilişini çok önceden saptamış olmasıdır. Bizi kendine oğullar yapmaksızın da kurtarabilirdi, ancak her ikisini yapmayı seçti.

Birçok çeviride dördüncü ayetin sonu ile beşinci ayet şu şekilde bağlanır: Bizi sevgiyle önceden belirledi.

Bu bize, Tanrı’yı bizimle böylesine lütufkâr bir şekilde ilgilenmeye yönelten benzersiz şefkati anlatır. Kendisine oğullar olalım diye bizi önceden belirledi ifadesinde görkemle oğulluğa kabul edilme söz konusudur. Yeni Antlaşma’da oğulluk, imanlının tüm ayrıcalık ve sorumluluklarıyla birlikte Tanrı’nın ailesine olgun ve yetişkin biri olarak kabul edilmesi anlamına gelir (Gal.4:4-7). Oğulluk Ruhu, imanlının yüreğine Tanrı’ya Baba diyebilme güdüsünü yerleştirir (Rom. 8:15).

İsa Mesih aracılığıyla oğullar olmaktayız. Günahlarımızla yaşamış olsaydık, Tanrı bizi Kendisine bu denli yakın bir konuma getiremezdi. Dolayısıyla Rab İsa yeryüzüne geldi ve ölümü, gömülmesi ve dirilişi sayesinde günaha, Tanrı’yı tatmin edecek bir çözüm getirmiş oldu. O’nun Golgota’da kurban edilişi, Tanrı’nın oğulları olabilmemi sağladı.

Bunların tümü de O’nun isteği ve iyi amacı uyarınca olmuştur. Bizim geleceğimizin ardındaki yüce istek budur. Bu, “O bunu neden yaptı?” sorusunu da yanıtlar. Bu, O’nun iyi amacından ötürüydü. Tanrı biricik Oğlu’na itaatkâr, O’na benzeyen ve hep öyle kalacak olan oğullarla çevresini donatmak ister.

1:6   Öyle ki, sevgili Oğlu’nda bize bağışladığı yüce lütfu övülsün. Pavlus Tanrı’nın lütfunu, önce bizi seçişinde, sonra da oğulları olmamızı öngörüşünde düşündükten sonra, hem bir öğüt, hem bir uyarı, hem de bir açıklama niteliğindeki bu ifadeyle derin düşüncelerini noktalar. Uyarıdır, çünkü bu yüce lütfun süregelen övgülerinin kutsallığı söz konusudur. Açıklamadır, çünkü Tanrı’nın bizimle ilgili tüm lütufkâr işlerinin sonucu ve temeli Kendi yüceliğidir. Bu eşsiz iyiliğinden dolayı sonsuza dek hayran olunacak O'dur. Yüce lütfunu karşılıksız olarak bize bağışladığına dikkat edin! Lütfu alan biziz. Lütfun aracısıysa sevgili Oğlu’dur. Son olarak da öğüttür, çünkü Pavlus şöyle diyor: “Yüce lütfu övülsün.” Sözlerimize devam etmeden bunu yapalım!

Yüce harikalar Tanrısı!

Tüm işlerin açıklar tanrısal özelliklerini,

Harikalarının üstüde parlar lütfun.

Var mı başka Tanrı, senin gibi bağışlayan?

Kimde var böylesine bol ve karşılıksız lütuf?

– Samuel Daries

1:7   Tanrı’nın, halkı için olan yüce ve sonsuz planını izlerken, kurtuluş gerçeğine geliyoruz. Bu, Mesih’in bizi günahın boyunduruğundan ve suçundan kurtarıp özgür bir yaşama başlatan eylemini açıklar. Rab İsa Kurtarıcıdır (Mesih’te kurtuluşa sahibiz). Biz kurtulduk! O’nun kanı, bu kurtuluşun ücretidir; daha az bir ücretle de kurtulamazdık zaten.

Kurtuluşun sonuçlarından biri de suçlarımızın bağışıdır. Bağış kurtuluşla aynı değildir; onun meyvelerinden biridir. Mesih günahlarımızın bağışlanması için gereken her şeyi yapmak durumundaydı. Bu çarmıhta sağlanmıştı.

Bu bağışın ölçüsü, lütfunun zenginliği sayesinde ifadesiyle dile getirilir. Eğer Tanrı’nın lütfunun zenginliğini ölçebilseydik, bizi ne kadar bağışladığını da ölçebilirdik. Lütfu sonsuz olduğuna göre sağladığı bağışlama da sonsuzdur!

1:8   O bizi lütufla seçti, geleceğimizi belirledi ve kurtardı. Ancak hepsi bu kadar değil! Tanrı aynı lütfu tüm bilgelik ve anlayışla üzerimize yağdırmıştır. Yani planlarını ve amaçlarını lütufkâr bir şekilde bizimle paylaşmıştır. Tanrı, kilise ve evren için olan planlarını kavrayabilir noktaya ulaşmamızı arzular. Bizi sırdaşı gibi görerek büyük amacını açıklamıştır.

1:9   Pavlus Tanrı’nın, tüm bilgelik ve anlayışını yağdırışına, yani kendi isteğinin sırrını açıklayışına değiniyor. Mektubun asıl konusu da şudur: Mesih’i ve kiliseyi ilgilendiren yüce gerçek! Bu kutsal, gizli, daha önce bilinmeyen, ancak şimdi kutsallara açıklanan bir sırdır. Esrarengiz bir sır değildir. Bu harika plan, dış etkilerden bağımsız olarak Tanrı’nın yüce isteğine göre, yani iyi amaç uyarınca yapılmıştır. Planın asıl temelinin Rab İsa Mesih olduğu şu sözlerle ifade edilir: Tanrı... Mesih’te edindiği...

1:10   Pavlus Tanrı’nın planının gizli yönleri hakkında daha ayrıntılı açıklamalar yapmaya başlar. Bu bölümde sırrın geleceğini düşünmektedir. 2. ve 3. bölümler sırrın şimdiki durumunu aydınlatmaktadır.

Pavlus’un kafasındaki zaman, zaman dolunca ifadesiyle belirtiliyor. Kanımızca bu ifade, Mesih’in kralların Kralı ve rablerin Rab’bi olarak egemenlik sürmek üzere yeryüzüne geleceği Bin Yıllık Dönemi işaret etmektedir. Tanrı-nın, insanın yeryüzündeki tarihinin son dönemine yönelik özel bir planı vardır.

Plan Mesih’in her şeyin başı olmasıdır. Bin Yıllık Egemenlik Döneminde yerdeki ve gökteki tüm varlıklar Mesih’te birleşecektir. Bugün reddedilen ve sahip çıkılmayan Kurtarıcı, o zaman önem kazanacak, tüm evrenin kendisine tapınacağı Rab olacaktır. Tanrı’nın amacı şudur: Yerdeki ve gökteki tüm varlık-ların başına Mesih’i getirmek.

Mesih’in egemenliğinin sınırları şu sözcüklerle verilebilir: “Yerdeki ve gök-teki her şey.” Bellett şöyle der:

Bu, daha önce açıklanmamış bir gizemdir. Yeşaya peygamber yeryüzünün Bin Yıllık Dönemde ne durumda olacağını resmeder. Ancak Bin Yıllık Dönemde Mesih’in yönetimindeki cennete ilişkin yeterli bilgimiz var mıdır? Yeşaya gökte ve yerde bulunanların yüceltilmiş Kişi tarafından yönetileceğini belirtmiş midir?4

10. ayet bazen evrensel kurtuluş denen sahte bir öğretiyi desteklemek için kullanılır. Kimileri zamanla her şeyin ve herkesin Mesih’le barışacağını öne sürer. Ancak burada anlatılan nokta bu değildir. Pavlus evrensel kurtuluştan değil, evrensel egemenlikten söz etmektedir!

1:11   Bu sırrın diğer önemli bir yönü de diğer uluslardan ve Yahudiler’den iman etmiş olanların Tanrı’nın bu büyük planında yerlerinin olmasıdır. Elçi, 11. ve 12. ayetlerde bu sırrın Yahudiler ile ilişkisine, 13. ayette diğer uluslardan olanlarla ilişkisine değinmekte ve 14. ayetteyse her ikisini birleştirmektedir.

Pavlus ataları Yahudi olan Hıristiyanlar için; önceden belirlenip Mesih’te seçildik diyor. Paya ortak olmalarının nedeni önceki ulusal ayrıcalıkları değil, Mesih’le olan birliktelikleridir. Seçildik kelimesi, ileriki bir zamanı, yani tüm gerçek imanlıların Mesih’in Bedeni (Kuzunun Gelini) olarak şaşkınlık içindeki dünyaya gösterileceği zamanı işaret etmektedir.

Bu Yahudi Hıristiyanlar da çok önceden Tanrı’nın isteğiyle bu ayrıcalıklı yer için belirlenmişti. Her şeyi kendi isteği doğrultusunda düzenleyen Tanrı’nın amacı uyarınca önceden belirlenip Mesih’te seçildik.

1:12   Önceden belirlemenin amacı O’nun yüceliğinin övülmesiydi. Başka bir deyişle, onlar Tanrı’nın lütfunun işaretleridirler ve O’nun böylesine ham, işlenmemiş bir malzemeden nasıl Kendisine övgü sunan kişiler çıkartabildiğini gösterirler.

Elçi kendisinden ve diğer imanlı Yahudiler’den Mesih’e ilk umut bağlayan bizler diye söz ediyor. Pavlus, Hıristiyanlığın ilk günlerinde Müjde’ye karşılık vermiş olan Tanrı’ya bağlı Yahudi azınlığı düşünmektedir. Müjde ilkin Yahudiler’e duyurulmuştu. İsrail ulusunun çoğu onu reddetti. Ancak halkın Tanrı’ya sadık olan bir kısmı Rab İsa’ya iman etti. Pavlus da onlardan biriydi.

Kurtarıcı yeryüzüne ikinci kez geldiğinde durum farklı olacak. O zaman o ulus, O’na, yani bedenini deldikleri adama bakıp biricik oğlu için dövünenler gibi dövünecekler (Zek.12:10). “Sonunda bütün İsrail kurtulacaktır. Yazılmış olduğu gibi: ‘Kurtarıcı, Siyon’dan gelecek, Yakup’un soyundan tanrısızlığı uzak-laştıracak’” (Rom.11:26).

Pavlus ve onunla aynı çağda yaşamış olan Yahudi Hıristiyanlar, ulusları içinde herkesten önce Mesih’e inanmışlardı. Pavlus bu nedenle, “Mesih’e ilk umut bağlayan bizler” ifadesini kullanır.

Mesih’e “ilk umut bağlayanlar” O’nunla birlikte yeryüzünde egemenlik süreceklerdir. Ulusun geri kalanı O’nun egemenliğinin dünyasal halkı olacaktır.

1:13   Pavlus şimdi Yahudi olarak doğmuş imanlılardan, diğer uluslardan biri olarak doğmuş olanlara geçiyor ve bunu da “biz” yerine “siz” diyerek belirti-yor. Bu kişiler, putlara tapmaktan kurtarılmış, Tanrı’nın isteğinin sırrını en az, iman etmiş Yahudiler kadar paylaşabilecek kimselerdi. Elçi bu kısımda daha açık bir tanımlama yaparak bu kişilerin, Efesliler ve diğer puta tapan uluslardan olup sonradan Mesih’te bir araya getirilen topluluk olduğunu ifade etmektedir.

Müjdeyi işittiler,

Mesih’e iman ettiler,

Vaat edilen Kutsal Ruh’la mühürlendiler.

İlk olarak gerçeğin bildirisini, kurtuluş müjdesini işittiler. Kısaca, Rab İsa’ya iman yoluyla kazanılan kurtuluş ile ilgili iyi habere gönderme yapılmaktadır. Ancak daha geniş anlamda, Mesih’in ve elçilerinin tüm öğretişlerini kapsar.

Bu bildiriyi işittikten sonra kararlı bir iman adımıyla kendilerini Mesih’e adadılar. Kurtuluş yalnızca O’nda bulunur.

İman ettiklerinde hemen vaat edilen Kutsal Ruh’la mühürlendiler. Yani her gerçek imanlı, Tanrı’ya bağlı olduğunun işareti olarak Tanrı’nın Ruhu’nu alır ve böylece de yüceltilmiş bedenini alacağı zamana kadar Tanrı tarafından korunur. Yasal konularda olduğu gibi tanrısal konularda da mühür, sahip olmayı ve güvenceyi gösterir. İçimizde yaşayan Ruh, bizim Tanrı’ya ait olduğumuzu gösterir (1Ko.6:19-20) ve kurtuluş gününe kadar korunacağımızın güvencesidir (Ef.4:30).

Bizim mührümüz vaat edilen Kutsal Ruh’tur. Birincisi O Kutsal Ruh’tur, bu O’nun yapısıdır. Sonra da vaadin Ruhu’dur. Baba (Yoe.2:28; Elç.1:4) ve Rab İsa (Yu.16:7) tarafından vaat edilmiştir. Ayrıca Tanrı’nın imanlıya olan vaatlerinin hepsinin gerçekleşeceğinin garantisidir.

13. ayet bu mektupta geçen Üçlü Birlik ile ilgili ifadeleri tamamlar:

Baba Tanrı (a.3)

Oğul Tanrı (a.7)

Ruh Tanrı (a.13)

1:14   Pavlus yine kişi zamirlerinde bir değişiklik yapar. 11. ve 12. ayetlerdeki “biz” ile 13. ayetteki “siz”i, 14. ayette biz şekline dönüştürür. Bu dil manevrası ile 2. ve 3. bölümlerde açıklayacağı konularla ilgili imada bulunur: İman eden Yahudiler’le diğer uluslardan olanların birleşerek kiliseyi oluşturması.

Kutsal Ruh mirasımızın güvencesidir. Bu tüm taksitlerin ödeneceğini gösteren peşin ödeme gibidir. Diğer ödemelere benzer, ama miktar farklıdır.

Kutsal Ruh kurtulduğumuz andan itibaren, Mesih’te bizim olan zenginliklerin bir bölümünü bize göstermeye başlar. Yaklaşmakta olan yücelikleri bize tattırır. Ancak bir gün mirasa tümüyle sahip olabileceğimizden nasıl emin olabiliriz? Kutsal Ruh’un Kendisi güvencemizdir.

Mühür, alacağımız miras için güvence altında olduğumuzu garanti eder. Güvence de mirasın bizim için korunacağını garantiler.

Ruh, Tanrı’ya ait olanların kurtuluşuna dek mirasımızın güvencesidir. İlk ürünün hasadın tamamını beklemesi gibi, güvence de tam kurtuluşu bekler. Ait olanlar kurtulduğunda Ruh’un garantörlük rolü sona erecektir. Ancak Pav-lus ait olanlar derken neyi kastetmektedir?

1. Mirasımızı kastediyor olabilir. Tanrı’ya ait olan her şey Rab İsa aracılığıyla bizimdir: Tanrı’nın mirasçıları ve Mesih’in ortak mirasçılarıyız (Rom.8:17; 1Ko.3:21-23). Günahın girmesiyle evren kirlenmiştir, barıştırılmaya ve temiz-lenmeye gereksinimi vardır (Kol.1:20; İbr.9:23). Mesih egemenlik kurmak için yeryüzüne döndüğünde bu inleyen yaradılış bozukluğun köleliğinden kurtarı-lacak ve Tanrı’nın çocuklarının görkemli özgürlüğüne kavuşturulacaktır (Rom. 8:19-22).

2. Ait olanlar ifadesi imanlının bedeni anlamına gelebilir. Ruhlarımız ve canlarımız iman ettiğimiz anda kurtulmuş olur, ancak bedenlerimizin kurtuluşu gelecekte gerçekleşecektir. Acı çekme, yaşlanma ve ölüm gerçeği bedenlerimizin henüz kurtulmadığının kanıtıdır. Mesih bizim için döndüğünde (1Se.4:13-18) bedenlerimiz de yenilenecek ve O’nun yüce bedenine uygun hale gelmiş olacaktır (Flp.3:21). O zaman tamamen ve sonsuza kadar kurtulmuş olacağız (Rom.8:23).

3. Son olarak da ait olanlar ifadesi, kiliseyi işaret ediyor olabilir (1Pe.2:9 -“Tanrı’nın öz halkı”). Bu durumda onun kurtuluşu, Mesih’in gelişini ve kiliseyi lekesiz olarak Kendine alışını beklemektedir (Ef.5:27). Bazılarının görüşüne göre Tanrı’ya ait olanlar ifadesi, Eski Antlaşma kutsallarını da kapsıyor olabilir.

Hangi görüşte olursak olalım sonuç aynıdır: Tanrı’nın yüceliğinin övülmesi. O zaman Tanrı’nın Kendi halkı için olan harika planı görkemli bir şekilde yerine gelmiş olacak ve sürekli olarak O’na hamt edilecektir. Pavlus bu bölümde bize üç kez, Tanrı’nın eylemlerinin amacının ve kaçınılmaz sonucunun O’nun yüceltilmesi olduğunu anımsatır.

Yüce lütfu övülsün (a.6)

O’nun yüceliğinin övülmesi için (a.12)

Tanrı’nın yüceliğinin övülmesi için (a.14)

C. Pavlus’un Kutsallar İçin Duaları ve Şükranları (1:15-23)

1:15   Bundan önceki bölümde 3. ayetten 14. ayete kadar olan yerde (Grek-çe’de tek cümledir!) elçi, Tanrı’nın sonsuz geçmişten sonsuz geleceğe uzanan programını takip eder. Zihnimizi meşgul eden ve korku uyandıran düşüncelere değinmiştir. Pavlus şimdi de bu önemli düşüncelerini okuyucularıyla, onların da ruhsal olarak aydınlanması için dua ederek paylaşmaktır. Pavlus’un onlar için en büyük dileği, Mesih’teki görkemli ayrıcalıklarının farkına varmaları ve Me-sih’i kilisenin Başı olarak görebilmek için gereken muhteşem gücün kıymetini bilmeleridir.

Cümlenin başındaki bunun için sözü, Tanrı’nın geçmişte yaptıklarını ve 3-14. ayetlerde belirtildiği gibi Mesih’in bedeninin üyeleri için gelecekte yapacaklarını içermektedir.

Rab İsa’ya iman ettiğinizi ve bütün kutsalları sevdiğinizi duyduğumdan beri... Pavlus bunu öğrendikten sonra okuyucularının belirtilen ruhsal kutsamaları alacaklarından emin olmuştu ve onlar için dua etmeye koyuldu. Yaşamlarındaki kurtuluş mucizesi Rab İsa’ya olan imanlarıydı. Bütün kutsalları sevmeleri iman etmeleri sonucu yaşamlarını değiştiren gücü göstermekteydi.

Bu mektubun yalnızca Efesliler’e yazılmadığını öne süren Kutsal Kitap uzmanları, bu ayeti kanıt olarak kullanır. Pavlus burada okuyucularının iman durumunu işittiğini söylerken, sanki onlarla daha önce tanışmamış gibi bir anlam çıkmaktadır. Ancak Efes’te en az üç yıl kalmıştı (Elç.20:31). Bu nedenle buradan mektubun Efesliler’den başka kiliselere de gönderildiği sonucunu çıkarırlar.

Çok şükür ki, bu durum bizim ayetten çıkaracağımız dersi etkilemez. Örneğin Rab İsa’nın imanın hedefi olarak sunulduğunu görüyoruz: Rab İsa’ya iman ettiğinizi... Bizden, kilisede ya da Hıristiyanlarda bulunan belli bir yasaya inan-mamız istenmez. Kurtaran iman, Tanrı’nın sağında bulunan dirilmiş ve yüceltil-miş Mesih’tedir.

Bizim alacağımız diğer bir ders, bütün kutsalları sevdiğiniz ifadesinde gizlidir. Sevgimiz yalnızca kendi bölgemizdeki kiliselere yönelik kalmamalı, Mesih’in kanı ile aklanan iman ailesinin tüm üyelerini kapsamalıdır.

Üçüncü bir ders de sevgi ile imanın birleşiminde bulunur. Bazıları imanlı ol-duğunu söyler, ancak yaşamlarında sevgi bulmak zordur. Bazılarının sevgisi vardır, ancak Mesih’teki imanın gerektirdiklerine uzak ve ilgisizdir. Gerçek Hıristiyanlık sağlam öğreti ile doğru yaşamı birleştirir.

1:16   İmanlıların imanı ve sevgisi Pavlus’u onlar için Rab’be şükretmeye ve durmadan dua etmeye yöneltti. Scroggie bunu şöyle açıklar:

Şükran, atılan temel için; ancak dua, yapımı süren binanın devamı içindir. Şükran, geçmişte elde edilenler için, dua gelecekle ilgilidir. Şükran, yaşanan deneyimler için, dua ise Tanrı’nın onlar için olan olası amaçlarına yöneliktir.

1:17   Tanrı adamının dua yaşamına şöyle bir göz atmak ne büyük bir ayrıcalıktır. Aslında bu mektupta biri burada, diğeri 3:14-21’de olmak üzere iki yerde bu duruma rastlarız. Burada dua ruhsal aydınlanma için olmasına rağmen, 3.bölümde ruhsal güç kazanmak içindir. 3.bölümdeki dua, Baba’ya hitabendir, burada ise Tanrı’ya. Ancak Pavlus’un duaları her durumda sürekli, insanların o anki gereksinimlerine uygundu. Burada dua, Rabbimiz İsa Mesih’in Tanrısı, yüce Baba’ya edilmektedir. Yüce Baba’nın anlamı şunlardan biri olabilir:

1. Tanrı tüm yüceliğin kaynağı ya da Yaratıcısı’dır.

2. Tanrı tüm yüceliğe sahip olan Kişi’dir.

3. Tanrı’nın görkeminin görüntüsü olan Rab İsa’nın Babası’dır.

Ayet, kendisini tanımanız için size bilgelik ve vahiy ruhunu versin diye dua ediyorum şeklinde devam eder. Kutsal Ruh, bilgelik (Yşa.11:2) ve vahiy (1Ko.2:10) Ruhu’dur. Ancak Kutsal Ruh her imanlıda bulunduğuna göre Pavlus okuyucularının Kutsal Ruh’u almaları için dua ediyor olamaz, yalnızca O’nun onları özel bir şekilde aydınlatmasını isteyebilir.

Vahiy bilginin verilmesi ile, bilgelik ise onun yaşamlarımızda doğru olarak kullanılması ile ilgilidir. Elçi burada herhangi bir konu hakkındaki genel bir bilgiyi değil, kendisini tanımayı kasteden (Grekçesi, epignösis) özel bir bilgiyi kastetmektedir. O, imanlıların derin, özel bir şekilde ve paydaşlık yoluyla Tan-rı’yı tanımalarını ister. Bu zihinsel bir yetenekle değil, yalnızca Ruh’un lütuf-kâr bir şekilde işlemesi ile mümkün olabilir.

Dale bunu şöyle açıklar:

Bu Efesli Hıristiyanlar tanrısal bir aydınlanma yaşamışlardı, yoksa Hıristiyan olmazlardı. Ancak, Pavlus’un dua ettiği konu, içlerindeki tanrısal Ruhun onları daha keskin görüşlü, daha ateşli, daha güçlü kılması ve tanrısal güç, sevgi ve yüceliğin onlara daha belirgin bir şekilde açıklanmasıydı. Bu günlerde insanlar, çıkarlarında yarışabilmek için düşünsel anlamda, az gelişmiş alanlarda hızlı, büyüleyici buluşlar yapıyorlar. Hıristiyanların “bilgelik ve vahiy ruhu” almaları için de kilisenin, Tanrı’nın açıklanışı olan Mesih’te dua etmeleri gereklidir. Eğer O, bu duayı yanıtlayacak olursa, “görünen geçici” şeylerle ilgili bilgiye şaşmamamız gerekir. Çünkü bu, “görünmeyen ve sonsuz olan” şeylerin görkeminin yansıtıcısı olacaktır.5

1:18   Ruhsal aydınlanmanın kaynağının Tanrı, kanalının Kutsal Ruh ve en önemli olanın da Tanrı bilgisinin doluluğu olduğunu gördük. Şimdi de aydınlanmanın organlarına geldik: Yüreklerinizin gözleri^6 aydınlansın. Bu mecazi ifade bize, tanrısal gerçeklerin doğru olarak anlaşılması için akıldan çok duyarlı yüreklere sahip olmamız gerektiğini öğretir. Zihnimizi olduğu kadar duygularımızı da ilgilendirir. Tanrı Kendisini sevenlere seslenir. Bu durum her imanlı için harika olanaklara kapı açar, çünkü hepimiz üst düzeyde zeka sahibi olmasak da sevgi dolu yüreklere sahip olabiliriz.

Pavlus kutsallar için istediği tanrısal bilgiye ilişkin üç alanın açıklamasını da yapar:

1. Çağrısının verdiği umut,

2. Kutsallardaki mirasın yüce zenginliği,

3. Biz inananlara yönelik gücünün aşkın yüceliği.

Çağrısından doğan umut geleceğe işaret etmektedir. Bunun anlamı, bizi çağırdığında, geleceğimizi düşündüğüdür. Bu, sonsuza kadar Mesih’le birlikte ve O’nun gibi olacağımız gerçeğini de içerir. Evrene Tanrı’nın oğulları olarak açıklanıp O’nunla birlikte, O’nun lekesiz Gelini olarak egemenlik süreceğiz. Bunun umut ediyoruz. Bunun umut etmemiz kuşkumuz olduğundan değil, kurtuluşumuzun bu yönünün gelecekte gerçekleşecek olmasından ve bizim de hâlâ beklemekte olmamızdandır.

Kutsallara verdiği mirasın yüce zenginliği imanlıların keşfetmeleri gereken ikinci bir derinliktir. Pavlus’un bu konudaki yoğunluğuna ve yüreğini ortaya dökebilmek için sözcükleri nasıl sıraladığına dikkat edin:

Mirası

Kutsallardaki mirası

Kutsallardaki mirasının yüceliği

Kutsallardaki mirasının yüce zenginliği

Bunu, mantıklı iki şekilde anlamak mümkündür ve burada ikisine de değineceğiz. Birinci görüşe göre kutsallar O’nun mirasıdır ve O onları paha biçilmez bir hazine olarak görür. Titus 2:14 ve 1. Petrus 2:9’da imanlılar, “O’nun öz halkı” olarak tanımlanır. Değersiz günahlıların O’nun yüreğinde yer edinmeleri ve onlardan miras diye söz edilmesi tarifsiz ve yüce bir lütfun sonucudur.

Diğer görüşe göre ise, miras bize kalacak olan her şeydir. Yani kısaca Mesih’in egemenliği altındaki tüm evren ve O’nunla birlikte egemenlik süren ve Gelini olan bizler. O’nun bizim için sakladığı yüceliğin zenginliğini gerçekten anlasaydık, bu dünyanın zevklerinin bizim için hiçbir anlamı kalmazdı.

1:19   Pavlus üçüncü olarak kutsalların, Tanrı’nın tüm bunların olması için gereken kudreti vermesini takdir etmeleri için yakarıyor: İman eden bizler için etkin olan kudretinin aşkın büyüklüğü...

F.B. Meyer şöyle der: “Bu kudrettir. O’nun kudretidir. Büyük bir kudrettir ve daha azı yeterli olmaz. Bu, düşüncenin en uç noktasının da ötesinde, sonsuz büyüklükte bir kudrettir.”7

Bu, Tanrı’nın bizi kurtarırken kullandığı, halen korurken kullanmakta olduğu ve ileride de bizi yüceltirken kullanacağı kudrettir. Lewis Sperry Chafer şöyle yazmaktadır:

Pavlus imanlıyı, Tanrı’nın onun için seçtiği, belirlediği ve yüceliğiyle evlatlığa kabul edişini gerçekleştireceği kudretin yüceliğini göstererek etkilemek istemektedir.8

1:20   Elçi bu kudretin büyüklüğünü daha iyi vurgulamak için dünyanın şimdiye kadar gördüğü en büyük tanrısal kudreti, Mesih’i ölümden diriltip göksel yerlerde kendi sağında oturtan kudret şeklinde tanımlamaktadır. Tan-rı’nın gücünün en büyük göstergesi olarak, evrenin yaratılışını ya da Tanrı’nın, halkını Kızıldeniz’de mucizevi olarak kurtarışını düşünebiliriz. Ancak bu doğru değildir! Yeni Antlaşma, Mesih’in dirilip göğe çıkışının en büyük tanrısal güç gerektiren olay olduğunu öğretmektedir.

Bunun nedeni neydi? Büyük olasılıkla cehennemin tüm güçleri, Tanrı’nın amaçlarına engel olmak, Mesih’i mezarda tutmak ya da dirildikten sonra göğe çıkmasına engel olmak için bir araya gelmişti. Ancak zaferi Tanrı kazandı. Mesih’in dirilmesi ve yüceltilmesi, Şeytan ve onun kötü güçlerinin bozguna uğraması demekti. Zafer kazanmış bir kudretin olağanüstü gücü ortaya çıkmıştı.

Kimse böyle bir kudreti tanımlayacak güce sahip değildir. Dolayısıyla Pav-lus uğrumuza kullanılan kudreti tanımlamak için fizik biliminden bazı sözcükler ödünç almaktadır: “Bu kudret, Tanrı’nın Mesih’i ölümden diriltirken... O’nda sergilediği üstün güçle aynı etkinliktedir.” Sözcükler bu düşüncenin ağırlığı altında eziliyor gibidir. Bizim için, değişik sözcükler arasındaki farkı görmek gereksizdir. Gücü sonsuz olan Tanrımıza tapınmak ve gücünün büyüklüğüne hayran olmak yeterlidir!

Meyer şöyle diyor:

Burada harika bir asansör vardır! Ölümün ağırlığından ölümsüz ve sonsuz Tan-rı’nın tahtına, mezarın karanlığından dayanılmaz ışığa; bu küçük dünyadan evre-nin merkezine ve başkentine. Bu ölçüsüz cehennemi ölçmek için imanınızın per-gellerini açın. Sonra da Rabbinizi oradan taşıyan güce hayran olun.9

Kutsal Yazılar’dan gördüğümüz kadarıyla, Mesih’in dirilişi insanlık tarihindeki ilk örnektir (1Ko.15:23). Ölümden dirilen başkaları da oldu, ancak onlar tekrar öldüler. Rab İsa sonsuz bir yaşam gücüyle dirilen ilk kişiydi. Mesih’in dirilişinden ve göğe çıkışından sonra Tanrı, O’nu göksel yerlerde kendi sağında oturtur. Kendi sağında demekle, ayrıcalıklı bir konum (İbr.1:13), güç (Mat. 26:64), farklılık (İbr.1:3), sevinç (Mez.16:11) ve egemenlik (1Pe.3:22) kastedilir.

Bundan başka, yine yer belirtmek için, göksel yerlerde ifadesi kullanılır. Bu sözcüklerden, cümlenin Tanrı’nın bulunduğu yeri de içerdiğini anlıyoruz. Orası, Rab İsa’nın etten ve kemikten oluşan, ancak yüceltilmiş ve ölümsüz bedeniyle bugün var olduğu yerdir. İşte O oradadır ve yakında biz de O’nun bulunduğu yerde olacağız.

1:21   Kurtarıcımızın yüceliği ayrıca şu sözcüklerle dile getiriliyor: Tanrı O’nu bütün yönetimlerin, hükümranlıkların, güç ve egemenliklerin, yalnız bu çağda değil, gelecek çağda da anılacak bütün adların çok üstüne çıkar-dı. Rab İsa, şimdi ve sonsuza dek tüm yönetici ve egemen güçlerin üstündedir.

Göksel yerlerdeki varlıkların belirli rütbeleri vardır; bazıları iyi bazıları kötüdür. Farklı derecede güçlere sahiptirler. Örneğin yaşadığımız dünyada kimisi başkan, kimisi vali, kimisi belediye başkanı ya da belediye meclisi üyesidir. İşte göksel yerlerdeki varlıkların yetkileri, güç ve egemenlikleri ne kadar fazla olur-sa olsun Mesih onların çok üstündedir.

Bu durum yalnız bu çağ için değil, gelecek çağ, yani Mesih’in yeryüzünde Bin Yıllık Egemenlik süreceği dönem için de geçerlidir. O, yeryüzüne tekrar geldiğinde, kralların Kralı ve rablerin Rab’bi olacaktır. İstisnasız olarak yaratılmış tüm varlıkların üstünde yüceltilmiş olacaktır.

1:22   Tanrı ayrıca her şeyi O’nun ayaklarının altına serdi. Bu yalnızca insanlar ve melekler üzerinde değil, canlı ve cansız tüm yaratıklar üzerinde evresel bir egemenliği ifade eder. İbranilerin yazarı bize henüz her şeyin O’nun ayakları altına serilmediğini anımsatır (İbr.2:8). Evet bu doğrudur! Evrensel egemenlik Mesih’e bağlı ise de şimdilik O, bu yetkisini kullanmamaktadır. Örneğin insanlar hâlâ O’na karşı gelmekte, direnmekte ve O’nu reddetmektedirler. Ancak Tanrı, Oğlu’nun, evrensel egemenlik gücünü kullanacağını söylemiştir ve bu, bugünün gerçek olduğu kadar gerçektir.

Bunu inanılması güç bir olay izler. Ellerinde çivi izleri olan ve tüm evreni yönetecek Kişiyi Tanrı kiliseye vermiştir! Pavlus burada Tanrı’nın arzusunun gizemi ile ilgili çarpıcı bir açıklamada bulunur. Bu önemli duyuruya adım adım yaklaşır. Grafik konusundaki yeteneği ile Mesih’in dirilişini, gücünü ve yücelişini açıklar. Yüreklerimiz halen yüce Rab’bi düşünmenin şaşkınlığı içindeyken, Elçi şöyle demektedir: “Mesih, gücüyle, her şeyin üzerinde baş olmak üzere kiliseye verilmiştir.”

Bu ayeti dikkat etmeden okursak, Mesih’in kilisenin başı olduğunu düşünebiliriz. Elbette bu da doğrudur, ancak ayet daha fazlasını söylemektedir. Kilisenin evrensel yetki verenle yakın ilişkide olduğunu belirtir.

21. ayette Mesih’in şimdiki ve gelecek çağda, yerdeki ve gökteki her yaratığın üstünde olduğunu görmüştük. 22. ayetin ilk kısmında da yaratılmış varlıklar dahil her şeyin O’nun ayakları altına serildiğini gördük. Şimdi de kilisenin çağrısının, O’nun sınırsız egemenliğiyle yakın ilişkide olmak olduğunu öğreniyoruz. Kilise, O’nun egemenliğini paylaşacaktır. Geri kalan tüm yaratılış, O’nun yönetimi altında olacaktır.

1:23   Birinci bölümün bu son ayetinde Mesih ile kilise arasındaki ilişkinin ne denli yakın olduğunu öğreniyoruz. Bu iki şekilde aktarılıyor: 1) Kilise O’nun bedenidir. 2) Ayrıca her yönden her şeyi dolduranın doluluğudur.

Beden ile baş arasındaki ilişkiden daha yakın bir ilişki olamaz. İkisi arasında yaşamsal bir birliktelik söz konusu olup, ikisinde de aynı Rab vardır. Kilise, Mesih’in göğe alınması ile Pentikost Günü dönemleri arasında dünyadan çağrılmış, harika bir lütuf ile kurtulmuş ve Mesih’in bedeni olma ayrıcalığı verilmiş kişilerden oluşur. Hiçbir zaman hiçbir grubun böyle bir ayrıcalığı olmamış ve olmayacaktır.

Kilisenin tanımının ikinci bölümünde her yönden her şeyi dolduranın doluluğu söz konusudur. Yani kilise aynı anda her yerde olabilen Mesih’i tamam-lamaktadır. Tamamlayan, dolduran, bütünleştiren demektir. Bu, bir araya gele-rek bir bütünü oluşturan iki parçayı ifade eder. Bedenin, başı tamamlaması gibi kilise de Mesih’i tamamlamaktadır.

Ancak Pavlus, bu durumun eksik ya da kusurluluk düşüncesi uyandırmaması için, hemen ardından her yönden her şeyi dolduranın doluluğu ifadesini ekliyor. Rab İsa herhangi bir boşluğu doldurma gereksinimini duymaktan çok öte, Kendisi evrenin tüm gereksinimlerini karşılayan ve her şeyi doldurandır.

Bunlar bizim anlayışımızı aşan şeylerdir. Biz yalnızca kendi güçsüzlüğümüzü kabullenip Tanrı’nın sonsuz zekasına ve planlarına hayran olabiliriz.

Ç. Yahudiler’in ve Diğer Uluslardan Olanların Kurtuluşundaki    Tanrı Gücü (2:1-10)

2:1   Yeni bir bölüme geçilmesi, 1.bölümün son kısmı ile buradaki ayetler arasındaki önemli bağlantıyı görmemizi engellememelidir. Orada Mesih’i ölüm-den diriltip O’na onur ve yücelik tacını giydiren Tanrı’nın gücünü görmüştük. Şimdi de aynı gücün bizim yaşamımızda da nasıl etkin olduğunu, bizi ruhsal ölümden diriltip nasıl Mesih’le birlikte göksel yerlerde oturttuğunu görüyoruz.

Bu bölüm Yaratılış’ın ilk bölümüne benzemektedir. İkisi arasındaki benzerlikler şunlardır:

1) Yalnızlık, yıkım ve karışıklık (Yar.1:2; Ef.2:1-3).

2) Tanrısal gücün tanıtılması (Yar.1:3-31; Ef.2:4).

3)Yeni bir yaşamın yaratılması (Yar.1:3-31; Ef.2:5-22).

Efesliler’in 2. bölümünün başlangıcında hepimiz ölüm vadisindeki ruhsal cesetler olduğumuzu hissederiz. Sonuna doğru ise yalnızca Mesih’le göksel yerlerde oturan kişiler olmakla kalmayıp Ruh aracılığıyla Tanrı’yla ortak bir yaşama da başlamış oluyoruz. Başı ile sonu arasında da bu harika dönüşümü sağlayan görkemli mucizeyi görürüz.

İlk on ayet diğer uluslardan olanlarla Yahudiler’in kurtuluşunda etkin olan tanrısal gücü tanımlar. Sindirella bile öyle bir yoksulluktan böyle bir zenginliğe ulaşamamıştır!

Pavlus ilk iki ayette diğer uluslardan olanlara, iman etmelerinden önce ölü, söz dinlemeyen, yoksul ve Şeytan’a uyan kişiler olduklarını anımsatıyor. Suç ve günahlardan ötürü ruhsal olarak Tanrı’nın gözünde ölüydüler. Tanrı’yla yaşamsal bir ilişkileri yoktu. Tanrı yokmuş gibi yaşıyorlardı. Ölümün nedeni suç ve günahlarıydı. Günah, bilerek ya da bilmeyerek yapılan yanlışlar, Tanrı’nın mükemmelliğine yaraşmayan düşünceler, sözler ve eylemlerdir. Suçlar, belirli bir yasaya karşı işlenen günahlardır. Daha geniş anlamda her türlü hatalı davranışı içerebilir.

2:2   Efesliler ölü olmanın yanı sıra yoldan da çıkmış durumdaydılar. Bu dünyanın gidişine uyuyorlardı. Bu çağın ruhu ile uyum içindeydiler. Günahlı ortamlara dalmışlardı. Dünyanın, kendi yandaşlarını içine attığı bir kalıbı vardır. Bu, aldatma, ahlaksızlık, bencillik, şiddet ve isyan kalıbıdır. Tek sözcükle, ayar-tılmışlık kalıbıdır. Efesliler de işte böyleydi.

Bundan başka Şeytan’a da uymaktaydılar. Havadaki hükümranlığın egemeninin örneğini izliyorlardı. Gökteki kötü ruhların önderi tarafından yönlendiriliyorlardı. O çağın tanrısına isteyerek itaat ediyorlardı. Bu da iman etmemiş kişilerin, zaman zaman hayvanlardan daha aşağı davranışlar yaparak kendilerini nasıl küçülttüklerini açıklar.

Son olarak, söz dinlemeyen insanlarda şimdi etkin olan ruha uygun itaatsiz bir yaşam sürüyorlardı. İman etmemiş olanlar, Tanrı’nın sözünü dinlemediklerinden, söz dinlemeyen insan konumundadırlar. Şeytan’dan güç alıp Rab-be karşı gelir, O’nu küçümser ve itaatsizlik ederler.

2:3   Pavlus’un siz kişi zamirinden biz zamirine geçmesi, Yahudi imanlılardan (söyledikleri iman etmemiş herkes için geçerli olsa da) söz ettiğini gösterir. Onların durumunu şu üç sözcük tanımlar: Dünyevi, yozlaşmış ve suçlu.

Bir zamanlar hepimiz... benliğimizin tutkularına göre yaşıyorduk. Pav-lus ve diğer imanlılar da yeniden doğmadan önce söz dinlemeyen insanların arasında yaşıyorlardı. Yaşamları bedensel arzu ve isteklerini doyurmaya odaklanmıştı. Pavlus’un kendisi genelde ahlâklı bir yaşam sürüyordu, ancak ne kadar bencil olduğunu şimdi daha iyi anlıyordu. Kendisinde gördükleri şimdiye dek yaptıklarından çok daha kötüydü.

İman etmemiş Yahudiler de yozlaşmıştı, doğal benliğin ve aklın isteklerini yerine getirerek yaşıyorlardı. Doğal benliğin ve aklın istekleri normal isteklerden, türlü sapıklık ve ahlaksızlıklara kadar çok şeyi içerebilir. Burada büyük olasılıkla daha büyük günahlar söz konusudur. Pavlus’un günahlı eylemler kadar günahlı düşüncelere de göndermede bulunduğuna dikkat ediniz.

F.B. Meyer şöyle bir uyarıda bulunur:

Aklın isteklerine uymak da bedenin isteklerine uymak kadar yıkıcıdır. Harika bir hediye olan hayal gücümüzü kutsal olmayan şeyleri düşünmede kullanıp tutkuların esiri haline gelebiliriz. Can, tutku labirentinde dolaşırken insan gözü onu izlemez. En yakınındakinin bile kuşku duymayacağı şekilde gider ve döner. Böyle bir kişinin hâlâ diğer bakirlerle birlikte Gelinin dönüşünü beklemesine izin verilir. Ancak böyle bir yaşam yargılanıp itiraf edilmezse o, kişiyi söz dinlemeyen gazap çocuğu haline getirir.10

Pavlus’un kurtulmamış Yahudiler’le ilgili tanımı da buydu: Onlar da ötekiler gibi doğal olarak gazap çocuklarıydı. Yani onlar da kızmak, kötülük etmek, kin tutmak ve kötü huylu olmak konusunda doğal bir eğilim içindeydiler. Bu, diğer insanlarda da bulunan bir özelliktir. Elbette Tanrı’nın gazabı altında oldukları da doğrudur. Ölüme ve yargılanmaya mahkumdurlar. 2. ve 3. ayetlerde insanın üç düşmanından söz edildiğine dikkat ediniz: Bunlar, dünya (2. ayet), havadaki hükümranlığın egemeni (2. ayet) ve benliktir (3. ayet).

2:4   Ama... Tanrı ifadesi, edebiyatta en dokunaklı ve en ilham verici ifadelerden biridir. Çok etkin bir değişimin gerçekleştiğini gösterir. Bu değişim, ölüm vadisinin karanlık ve umutsuzluğundan Tanrı Oğlu’nun Egemenliği’nin sözle anlatılamaz güzelliklerine geçiştir.

Değişimin yaratıcısı bizzat Tanrı’nın Kendisidir. Bunu başka hiç kimse yap-mazdı ve yapamazdı.

Bu kutsal Varlığın özelliklerinden biri merhametinin bol olmasıdır. Bize hakkettiğimiz karşılığı vermeyerek merhamet göstermektedir (Mez.103:10). Eadie şöyle yazmaktadır: “Tanrı, merhametini, altı bin yıldır sayısız insana dağıtmakta olsa bile, yine de Tanrı’nın merhameti, henüz keşfedilmemiş zengin bir madendir.”11

O’nun böyle bir eyleme kalkışmasının nedeni de şu sözcüklerde belirtilir: Tanrı bizi çok sevdiği için. O’nun sevgisi büyüktür, çünkü kaynağı Kendisidir. Bir hediyenin onu verenin izini taşıması gibi, Tanrı’nın ulaşılmaz mükemmelliği de sevgisine ayrı bir yücelik katmaktadır. Örneğin evrenin yüce Yaratıcısı tarafından sevilmek, başka biri tarafından sevilmekten daha üstündür. Tanrı’nın sevgisi ödediği bedelden ötürü yücedir. Tanrı’nın sevgisi, biricik oğlu Rab İsa’yı Golgota’da bizim için acı çekerek ölüme gönderen sevgidir. Tanrı’nın sevgisi, kendi yarattıklarına dağıttığı anlaşılamaz zenginliklerden dolayı yücedir.

2:5   Tanrı’nın sevgisi, sevilen kişilerin değersizliği ve sevimsizliğinden ötürü yücedir. Suçlarımızdan ötürü ölü durumdaydık. Tanrı’nın düşmanlarıydık. Muhtaç ve rezil bir durumdaydık. O tüm bunlara karşın bizi sevdi.

Tanrı’nın sevgisi ve Mesih’in kurtarıcı işinin bir sonucu olarak: 1) Mesih’le birlikte yaşama kavuştuk. 2) O’nunla birlikte dirildik ve 3) Göksel yerlerde oturtulduk.

Bu ifadeler, O’nunla olan birlikteliğimizin sonucu olarak ortaya çıkan ruhsal konumumuzu belirlemektedir. O yalnız bizim için değil, aynı zamanda “biz olarak” Temsilcimiz olmuştur. Bu nedenle O ölünce biz öldük, O gömülünce biz de gömüldük.

O yaşama kavuşup dirilerek göksel yerlerde oturtulduğunda, bizim için de aynısı geçerli oldu. O’nunla olan ilişkimizden ötürü, O’nun fedakarlığından biz de yararlandık. Mesih’le birlikte yaşama kavuşmak, iman eden Yahudiler’le diğer uluslardan olanların O’nunla birlikte yeni yaşamı paylaşmak anlamına gelir. O’nu dirilten gücün aynısı bizim için de geçerli olmuştur.

Bu olayların olağanüstülüğü Pavlus’un da düşünce akışını etkilemiş ve şunları söylemesine yol açmıştır: O’nun lütfuyla kurtuldunuz. Tanrı’nın, biz tam tersini hak etmişken bize gösterdiği sınırsız iyilik, onu da şaşkına çevirmişti. İşte lütuf budur!

Biraz önce de söz ettiğimiz gibi merhamet, hak ettiğimiz cezaya çarptırılmamamızdır. Lütuf hak etmediğimiz kurtuluşu almamızdır. Bu bize armağan olarak verilir, bizim kazandığımız bir şey değildir. Bu hediye, hiç de vermek zorunda olmayan birinden gelmektedir. A.T. Pierson şöyle der:

Bu O’nun hiçbir zorunluluk altında olmaksızın sunduğu sevgisidir. Lütfun böylesine yüce olmasının nedeni de, Tanrı’nın zavallı günahlılara olan sevgisi ve bu sevginin hiçbir kısıtlama olmaksızın eylemde bulunmasıdır.12

2:6   Yalnızca yaşama kavuşmakla kalmadık, Mesih’le birlikte diriltildik. Ölüm ve yargı O’nun gerisinde kaldığı gibi bizim de gerimizde kalmıştır. Biz mezarın diriliş tarafında duruyoruz. Bu, O’nunla olan birlikteliğimizin sonucu olarak sahip olduğumuz görkemli konumdur. Bundan dolayı da ölümden dirilmiş olanlar gibi yaşamalıyız.

Konumumuzun diğer bir yönü de Mesih’le birlikte göksel yerlerde oturtulmuş olmamızdır. O’nunla birlikteliğimizden dolayı bize de, bu kötü dünyadan kurtulmuş ve Mesih’le birlikte göksel yerde oturmakta olan kişiler gözüyle bakılır. Tanrı bizi böyle görmektedir. Buna imanla sarıldığımızda da yaşamlarımız değişecektir. Artık dünyanın geçici ve önemsiz değerlerine bağlı kalmayacağız. Gökteki, Tanrı’nın sağında oturan Mesih’in olduğu yerdeki değerlere yöneliriz (Kol.3:1).

Beşinci ve altıncı ayetlerdeki anahtar, Mesih İsa’da ifadesidir. O’nda diriltildik ve göksel yerlerde oturtulduk. O bizim Temsilcimizdir, dolayısıyla O’nun zaferleri ve konumu aynı zamanda da bizimdir. George Williams şöyle der: “Ne harika bir düşünce! Mecdelli Meryem ile çarmıha gerilmiş bir hırsız, Tanrı’nın Oğlu’nun yüceliğinde arkadaşlık edecekler.”

2:7   Değişim yaratan lütfun mucizesi, sonsuz vahyin konusu olacaktır. Tan-rı, sonsuz çağlar boyunca cennettekilere, bu günah denizine Oğlu’nu yollamasının kendisine neye mal olduğunu, Rab İsa’nın çarmıhta günahlarımızı taşımasının bedelini açıklayacaktır. Bu hiçbir zaman sona ermeyecek kadar geniş bir konudur. Pavlus yine bunun önemini bazı sözlerle dile getirmektedir.

Bize gösterdiği iyilik

Bize gösterdiği iyilikle lütfu

Bize gösterdiği iyilikle lütfunun zenginliği

Bize gösterdiği iyilikle lütfunun sonsuz zenginliği

Eğer Tanrı bunu sonsuza dek açıklayacaksa, biz de sonsuza dek öğreniyor olacağız demektir. Cennet bizim okulumuz, Tanrı da öğretmenimiz olacaktır. Konu da O’nun lütfu olacak. Öğrencileri olduğumuz okul sonsuza dek sürecektir.

Bu da cennete gidince her şeyi bileceğimiz fikrinden bizi uzaklaştırmalıdır. Yalnızca Tanrı her şeyi bilir ve biz hiçbir zaman O’nunla eşit olamayız.13

Bu aynı zamanda şu ilginç soruyu da doğurmaktadır. Cennete gittiğimizde neyi ne kadar bileceğiz? Sanırım Kutsal Kitap’ı şimdiden çalışarak göksel üniversiteye hazırlanabiliriz.

2:8   Kurtuluş, bu ve bunu izleyen iki ayette, tüm Kutsal Kitap’ta bulabileceğimiz en açık ve yalın şekliyle ifade edilmiştir.

Her şey Tanrı’nın lütfundan kaynaklanmaktadır. Üstelik O bunu sağlamak için yetki sahibidir. Kurtuluş, Rab İsa Mesih’in Kişiliği ve yapmış olduğu işten dolayı onu hiç hak etmeyenlere sunulmaktadır.

Ayrıca bu kurtuluş o anda verilmektedir. Bunu kurtulmuş olanlar bilebilir. Pavlus Efesliler’e yazarken şöyle demektedir: kurtuldunuz. Bunu o da biliyordu, onlar da.

Sonsuz yaşamı almamız iman yoluyla mümkün olmaktadır. İman, insanın kaybolmuş ve suçlu bir günahkar olarak gelip Rab İsa’yı tek kurtuluş umudu olarak kabul etmesi anlamına gelmektedir. Gerçekten kurtaran imana, bir kişinin Mesih’e bağlanmasıyla sahip olunur.

İnsanın kendi çabasıyla kurtuluşu kazanabileceği ya da hak edebileceği düşüncesi şu sözlerle sonsuza dek çürütülmüş olmaktadır: bu sizin başarınız değildir. Ölü insanlar hiçbir şey yapamazlar ve günahlılar cezadan başka bir şey hak etmezler. Kurtuluş, Tanrı’nın armağanıdır. Armağan elbette ki, koşulsuz ve karşılıksız olarak verilen bir hediyedir. Tanrı kurtuluşu yalnızca bu şekilde vermektedir. Tanrı’nın armağanı, iman yoluyla, lütufla kurtuluş sunmasıdır. Bu, dünyanın neresinde olursa olsun, tüm insanlara sunulmaktadır.

2:9   Kurtuluş, işlerin sonucu, yani iyi gözüken bazı eylemlerde bulunmak suretiyle insanın kazanabileceği bir şey değildir. Örneğin şu yollarla elde edilemez:

1. Kiliseye kabul edilmek,

2. Vaftiz olmak,

3. Kilise üyeliği,

4. Kiliseye gitmek,

5. Rab’bin Sofrası’na katılmak,

6. On Emre uymaya çalışmak,

7. Dağdaki Vaaza göre yaşamak,

8. Hayır kurumlarına bağış yapmak,

9. İyi bir komşu olmak,

10. Ahlaklı ve saygın bir yaşam sürmek.

İnsanlar yaptıkları işlerle kurtulmazlar. İmana eklenen işlerle de kurtulmazlar. Yalnızca iman yoluyla kurtulurlar. Herhangi bir tür iş ya da çabayı sonsuz yaşamı elde edebilmek için eklemek, kurtuluşu lütufla alınan bir şey olmaktan çıkarır (Rom.11:6). Yapılan işlerin dışlanmasının bir nedeni de insanın övünmesini engellemektir. Eğer herhangi biri yaptığı işler sayesinde kurtulabilseydi, Tanrı’nın önünde övünmeye kalkışabilirdi. Bu olanak dışıdır (Rom.3:27).

Bir insan kendi iyi işleri sayesinde kurtulabilseydi, Mesih’in ölümü gereksiz olurdu (Gal.2:21). Ancak günahlı kişinin kurtulabilmesi için başka bir yol olmadığından O öldü.

Eğer bir kimse kendi iyilikleri sayesinde kurtulabilseydi, o zaman kendi kendisinin kurtarıcısı olabilir ve kendine tapınabilirdi. Ancak bu puta tapmak olurdu ve Tanrı da bunu yasaklamaktadır (Çık.20:3).

Eğer biri kişi hem Mesih’e imanla hem de kendi iyilikleri sayesinde kurtulabilseydi, o zaman hem İsa’nın hem de günahlı kişinin kurtarıcı olması gibi iki kurtarıcının olduğu olanaksız bir durumla karşılaşmış olurduk. O zaman da Mesih kurtarıcılık onurunu başka biriyle paylaşmakta olurdu ki, O bunu yapmaz (Yşa.42:8).

Son olarak da eğer bir kimse kendi işleriyle kurtuluşuna katkıda bulunabilseydi, Tanrı ona borçlu olurdu. Elbette bu da olanak dışıdır. Tanrı kimseye borçlu olmaz (Rom.11:35).

Yapılan iyi işlerin aksine, iman övünmeyi dışlar, çünkü övünülecek bir şey yoktur (Rom.3:27). Rab’be güvenen birinin gurur duyması için bir neden yoktur. O’na iman etmek, birinin yapabileceği en akılcı ve doğru şeydir. Birinin kendi Yaratıcısı ve Kurtarıcısına iman etmesi, yalnızca mantıklı bir davranış olur. O olmazsa kime güvenebiliriz?

2:10   Kurtuluşun sonucu bizim –kendimizin değil– Tanrı’nın yapıtı olmamızdır. Yeniden doğmuş bir imanlı Tanrı’nın başyapıtıdır. O’nun üzerinde çalışmak durumunda kaldığı kaba maddeyi düşündüğümüzde, başarısının daha da büyük olduğunu görürüz. Gerçekten de bu başyapıt, Mesih’e bağlanarak yeniden yaratılmış kişi olmaktadır: “Bir kimse Mesih’te ise, yeni yaratıktır; eski şeyler geçmiş her şey yeni olmuştur” (2Ko.5:17).

Bu yeni yaradılışın amacı şu cümlede açıklanır: iyi işleri yapmak üzere... İyi işlerle kurtulmadığımız doğruysa da, iyi işleri yapmak üzere kurtulduğumuz da aynı derecede doğrudur. İyi işler kök değil meyvedir. Kurtulmak için değil, kurtulduğumuz için iyilik yapıyoruz.

Bu, gerçeğin Yakup 2:14-26’da vurgulanan yönüdür. Yakup “eylemsiz iman ölüdür” derken söylemek istediği, imana eklenen eylemlerle kurtulduğumuz değil, iyi işlere yol açan imanla kurtulduğumuzdur. İşler imanımızın gerçekliğini kanıtlar. Pavlus şu düşünceye yürekten katılır: Biz Tanrı’nın yapıtıyız, O’nun önceden hazırladığı iyi işleri yapmak üzere Mesih İsa’da yaratıldık.

Öyleyse Tanrı’ya giden yol şöyledir:

İman  Kurtuluş  İyi işler  Ödül

İman kurtuluşa götürür. Kurtuluş iyi işlerle sonuçlanır. İyi işler de O’nun tarafından ödüllendirilir.

Ancak şu sorulabilir: Hangi tür iyi işleri yapmam bekleniyor? Pavlus şöyle yanıtlar: O’nun önceden hazırladığı iyi işler. Başka bir deyişle, Tanrı’nın her birey için belirlediği bir plan vardır. İman etmeden önce bizim ruhsal hizmetteki konumumuzu belirlemiştir. Bizim sorumluluğumuz ise O’nun bizim için olan bu planını bulmak ve ona göre yaşamaktır. Kendimiz için bir plan yapmamız gerekmez, yalnızca O’nun bizim için hazırladığı plana uymamız yeterlidir. Bu bizi sıkıntı ve üzüntüden korur. Yaşamlarımızın O’na en büyük yüceliği, diğer insanlara en büyük bereketi ve kendimize de en büyük ödülü getirmesini güvence altına alır.

O’nun bizim yaşamlarımız için planladığı iyi işleri anlayabilmek için şunları yapmamız gerekir: 1) Günahlarımızı fark ettiğimiz anda itiraf edip terk etmeliyiz. 2) Kendimizi sürekli ve koşulsuz olarak O’na adamalıyız. 3) O’nun isteğini öğrenmek için sözünü incelemeli ve bize söylediğini yapmalıyız. 4) Her gün dua etmeliyiz. 5) Hizmet etme fırsatını kaçırmamalıyız. 6) Kiliseye hizmet etmeli ve diğer imanlıları eğitmeliyiz. Tanrı bizi iyi işler yapmak üzere hazırlamaktadır. O bizim yapabileceğimiz iyi işleri de hazırlamaktadır. O, iyilikler yaptığımızda da bizi ödüllendirir. İşte O’nun lütfu böyledir!

D. Yahudi ve Diğer Uluslardaki İmanlıların Mesih’teki Birliği      (2:11-22)

Pavlus 2. bölümün ilk yarısında Yahudi ve diğer uluslardan olanların kurtuluşunu irdelemiştir. Şimdi de ulus farklılıklarını bırakıp Mesih’teki birlikteliğe ve Rab’deki kutsal tapınakları olan kilisenin oluşumuna geçiyor.

2:11   Elçi 11. ve 12. ayetlerde okuyucularına, iman etmeden önce doğuştan diğer uluslardan olduklarını, yani Yahudiler’in gözünde dışlanmış olduklarını anımsatıyor. Bir kere küçümseniyorlardı. Bu, Yahudiler’in onları sünnetsiz diye çağırmasından da bellidir. Bununla İsraillilerin Tanrı’nın seçilmiş halkı olduğunu gösteren cerrahi işaretin, diğer uluslarda olmadığı dile getirilmektedir. “Sünnetsiz” sözcüğü bugün de bazı ulusları küçümseyici olarak kullanılmaktadır. Bunu Davut’un Golyat için söylediği şu sözü anımsadığımızda fark edebiliriz: “Bu sünnetsiz Filistli kim oluyor da yaşayan Tanrı’nın ordusuna meydan okuyor?” (1Sa.17:26).

Yahudiler bunun tersine kendilerinden sünnetli diye söz etmektedirler. Bu onların gurur duyduğu bir isim gibiydi. Bu onları Tanrı’nın yeryüzündeki diğer uluslardan ayırıp seçtiği özel bir halk konumuna getiriyordu. Pavlus onların sünnetlerinin bedende elle yapılmış olduğunu söyleyerek övünmelerine karşı çıkar gibidir. Bu yalnızca bedensel bir işaretti. Dıştan, Tanrı’nın seçilmiş halkı olduklarını gösteren işarete sahiptiler, ancak içlerinde Rab’be yönelik gerçek bir iman yoktu. “Çünkü ne dıştan Yahudi olan gerçek Yahudi’dir, ne de görünüşte, bedensel olan sünnet gerçek sünnettir. Ancak içten Yahudi olan Yahudi’dir. Sünnetlilik de yürekle ilgilidir; yazılı yasanın değil, Ruh’un işidir. İçten Yahudi olan kişi, insanların değil, Tanrı’nın övgüsünü kazanır (Rom.2:28-29).

Yahudiler yüreklerinde sünnetli olsun ya da olmasınlar, 11. ayette belirtilen nokta, onların kendilerini özel bir halk olarak görüp diğer uluslardan olanları küçümsemeleriydi. Diğer uluslardan olanlarla Yahudiler arasındaki bu düşmanlık, dünyanın şimdiye kadar gördüğü en büyük ırksal ve dinsel farklılıktı. Yahudi, Tanrı’nın önünde ayrıcalıklı olmanın tadını çıkarıyordu (Rom.9:4-5). Diğer uluslardan olanlar ise yabancıydı. Gerçek Tanrı’ya belirli bir şekilde tapınmak istendiğinde, Yahudi olmak gerekmekteydi (Rahav ve Rut gibi). Kudüs’teki Yahudi tapınağı Tanrı’nın Kendi adını verdiği ve insanların O’na yaklaşabile-ceği tek yerdi. Diğer uluslardan olanların ölüm korkusu nedeniyle tapınağın iç avlusuna girmeleri yasaktı.

İsa Sur ve Sayda bölgesinden gelen diğer uluslardan bir kadınla görüşürken onun imanını, Yahudiler’i evdeki çocuklara ve diğer uluslardan olanları da masanın altındaki köpeklere benzeterek sınadı. O da kendini bir köpek gibi kabul ederek çocuklardan artan kırıntılardan istedi. Söylemeye gerek yok, imanı ödüllendirilmişti (Mar.7:24-30). Elçi burada Efesliler 2:11’de okuyucularına eskiden küçümsenen diğer uluslardan olduklarını anımsatıyor.

2:12   Diğer uluslardan olanlar Mesihsizdirler. O, İsrail ulusuna vaat edilmişti. Bereketlerin uluslara Mesih’in hizmetiyle ulaşacağı tahmin edilmekteyse de (Yşa.11:10; 60:13), O bir Yahudi olarak doğacak ve “İsrail halkının kaybolmuş koyunlarına” (Mat.15:24) çağrıda bulunacaktı. Diğer uluslardan olanlar Mesihsiz olmalarına ek olarak İsrail’de de vatandaşlıktan yoksundular. Vatandaşlıktan yoksun kişi bir yere “bağlı” olmayan kişidir. Bir yurttaşın haklarına ve ayrıcalıklarına sahip olmayan, yabancı durumda olandır. İsrail dikkate alındığında, diğer uluslardan olanlar dışardan içeriye bakan kişiler konumundaydılar. Ayrıca vaadi içeren antlaşmalara yabancıydılar. Tanrı İsrail ulusuyla İbrahim, İshak, Musa, Davut ve Süleyman gibi kişiler aracılığıyla antlaşmalar yapmıştı. Bu antlaşmalar Yahudiler’e bereket vaat etmekteydi. Tüm uygulamaya yönelik şeyler de dikkate alındığında, diğer uluslardan olanlar sınırların dışında kalıyorlardı. Ulusal olarak da, bireysel olarak da ümitsiz durumdaydılar. Ulus olarak topraklarının, hükümetlerinin ve halklarının devam edeceği güvencesini taşımıyorlardı. Kişisel olarak da mezardan öteye bir ümitleri yoktur. Birisi onların geleceklerini yıldızsız bir geceye benzetmişti. Son olarak da dünyada tanrısızdılar. Bu onların tanrıtanımaz oldukları anlamına gelmez. Kendi taş ve tahtadan tanrılarına tapınıyorlardı. Tek ve gerçek Tanrı’yı bilmiyorlardı. Tanrısız ve düşmanlık dolu bir dünyada tanrısızdılar.

2:13   Ama... şimdi sözcükleri bir başka kesin geçişi haber verir (2:4 ile karşılaştırın). Efes’te yaşayan diğer uluslardan kişiler, o uzak ve yabancı olma konumundan çıkarılıp Tanrı’ya yakın bir konuma getirildiler. Bu da iman ettikleri sırada olmuştu. Kurtarıcıya iman ettiklerinde, Tanrı onları biricik Olan’da kabul edip Mesih İsa’ya emanet etti. O andan itibaren Tanrı’ya Mesih kadar yakındılar, çünkü artık Mesih İsa’daydılar. Bu harika değişimin faturası da Mesih’in kanıydı. Diğer uluslardan olan bu günahlıların, Tanrı’ya yakınlığın ayrıcalığını yaşamadan önce günahlarından arınmaları gerekiyordu. Bu yalnızca Mesih’in Golgota’da akmış olan kanı sayesinde olanaklı olabilirdi. İman edip Rab İsa’yı kabul ettiklerinde, O’nun eşsiz kanının yıkayıcı gücü onların hesabına aktarılmıştı.

İsa yalnızca onları yakınlaştırmakla kalmadı, Yahudiler’le diğer uluslardan olanlar arasındaki eski düşmanlığı sonsuza dek ortadan kaldırıp yeni bir toplum yarattı. Yeni Antlaşma zamanına kadar tüm dünya, Yahudiler ve diğer uluslardan olanlar şeklinde iki gruba ayrılmıştı. Kurtarıcımız ise üçüncü bir grup oluş-turdu: Tanrı’nın topluluğu (1Ko.10:32). Aşağıdaki ayetlerde Yahudiler’le iman eden diğer ulusların Mesih’te bir oluşlarını, Yahudi ve Yahudi olmayan ayrımı-nın olmadığı yeni toplumun oluşumunu göreceğiz.

2:14   Çünkü Mesih’in kendisi barışımızdır. Ayette “Barışı sağladı” denmediğine dikkat edin. Elbette bir sonraki ayette göreceğimiz gibi bu da doğrudur. O’nun Kendisi bizim barışımızdır. Ancak bir insan nasıl barış olabilir?

Şöyle olabilir: Bir Yahudi, Rab İsa’ya iman ettiğinde ulusal kimliğini yitirip “Mesih’te” biri haline gelir. Aynı şekilde diğer uluslardan biri de Kurtarıcıyı kabul ettiği zaman artık “Mesih’te” biri olur. Yani bir zamanlar aralarında düşmanlık bulunan Yahudiler’le diğer uluslardan olanlar, artık Mesih’te birleşmiştir. Mesih’teki beraberlikleri onları zorunlu olarak birbirlerine bağlar. Dolayısıyla Mika’nın da öngördüğü gibi bir Adam barışımız olmaktadır (Mik.5:5).

O’nun barışımız olarak yaptığı işin ayrıntıları 14-18. ayetlerde verilmiştir.

İlk söz konusu olan biraz önce tanımladığımız birleştirme işidir. Mesih iki topluluğu, yani Yahudiler’le diğer uluslardan olan imanlıları birleştirdi. Artık onlar Yahudi ya da Yahudi olmayan değil, Hıristiyan’dırlar. Hatta daha kesin konuşursak, onlara Yahudi kökenli ya da diğer uluslardan gelme Hıristiyanlar demek bile doğru değildir. Milliyet ve cinsiyet farklılıkları da çarmıha gerilmişti.

Mesih’in işinin ikinci aşamasına yıkım aşaması da diyebiliriz. Aradaki engel duvarını Kendi bedeninde yıktı. Elbette burada söz konusu olan duvar, gerçek bir duvar değil, içerdiği buyruklarla İsrail ulusunu diğerlerinden ayıran Musa’nın Yasası’nın buyruklarıydı. Bu, Yahudi olmayanların tapınakta giremedikleri (iç avlu) bahçenin duvarı olarak resmedilir. Duvarda geçiş yasağını belirten işaretler vardı ve şöyle yazıyordu: “Diğer uluslardan olanların Kutsal Yerin çevresindeki duvarı geçmesi yasaktır. Bunu yapan kişi uğrayacağı ölüm cezasından bizzat sorumlu olacaktır.”

2:15   Mesih’in işinin üçüncü bir yönü de, insanla Tanrı, Yahudi ile diğer uluslardan olanlar arasındaki düşmanlığı ortadan kaldırmış olmasıdır. Pavlus Kutsal Yasa’yı, buyrukları ve kurallarıyla birlikte düşmanlığın masum nedeni olarak görür. Musa’nın Yasası tek bir yasaydı, ancak ayrı buyruklar içeriyordu ve bunlar yaşamın birçok alanına yönelik buyruklardı. Yasa kutsal, adil ve iyiydi (Rom.7:12), ancak insanın günahlı doğası bu yasayı, düşmanlık için bir fırsat olarak kullandı. Yasa İsrail’i Tanrı’nın seçilmiş halkı olarak gösterdiği için birçok Yahudi böbürlenerek diğer uluslardan olanları küçük görmeye başladı. Diğer uluslardan olanlar da hepimizin iyi bildiği Yahudi-karşıtlığı (Anti-Semitizm) hareketini geliştirdiler. Peki Mesih, düşmanlığın nedeni olan yasayı nasıl ortadan kaldırdı? Birincisi Mesih, bozulan yasanın cezasını ödemek için öldü. Böylece Tanrı’nın adaletinin gerektirdiklerini sağlamış oldu. Artık yasanın “Mesih’te” olanlara söyleyecek sözü yoktur, çünkü onların cezası tam olarak ödenmiştir. İmanlılar yasa değil, lütuf altındadırlar. Ancak bu onların artık istedikleri gibi yaşayabilecekleri anlamına gelmez, onların artık Mesih’e ait oldukları anlamına gelir ve O’nun isteğine uygun yaşamaları gerekir.

Rab, yasanın neden olduğu düşmanlığı ortadan kaldırarak yeni bir yaratılış başlatmıştır. Kendisinde, bu iki topluluktan, yani Yahudiler ve diğer uluslardan olanlardan yeni bir insan, başka bir deyişle inanlılar topluluğunu yaratmıştır. Düşman olanlar, O’ndaki birlik sayesinde yeni bir toplulukta birleşmişlerdir. Kilise daha önce olmadığından bu, yeni bir oluşumdur. Yeni Antlaşma topluluğu Eski Antlaşma’daki İsrail’in devamı değildir. Bu şunlardan da bellidir:

1) Yenidir, çünkü diğer uluslardan olan biri, Yahudi biriyle aynı haklara sahiptir.

2) Yenidir, çünkü Yahudiler’le diğer uluslardan olanlar Hıristiyan olarak yeni bir halk oluşturmuşlardır.

3) Yenidir, çünkü Yahudi de, diğer uluslardan olan da Mesih’in Bedeninin üyesi olmuştur.

4) Yenidir, çünkü Yahudiler için, Mesih’in egemenliğinde birey olmak yerine O’nunla egemenlik sürme umudu doğmuştur.

5) Yenidir, çünkü Yahudiler artık yasaya tabi olmak zorunda değildir.

Açıkçası kilise; Tanrı’nın amaçları arasında özel bir yeri olan, farklı bir çağrıya ve amaca sahip yeni bir varlıktır. Ancak Mesih’in işi burada bitmez. Mesih, diğer uluslardan olanla Yahudi olan arasında esenliği sağlamıştır. O, bunu düşmanlığın nedenini ortadan kaldırarak, yenileyerek ve yeni bir bağ oluşturarak gerçekleştirmiştir. Çarmıh, Tanrı’nın ırkçılığa, ayrımcılığa, Yahudi karşıtlığına, bağnazlığa ve insanlar arasındaki her türlü çekişmeye vermiş olduğu yanıttır.

2:16   Mesih, Yahudi olanla olmayanı birbiriyle barıştırmaya ek olarak, bu iki topluluğu Tanrı’yla da barıştırmıştır. İsrail ile diğer uluslar birbirine düşman olsalar da, bir konuda hemfikirdiler: Tanrı’ya düşmanlıkları. Bu düşmanlığın nedeni günahtı. Rab İsa çarmıhta ölerek bu düşmanlığın nedenini ortadan kaldırmıştı. O’nu kabul edenler bağışlandı, kurtuluş buldu ve günahın gücünden kurtarılmış oldu. Düşmanlık gitmişti ve artık Tanrı’yla barış içindeydiler. Rab İsa, iman eden Yahudi ile diğer uluslardan olanı bir bedende, yani inanlılar topluluğunda birleştirir ve bu Bedeni tüm düşmanlıklardan arınmış bir şekilde Tanrı’ya sunar.

Hiçbir zaman Tanrı’nın bizimle barışması gerekmemiştir, çünkü o asla bizden nefret etmemiştir. Ancak bizim O’nunla barışmamız gerekiyordu. Rabbimi-zin çarmıhtaki işi, O’nun huzuruna düşman değil, arkadaş olarak çıkabilmemiz için adil bir temel sağladı.

2:17   14. ayete göre Mesih bizim barışımızdı. 15. ayete göre esenliği sağlamıştı. Şimdi de O’nun gelip esenliği müjdelediğini görüyoruz. Ne zaman ve nasıl geldi? İlkin dirilerek kişisel olarak geldi. İkincisi temsilci olarak Kutsal Ruh’ta geldi. Dirilişte esenliği müjdeledi, hatta aslında esenlik O’nun dirildikten sonra söylediği ilk sözlerden biriydi (Luk.24:36; Yu.20:19,20,21,26). Ardından da Kutsal Ruh’un gücüyle elçileri gönderdi ve onlar aracılığıyla esenliği müjdeledi (Elç.10:36). O, esenliği hem uzakta olan sizlere (diğer uluslardan olanlar), hem de yakındakilere (Yahudiler) müjdelemişti ve bu da Tanrı’nın Yeşaya 57:19’daki vaadinin lütufkâr bir şekilde gerçekleşmesidir.

2:18   İnanlılar topluluğu ile Tanrı’ya ait olanlar arasındaki esenliğin kanıtı, her zaman Tanrı’nın huzuruna çıkabilmeleriydi. Bu, Tanrı’nın huzuruna, en kutsal yere, yalnızca başkâhinin girebildiği Eski Antlaşma’daki düzene tümüyle karşıt bir durumdu. Üstelik oraya da yılda yalnızca bir gün girilebilirdi. Eadie bu çelişkiyi şöyle ifade eder:

Artık gerçekten Mesih’te olan en uzaktaki diğer uluslardan biri bile bir zamanlar yalnızca bir ulusun bir oymağından olan birinin periyodik olarak yılda bir gün sahip olduğu yüce ruhsal ayrıcalığı sürekli olarak yaşama şansına sahiptir. 14

Dua yoluyla her imanlı evrenin Yüce Kralı önünde diz çöküp O’na Baba diyebilir.

Normalde duada izlenmesi gereken sıra burada verilir. Bir kere duada O’nun aracılığı (Rab İsa) olması gerekmektedir. O, Tanrı ile insan arasındaki Aracı-dır. O’nun ölümü, gömülmesi ve dirilişi, bizim, Tanrı’nın huzuruna çıkmamızı engelleyen tüm yasal engelleri ortadan kaldırmıştır. Şimdi de bizim Baba’yla ilişkimizi sürdürmek için Aracı olarak gökte yaşamaktadır. Tanrı’ya O’nun adıyla yaklaşınız ve kendi değerimiz olmadığı için O’nun değerine sığınarak yakarınız. Duaya ister Yahudi, ister diğer uluslardan olsun, iman eden herkes katılabilir. O’nun huzuruna çıkabilme ayrıcalığımız vardır. Duadaki Yardımcı-mız Kutsal Ruh’tur: tek Ruh’ta... “Bunun gibi, Ruh da güçsüzlüğümüzde bize yardım eder. Ne için dua etmemiz gerektiğini bilmeliyiz, ama Ruh’un kendisi, sözle anlatılamaz iniltilerle bizim için aracılık eder” (Rom.8:26).

Bizim yaklaştığımız Kişi Baba’dır. Eski Antlaşma kutsallarından hiçbiri Tanrı’yı Baba olarak tanımamıştır. Mesih’in dirilişinden önce insanlar Tanrı’nın önünde, Yaratıcı’nın önündeki yaratıklar konumundaydı. İsa dirildikten sonra şöyle demişti: “Kardeşlerime git ve onlara söyle, Benim Babamın ve sizin Babanızın, benim Tanrımın ve sizin Tanrınızın yanına çıkıyorum” (Yu.20:17). İman-lılar O’nun kurtarıcı eylemi sayesinde ilk defa Tanrı’ya Baba diye seslenebil-mektedir. 18. ayette Üçlü Birlik alçakgönüllü imanlının dualarında yer almak-tadır. İmanlı, Kutsal Ruh’un gücüyle, Rab İsa Mesih’in aracılığıyla Baba Tan-rı’ya yaklaşıp dua edebilmektedir.

2:19   Elçi Pavlus bu bölümün son dört ayetinde, diğer uluslardan olan iman-lıların sahip oldukları harika ayrıcalıkları sıralamaktadır. Onlar artık yabancı ve garip değildir. Bundan böyle asla sünnetsiz, yabancı ve dışlanmış olmayacak-lardı. Artık Yeni Antlaşma döneminin kutsallarıyla birlikte yurttaş konumun-dadırlar. Yahudi soyundan olan imanlıların onlardan herhangi bir üstünlüğü yok-tur. Tüm Hıristiyanlar cennetin birinci sınıf vatandaşlarıdırlar (Flp.3:20-21). Ayrıca Tanrı’nın ev halkı da olmuşlardır. Tanrısal egemenliğe “uygun” hale getirilmekle kalmamışlar, o ailenin bireyleri olmuşlardır.

2:20   Son olarak da imanlılar, kilisenin üyeleri ya da Pavlus’un betimlediği şekilde kutsal bir tapınağın köşe taşları olmuşlardır. Elçi bu tapınağı ayrıntılı olarak tanımlamaktadır: Temeli, köşe taşı, bütünlük ve simetrisi, diğer özellikleri olan ve sürekli yükselen bir tapınak.

Bu tapınak elçilerle peygamberlerden oluşan temel üzerine inşa edilmiştir. Burada, Yeni Antlaşma döneminin elçileriyle peygamberlerine göndermede bulunulmaktadır. Eski Antlaşma peygamberleri olamazdı, çünkü onlar kiliseyle ilgili bir şey bilmiyorlardı. Ayrıca bu, elçilerle peygamberlerin kilisenin temeli olduğu anlamına da gelmez. Temel Mesih’tir (1Ko.3:11). Ancak temeller Rab İsa’nın işi ve Kişiliği hakkında öğrettiklerinin üzerine atılmıştır. Kilise, elçilerle peygamberlerin öğreti ve açıklamalarıyla tanıtılan Mesih’in üzerine kurulmuştur. Petrus O’nun yaşayan Tanrı’nın Oğlu Mesih olduğunu belirttiğinde, İsa, kilisesini bu kayanın üzerine, yani Tanrı’nın atadığı Biricik Oğlu olması gerçeği üzerine kuracağını ilan etmişti. (Mat.16:18). Vahiy 21:14’te elçiler, kutsal Kudüs’ün on iki temeli şeklinde ifade edilirler. İlk olarak Mesih ve kilise ile ilgili yüce gerçeği öğrettikleri için kendileri temel olmasa da onunla bağlantılıdırlar. Bir binanın temeli yalnızca bir kez atılır. Elçilerle peygamberler bunu herkes için bir defa yapmışlardır. Onların koyduğu temel, kendileri artık bizimle olmasalar da Yeni Antlaşma’da bizim için varlığını sürdürmektedir. Başka bir açıdan bakacak olursak, elçilerle peygamberlerin yaptığına benzer şeyleri yapan kişiler her çağda olmuştur. Müjdecilerle kilise kurucuları daha aşağı düzeyde elçiler olarak, Tanrı sözünü eğitim için vaaz edenler de peygamber olarak kabul edilebilir. Ancak onlar tam anlamıyla elçi ve peygamber değildirler.

İsa Mesih tapınağın yalnızca temeli değil, aynı zamanda da köşe taşıdır. O’nun çok sayıdaki yüceliklerini ve değişik hizmetlerini tek bir resimle betimlemek olanaksızdır. Köşe taşı konusunda Rab İsa Mesih’i, kilisenin vazgeçilmez ve biricik Başı olarak kabul eden en az üç açıklama mevcuttur.

1) Köşe taşı denince genellikle aklımıza gelen bir binanın alt kısmıdır. Tüm yapıyı desteklediği için de çok önemlidir. Bu anlamda Rab’bi çok iyi tanımlamaktadır. Aynı zamanda iki duvarı birbirine bağladığı için toplulukta bulunan iman etmiş Yahudiler’le diğer uluslardan olanları da birbirine bağlamaktadır.

2) Bazı Kutsal Kitap uzmanları da köşe taşı olarak çevrilen sözcüğün, bir kemerde bulunan en önemli taşı işaret ettiğini öne sürmektedirler. Bu taş kemerde en üstte bulunur ve diğer taşları destekler. Bu şekilde Mesih de kilisenin en önde Olan’dır. Aynı zamanda da vazgeçilmez olandır. O’nu uzaklaştırırsanız geri kalanın tamamı çöker.

3) Diğer bir açıdan bakıldığında ise bir piramidin en üstündeki taşa benzetilebilir. O şekil ve boyuttaki tek taştır. Bu taşın açıları ve hatları tüm piramidin şeklini belirler. Böylece Mesih de kilisenin Başı’dır. Kişiliği ve işi yönünden Tek’tir. Kiliseye anlam kazandıran O’dur. İlk olarak da temelini oluşturmaktadır.

2:21   O’nda sözcüğüyle kastedilen Mesih’tir. Kilisenin yaşam ve büyüme kaynağı O’dur. Blaikie şöyle der:

O’nda büyümekte ve gelişmekteyiz. O’nda tüm tapınak mükemmelliğe doğru gitmektedir. O zaman bu en üstteki taş, “ona lütuf ve yücelik olsun” bağırışları arasında yeniden sökülecektir.15

Tapınaktaki birlik ve simetri, bütün yapı kenetlenip yükseliyor, ifadesiyle belirtilmektedir. Birçok üyenin oluşturduğu bir birlik söz konusudur. Yapıda her bir üyeye uygun, özel bir yer vardır. Tanrı’nın lütfuyla ölüm vadisinden çıkarılan taşlar birbirine mükemmel bir şekilde uymaktadır. Bu yapının en önemli özelliği yükselmesidir. Ancak bu, çimento ve tuğla eklenerek yükselen diğer binaların yükselmesine benzemez. Bunu daha çok insan bedeni gibi canlı bir organizmanın büyümesine benzetebiliriz. Her şeyden öte, kilise cansız bir yapı değildir. Bir organizasyon da değildir. Mesih’in Baş ve tüm imanlıların da Bedeni oluşturduğu bir varlıktır. Pentikost gününde doğmuş, o günden beri büyümekte olan ve Rab’bin Gelişine kadar da büyüyecek olan bir varlıktır.

Bu yaşayan ve büyüyen yapı, Rab’be ait kutsal bir tapınak olarak tanımlanır. Pavlus’un tapınak için kullandığı sözcük (Grekçe, naos) dış bahçeyi değil, içerdeki kutsal bölümü işaret eder. O, tapınağın En Kutsal Yerinin de bulunduğu ana binayı düşünmekteydi. Orada Tanrı bulunuyordu ve Kendini parlak ve görkemli bir bulutta gösteriyordu. Burada alınması gereken çeşitli dersler vardır:

1) Tanrı kilisede bulunmaktadır. Kurtulmuş Yahudiler’le diğer uluslardan olanlar, O’nun oturduğu ve Yüceliğini sergilediği canlı, kutsal yeri oluştururlar.

2) Bu tapınak kutsaldır. Dünyadan ayrılmış ve kutsal amaçlar için O’na adanmıştır.

3) Kutsal bir tapınak olan kilise, Rab İsa Mesih aracılığıyla hamt, dua ve övgülerin Tanrı’ya yükseldiği bir merkezdir.

Pavlus aynı zamanda kutsal tapınağın Rab’be ait olduğunu da belirtir. Yani onun kutsallığının kaynağı Rab İsa’dır. Onun üyeleri O’nunla birlik oldukların-dan ve konumlarından ötürü kutsaldır. O’na olan sevgilerinden dolayı günlük yaşamlarında da kutsal olmaları gerekir.

2:22   Bu harika tapınakta iman etmiş Yahudiler’le diğer uluslardan olanlar eşit konumdadırlar. Bu olay, Efesliler’i ve diğerlerini ilk duyduklarında heyecanlandırdığı gibi bizi de heyecanlandırmalıdır. İmanlıların konumu yücedir, çünkü Ruh aracılığıyla Tanrı’nın konutunu oluşturmaktadırlar. Zaten tapınağın amacı, Tanrı’nın Kendi halkıyla birlikte olabileceği bir yer sağlamaktır. Bu yer kilisedir. Bunu Eski Antlaşma’da diğer uluslardan olanların konumu ile karşılaştırın. O zaman Tanrı’nın bulunduğu yere yaklaşamazlardı. Şimdi ise kendileri onun önemli bir bölümünü oluşturmaktadırlar!

Bunun yanı sıra, Tanrı’nın Üçlü Birlik doğasının (Baba, Oğul, Kutsal Ruh)

kiliseyle ilgili hizmetine dikkat edin: 1) O’nda. Yani Mesih’te O’nunla birlikte olunca tapınağın bir parçası haline geliriz. 2) Tanrı’nın konutu. Bu tapınak Baba Tanrı’nın yeryüzündeki evidir. 3) Ruh’ta. Tanrı Kutsal Ruh’un kişiliğinde kilisede oturmaktadır (1Ko.3:16).

Bu bölüm diğer uluslardan olan ölü, yoksun, itaatsiz ve kötü kişilerin tanımı ile başlamıştı. Şimdi ise tüm suç ve pisliklerinden arınmış, Ruh’ta Tanrı’nın konutunu oluşturan (diğer uluslardan) kişilerle bitmektedir!

E. Gizemdeki Parantez (3:1-13)

3:1   Pavlus birinci ayette, 2. ayetle kesintiye uğrayan ve 14. ayete dek ortaya çıkmayan bir ifade ile başlar. Aradaki ayetler, konusu Mesih ve kilisenin gizemi olan bir parantez meydana getirir.

Bu konuyu özel kılan olay bugünkü kilise çağının da Tanrı’nın planında bir parantez oluşturmasıdır. Bunu şöyle açıklayabiliriz: Tanrı Eski Antlaşma’da kayıtlı olan tarihin çoğunda öncelikle Yahudiler’le ilgilenmektedir. Gerçekten de Yaratılış’ın 12. bölümünden Malaki’nin 4. bölümüne dek İbrahim ve onun soyundan söz edilmektedir. Rab İsa yeryüzüne geldiğinde İsrail tarafından reddedilmişti. Bunun sonucu olarak da Tanrı bu ulusu, geçici olarak yeryüzündeki seçilmiş halkı saymıştı. Şimdi Yahudiler’le diğer uluslardan olanların Tanrı’nın önünde aynı düzeyde olduğu kilise çağındayız. Kilise tamamlanıp göğe alındığında Tanrı, İsrail ulusu ile olan programına devam edecektir. Gelecekle ilgili saati yöneten eller bir kez daha hareket edecektir. Bugünkü çağ, Tanrı’nın İsrail’le ilgili geçmişteki ve gelecekteki işlerinin arasındaki bir parantezi oluşturmaktadır. Dolayısıyla bu, ilahi programda önceki ve sonraki her şeyden farklı, yeni bir sayfadır.

Pavlus 2 ve 13. ayetlerde bu parantezi oldukça ayrıntılı bir şekilde açıklar. Bu durum onun gelecek dönemdeki bir parantezi açıklamak için gerçek bir parantezi kullandığı sıradan bir rastlantı mıdır?

Elçi bölüme şu sözlerle başlar: Bu nedenledir ki, ben Pavlus siz uluslar uğruna Mesih İsa’nın tutuklusu oldum. Bu nedenledir ki ifadesi, diğer uluslardan iman eden kişilerin, Mesih’e bağlanmalarının sonucu olarak sahip oldukları ayrıcalıklı konumla ilgili olarak daha önce söylemiş olduklarını anımsatmaktadır.

Genel olarak bu mektubun, Pavlus’un Roma’daki ilk tutukluluğu sırasında yazıldığı öne sürülmektedir. Ancak o, kendisinden Roma’daki bir tutuklu olarak söz etmez. Bu yenilgi, kendisine acıma ya da ilgi çekme isteğine işaret ediyor olabilir. Pavlus kendisini Mesih İsa’nın tutuklusu olarak tanıtmaktadır ki, bu kabullenme, kutsallık ve zafer anlamlarını taşımaktadır. Ruth Paxson bunu şöy-le ifade eder:

Pavlus ruhta özgür kılındığını bildiği için Efesliler mektubunda bir hapishane havası sezilmez. O orada tutuklu bir Romalı’dır, ancak o bunu kabul etmeyip İsa Mesih’in tutuklusu olduğunu iddia eder. Böylesine zafer dolu bir ruhsal yaşamın sırrı nedir? Pavlus’un bedeni hapishanedeyse de ruhu Mesih’le birlikte göksel yerlerdedir.16

Onun tutukluluğu kesinlikle diğer ulusların adınaydı. Hizmeti süresince, kilisedeki Yahudiler’le diğer uluslardan olanların aynı hak ve ayrıcalıklara sahip olduklarını öğrettiği için sert tepkilere maruz kaldı. Son olarak da, Efesli Trofi-mos’u diğer uluslardan olanlara yasaklanan tapınak bölgesine soktuğu iftirasın-dan dolayı tutuklanıp Sezar’ın önüne çıkarılmıştı (Elç.21:29). Ancak bu suçla-manın ardında din önderlerinin katı düşmanlığı vardı.

3:2   Şimdi Pavlus düşünce akışına ara verip daha önce –gelecek dönemdeki parantezle ilgili– gerçek parantez dediğimiz gizemle ilgili konulara geçer.

İkinci ayetteki duymuşsunuzdur sözcüğü, elçinin okuyucularının onun diğer uluslara yönelik özel görevini bilmedikleri izlenimini doğurabilir. Aslında bu ayet bazen, Pavlus’un mektubu yazdığı kişileri tanımadığını ve sevgili Efesliler’e yazılmış olamayacağını kanıtlamak için de kullanılır. Ancak bazı çevirilerde geçen “eğer” sözcüğü, “o zamandan beri” anlamını da taşıyabilir. Phillips çevirisinde “mutlaka duymuş olmalısınız” diye geçer. Bu özel görevin ona verildiğini kesinlikle bilmeleri gerekiyordu. O bu görevi Tanrı lütfunun ulaştırılması olarak tanımlamaktaydı. Buradaki ulaştırma, hizmet etmeyi işaret etmektedir. Hizmet eden kişi, başkasının işlerini yapmaya atanan kişidir. Pavlus da Yeni Antlaşma’daki toplulukla ilgili yüce gerçeği yaymakla görevli bir Tanrı hizmetkârıydı. Bu en az üç anlamda Tanrı lütfunun hizmetkârlığıydı:

1) Seçilmiş olmakla ilgili olarak. Böylesine ayrıcalıklı bir iş için seçilmiş olmak Pavlus için hak edilmemiş bir iyilikti.

2) Bildirinin içeriğiyle ilgili olarak. Bu, Tanrı’nın bize sunduğu karşılıksız ve hak edilmemiş bildirisiydi.

3) Bildiriyi alanlarla ilgili olarak. Diğer uluslardan olanlar bu kadar iyiliği hak etmiyorlardı. Ancak yine de bu lütfun hizmetkârlığı Pavlus’a bunu diğer uluslara iletmesi için verilmişti.

3:3   O bu sırrı ne başkasından öğrenmişti ne de kendi bilgisiyle keşfetmişti. Tanrı tarafından doğrudan ona açıklanmıştı. Bunun nasıl ve nerede olduğunu bilmiyoruz. Tüm bildiğimiz, Tanrı’nın mucizevi bir şekilde Pavlus’a, iman eden Yahudiler ve diğer uluslardan olanlardan oluşan bir toplulukla ilgili planını açıklamış olduğudur. Sırrın insanlarca bilinemeyen, ancak Tanrı’nın açıkladığı gizli bir bilgi olduğunu belirtmiştik. Elçi bu sırdan, daha önce de kısaca şu ayetlerde söz etmişti: 1:9-14,22,23; 2:11-22.

3:4   Bu konuda yazdığı şeyler, onun Mesih sırrı hakkındaki bilgisinin Tanrı’dan geldiğini okuyucularına kanıtlar niteliktedir. Blaikie bunu şu şekilde açıklar:

Daha önce yazdıklarıma göre şimdi daha detaylı yazıyorum. Bundan da, size yol gösterenin bu sır konusunda şimdi daha bilgili olduğunu anlayabilirsiniz...17

Darby’nin çevirisinde “Mesih sırrı” sır dolu Mesih’i ima etmektedir. Bu da Baş ve Beden olandır (Diğer yandan, Mesih adının, hem Rab İsa’yı hem de Rab’bin halkını içerdiği bir örnek verilebilir. 1Ko.12:12’ye de bkz.).

3:5   5. ve 6. ayetler sır ile ilgili sahip olduğumuz tanımların en kapsamlısını vermektedir. Pavlus önce sırrın ne olduğunu, ardından da Mesih’in sırrının ne olduğunu açıklar.

Birincisi, bu sır önceki kuşaklara açıkça bildirilmemişti. Yani bir anlamda Eski Antlaşma’da bu sırrı aramak boşuna olacaktır. Konuya ilişkin benzetmeler bulunabilir, ancak bu gerçek o zaman bilinmiyordu.

İkincisi, bu sır şimdi, Mesih’in kutsal elçilerine ve peygamberlerine Ruh aracılığıyla açıklanmış bulunmaktadır. Açıklayan Tanrı’ydı. Elçilerle peygamberler bu esini almak üzere seçilmiş kişiler, Kutsal Ruh da bu esinin geliş yoluydu.

Elçilerle peygamberlerin Eski Antlaşma’nın değil, Yeni Antlaşma’nın elçi ve peygamberleri olduğunu göz önüne almazsak ayet çelişkili görünür. Ayetin ilk cümlesinde bu gerçeğin önceki çağlarda açıklanmadığı, dolayısıyla da Eski Antlaşma peygamberlerince bilinmediği vurgulanmaktadır. O halde yüzyıllar önce ölmüş olan kişilerce Pavlus’un yaşadığı dönemde nasıl açıklanmış olabilir? Mesih’in ve kilisenin yüce sırrı, Kilise Çağı’nda dirilmiş Rab tarafından sözcüsü olmak üzere seçilen Pavlus gibi insanlara açıklanmıştır. (Pavlus kendisinin bu sırrın açıklandığı tek kişi olduğu iddiasında değildir. Mektupları aracılığıyla izleyen kuşaklara ve kendi günündeki diğer uluslardan olanlara gerçeği ilk olarak ileten olmakla birlikte, o kişilerden yalnızca biriydi).

Bazı Hıristiyanların yukarıdakinden farklı bir görüşe sahip olduklarını da belirtmek gerekir. Onlara göre Eski Antlaşma döneminde de kilise vardı. O dönemde “kilise” İsrail’di, ama şimdi kilise gerçeği daha ayrıntılı olarak açıklanmıştır. Şöyle demektedirler: “Şimdi açıklanmış olan sır, diğer çağlarda bilinmiyor muydu? Biliniyordu, ama şimdiki kadar açık değil. Şimdi daha fazla biliyoruz, ancak halen Tanrı’nın İsrail’iyiz, yani Tanrı’nın halkının devamıyız.” Savlarını destekleyici olarak da İsrail ulusuna “çöldeki topluluk” veya kilise diye seslenilen Elçilerin İşleri 7:38 ayetini gösterirler. Tanrı’nın seçilmiş halkından çöldeki topluluk olarak söz edildiği doğrudur, ancak bu onların inanlılar toplu-luğuyla bir bağlantıları olduğu anlamına gelmez. Grekçe’deki ekklesia sözcüğü herhangi bir grup ya da topluluğu kastedebilir. Topluluk anlamındaki aynı söz-cük Elçilerin İşleri 7:38’de İsmail’le ilgili olarak kullanılmışken, Elçilerin İşleri 19:32,41’de puta tapan başka bir grup için de kullanılmıştır. Konunun akışı ve metne göre hangi “kilise” ya da topluluktan söz edildiğini belirlememiz gerekir.

O halde 5. ayetin, şimdiki kadar açıklanmış olmasa bile Eski Antlaşma zamanında da kilisenin var olduğuna ilişkin iddiası ne olacak? Bunun yanıtı Ko-loseliler 1:26’da verilir ve açıkça bu sırrın “geçmiş çağlardan ve kuşaklardan gizlenmiş, ama şimdi O’nun kutsallarına açıklanmış olduğunu” belirtir. Olay açıklamanın derecesi ile değil, açıklanmış olmasıyla ilgilidir.

3:6   Şimdi de sırrın özüne, yani Rab İsa Mesih’in kilisesinde, diğer uluslardan olup da iman etmiş olanların da mirasa ortak, aynı bedenin üyeleri ve Müjde aracılığıyla Mesih İsa’da vaade ortak oldukları gerçeğine geliyoruz. Yani artık iman etmiş diğer uluslardan biri de iman eden Yahudiler’in sahip olduğu ayrıcalıklara sahiptir.

İlk olarak onlar da mirasa ortaktır. Mirası Yahudiler’le eşit şekilde paylaşmaktadırlar. İsa Mesih’le birlikte Tanrı’nın mirasçıları, tüm kurtulmuş olanlarla birlikte mirasa ortaktırlar.

Ardından aynı bedenin üyeleridirler. Kilisede imanlı Yahudiler’le aynı konumdadırlar, onlardan bir farkları yoktur.

Son olarak da, Müjde aracılığıyla Mesih İsa’da vaade ortaktırlar. Buradaki vaat, Kutsal Ruh da (Elç.15:8; Gal.3:14) olabilir, Müjde’de Mesih İsa’da olanlara vaat edilen her şey de olabilir. Diğer uluslardan olanlar Yahudiler’le birlikte tüm bunlara ortaktırlar.

Eski Antlaşma’da İsrail’in Tanrı önünde ayrıcalıklı bir yeri vardır. Diğer uluslardan olan birinin Tanrı’nın vaatlerinde eşit derecede payı olduğu düşüncesi bile bir Yahudi’yi güldürürdü. Gerçek olamazdı. İsrail’in peygamberleri diğer uluslara olan çağrıyı önceden tahmin etmişlerdi (Yşa.49:6; 56:6,7). Ancak diğer uluslardan olanlar, bir Yahudi’yle aynı konumda yer alabilecekleri bir topluluğu asla öngörmemişlerdir.

Rabbimizin yaklaşmakta olan krallığında İsrail, ulusların başı olacak (Yşa. 60:12), diğer uluslardan olanlar İsrail aracılığıyla kutsanacaktır (Yşa.60:3; 61:6; Zek.8:23).

İsrail’e olan çağrı, tümüyle olmasa da, özellikle yeryüzündeki geçici bereketlerle ilgiliydi (Yas.28; Amo.9:13-15). Kilisenin çağrısı ise göksel yerlerdeki ruhsal bereketlerle ilgilidir (Ef.1:3). İsrail Tanrı’nın yeryüzündeki seçilmiş halkı olmaya çağrılmıştı. Kilise ise Mesih’in göksel Gelini olmaya çağrılmıştır (Va. 21:2,9). İsrail Bin Yıllık dönemde Mesih’in yönetimi altında kutsanacak (Hoş. 3:5), kilise O’nun yüceliğini paylaşarak tüm evren üzerinde O’nunla birlikte egemenlik sürecektir (Ef.1:22-23).

Bu nedenle kilisenin İsrail ya da krallıkla aynı şey olmadığı açıkça bellidir. O yeni bir topluluk, Kutsal Kitap’ta gördüklerimizin arasında en ayrıcalıklı durumda olan bir imanlı topluluğudur. Kilise, Mesih göğe yükseldikten ve Kutsal Ruh verildikten sonra oluşmuştu (Elç.2). Kutsal Ruh’un vaftizi ile şekillenmişti (1Ko.12:13). Ve Mesih’e bağlı olan herkesin göğe alınacağı anda tamamlanmış olacaktır (1Se.4:13-18; 1Ko.15:23, 51-58).

3:7   Pavlus diğer uluslardan olanlarla Yahudiler’in eşitliğini vurguladıktan sonra şimdi de kendisinin bu konuyla ilgili görevine geçiyor (7-9. ayetler).

İlk olarak kendisi müjdeyi yaymakla görevlendirilmişti. Wuest şöyle der: “Görevli sözcüğü bugün de kilise önderleri için kullanıldığından yanlış anlaşılabilir.” Yani Antlaşma’da öyle bir anlam taşımaz. Asıl anlamı hizmetkârdır. Pavlus bu sırla ilgili olarak Rab’be hizmet ettiğini dile getirmektedir.

Hizmet hak edilmemiş bir armağan niteliğindeydi: Tanrı’nın etkin gücüyle bana verilen lütuf armağanı uyarınca... Bu yalnızca bir lütuf gösterisi değildi. Tanrı’nın kendini beğenmiş Ferisi’ye ulaşan, onun canını kurtaran, onu bir elçi yapabilen, onu vahiy alacak şekilde güçlendiren ve göreve hazır kılan gücünü de gösteriyordu. Dolayısıyla Pavlus bu armağanın kendisine Tanrı’nın etkin gücüyle verildiğini söylüyordu.

3:8   Elçi kendisinden, tüm kutsalların en değersizi olarak söz ediyor. Bu bazı kişilere yapmacık bir alçakgönüllülük gösterisi gibi gelebilir. Ama aslında Kutsal Ruh’la dolu birinin kendini olduğu gibi görmesi söz konusudur. Mesih’i Kendi görkemi içinde gören herkes kendi günahlı durumunu ve değersizliğini fark eder. Pavlus’un hafızasında ayrıca, Tanrı’nın topluluğuna acı çektirerek (Gal.1:13; Flp.3:6) Rab İsa’ya zulmetmiş olmanın (Elç.9:4) anısı da vardır. Bu-na karşın Rab onu müjdeyi diğer uluslara götürmesi için özel olarak görevlendirmişti (Elç.9:15; 13:47; 22:21; Gal.2:2,8). Petrus’un elçi olarak Yahudiler’e yollanması gibi, Pavlus da diğer uluslara gönderilmişti. Görevi iki yönlüydü; hem kiliseyi hem de müjdeyi ilgilendirmekteydi. İlk olarak insanlara nasıl kurtulacaklarını öğretti, sonra da onları Yeni Antlaşma’daki topluluğun gerçeğine yönlendirdi. Müjdeyi yaymak onun hizmetinin bir sonu değil, Yeni Ant-laşma’ya bağlı, bağımsız topluluklar kurup onları güçlendirmenin bir aşama-sıydı.

Görevinin ilk adımı da Mesih’in akıl ermez zenginliğini uluslara müjdelemekti. Blaikie bunu şu şekilde açıklıyor:

Zenginlik ve akıl ermez sözcükleri çok değerli ve tükenmez şeyleri kastetmektedir. Genellikle değerli olan şeyler az bulunur ve bu yüzden de fiyatları yüksek olur. Ancak burada en değerli şeyler aynı zamanda son derece de bol bulunmaktadır; merhamet ve sevginin bolluğu, iyilik, kutsama ve bizi değiştiren gücün bolluğu, yüreğin şimdi ve sonsuza dek isteyebileceği her şeyi ve arzuyu tatmin edebilecek gücün bolluğu söz konusudur.18

Bir kimse Rab İsa’ya iman ettiğinde ruhsal olarak milyarder olur, Mesih’te tükenmeyen hazinelere sahip konuma gelir.

3:9   Pavlus’un hizmetinin ikinci bölümü, “sırrın nasıl düzenlendiğini” bütün insanlara açıklamak ya da başka bir deyişle sırrın günlük yaşamda nasıl işlediğini anlatmaktır. Tanrı’nın bu çağdaki planı, diğer ulusların arasından Kendi adı için bir halk çıkarmak (Elç.15:14), Oğluna Gelin hazırlamaktı. Bu planın içindeki her şey sırrın nasıl düzenlendiğiyle^19 ilgilidir. Bütün insanlarla kaste-dilenin tüm imanlılar olması gerekir. İman etmemiş kişilerin sırrın derin ger-çeklerini kavraması beklenemez (1Ko.2:14). Pavlus bütün insanlar derken, tüm grupları (Yahudiler, diğer uluslardan olanlar, köle ve özgür insanlar) işaret et-mektedir.

Bu sır Tanrı’da öncesizlikten beri gizlenmiş durumdaydı. Bu zaten Tan-rı’nın bir planıydı, ancak çağlar boyunca onu bir sır olarak gizledi. Bir kez daha Kutsal Ruh’un, evrensel kilisesinin daha önce örneği olmayan, yeni bir gerçek-lik olduğunu bize anlatma konusunda gösterdiği özeni görüyoruz. O daha önce Tanrı’dan başkasının bilmediği bir şeydi. Her şeyi yaratan Tanrı’da gizlen-mişti. Evreni, çağları ve kiliseyi O yarattı, ancak Kendi bilgeliğiyle Mesih’in İlk Gelişine dek yeni yaratılışla ilgili bilgileri saklamaya karar vermişti.

3:10   Tanrı’nın sırla ilgili olarak şu anki amaçlarından biri, Kendi çok yönlü bilgeliğini göksel varlıklara açıklamaktır. Pavlus yine bir okul benzetmesine başvuruyor. Tanrı Öğretmen, evren sınıf, melekler de öğrencilerdir. Ders de, “Tanrı’nın çok yönlü bilgeliği”dir. Kilise ise ibret veren konumdadır. Gökteki melekler O’nun anlaşılamaz yargılarına ve geçmişteki işlerine bakıp O’na hayran olmaktadırlar. Tanrı’nın Kendi yüceliği için günaha nasıl galip geldiğini görmektedirler. Tanrı’nın, cennetin en yücesini, yeryüzünün en kötüsü için gönderişine tanıklık etmektedirler. Düşmanlarını büyük bir bedel karşılığında kurtarışını, sevgiyle yüreklerini fethedişini, göksel bereketlerle kutsayışını ve onları Oğlu’na Gelin olarak hazırlayışını görmektedirler. Ayrıca Rab İsa’nın çarmıhtaki işi aracılığıyla, günahın hiç bulunmadığı bir duruma oranla Tanrı’nın daha fazla yüceltildiğini ve Yahudiler’le diğer uluslardan olanların daha büyük bereketlerle kutsanışını görmektedirler. Tanrı’nın hakkı korunmuş, Mesih yüceltilmiş, Şeytan yenilgiye uğratılmış ve kilise de Mesih’in görkemini paylaşmak üzere tahta oturtulmuştur.

3:11   Sırrın kendisi, saklanma şekli, zaman içinde açıklanışı ve Tanrı’nın bilgeliğini gösterme biçimi O’nun başlangıçtan beri tasarladığı ve Rabbimiz Mesih İsa’da yerine getirdiği amaca uygundu. Tanrı Şeytan’ın günaha düşeceğini ve insanın da günah içinde onu izleyeceğini dünyanın yaratılışından önce biliyordu. Buna karşı da bir strateji geliştirmiş ve bir plan hazırlamıştı. Bu plan Mesih’in vücut bulması, ölmesi, dirilip göğe çıkması ve yüceltilmesiyle uygulanmış oldu. Tüm plan Mesih merkezliydi ve O’nun aracılığıyla gerçekleşti. Tanrı şimdi Yahudiler ve diğer uluslardan olanları kurtarabilir, onları Mesih’in bedeninin üyeleri yapabilir, Oğluna benzer hale getirebilir ve sonsuza dek Ku-zu’nun gelini olarak onurlandırabilir.

3:12   Mesih’in yaptığı iş ve bizim O’nunla birlikteliğimizin sonucu olarak azarlanmayacağımızı bilerek ve işitileceğimizden emin olarak her zaman Tan-rı’nın huzuruna çıkma ayrıcalığına sahibiz (Yak.1:5). Cesaretimiz saygı duyu-lacak bir davranıştır ve Babalarına hitap eden çocuklar olarak korku duymamız normaldir. Yaklaşabilmemiz, Tanrı’yla dua aracılığıyla konuşabilme özgürlü-ğümüzdür. Güvenimiz ise işitileceğimiz, hoş karşılanacağımız, bilgelik ve sevgi dolu bir şekilde yanıtlanacağımız güvencesidir. Tüm bunlar Rab İsa Mesih’te ve Mesih’e olan imanımızla mümkündür.

3:13   Hizmetinin kutsallığı ve doğurduğu harika sonuçlar ışığında Pavlus diğer kutsalları, kendisinin çektiği sıkıntılara bakıp korkuya kapılmamaları için cesaretlendiriyor. Diğer uluslardan olanlara yönelik hizmeti sırasında çektiği sıkıntılardan dolayı da mutluydu. Sıkıntılara bakıp yılmak yerine Rab İsa için acı çekmeye layık görüldükleri için onur duymaları gerekirdi. Çektiği sıkıntıların onlara ve diğer uluslardan olanlara sağladığı yararları düşünüp sevinmeliydiler. Şu anki tutukluluğunu ise aşağılanma değil, yücelik olarak görmeleri doğru olurdu.

F. Pavlus’un Kutsallar İçin Duası (3:14-19)

3:14   Elçi, 1. ayette sır konusunda belirttiği ve sonra ara verdiği düşüncelere geri dönüyor. O yüzden 2. bölümde bunun için ifadesiyle, diğer uluslardan olanların Mesih’e gelmeden önceki durumlarıyla, Mesih’e geldikten sonraki durumlarının tanımına göndermede bulunulmaktadır. Onların yoksulluk ve ölümden kurtulup zenginlik ve görkeme kavuşması, Pavlus’u onların hep bu şekilde yaşayabilmeleri için dua etmeye yöneltiyor.

Dua sırasındaki duruş şekli diz çökmedir. Bu bedensel olarak her zaman diz çökmemiz anlamına gelmese de ruhumuzun diz çökmesi anlamını taşır. Yürürken, otururken ya da uzanırken de dua edebiliriz, ancak ruhlarımızın her zaman alçakgönüllü ve saygı içinde eğilmesi gerekir.

Duada Baba’ya hitap edilmektedir. Genel anlamda Tanrı tüm insanlığın Babasıdır, yani onların Yaratıcısıdır (Elç.17:28-29). Daha dar anlamda tüm imanlıların Babasıdır, yani onları ruhsal ailesine katmıştır (Gal.4:6). Diğer bir deyişle Rabbimiz İsa Mesih’in Babasıdır, yani eşitlik söz konusudur (Yu.5:18).

3:15   Pavlus’un görüşüne göre Baba’nın özelliği, yerde ve gökte her ailenin adını kendisinden almış olmasıdır. Bu şu anlamlara gelebilir:

1) Yerde ve gökte olan tüm kurtulmuş kişiler, O’na ailenin Başı gözüyle bakmaktadırlar.

2) Melek ya da insan, tüm yaratılmış varlıklar birey ya da aile olarak var oluşlarını O’na borçludurlar. Gökte her aile ifadesi değişik derecelerdeki melekleri içerir. Yeryüzündeki aileler Nuh’un soyundan gelen farklı ırklardan oluşurlar. Şimdi ise farklı uluslara bölünmüşlerdir.

3) Evrendeki tüm babalar, adını O’ndan alır. Tanrı’nın babalığı orijinal ve idealdir. Benzer ilişkiler için örnek oluşturur. Phillips çevirisinde ayet şöyle geçer: “Gökteki ve yerdeki tüm babaların adını kendisinden aldığı...”

3:16   Pavlus’un ricasının büyüklüğü karşısında şaşırmamak mümkün değildir: Yüceliğinin zenginliği uyarınca onları ...güçlendirmesini istemektedir. Ancak hangi ölçüde? Jamieson, Fausset ve Brown bu soruya şu yanıtı verirler: “Yüreklerimizin darlığına göre değil, görkeminin zenginliğine göre bol bol...”20 Vaizler sık sık zenginliğiyle ifadesiyle zenginliği uyarınca ifadesi arasındaki farkı vurgularlar. Zengin birisi zenginliğiyle küçük bir yardımda bulunabilir, ancak bu zenginliği uyarınca, yani zenginliğiyle orantılı bir yardım değildir! Pavlus Tanrı’dan yüceliğinin zenginliği uyarınca güç vermesini dilemektedir. Rab’bin yücelikteki zenginliği sonsuz olduğuna göre, bırakalım kutsallar da bir ziyafet için hazırlansınlar! Böylesine yüce bir Kral’dan niçin bu denli az şey isteyelim? Birisi Napolyon’dan büyük bir istekte bulunduğunda, bu isteği hemen yerine getirilmişti ve Napolyon şöyle demişti: “Ricasının büyüklüğüyle beni onurlandırdı.”

Önemli isteklerle

Bir Krala geliyorsun.

Öylesine büyüktür ki, lütfu ve gücü

Kimse çok büyük bir şey istemiş olamaz.

– John Newton

Şimdi de Pavlus’un özel dua isteklerine geliyoruz. Onları birbirinden farklı istekler olarak görmek yerine, her birinin ötekine temel oluşturduğu istekler olarak görmek daha uygun olur. Bunu bir piramide benzetirsek, ilk istek temeldeki taşlardan birisidir. Dua ilerledikçe Pavlus görkemli bir zirveye doğru çıkmaktadır.

İlk isteği Tanrı’nın onları kendi Ruhu’yla iç varlıklarında kudretle güçlendirmesidir. Ruhsal olarak güçlenmeyi aramaktadırlar. Olağanüstü mucizeler sergileyecek bir gücün değil, olgun, anlayışlı ve sağlam Hıristiyanlar olabilmek için gerekli olan ruhsal gücün peşindedirler. Bu gücü veren Kutsal Ruh’tur. Elbette o bize bu gücü, ancak Tanrı sözüyle beslenir, sürekli dua eder ve her gün Rab’be hizmet edersek verebilir.

Bu güç ancak iç varlığımızda, yani yaradılışımızın ruhsal yanında hissedilebilir. Tanrı’nın yasasından zevk alan iç varlığımızdır (Rom.7:22). Dış varlığımız günden güne eskimekte ise de iç varlığımız yenilenmektedir (2Ko.4:16). İç varlığımız Tanrı’dan çıkmış ise de güce, büyümeye ve gelişmeye gereksinim duyar.

3:17   İkinci adım, iman yoluyla Mesih’in yüreklerimizde yaşamasıdır. Bu, Ruh’un bizi güçlendirmesinin sonucudur. Mesih’in yüreklerimizde yaşaması için güçlendirildik. Aslında Rab İsa, kişi iman ettiği anda o kişide yaşamaya başlar (Yu.14:23; Va.3:20). Ancak buradaki duanın konusu bu değildir. Burada söz konusu olan O’nun imanlıda yaşaması değil, Kendisini orada evinde hissedip hissetmediğidir! O her imanlıda yaşamaya devam eder, ancak O’nun her odaya ve köşeye girebilmesi, günahlı sözcükler, düşünceler ve eylemlerle kederlenmemesi ve imanlı ile hiç zedelenmemiş bir ilişkiyi sürdürebilmesi önem-lidir. Böylece Mesih inanlısının yüreği, Mesih’in içinde bulunmaktan zevk al-dığı (Beytanya’daki Meryem, Marta ve Lazar gibi) evi haline gelir. Yürek elbette ki, ruhsal yaşamın merkezidir, davranışlarımızın her yönünü kontrol eder. As-lında elçi, Mesih’in egemenliğinin; okuduğumuz kitaplar, yaptığımız iş, yediği-miz şeyler, harcadığımız para ve kullandığımız sözcüklere kadar yaşamımızın en küçük ayrıntılarına dek uzanması için dua etmektedir.

Kutsal Ruh tarafından daha fazla güçlendirildikçe Rab İsa’ya daha çok benzer hale geliriz. O’na daha çok benzer oldukça, O da “yüreklerimize yerleşip kendini evinde hissedecektir.”

O’nun varlığının tadını iman yoluyla alırız. Bu, sürekli O’na bağlı olmayı, O’na teslim olmayı ve O’nun, içimizde Kendisini rahat hissettiğinin farkında ol-mayı içerir. Lawrence’ın dediği gibi, “O’nun varlığının gerçekliğini” iman yo-luyla kavrayabiliriz.

Bu noktaya kadar Pavlus’un davası Üçlü Birlik’in her bir üyesini içermiştir. Baba’dan, Mesih’in onların yüreklerinde (a.17), kendisini tümüyle rahat hissedebilmesi için imanlıları Ruhu’yla (a.16) güçlendirmesi istenir (a.14). Duanın en büyük ayrıcalıklarından biri, sonsuz Tanrı’nın bizim ve başkalarının yaşamında çalışmasını isteyebilmemizdir.

Mesih’e rahatça ulaşabilmenin sonucunda imanlı, sevgide köklenmiş ve temellenmiş olur. Pavlus burada botanik ve inşaat konularıyla ilgili sözcükler kullanır. Bir bitkinin kökü gerekli besini ve desteği sağlar. Bir inşaat da temeli üzerinde yükselir. Scroggie şöyle der: “Sevgi, içinde yaşamımızın kök salacağı toprak ve imanımızın sürekli dayanacağı kayadır.”21 Sevgide köklenmiş ve temellenmiş olmak, sevgiyi bir yaşam biçimi haline getirmiş olmak demektir. Sevgi dolu bir yaşam özveri, kibarlık ve alçakgönüllülükle dolu bir yaşam demektir. Mesih’in yaşamı imanlıda ortaya çıkmaktadır (1Ko.13:4-7).

3:18   Önceki ricalar Tanrı çocuğunun, kutsallarla birlikte Mesih’in sevgisinin ne denli geniş, uzun, yüksek ve derin olduğunu anlayabilmesi için gereken ruhsal gelişimin ana hatlarını vermektedir.

Bu boyutları incelemeye geçmeden önce kutsallarla birlikte ifadesine bir bakalım. Konu öylesine geniştir ki, hiçbir imanlı bunu tam olarak anlayamaz. Bu nedenle çalışmak, tartışmak ve başkalarıyla paylaşmak gerekmektedir. İmanlı bir grup bir araya gelip çalışırsa, Kutsal Ruh, Kutsal Yazılara ışık tutabilir.

Metinde belirtilmiyorsa da buradaki boyutlar Mesih’in sevgisi olarak kabul edilebilir. Aslında Mesih’in sevgisinden ayrıca aşağıdaki kısımda söz edilmektedir. Mesih’in sevgisi dikkate alındığında şu bağlantılar kurulabilir:

Genişlik – Dünya (Yu.3:16)

Uzunluk – Sonsuzluk (1Ko.13:8)

Derinlik – Çarmıhtaki ölüm (Flp.2:8)

Yükseklik – Cennet (1Yu.3:1-2)

F.B. Meyer bunu şöyle açıklıyor:

Arkamızda olduğu kadar geniş bir ufuk, daima önümüzde de olacaktır. İsa’nın yüzü, binlerce yıl boyunca ona baksak da büyüleyiciliğinden ve tazeliğinden hiçbir şey yitirmeyecek, cennetin kapısında ilk gördüğümüzdeki gibi kalacaktır.22

Ancak bu boyutlar Efesliler’de önemli bir yer tutan sırra gönderme yapıyor da olabilir. Aslında metinde bu boyutları saptamak kolaydır:

1) Genişlik 2:11-18’de tanımlanır. Yahudiler’i ve diğer uluslardan olanları kurtarıp kiliseye katan Tanrı’nın lütfunun genişliğini işaret eder. Sır, insanlığın bu yönünü de kucaklar.

2) Uzunluk sonsuzluktan sonsuzluğa uzanır. İmanlılar dünyanın kuruluşundan önce Mesih’te seçilmişlerdi (1:4). Gelecekte ise sonsuzluk, O’nun iyilik ve lütfunun zenginliklerinin Mesih İsa aracılığıyla bize sürekli olarak açıklanacağı ortam olacaktır (2:7).

3) Derinlik 2:1-3’de açık bir şekilde resmedilir. Günah bataklığına saplanmış durumdaydık. Mesih bu pis ve kokuşmuş olan dünyaya bizim yerimize ölmek için gelmiştir.

4) Yükseklik 2:6’da geçer. Orada yalnızca Mesih’le birlikte yükseltilmekle kalmayıp göksel yerlerde görkemini paylaşacak şekilde O’nunla birlikte oturtuluruz.

Bunlar genişlik ve sonsuzluğun boyutlarıdır. Bunları düşündüğümüzde Scroggie’nin dediği gibi, “Tüm yapabildiğimiz bu kutsal sözcükleri sıraya koy-maktır.”

3:19   Elçinin sonraki dileği kutsalların bilgiyi çok aşan bu sevgiyi kavrayabilmeleridir. Mesih’in sevgisi uçsuz bucaksız bir okyanusa benzediğinden, bunu asla tümüyle anlayamazlar, ancak her gün biraz daha öğrenebilirler. Dolayısıyla Pavlus, harika Rabbimizin olağanüstü sevgisini daha derinden anlayabilmemiz için dua ediyor.

Pavlus’un, Tanrı’nın bütün doluluğuyla dolmamız için (Grekçe’de eis) dediği noktada bu görkemli dua, zirvesine ulaşmış olmaktadır. Tanrı’nın bütün doluluğu Rab İsa’da bulunmaktadır (Kol.2:9). O iman yoluyla yüreklerimizde daha çok yer aldıkça, biz de Tanrı’nın bütün doluluğuyla daha çok dolmuş oluruz. Tanrı’nın doluluğuyla bütünüyle hiçbir zaman dolamayız. Ancak hedefimiz budur.

Bunu açıkladıktan sonra burada henüz ulaşamadığımız derin anlamlar olduğunu da belirtmeliyiz. Kutsal Yazılar’la ilgilendikçe anlama yeteneğimizi aşan gerçeklerle ilgilenmekte olduğumuzu fark ederiz. Bu ayeti bazı örneklerle açıklama yoluna gidebiliriz. Örneğin bir yüksük okyanusa düşünce, içine su dolar, ancak bu içine dolan su, okyanusun suyunun çok az bir kısmıdır! Tüm bunları söyledikten sonra bile sır yerinde durmaya devam etmektedir ve biz sadece Tanrı’nın sözü karşısında hayrete düşüp sonsuzluğa hayran kalabiliriz.

G. Pavlus’un Hamt ve Şükranı (3:20-21)

3:20   Dua, ruhu güçlendirip ona esin veren bir hamt ile sona erer. Önceki dilekler büyük, cesurca ve olanaksız gözüken türdendi. Ancak Tanrı, her dilediğimiz ya da düşündüğümüzden çok daha fazlasını yapabilecek güçtedir. Pav-lus’un akıllıca ifade ettiği bu bereketler bir piramite benzetilebilir:

Güçtedir

Yapabilecek güçtedir

Dilediğimizi yapabilecek güçtedir

Dilediğimiz ya da düşündüğümüzü yapabilecek güçtedir

Dilediğimiz ya da düşündüğümüzden fazlasını yapabilecek güçtedir

Dilediğimiz ya da düşündüğümüzden daha fazlasını yapabilecek güçtedir

Dilediğimiz ya da düşündüğümüzden çok daha fazlasını yapabilecek güçtedir

Tanrı’nın duayı yanıtlama yolu, bizde etkin olan kudretiyle sözüyle ifade edilmektedir. Bu yaşamımızda sürekli işleyen, Mesih’e benzer olmamız için uğraşan, günahtan ötürü bizi azarlayan, duada bizi yönlendiren, tapınırken bize esin veren ve hizmetimizde bizi yönlendiren Kutsal Ruh’a göndermede bulunmaktadır. Kendimizi O’na sundukça bizi Mesih’e benzer hale getirmekte daha etkili olacaktır.

3:21   Kilisede ve Mesih İsa’da bütün kuşaklar boyunca sonsuzlara dek O’na yücelik olsun! Amin. Tanrı sonsuz hamda layıktır. O’nun bilgeliği ve gücü her yerde sergilenmektedir. Güneşte, ayda, yıldızlarda, hayvanlarda, kuşlarda, balıklarda, ateşte, doluda, karda ve kırağıda, rüzgarda, dağlarda, tepelerde, ağaçlarda, krallarda ve halklarda, yaşlıda ve gençte, İsrail’de ve diğer uluslarda. Tüm bunlar Rab’bin adını yüceltmelidirler (Mez.148).

Ancak Tanrı’ya sonsuza dek yücelik verecek başka bir grup daha vardır. O da imanlıların Bedeni, Mesih’in de Başı oluşturduğu kilisedir. Bu kurtulmuş topluluk O’nun eşsiz ve görkemli lütfunun tanığı olacaktır. Williams şöyle der:

Tanrı’nın, Tanrı ve Baba olarak sonsuz görkemi, Mesih İsa’da görünür hale gelecektir. Ne büyüleyici bir durum! Bu sonsuz sevginin aracıları da Mesih ve Bir Beden olan kilise olacaktır.23

Kilise şimdi bile “tapınmayla, üyelerinin temiz yaşamlarıyla, Müjde’yi dünyaya duyurmakla, insanlığın acı ve gereksinimlerine yardımcı olmakla” O’nun adına yücelik getirmelidir (Erdman).

Bu tapınma, bütün kuşaklar boyunca sonsuzlara dek sürecektir. Pavlus’un kilisede Tanrı’ya ve Mesih İsa’ya sonsuza dek, tapınma çağrısına yürekten vereceğimiz yanıt Amin’dir!

II. İMANLININ RAB’DEKİ DAVRANIŞLARI (Bölüm 4 - 6)

A. Kilisede Birliğe Çağrı (4:1-6)

4:1   Burada, Efesliler’de bir dönüm noktası ile karşılaşıyoruz. Önceki bölümler Mesih inanlılarına yönelik çağrılarla ilgiliydi. Son üç bölümde inanlıdan, aldığı çağrıya yaraşır biçimde yürümesi istenir. Lütfun bizi yükseltip getirdiği konum, şimdiye kadarki konunun ana temasını oluşturmaktaydı. Bundan sonra ise bu konumun günlük hayata aktarımıyla ortaya çıkan sonuçlara değinilecektir. Mesih’teki konumumuz Tanrı’ya yaraşır bir yaşamı gerektirir. Efesliler’in 1–3. bölümlerde göksel konulara değinilirken, 4–6. bölümlerde konu, yerel kiliselerle, ev ve toplum olmuştur. Stott’un da belirttiği gibi bu son bölümler; “kilisede birliği, yaşamlarımızda saflık ve temizliği, evlerimizde uyumu ve kötülüğe karşı savaşımımızda kararlılığı” öğretmektedir.

Pavlus ikinci kez tutukluluktan (bu kez Rab’bin uğruna) söz ediyor. Theodoret şu yorumda bulunur: “O, dünyanın alçaklık saydığını en yüce onur sayar ve Mesih’e olan bağlılığıyla, tahtında oturan bir kraldan daha fazla iftihar eder.”

Pavlus, Rab’be bağlılığı sonucu tutuklu birisi olarak okuyucularını, aldıkları çağrıya yaraşır biçimde yaşamaya çağırır. Bunu emir vererek yapmaz. Lütuf-kâr bir dil kullanarak yumuşak bir davetle yapar.

Bu mektupta yaşamak (ya da yürümek) sözcüğü yedi kez geçer (2:2,10; 4:1,17; 5:2,8,15) ve kişinin yaşam biçimini tanımlar. Yaraşır biçimde yaşamak demek, inanlı birisinin Mesih’in Bedeninin üyesi olarak sahip olduğu konuma uygun biçimde yaşaması demektir.

4:2   Yaşamın her alanında Mesih’e benzer bir ruhu yansıtmak önemlidir. Bu şunları içerir:

Alçakgönüllülük. Rab İsa ile birliktelikten gelen, içten bir alçakgönüllülüğü gösterir. Alçakgönüllülük kendi değersizliğimizi fark etmemizi sağlar ve diğer-lerini kendimizden üstün görmememize yardım eder. Gurur ve kibrin karşıtıdır.

Yumuşak huyluluk. Tanrı’nın işlerine isyan etmemek ve insanların kötülüklerine karşılık vermemektir. Bunun en iyi örneği, “Ben yumuşak huylu ve alçakgönüllüyüm” diyenin yaşamında görülür. Wright şu yorumu yapar:

Ne kadar muhteşem ve utandırıcı bir durum! Dünyaları yaratan, yıldızları uzaya serpiştirip onları adlarıyla çağıran, sayısız takımyıldızlarını koruyan, dağları ve tepeleri dengede tutan, adaları, okyanus sularını avcunda tutan, yeryüzünde oturanların O’nun önünde çekirgelere benzediği kişi insan olduğunda, son derece yumuşak huylu ve alçakgönüllü oluyor. O, ne mükemmel bir insanlık örneği vermeye, ne de kendini mükemmel göstermeye çalışmadı. O, bizzat Kendisi mükemmeldi.24

Sabır. Uzun süren sıkıntılarda sabırlı ve adil kalabilmektir. Bu, şu şekilde resmedilir: Yan yana duran büyük bir köpekle küçük bir köpeği düşünün. Küçük olan büyüğüne havlayıp saldırsa da büyük köpek onu bir vuruşta etkisiz kılabilecekken sabretmektedir.

Birbirinize sevgiyle davranın. Bu, farklı kişilikte ve yetenekte olan insanların hatalarına karşı sabretmeyi içerir. Sabır, içten içe öfkelenirken, dıştan kibar görünmek değildir. Rahatsız eden ya da sıkıntı veren kişileri sevmektir.

4:3   Ruh’un birliğini esenlik bağıyla korumaya gayret edin. Tanrı kiliseyi kurarak şimdiye kadar insanlar arasında hüküm sürmüş olan en büyük bölünmeyi (Yahudiler’le diğer uluslardan olanlar arasındaki) ortadan kaldırmıştır. Mesih İsa’da bu farklılıklar ortadan kalkmış oldu. Ancak bu, onların yaşamında nasıl etkili olabilirdi? Bazı sürtüşmeler devam eder miydi? “Yahudi Kilisesi”, “Uluslar Kilisesi” gibi gruplar ortaya çıkar mıydı? Pavlus düşmanlık ve bölünmelere karşı imanlılar arasında bir birliğin olması için ricada bulunuyor.

Ruhun birliğini korumak için çaba harcamaları gerekmektedir. Kutsal Ruh tüm gerçek imanlıları Mesih’te birleştirmiştir ve Bedende yaşamaktadır. Bu hiçbir şeyin bozamayacağı temel bir birliktir. Ancak imanlılar tartışıp çekişerek bu birlik yokmuş gibi davranabilirler. Ruh’un birliğini korumak birbiriyle barış içinde olmak demektir. Esenlik, Bedenin birbirinden farklı yaratılıştaki üye-lerini birbirine bağlayan bir bağdır. Farklılıklar söz konusu olduğunda genel-likle gruplarda bölünme ortaya çıkar. Ruhsal tepki şöyledir: “Temelde birlik. Kuşkulu sorunlarda özgürlük. Her şeyde yardımseverlik.” Hepimizde Tanrı’nın bir işini ya da yerel bir kiliseyi bozacak kadar bencillik mevcuttur. Dolayısıyla hepimizin küçük kişisel kaprisleri bırakıp Tanrı’nın yüceliği için esenlik içinde çalışması gerekir.

4:4   Farklılıkları büyütmek yerine, gerçek Hıristiyan birliğinin temelini oluş-turan yedi olumlu özelliğe göz atalım.

Bir beden. Irk, renk, ulus, kültür, dil ve yaradılış farklılıklarına karşın Penti-kost gününden göğe alınana dek tüm gerçek imanlıların oluşturduğu tek bir be-den söz konusudur. Değişik gruplar ve tarikatlar bu gerçeğin dışa açılmasını en-gellemektedirler. Kurtarıcı döndüğünde insanların oluşturduğu tüm bu farklı-lıklar ortadan kalkacaktır. Dolayısıyla şimdiki parolamız şu olmalıdır: “Adlar ve tarikatlar yok olsun, İsa Mesih her şeyde her şey olsun.”

Bir Ruh. Her imanlıda kişisel olarak bulunan Kutsal Ruh (1Ko.6:19) aynı zamanda Mesih’in Bedeninde de bulunmaktadır (1Ko.3:16).

Bir ümit. Kilisenin her üyesi aynı amaca çağrılmıştır: Mesih’le olmak, O’nun gibi olmak ve O’nun yüceliğini sonsuza dek paylaşmak. Bir ümit Rab İsa Me-sih’in dönüşünde ve sonrasında kutsalları beklemekte olan her şeyi içermek-tedir.

4:5   Bir Rab. “Yerde ya da gökte ilah diye adlandırılanlar varsa da –nitekim pek çok ‘ilah”, pek çok ‘rab’ vardır– bizim için tek bir Tanrı Baba vardır... Tek bir Rab var, O da İsa Mesih’tir. Her şey O’nun aracılığıyla yaratıldı, biz de O’nun aracılığıyla yaşıyoruz” (1Ko.8:5-6; 1Ko.1:2’ye de bkz.)

Bir iman. Bu öğretinin bedeni olan Hıristiyan imanıdır. “Kutsallara ilk ve son kez emanet edilmiştir” (Yahuda 3) ve Yeni Antlaşma’da bizler için korunmuştur.

Bir vaftiz. Bu iki anlamda doğrudur. Birincisi Ruh tarafından bir vaftiz söz konusudur ve bu şekilde Mesih’e iman edenler bedene yerleştirilmiş olur (1Ko. 12:13). Diğer vaftiz ise iman edenlerin Mesih’le ölümünde, gömülüşünde ve di-rilişinde birleştirildiklerini söylemeleridir. Bugün değişik vaftiz biçimleri olsa da Yeni Antlaşma’nın tanıdığı vaftiz; Baba, Oğul ve Kutsal Ruh adına yapılan-dır. Vaftiz olanlar, Mesih’e bağlılıklarını, kendi bedenlerine öldüklerini ve yeni bir yaşam sürmeye olan isteklerini dile getirirler.

4:6   Bir Tanrı. Tanrı’nın her çocuğu, herkesin Tanrısı ve Babası’nın bir olduğunu bilir. Bu Tanrı şu özellikleri taşır:

Her şeyden üstün – O evrenin en üstün Kralıdır.

Her şeyle – O amaçlarını gerçekleştirmek için her şeyi kullanır.

Herkesin – O tüm imanlılarda yaşar ve aynı anda her yerde bulunur.

B. Bedenin Üyelerinin İşleyişi (4:7-16)

4:7   Mesih’in Bedeninin birliği öğretisi iki yönlü bir gerçeği, yani üyelerinin farklılığını içerir. Her bir üyenin belirlenmiş bir rolü vardır. Hiçbir üye diğeriyle aynı değildir ve farklı işlevleri vardır. Her birine Mesih’in armağanı ölçüsünde, yani O’nun uygun gördüğü şekilde lütuf bağışlanmıştır. Eğer buradaki Mesih’in armağanı Kutsal Ruh anlamında ise (Yu.14:16,17; Elç.2:28,39), o zaman her imanlıya belli armağanı ve o armağanı kullanacak gücü veren de Kutsal Ruh’tur. Her üye kendi görevini yaptıkça Mesih’in Bedeni de hem ruhsal hem de sayısal olarak büyür.

4:8   Rab Tanrı, her bir çocuğunun kendi görevini bulup yerine getirebilmesi için kiliseye değişik armağanlar vermiştir. Bunu önceki ayette sözü edilen armağanlarla karıştırmayalım. Her imanlının bir armağanı vardır (7. ayet), ancak herkes 11. ayette belirtilen armağanlardan birine sahip değildir. Bunlar bedenin büyümesi için verilmiş özel armağanlardır.

İlk olarak, bu özel armağanları verenin, dirilip göğe alınmış ve yüceltilmiş olan Rab İsa Mesih olduğunu görüyoruz. Pavlus Mezmur 68:18’i bir peygamberlik olarak aktarır. Mesih göğe çıkarak düşmanlarını dize getirip onları tutsak alacak ve zaferinin ödülü olarak da insanlara armağanlar sağlayacaktı.

4:9   Ancak bu durum bir soruna yol açar! Mesih göğe nasıl çıkacaktı? Baba Tanrı ile birlikte sonsuzdan beri gökte değil miydi? Elbette eğer göğe çıkacaksa ilk önce yere inmesi gerekirdi. Mezmur 68:18’deki O’nun yükselişi ile ilgili peygamberlik daha önceki bir inişi ima etmektedir. O halde 9. ayeti şöyle de düşünebiliriz: “Şimdi yükseğe çıktı, yani önce aşağılara, yeryüzüne indi.” Zaten olmuş olan da budur. Rab İsa Beytlehem’deki yemliğe, çarmıh ölümüne ve mezara indi. Bazen aşağılara sözcüğünün cehenneme göndermede bulunduğu da belirtilir. Ancak o zaman burada öne sürülenle bağdaşmaz: Göğe çıkışı daha önce yeryüzüne inmesini gerektirir, ama cehenneme değil. Ayrıca Kutsal Yazılar da öldüğü sırada Mesih’in ruhunun cehenneme değil, cennete gittiğini gösterir (Luka 23:43,46).

Kutsal Kitap’ta bu ayet şöyle geçer: “Şimdi bu ‘çıktı’ sözcüğü, Mesih önce aşağılara, yeryüzüne indi demek değil de nedir?”

4:10   Mezmur 68:18’deki peygamberlik ve ima edilen yere inme, Rab İsa-nın Beden alması, ölümü ve gömülmesiyle tam olarak yerine gelmiştir. Gökten inmiş olan aynı zamanda günahı, Şeytan’ı, cinleri ve ölümü de yenmiş olandır. Aynı zamanda da O, her şeyi doldurmak üzere bütün göklerin çok üstüne çıkmıştır.

O tüm bereketlerin kaynağı, tüm erdemlerin toplamı ve her şeyin üstündeki yüce Varlık olarak da her şeyi doldurur. F.W. Grant şöyle der: “Çarmıhın derinliği ile yüceliğin yüksekliği arasında O’nun doldurmadığı bir yer yoktur.”25

8 – 10. ayetlerin temel düşüncesi, armağanları verenin göğe çıkmış olan Mesih olduğudur. O göğe alınmadan önce böyle armağanlar yoktu. Bu da Eski Antlaşma döneminde kilisenin olmadığını desteklemektedir, çünkü olsaydı armağansız bir topluluk olurdu.

4:11   Şimdi de bu armağanlar açıklanıyor. İlginçtir ki, bunlar doğal yetenekler değil, verilmiş özelliklerdir. Kendisi kimini elçi, kimini peygamber, kimini müjdeci, kimini önder ve öğretmen atadı.

Elçiler, Rab’bin sözünü duyurmak ve kiliseler kurmak üzere doğrudan atanan ve Mesih’in dirildiğini görmüş kişilerdi (Elç.1:22). Duyurdukları bildiriyi desteklemek için mucizeler yapma gücüne sahiptiler (2Ko.12:12; İbr.2:4). Asıl görevleri Yeni Antlaşma peygamberleriyle birlikte kiliseler kurmaktı (Ef.2:20). Burada sözü edilen elçiler, Mesih’in göğe alınışından sonra elçilik görevini alan kişilerdi.

Peygamberler Tanrı’nın sözcüleriydi. Doğrudan doğruya Rab’den esin alıp kiliseye iletmişlerdir.

Asıl anlamlarını dikkate aldığımızda artık elçilere ve peygamberlere rastlamıyoruz. Kilisenin temeli atılıp Yeni Antlaşma tamamlandığında onların görevi sona ermişti. Pavlus’un burada Yeni Antlaşma peygamberlerinden söz ettiğini vurgulamıştık. Onlar, Mesih göğe alındıktan sonra atanmışlardı. Onları Eski Ant-laşma peygamberleri gibi düşünmek, güçlükler yaratır ve metinle uyuşmaz.

Müjdeciler, kurtuluşun iyi haberini duyuran kişilerdir. Kaybolmuş kişileri Mesih’e kazanmak için Tanrı tarafından donatılmışlardır. Günahlıların durumunu anlayacak, vicdanlarını araştıracak, itirazları yanıtlayacak, Mesih için alınan kararlarda onları teşvik edecek ve yeni iman edenlerin Tanrı’nın sözünü okuyup destek bulmalarına yardım edebilecek özel yeteneklerle donatılmışlardır. Müjde’yi duyuranlar yerel kilisenin dışındaki insanlara vaaz etmeli sonra da iman edenleri teşvik edip ruhsal besin alabilecekleri kiliselere yöneltmelidirler.

Önderler Mesih’in kuzularının çobanları olarak hizmet görürler. Sürüyü bes-leyip yönetirler. Öğüt verir, düzeltir, teşvik ve teselli ederler.

Önderlerin görevi yerel kilisedeki ihtiyarların görevine benzer. Aralarındaki fark, önderliğin bir armağan, ihtiyar olmanın ise görev olmasıdır. Yeni Antlaşma tek bir önder ya da ihtiyardan çok, yerel kilisedeki çok sayıdaki önderden söz etmektedir (Elç.20:17,28; 1Pe.5:1,2).

Öğretmenler Tanrı tarafından Kutsal Kitap’ı açıklamak, yorumlamak ve kutsalların yürekleriyle vicdanlarını uyarmak için atanmış kişilerdir. Müjdeci, metindeki bir bölümden yola çıkıp vaaz ederken öğretmen, bir bölümün o metne nasıl uyduğunu gösterir.

Bu ayette öğretmenler ve önderler yan yana verildiğinden bazıları yalnızca bir armağanın söz konusu olduğunu belirtir. Ancak o zaman “önder-öğretmen” denmesi söz konusu olurdu. Bu, her zaman doğru değildir. Bir kişi önderlik (Grekçe, çoban) armağanına sahip olmadan öğretmen olabilir. Bir önder de öğretmenlik armağanı olmadan Tanrı sözünü kullanabilir. Eğer 11. ayetteki önder-lerle öğretmenler aynı kişilerse o zaman ayrı gramer^26 kuralına göre 2:20’deki elçilerle peygamberlerin de aynı kişiler olmaları gerekirdi.

Bir de, doğal yeteneklerle tanrısal armağanları birbirine karıştırmamaya dikkat etmeliyiz. Yeni Antlaşma açısından bakıldığında, ne denli yetenekli olursa olsun, kurtulmamış hiç kimse önder, öğretmen ya da müjdeci olamaz. Özel bir armağan almamış bir Hıristiyan da olamaz. Ruh’un armağanları doğaüstüdür. O, insan çabasıyla yapılması olanaksız olanı yapabilme gücünü verir.

4:12   Şimdi de armağanların işlevine ya da amacına gelelim. Öyle ki, kutsallar hizmet görevini yapmak ve Mesih’in bedenini geliştirmek üzere donatılsın. Olayın gidişi şöyledir:

1) Armağanlar kutsalları donatır.

2) O zaman kutsallar da hizmet eder.

3) Böylece Mesih’in bedeni gelişir.

Hizmet, belirli eğitimi almış kişilere özgü bir şey değildir. Her türde ruhsal hizmeti içerir. Bu ayet her inanlının “hizmetkâr” olması gerektiğini öğretir.

Armağanlar, tüm Hıristiyanları, Rab’be hizmet etmek ve Mesih’in bedenini geliştirmek üzere donatmak ve mükemmelleştirmek için verilir. Vance Havner bunu şu şekilde açıklar:

Her inanlı görevlidir, çünkü her inanlı müjdecidir. Müjdenin kiliseye gelip işitilecek bir şey değil, kiliseden çıkıp çevreye anlatılacak bir şey olduğu söylenir – zaten her birimiz onu anlatmakla yükümlüyüz. Ayrıca şu da söylenir: “Hıristiyanlık, din adamı sayılmayacak kişilerin tanıklıklarıyla başlamış, profesyonellik kazanıp din adamı sayılmayan izleyicilerle desteklenir hale gelmiştir!” Bugün kiliselerde hizmet eden kişileri maddi açıdan destekliyoruz ve sonra Pazar günü oturup onları izliyoruz. Her Hıristiyan kilisede hizmet etmelidir. Elbette kilise önderlerinin, öğretmenlerin ve müjdecilerin özel yükümlülükleri vardır, ama ne için? Kutsalları yetkinleştirip görevlerine hazırlamak için.27

Bu, Tanrı tarafından görevlendirilmiş kişilerin, insanları kendilerine bağımlı hale getirecekleri anlamına gelmez. Görevliler, inanlıları kendi kendilerine yetebilecek konuma getirmeye çalışmalıdırlar. Bunu şöyle açıklayabiliriz.

Diyelim ki, merkezdeki daire öğretmen-lik armağanını gösteriyor. O, çevresindeki-lere öğretip onların imanda gelişmelerini sağlamakta, onlar da gidip Tanrı’nın verdiği armağanlar doğrultusunda başkalarına öğ-retmektedirler. Bu şekilde de inanlılar top-luluğu büyüyüp gelişmektedir. Bu, Mesih-in bedeninin hem sayısal hem de ruhsal olarak büyümesini sağlayan tanrısal yön-temdir.

Hıristiyanlık hizmetini seçilmiş kişilerle sınırlamak; Tanrı’nın halkının gelişimini en-geller, müjdelemenin amacını bozar ve kilisenin büyümesini önler. Din adamı olan ve olmayan ayrımı, Kutsal Kitap’a uymaz ve belki de Müjde’nin yayılma-sına engel oluşturan en önemli sebeptir.

4:13   Bu ayet şu soruyu yanıtlamaktadır: “Bu büyüme nereye kadar sürecek?” Hepimiz... birliğe, yetkinliğe ve olgunluğa erişine kadar.

Birlik. Rab gelip de kiliseyi göğe aldığı zaman hepimiz imanda birliğe ulaşmış olacağız. Şu anda birçok konuyu buğulu bir aynada görüyoruz. Birçok alanda farklı görüşlere sahibiz. O zaman hepimiz aynı görüşte olacağız. Tanrı-nın Oğlu’nu tanımada birliğe ulaşmış olacağız. Şu anda Rab’bin nasıl biri ol-duğu, öğretişlerinin ne olduğu hakkında kişisel görüşlere sahip durumdayız. O zaman geldiğinde, O’nu olduğu gibi göreceğiz ve bilindiğimiz gibi bileceğiz.

Olgunluk. Rab’bin ikinci gelişinde tam bir olgunluğa ulaşmış olacağız. Hem bireyler hem de Mesih’in Bedeni olarak ruhsal gelişmede mükemmelliğe ulaşmış olacağız.

Yetkinlik. Ayrıca O’na benzeyeceğiz. Herkes ahlaksal yönden Mesih gibi olacak. Evrensel kilise tümüyle gelişmiş bir Beden olacak ve Bedenin görkemli Başı olan Mesih’e tamamıyla benzer olacaktır. “Mesih’in doluluğu kilisedir, O’nun doluluğu her şeyi doldurur.” (F.W. Grant). Kilisedeki büyümenin ölçütü; onun tam olarak gelişmesi, yani Tanrı’nın bu gelişmeyle ilgili tasarısının gerçekleştirilmesidir.

4:14   Armağanlar Tanrı’nın istediği gibi kullanılır ve kutsallar da Rab’bin hizmetinde çalışırlarsa üç tehlikeden korunmuş oluruz: Olgun olmama, kararsızlık ve kolay aldanma.

Olgun olmama. Mesih için etkin bir şekilde çalışmayan inanlılar hiçbir zaman ruhsal anlamda çocukluktan kurtulamaz. Egzersiz yapmadıkları için gelişmezler. İbraniler kitabında bununla ilgili şöyle yazılıdır: “Şimdiye dek öğretmen olmanız gerekirken, Tanrı sözlerinin temel ilkelerini size yeni baştan öğretecek birine ihtiyacınız var” (İbr.5:12).

Kararsızlık. Diğer bir tehlike ruhsal kararsızlıktır. Olgunlaşmamış Hıristiyanlar, sahte öğretmenlerin kötü oyunlarına ve hilelerine kanarlar. Bir hayalden diğerine gidip gelen dindar göçebelere dönerler.

Kolay aldanma. Hepsinden tehlikelisi aldatılmadır. Henüz ruhsal açıdan olgunlaşmamış olanlar, doğru olanı anlayabilecek durumda değildirler. Duyuları iyi ile kötünün ayrımını yapacak kadar gelişmemiştir (İbr.5:13,14). İçten gibi görünen bazı sahte öğretmenlerle bir araya gelmekten çekinmezler. Bu kişiler dinsel sözcükler kullandıklarından, onların gerçek Hıristiyan olduğunu düşünürler. Kutsal Kitap’ı iyice okumuş olsalardı, bu sahtekarların sözcük oyunlarını sezebilirlerdi. Ancak şimdi her öğretinin rüzgarıyla çalkalanmakta, aldatıcı düzenlere kapılmaktadırlar.

4:15   Bu paragrafın son iki ayeti Mesih’in Bedeninde doğru büyümenin nasıl olacağını tanımlamaktadır. İlkin, öğretiye bağlılığın gerekliliği belirtilir: Gerçeğe uyarak. Öğretinin temellerinde bir değişiklik olamaz. İkinci olarak da doğru bir ruh olmalıdır: Sevgiyle gerçeğe uyarak. Başka herhangi bir şekilde söylenirse sonuç, tek yanlı bir tanıklık olur. Blaikie şöyle öğüt verir:

Gerçek, bizim içinde yaşayıp hareket edeceğimiz ve varlığımızı bulacağımız bir unsurdur. Ancak gerçek, sevgiyle ayrılmayacak şekilde birbirine bağlı olmalıdır. Sert bir şekilde verilen iyi haber, iyi haber değildir. Bildirinin güzelliği bildirenin uyumsuz ruhu tarafından bozulur.28

Bu şekilde armağanlar kutsalları donattıkça ve kutsallar da etkin bir şekilde hizmet ettikçe Mesih’e doğru her yönden büyürler. Büyümelerindeki amaç, Mesih gibi olmaktır. Mesih sayesinde her yönden büyürler. Yaşamlarının her alanında daha çok O’na benzer bir hale gelirler. Baş, kilisede etkin olduğu için, Beden O’nu dünyaya en doğru şekilde sunar!

4:16   Rab İsa yalnızca büyümenin amacı değil, kaynağıdır da. O’nun önderliğinde bütün beden gelişmektedir. Bedenin üyelerinin harika bütünlüğü, kenetlenmiş ve kaynaşmış sözcükleriyle ifade edilir. Bu, her üyenin kendi konumu ve görevi için Tanrı’nın bir planı olduğu ve diğer üyelerle harika bir şekilde kenetlendiği anlamına gelir. Her üyenin önemli olduğu, her eklemin yardımıyla kenetlenip kaynaşmış sözcükleriyle belirtilir. Beden, kemikler, organlar ve etten oluşur. Kemikler eklemler ve kirişlerle birbirine bağlanmış, organlar da kirişlerle tutturulmuştur. Her eklem ve kirişin bedenin büyümesi ve işlev görmesinde özel bir görevi vardır. Mesih’in bedeninde de bu böyledir. Hiçbir üye önemsiz değildir. En basit görünen inanlı bile gereklidir.

Her inanlı kendi görevini yerine getirdikçe beden de, birbiriyle uyum içinde çalışan eklemlerden oluşan bir birim olarak büyümeye devam eder. Aslında çelişkili gibi görünse de beden, bedenin büyüyüp gelişmesini sağlamaktadır. Üyeler Kutsal Kitap’tan beslenip, dua edip, tapınarak Mesih için tanıklıkta bulundukça, beden, büyümeye başlayacaktır. Chafer’in dediği gibi, “Kilise insan bedeni gibi kendi kendine gelişir.” Burada büyümenin yanı sıra karşılıklı ilişki de dile getirilir. İnanlılar, Mesih’te bir olup topluluktaki görevlerini yerine getirdikçe, birlik ve sevgide birbirlerine yaklaşırlar.

C. Yeni Ahlak Anlayışına Çağrı (4:17 – 5:21)

4:17   Burada elçinin, yeni bir ahlak anlayışına çağrısı başlamakta ve 5:21. ayete dek devam etmektedir. Elçi, inanlıları Rab adına ve tanrısal esin ruhuyla, geçmiş yaşamlarına ilişkin her şeyi kirli bir paçavra gibi atmaya ve Rab İsa Mesih’in doğruluk ve mükemmelliğini kuşanmaya çağırmaktadır. Artık öteki uluslar gibi... yaşamayın. Onlar artık öteki uluslardan değildi, Hıristiyan olmuş kişilerdi. Yaşamlarında da buna uygun bir değişikliğin olması gerekiyordu. Pavlus ulusların Mesihsiz olduklarından, onların bilgisizliklerini ve çürümüşlüklerini görmüştü. Onları tanımlayan yedi kötü özellik şunlardı.

Amaçsız. Boş düşüncelerle yaşıyorlardı. Yaşamları boş, amaçsız ve meyvesizdi. Fazlasıyla gayretliydiler, ama bir ilerleme yoktu. Yaşamın önemli gerçek-lerini göz ardı edip boş şeylerle uğraşıyorlardı.

4:18   Kör. “Aldatıcı bir dünyada gözleri kapalı olarak yaşarlar” (J. B. Phillips). Zihinleri kararmıştı. Ruhsal gerçekleri anlama yetenekleri yoktu. Ayrıca gerçek Tanrı bilgisini reddettiklerinden dolayı Rab’bin yargısına uğramış ve körleşmişlerdi.

Tanrısız. Tanrı’nın yaşamına yabancılaşmışlardı ya da O’na çok uzaktılar. Bunun nedeni derin bilgisizlikleri ve yüreklerinin katılığıydı. Yaradılışta ve vicdanlarında Tanrı’nın ışığını reddetmiş ve putlara dönmüşlerdi. Böylece gitgide Tanrı’dan uzaklaştılar.

4:19   Utanmaz. Bütün duyarlılıklarını yitirmişlerdi. W.C. Wright bunu şöyle açıklar:

Moule şöyle yorumlar: “Acıyı atlatmışlardı.” Ne kadar açıklayıcı bir ifade! Vicdan bir kez reddedilince hafif bir sancı hissedilir ki bu işitilebilecek nitelikte bir protestodur. Bu ses susturulmaya çalışıldığında gitgide daha da işitilmez olur. Protesto azalır, sancı pek duyulmaz olur, sonunda da “acıyı atlatmış olursunuz.”29

Pislik. Kendilerini, bilerek, kötü davranışlara ve sefahate verdiler. Diğer uluslardan olanların en büyük günahı cinsel ahlaksızlıktı ve halen de öyledir. Ahlaksal yönden giderek bozuldular. Pompei’nin duvarları ahlaksızlık ve utancın öyküsünü anlatır. Aynı günahlar bugün de sürmektedir.

Yakışıksız. Pislik olarak nitelendirilebilecek her türlü cinsel günahı işlemişlerdi. Sefahatin ticaretini yapıyormuşçasına her türlü pisliğin içinde oldukları ima edilmektedir.

Açgözlü. Hiçbir şey onları tatmin etmiyordu. Asla elindekilerle yetinmiyorlardı. Günahları aynı şeye daha çok sahip olma isteğini doğuruyordu.

4:20   Tüm bunlar Efesliler’in tanıyıp sevdiği Mesih’ten ne denli uzaktı! O, saflık ve erdemin kendisiydi. O, hiç günah işlemedi ve O’nda hiç günah yoktu.

4:21   Kuşkusuz İsa’nın sesini duydunuz, O’ndaki gerçeğe uygun olarak O’nun yolunda eğitildiniz ifadesinde Efesliler’in imanına yönelik bir kuşku söz konusu değildir. Mesih’in sözlerini duyan ve eğitilen kişilerin O’nu bir kutsallık örneği olarak kabul ettikleri vurgulanmaktadır. Mesih’in sesini duymak, O’nu Rab ve Kurtarıcı olarak kabul etmek anlamına gelmektedir. O’nun yolunda eğitildiniz ifadesi, iman ettikten sonra O’nunla yürümekte olan Efesliler’e verilen öğüdü dile getirmektedir. Blaikie şöyle der: “İsa ile kişisel bir ilişkimiz olduğunda tüm gerçekler değişik bir renge ve kişiliğe bürünür. Mesih’in kişiliğinden soyutlanmış gerçeğin fazla bir gücü yoktur.”30 O’ndaki gerçeği. İsa yalnızca gerçeği öğretmez, gerçeğin beden almış halidir (Yu.14:6). İsa adı O’na beden alırken verildiğinden, bize de yeryüzündeki yaşamını hatırlatır. İsa’nın dünyada insan olarak sürdürdüğü lekesiz yaşamda, Pavlus’un biraz önce belirttiği diğer ulusların yaşam şeklinin tam tersini görüyoruz.

4:22   Mesih öğretisinde, iman ettiğimizde, aldatıcı tutkularla yozlaşan eski yaradılışı üzerimizden attığımızı öğreniyoruz. Eski yaradılışla, bir insanın Adem’in çocuğu olarak iman etmeden önceki hali kastedilir. O yaradılış, dıştan hoş görünen, ancak içine bakıldığında iğrençlik ve düş kırıklığı uyandıran aldatıcı, kötü anılara teslim olmanın sonucu olarak çürümüş durumda olan bir yaradılıştır. Mesih’teki konumu dikkate alındığında, imanlının eski yaradılışı, Mesih’le birlikte çarmıha gerilip gömülmüştür. İmanlı kişi gerçekte eski yaradılışı ölmüş kabul etmelidir. Pavlus burada önceki konumumuzla ilgili gerçeği vurgulamaktadır – eski yaradılışı sonsuza dek üzerimizden attık.

4:23   Efesliler’in İsa’dan öğrendiği ikinci ders düşüncede ve ruhta yenilenmekte olduklarıydı. Bu, düşüncelerinde yozlaşmışlıktan kutsallığa tam bir dönüşe işaret ediyordu. Tanrı’nın Ruhu düşünce sistemimizi, kurtulmamış birinin bakış açısından değil, Tanrı’nın açısından bakacak şekilde etkiler.

4:24   Üçüncü ders sonsuza dek yeni yaradılışı giyinmiş olmalarıydı. Yeni yaradılış bir imanlının Mesih’teki durumudur. Bu, eski şeylerin geçip her şeyin yeni olduğu yeni yaradılıştır (2Ko.5:17). Bu yeni yaradılış Tanrı’ya uygun, yani O’nun benzerliğine göredir. Bu da kendini gerçek doğruluk ve kutsallıkta gösterir. Gerçek doğruluk başkalarına karşı doğru davranma anlamındadır. Kutsallık ise F.W. Grant’ın tanımladığı gibi: “Tanrı’ya yönelik ve O’nu layık olduğu yere koyan ruhsallıktır.”31

4:25   Pavlus şimdi imanlının bulunduğu konumdan, imanlının olması gereken duruma geçer. İmanlılar Mesih’le birleşerek eski yaradılışlarını üzerlerinden sıyırıp atıp yeni yaradılışı giyindiklerinden, günlük yaşamlarına da bu çarpıcı değişimi yansıtmalıdırlar.

Bunu yapmak için ilk önce yalanı bırakmaları ve gerçeği kuşanmaları gerekmektedir. Burada yalan; her türlü hilekârlığı, gerçeği gölgelemeyi, aldatmayı, sözünü tutmamayı, güvene ihaneti, yağcılığı ve vergi kaçakçılığını içerir. Bir Hıristiyan’ın sözü tamamen güvenilir olmalıdır. Eveti evet, hayırı hayır olmalıdır. Gerçeği çarpıtan bir imanlının yaşamı, Kutsal Kitap’ı yüceltmek yerine onu yermek olur.

Gerçek, bizim tüm insanlara öğretmekle yükümlü olduğumuz bir borçtur. Ancak Pavlus burada komşu derken diğer imanlıları düşünmektedir. Bu şu ifadeden de anlaşılmaktadır: Çünkü hepimiz aynı bedenin üyeleriyiz (Rom.12:5; 1Ko.12:12-27’ye bkz.). Bir Hıristiyan’ın diğerine yalan söylediğini düşünmek olanaksızdır. Bu, bedendeki bir sinirin beyine yanlış mesaj yollamasına ya da gözün yaklaşan bir tehlike karşısında bedeni haberdar etmemesine benzer.

4:26   Yaşamlarımızdaki yenilenmenin ikinci bir alanı, haklı öfke ile haksız öfke konusudur. Örneğin Tanrı’nın yalancı çıkarılmaya çalışıldığı zamanlarda imanlı da haklı olarak öfkelenir. Böyle durumlarda öfkelenmemiz istenir: Öfkelenin. Kötülüğe öfkelenmek doğru olabilir, ancak öfkenin günah olduğu zamanlar da vardır. Öfkenin kötülük duygusuyla, kıskançlıkla, gücenmeyle kin tutarak ya da kişisel hatalara kızarak yapılması yasaklanmıştır. Aristo şöyle der: “Herkes öfkelenebilir, bu kolaydır, ancak doğru kişiye, doğru derecede, doğru zamanda, doğru olarak, doğru biçimde öfkelenmek zordur.”

Bir imanlı doğru olmayan bir öfkeye kapıldığında hemen itiraf edip bunu terk etmelidir. İtiraf, hem Tanrı’ya hem de öfkelendiğimiz kişiye yapılmalıdır. Kin tutma, gücenme, kızma ve kişiden duyduğumuz rahatsızlık hayatımızda devam etmemelidir. Öfkenizin üzerine güneş batmasın. Tanrı’yla ya da kardeşlerimizle ilişkimiz hemen düzeltilmelidir.

4:27   İtiraf edilmemiş günahlar İblis’e fırsat verir. Biz yardım etmeden de o hayatımızda çok sayıda günah bulma yeteneğine sahiptir. Dolayısıyla yaşamlarımızdaki kötülüğü, öfkeyi, kıskançlığı, nefreti ve tutkuyu mazur göstermeye çalışmamalıyız. Bu günahlar, Hıristiyan olarak tanıklığımızı bozar, kurtulmamış olanlara köstek olur, imanlıları üzer. Bizim ruhsal ve fiziksel olarak zarar görmemize neden olur.

4:28   Şimdi de Pavlus birbirine karşıt kavramlar olan çalma ve paylaşma konusuna geçiyor. Eski adam hırsızlık etmekte, yeni adam paylaşmaktadır. Eski yaradılışı çıkarın, yenisini giyinin! Pavlus imanlılara, hırsızlık eden artık hırsızlık etmesin dediğine göre, Hıristiyanlar da mükemmel ve günahsız değildir. Halen günlük yaşamda ölü durumda olması gereken, eski, kötü ve bencil bir doğaya sahiptirler. Hırsızlık değişik şekillerde olabilir: Borç ödememe, Mesih’i çalışma saatlerinde duyurup iş saatlerinden çalma, başka birinin yapıtını kendi yapıtı gibi gösterme, yanlış ölçü kullanma ve gider hesaplarında hile yapma gibi... Elbette bu hırsızlık yasağı yeni değildir. Bunu Musa’nın Yasası da yasaklamıştı (Çık.20:25). Bunu izleyen bölüm, bu yasaklamayı Hıristiyanlığa ait kılmaktadır. Yalnızca hırsızlıktan sakınmakla kalmayıp saygıdeğer bir işte emek verip ka-zandığımızı daha yoksul olanlarla paylaşmalıyız. Kutsallık, gücünü yasadan de-ğil, lütuftan alır. Ancak lütfun pozitif gücü bir hırsızı, bir hayırsevere dönüştü-rebilir.

Bu, devrim yaratan bir noktadır. İnsanlar normalde kendi gereksinimlerini ve arzularını karşılamak için çalışırlar. Gelirleri arttıkça yaşam standartları da yükselir ve yaşamlarındaki her şey kendi çevrelerinde dönmeye başlar. Bu ayet çalışmaya daha onurlu ve yüce bir anlam katar. Amaç, kişinin kendi ailesini belli bir standartta yaşatarak, diğer ihtiyacı olanlara ruhsal ve fiziksel yardımda bulunmasıdır. Bu ne kadar büyük bir gerekliliktir!

4:29   Elçi şimdi konuşma konusuna geçerek değerli ve değersiz olanı karşılaştırıyor. Kötü söz, genellikle güç ve utandırıcı fıkraları ve öyküleri içerir. Ancak burada daha geniş anlamda her türlü boş, gereksiz ve değersiz konuşmayı da kapsamaktadır. Pavlus müstehcen ve bozuk konuşmalara 5:4’de değiniyor. Burada yararsız konuşmayı bırakıp yapıcı olana geçmemizi söylüyor. Bir Hıristiyan’ın konuşması şu özellikleri taşımalıdır:

Eğitici. Dinleyenleri geliştirici olmalıdır.

Uygun. O anki duruma uygun olmalıdır.

Lütufkâr. İşitenler yararlanmalıdır.

4:30   Tanrı’nın Kutsal Ruhu’nu kederlendirmeyin. Kurtuluş günü için o Ruh’la mühürlendiniz. Bu, önceki ayetle bağlantılı olarak ele alındığında, boş ve değersiz konuşmanın Ruh’u üzdüğü anlamına gelir. 25-28. ayetlerle bağlantılı olarak düşündüğümüzde yalan söylemenin, yanlış öfkenin ve hırsızlığın da O’nu üzdüğünü belirtebiliriz. Daha geniş bir açıdan bakarsak O’nu üzen her şeyden uzak durmamız gerektiğini söyleyebiliriz.

Üç önemli neden öne sürülmektedir:

1) O, Kutsal Ruh’tur. Kutsal olmayan her şey O’na kötü gelir.

2) O, Tanrı’nın Kutsal Ruh’u, Üçlü Birliğin bir üyesidir.

3) Kurtuluş günü için O Ruh’la mühürlenmiş durumdayız. Daha önce de belirtildiği gibi mühür, sahip olmayı ve güveni simgeler. O, Mesih dönene kadar korunacağımızı ve kurtuluşumuzun tamamlanmış olduğunu garantileyen mühürdür. Pavlus burada ilginç bir şekilde imanlının sonsuza dek sürecek güvencesini, günah işlememesinin en önemli gerekçelerinden biri olarak kullanmaktadır.

Kutsal Ruh’un üzülebilmesi gerçeği O’nun yalnızca bir etki değil, Kişiliği olan bir varlık olduğunu göstermektedir. Yalnızca seven birisi üzüntü duyabileceğinden bizi sevdiği de anlaşılmaktadır. Tanrı’nın Ruhu’nun en önemli işi Me-

sih’i yüceltmek ve kişiyi O’na benzer hale getirmektir (2Ko.3:18). Bir Hıristiyan günah işlediğinde bunu düzeltme yoluna gitmelidir. İmanlının ruhsal gelişiminin günah yüzünden kesintiye uğraması O’nu üzer. O zaman da Kutsal Ruh imanlı kişinin, günahını itiraf edip tövbe etmesi için çalışır.

4:31   Dil ve huy ile ilgili tüm günahlar terk edilmelidir. Elçi bunların bazılarını sıralar. Her birini tam olarak diğerinden ayırmak olanaksız ise de genel olarak anlatılmak istenen bellidir.

Kötü niyet – Başkalarının kötülüğünü isteme, onları üzme.

Kin – Küs kalıp, bağışlama konusundaki isteksizlik.

Öfke – Kızgınlık patlamaları, huysuzluk nöbetleri.

Kızgınlık – Düşmanlık, homurdanma.

Bağrışma – Kızgın bağırışlar, başkasıyla aşağılayıcı konuşma.

İftira – Aşağılayıcı sözler, iftira atma.

4:32   Önceden beri işlediğimiz günahlara son vermeli ve Mesih’teki niteliklerle dolmalıyız. Yukarıda belirtilenler doğal kusurlardır, aşağıdakiler ise doğaüstü erdemlerdir:

İyi yüreklilik. Şefkatli ve merhametli bir şekilde başkalarıyla ilgilenme ve onların yüklerini taşıma konusundaki istekliliği içerir.

Şefkat. Başkalarının iyiliği için çıkar gözetmeden çalışma isteği ile büyük fedakarlıklarla yardım etme arzusunu içerir.

Bağışlayıcılık. Suçları bağışlamaya hazır olmayı, başkalarının hatalarını göz ardı etmeyi ve öç alma arzusunu taşımamayı içerir.

Bağışlamaya en büyük örnek Tanrı’nın kendisidir. O’nun bağışlayıcılığının temeli Mesih’in Golgota’daki işidir. Biz değersiz varlıklarız, Tanrı uygun karşılığı almadan günahı bağışlayamazdı. Sevgi ve adaletinin gerektirdiği karşılığı sağladı. Tanrı bizi bağışlayabileceği adil çözümü Mesih’te, O’nun kişiliğinde ve yaptığı işte buldu.

Tanrı, kendisine “milyonlarca lira” borcumuz varken bizi bağışladığına göre, biz de bize “birkaç lira” borçlu olanları bağışlamalıyız (Mat.18:23-28).

Lenski şunları öğütler:

Birini bana karşı bir suç işlediği anda bağışlamalıyım. O zaman ruhum özgür kalır. Bu suçu sürekli ona karşı kullanırsam, hem ona, hem de Tanrı’ya karşı günah işlemiş olurum ve bu da Tanrı’nın bana yönelik bağışını tehlikeye atar. O kişinin tövbe edip bağış dilemesi ya da dilememesi bir şeyi değiştirmez. Onu o anda bağışlamalıyım. Hatasını o kişi Tanrı’yla yüz yüze gelip çözümlemelidir, artık beni ilgilendirmez. Matta 18:15’teki ayete göre ona yardım etmekten başka sorumluluğum kalmamıştır. Bunlar başarılı olsun olmasın hepsinden önce benim onu bağışlamam gerekir.32

5:1  Tanrı’nın 4:32’deki bağışlama örneği, Pavlus’un öğüdünün temelini oluşturur. Bağlantı şudur: Tanrı Mesih’te sizi bağışlamıştır. Şimdi de siz birbirinizi bağışlamada Tanrı’yı örnek alın. Burada, sevgili çocukları olarak ifadesiyle de özel bir ekleme yapmıştır. Normalde çocuklar ailelerine benzerler ve ailelerinin adını yüceltmeye çalışırlar. Ruhsal yaşamda Babamızı dünyaya yansıtmalı ve O’nun sevgili çocukları olarak yürümeliyiz.

5:2   Rab’be benzememiz gereken diğer bir yön de sevgi yolunda yürümektir. Ayetin diğer bölümü sevgi yolunda yürümenin kendimizi başkaları için vermek olduğunu açıklar. Mükemmel örneğimiz olan Mesih’in de yaptığı budur. O’nun bizi sevdiği, harika bir gerçektir! Sevgisinin kanıtı da bizim uğrumuza Golgota’daki çarmıhta canını vermiş olmasıdır.

O’nun armağanı Tanrı’ya bir sunu ve kurban olarak tanımlanır. Sunu Tanrı’ya verilen bir şeydir. Kurban ise ayrıca ölümü içerir. O gerçekten de kurban edilmiş bir sunu idi, çarmıhtaki ölümüne dek Tanrı’nın isteğine tümüyle adanmış durumdaydı. O’nun adanmışlığının kurbanı güzel kokulu bir sunuya benzetilerek övülür. F.B. Meyer şöyle yorumlar: “Hak etmemiş kişiler için, sonsuz bir sevgiyle neye mal olacağını düşünmeden, cenneti güzel kokuyla, Tanrı-nın yüreğini de sevinçle dolduran görkemli bir olay söz konusuydu.”33

Rab İsa başkaları için Kendisini adayarak Babasını sevindirdi. Biz de başkaları için kendimizi adayarak Tanrı’yı sevindirebiliriz.

Başkaları Rab, evet başkaları!

Evet, benim yolum bu olsun;

Başkaları için yaşamama yardım et ki,

Senin gibi yaşayabileyim.

– Charles D. Meigs

5:3   Elçi 3. ve 4. ayetlerde cinsel günahlar konusuna geri dönmekte ve kutsallıkla onlardan uzaklaşma konusunda çağrıda bulunmaktadır. İlkin cinsel ahlaksızlığın değişik biçimlerinden söz eder.

Fuhuş (Cinsel ahlaksızlık). Aynı ayette zina olarak değinilmiş olsa da, burada kastedilen evli olmayan kişiler arasındaki ilişkidir. Buradaki gibi zinadan tam olarak ayırt edilemediğinde, büyük olasılıkla, her tür cinsel ahlaksızlığı işaret etmektedir (“pornografi” sözcüğü burada “fuhuş” diye çevrilen Grekçe kelimesinden türemiştir).

Pislik. Bu da ahlak dışı eylemler kadar, kötü resimleri, açık kitapları ve tutkuyu ateşleyen diğer yayınları da içerir.

Açgözlülük. Bunu genellikle paraya düşkünlük olarak yorumlasak da, kişinin cinsel isteklerini evlilik dışı ilişkilerle doyurmaya çalışması olarak ifade edilmektedir (Çık.20:17’ye bkz. “Komşunun karısına göz dikmeyeceksin”).

Bunlar Hıristiyanlar arasında anılmamalıdır bile. İmanlılar tarafından yapılmaması bile söylenmiyor. Bunların çok da günahlı davranışlar olmadığı düşünülmesin diye tartışma konusu bile yapılmamalıdır. Bu tür şeyleri hafife almak, bahaneler üretmek ve sık sık tartışmak bile tehlikelidir. Pavlus, kutsallara yaraşmaz diyerek öğüdünü vurgular. İmanlılar dünyadaki çürümeden ayrılmış olarak, hem eylemde hem de sözde karanlık tutkulardan sıyrılmış olarak yaşamalıdırlar.

5:4   Konuşmalarında aşağıdaki konuların izi bile olmamalıdır.

Açık saçıklık. Burada cinsellikle ilgili şakalar ve ahlak dışı öyküler söz konusudur.

Budalaca konuşmalar. Ahmakça ve boş konuşmaları içerir. Kötü sözleri de içeriyor olabilir.

Bayağı şakalar. Gizli anlamlar içeren şakalar kastedilir. Bir şeyden çok söz etmek, şakasını yapmak, o şeyi zihnimize yerleştirmek anlamına gelir ve onu yapmaya eğilimimiz artar.

Günah konusunda şaka yapmak daima tehlikelidir. Mesih inanlısı boş ve uygunsuz konuşmalar yapmamalı, dilini Tanrı’ya şükranlar sunmada kullanmalıdır. Bu, Rab’bi hoşnut eder, diğerleri için iyi bir örnek olur ve kişinin kendi canı için yararlıdır.

5:5   Tanrı’nın ahlâksız kişilere olan tutumu konusunda hiçbir kuşkuya yer yoktur: Onların Mesih’in ve Tanrı’nın Egemenliği’nde mirası yoktur. Bu karar, dünyanın, cinsel konularda suç işleyenlerin psikolojik olarak hasta oldukları ve tedavilerinin gerektiği şeklindeki yaklaşımına karşıttır. İnsanlar ahlâksızlığa hastalık derken, Tanrı günah der. İnsanlar görmezlikten gelirken, Tanrı suçlar. İnsanlar çözümü psikolojik tedavide bulurken, Tanrı yenilenmek gerektiğini söyler.

Üçüncü ayette de gördüğümüz 3 suçluya değinilir: Fuhuş yapan, pisliğe düşkün olan ve açgözlü olan. Açgözlü kişinin aynı zamanda bir putperest olduğu da belirtilir. Putperest olmasının bir nedeni, Tanrı’nın nasıl bir varlık olduğu konusundaki yanlış düşüncesidir. Onun kafasında Tanrı cinsel arzuları onaylayan bir varlıktır. Yoksa açgözlü olmazdı. Açgözlülüğün putperestlik sayılmasının diğer bir nedeni de kişinin kendi arzusunu Tanrı’nın arzusunun üstünde kabul etmesidir. Üçüncü nedeni ise Yaratıcı’ya değil, yaratığa tapmalarıdır (Rom.1:25).

Pavlus bu tür kişilerin egemenlikte miraslarının olmadığını söylerken, kastet-tiği şey de tam anlamıyla budur. Yaşamlarını bu tür günahların şekillendirdiği kişiler, günahlarında yaşayan, kaybolmuş ve cehenneme gitmekte olan kişiler-dir. Şu anda imanlının yüreğinde bulunan ve gözle görünmeyen Tanrı’nın Ege-menliği’nde değildirler, Mesih hüküm sürmeye geldiğinde gerçekleşecek olan egemenlikte olmayacaklardır ve cennetteki sonsuz egemenlikten de sonsuza dek ayrı kalacaklardır. Elçi, bu kişilerin, egemenlikte olmakla birlikte Mesih’in Yargı Kürsüsünde kayba uğrayacak olan kişilerle aynı kişiler olduklarını söy-lemiyor. Konu kurtuluştur, ödüller değil. Hıristiyan olduklarını söyleyebilirler, ancak yaşamları, hiçbir zaman kurtulmamış olduklarını kanıtlamaktadır. Elbette Rab İsa’ya iman edip tövbe ederek kurtulabilirler. Ancak gerçekten iman etmiş-lerse, o zaman bu günahlarında devam edemezler.

Mesih’in Tanrılığının, Mesih’in ve Tanrı’nın Egemenliği’nde ifadesiyle belirtildiğine dikkat ediniz. Mesih, egemenliğin Yöneticisi olarak Baba Tanrı ile eşit düzeydedir.

5:6   Dünyada birçok kimse cinsel ahlâksızlığa karşı daha yumuşak ve hoşgörülü bir tutum takınmaktadır. Bedensel isteklerin tatmininin gerekli ve yararlı olduğunu, bunların bastırılmasının sapkın ve bastırılmış kişiliklerin ortaya çıkmasına yol açtığını belirtirler. Ahlâk kurallarının çoğu, içinde yaşadığımız kültürle ilişkilidir. Tanrı sözünün zina ve sapıklık sayıp yasakladığı evlilik öncesi ve homoseksüel ilişkiler kültür içinde kabullenildiği zaman, yasal hale getirilmesi gerektiğini savunanlar vardır. İlginçtir ki, kilisede üst düzey görevlerde bulunan bazı kişiler bile cinsel günahların kabul edilebilir olduklarını öne sürmektedirler. Kiliseye gelip de görevli olmadığı halde yardımda bulunan kişilerin savunduğu ahlâk ilkelerini doğru bulup onları destekleyen birçok din adamı da bozuk düşüncelerin geçmişte kaldığını belirtmektedirler.

Hıristiyanlar bu tür boş sözlere kanmamalıdırlar. Bu şeylerden ötürü Tanrı-nın gazabı söz dinlemeyenlerin üzerine gelir. Rab’bin fuhuş ve zinaya karşı takındığı tavır, Moav kadınlarıyla günah işleyen yirmi dört bin İsrailli’nin yok edildiği olaya bakıldığında anlaşılır (Say.25:1-9). Rab’bin homoseksüelliğe olan yaklaşımı da gökten gelen ateş ve kükürtle yok edilen Sodom’la Gomora’dan anlaşılmaktadır (Yar.19:24, 28).

Tanrı’nın gazabı yalnızca doğaüstü cezalarla kendini göstermez. Cinsel günahlarda devam edenler, değişik biçimde O’nun yargısına uğrarlar. Zührevi has-talıklar ve AIDS gibi fiziksel sonuçlar söz konusu olur. Suçluluk duygusundan kaynaklanan ruhsal ve sinirsel bozukluklar da ortaya çıkabilir. Kişilik değişik-likleri olur, kadınsı olanlar daha kadınsı hale gelebilir (Rom.1:27). Elbette en sonunda fuhuş ve zina yapanlar Tanrı’nın sonsuz yargısına çarptırılacaklardır (İbr.13:4). Söz dinlemeyenlere, Adem’in soyundan gelip aynı yolda devam eden ve Tanrı’ya karşı çıkanlara merhamet gösterilmeyecektir (Va.21:8).

5:7   İmanlılar Tanrı’nın hoşlanmadığı davranışlarda bulunmamaları için uyarılırlar. Bu tür davranışlar Mesih’in adını lekeler, diğerlerinin yaşamlarını bozar, kişinin kendi tanıklığını tahrip eder ve günaha karşılık olan cezaları davet eder.

5:8   Elçi şimdi de 7. ayetteki emrini güçlendirmek için ışık ve karanlık üzerine etkili bir konuşma yapar (8–14. ayetler). Efesliler bir zamanlar karanlıktılar, ama şimdi Rab’de ışıktırlar. Pavlus onların karanlıkta olduklarını söylemiyor, bizzat karanlık olduklarını söylüyor. Şimdi Mesih’le birleşip ışık olmuşlardır. O ışıktır ve onlar O’ndadır. Dolayısıyla da şimdi onlar Rab’de ışıktır. Bundan böyle de davranışları konumlarına uygun olmalıdır. Işığın çocukları olarak yaşamaları gerekir.

5:9   Bu ayet, ışıkta yürüyenlerin meyvelerini açıklar. Ruh’un^34 meyvesi her tür iyilik, doğruluk ve gerçeği içerir. İyilik ahlâksal güzellikleri içine almaktadır. Doğruluk, Tanrı ve insanla ilgili işlerdeki güveni ifade eder. Gerçek dürüstlük, adalet ve gerçekliği içerir. Tüm bunları bir araya getirdiğinizde Mesih’le dolu bir yaşamın ışığı, kasvetli karanlıktan dışarı parıltılar saçar.

5:10   Işıkta yürüyenlerin yaşamlarında yalnızca önceki ayette geçen meyveler gözükmekle kalmaz, onlar Rab’bi neyin hoşnut ettiğini de öğrenirler. Her düşünce, söz ve eylemi denetlerler. Rab bu konuda ne düşünür, O’nun açısından baktığımızda olaylar nasıl görünür gibi sorularla yaşamın her alanı incelemeye alınır – konuşmalar, yaşam standardı, giysiler, kitaplar, iş, eğlence, zevkler, eşyalar, arkadaşlıklar, tatiller, otomobiller ve sporlar.

5:11   İmanlılar ortak olarak ya da hoşgörü göstererek karanlığın meyvesiz işlerine katılmamalıdırlar. Hem Tanrı, hem insan için karanlığın bu işleri meyvesizdir. İnsanların yaşamlarındaki kuraklık, Pavlus’u Romalı Hıristiyanlara şu soruyu sormaya yöneltmiştir: “Şimdi utandığınız şeylerden o zaman ne kazancınız oldu?” (Rom.6:21). Bir zamanlar onlar da karanlığın meyvesiz işlerine katılmışlardı, loş ışıkların, perde arkalarının, kilitli kapıların ve gizli odaların dünyasına aittiler. İnsanın karanlığa olan doğal eğilimi ve eylemleri, ışığa olan nefretini yansıtır (Yu.3:19). İmanlı yalnızca karanlığın meyvesiz işlerinden uzak kalmaya değil, onları açığa çıkarmaya da çağrılmaktadır. Bunu iki şekilde gerçekleştirir; birincisi kutsal bir yaşam sürerek, ikincisi de Kutsal Ruh-un denetiminde söylenen düzeltici sözlerle.

5:12   Elçi şimdi de bir Hıristiyan’ın niçin ahlâksal bozulmaya karşı çıkması gerektiğini açıklıyor. İnsanların gizlice işledikleri rezil günahlar o denli alçaltıcıdır ki, bırakın işlemeyi onlardan söz etmek bile ayıptır. İnsanlar tarafından icat edilen, doğal olmayan günah biçimleri öylesine kötüdür ki, onları tanımlamak bile dinleyenlerin zihinlerini kirletir. Dolayısıyla Mesih inanlısına, bunlardan söz etmekten bile kaçınması öğretilir.

5:13   Işık karanlıktaki her şeyi açığa çıkarır. Dolayısıyla Hıristiyan’ın kutsal yaşamı, yenilenmemiş yaşamların günahlılığını açığa çıkarmaktadır. Duruma uygun azar sözcükleri de günahın gerçek karakterini gösterir. Blaikie şöyle bir açıklama yapar:

Örneğin Rabbimiz Ferisilerin ikiyüzlülüğünü azarladığında, onların davranışları öğrencilere fazla kötü görünmüyordu, ancak Mesih gerçeğin saf ışığını tutunca onların gerçek nitelikleri, yani kötü ve pis oldukları ortaya çıkmış oldu.35

13. ayetin ikinci kısmını şu şekilde yorumlamak daha uygun olabilir: Işık her şeyi açığa çıkaracaktır.36 Bu, Hıristiyanlar yaptıkları hizmetlerinde çevrelerine ışık saçarlarsa, diğerleri de ışığa gelir demektir. Kötü insanlar ışığın düzeltici etkisiyle ışığın çocukları haline gelirler.

Bu, elbette istisnaları olmayan bir kural değildir. Işığın etkisinde kalan herkes Hıristiyan olmamaktadır. Ancak ruhsal alemde ışığın kendini çoğaltması ilkesi vardır. Böyle bir ilkeyle, 1.Petrus 3:1’de, imanlı kadınların imanlı olmayan kocalarını örnek yaşamlarıyla Mesih’e kazanmalarını anlatan ayette karşılaşıyoruz: “Ey kadınlar, siz de kocalarınıza bağımlı olun. Öyle ki, kimileri Tanrı sözüne inanmasa bile, Tanrı korkusuna dayanan temiz yaşayışınızı görerek söze gerek kalmadan karılarının yaşayışıyla kazanılsınlar.” Böylece Hıristiyan kadınların ışığı, inanmayan kocalarının karanlığını yenmekte ve onları da aydınlatmaktadır.

5:14   İmanlı kişinin yaşamı daima vaaz verir gibi olmalı, çevredeki karanlığı açığa çıkarmalı ve inanmayanlara şu çağrıyı yapmalıdır:

“Uyan ey uyan!

Ölümden diril!

Mesih senin üzerine

Işık saçacak.”

Bu, ruhsal olarak ölü ve karanlıkta uyumakta olanlara seslenen ışığın sesidir. Işık onları hayata ve aydınlanmaya çağırmaktadır. Eğer çağrıya yanıt verirlerse Mesih onların üzerine ışık saçacaktır.

5:15   Pavlus bundan sonraki ayette yanlış adımlarla doğru davranışların olumlu ve olumsuz yönlerini ele almaktadır. İlkin genel bir çağrıda bulunur: Bilgelikten yoksun olanlar gibi değil, bilgeler gibi yaşayın. Daha önce de belirtildiği gibi, yaşayın sözcüğü anahtar sözcüklerden biridir. Yedi kez, “yaşamdaki etkinliklerin tümünü” tanımlamak için kullanılır. Dikkatli yaşamak, Tan-rı’nın çocukları olarak bulunduğumuz konuma uygun yaşamaktır. Bilgelikten yoksun olanlar gibi yaşamak, bu yüksek düzeyden dünyevi insanların düze-yine inmek demektir.

5:16   Bilgeliğe göre yaşamak bizi fırsatı değerlendirmeye, zamanı kurtarmaya çağırmaktadır. Her yeni gün, bambaşka olanakların kapılarını açar. Fırsatı değerlendirmek, kutsal yaşamak, merhamet edip yardımda bulunmak anlamına gelir. Durumun bu kadar acil olmasının nedeni, içinde yaşadığımız günlerin kötü olmasıdır. Bu bize, Tanrı’nın sonsuza dek insanla ilgilenmeyeceğini, lütfun yakında sona ereceğini ve yeryüzündeki hizmet, tapınma ve tanık-lıkta bulunma fırsatlarının yakında sona ereceğini hatırlatmaktadır.

5:17   Bu nedenle akılsız olmayıp Rab’bin isteğinin ne olduğunu anlamalıyız. Bu çok önemli bir noktadır. Zamanın kısalığı ve kötülüğün çokluğu nedeniyle günlerimizi, kendi seçtiğimiz işlerin peşinde koşturarak, telaş içinde geçirme eğiliminde olabiliriz. Bu, gücümüzü harcamaktan başka bir işe yaramaz. Önemli olan, Tanrı’nın her gün için olan isteğini anlayıp yerine getirmektir. Etkili ve verimli olmanın tek yolu budur. Rab’bin işinde kendi gücümüzle, kendi isteğimize göre çalışmaya dalmak ve Rab’bin isteğinin tamamen dışında kalmak çok kolaydır. Bilgeliğe giden yol, yaşamımız için Tanrı’nın isteğinin ne olduğunu anlamak ve sonuna kadar onu izlemektir.

5:18   Şarapla sarhoş olmayın, bu sizi sefahate götürür. Birçok imanlının kesinlikle şarap içmediği günümüzde böyle bir buyruk, Kuzey Amerika kültürüne göre oldukça şaşırtıcıdır. Ancak Kutsal Kitap’ın her kültürden insan için yazılmış olduğunu ve şarabın birçok ülkede sık kullanılan bir içecek olduğunu anımsamalıyız. Kutsal Yazılar şarabı değil, onun kötülük için kullanımını yasaklar. Şarap ilaç olarak bile önerilmektedir (Özd.31:6; 1Ti.5:23). Rab İsa Ce-lile’nin Kana köyündeki düğünde, içecek olarak kullanılsın diye şarap yapmıştı (Yu.2:11).

Ancak şarabın aşağıdaki biçimlerde kullanılması kötü sonuçları nedeniyle yasaklanmıştır:

1. Aşırılığa yol açarsa (Özd.23:29-35),

2. Alışkanlık haline gelirse (1Ko.6:12),

3. Bir başka imanlının zayıf vicdanını kötü yönde etkilerse (Rom.14:13; 1Ko.8:9),

4. Bir imanlının toplum içindeki tanıklığını zedeler, dolayısıyla da Tanrı’yı yüceltmesini engellerse (1Ko.10:31),

5. Hıristiyan kişinin kafasında bir konuda en küçük bir kuşku varsa (Rom. 14:23).

Pavlus’un şarapla sarhoş olmaya karşılık önerdiği yol ise Ruh’la dolu olmaktır. Bu bağlantı ilk başta bizi şaşırtsa da, bir karşılaştırma yaptığımızda elçinin neden bu şekilde bir bağlantı kurduğunu anlayabiliriz.

İlkin, bu ikisi arasında belirli benzerliklerin olduğunu görürüz:

1) Her iki durumda da kişi kendi dışında bir gücün etkisi altındadır. Birinde zehirleyici bir sıvının gücü söz konusuyken, diğerinde Ruh’un gücü söz konusudur.

2) Her iki durumda da kişi ateşlidir. Pentikost gününde Ruh’un yol açtığı ateşliliğin taze şaraptan olduğu sanılmıştı (Elç.2:13).

3) Her iki durumda da kişinin yaşamı etkilenir. Sarhoş kişi fiziksel yönden etkilenir, bunun yanında davranışları da ahlaksal açıdan bozulur.

Ancak bu iki durumun birbiriyle tümüyle karşıt olduğu iki nokta vardır:

1) Sarhoşlukta sefahat ve ayyaşlık varken, Ruh’la dolu olmada böyle bir şey yoktur.

2) Sarhoşlukta özdenetim yitirilirken, Ruh’un meyvesinde özdenetim vardır (Gal.5:23).

Ruh’la dolan bir imanlı hiçbir zaman kendini denetleyemeyeceği bir duruma düşmez, çünkü peygamberin ruhu her zaman peygamberin denetimi altındadır (1Ko.14:32).

Ruh’la dolu olmak Kutsal Kitap’ta bazen Tanrı’nın yüce bir armağanı gibi gösterilir. Örneğin vaftizci Yahya annesinin karnındayken Kutsal Ruh’la doldurulmuştu (Luk.1:15). Böyle bir durumda kişi onu herhangi bir ön koşul olmaksızın alır. Bu, çalışarak ya da duayla elde edilebilecek bir şey değildir, Rab kendi arzusuna göre verir. Burada Efesliler 5:18’de imanlı kişiye Ruhla dolu olması emredilir. Burada o kişiye düşen bir görev de söz konusudur. Belli koşullara uymak zorundadır. Bu uyum, kendiliğinden ortaya çıkan bir şey değil, itaatin sonucudur.

Bu nedenle Ruh’la dolu olmakla, O’nun verdiği diğer görevler arasındaki farkın ayırt edilmesi gerekir. Aşağıdakilerle aynı türde bir durum söz konusu değildir:

1) Kutsal Ruh’un vaftizi. Bu, Ruh’un imanlıyı Mesih’in Bedenine dahil etme işidir (1Ko.12:13).

2) Yaşama. Kutsal Ruh imanlının bedeninde yaşar ve kutsallık, tapınma ve hizmet için ona güç verir (Yu.14:16).

3) Meshetme. Ruh’un Kendisi, Tanrı’nın çocuğuna Rab’bin özelliklerini öğreten kutsamadır (1Yu.2:27).

4) Güvence ve mühür. Önceden de gördüğümüz gibi, Kutsal Ruh güvence olarak imanlının mirasını garanti altına alırken, mühür olarak da imanlıyı miras için güvence altına alır (Ef.1:13-14).

Bunlar, kişi kurtuluşa kavuştuğu anda Ruh’un kendisinde gerçekleştirdiği işlerden bazılarıdır. Mesih’te olan herkes Kutsal Ruh’un vaftizine, Kutsal Ruh-un kişinin yüreğinde yaşamasına, meshedilişe, güvenceye ve mühre kavuşur.

Ancak Kutsal Ruh’la dolmak farklıdır. Bu, imanlının yaşamında bir kez yaşanan bir deneyim değil, devam eden bir süreçtir. Cümleyi tam olarak çevirmek istersek şöyle dememiz gerekir: “Ruh’la dolu olmaya devam edin.” Bu, bir anlık deneyim şeklinde başlamış olsa da, daha sonra sürüp gitmektedir. Bugünkü doluluğun yarına yararı olmaz. Elbette bu arzu edilen bir şeydir. İmanlının yeryüzündeki ideal durumu da bu olmalıdır. Bu, Kutsal Ruh’un, imanlının yaşamında kederlenmeden varlığını sürdürmesi ve imanlının da Tanrı’nın kendisi için yap-mış olduğu plana uygun şekilde yaşaması anlamına gelir.

O zaman bir imanlı nasıl Ruh’la dolu olabilir? Elçi Pavlus burada bize bunu anlatmıyor, dolu olmamızı emrediyor. Ancak dikkat ettiğimizde, Ruh’la dolu olmak için bazı koşulların gerekli olduğunu görürüz:

1) Yaşamımızda farkında olarak işlediğimiz tüm günahlarımızı itiraf edip terk etmeliyiz (1Yu.1:5-9). Günahın kutsal bir kişinin yaşamında etkin olamayacağı açıktır.

2) Kendimizi tümüyle O’nun denetimine bırakmalıyız (Rom.12:1-2). Bu, isteklerimizi, zekamızı, bedenimizi, zamanımızı, yeteneklerimizi ve yüreklerimizdeki hazineleri teslim etmek anlamına gelir. Yaşamımızın her alanı O’nun egemenliğine bırakılmalıdır.

3) Mesih’in sözünün içimize yerleşmesine izin vermeliyiz (Kol.3:16). Bu, Sözü okuyup çalışmayı ve itaati içerir. Mesih’in sözü içimizde olursa Ruh’la dolu bir kişi olmuş oluruz (Kol.3:16; Ef.5:19).

4) Son olarak da benliğimizden sıyrılmalıyız (Gal.2:20). Bir kaba yeni bir şey koymadan önce eskisinin boşaltılması gerekir. O’nunla dolu olmak için benliğimizin boşaltılması zorunludur.

İsmi bilinmeyen bir yazar şöyle der:

Günahınızın yükünden kurtulup Mesih’in tamamlanmış işine dayanmış olduğunuza göre, yaşamınızın ve hizmetinizin tüm yükünü de bırakıp kendinizi içinizde çalışmakta olan Kutsal Ruh’a bırakın. Her sabah Kutsal Ruh’la yönlendirilmek üzere kendinizi inkar edin. Sizi ve yaşadığınız günü yönlendirsin diye O’na bağlı olmayı, O’na itaat etmeyi, O’nun tarafından yönlendirilmeyi dileyin. Sizi uyarmasını, eğitmesini ve isteklerini gerçekleştirmek için sizi kullanmasını istemeyi alışkanlık haline getirin. Duygulara ya da görünüşe bakmadan O’na güvenmeyi arayın. Kutsal Ruh’a inanmalı ve yaşamlarımızın yöneticisi olarak kabullenip O’na itaat etmeliyiz. Kendimizi yönetme çabalarımızı bırakırsak Ruh’un meyvesi bizde belirecek ve Tanrı’nın yüceliğine adanacaktır.

Kişi Ruhla dolu olduğunu anlayabilir mi? Aslında Rab’be yaklaştıkça kendi günahlarımızı ve değersizliğimizi daha çok fark ederiz (Yşa.6:1-5). O’nun huzurunda kendimizde övünecek hiçbir şey bulamayız (Luk.5:8). Başkalarının önünde ruhsal bir üstünlük ya da “birşeylere erişmişlik” hissi duyamayız. Ruh-la dolu olan imanlı kendisiyle değil, Mesih’le meşgul olur.

İmanlı, Tanrı’nın kendisinde ve kendi yaşamı aracılığıyla çalışmakta olduğunu anlar. Bazı şeylerin yaşamında doğaüstü bir şekilde gerçekleştiğini görür. Olaylar mucizevi bir şekilde gerçekleşir. İnsanların yaşamlarında Tanrı’nın etkisi görülür. Olaylarda tanrısal plana uygun bir gidişat görülür. Doğa güçleri bile onun yanındadır, sanki Rab’bin yarış arabasının tekerleklerine zincirlenmiş-lerdir. İmanlı kişi, tüm bunları görüp Tanrı’nın kendisinde ve kendisi aracılığıyla çalıştığını fark eder, ancak bunun kendi gücüyle olmadığının da farkındadır. Her şeyi gerçekleştirenin Rab olduğunu bilir.

5:19   Elçi şimdi de Ruh’la doluluğun dört sonucunu açıklar. Birincisi Ruh-la dolu Hıristiyanlar birbirlerine mezmurlar, ilahiler ve ruhsal ezgiler söy-lerler. Tanrı ile dolu olmak, kişinin ağzını açıp Rab’den söz etmesine yol açar ve yüreğindekileri diğerleriyle paylaşır. Bazıları bu üç kategoriyi de Mezmurlar kitabının bölümleri olarak görse de, bizce Mezmurlar yalnızca Davut, Asaf ve diğerlerinin esinlenmiş yazılarıdır. İlahiler doğrudan Tanrı’ya hamt ve tapınma-yı içeren esinlenmemiş şarkılardır. Ruhsal ezgiler ise Tanrı’ya hamttır: Yüreği-nizde Rab’be nağmeler yükseltin, terennüm edin. Ruh’la dolu yaşam, se-vinçle dolup taşan bir pınardır (Elç.13:52). Örnek olarak Zekeriya’yı verebiliriz. Kutsal Ruh’la dolduğunda tüm yüreğiyle Rab’be ezgiler söylemişti (Luk.1:67-79).

5:20   Üçüncü sonuç şükretmedir. Durmadan, her şey için Rabbimiz İsa Mesih’in adıyla Baba Tanrı’ya şükredin. Ruh’un egemen olduğu yerde Tan-rı’ya minnettarlık, derin bir takdir duygusu ve bunun dışavurumu vardır. Bu, arada bir olan bir şey değil, devamlı bir şeydir. Yalnızca hoş durumları değil, her şeyi içerir. Herkes güneş ışığı için şükredebilir, ancak yaşamın fırtınalarında şükredebilmek için Ruh’un gücü gereklidir.

Mutluluğa giden en kestirme ve emin yol şudur:

Başınıza gelen her şey için Tanrı’ya şükretmeyi bir kural haline getirin. Çünkü başınıza gelen bir dert nedeniyle Tanrı’ya şükrederseniz, o sorunu bir berekete dönüştürmüş olursunuz. Mucizeler yapabilecek bir durumda bile olsanız, şükran dolu bir ruhun başardığını başaramazsınız, çünkü şükran dolu ruhun, tek bir söz bile söylemeksizin, olayları, mutluluğa dönüştürmeye gücü yeter.

5:21   Ruh’la dolu olmanın dördüncü ölçütü Mesih’e duyduğunuz saygıdan ötürü birbirinize bağımlı olmanızdır. Erdman şunları öğütlemektedir:

Bu, sık sık ihmal edilen bir cümledir. Hıristiyanların çok seyrek uyguladığı bir ruhsallık testidir. Birçok kişi haleluya demenin, övgü dolu ilahiler söylemenin, bilinen sözcüklerle ya da “bilinmeyen dillerde” hamtlar sunmanın, “Ruhla dolu olmanın” kanıtları olduğunu düşünür. Ama tüm bunlar sahte aldatıcı ve anlamsız olabilir. Diğer Mesih inanlılarına bağlı olmak, dürüst ve uygun davranmak, alçakgönüllü olmak, tartışmadan kaçınmak, tahammül ve nezaket göstermek Ruh’un gücünün tartışılmaz kanıtlarıdır. Birbirine bağımlı olmak Mesih’e olan saygıdan doğmalıdır ve O’nu her şeyin Efendisi ve Rab olarak kabullenmek gereklidir.37

Öyleyse Ruh’la dolu olmanın dört sonucu şunlardır: Konuşmak, ilahi söylemek, şükretmek ve bağımlı olmak. Bunlarla bağlantılı olan en az dört sonuç daha vardır:

1) Rab’be tanıklıkta (Elç.4:8-12,31; 13:52; 14:3) ve günahı azarlamada (Elç. 13:9-12) cesaret.

2) Hizmette güçlü olmak (Elç.1:8; 6:3,8; 11:24).

3) Bencillik yerine cömertlik (Elç.4:31,32).

4) Mesih’i (Elç.9:17,20) ve Tanrı’yı yüceltmek (Elç.2:4,11; 10:44-46).

Biz de kendimizin değil, Tanrı’nın yüceliği için Ruh’la dolu olmayı arzulamalıyız.

Ç. İmanlının Evinde Kişisel Kutsallığa Çağrı (5:22 – 6:9)

5:22   Burada yeni bir bölüme geçilse de önceki ayetle yakın bir ilişki söz konusudur. Orada Pavlus tanrısal doluluğun bir sonucu olarak birbirine bağımlı olma konusuna değinmişti. 5:22 ile 6:9 arasındaki bölümde Mesih inanlısının evinde bağımlı olmasının Tanrı’nın isteğine uygun olduğu üç konuya değinir:

Kadınlar kocalarına bağımlı olmalıdır.

Çocuklar anne ve babalarına bağımlı olmalıdır.

Köleler efendilerine bağımlı olmalıdır.

Tüm imanlıların Mesih’te bir olması, yeryüzündeki ilişkilerin ortadan kalktığı anlamına gelmez. Tanrı’nın koyduğu yönetim biçimine saygılı olmayı sürdürmemiz gerekir. İyi düzenlenmiş her toplumda iki temel direk vardır: Yetki ve bağımlı olma. Bazılarının yetkili bazılarının da o kurala uyan kişi konumun-da olması gerekir. Bu temel ilke Tanrı’nın yönetiminde de bulunur: “Mesih’in başı Tanrı’dır” (1Ko.11:3). Yeryüzündeki yönetimlere izin veren Tanrı’dır. Bir yönetim ne denli kötü olursa olsun, Tanrı’nın gözünde yönetimsizlikten iyidir. O nedenle de Rab’be başkaldırmaksızın O’na itaat etmemiz gerekir. Yönetimin olmaması anarşi yaratır ve hiçbir toplum da böyle bir ortamda varlığını sürdü-remez.

Evde de aynı durum geçerlidir. Bir başın olması ve o başa itaat edilmesi gerekir. Tanrı baş olma görevini erkeğe vermiştir. O önce erkeği, sonra da erkek için kadını yaratarak bunu belirlemiştir. Dolayısıyla yaradılışın amacında erkeği yetkili, kadını da itaat edecek konuma koyma vardır.

İtaat etmek hiçbir zaman aşağı olma anlamına gelmez. Rab İsa, Baba Tan-rı’ya itaat eder, ancak hiçbir şekilde O’ndan aşağı değildir. Kadın da erkekten daha değersiz değildir. Adanmışlık, sempati, çalışkanlık ve azim gibi alanlarda kadın daha üstün olabilir. Ancak kadınlardan kocalarına Rab’be bağımlı olur gibi bağımlı olmaları istenmektedir. Kadın kocasına bağımlı olurken Rab’be bağımlı olmuş gibi olmaktadır. Bu, her türlü isyan ve isteksizliği ortadan kaldı-racaktır.

Tarih, Tanrı’nın isteklerine itaatsizlikten kaynaklanan karışıklık örnekleri ile doludur. Havva, liderliği ele geçirip kocasından bağımsızca hareket ederek günahı tüm kötü sonuçlarıyla birlikte insanlığa sokmuş oldu. Yakın geçmişte de birçok sapık tarikat, Tanrı’nın istemediği biçimde yetkileri ele geçiren kadınlar tarafından ortaya çıkarılmıştır. Tanrı’nın yolundan çıkan kadınlar yerel bir topluluğu bozabilir, bir evliliği bitirebilir ve bir yuvayı yıkabilirler.

Öte yandan Tanrı’nın verdiği görevi yerine getiren bir kadından daha hoş bir şey olamaz. Böyle bir kadının tüm özellikleri Süleyman’ın Özdeyişleri 31. bölümde verilmiştir. Rab’bi hoşnut eden kadının ve annenin kalıcı bir tanımı verilmiştir.

5:23   Kadının itaat etmesinin gerekçesi erkeğin onun başı olmasıdır. Bu ilişki, Mesih’in kiliseyle olan ilişkisi gibidir. Mesih bedenin kurtarıcısı olarak kilisenin başıdır. (Buradaki Kurtarıcı sözcüğü J.N. Darby’nin çevirisinde 1.Ti-moteos 4:10’daki Koruyucu anlamına da gelebilir). Bu nedenle erkek kadının başı olduğu gibi koruyucusudur da. Baş olarak sever ve yönlendirir, koruyucu olarak da korur ve gereksinimlerini karşılar.

Bugün hepimizin bildiği gibi bu öğretiye yaygın bir şekilde karşı çıkma söz konusudur. Birçok kişi Pavlus’u katı bir bekâr, kadın düşmanı ve şovenist olmakla suçlar. Ya da onun görüşlerinin o günkü geleneklere uygun olup bugün geçerli olamayacağını öne sürerler. Elbette bunlar Kutsal Yazılar’a karşı doğrudan bir saldırıdır. Bu sözler yalnızca Pavlus’un değil, aynı zamanda da Tan-rı’nın sözleridir. Bu sözleri reddetmek Tanrı’yı reddetmek olur ki, bu da sadece sıkıntı ve dert getirir.

5:24   Hiçbir şey, kadının rolünü, kilisenin Mesih’in Gelinine benzetilmesi kadar yüceltemez. Kilisenin itaati kadına da örnek olmalıdır. Kadın her durum-da, yani Tanrı’nın isteğine uygun olan her durumda kocasına bağımlı olmalıdır. Ancak kocası onun Rab İsa’ya karşı gelmesini isterse, elbette ki, kocasına itaat etmesi beklenemez. Ancak kadın, kocası imanlı olmasa bile, yaşamın her ala-nında, kocasına itaat etmelidir.

5:25   Bu buyruklar yalnızca kadınlara yönelik olup kocaları içermeseydi, taraf tutan bir tutum söz konusu olurdu. Kocalardan da belli davranışları isteyen Kutsal Yazılar’daki harika dengeye dikkat edin. Kocalardan istenen, karılarını sürekli itaat altında tutmaları değil, onları Mesih’in kiliseyi sevdiği gibi sevmeleridir. Herhalde hiçbir kadın kendisini Mesih’in kiliseyi sevdiği gibi seven bir kocaya itaat etmeye karşı çıkmaz. Bir yazar, karısını çok sevdiği için Tanrı’yı üzeceği korkusunu taşıyan biri hakkında yazmıştı. Bir Mesih inanlısı ona karısını, Mesih’in kiliseyi sevdiğinden daha çok sevip sevmediğini sordu. O da “hayır” diye yanıtladı. “Bunun mümkün olabilmesi için Mesih’in sevgisinin de ötesine geçebilmek gerekir.” Mesih’in kiliseye olan sevgisi burada, geçmişten bugüne ve geleceğe uzanan 3 harika şekilde açıklanır. O, kiliseye olan sevgisini geçmişte kendini feda ederek göstermişti. Bu, O’nun çarmıhtaki ölümünü işaret eder. Orada kendine bir Gelin alabilmek için en yüksek ücreti ödemiştir. Havva’nın Adem’in kaburga kemiğinden yaratılması gibi, kilise de Kur-tarıcı’nın yaralı böğründen yaratılmıştır.

5:26   O’nun kiliseye olan sevgisi günümüzde, kutsama işinde ortaya konulmaktadır. Mesih kiliseyi suyla yıkayıp Tanrısal sözle temizleyerek kutsal kılmak için kendini feda etti. Kutsal kılmak ayırmak anlamına gelir. Kilise konum olarak zaten kutsal kılınmış durumdadır, ayrıca her geçen gün biraz daha kutsal kılınmaktadır. Ester’in Kral Ahaşveroş’a sunulmadan önce bir yıl süreyle hazırlanması gibi, topluluk da ahlâksal ve ruhsal bir hazırlık sürecinden geçmektedir (Est.2:12-16). Kutsama, Tanrısal sözün temizlemesiyle olmaktadır. Bunun anlamı, inanlıların yaşamlarının Mesih’in sözlerini işitip onlara itaat etmekle temizlendiğidir. Bu nedenle İsa öğrencilerine şöyle demiştir: “Size söylediğim sözle siz şimdiden temizsiniz” (Yu.15:3). Kutsama da özel duasıyla ilişkilidir: “Onları gerçekle kutsal kıl. Senin sözün gerçektir” (Yu.17:17). Mesih’in kanının, günahın suçunu ve cezasını bir kerede temizlediği gibi, Tanrı’nın sözü de günahın yol açtığı kiri sürekli olarak temizler. Kilise günümüzde suyla değil, Tanrı sözüyle yıkanıp temizlenmektedir.

5:27   Geçmişte Mesih’in sevgisi kurtuluşumuzla ortaya konmuştu. Günümüzde ise kutsanmamızda ortaya konmaktadır. Gelecekte ise yüceltilmemizle ortaya konacaktır. O, kiliseyi üzerinde leke, buruşukluk ya da buna benzer bir şey olmadan, görkemli biçimde kendine sunacaktır. Amacı kilisenin kutsal ve kusursuz olmasıdır. Gelin o zaman güzelliğin ve ruhsal mükemmelliğin doruğuna ulaşmış olacaktır.

A.T. Pierson haklı olarak şöyle der:

Düşünün bir kez. Sonuçta yüce olanın gözü bize baktığında, kendi lekesiz kutsallığına zarar verecek hiçbir leke ya da buruşukluk görmeyecek. Ne inanılmaz bir şey!38

F.W. Grant da aynı düşüncededir:

Onda yaşlılığın hiçbir belirtisi, hiçbir bozukluk olmayacak. Sonsuzluğun ve sonsuz gençliğin tomurcuğu, yorulmaz ve çürümek bilmez taze duygular olacak. Kilisenin geçmişine baktığımızda, Tanrı’nın günah ve kötülük üzerindeki görkemli zaferini bilmeseydik, bunları okumak oldukça garip olurdu.39

5:28   Pavlus, Mesih’in kiliseye olan sevgisini harikulade bir anlatımla aktardıktan sonra kocalara dönüp izlemeleri gereken yolu anımsatır: Kocalar da karılarını kendi bedenleri gibi sevmelidir. Mesih’in sevgisi gibi, karılarını kendi bedenleri gibi sevmelidirler.

Grekçe metinde “kendi” sözcüğü 22-33. ayetler arasında altı kez geçer. “Kendi” sözcüğünün vurgulanması, Tanrı’nın kendi halkı için isteğinin tek eşlilik olduğunu belirtir. Eski Antlaşma’da çok eşliliğe izin verildiyse de hiçbir zaman onaylanmamıştır.

Pavlus’un karı-koca arasındaki yakın ilişkiyi tanımlama biçimi de ilginçtir. Karısını seven erkeğin kendini (28. ve 33. ayetler) ve “kendi bedenini” (28-29. ayetler) sevdiğini söyler. Evlilik gerçek bir birlikteliği içerdiği ve iki kişi bir olduğu için karısını seven erkek, aslında kendini sevmektedir.

5:29   İnsan kendi bedenine özen gösterme güdüsüyle doğar. Onu besler, temizler, giydirir, acı, sıkıntı ve zarardan korur. Varlığını sürdürmesi bu özene bağlıdır. Bu istekli ilgi, Rab’bin topluluğuna olan ilgisinin soluk bir gölgesidir.

5:30   Çünkü bizler O’nun bedeninin üyeleriyiz. Tanrı’nın lütfu büyüleyicidir! Yalnızca bizi günahtan ve cehennemden kurtarmakla kalmaz, bizi Mesih’e, O’nun bedeninin üyeleri yaparak bağlar. O bizi Kendi Bedeni gibi sever ve bu sevgiyi anlatabilmek için bu örnek verilmiştir. Harika bir özenle besler, kutsar ve eğitir. Ne güven verici bir şey: Bedenin Başı, üyeleri olmadan cennette yalnız bulunmayacaktır. Ortak bir yaşamla O’na bağlanmış durumdayız. Üyeleri etkileyen her şey Başı da etkiler.

5:31   Elçi, Tanrı’nın, evlilik ilişkisini kurarken tasarlamış olduğu şeyi açıklamak için Yaratılış 2:24. ayeti kullanmaktadır. İlk olarak erkeğin karısına olan bağlılığının, ailesine olan bağlılığının üstünde olması gerektiğine değinir. Erkek evlilik ilişkisinin yüce amacını gerçekleştirmek için ailesini bırakacak ve karısına bağlanacaktır. İkinci özellik ise kadın ve erkeğin tek bir beden haline gelmesidir. İki kişinin gerçek bir birlikteliği söz konusudur. Bu iki temel nokta akılda tutulursa, hem eşlerin anne babalarıyla çıkabilecek sorunlar, hem de evlilik içi sürtüşmeler kolayca çözümlenebilir.

5:32   Bu sır büyüktür; ben bunu Mesih ve kiliseyle ilgili olarak söylüyorum. Pavlus şimdi de evlilik tartışmasının doruk noktasına varmaktadır. Şim-diye dek bilinmeyen harika bir gerçeği dile getirmekte ve bunu kadının koca-sıyla olan ilişkisine benzetmektedir.

Pavlus bu sır büyüktür derken, çok gizemli bir durumdan söz etmiyor. Gerçeğin ima ettiği şeylerin harika şeyler olduğunu belirtiyor. Sır önceki çağlarda Tanrı’da saklı olup şimdi açıklanmış olan görkemli amaçtır. Bu amaç da değişik uluslardan insanları O’nun yüce Oğlu’nun Bedeni ve Gelini olmaya çağırmaktadır. Dolayısıyla evlilik ilişkisi, en mükemmel örneğini Mesih ile kilise arasındaki ilişkide bulmaktadır.

“Rab ile tek ruh”

Yücelmiş İsa

Kanını akıttığı kiliseyi

Bedeni ve Gelini sayar!

- Mary Bowley Peters

5:33   Bu son ayet, elçinin kadınlar ve kocaları için söylediklerinin bir özetidir. Kocalara son öğüt şudur: İstisnasız her biriniz karısını kendisi gibi sevsin. Yalnızca kendini sevme şeklinde değil, onun da sizinle bir olduğunun farkında olarak sevmeli. Kadınlara da şöyle seslenir: Kadın da kocasına saygı göstersin. Şimdi bir an için durun ve düşünün! Bugün bu ilahi emirler Hıristiyanlarca

geniş çapta uygulansaydı ne olurdu? Yanıt bellidir. Kavga, ayrılma ve boşanma olmazdı. Evlerimiz cennet gibi olurdu.

6:1   5. bölümde Ruh’la dolu olmanın sonuçlarından birinin, birbirine bağımlı olmak olduğunu öğrenmiştik. Örneğin Ruh’la dolu bir kadının kocasına bağımlı olduğunu görmüştük. Şimdi de Ruh’la dolu çocukların anne ve babalarına isteyerek bağımlı olduğunu öğreniyoruz. Tüm çocukların en önemli görevi, Rab yolunda anne babalarının sözünü dinlemektir. Çocukların ya da anne babanın Hıristiyan olup olmaması bir şeyi değiştirmez. Aile-çocuk ilişkisi yalnız inanlılar için değil, herkes için geçerlidir. Bu emirde çocuklardan Rab’be itaat edercesine söz dinlemeleri istenmekle, itaatlerinin sanki Rab’be itaat eder gibi olması amaçlanmaktadır. Ayrıca Tanrı’nın isteğine uygun olan her konuda söz dinlemeleri gereklidir. Eğer anne babaları onlardan günah işlemelerini isterlerse onların bu emre itaat etmesi beklenmemelidir. Böyle bir durumda çocukların kibarca buna karşı çıkması ve sonuçlarına da karşılık vermeden katlanması gereklidir. Bununla birlikte diğer durumlarda itaat etmelidirler.

Söz dinlemelerini gerektiren dört neden verilir. İlki doğru olması nedeniyledir. Olgunlaşmamış ve tecrübesiz olanın daha yaşlı ve hikmetli olan anne babanın sözünü dinlemesi, aile yapısının temel taşlarından biridir.

6:2   İkinci nedeni Kutsal Yazı’ya uygun olmasıdır. Pavlus burada Mısır’dan Çıkış 20:12’yi örnek gösterir: Annene babana saygı göster (Ayrıca bkz. Yas. 5:16). Anne babaya saygıyı içeren bu emir, On Emir’in ilkidir ve aileye saygı, sevgi ve itaatle bağlı olunması istenir.

6:3   Üçüncü nedeni bu durumun çocukların yararına olmasıdır: İyilik bulmak için. Ailesinden hiçbir yasak ve kural öğrenmemiş bir çocuğun halini bir düşünün! Kişisel olarak çok zor durumda kalır ve sosyal yönden de katlanılması güç birisi olurdu.

Dördüncü neden de yaşama yöneliktir: Yeryüzünde uzun ömürlü olmak için. Eski Antlaşma döneminde anne babasına itaat eden bir çocuk uzun ömürlü olurdu. Bugün İncil döneminde bu istisnasız bir kural değildir. Çocuğun itaati her zaman uzun bir ömürle bağlantılı olmamaktadır. Gayet itaatkâr bir çocuk, küçük yaştayken ölebilir. Ancak genelde disiplinli ve itaatkâr bir yaşam, sağlık ve uzun ömürle paralellik göstermekte, isyankâr ve kayıtsız bir yaşam ise çabuk sona ermektedir.

6:4   Çocuklara verilen öğütler, babalarına verilenlerle dengelenir. Onların da mantıksız istekler, gereksiz sertlik ve rahatsız etmeyle çocuklarının öfkesini uyandırmaması gerekmektedir. Tersine çocuklar Rab’bin terbiye ve öğüdüyle büyütülmelidir. Terbiye bedensel olarak ya da sözle yapılan düzeltmeyi ve disiplini içerir. Öğüt; uyarma, azarlama ve paylamayı içerir. Çocuk eğitimi, Rab-bin Kutsal Kitap’ta açıklanan isteklerine uygun şekilde yapılmalıdır.

John ve Charles’ın da annesi olan ve on yedi çocuğu olan Susannah Wesley şöyle yazmıştı:

Çocuğa, isteklerine boyun eğmeyi öğretmeye çalışan anne-baba, bir ruhun yenilenmesi ve kurtulması için Tanrı’yla birlikte çalışıyor demektir. Bunlara karşı çıkan anne-baba Şeytan’a hizmet eder, inancın yaşama uygulanışına engel olur, kurtuluşu ulaşılmaz kılar ve çocuğun ruhunun ve bedeninin sonsuza dek mahvolmasına yol açar.40

6:5   Mesih inanlısının evindeki itaatin üçüncü ve son yönü kölelerin efendilerine itaatidir. Pavlus köleler sözcüğünü kullanırken hizmet edenlerle her tür işte çalışanları kasteder.

Çalışan kişinin ilk görevi, dünyadaki efendilerinin sözünü dinlemektir. Dünyadaki efendiler ifadesi bize, işverenin, işçisinin bedensel ve zihinsel işiy-le ilgilenebileceğini, ancak ruhsal ve vicdani konularda ona hükmedemeyece-ğini anımsatır.

İkinci olarak ise köleler saygılı olmalıdır. Saygı ve korku, gururun çiğnenmesini ve bayağılığı değil, Rab’bi ve işvereni üzme korkusunu ve saygıyı ifade eder.

Üçüncü olarak da bu hizmet vicdana uygun olarak, saf yürekle yapılmalıdır. Saat ücretimizin karşılığı olarak altmış dakika boyunca istekle çalışmalıyız.

Ayrıca Mesih’in işini yapıyormuş gibi istekle çalışmalıyız. Bu sözlerden normal bir iş ile Tanrı’nın işi arasında bir fark olmadığı anlaşılmaktadır. Her yaptığımız O’nun için olmalı, O’nu hoşnut edip adını yüceltmeye ve insanları O’na yöneltmeye hizmet etmelidir. En sıradan işler bile Tanrı’nın yüceliği için yapılırsa, soylu ve kutsal bir nitelik kazanır. Bulaşık yıkamak bile! Bu nedenle bazı inanlı ev hanımları mutfaklarına şu yazıyı asarlar: “Burada günde 3 kez kutsal bir görev yerine getirilmektedir.”

6:6   Yalnızca patron bakarken değil, göksel Efendimiz sürekli izliyormuş gibi daima çalışkan olmalıyız. İşveren yokken gevşeme eğilimi yaygın bir tutum ise de, bu doğru değildir ve dürüstlükten uzaktır. Mesih inanlısının çalışma stan-dardı, ustabaşının bulunduğu yere göre değişmemelidir. Bir defasında bir müş-teri inanlı bir tezgahtardan, işverenin görmeyeceğini söyleyip ödediği para mik-tarından daha fazla mal alma isteğinde bulunmuştu. Tezgahtar şöyle yanıtladı: “Ama benim Efendim daima bizi izliyor!” Biz de Mesih’in hizmetkârları olarak Tanrı’nın isteğini candan, yani O’nu hoşnut etme arzusuyla yerine getirme-liyiz. Erdman şöyle der:

Bu noktalar göz önüne alındığında bir işin kutsallığı ölçülemeyecek kadar artar. En aciz bir kölenin işi bile istekle, yürekten, Mesih’i memnun etmek için ve Rab’bin takdirini alabilmek amacıyla yapıldığında soylu bir iş haline gelir.41

6:7   O halde biz de gönülden hizmet etmeliyiz. İçten kızıp da dıştan gülümseyerek değil, sevinçle ve isteyerek yapmalıyız. Patron kötü davranan, man-tıksız biri olsa da yine de insanlara değil, Rab’be hizmet eder gibi hizmet edebiliriz. Bu doğaüstü davranış şekli, içinde yaşadığımız dünyada en büyük etkiyi yapar.

6:8   Mesih’e hizmet eder gibi hizmet etme isteği, O’nun her iyi işi ödüllendireceğinin güvencesidir. Kişinin köle ya da özgür olması bir şeyi değiştirmez. Rab hoş ya da değil, tüm hizmetleri dikkate almaktadır ve O’na hizmet eder gibi yapılan her işin her bir işçisini ödüllendirecektir.

Kölelerle ilgili bu bölümü bitirmeden önce bazı yorumların yapılması gerekir:

1) Yeni Antlaşma köleliği kınamaz. Hatta gerçek inanlıyı Mesih’in kölesine benzetir (6. ayet). Ancak köleliğin kötüye kullanımı İncil’in gittiği her yerde ahlâksal değişime bağlı olarak ortadan kalkmıştır.

2) Yeni Antlaşma krallardan çok kölelere seslenir. Bu fazla sayıda güçlü, bilge ve soylu kişinin çağrılmamış olmasının yansıması da olabilir (1Ko.1:26). Büyük olasılıkla Hıristiyanların çoğu düşük sosyoekonomik gruplarda yaşamaktadır. Kölelerin vurgulanması en sıradan işleri yapanların bile Hıristiyanlığın en güzel bereketlerinden dışlanmadığını gösterir.

3) Kölelere yönelik bu emirlerin olumlu etkisi, Hıristiyanlığın ilk dönemlerinde köle pazarlarında Hıristiyan kölelerin daha yüksek fiyatla alıcı bulmalarında da görülmüştü. Bugün de Hıristiyan işçiler, Tanrı’nın lütfunu tatmamış olan işçilerden daha değerli olmalıdır.

6:9   Efendilere de kölelere uygulanan ilkelerin aynısı uygulanmalıdır. Dürüst, kibar ve adil olmalıdırlar. Kötü ve kaba tehditler savurmaktan uzak durmalıdırlar. Bu alanda disiplini sağladıkları takdirde fiziksel şiddete de başvurmayacaklardır. Köle ile efendinin Rabbi’nin aynı olduğunu unutmamaları gerekir. Rab’bin önünde yeryüzündeki farklılıklar siliniverir. Hem efendi hem de köle bir gün O’na hesap verecektir.

D. İmanlının Ruhsal Savaşına İlişkin Öğütler (6:10-20)

6:10   Pavlus mektubunun sonuna yaklaşmaktadır. Tanrı’nın tüm ailesine hitaben onlara Mesih’in askerleri olarak çağrıda bulunur. Tanrı’nın her gerçek çocuğu kısa bir süre içinde Hıristiyan yaşamının bir savaş olduğunu öğrenir. Şeytan’ın orduları Mesih’in işini engellemeye kararlıdır ve her bir askeri savaş dışı bırakmaya çalışırlar. İnanlı kişi, Rab için ne kadar iyi çalışıyorsa, düşmanın saldırılarına da o kadar çok maruz kalacaktır. Şeytan, cephanesini ismen Hıristiyan olan kişiler için harcamaz. Biz kendi gücümüzle Şeytan’a karşı gelemeyiz. Dolayısıyla ilk emir, Rab’de ve O’nun üstün gücüyle güçlenin şeklindedir. Tanrı’nın en iyi askerleri kendi zayıflıklarının ve yetersizliklerinin farkında olup yalnızca O’na güvenenlerdir. “Tanrı güçlüleri utandırmak için dünyanın zayıf saydıklarını seçti.” (1Ko.1:27). Zayıflığımız kendisini O’nun üstün gücüne ema-net eder.

6:11   İkinci emir tanrısal silahlarla ilgilidir. İnanlı kişinin İblis’in hilelerine karşı durabilmek için Tanrı’nın sağladığı bütün silahları kuşanması gerekmektedir. Bir ya da iki silahla olmaz, tümüyle kuşanmak gerekir. Tanrı-nın sağladığı silahların çok azına sahip olmak bizi korumaya yetmeyecektir. İb-lis’in çeşitli yöntemleri vardır; yıldırma, düş kırıklığı, zihin karıştırma, ahlâksal yetersizlik, öğretisel yanlışlar. O bizim en zayıf noktamızı bilir ve oraya saldırır. Bir yöntemle bizi etkisiz kılamazsa bir diğerini deneyecektir.

6:12   Bu savaş tanrısız filozoflara, hilekâr din adamlarına, Mesih’i reddeden sapık tarikat üyelerine ya da inançsız yöneticilere karşı değildir. Şeytani güçlere, düşmüş meleklere ve büyük güç kullanan kötü ruhlara karşıdır. Onları göremesek de her zaman çevremizde kötü ruhlar vardır. Gerçek bir inanlının içine yerleşemeseler de onu sıkıştırıp zarar verebilirler. Mesih inanlısı sürekli olarak kötü ruhları ve cinleri düşünüp korku içinde yaşamamalıdır. Tanrı’da bu saldırılara karşı koymak için gerekli tüm silahlara sahiptir. Elçi bu düşmüş meleklerden, kötülüğün göksel yerlerdeki ruhsal orduları, karanlık dünyanın güçleri diye söz etmektedir. Bunlar arasındaki farkı bilecek kadar bilgiye sahip değiliz. Ancak insanın bakış açısına göre değişik yetkilere sahip ruhsal yöneticiler, başkanlar, valiler, meclis üyeleri gibi kişilerin karşılığı olabilirler.

6:13   Pavlus bunları yazarken belki de tam donanımlı Romalı bir asker tarafından korunuyordu. Çevresinde gördüklerinden ruhsal dersler çıkarma konusunda becerikli olduğundan bunu da uyarlar. Çevremiz düşmanlarla sarılıdır. En sert saldırılar geldiğinde yerimizde durabilmek ve savaş bittiğinde yıkılmamış olabilmek için Tanrı’nın bütün silahlarını kuşanmamız gerekir. Kötü gün düşmanın bize saldırdığı zamanı belirtebilir. Şeytan’ın karşı çıkışı yaklaşıp uzaklaşan dalgalara benzetilebilir. Şeytan, Rabbimizi bile çölde denedikten sonra bir süreliğine terk etmişti (Luk.4:13).

6:14   Silahların ilki beli saran gerçektir. Tanrı sözünün gerçeğine bağlı kalmamız elbette önemlidir, ancak gerçeğin de bizi tutması gereklidir. Bunu günlük yaşamımıza uygulamalıyız. Her şeyi gerçekle sınadığımızda savaştaki gücümüz ve korunmamız artacaktır.

İkinci silah doğruluk zırhıdır. Her imanlı Tanrı’nın doğruluğuyla donatılmıştır (2Ko.5:21); ancak günlük yaşamımızda da bu doğruluk ve dürüstlüğü göstermeliyiz. Birisi şöyle demiştir: “Bir kimse doğrulukla giyinmişse hiçbir şey ona işlemez. Suçlamalara karşı koruma sağlayan, sözcükler değil, iyi bir yaşamdır.” Eğer vicdanımız Tanrı’ya ve insanlara karşı temizse, Şeytan’ın kullanabileceği bir şey kalmaz. Davut, Mezmur 7:3-5 ayetlerinde göğsüne doğruluk zırhını takar. Rab İsa bu zırhı sürekli taşıyordu (Yşa.59:17).

6:15   Askerin, ayaklarına esenlik Müjdesi’ni yayma hazırlığını giymiş olması gerekir. Bu esenlik Müjdesi’ni yaymaya hazır olma, bir anlamda da düş-manın toprağına girmeyi ima eder. Çadırlarımızda gevşemiş durumdaysak tehli-kedeyiz demektir. Güvenceyi ancak Kurtarıcı’nın dağlarda dolaşıp iyi ve se-vinçli haberler taşıyan güzel ayaklarını izlemekte bulabiliriz (Yşa.52:7; Rom. 10:15).

“İyi haber müjdeleyenlerin

Ayakları ne güzeldir” (Rom.10:15).

6:16   Askerin bunlara ek olarak Şeytan’ın bütün ateşli oklarını etkisiz kılabilecek iman kalkanını alması gerekir. İman, burada kişinin, Rab’be ve sözüne olan güvenini temsil eder. Ayartılar şiddetlendiğinde, koşullar zorlaştığında, kuşkular arttığında, dağılma tehlikesi belirdiğinde iman göğe bakarak şöyle der: “Tanrı’ya inanıyorum!”

6:17   Tanrı’nın sağladığı miğfer kurtuluştur (Yşa.59:17). Savaş ne denli çetin de olsa Mesih inanlısı yılmaz ve her şeyin zaferle sonuçlanacağını bilir. Yavaş yavaş da olsa kurtulacağını bildiğinden teslim olmaz. “Tanrı bizden yanaysa, kim bize karşı olabilir?” (Rom.8:31).

Asker son olarak da Tanrı sözü olan Ruh’un kılıcını alır. Bunun en klasik örneği Rab’bin, Şeytan’la karşılaştığında bu kılıcı kullanmış olmasıdır. Üç kez Tanrı’nın sözünü kullanmıştır. Seçtiği ayetler de gelişi güzel değil, Kutsal Ruh-un o durum için vermiş olduğu ayetlerdir (Luk.4:1-13). Burada Tanrı’nın sözü^42 ile anlatılmak istenen, tüm Kutsal Kitap değil, duruma uygun olan bölümlerdir.

David Watson şöyle der:

Tanrı gereksinimimiz olan tüm korunmayı sağlar. Rab’le yaşayışımızda bir “gerçekler zinciri”nin olduğunu bilmeliyiz. Tanrı ve birbirimizle olan ilişkilerimiz doğruluk temeline oturmalı, her yerde barışçıl olmalı, kötü olanın oklarını püskürtmek için iman kalkanını tutmalı, kolayca gelen korkulardan zihnimizi korumalı ve Ruh’un gücüyle Tanrı’nın sözünü kullanmalıyız. İsa’nın da çölde düşmanı, Tanrı sözünün tekrarlayan darbeleriyle yendiğini anımsayınız.43

6:18   Silahlar arasında duaya değinilmez, ancak askerin soluk alması duaya bağlıdır dersek abartmış olmayız. Dua, silahların kuşanılıp düşmana karşı çıkılacağı ortamı oluşturur. Dua arada sırada yapılan bir şey değil, süreklilik kazanmış bir alışkanlık olmalıdır. O nedenle askerin de her türlü duaya başvurması gerekir. Tek başına ve toplum içinde, öylesine ya da amacı olan, yakarış şeklinde ve başkası için olan, itiraf niteliğinde, hamt ve şükran sunan dualar edilmelidir.

Ayrıca dua Ruh’ta olmalı, O’nun tarafından esinlenip yönlendirilmelidir. Adet haline gelen dualar düşünülmeden (anlamına dikkat edilmeksizin) edilir. Böyle bir duanın cehennemin orduları ile savaşta ne değeri olabilir? Duada can-lılık olmalı, uyanık durulmalıdır. Zihnimizin dağılması ve uyuşukluğa karşı dik-katli olmalıyız. Dua ruhsal uyanıklığı, istekliliği ve konsantrasyonu gerektirir. Dua her zaman edilmelidir. Kapıyı çalmayı ve istemeyi sürdürmeliyiz (Luk. 11:9). Tüm kutsallar için yalvarışta bulunmalıyız. Onlar da mücadelenin için-dedirler ve diğer arkadaşlarının dualarına gereksinim duyarlar.

6:19   Blaikie, Pavlus’un benim için de şeklindeki kişisel ricası ile ilgili şöy-le der:

Bir elçi için çok da uygun görünmeyen bu düşünceye dikkat edin! Pavlus tüm Efesliler için bir lütuf deposuna sahip olmadığı gibi, canlı depodan kendisine lütuf verilsin diye onların dualarına gereksinim duymaktadır.44

Pavlus tutukevinden yazıyordu. Ancak yine de bir an önce salıverilmesi için dua istemiyordu. Ağzını her açışında gerekli söz verilsin de, Müjde’nin sırrını cesaretle bildirebilsin diye dua istiyordu. Bu, Pavlus’un Efesliler’de sırdan son kez söz ettiği yerdir. Burada bağlı oluşunun nedeni olarak gösterilir. Yine de üzgün değildir. Tam tersi! Onu daha fazla duyurma arzusundadır.

6:20   Genelde elçilerin diplomatik dokunulmazlıkları vardır. Ancak insanlar hemen her şeyi Müjde’den daha kolay kabul ederler. Başka hiçbir konu duyguları bu denli karıştırmaz, düşmanlığı doğurmaz ve zulme yol açmaz. Bu nedenle Mesih’in temsilcisi zincire vurulmuş bir elçiydi. Eadie bunu şöyle anlatır:

Yüceliğin elçisi, eşi bulunmaz soylu bir göreve atanmış, çürütülemez kanıtlar taşıyan tutsak edilmiş kişi...45

Pavlus’un bildirisinin dar görüşlü kişileri düşman eden yönü, Yahudi olsun, diğer uluslardan olsun her iman edenin Baş olarak Mesih’i tanıdıktan sonra yeni bir topluluk olmaları ve aynı ayrıcalıklara sahip hale gelmeleriydi.

E. Pavlus’un Kişisel Selamları (6:21-24)

6:21,22   Pavlus kendi durumu hakkında bilgi vermek üzere Tihikos’u Ro-ma’dan Efes’e gönderir. Tihikos’u sevgili kardeşi ve Rab’bin hizmetkârı ola-rak tavsiye eder. Bu kişinin adı Yeni Antlaşma’da beş yerde geçer. Yunanistan-dan Asya’ya Pavlus’la birlikte seyahat edenlerden biriydi (Elç.20:4). Kolose’de (Kol.4:7), Efes’te (6:21 ile 2Ti.4:12’yi karşılaştırın) ve büyük olasılıkla Girit’te de Titus (Tit.3:12) elçinin haberlerini inanlılara iletiyordu. Tihikos’un bu kez iki görevi vardı. Hem Pavlus’un tutuk evindeki durumu ile ilgili olarak kutsallara bilgi verecekti, hem de gereksiz korkulara karşı yüreklerine cesaret verecekti.

6:23   Son ayetlerde esenlik, lütuf gibi Pavlus’un tipik selam sözcükleriyle karşılaşıyoruz. Bu iki sözcükle okuyucularının tüm bereketlere kavuşmalarını diler. Yahudiler’in ve diğer uluslardan olanların kullandıkları bu sözcüklerle son olarak Müjde’nin sırrına üstü kapalı bir gönderme de yapmakta, Yahudi ile di-ğer uluslardan olanların Mesih’te bir olduğunu vurgulamaktadır. 23. ayette oku-yucularına imanla birlikte esenlik ve sevgi dilemektedir. Esenlik Tanrı’ya ta-pınmalarını ve birlikte çalışmalarını mümkün kılacaktı. İman, Hıristiyan yaşa-mındaki sömürülere karşı onları güçlendirecekti. Tüm bu bereketler de Baba Tanrı’dan ve Rab İsa Mesih’ten gelmektedir. Eğer eşit olmasalardı bu olanak dışı olurdu.

6:24   Sevgili elçi son olarak da bütün içtenliğiyle, Tanrı’nın lütfunun, Rabbimiz İsa Mesih’i ölümsüz sevgiyle sevenlerin hepsiyle birlikte olmasını diliyor. Gerçek Hıristiyan sevgisi kalıcıdır, alevi, zaman zaman titrese de, azalıp çoğalsa da asla sönmez.

Roma’daki tutukevi, soylu tutuklusundan çoktan vazgeçmiştir. Yüce elçi ödülüne kavuşmuş ve sevdiğinin yüzünü görmüştür. Ancak mektup yazıldığı günkü tazeliği ve canlılığıyla bizimledir. 20. yüzyılda da halen bizi esinlemekte, ikna etmekte ve öğütler vermektedir. Efesliler’i bitirirken H.W. Webb Peploe-nin sözlerine yürekten katılıyoruz:

Belki de Tanrı’nın kitabında bu denli harika başka bir bölüm yoktur. Tanrı’nın elçisi bile olsa, bir insan için kendisine tanınan sınırlar içerisinde adaleti sağlaması ne kadar olanaksızdır! Umarım ki, kutsallıkla ilgili öğretişleri arayarak O’na yaklaşabilir ve Tanrı’yı yüceltebileceğimiz daha soylu ve üstün bir yaşam sürebiliriz.46

DİPNOTLAR

1 (Giriş) William G. Moorehead, Outline Studres in Acts and the Epistles, sf.214.

2 (1:3) Lewis Sperry Chafer, The Ephessian Letter, sf.74.

3 (Arasöz) W.G. Blaikie, “Ephesians” Pulpit Commentary, XLVI:3.

4 (1:10) John G. Bellett, Brief Notes on the Epistle to the Ephesians, sf.6-7.

5 (1:17) R.W. Dale, The Epistle to the Ephesims; ItsDoctrines and Ethics, sf.133.

6 (1:18) En eski ve çoğu el yazması metinlerde anlayış (dianoias) değil, yürekler (lit. Kardias tekil) olarak geçer.

7 (1:19) F.B. Meyer, Key Words of the İnner Life, sf.92.

8 (1:19) Chafer, Ephesian Letter, sf.57.

9 (1:20) Meyer, Key Words, sf.93.

10 (2:3) A.g.e., sf.140.

11 (2:4) John Eadie, Commentary on the Epistle to the Ephesians sf.141.

12 (2:5) A.T. Pierson, “The Work of the Christ for the Believer,” The Ministry of Keswick, First Series, sf.118,119.

13 (2:7) 1.Korintliler 13:12 ile 1.Yuhanna 3:2 bazen bizim cennette her şeyi bileceğimizi kanıtlamak için kullanılır. Ancak ilk referans cennette birbirimizi tanımayla ilgilidir, ikincisi de ahlaksal ve fiziksel olarak Mesih’e benzemeyle ilgilidir.

14 (2:18) Eadie, Ephesians, sf.187.

15 (2:21) Blaikie, “Efesliler,” XLVI:68.

16 (3:1) Ruth Paxson, The Wealth, Walk and Warfare of the Chiristian, sf.57.

17 (3:4) Blaikie “Efesliler,” XLVI:104.

18 (3:8) A.g.e., XLVI:105-106.

19 (3:9) Geniş yazılan harflerin kullanıldığı eski metinlerde açıklama sözcüğünün Grekçesi ona benzeyen topluluk (oikonomia ile koinonia) sözcüğü ile karşılaştırılabilir.

20 (3:16) Jamieson, Fausset ve Brown, Commentary Practical and Explanotory on the Whole Bible, VI:408.

21 (3:17) W. Graham Scroggie, “Pavlus’un Tutukevi Duaları” the Ministry of Keswick, 2. Seri sf.49.

22 (3:18) Meyer, Key Words, sf.53,54.

23 (3:21) George Williams, The Student’s Commentary on the Holy Scriptures, sf.925.

24 (4:2) Walter C. Wright, Ephesians, sf.85.

25 (4:10) F.W. Grant, “Efesliler,” The Numerical Bible Acts to 2 Corinthians, VI:341.

26 (4:11) “Granville’in kesin yasasına göre” Grekçe’de görev, unvan ya da nitelik bildiren iki isim ve anlamındaki kai ile birleştirilir ve yalnızca ilki aynı kişiye gönderme yaparak niteleyici özellik taşır. Bunun iyi bir örneği 2.Petrus 1:1’de “Tanrımız ve Kurtarıcımız İsa Mesih” olarak verilir. Burada daha liberal çevirmenler King James’e göre gramer nedeniyle Mesih’in tanrılığı konusunda kısıtlanmış hissetmişlerdir (Bu gramer kuralı 1700’lerin sonuna dek fazla ayrıntılı olarak tanımlanmıştı). Yapı iki ismi bağlıyorsa da buradaki gibi çoğul olanda bu kural her zaman geçerli olmamaktadır (“Ferisiler ve Yazıcılar” v.b.).

27 (4:12) Vance Hauner, Why Not Just Be Christians, sf.63.

28 (4:15) Blaikie, “Efesliler,” XLVI:150.

29 (4:19) Wright, Ephesians, sf.100.

30 (4:21) Blaikie, “Efesliler,” XLVI:151.

31 (4:24) Grant, “Efesliler,” sf.344.

32 (4:32) R.C.H. Lenski, The Interpretation of St. Paul’s Epistles to the Galations, to the Ephesians, and to the Philippians, sf.588.

33 (5:2) Meyer, The Heavenlies, sf.25.

34 (5:9) Bazı metinlerde Ruh için (Pneumatos) ışık (Phötos) kullanılır.

35 (5:13) Blaikie “Efesliler,” XLVI:209.

36 (5:13) Bishop Ellicott ve Dean Alford bu çeviriyi tercih eder.

37 (5:21) Charles R. Erdman, Ephesians, sf.106.

38 (5:27) Pierson, “Mesih’in İşi,” sf.138.

39 (5:27) Grant, “Efesliler,” VI:350.

40 (6:4) William W. Orr’dan alınmıştır, Bible Hints on Rearing Children, sf.19.

41 (6:6) Erdman, Ephesions, sf.119.

42 (6:17) Pavlus burada daha çok bilinen logos sözcüğünü değil, rhetoric ile bağlantılı olan rhema’yı kullanır ki, burada Tanrı’dan özel bir gereksinim için verilmiş özel bir “sözcük” tür. Bazen logos ile rhema eş anlamda kullanılır.

43 (6:17) Davit Watson, Discipleship, sf.183.

44 (6:19) Blaikie “Efesliler,” XLVI:260.

45 (6:20) Eadie, Ephesions, sf.480.

46 (6:24) H.W. Webb - Peploe, “Pavlus’un Dört Mektubunda Lütuf ve Esenlik,” The Ministry of Keswick, First Series sf.69.

BİBLİYOGRAFYA

Bellet, John G. Brief Notes on the Epistle to the Ephesians. London: G. Morrish, tarihsiz.

Blaikie, W.G. “Efesliler,” Pulpit Commentary, Vol. XLVI. New York: Funk & Wagnalls, tarihsiz.

Chafer, Lewis Sperry. The Ephesian Letter. Findlay Ohio: Dunham Publishing Company, 1935.

Dale, R.W. The Epistle to the Epherims: Hs. Doctrine and Ethics. London: Hodder ve Stoughton, 1893.

Eadie, John. Commentary on the Epistle to the Ephesians. Grand Rapids: Zondervan Publishing House, 1957.

Erdman, Charles R. The Epistle of Paul to the Ephesians. Philadelphia: Westminster Press, 1931.

Flint, V. Paul. Epistle to the Ephesians: To the Praise of His Glory. Oak park, IL: Emmaus Bible School, tarihsiz.

Meyer, Frederick. Brotherton. Key Words of the luner Life: Studies in the Epitle to the Ephesians. Fleming H. Revell Company, 1893.

– The Heavenlies. Westehester, IL: Good News Publishers, tarihsiz.

Paxson, Ruth. The Wealth, Walk and Warfare of the Christian. New York: Fleming H. Revell Co., 1939.

Wright, Walter C. Ephesians. Chicago: Moody Press, 1954.

Table of Contents

Start