YUHANNA

Giriş

“Dünyanın en derin anlamlı kitabı” - A.T.Robertson.

I. KUTSAL YAZILAR’DAKİ YERİ

Yuhanna, kaleme aldığı kitapçığın, Müjde’yi duyurduğunu söylemektedir: “İman edesiniz diye” (20:31). Kilise bir kerecik de olsa, elçilerin örneğini izlemiştir: Geçen yüzyılda dağıtılan milyonlarca Yuhanna bölümü bu gerçeğe tanıklık eder.

Yuhanna bölümü olgun ve adanmış inanlıların, Kutsal Kitap’ta sevdikleri bölümlerden biridir; en sevileni de olabilir. Yuhanna, yalnızca Rabbimizin yaşamındaki gerçekleri değil, aynı zamanda Celile’deki ergenlik çağından başlayarak Asya ilindeki yaşlılık dönemine kadar Mesih’le yürümüş olan bir elçinin uzun konuşmalarını ve olgun düşüncelerini bildirir. Yuhanna bölümü, Martin Luther’in “kısa ve öz Müjde” diye adlandırdığı (Yu.3:16) Yeni Antlaşma’da en iyi bilinen ayeti içerir.

Yuhanna, Yeni Antlaşma’daki tek kitapçık bile olsaydı, yine de yaşam boyu çalışılacak ve üzerinde derin düşünülecek ruhsal bir besin kaynağı olurdu.

II. KİTABIN YAZARI

Dördüncü Müjde’nin kaynağı son 150 yılda yaygın biçimde tartışılmıştır. Bunun nedeni, kuşkusuz, Rabbimiz İsa Mesih’in Tanrılığına net bir tanıklık oluşturmasıdır. Müjde’nin bir görgü tanığı tarafından değil de, 50-100 yıl sonra yaşamış, bilinmeyen bir “dindar dahi” tarafından yazılmış olduğunu kanıtlamak için saldırılar yapılmıştır. Bu nedenle aslında Mesih’in kim olduğunu, ne dediğini ya da ne yaptığını değil de, kilisenin Mesih’le ilgili düşüncesini yansıttığı sanılır.

Kaynağa gelince, Müjde’nin kendisi anonimdir, ama Onikilerden biri olan Yuhanna tarafından yazılmış olduğuna inanmak için pek çok geçerli nedenler vardır.

İskenderiyeli Klement, Yuhanna’nın uzun yaşamının sonlarında, yakın arkadaşlarının, Efes’te ona gelip Sinoptik diye adlandırılan Matta, Markos, Luka Müjdeleri’ne eklenecek bir Müjde yazmasını istediklerini nakleder. Böylece Tanrı’nın Ruh’unun etkisiyle Yuhanna ruhsal bir Müjde yazdı. Diğerlerinin ruhsal olmadıkları düşünülmüyordu, ama Yuhanna’nın, Mesih’in sözlerini vurgulaması ve belirtilerin derin anlamı, onun Müjde’sinin niçin özellikle “ruhsal” olarak adlandırıldığını açıklar.

Dış Kanıtlar

Antakyalı Teofilos (M.S.170 yıllarında) Yuhanna’dan müjde yazarı olarak özellikle söz eden, bilinen ilk yazar olmuştur. Bununla birlikte Ignatiyus’ta muh-temelen Justin Martyr, Tatiyan, Muratoryan Kanonu ve karşı çıkan Basilides ve Valentinus’ta, daha önceden Dördüncü Müjde’den (Yuhanna) alıntılar yaptık-ları görülür.

İreniyus (Irenaeus) Rab İsa’dan Yuhanna’ya, Yuhanna’dan Polikarp’a ve Polikarp’tan kendisine kadar olan bir öğrencilik zincirini tamamlar. Bu bizi Hıristiyanlığın doğuşundan ikinci yüzyılın hemen hemen sonuna kadar götürür. İreniyus ,Müjde’nin İsa’nın öğrencisi tarafından yazıldığını ve kilisede sağlam bir şekilde yerleştiğini kaydeder. İreniyus’tan sonra Müjde İskenderiyeli Kle-ment ve Tertulliyan gibi tanıkları da içererek oldukça yaygın bir şekilde onay-landı.

On dokuzuncu yüzyılın başlarına kadar yalnızca Alogi isimli gizli bir mezhep Yuhanna’nın yazarlığını reddetti.

Yuhanna 21’inci bölümün sonu herhalde birinci yüzyılın sonunda Efes’teki kilise topluluğu liderleri tarafından, inanlıları Yuhanna’nın Müjde’sini kabul etmelerini teşvik etmek için yazıldı. 24’üncü ayet 20’nci ayetteki ve 13’üncü bölümdeki “İsa’nın sevdiği öğrenci”ye işaret eder. Bu daima Elçi Yuhanna olarak anlaşılmıştır.

Liberaller tarafından genellikle, Yuhanna’nın ikinci yüzyılın sonlarında yazılmış olduğu öğretilirdi. Ne var ki, 1920’de Yuhanna 18’in bir kısmı (İkinci yüzyılın ilk yarısında, belki de aşağı yukarı M.S.125’den itibaren objektif yöntemlerle tarihlendirilmiş olan Papirüs 52) Mısır’da bulundu. Papirüs’ün bir taş-ra kasabasında bulunmuş olduğu gerçeği, (örneğin İskenderiye’de değil) birinci yüzyılın son yarısındaki yazıların geleneksel tarihinin sağlam olduğunu, –par-çanın Efes’ten Yukarı (güney) Mısır’a ulaşması zaman alacağından– doğrular. Egertan, Papirüs 2 adlı, yine ikinci yüzyılın başına ait olan, Yuhanna 5’inci bö-lüme benzer bir parça, Yuhanna’nın yaşam süresi içinde bulunan bir tarihi daha da çok doğrular.

İç Kanıt

On dokuzuncu yüzyılın sonlarında ünlü Anglikan bilgin, Bishop Westcott belirli çevrelerde Yuhanna’nın yazarlığını savundu. Bu şöyle özetlenebilir: (1) Yazar bir Yahudiydi; yazının stili, sözcük bilgisi, Yahudi gelenek ve özelliklerine olan yakınlık (aşinalık) ve Eski Antlaşma’nın ön olaylarının bu Müjde’deki yansıması bunu kuvvetli bir şekilde destekler. (2) Filistin’de yaşayan bir Yahudiydi (1:28; 2:1,11; 4:46; 11:18,54; 21:1,2). Kudüs’ü ve tapınağı iyi biliyordu (5:2; 9:7; 18:1; 19:13, 17, 20, 41; ve şu ayetlere de bakınız 2:14-16; 8:20; 10:22). (3) Anlattıklarının görgü tanığıydı. Yerlerin, kişilerin, zamanın, tutumun sayısız ayrıntıları vardır (4:46; 5:14; 6:59; 12:21; 13:1; 14:5,8; 18:6; 19:31). (4) Bir elçiydi (öğrenciydi) ve öğrencilerle Rab’bin oluşturduğu grupla ilgili gizli bilgiyi gösterir. (5) Yazar diğer öğrencileri adlandırmada çok dikkatli olduğundan ve kendisini adlandırmadığından, 13:23; 19:26; 20:2; 21:7, 20’deki adlandırılmamış kişinin Elçi Yuhanna olduğu varsayılır. Yazarın görgü tanıklığı niteliğini daha çok düşündüren üç önemli ayet 1:14; 19:35 ve 21:24’dür.

III. TARİH

İreniyus, Yuhanna’nın Müjde’yi kesinlikle Efes’ten yazdığını belirtir, bu nedenle eğer haklıysa, mümkün olan en erken tarih, elçinin oraya geldiği zaman olan M.S.69 ya da 70’tir. Yuhanna Kudüs’ün yıkılışından söz etmediğine göre, bunun henüz gerçekleşmemiş olması olasılığı, Müjde’nin bu korkunç olay öncesindeki bir zamanda yazıldığını belirtir.

Bazı liberal uzmanlar Ölü Deniz Tomarlarıyla olası bir bağlantıdan dolayı Yuhanna için 45-66 arası gibi erken bir tarih seçerler. Bu olağan dışıdır, çünkü genellikle erken tarihleri seçenler tutucular, geç tarihleri seçenler tutucu olmayanlardır. Bu durumda ilk kilise gelenekleri daha geç tarihten yanadır.

Birinci yüzyıldaki geç bir tarih doğrultusundaki savunmalar oldukça kuvvetlidir. Uzmanların çoğu, Yuhanna’nın dört Müjde’nin sonuncusu olarak yazılmış olduğu konusunda, İreniyus, İskenderiyeli Klement ve Yerom’la (Jerome) aynı fikirdedirler. Bunun bir nedeni Yuhanna’nın Sinoptiklerin (Matta, Markos, Luka) üzerine kurulmuş ve onlara eklenmiş olmasıdır. Yuhanna’da Kudüs’ün yıkılma-sından söz edilmemesinin nedeni, kitabın 15-20 yıl sonra yazılmış olmasından ve şokun etkisinin azalmasından olabilir. İreniyus, Yuhanna’nın (M.S. 98’de hükümdarlığına başlayan) imparator Trajan’ın dönemine kadar yaşadığını ve bu dönemden biraz öncesine rastlayan bir tarihin olası olduğunu yazar. Bu Müj-de’deki “Yahudilerle” ilgili bilgiler de daha geç bir dönemi, Mesih inancına olan Yahudi direnişinin zulme dönüşerek güçlendiği zamanı işaret ederler.

Kesin bir tarih söylemek mümkün olmamakla beraber, en olası zaman dilimi M.S. 85-95 arasındaki on yıldır.

IV. ÖN OLAYLAR VE KONULAR

Yuhanna Müjde’sini herkesin tanık olduğu yedi mucize ya da “belirti” etrafında kurar. Her biri İsa’nın Tanrı olduğunu göstermek için amaçlanmıştır: (1) Celile’nin Kana köyündeki düğünde suyu şaraba dönüştürmesi (2:9). (2) Saray memurunun oğlunu iyileştirmesi (4:46-54). (3) Beytesta havuzunda kötürüm bir adamı iyileştirmesi (5:2-9). (4) Beş bin kişiyi doyurması (6:1-14). (5) Öğren-cilerini fırtınadan kurtarmak için İsa’nın Celile gölünün üstünde yürümesi (6:16-21). (6) Doğuştan kör bir adamı iyileştirmesi (9:1-7). (7) Lazar’ı ölümden diriltmesi (11:1-44). Halk arasında yapılmış bu yedi mucizeye ek olarak, dirili-şinden sonra yalnızca öğrencileri için yapılmış sekizinci bir belirti vardır: Muci-zevi balık tutma (21:1-14).

Charles R.Erdman, Dördüncü Müjde’nin (Yuhanna) “adlandırılabilecek herhangi bir kitaptan çok daha fazla kişiyi Mesih’in ardından gitmesi için istek-lendirdiğini, daha çok inanlıyı kendilerini hizmete adamaya yönelttiğini ve uz-manlara daha çok zor sorunlar sunduğunu” söyler.

Rabbimizin dünyadaki hizmetinin zaman dizini Yuhanna kitapçığında kurulmuştur. Diğer üç Müjde’de Mesih’in hizmeti yalnızca bir yıl sürmüş gibi görünebilir. Yuhanna’daki yıllık bayramlar hakkındaki bilgilerde bize O’nun halka hizmetine ilişkin aşağı yukarı üç yıllık bir süre verilir. Şu bilgilere dikkat edin: İlk Fısıh bayramı (2:12,13); “bir bayram” (15:1) Fısıh bayramı ya da Purim olabilir; ikinci (ya da üçüncü) Fısıh bayramı (6:4); Çardaklar bayramı (7:2); tapınağın açılışını anma bayramı (10:22); son Fısıh bayramı (12:1).

Yuhanna zamanla ilgili bilgilerinde de çok dikkatlidir. Diğer üç yazar yaklaşık bilgilerden çoğu kez hoşnutken, Yuhanna öğle üstü saat bir (4:52); üçüncü gün (2:1); iki gün (11:6) ve altı gün (12:1) gibi belirli zamanlardan söz eder.

Yuhanna’nın mektuplarını saymazsak bu Müjde’nin stili (üslubu) ve sözcük bilgisi (kullanılan sözcükler) eşsizdir. Cümleler kısa ve basittir. Dil açısından Grekçe olmasına karşın düşünce açısından İbranicedir. Çoğu kez, cümle ne kadar kısaysa gerçek de o kadar etkili olmaktadır! Sözcük zenginliği yönünden tüm Müjdelerin en sınırlısıdır, ama anlam olarak en derinidir. Şu önemli sözcüklere ve ne sıklıkta kullanıldıklarına dikkat edin: Baba (118), iman edin (100), dünya (78), sevgi (45), tanıklık (etmek), doğrulamak vs. (47), yaşam (37), ışık (24).

Yuhanna’nın dikkate alınan bir özelliği yedi rakamının ve katlarının ortaya çıkışıdır. Kutsal Kitap boyunca (Tekvin/Yaratılış 2:1-3’e bakın) mükemmellik ve bütünlük düşünceleri bu rakama bağlanır. Bu Müjde’de Tanrı’nın Ruh’u İsa Mesih’in Kişiliğindeki Tanrı’nın açıklanışını yetkin kılar ve tamamlar; bundan dolayı yedi rakamına dayalı örnekler sıktır.

Yuhanna’daki yedi “Ben’im” iyi bilinir: “Yaşam Ekmeği” (6:35,41,48,51); “Dünyanın Işığı” (8:12; 9:5); “Kapı” (10:7,9); “İyi Çoban” (10:11,14); “Diriliş ve Yaşam” (11:25); “Yol, Gerçek ve Yaşam” (14:6) ve “Asma” (15:1,5). Yüklemsiz, basit ifade taşıyan yedi “Ben, Benim”in geçtiği iyi bilinmeyen ayetler şunlardır: 4:26; 6:20; 8:24, 28, 58; 13:19; 18:5, 8. Sonuncusunda iki tane yer alır.

Yaşam ekmeğinin geçtiği altıncı bölümde, “ekmek” ve “somun” olarak çevrilen Grekçe sözcük yirmi bir (3x7) defa geçer. Yaşam Ekmeği konuşmasında da “gökten ekmek” ifadesi tam yedi defa geçer; benzer bir ifade olan “gökten inen” de yedi defa geçer.

Gördüğümüz gibi, Yuhanna’nın yazma amacı okuyucularının “İsa’nın Tan-rı’nın Oğlu Mesih olduğuna iman edebilmeleri ve iman ederek O’nun adıyla ya-şama kavuşabilmeleriydi” (20:31).

ANA HATLAR

I. ÖNSÖZ: TANRI’NIN OĞLU’NUN İLK GELİŞİ (1:1-18)

II. TANRI’NIN OĞLU’NUN İLK HİZMET YILI (1:19 - 4:54)

III. TANRI’NIN OĞLU’NUN HİZMETİNİN İKİNCİ YILI (Bölüm 5)

IV. TANRI’NIN OĞLU’NUN HİZMETİNİN ÜÇÜNCÜ YILI: CELİLE (Bölüm 6)

V. TANRI’NIN OĞLU’NUN HİZMETİNİN ÜÇÜNCÜ YILI: KUDÜS             (7:1 - 10:39)

VI. TANRI’NIN OĞLU’NUN HİZMETİNİN ÜÇÜNCÜ YILI: PEREA      (10:40 - 11:57)

VII. TANRI’NIN OĞLU’NUN, KENDİSİNE AİT OLANLARA HİZMETİ         (Bölüm 12 - 17)

VIII. TANRI’NIN OĞLU’NUN ELEMİ VE ÖLÜMÜ (Bölüm 18 - 19)

IX. TANRI’NIN OĞLU’NUN ZAFERİ (Bölüm 20)

X. SON SÖZ: DİRİ OĞUL KENDİSİNE AİT OLANLARLA BİRLİKTE (Bölüm 21)

YORUM

I. ÖNSÖZ: TANRI’NIN OĞLU’NUN İLK GELİŞİ (1:1-8)

Yuhanna, Söz hakkında konuşarak başlar, ama ilk anda Söz’ün kim ya da ne olduğunu açıklamaz. Bir söz, kendimizi başkalarına ifade ederken kullandığımız konuşmanın bir birimidir. Ama Yuhanna konuşmadan çok, bir Kişi hakkında yazıyor. Bu Kişi, Tanrı’nın Oğlu Rab İsa Mesih’tir. Tanrı kendisini, insanlığa Rab İsa’nın Kişiliğinde tam olarak ifade etmiştir. Mesih, dünyaya gelerek bize, Tanrı’nın nasıl olduğunu mükemmel bir şekilde açıklamıştır. Çarmıhta bizim için ölerek bize, Tanrı’nın bizi ne kadar çok sevdiğini anlatmıştır. Bu nedenle Mesih, Tanrı’nın yaşayan Söz’ü ve Tanrı’nın düşüncelerinin ifadesidir.

A. Sonsuzluk ve Zamandaki Söz (1:1-5)

1:1   Başlangıçta Söz vardı. Kendisinin bir başlangıcı yoktu, ama sonsuzluklar boyunca vardı. İnsan aklının geriye gidebileceği en uzak noktada Rab İsa vardı. O asla yaratılmadı. Başlangıcı yoktu. (Yuhanna bölümünde Tanrı’nın Oğ-lu’na ait bir soya yer verilmez).

Söz Tanrı’yla birlikteydi. Ayrı ve farklı bir kişiliği vardı. Yalnızca bir fikir, düşünce ya da anlaşılmaz bir örnek değildi, Tanrı’yla birlikte yaşamış gerçek bir Kişiydi. Söz Tanrı’ydı. Yalnızca Tanrı’yla birlikte değildi, ama bizzat kendisi Tanrı’ydı.

Kutsal Kitap bir Tanrı ve Tanrı’da üç Kişiliğin olduğunu öğretir: Baba, Oğul ve Kutsal Ruh. Bu üç Kişiliğin hepsi Tanrı’dır. Bu ayette Tanrı’daki Kişi’lerin ikisinden söz edilir: Baba Tanrı ve Oğul Tanrı. Bu, Yuhanna bölümündeki İsa Mesih’in Tanrı olduğunu belirten birçok net ifadenin ilkidir. O’nun “bir tanrı,” Tanrı gibi ya da tanrısal olduğunu söylemek yetmez. Kutsal Kitap O’nun Tanrı olduğunu öğretir.

1:2   İkinci ayet söylenmiş olanın bir tekrarı gibi görünür, ama aslında değildir. Bu ayet Mesih’in kişiliğinin ve Tanrılığının başlangıcının olmadığını öğretir. Bugün bazılarının öğrettiği gibi dirilişinden sonra bir yolunu bulup (bir) tanrı olmadı. O sonsuzluklardan itibaren Tanrı’ydı.

1:3   Her şey O’nun aracılığıyla var oldu. O’nun kendisi yaratılmış bir varlık değildi; aksine her şeyin Yaratıcısıydı. Bu insanlığı, hayvanları, gökteki gezegenleri, melekleri – görünen ve görünmeyen her şeyi – kapsar. Var olan hiçbir şey O’nsuz olmadı. Hiçbir istisna mümkün değildir. Bir şey varsa, O yaratmıştır. Yaratıcı olarak elbette, yaratmış olduğu her şeyden üstündür. Tanrı-daki üç Kişi de yaratma işinde yer almıştır: “Tanrı gökleri ve yeri yarattı” (Yar.1:1). “Tanrı’nın Ruh’u suların yüzü üzerinde hareket ediyordu” (Yar.1:2). “Her şey O’nun (Mesih) aracılığıyla ve O’nun için yaratılmıştır” (Kol.1:16b).

1:4   Yaşam O’ndaydı. Bu basitçe O’nun yaşama sahip olduğu anlamına değil, O yaşamın kaynağıydı ve kaynağıdır anlamına gelir. Buradaki sözcük hem fiziksel hem de ruhsal yaşamı kapsar. Doğduğumuzda fiziksel yaşamı aldık. Yeniden doğduğumuzda, ruhsal yaşamı alırız. Her ikisi de O’ndan gelir.

Yaşam insanların ışığıydı. Bize yaşam veren aynı Kişi insanların ışığıdır da. İnsan için gerekli olan rehberliği ve yönlendirmeyi sağlar. Var olmak bir şeydir, ama nasıl yaşamak gerektiğini, yaşamın gerçek amacını ve cennete giden yolu bilmek başka bir şeydir. Gittiğimiz yolda bize ışık sağlayan Kişi, bize yaşam veren Kişi’yle aynıdır.

Kitapçığın bu açılış bölümünde Rabbimiz İsa Mesih’in yedi harika ismi vardır: (1) Söz (1,14); (2) Işık (5, 7); (3) Tanrı Kuzusu (29,36); (4) Tanrı’nın Oğlu (34, 49); (5) Mesih (41); (6) İsrail’in Kralı (49) ve (7) İnsanoğlu (51). Her birinden en az iki kez söz edilen ilk dört isim, uygulamada evrensel gibi görülür. Her birinden yalnızca bir kere söz edilen son üç isim, öncelikle Tanrı’nın eski halkı olan İsrail’e uygulanır.

1:5   Işık karanlıkta parlar. Günahın girişi insanların zihinlerine karanlık getirdi. Günah, dünyayı insanların genelde, ne Tanrı’yı tanıması ne de O’nu tanımak istemesi anlamında karanlığa boğdu. Rab İsa işte bu karanlığa geldi, karanlık bir yerde parlayan bir ışık olarak.

Karanlık onu alt edememiştir. Bu, Rab İsa dünyaya geldiğinde karanlığın O’nu anlamadığı anlamına gelebilir. İnsanlar O’nun kim olduğunu ya da niçin gelmiş olduğunu anlamadılar. Bununla beraber NKJV çevirisinin bir notunda başka bir anlam verilir: karanlık onu alt edememiştir. Bu durumdaki düşünce, insanın reddinin ve düşmanlığının gerçek ışığı parlamaktan alıkoyamayacağıdır.

B. Vaftizci Yahya’nın Hizmeti (Görevi) (1:6-8)

1:6   Altıncı ayet bu Müjde’yi yazan Yuhanna’yı değil, Vaftizci Yahya’yı belirtir. Vaftizci Yahya, Rab İsa’nın habercisi olarak Tanrı tarafından gönderildi. Onun görevi Mesih’in gelişini duyurmak ve halka O’nu kabul etmeleri için hazır olmalarını söylemekti.

1:7   Bu adam İsa’nın gerçekten dünyanın ışığı olduğu gerçeğine tanıklık etmek için ve böylece herkes O’na iman etsin diye geldi.

1:8   Eğer Yahya ilgiyi kendi üzerine çekmeye çalışmış olsaydı, atandığı göreve ihanet etmiş olurdu. İnsanları kendisine değil, İsa’ya yöneltti.

C. Tanrı’nın Oğlu’nun İlk Gelişi (1:9-18)

1:9   Gerçek ışık vardı. Çağlar boyunca birçok kişi rehber ve kurtarıcı olduklarını iddia etmişlerdir, ama Yahya’nın tanıklık ettiği sahte olmayan Işıktı, en iyi ve en gerçek olan Işık. Bu ayetin diğer bir çevirisi şöyledir: “Dünyaya gelen gerçek ışık her insana ışık verir.” Diğer bir deyişle “dünyaya gelen” ifadesi her insandan ziyade gerçek Işığı tanımlayabilir. Gerçek ışığın... dünyaya gelişiyle her insana ışık verildi. Bu, ne her insanın Mesih’le ilgili ruhsal bilgiye sahip olduğu anlamına ne de her insanın bir zamanlar Rab İsa’yı duymuş olduğu anlamına gelir. Tersine, hem ulus, ırk ya da renk ayrımı olmaksızın ışığın bütün insanlar üzerinde parladığı, hem de bütün insanlar üzerinde parlayarak İsa Mesih’in insanların gerçek karakterlerini göstermiş olduğu anlamına gelir. Mükemmel İnsan olarak dünyaya gelişiyle insanlara ne kadar kusurlu olduklarını göstermiştir. Oda karanlık olduğu zaman eşya üzerindeki tozu görmezsiniz. Ama ışık gelince oda olduğu gibi görünür. Aynı anlamda gerçek ışığın parlaması insanı olduğu gibi açığa çıkarır.

1:10   Beytlehem’deki doğumundan göğe döndüğü güne kadar, şimdi bizim yaşamış olduğumuz aynı dünyadaydı. Tüm dünyayı yaratmıştı ve onun gerçek Sahibiydi. İnsanlar, O’nu Yaratıcı olarak kabul etmek yerine O’nu yalnızca ken-dileri gibi bir insan olarak düşündüler. O’na bir yabancı ve toplumdan atılmış birisi gibi davrandılar.

1:11   Kendininkilere (bazı metinlerde “kendi yurduna”) geldi. Başkasının mülkiyetine izinsiz girmiyordu. Tersine, bizzat Kendisinin yaratmış olduğu gezegende yaşıyordu. Kendi halkı O’nu kabul etmedi. Genel bir anlamda, bu tüm insanlığı belirtebilir ve insanların çoğunun O’nu reddettiği bir gerçektir. Ama özel bir anlamda, İsrail ulusu O’nun seçilmiş dünyevi halkıydı. Dünyaya geldiğinde kendisini Yahudilere onların Mesih’i olarak sundu, ama onlar O’nu kabul etmediler.

1:12   Bunun için şimdi kendisini tekrar tüm insanlığa sunuyor ve O’nu kabul edenlere, Tanrı’nın çocukları olma hakkını ya da yetkisini veriyor.

Bu ayet bize net olarak nasıl Tanrı’nın çocukları olabileceğimizi anlatır. Bu, iyi işlerle, kilise üyesi olmayla, kişinin elinden gelenin en iyisini yapmasıyla olmaz. O’nu kabul ederek, O’nun adına iman ederek olur.

1:13   Fiziksel anlamda çocuk olmak için kişinin doğması gerekir. Bu nedenle, aynı şekilde Tanrı’nın çocuğu olmak için de kişi ikinci kez doğmalıdır. Bu yeniden doğma, Tanrı’ya dönme ya da kurtulma olarak bilinir. Bu ayet bize yeni doğuşun olmayacağı üç şekli (yolu) ve olacağı tek yolu anlatır. İlki, yeniden doğuş sağlamayan üç yoldur. Ne kandan: Bu, kişinin inanlı ailesinden dolayı inanlı olmayacağı anlamına gelir. Kurtuluş, çocuğa kan bağıyla ana babadan geçmez. Ne bedenin isteğinden: Bir başka deyişle, kişi kendi bedeninde, yeniden doğuşu oluşturacak güce sahip değildir. Kurtulmak için istekli olmasına karşın kendi isteği kendisini kurtarmaya yeterli değildir. Ne de insanın isteğinden doğdular: Hiç kimse başka bir kişiyi kurtaramaz. Örneğin bir vaiz belirli bir kişinin yeniden doğmasını görmeyi çok isteyebilir, ama bu şahane doğumu sağlayacak gücü yoktur. O zaman bu doğum nasıl gerçekleşir? Bunun yanıtı, Tan-rı’dan doğdular sözündedir. Bu basitçe yeniden doğuşu sağlayacak gücün, her-hangi bir kişi ya da şeyin değil, yalnızca Tanrı’nın elinde olduğu anlamına gelir.

1:14   İsa Beytlehem’deki yemlikte Bebek olarak doğduğunda Söz insan oldu. Cennette Tanrı’nın Oğlu olarak daima Baba’yla var olmuştu, ama şimdi dünyaya insan bedeninde gelmeyi seçti. Aramızda yaşadı. Bu bazı hata ya da yanlış anlamalara yol açabilecek kısa bir görünüş değildi. Aslında Tanrı, bu yeryüzüne gelip insanların arasında İnsan olarak yaşadı. “Yaşadı” sözcüğü “tapınağını kurdu” ya da “çadırını kurdu” anlamına gelir. Bedeni, otuz üç yıl süreyle insanların arasında yaşadığı çadırıydı.

Yüceliğini gördük. Kutsal Kitap’ta “yücelik” sık sık Tanrı’nın varlığının göründüğü parlak, parlayan ışık anlamına gelir. Aynı zamanda Tanrı’nın mükemmelliği ve üstünlüğü demektir. Rab İsa yeryüzündeyken, yüceliğini insan bedeninde sakladı. Ama yüceliğinin açıklandığı iki yol vardı. Birincisi, ahlâki yüceliğinin olmasıydı. Bununla O’nun mükemmel yaşamının ve karakterinin parlaklığını kastediyoruz. O’nda hiç kusur ya da hata yoktu. Bütün yollarında mükemmeldi. Yaşamında her erdem ince bir dengeyle gösterildi. Sonra görünümünün değiştiği dağda yüceliğinin görünen parlaması vardı (Mat.17:1, 2). O zaman Petrus, Yakup ve Yuhanna O’nun yüzünün güneş gibi parladığını ve giysilerinin ışık gibi bembeyaz olduğunu gördüler. Bu üç öğrenciye, Rab İsa’nın, yeryüzüne tekrar geldiğinde ve bin yıl hüküm sürdüğünde sahip olacağı görkemin bir ön fikri verildi.

Yuhanna, “O’nun yüceliğini gördük” derken, kuşkusuz, öncelikle Rab İsa-nın ahlaki yüceliğini belirtiyordu. O ve diğer öğrenciler yeryüzünde yaşanmış tamamen mükemmel bir yaşamın mucizesini gördüler. Ama Yuhanna’nın, dağda İsa’nın görünümünün değiştiği olayı da göz önüne alıyor olması muhtemeldir. Öğrencilerin gördüğü yücelik onlara O’nun gerçekten Tanrı’nın Oğlu olduğunu kanıtladı. İsa, Baba’nın biricik Oğlu’dur, yani Mesih, Tanrı’nın eşsiz Oğlu’dur. Tanrı’nın O’nun gibi başka bir Oğlu yoktu. Bir anlamda bütün gerçek inanlılar Tanrı’nın oğullarıdır. Ama İsa Tanrı’nın tek Oğlu’dur, eşsiz bir yere sahiptir. Tanrı’nın Oğlu olarak Tanrı’yla eşittir.

Kurtarıcı lütuf ve gerçekle doluydu. Bir taraftan başkaları için hak etmedikleri iyilikle doluyken, aynı zamanda tamamen dürüst ve doğruydu; asla günahı haklı çıkarmadı ya da kötülüğü onaylamadı. Tamamen sevecen olup da aynı anda tamamen doğru olmak yalnızca Tanrı’nın olabileceği bir şeydir.

1:15   Vaftizci Yahya, İsa’nın Tanrı’nın Oğlu olduğuna tanıklık etti. Rab halka hizmet etmeye başlamadan önce Yahya insanlara O’ndan söz etmişti. İsa ortaya çıkınca, Yahya aslında şöyle dedi: “Size anlattığım Kişi işte budur.” İsa, doğumu ve hizmeti açısından Yahya’dan sonra geldi. Yahya’dan altı ay sonra doğdu ve Yahya bir süre vaaz ve vaftiz ettikten sonra kendisini İsrail halkına takdim etti. Ama İsa, Yahya’dan üstün tutuldu. Yahya’dan büyüktü; daha çok onura layıktı; Yahya’dan önce var olduğu için bu doğaldı. Tanrı’nın Oğlu sonsuzluklardan beri vardı.

1:16   Rab İsa’ya iman eden herkes O’nun doluluğundan ruhsal güç gereksinimini karşılar. O’nun doluluğu o kadar büyüktür ki, bütün çağlarda bütün ülkelerdeki bütün inanlılara yeterlidir. Lütuf üzerine lütuf ifadesi “bol bol lütuf” anlamına gelir. Burada lütuf Tanrı’nın sevdiği çocuklarına yağdırdığı sevecen kayırma anlamındadır.

1:17   Yuhanna Eski Antlaşma dönemiyle Yeni Antlaşma çağını karşılaştırır. Musa aracılığıyla verilen Kutsal Yasa lütfun gösterilişi değildi. İnsanlara itaat etmeyi buyurdu ve başarısız oldukları takdirde onları ölüme mahkum etti. İnsanlara neyin doğru olduğunu söyledi, ama onlara bunu yapacak gücü vermedi. İnsanlara günahkâr olduklarını göstermek için verildi, ama onları günahlarından kurtaramadı. Ama lütuf ve gerçek, İsa Mesih aracılığıyla geldi. Dünyayı yargılamaya değil, layık olmayanları, kendilerini kurtaramayanları ve düşmanları olanları kurtarmak için geldi. Lütuf budur: Yeryüzünün en kötüsü için cennetin en iyisi.

İsa Mesih aracılığıyla yalnızca lütuf gelmedi, gerçek de O’nunla geldi. Kendisiyle ilgili olarak, “Gerçek Ben’im” dedi. Bütün sözlerinde ve işlerinde kesinlikle dürüst ve sadıktı. Lütuf gösterirken gerçeğe zarar vermedi. Günahkârları sevmesine karşın günahlarını sevmedi. Günahın ücretinin ölüm olduğunu anladı. Ve bu nedenle, canlarımızı kurtarıp bize cennette bir yer hazırlayarak hak etmediğimiz iyiliği bize gösterebilsin diye hak ettiğimiz ölüm cezasını öde-mek için Kendisi öldü.

1:18   Tanrı’yı hiçbir zaman hiç kimse görmemiştir. Tanrı Ruh’tur ve bu nedenle görünmez. Bedeni yoktur. Eski Antlaşma’da insanlara Melek ya da İnsan şeklinde görünmesine karşın, bu görünümler Tanrı’nın gerçekte nasıl olduğunu açıklamadı (göstermedi). Bunlar halkına konuşmak için seçtiği yalnızca geçici görünümlerdi. Rab İsa, Tanrı’nın biricik Oğlu’dur;1 Tanrı’nın eşsiz Oğlu’dur; O’nun gibi başka bir oğul yoktur. Daima Baba Tanrı’ya yakın özel bir yeri vardır. Yeryüzündeyken bile Tanrı’nın bağrındaydı. Tanrı’yla birlikteydi ve Tanrı’yla eşitti. Bu kutsanmış Kişi insanlara Tanrı’nın nasıl olduğunu tam olarak göstermiştir. İnsanlar İsa’yı gördükleri zaman Tanrı’yı gördüler. Tanrı’nın konuştuğunu duydular. Tanrı’nın sevgisini ve şefkatini hissettiler. Tanrı’nın insanlık için olan düşünceleri ve tavırları Mesih tarafından tam olarak bildirilmiştir.

II. TANRI’NIN OĞLU’NUN İLK HİZMET YILI (1:19 - 4:54)

A. Vaftizci Yahya’nın Tanıklığı (1:19-34)

1:19   Yahya isimli bir adamın halka tövbe etmelerini çünkü Mesih’in geleceğini söylediği haberi Kudüs’e ulaşınca, Yahudiler kahinlerle Levililerden oluşan bir kurulu, onun kim olduğunu araştırıp bulmaları için gönderdiler. Kâhinler, tapınaktaki önemli hizmetleri sürdüren kişilerken Levililer de genel görevlerle ilgilenen hizmetkarlardı. “Kimsin” diye sordular, “Uzun zamandır bek-lenen Mesih sen misin?”

1:20   Başkaları Mesih olduklarını iddia ederek şöhret için böyle bir fırsatı kaçırmayabilirlerdi. Ama Yahya sadık bir tanıktı. Onun tanıklığı Mesih olmadığıydı.

1:21-22   Yahudiler Mesih’in gelişinden önce İlyas’ın geri dönmesini bekliyorlardı (Mal.4:5). Bu nedenle eğer Yahya Mesih değilse, o zaman belki de İl-yas’tır diye bir sonuç çıkardılar. Ama Yahya İlyas olmadığına dair onları ikna etti. Tesniye 18:15’de Musa, “Tanrın Rab senin için aranızdan, kardeşlerinden benim gibi bir peygamber çıkaracak; onu dinleyeceksin” demişti. Yahudiler önceden söylenen bu sözü anımsadılar ve Yahya’nın Musa’nın sözünü ettiği O peygamber olabileceğini düşündüler. Ama Yahya yine öyle olmadığını söyledi. Kurul kesin bir cevap almadan Kudüs’e geri dönmeye utanıyordu ve bunun için Yahya’dan kendisinin kim olduğunu belirtmesini istediler.

1:23   Yahya, “çölde yükselen sesim ben” dedi. Vaftizci onların sorusuna yanıt olarak, Mesih’in gelişini ilan etmek için gelecek olan habercinin peygamberlik edildiği Yeşaya 40:3’den alıntı yaptı. Başka bir deyişle, Yahya kendisinin önceden bildirilen haberci olduğunu ifade etti. Kendisi sesti ve İsrail ise çöl. Günahlarından ve Tanrı’dan ayrılmış olmalarından dolayı halk aynı bir çöl gibi kurumuştu ve çoraklaşmıştı. Yahya kendisinden basitçe bir ses olarak söz etti. Övülecek ve hayran olunacak büyük bir adam tavrı taslamadı, ama görülmeyen yalnızca duyulacak bir ses oldu. Yahya sesti, ama Mesih Söz’dü. Sözün bilinmesi için sese gereksinimi var ve sözsüz bir sesin de değeri yoktur. Söz sesten çok daha üstündür, ama bizler için ses olmak da bizim ayrıcalığımızdır.

Yahya’nın bildirisi, “Rab’bin yolunu düzeltin” idi. Başka bir deyişle, “Mesih geliyor. O’nu kabul etmenizi engelleyecek her şeyi yaşamınızdan kaldırın. Günahlarınızdan tövbe edin ki, O gelebilsin ve üzerinizde İsrail’in Kralı olarak egemenlik sürebilsin.”

1:24-25   Ferisiler, Kutsal Yasa’yla ilgili üstün bilgileriyle ve Eski Antlaşma’daki öğretişlerin en ince ayrıntılarını yerine getirme çabalarıyla övünen sıkı bir Yahudi mezhebi kurdular. Aslında çoğu dindar görünmeye çalışan, ama günahkâr bir yaşam süren ikiyüzlülerdi. Eğer Yahya söyledikleri önemli kişilerden biri değilse, onun hangi yetkiyle vaftiz ettiğini öğrenmek istediler.

1:26-27   Yahya, “ben suyla vaftiz ediyorum” dedi. Kimsenin onun önemli biri olduğunu düşünmesini istemiyordu. Onun görevi sadece insanları Mesih için hazırlamaktı. Dinleyicileri her ne zaman günahtan tövbe ettilerse, iç değişimlerinin bir işareti olarak onları vaftiz etti. Yahya İsa’yı belirterek, “aranızda tanımadığınız biri duruyor” diye devam etti. Ferisiler O’nu uzun zamandır aranan Mesih olarak tanımadılar. Aslında Yahya Ferisilere şöyle diyordu: “Benim önemli biri olduğumu düşünmeyin. Dikkat etmeniz gereken Kişi Rab İsa-dır; ancak hala O’nun kim olduğunu bilmiyorsunuz.” Değerli olan O’dur. Vaf-tizci Yahya’dan sonra gelmesine karşın bütün övgüleri ve üstünlüğü hak ediyor. Bir kölenin ya da hizmetçinin efendisinin çarıklarını çözmesi, göreviydi. Ama Yahya kendisini Mesih’e böylesine alçakgönüllü, aşağı bir hizmette bulunmaya bile layık görmedi.

1:28   Beytanya’nın yeri tam olarak bilinmiyor. Ama bunun Şeria nehrinin doğu tarafında bir yer olduğunu biliyoruz. Beytanya okunuşunu kabul edersek, bu Kudüs yakınlarındaki Beytanya olamaz.

1:29   Ertesi gün, Kudüs’ten gelen Ferisilerin ziyaretinden sonra, Yahya başını kaldırdı ve İsa’nın kendisine doğru geldiğini gördü. O anın etkisiyle ve titreşimiyle, “İşte, dünyanın günahını taşıyan Tanrı Kuzusu!” dedi. Kuzu, Yahudiler arasında kurban edilen bir hayvandı. Tanrı, seçilmiş halkına kuzuyu öldürmelerini ve kanını kurban olarak serpmelerini öğretmişti. Günahların bağışlanabilmesi için kuzu günahkarın yerine geçerek öldürüldü ve kanı akıtıldı.

Bununla beraber Eski Antlaşma döneminde öldürülen kuzuların kanı günahı kaldırmadı. Bu kuzular, bir gün Tanrı’nın günahı gerçekten ortadan kaldıracak Kuzu’yu sağlayacağı gerçeğine işaret eden resimler ya da örneklerdi. Tanrı’yı seven Yahudiler bu Kuzu’nun gelişini yıllar boyunca beklemişlerdi. İşte sonun-da bu an gelmişti ve Vaftizci Yahya gerçek Tanrı Kuzu’sunun gelişini zaferle ilân etti.

İsa’nın dünyanın günahını taşıdığını söylerken bununla, herkesin günahının bağışlanacağını kastetmedi. Mesih’in ölümü tüm dünyanın günahını ödeyecek kadar değerliydi, ama yalnızca Rab İsa’yı Kurtarıcı olarak kabul eden günahkârlar bağışlanır.

J.C.Jones bu ayetin Hıristiyan kefaretinin mükemmelliğini ortaya koyduğunu belirtir:

1. Kurbanın DOĞASINDA üstünlük vardır. Museviliğin kurbanları akılsız kuzularken, Hıristiyanlığın kurbanı Tanrı Kuzusudur.

2. İşin ETKİSİNDE üstünlük vardır. Museviliğin kurbanları her yıl yalnızca günahı hatırlatırken, Hıristiyanlığın kurbanı “Kendisini kurban ederek günahı ortadan kaldırdı.”

3. Etkisinin GENİŞLİĞİNDE üstünlük vardır. Museviliğin kurbanları yalnızca bir ulusun yararı için tasarlanmışken, Hıristiyanlığın kurbanı bütün uluslar için tasarlanmıştır; “dünyanın günahını ortadan kaldırır.”2

1:30-31   Yahya, halka kendisinin sadece kendisinden daha üstün olan gelecek Kişi için yol hazırladığını anımsatmaktan asla bıkıp usanmadı. Tanrı nasıl insandan üstün boyuttaysa İsa da aynı şekilde Yahya’dan üstündü. Yahya, İsa’dan birkaç ay önce doğdu, ama İsa sonsuzluklar boyunca vardı. Yahya, “Ben O’nu tanımıyordum” dediğinde O’nu daha önce hiç görmemiş olduğunu söylemek istemiyordu.

Yahya ve İsa kuzen olduklarından büyük olasılıkla birbirlerini iyi tanıyorlardı. Ama Yahya, kuzenini vaftiz zamanına kadar, Mesih olarak tanımamıştı. Yahya’nın görevi, Rab’bin yolunu hazırlamak ve sonra da O göründüğü zaman O’nu İsrail halkına göstermekti. İşte, bu nedenle Yahya halkı suyla vaftiz etti: Onları Mesih’in gelişine hazırlamak için. Öğrencilerini kendisine çekmek amacıyla vaftiz etmedi.

1:32   Burada sözü edilen, Yahya’nın, İsa’yı Şeria nehrinde vaftiz ettiği zamandır. Rab sudan çıktıktan sonra Tanrı’nın Ruh’u güvercin biçiminde inip O’nun üzerine kondu (Mat.3:16). Yazar bunun anlamını açıklamaya devam eder.

1:33   Tanrı, Yahya’ya Mesih’in gelişini ve geldiğinde Ruh’un O’nun üzerine inip O’nun üzerinde kalacağını açıklamıştı. Bu, İsa’da gerçekleşince, Yahya Kutsal Ruh’la vaftiz edecek olanın O olduğunu anladı. Kutsal Ruh bir Kişidir, Tanrı’daki üç Kişiden biri. Tanrı Baba ve Tanrı Oğul’la eşittir.

Yahya suyla vaftiz etti, oysa İsa Kutsal Ruh’la vaftiz edecekti. Kutsal Ruh’la vaftiz Pentikost günü gerçekleşti. (Elç.1:5; 2:4; 38). O zaman Kutsal Ruh her inanlının bedeninde yaşamak (oturmak) ve her inanlıyı kilisenin (topluluğun) üyesi, Mesih’in Bedeni yapmak için gökten geldi (1Ko.12:13).

1:34   İsa’nın vaftizinde gördükleri üzerine Yahya, Nasıralı İsa’nın, dünyaya önceden geleceği bildirilen Tanrı’nın Oğlu olduğu gerçeğine tanıklık etti. Yahya, Mesih’in Tanrı’nın Oğlu olduğunu söylerken, O’nun Oğul Tanrı olduğunu kastetti.

B. Andreya, Yuhanna ve Petrus’un Çağrılışı (1:35-42)

1:35-36   Burada belirtilen ertesi gün, sözü edilmiş olan üçüncü gündür. Yahya kendi öğrencilerinden ikisiyle birlikteydi. Bu adamlar Yahya’nın vaazını duymuşlar ve dediklerine iman etmişlerdi. Ama Rab İsa’yla henüz karşılaşmamışlardı. Yahya, şimdi Rab’be olan tanıklığını açıkça üstlenmişti. Bir gün önce, O’nun Kişiliğinden (Tanrı Kuzusu) ve işinden (dünyanın günahını ortadan kaldıran) söz etmişti. Şimdi, sadece O’nun Kişiliğine dikkati çekiyor. Bildirisi kısa, sade, özgecil (bencil olmayan) ve yalnızca Kurtarıcı hakkındaydı.

1:37   Yahya sadık bir şekilde Tanrı’nın sözünü duyurmakla iki öğrencisini kaybetti, ama onları İsa’nın ardından giderken görmekten memnundu. Bu şekilde bizim de, arkadaşlarımızın önemli olduğumuzu düşünmeleri yerine, Rab-bin ardından gitmelerini istememiz gerekir.

1:38   Kurtarıcı daima ardından gidenlerle ilgilenir. Burada iki öğrenciye olan ilgisini onlara dönüp “Ne arıyorsunuz?” diye sorarak gösterdi. Sorunun yanıtını biliyordu; her şeyi biliyordu. Ama arzularını sözcüklerle ifade etmelerini istedi. Buna, “Nerede oturuyorsun, Rabbi?” diye sorarak verdikleri yanıt, Rab’le birlikte olmak ve O’nu daha iyi tanımak istediklerini gösteriyordu (O’nunla sadece karşılaşmış olmaktan hoşnut değillerdi). O’nunla arkadaşlık kurmayı arzuladılar. Rabbi “Hocam” (“büyüğüm”) anlamına gelen Aramice bir unvandır.

1:39   İsa, onlara “Gelin, görün” dedi. Kurtarıcı’dan içten bir arzuyla  daha çok öğrenmek isteyen kimse asla geri çevrilmez. İsa ikisini o zaman oturduğu yere davet etti; belki de modern evlerle karşılaştırıldığında çok yoksul olan bir eve.

Gidip O’nun nerede oturduğunu gördüler ve o gün O’nunla kaldılar. Saat dört sularıydı. Bu adamlar hiç böylesine onurlandırılmamışlardı. Geceyi evrenin Yaratıcısıyla aynı evde geçirdiler. Mesih’i tanıyan Yahudi ulusunun ilk üyeleri arasındaydılar.

Saat dört sularıydı (ya sabah 10 ya da öğleden sonra 4’tü). Genellikle daha erken olan saat (Romalılara ait) tercih edilir.

1:40   İki öğrenciden biri Andreya’ydı. Bugün Andreya kardeşi Simun Petrus kadar iyi tanınmıyor, ama İsa’yla karşılaşmış olan iki kişiden birincisi oluşuna dikkat etmek ilginçtir.

Diğer öğrencinin adı bize verilmiyor, ama hemen hemen bütün Kutsal Kitap uzmanları onun, bu Müjde’yi yazan Yuhanna olduğunu kabul ediyorlar. Kendi adından söz etmemesini alçakgönüllüğüne bağlıyorlar.

1:41   Bir kişi Mesih’i bulduğu zaman genellikle akrabalarının da O’nunla karşılaşmasını ister. Kurtuluş, insanın yalnızca kendisine saklayamayacağı kadar iyidir. Bu nedenle, Andreya çabucak kendi kardeşi Simun’a gidip heyecanlı haberi vererek “Biz Mesih’i bulduk!” dedi. Ne kadar şaşırtıcı bir duyuruydu bu! En azından dört bin yıldan beri insanlar vaat edilen Mesih’i, Tanrı’nın Kutsanmış Olan’ını bekliyorlardı. Şimdi Simun, Mesih’in yakında olduğuna ilişkin heyecanlı haberi kendi kardeşinin ağzından duyuyordu. Gerçekten de tarihin oluşturulduğu yerde yaşıyorlardı. Andreya’nın bildirisi ne kadar sadeydi. Yalnızca üç sözcüktü –“Biz Mesih’i bulduk”– yine de Tanrı bunu Petrus’u kazanmak için kullandı. Bu, bize büyük vaiz ya da akıllı konuşmacılar olmamız gerekmediğini öğretir. İnsanlara Rab İsa’yı yalnızca sade sözcüklerle anlatmamız yeterlidir, gerisini Tanrı halledecektir.

1:42   Andreya kardeşini doğru yere ve doğru Kişiye götürdü. Onu kiliseye, din inancına ya da rahibe götürmedi. Onu İsa’ya götürdü. Ne kadar önemli bir davranıştı bu! Andreya’nın ilgisinden dolayı Simun daha sonra büyük bir insan avcısı ve Rab’bin önde gelen elçilerinden biri oldu. Simun kardeşinden daha çok ünlü oldu, ama şüphesiz Andreya, Petrus’u İsa’ya götüren kişi olduğundan Petrus’un ödülünü paylaşacaktır. Rab, kendisine söylenmeden Simun’un adını biliyordu. Aynı zamanda Simun’un değişken bir karakterinin olduğunu da biliyordu. Sonuç olarak Simun’un karakterinin bir kaya gibi sağlamlaşarak değişeceğini de biliyordu. İsa bunların hepsini nasıl biliyordu? Çünkü Tanrı’ydı ve Tanrı’dır.

Simun’un adı Kifas (Aramicesi kayadır) olarak değiştirildi ve özellikle Rab’bin göğe çıkışından ve Kutsal Ruh’un verilişinden sonra sağlam karakterli bir adam oldu.

C. Filipus ve Natanyel’in Çağrılması (1:43-51)

1:43   Bu, bu bölümde okuduklarımızın dördüncü günüdür. Bosch, birinci günde yalnızca Yahya’yı (15-28); ikinci günde Yahya’yla İsa’yı (29-34); üçüncü günde İsa’yla Yahya’yı (35-42) ve dördüncü günde yalnızca İsa’yı (43-51) gördüğümüzü belirtir. Rab Celile olarak bilinen bölgenin kuzeyine doğru yürüdü. Orada Filipus’u buldu ve onu izleyicisi olmaya davet etti: “Ardımdan gel!” Bu sözler, hem sözlerin sahibi nedeniyle, hem de sundukları ayrıcalıktan dolayı büyüktür. Kurtarıcı, hâlâ hepimize bu yüce çağrıyı yapmaktadır.

1:44   Beytsayda, Celile gölünün kıyısında olan bir kentti. Dünyadaki pek az kent böylesine onurlandırılmıştır. Rab, büyük mucizelerinin bazılarını orada yapmıştır (Luk.10:13). Filipus, Andreya ve Petrus’un kentiydi. Buna rağmen Kurtarıcı’yı reddetti ve bunun sonucu olarak tamamen harap edildi, öyle ki şimdi onun tam olarak nerede olduğunu bile söyleyemiyoruz.

1:45   Filipus, yeni bulduğu sevinci başka biriyle paylaşmak istedi, böylece gidip Natanyel’i buldu. Rab’be yeni gelenler, en iyi can kazananlardır. Bildirisi sade ve özdü. Natanyel’e, Musa’nın ve peygamberlerin önceden bildirdiği Mesih’i, Nasıralı İsa’yı bulduğunu anlattı. Aslında bildirisi tam olarak doğru değildi. İsa’yı Yusuf’un oğlu olarak tanımladı. İsa, elbette bakire Meryem’den doğdu ve babası insan değildi. Yusuf, İsa’yı evlat edindi ve böylece asıl babası olmamasına karşın yasal babası oldu. James S.Stewart şöyle der:

Mesih, başlangıç için asla tam yetkin bir iman isteğinde bulunmadı. İnsanları, yeterli dini inançları olmadığı gerekçesiyle asla uzaklaştırmadı. Ve bugün de böyle yapmaz. Kendisi kardeşlerinin yanında durur. Onlara kendisine yaklaşabildikleri herhangi bir anda yaklaşmalarını söyler. Onları, kendisine sundukları iman derecesine bakmadan kabul eder. Başlangıç olarak bununla tatmin olur; ve başlangıç noktasından aldığı arkadaşlarına, adım adım, kendisinin kim olduğunu gittikçe derinleşen biçimde açıklar ve ilk grubunu yönlendirdiği gibi, onları da öğrenciliğin tüm görkemine yönlendirir.3

1:46   Natanyel’in kuşkuları vardı. Nasıra, Celile’nin hor görülen bir kentiydi. Mesih’in böylesine yoksul bir yörede yaşaması ona imkânsız gibi göründü. Bu nedenle, aklından geçen soruyu soruverdi. Filipus tartışmadı. İtirazlarla uğraşmanın en iyi yolunun insanları doğrudan Rab İsa’yla tanıştırmak olduğunu hissetti; başkalarını Mesih’e kazanmaya çalışan herkes için değerli bir ders. Tartışmayın. Uzun tartışmalara girmeyin. İnsanlara yalnızca gel ve gör deyin.

1:47   47’inci ayet İsa’nın her şeyi bildiğini gösterir. İsa Natanyel’le önceden karşılaşmadan onun içinde hile ya da yalan olmayan gerçek bir İsrailli olduğunu bildirdi. Yakup tam olarak dürüst olmayan ticari yöntemler kullanmakla ün yapmıştı, ama Natanyel, içinde “Yakup”un özelliği olmayan bir “İsrailliydi.”

1:48   Natanyel’in, tamamen yabancı birisinin sanki kendisini daha önceden tanıyormuş gibi konuşmasına çok şaşırdığı açıktır. Görünüşte incir ağacının altında otururken iyice gizlenmişti. Aşağı sarkan ağaç dalları ve çepeçevre yeşillik hiç kuşkusuz, onu gözlerden gizlemişti Bu kadar iyi saklanmış olmasına karşın İsa onu gördü.

1:49   Belki de Natanyel’i inandıran, insanlar onu görmezken Rab İsa’nın onu görme gücüydü. Ya da belki de bu bilgi kendisine doğaüstü bir şekilde verilmişti. Hangi şekilde olursa olsun o şimdi, İsa’nın, Tanrı’nın Oğlu ve İsrail’in Kralı olduğunu biliyordu.

1:50   Rab, Natanyel’e Mesih olduğuna dair iki kanıt vermişti. Natanyel’in karakterini tanımlayıp başka hiçbir gözün göremeyeceği yerdeyken onu görmüştü. Bu iki kanıt Natanyel için yeterliydi ve iman etti. Ama Rab İsa onun bunlardan daha büyük kanıtlar göreceğine söz verdi.

1:51   İsa ne zaman “doğrusunu söyleyeyim” (“Amin, Amin”4 anlamında) sözleriyle konuşmasına başladıysa, daima çok önemli bir şey söylemek üzereydi. Burada Natanyel’e gelecekte, tüm yeryüzü üzerinde egemenlik sürmek için geri döneceği zamana ait bir görüntü verdi. O zaman dünya, hor görülen Nasıra’da yaşamış marangoz Oğlu’nun, gerçekte Tanrı’nın Oğlu ve İsrail’in Kralı, olduğunu bilecektir. O gün gök açılacaktır. Kral başkenti Kudüs olarak egemenlik sürerken Tanrı’nın desteği O’nun üzerinde olacaktır.

Natanyel’in, Yakup’un merdiveni (Yar.28:12) hikâyesi üzerinde derin derin düşünmüş olması mümkündür. O merdiven, meleklerinin yükselip inişiyle, göğe tek giriş olan Rab İsa Mesih’in bir resmidir. Tanrı’nın melekleri İnsanoğlu üzerinde yükselip inecekler. Melekler, Tanrı’nın işlerini gören, ateş alevlerine benzer hizmetkarlardır. İsa, Kral olarak egemenlik sürdüğünde, bu melekler, O’nun isteğini yerine getirirken yeryüzüyle gök arasında gidip geleceklerdir.

İsa, Natanyel’e Kendisinin Mesih oluşunun yalnızca çok küçük kanıtlarını görmüş olduğunu söylüyordu. Mesih’in gelecekteki egemenliğinde Rab İsa’yı Tanrı’nın kutsanmış Oğlu olarak tamamen açıklanmış haliyle görecekti. O zaman tüm insanlık Nasıra’dan iyi Birinin çıktığını bilecekti.

Ç. İlk Mucize: Suyun Şaraba Dönüşmesi (2:1-11)

2:1   Üçüncü gün kuşkusuz Rab’bin Celile’de kaldığı üçüncü günü belirtir. 1:43’te Kurtarıcı bu bölgeye gitti. Kana’nın tam olarak nerede olduğunu bilmiyoruz, ama bu bölümün 12’inci ayetinden Kefernahum’a yakın ve tepede olduğu sonucunu çıkarıyoruz.

O gün Kana köyünde bir düğün vardı ve İsa’nın annesi oradaydı. Meryem’den İsa’nın annesi olarak söz edilmesini görmek ilginçtir. Kurtarıcı, bakire Meryem’in Oğlu olduğu için meşhur değildi, ama Meryem, Rabbimizin annesi olduğu için tanınıyordu. Kutsal Yazılar üstün yeri Meryem’e değil, daima İsa’ya verir.

2:2   İsa ve öğrencileri de düğüne çağrılmışlardı. Düğünü düzenleyenlerin Mesih’i davet etmeleri akıllıca bir karardı. Böylece bugün de düğünlerine Rab-bi davet edenler akıllıca bir karar vermişlerdir. Bunu yapmak için, elbette hem gelinin hem de güveyin Rab İsa’da gerçek inanlılar olması gerekir. Ayrıca ya-şamlarını da Kurtarıcı’ya teslim etmeli ve evlerinin Kurtarıcı’nın severek bu-lunacağı bir yer olmasında kararlı olmalıdırlar.

2:3   Şarap yetmedi. İsa’nın annesi olup biteni anlayınca, sorunu Oğlu’na götürdü. Oğlunun şarap sağlamak için mucize yapabileceğini biliyordu ve belki de Oğlunun orada toplanmış olan konuklara kendisini Tanrı’nın Oğlu olarak göstermesini istiyordu. Kutsal Kitap’ta şarap, sık sık sevinci belirtir. Meryem, “Şarapları kalmadı” dediğinde, hiç kurtulmamış olan kadın ve erkeklerin doğ-ru bir tanımlamasını yaptı. İmansızlar için sürekli ve gerçek bir sevinç yoktur.

2:4   Rab’bin annesine verdiği yanıt, soğuk ve resmi görünüyor. Bizim anladığımız şekilde soğuk bir paylama olmayıp burada kullanılan kadın sözcüğü, “hanımefendi” sözcüğüne benzer bir saygı unvanıdır. Rab, “Kadın, benden ne istiyorsun?” diye sorduğu zaman, tanrısal görevini yaparken annesinin isteğinin etkisi altında olmadığını, ama tamamen göklerdeki Baba’nın isteğine itaat ederek hareket ettiğini belirtti. Meryem, İsa’nın yüceltilmesini görmek istemişti ama O, Meryem’e daha saatinin gelmediğini anımsattı. Dünyaya, zaferli Mesih olarak görünmeden önce, kurban sunağına çıkması gerekiyordu ve bunu Golgo-ta’daki çarmıhta yaptı.

Williams bu konuda şöyle der:

“Benden ne istiyorsun?” ifadesi Kutsal Kitap’ta birkaç kez geçer. Bu, “Ortak neyimiz var?” anlamındadır. Yanıtı, “Hiçbir şey”dir. Davut bunu kuzenleri, Ze-ruiah’ın oğulları hakkında iki kez kullanır. Kuzenleri için ruhsal yaşamda Davut’la ortak bir şeylerinin bulunması imkânsızdı. 2. Krallar 3’te Elişa, bunu Ahab’ın oğlu Yehoram’la arasındaki derin uçurumu ifade etmek için kullanır. Cinler üç kez aynı ifadeyi kullanarak, Şeytan’ın Mesih’le ya da Mesih’in Şeytan’la ortak hiçbir şeylerinin olmadığını açıklarlar. Nihayetinde Rab, Bakire Meryem’e, kendisinin günahsız Tanrılığı ile onun günahkâr insanlığı arasındaki uçurumun ne kadar aşılamaz olduğunu ve O’nun kulaklarının yalnızca Bir Sesi yetkili olarak işiteceğini göstermek için bu ifadeyi kullandı.5

2:5   Meryem O’nun sözlerinin anlamını kavradı ve bunun için hizmet eden-lere, O ne buyurursa, onu yapmalarını söyledi. Meryem’in sözleri her birimiz için önemlidir. Meryem’in hizmet edenleri kendisine ya da başka bir insana itaat etmeleri için yönlendirmediğine dikkat edin. Onları Rab İsa’ya yöneltip itaat edilmesi gerekenin O olduğunu söyledi. Rab İsa’nın öğretişleri bize Yeni Ant-laşma’nın sayfalarında verilmiştir. Bu değerli kitabı okurken, Meryem’in kay-dedilen son sözlerini anımsamalıyız: “Size ne derse onu yapın.”

2:6   Düğünün yapıldığı yerde, her biri seksenle yüz yirmi litre su alan altı tane büyük taş küp vardı. Bu su Yahudiler tarafından kendilerini murdarlıktan temizlemek için kullanılıyordu. Örneğin, bir Yahudi bir cesede dokunduğunda, belirli temizlik kurallarını yerine getirinceye kadar murdar sayılırdı.

2:7   İsa, küpleri suyla doldurmalarını söyledi. Hizmet edenler bunu hemen yaptılar. Rab mucize yapmak üzereyken elde hazır bulunan imkânları kullandı. İnsanların küpleri getirmesine ve onları suyla doldurmalarına izin verdi, ama sonra hiçbir insanın yapamayacağını yaptı: Suyu şaraba çevirdi! Küpleri suyla dolduranlar öğrenciler değil, hizmet edenlerdi. Bu şekilde Rab herhangi bir hile suçlaması olasılığını önledi. Küpler de ağızlarına kadar suyla doldurul-muştu. Öyle ki hiç kimse suya şarap eklendiğini söyleyemesin.

2:8   Mucize gerçekleşmişti. Rab, hizmet edenlere küplerden biraz alıp şölen başkanına götürmelerini söyledi. Bundan mucizenin bir anda olmuş olduğu bellidir. Su belirli bir sürenin sonunda değil bir iki saniyenin içinde şaraba dönüştü. Birisinin şiirsel bir şekilde dediği gibi, “Bilinçsiz sular Tanrı’sını gör-dü ve kızardı.”

2:9   Şölen başkanı, sofranın ve yiyeceğin düzenlenmesinden sorumlu olan kişiydi. Şarabı tadınca olağan dışı bir şeyin olduğunu anladı. Şarabın nereden geldiğini bilemedi, ama çok kaliteli olduğunu anladı ve hemen güveyi çağırdı.

Bugün inanlıların şaraba karşı tutumları ne olmalıdır? Şarap bazen tıbbi amaçlar için salık verilir ve bu tamamen Yeni Antlaşma’nın öğretişine uygundur (1Ti.5:23). Bununla birlikte, şarabın aşırı ve kötü bir şekilde kullanılmasından dolayı çoğu inanlılar bundan tamamen sakınmayı tercih ederler. Kuvvetli içkiye herkes bağımlılık kazanabilir. Bu tehlikeyi önlemenin yolu alkollü içkileri bırakmaktır. Yine kişi davranışlarının başkaları üzerindeki etkisini daima göz önünde bulundurmalıdır. Kültürümüzde inanlının inanlı olmayanın yanında şarap içmesi kötü bir tanıklık olduğundan, şaraptan uzak durmalıdır.

2:10   Şölen başkanı, Rab İsa’nın davranış şekliyle insanın çoğunlukla davrandığı şekil arasındaki belirgin farka dikkat çeker. Bir düğünde olağan uygulama, en iyi şarabı önceden, herkes onu en iyi şekilde keşfedip tadından zevk alacakken sunmaktı. Daha sonra o kadar yiyip içince, içeceklerinin kalitesinin farkına varamazlar. Bu özel düğünde ise en iyi şarap, en son geldi. Burada bizler için ruhsal bir anlam vardır. Dünya genellikle, insanlara, elindekinin en iyisini başlangıçta sunar. En çekici önerilerini gençlere götürür. Yaşamlarını boş zevkler içinde harcadıktan sonra, dünyanın kişiye yaşlılığında süprüntüden başka vereceği bir şeyi yoktur. İmanlı yaşamı ise bunun tam tersidir. Her zaman daha iyiye doğru gider. Mesih en iyi şarabı sona kadar tutar. Orucu şölen izler.

Kutsal Yazıların bu kısmında doğrudan Yahudi ulusuna yönelik bir uygulama var. O zaman Musevilikte gerçek sevinç yoktu. Halk sıkıcı dini törenlerle gelenekler arasında gidip geliyordu, ama onlar için yaşamın tadı yoktu. Tanrısal sevince yabancıydılar. Rab İsa onlara, kendisine iman etmelerini öğretmeye çalışıyordu. Onların kasvetli, ölü varlıklarını sevinç bütünlüğüne çevirecekti. Yahudilere ait geleneksel ve törensel su, Mesih’teki sevinçli gerçeğin şarabına dönüşebilirdi.

2:11   İlk mucizesi ifadesi, çocukluğunda Rabbimize atfedilen saçma mucizeleri geçersiz kılar. Bunlar “Petrus’un Müjdesi” gibi sahte müjdelerde bulunur. Bu sahte yazılarda, Rabbimize sözde çocukken yaptığı ve küfür niteliği taşıyan mucizeler yükler.

Kutsal Ruh, bunu önceden görerek Rabbimizin yaşamındaki bu dönemi ve karakterini bu küçük notu ekleyerek korudu.

Suyu şaraba çevirmek bir belirtiydi, yani anlamı olan bir mucizeydi. Ruhsal anlamıyla insanüstü bir eylemdi. Bu mucizeler, İsa’nın gerçekten Tanrı’nın Mesih’i olduğunu göstermek için de tasarlanmıştı. Bu mucizeyi yaparak yüceliğini gösterdi. Bedende görünen gerçek Tanrı olduğunu insanlara açıkladı. Öğrencileri de O’na iman ettiler. Elbette ki bir anlamda O’na daha önceden de iman ediyorlardı, ama şimdi imanları güçlenmişti ve O’na daha çok güvendiler. Cynddylan Jones şöyle der:

Musa’nın ilk mucizesi suyu kana çevirmekti; bunda ciddi bir yıkıcı unsur vardı. Fakat Mesih’in ilk mucizesi suyu şaraba çevirmekti; bunda yatıştırıcı, teselli edici bir unsur vardı.6

D. Tanrı’nın Oğlu Babasının Evini Temizliyor (2:12-17)

2:12   Kurtarıcı şimdi Kana köyünden ayrılıp annesi, kardeşleri ve öğrencileriyle Kefernahum’a gitti. Kefernahum’da yalnızca birkaç gün kaldılar. Bundan kısa bir süre sonra Rab Kudüs’e gitti.

2:13   Bu noktadan itibaren Rab’bin Kudüs kentine olan ilk tanıklığını görüyoruz. Hizmetinin bu dönemi 3’üncü bölümün 12’nci ayetine kadar sürer. Halka dönük hizmetine Fısıh bayramında tapınağı temizleyerek başladı ve bitirdi (Mat.21:12,13; Mar.11:15-18; Luk.19:45,46). Fısıh bayramı, İsraillilerin Mısır’daki kölelikten kurtuluşlarını, Kızıl denizden çöle ve oradan da vaade-dilen diyara gidişlerini yıllık anma şölenidir. Fısıh bayramının ilk kutlaması Çı-kış 12’de kaydedilmiştir. Rab İsa, adanmış bir Yahudi olarak, Yahudi takvimin-deki bu özel gün için Kudüs’e gitti.

2:14   Tapınağa geldiğinde orasının pazar yerine çevrilmiş olduğunu gördü. Orada adaklık hayvanlar satılıyordu ve para bozanlar da işlerine devam ediyorlardı. Tapınmaya gelenlere, kurban olarak sunmaları için hayvanlar ve kuşlar satılıyordu. Para bozanlar, yabancı ülkelerden gelenlerin paralarını alıp onların (hacıların) tapınak vergisini ödeyebilmeleri için, Kudüs’teki para birimine çeviriyorlardı. Bu para bozanların, uzak ülkelerden gelenleri sık sık istismar ettikleri biliniyordu.

2:15   Rab’bin yaptığı kamçı herhalde ipten yapılan küçük bir kamçıydı. Bu kamçıyla birisine gerçekten vurduğu kaydedilmiyor. Elinde tuttuğu bu kamçı herhalde sadece bir yetki simgesiydi. Kamçıyı önünde sallayarak tüccarları tapınaktan kovdu ve para bozanların masalarını devirdi.

2:16   Yasa, fakirler daha pahalı hayvanları alamayacaklarından, onların iki güvercin sunmalarına izin veriyordu. Rab, güvercin satanlara onları kaldırmaları emrini verdi. Babasının evini pazar yerine çevirmeleri uygun değildi. Tanrı her çağda halkını, dini hizmeti zengin olmak için bir araç olarak kullanmalarına karşı uyarmıştır. Bu davranışların hiç birinde insafsızlık ya da haksızlık yoktu. Tersine, sadece kutsallığının ve doğruluğunun birer göstergeleriydiler.

2:17   Öğrencileri olanları görünce, Mesih geldiğinde, Tanrı’nın işlerine olan gayretinin O’nu yiyip bitireceğinin önceden bildirildiği Mezmurlar 69:9’u anımsadılar. İsa’nın, Tanrı’ya tapınırken pak ve temiz olunması gerektiği noktasındaki yoğun kararlılığını görüyorlardı ve Mezmur yazarının sözünü ettiği kişinin O olduğunu anladılar.

İnanlının bedeninin Kutsal Ruh’un tapınağı olduğunu hatırlamalıyız. Aynı Rab İsa’nın Kudüs’teki tapınağın saf tutulmasında gösterdiği gayret (endişe) gibi bizim de bedenlerimizin sürekli temizlenmesi için Rab’be teslim edilmesine dikkat etmemiz gerekir.

E. İsa Ölümünü ve Dirilişini Önceden Bildiriyor (2:18-22)

2:18   Yahudi halkının daima bir belirti ya da mucize aradığı görülüyor. Aslında demek istedikleri şuydu: “Eğer bizim için büyük, yüce bir şey yaparsan, o zaman sana iman ederiz.” Ama, Rab İsa birbiri ardına mucizeler yapmasına karşın yürekleri hala O’na kapalıydı. 18’inci ayette tüccarları tapınaktan hangi yetkiyle kovduğunu sordular. Mesih olduğu iddiasını destekleyecek bir belirti (mucize) göstermesini istediler.

2:19   Yanıt olarak Rab İsa ölümü ve dirilişiyle ilgili şaşırtıcı bir açıklama yaptı. Onlara tapınağını yıkacaklarını, ama üç günde onu yeniden kuracağını anlattı. Mesih’in Tanrılığı bu ayette yine görülüyor. Sadece Tanrı, “Üç günde onu yeniden kuracağım” diyebilirdi.

2:20   Yahudiler O’nu anlamadı. Ruhsal gerçekten çok maddi şeylerle ilgileniyorlardı. Düşünebildikleri tek tapınak, Kudüs’te bulunan Hirodes tapınağıydı. Bu tapınak kırk altı yılda yapılmıştı ve herhangi bir adamın onu üç günde yeniden nasıl kurabileceğini anlayamadılar.

2:21   Ne var ki, Rab İsa, Tanrı’nın içinde olduğu tapınaktan, yani bizzat kendi bedeninden söz ediyordu. Bu Yahudiler Kudüs’teki tapınağı nasıl bozduysalar birkaç yıl içinde O’nu da öyle öldüreceklerdi.

2:22   Daha sonra, Rab İsa çarmıha gerildikten ve ölümden dirildikten sonra öğrencileri O’nun üç günde ölümden dirileceğini söylediğini hatırladılar. Gözlerinin önünde böylesine harika bir şekilde gerçekleşen peygamberlikle, Kutsal Yazı’ya ve İsa’nın söylediği bu söze iman ettiler.

Sık sık anlaşılması zor gerçeklerle karşılaşırız. Ama burada Tanrı’nın Sözünü yüreklerimizde hazine gibi saklamamız gerektiğini öğreniyoruz. Şimdi anlamasak bile ilerde bir gün Rab anlamamızı sağlayacaktır. Kutsal Yazı’ya iman ettiler dendiğinde, bu onların Eski Antlaşma’da Mesih’in dirilişiyle ilgili peygamberliklere iman ettiler anlamına gelir.

F. Birçok Kişi Mesih’e İman Ettiğini Söyler (2:23-25)

2:23   İsa’nın Fısıh bayramında Kudüs’te yaptığı mucizelerin sonucu olarak birçokları O’nun adına iman ettiler. Bu, ille de onların, yaşamlarını sade bir güvenle O’na adadıkları anlamına gelmez; daha çok O’nu kabul ettiklerini açıkladıkları anlamına gelir. Hareketlerine göre gerçek yoktu; İsa’yı izlediklerine ilişkin yalnızca bir dış gösteriydi. Bu dünyadaki birçok kişinin, Rab ise Mesih’e iman ederek yeniden doğmamış olup da Hıristiyan olduğunu söyleyenlerin durumuna benzer.

2:24   Birçoklarının O’na inanmasına karşın İsa onlara inanmadı (Grek-çe’de aynı sözcük). Yani Kendini onlara adamadı. O’na meraktan geldiklerini anlıyordu. Heyecan verici ve görülmeye değer bir şey arıyorlardı. Bütün insan-ların yüreğini biliyordu: Düşüncelerini ve güdülerini. Davranışlarının nedeni-ni biliyordu. İmanlarının gerçek mi yoksa sahte mi olduğunu biliyordu.

2:25   Hiç kimse insan yüreğini Rab’den daha iyi bilemezdi Kimsenin bu konuda O’na bir şey öğretmesine ya da O’nu aydınlatmasına gerek yoktu. İnsanın içinden geçenleri ve davranışlarının nedenini tamamen biliyordu.

G. İsa Nikodim’e Yeniden Doğuş’u Öğretiyor (3:1-21)

3:1   Nikodim’in hikâyesi, daha önce olmuş olanlarla tezat oluşturur. Kudüs’teki birçok Yahudi, Rab’be iman ettiklerini açıkladılar, ama O, onların imanlarının içten olmadığını biliyordu. Nikodim istisnaydı. Rab onda gerçeği bilmek için içten bir arzu gördü. Birinci ayet şu bağlaçla başlamalıdır: Ama^7 Yahudilerin, Ferisilerden olan Nikodim adlı bir önderleri vardı.

Nikodim, halkı arasında öğretmen olarak tanınırdı. Belki de Yahudilere ek bilgi verebilmek için Rab’den böyle bir bilgi almaya geldi.

3:2   Kutsal Kitap, Nikodim’in İsa’ya niçin geceleyin geldiğini söylemez. Rab Yahudi halkının çoğu tarafından kesinlikle kabul edilmediği için İsa’ya gittiğinin görülmesinden utanmış olacağı en belirgin açıklamadır. Bununla birlikte, İsa’ya geldi. Nikodim, Rab’bin, Tanrı’dan gönderilmiş bir öğretmen olduğunu kabul etti. Çünkü Tanrı’nın yardımı olmadan hiç kimsenin böyle mucizeler yapamayacağını biliyordu. Nikodim, bütün bilgisine rağmen, Rab’bi bedende görünen tek Tanrı olarak tanımadı. Bugün İsa’nın büyük bir adam, harika bir öğretmen, çarpıcı bir örnek olduğunu söyleyen pek çokları gibiydi. Bütün bu ifadeler tam gerçeğe ulaşamıyor. İsa Tanrı’ydı ve Tanrı’dır.

3:3   İlk bakışta Rab İsa’nın verdiği karşılığın Nikodim’in söyledikleriyle bağlantısı yokmuş gibi görünebilir. Rab aslında şöyle diyor: “Nikodim, sen bana öğretiş için geldin, ama gerçekte senin gereksinimin olan şey yeniden doğmak-tır. Başlaman gereken yer budur. Yukarıdan doğmalısın. Aksi takdirde, Tan-rı’nın Egemenliğini asla göremezsin.”

Rab bu harika sözlere “doğrusunu söyleyeyim" (Amin anlamında) diyerek başladı. Bu sözler bizi önemli bir gerçeğin verilişine hazırlar.

Yahudi olarak Nikodim, Mesih’in gelmesini ve İsrail’i Roma boyunduruğundan kurtarmasını beklemekteydi. O zamanlar dünya Roma İmparatorluğunun denetimi altındaydı ve Yahudiler onların yasalarına ve hükümetine bağımlıydılar. Nikodim, Mesih’in yeryüzünde kuracağı Egemenliği, Yahudi halkının uluslar arasında baş olacağı ve bütün düşmanlarının yok edileceği zamanı özlemle bekliyordu. Şimdi Rab, Nikodim’e kişinin bu egemenliğe girmesi için yeniden doğması gerektiğini bildiriyordu. Fiziksel yaşam için ilk doğum nasıl gerekliyse, tanrısal (kutsal) yaşam için de ikinci doğum gereklidir. (Yeniden doğ-ma ifadesi “yukarıdan doğma” anlamına da gelebilir). Başka bir deyişle, Me-sih’in Egemenliğine yalnızca yaşamları değişmiş olanlar girebilir. Egemenliğin-de doğruluk hüküm süreceğinden halkının da doğru olması gerekir. Günah işle-meye devam eden insanların üzerinde egemenlik süremezdi.

3:4   Burada yine insanların Rab İsa’nın sözlerini anlamalarının ne kadar zor olduğunu görüyoruz. Nikodim her şeyi harfi harfine anlamada ısrar ediyordu. Yetişkin birinin nasıl yeniden doğabileceğini anlayamadı. Bir insanın doğmak için yeniden annesinin rahmine girmesinin fiziksel imkânsızlığını düşündü.

Nikodim 1.Korintliler 2:14 ayetini resmeder: “Doğal haliyle kişi, Tanrı’nın Ruhuyla ilgili şeyleri kabul etmez. Çünkü bunlar ona saçma gelir. Ruhça anlaşıldıkları için de bunları anlayamaz.”

3:5   Bunu daha iyi açıklamak için İsa, Nikodim’e kişinin sudan ve Ruh’tan doğması gerektiğini anlattı. Aksi takdirde Tanrı’nın Egemenliğine asla giremezdi.

İsa ne demek istedi? Çoğu kişi, su kelimesinin amaçlı olarak kullanıldığını, bununla Rab İsa’nın kurtuluş için vaftiz olmanın gerekliliği üzerinde durduğunu öne sürer. Bununla birlikte, böyle bir öğretiş Kutsal Kitap’ın tamamına aykırıdır. Tanrı Sözü’nün her tarafında kurtuluşun yalnızca Rab İsa Mesih’e iman etmekle olacağını okuruz. Vaftiz olma, kurtuluş aracı olarak değil, kurtulmuş olanlar için amaçlanmıştır.

Bazıları, bu ayetteki suyun Tanrı’nın Sözünü belirttiğini ileri sürer. Efesliler 5:25,26’daki Su, Tanrı’nın Sözüyle yakından bağlantılıdır. 1.Petrus 1:23 ve Yakup 1:18’de de yeniden doğuşun Tanrı’nın Sözü aracılığıyla olduğu söylenir. Bu nedenle, bu ayetteki suyun Kutsal Kitap’ı belirtmiş olma olasılığı yüksektir. Kutsal Yazıların dışında kurtuluşun olamayacağını biliyoruz. Tanrı’nın sözünde yer alan müjdeyi günahkar kişinin kabul etmesi gereklidir.

Ama su, Kutsal Ruh’u da belirtebilir. Yuhanna 7:38,39’da Rab İsa, diri su ırmaklarından söz etti ve su sözcüğünü kullandığında Kutsal Ruh’tan söz ettiği bize kesin olarak anlatılmıştır. Eğer su yedinci bölümde Ruh demekse, üçüncü bölümde neden aynı anlama gelmesin?

Bununla birlikte, bu yorum kabul edilirse ortaya bir sorun çıkabilir. İsa, “Bir kimse sudan ve Ruh’tan doğmadıkça Tanrı’nın Egemenliğine giremez” dedi. Eğer su, Ruh anlamında kullanılmışsa, o zaman bu ayette Ruh’tan iki defa söz ettiği görülecektir. “Ve” olarak çevrilen sözcük, “hatta” olarak da doğru bir şekilde çevrilmiş olabilirdi. Bunun için, ayet şöyle de olabilirdi: Bir kimse sudan hatta Ruh’tan doğmadıkça Tanrı’nın Egemenliğine giremez. Bu ayetin doğru yorumunun bu olduğuna inanıyoruz. Fiziksel doğum yeterli değildir.8 Bir kimsenin Tanrı’nın Egemenliğine girebilmesi için ruhsal doğum da gereklidir. Bu ruhsal doğum, kişiye, Rab İsa Mesih’e iman ettiğinde Tanrı’nın Kutsal Ruh’u tarafından sağlanır. Bu yorum, aşağıdaki ayetlerde (6,8) yer alan “Ruh’tan doğan” ifadesinin iki defa kullanılmasıyla desteklenir.

3:6   Nikodim bir şekilde annesinin rahmine ikinci kez girmiş ve ikinci kez doğmuş bile olsaydı, bu onun kötü doğasını düzeltemezdi. Bedenden doğan bedendir ifadesi, insan olan anne babadan doğan çocukların günah içinde doğdukları ve kendilerini kurtarma açısından umutsuz ve güçsüz oldukları anlamına gelir. Öte yandan, Ruh’tan doğan ruhtur. Kişi, Rab İsa’ya güvendiğinde ruhsal doğum olur. Kişi, Ruh aracılığıyla yeniden doğduğunda, yeni bir doğa alır ve Tanrı’nın Egemenliğine uygun hale getirilir.

3:7   Nikodim’in, Rab İsa’nın öğretişlerine şaşmaması gerekirdi. Bir kimsenin yeniden doğması gerektiğini kavraması ve insan doğasındaki günahın sonuçlarına çare bulması konusunda tamamen yetersiz olduğunu anlaması gerekirdi. Bir kimsenin, Tanrı’nın Egemenliğinin uyruğunda bulunması için, kutsal, saf ve ruhsal olması gerektiğini fark etmeliydi.

3:8   Rab İsa, sık sık yaptığı gibi, ruhsal gerçeği resimlemek için doğayı kullandı. Nikodim’e yelin dilediği yerden estiğini ve kişinin onun sesini işittiğini, ama nereden gelip nereye gittiğini bilemediğini anımsattı. Yeniden doğuş aynı yele benzer. Her şeyden önce, Tanrı’nın isteğine göre oluşur. İnsanın kendi kontrolünde olan bir güç değildir. İkincisi, yeniden doğuş görülmez. Oluşunu göremezsiniz, ama sonuçlarını kişinin yaşamında görebilirsiniz. Kişi kurtulduğu zaman, yaşamında değişiklik olur. Eskiden sevdiği kötü şeylerden, şimdi nefret eder. Eskiden hor gördüğü Tanrı’yla ilgili şeyler şimdi en çok sevdiği şeyler olmuştur. Hiç kimsenin yeli tam anlayamaması gibi, insanın bütünüyle kavrayamadığı yeniden doğuş da Tanrı’nın Ruh’unun mucizevi bir işidir. Dahası, yeniden doğuş da, yel gibi, önceden bilinemez. Tam nerede ve ne zaman olacağını belirtmek mümkün değildir.

3:9   Nikodim, yine doğal zihnin tanrısal konulara girme konusundaki yetersizliğini resimlemekte. Şüphesiz yeniden doğuşu hala ruhsal olmaktan çok doğal ya da fiziksel bir olay olarak düşünmeye çalışıyordu. Ve bu nedenle Rab İsa’ya, “Bunlar nasıl olabilir?” diye sordu.

3:10   İsa, Nikodim’in, İsrail’in öğretmeni olarak, bunları anlamış olması gerektiği karşılığını verdi. Eski Antlaşma’daki Kutsal Yazılar, Mesih’in yeryüzüne Egemenliğini kurmak için geri geldiğinde, düşmanlarını yargılayacağını ve suç işleyen her şeyi yok edeceğini açık bir şekilde öğretiyordu. Yalnızca günahlarını itiraf etmiş ve bırakmış olanlar egemenliğe gireceklerdi.

3:11   Rab İsa, sonra öğretişinin yanılmazlığının ve insanın buna olan inançsızlığının altını çizdi. Bunun gerçekliğini tüm sonsuzluktan itibaren biliyordu ve yalnızca bildiğini ve gördüğünü öğretmişti. Ama Nikodim ve çağdaşı olan Yahudilerin çoğu O’nun tanıklığına iman etmeyi reddetti.

3:12   Rab İsa’nın, bu ayette belirttiği yersel şeyler nelerdi? Yeryüzündeki Egemenliğiydi. Nikodim, bir Eski Antlaşma öğrencisi olarak, bir gün, Mesih’in gelip yeryüzünde Kudüs’ün başkent olacağı gerçek bir egemenlik kuracağını biliyordu. Nikodim’in anlamadığı şey, egemenliğe girmek için gerekli olan yeniden doğuştu. Rab’bin söylediği göksel şeyler nelerdi? Sonraki ayetlerde sözü edilen gerçekler, kişinin yeniden doğuşa aldığı harika yolu açıklar.

3:13   Göksel konularda konuşma hakkı olan tek kişi, gökte bulunmuş olan kişidir. Rab İsa, Tanrı’nın gönderdiği sırf insan olan bir öğretmen değildi, ama sonsuzluktan beri Baba Tanrı’yla yaşamış ve dünyaya inmiş bir Kişiydi. Hiç kimse göğe çıkmamıştır derken, Eski Antlaşma’daki Hanok ve İlyas gibi kutsalların göğe çıkmadıklarını söylemiyordu, onlar yukarı alınmışlardı, oysa O göğe kendi gücüyle çıktı. Bir diğer açıklama da hiç kimsenin İsa gibi Tanrı’nın huzuruna sürekli çıkmadığıdır. Tanrı’nın bulunduğu yere eşsiz bir şekilde çıkabilirdi, çünkü yeryüzüne gökten inmişti. Rab yeryüzündeyken bile, Nikodim’le konuştuğunda gökte olduğunu söyledi. Bu nasıl olabilirdi? Burada gerçeğin ifadesi vardır: Rab, Tanrı olarak, her an her yerdedir. O’nun her yerde olduğunu söylediğimizde, belirttiğimiz budur. Bazı modern çeviriler gökte olan sözcüklerini metin dışı bırakırken, bu sözcükler el yazmalarında yaygın olarak desteklenirler ve metne aittirler.

3:14   Rab İsa, göksel gerçeği şimdi Nikodim’e açıklamak üzeredir. Yeniden doğuş nasıl olabilir? İnsanın günahlarının cezası ödenmelidir. İnsanlar göğe günahlarıyla çıkamazlar. Çölde tüm İsrail halkı yılanlar tarafından ısırıldığında, Musa’nın, sırığın üzerindeki tunç yılanı yukarı kaldırması gibi, İnsanoğlu’nun da öylece yukarı kaldırılması gerekir (Say.21:4-9’u okuyun). Çölden geçerek vaadedilen diyara giderlerken, İsrail halkının cesareti kırıldı ve sabırsızlandılar. Rab’den şikayetçi oldular. Onları cezalandırmak için Rab aralarına zehirli yılanlar gönderdi ve birçok kişi öldü. Sağ kalanlar tövbe ederek Rab’be yalvarınca, Rab, Musa’ya tunçtan bir yılan yapıp sırık üzerine koymasını söyledi. Tunçtan yapılmış yılana bakan, yılan tarafından ısırılmış İsrailliler mucizevi bir şekilde iyileştiler.

İsa, yeniden doğuşun nasıl olduğunu açıklamak için Eski Antlaşma’daki bu olayı aktardı. Günah yılanı tarafından ısırılmış olan kadınlar ve erkekler sonsuz ölüme mahkum olurlar. Tunçtan yapılmış yılan, İsa Mesih’in örneği ya da resmiydi. Tunç, Kutsal Kitap’ta yargıyı temsil eder. Rab İsa günahsızdı ve asla cezalandırılmamalıydı, ama O bizim yerimizi alarak, hak ettiğimiz yargıyı taşıdı. Sırık, Golgota’da Rab İsa’nın üzerinde yukarıya kaldırıldığı çarmıhı temsil eder. İmanla O’na bakarak kurtuluruz.

3:15   Bizim, O’nda Tanrı’nın doğruluğu olabilmemiz için günah nedir bilmeyen Kurtarıcı, bizim için günah oldu. Rab İsa’ya iman eden herkes karşılıksız bir armağan olarak sonsuz yaşama kavuşur.

3:16 Hiç kuşkusuz Müjde’yi açık ve sade olarak ifade ettiği için bu şüphesiz Kutsal Kitap’ta en iyi bilinen ayetlerden biridir. Rab İsa’nın Nikodim’e yeniden doğuşun kabul edilmesine ilişkin öğrettiği yolu özetler. Tanrı, dünyayı o kadar çok sevdi ki! Buradaki dünya tüm insanlığı kapsar. Tanrı, insanın günahlarını ya da dünyanın kötü düzenini sevmez, ama insanları sever ve hiç birinin mahvolmasını istemez.

Sevgisinin uzantısı, biricik Oğlunu verdi gerçeğiyle gösterilir. Tanrı’nın Rab İsa gibi başka Oğlu yoktur. Tek Oğlu’nu isyankâr günahkârların soyu için vermeye istekli olması, sonsuz sevgisinin ifadesidir. Bu herkesin kurtulduğu anlamına gelmez. Tanrı’nın kişiye sonsuz yaşam vermesinden önce, kişinin, Mesih’in kendisi için yapmış olduklarını kabul etmesi gerekir. Bu nedenle, “Öyle ki, O’na iman edenlerin hiçbiri mahvolmasın” sözleri eklenmiştir. Kimsenin mahvolmasına gerek yoktur. Herkesin kurtulabileceği bir yol sağlanmıştır, ama kişinin Rab İsa’yı kişisel Kurtarıcı’sı olarak kabul etmesi gerekir. Bunu yaptığı zaman armağan olarak sonsuz yaşama sahip olur. Boreham şöyle der:

Kilise topluluğu, Tanrı’nın dünyayı sevdiği sevgiyi anladığı zaman, bütün büyük imparatorluklar ve mercan adaları kazanılmış oluncaya kadar huzursuz ve rahatsız olacaktır.9

3:17   Tanrı, insanlık üzerine öfkesini püskürtmeye hevesli, sert ve insafsız bir yönetici değildir. Yüreği insana olan şefkatle doludur ve insanları kurtarmak için en yüksek fiyatı ödemiştir. Oğlunu dünyayı yargılaması için dünyaya gönderebilirdi, ama öyle yapmadı. Tam tersine, O’nu buraya, dünya O’nun aracılığıyla kurtulabilsin diye acı çekmeye, kanını dökmeye ve ölmeye gönderdi. Rab İsa’nın çarmıhtaki işinin değeri o kadar büyüktü ki, her yerdeki tüm günahkarlar O’nu kabul ettikleri takdirde kurtulabilirlerdi.

3:18   Şimdi tüm insanlık iki sınıfa ayrılmıştır: İnanlılar ve inanlı olmayanlar. Sonsuz geleceğimiz, Tanrı’nın Oğlu’na karşı aldığımız tutuma göre belirlenir. Kurtarıcı’ya iman eden yargılanmaz, iman etmeyen ise zaten yargılanmıştır. Rab İsa, kurtuluş işini tamamlamıştır ve şimdi O’nu kabul etmeye ya da reddetmeye karar vermek kişinin kendisine bağlıdır. Böyle bir sevgi armağanını reddetmek felâket bir şeydir. Rab İsa’ya iman etmeyen biri için Tanrı’nın yapabileceği tek şey onu yargılamaktır.

O’nun adına iman etmekle O’na iman etmek aynı şeydir. Kutsal Kitap’ta ad kişiyi temsil eder. O’nun adına iman ederseniz (güvenirseniz), O’na iman edersiniz.

3:19   İsa dünyaya gelen ışıktır. O, Tanrı’nın günahsız ve lekesiz olan Kuzusuydu. Bütün dünyanın günahı için öldü. Ama insanlar bundan dolayı O’nu seviyorlar mı? Hayır; O’na güceniyorlar. Günahlarını, İsa’yı Kurtarıcı olarak kabul etmeye tercih ediyorlar ve böylece O’nu reddediyorlar. Aynı, sürünen varlıkların ışıktan kaçmaları gibi, kötüler de Mesih’in huzurundan kaçarlar.

3:20   Günahı sevenler ışıktan nefret eder, çünkü ışık günahlarını açığa çıkarır. İsa dünyadayken, günahkâr kişiler O’nun varlığından rahatsız oldular, çünkü kendi kutsallığıyla onların kötü durumunu açıklamış oldu. Bir sırığın eğriliğini göstermenin en iyi yolu yanına düz bir sırık koymaktır. Dünyaya Mükemmel Kişi olarak gelen Rab İsa bütün insanların eğriliğini kıyaslama ile açığa çıkardı.

3:21   Tanrı’nın önünde gerçekten dürüst olan ışığa, yani Rab İsa’ya gelir ve kendisinin değersizliğini ve günahkârlığını kavrar. O zaman kendisi için Kurtarıcı’ya iman eder ve böylece Mesih’e olan iman aracılığıyla yeniden doğar.

Ğ. Vaftizci Yahya’nın Yahudiye’deki Görevi (3:22-36)

3:22   Bu bölümün ilk kısmında Rab İsa’nın Kudüs kentindeki tanıklığı tanımlandı. Bu ayetten bölümün sonuna kadar Yuhanna Mesih’in, kurtuluş müjdesini bildirmeye devam ettiği Yahudiye’deki hizmetini resmeder. İnsanlar ışığa gelince, vaftiz edildiler. Buradaki ayetten İsa’nın vaftiz ettiği görülüyor, ama Yuhanna 4:2’den vaftiz edenlerin öğrencileri olduğunu öğreniriz.

3:23   Bu ayette söz edilen Yahya, Vaftizci Yahya’dır. Hâlâ Yahudiye bölgesinde tövbe etme bildirisini vaaz ediyor ve Mesih’in gelişine hazırlık olarak, tövbe etmeye istekli olan Yahudileri vaftiz ediyordu. Yahya da Aynon’da vaftiz ediyordu. Çünkü orada bol su vardı. Bundan onun suya daldırarak vaftiz ettiği sonucu çıkmaz, ama ima edilen budur. Suyu serperek ya da dökerek vaftiz etseydi bol suya gerek kalmayacaktı.

3:24   Bu ayet, Yahya’nın devam eden görevi ve buna karşılık vermeye devam eden içten Yahudilerle ilgili açıklamayı yapar. Yakın gelecekte Yahya hapse atılacak ve sadık tanıklığından dolayı öldürülecekti. Ama bu arada hâlâ gayretle görevini yapıyordu.

3:25   Bu ayetten anlaşıldığına göre Yahya’nın öğrencilerinin bazıları, Yahudilerle, temizlenme konusunda tartışmaya girmişlerdir. Bu ne anlama gelir? Buradaki temizlenme muhtemelen vaftiz konusundaydı. Tartışma, Yahya’nın vaftizinin, İsa’nınkinden daha iyi olup olmadığına ilişkindi. Hangi vaftizin gücü daha büyüktü? Hangisi daha değerliydi? Belki de Yahya’nın bazı öğrencileri akılsızca efendilerinin vaftizinden daha iyisinin olamayacağını iddia ettiler. Ya da Ferisiler, Yahya’nın öğrencilerinin, İsa’yı ve popülerliğini kıskanmaları için uğraştılar.

3:26   Karar için Yahya’ya geldiler. “Senin vaftizin daha iyiyse, niçin bu kadar kişi seni bırakıp İsa’ya gidiyor?” diye ona soruyor gibiydiler. (“Şeria nehrinin ötesinde seninle olan” ifadesi Mesih’i belirtir). Yahya Rab İsa’ya tanıklık etti ve bu tanıklığın sonucu olarak Yahya’nın birçok öğrencisi onu bırakıp İsa’nın ardından gitmeye başladı.

3:27   Eğer Yahya’nın verdiği karşılık Rab İsa’yı belirttiyse, Kurtarıcı’nın elde ettiği herhangi bir başarı, Tanrı’nın O’nu onayladığının bir göstergesidir. Kendisini belirttiyse de hiçbir zaman üstün ya da önemli biri olmaya çalışmadığını söylüyordu. Hiçbir zaman kendi vaftizinin İsa’nınkinden daha üstün olduğunu iddia etmemişti. Burada sadece kendisinde bir şey olmadığını, ama almış olduğunun gökten olduğunu söyledi. Bu hepimiz için geçerlidir ve dünyada gurur duymamız ya da insanların gözünde değer kazanmaya çalışmamız için hiçbir neden yoktur.

3:28   Yahya öğrencilerine tekrar tekrar Mesih olmadığını; ama sadece Mesih’in yolunu hazırlamak için gönderildiğini, belirtmiş olduğunu anımsattı. Onun üzerinde tartışmalarına ne gerek vardı? Niçin onun etrafında bir parti kurmaya çalışıyorlardı? Önemli olan o değildi, O yalnızca insanları Rab İsa’ya yöneltmeye çalışıyordu.

3:29   Güvey Rab İsa Mesih’ti. Vaftizci Yahya sadece güveyin arkadaşı, “sağdıcı” idi. Gelin, güveyin arkadaşına değil, tam tersine güveyin kendisine aittir. Bu nedenle, insanların Yahya’nın değil İsa’nın ardından gitmeleri uygundur. Burada kullanılan gelin, genel bir şekilde Rab İsa’nın öğrencisi olacak olanları belirtir. Eski Antlaşma’da, İsrail’den Yehova’nın karısı olarak söz edil-mişti. Daha sonra, Yeni Antlaşma’da Mesih’in kilisesinin (topluluğunun) üye-leri olanlar gelin olarak tanımlanmıştır. Ama burada, Yuhanna Müjde’sinde, bu sözcük genel anlamda, Mesih göründüğünde Vaftizci Yahya’yı bırakanları kap-samak için kullanıldı. Ne İsrail ne de kilise (topluluk) anlamındadır. Yahya izle-yicilerini kaybetmekten mutsuz değildi. Güveyin sesini dinlemek onun için büyük bir sevinçti. İsa’nın bütün ilgiyi almasından memnundu. Mesih, insanlar tarafından yüceltilip onurlandırıldığında onun sevinci tamamlandı.

3:30   Yahya’nın görevinin tüm amacı, bu ayette özetlenir. Kadın ve erkekleri Rab’be yöneltmek ve O’nun gerçek değerini anlamaları için durmadan uğraştı. Yahya, bunu yaparken, kendisini geri planda tutması gerektiğini anladı. Mesih’in hizmetkarı için ilgiyi kendi üzerine çekmeye çalışmak gerçekten bir vefasızlık şeklidir.

Bu bölümdeki üç “zorunluluğa” dikkat edin: Günahkâr için (3:7), Kurtarıcı için (3:14) ve Kutsallar için (3:30).

3:31   İsa yukarıdan gelen ve herkesten üstün olandır. Bu ifade, O’nun göksel aslını ve yüce durumunu göstermek için amaçlandı. Kendi değerinin düşüklüğünü kanıtlamak için Vaftizci Yahya, kendisinin dünyadan olduğunu ve dünyadan söz ettiğini söyledi. Bu, onun insan anne babadan doğmuş biri olduğu anlamındadır. Göksel bir rütbesi yoktu ve Tanrı’nın Oğlu’nun konuştuğu yetkiyle konuşamazdı. Rab İsa’dan daha aşağıdaydı, çünkü O, gökten gelen ve herkesten üstün olandır. Mesih, evrenin yüce Kralıdır. Bu nedenle insanların O’nun habercisi yerine, O’nun ardından gitmesi uygundur.

3:32   Ancak Rab İsa konuştuğu zaman, yetkiyle konuştu. İnsanlara görmüş ve işitmiş olduklarını anlattı. Hiç hata ve hile olasılığı yoktu. Buna rağmen, tanıklığını kimse kabul etmez demek tuhaftır. Kimse sözü burada kesin anlam taşımamalıdır. Rab İsa’nın sözlerini kabul eden bireyler vardır. Bununla birlikte, Yahya, insanlığa genel olarak bakıyor ve Kurtarıcı’nın öğretişlerinin çoğunluk tarafından reddedildiğini yalın bir şekilde ifade ediyordu. İsa gökten gelendi, ama çoğunluğa göre O’nu dinlemeye istekli olan azdı.

3:33   33’üncü ayet, Rab’bin sözlerini Tanrı’nın sözleri olarak kabul etmiş birkaç kişiyi tanımlar. Kabul ederek Tanrı’nın gerçek olduğuna mühürlerini basmışlardır. Bugün de böyledir. Müjde’nin bildirisini kabul edenler, kendilerine ve insanlığın tamamına karşın, Tanrı’nın tarafını tutarlar. Tanrı bir şey demişse, onun gerçek olması gerektiğini anlarlar. 33’üncü ayetin Mesih’in Tanrılığını ne kadar açık bir şekilde öğrettiğine dikkat edin. Mesih’in tanıklığına iman edenlerin Tanrı’nın gerçek olduğunu kabul ettiklerini söyler. Bu, Mesih’in tanıklığının, Tanrı’nın tanıklığı olduğunu ve birini kabul edenin diğerini de kabul etmiş olduğunu söylemenin bir başka yoludur.

3:34   Tanrı’nın gönderdiği İsa’ydı. Tanrı’nın sözlerini söyledi. Yahya, bu ifadeyi desteklemek için, “Tanrı, Ruh’u ölçüyle vermez” dedi. Mesih, Tanrı’nın Kutsal Ruh’u tarafından, başka hiç kimse için olmayacak bir şekilde, kutsandı. Diğerleri hizmetlerinde Kutsal Ruh’un yardımının bilincindedirler, ama hiç kimsenin Tanrı’nın Oğlu’nunki gibi, böylesine Ruhla dolu bir hizmeti olmadı. Peygamberler Tanrı’dan kısmi esinleme aldılar, ama “Tümüyle hikmetin kendisi olan Mesih’in aracılığıyla ve Mesih’in kendisinde açıklanan Ruh, Tanrı’nın insana yönelik sonsuz sevgisinin tam özüdür.”

3:35   Bu, Yuhanna’nın Müjde’sinde bize yedi kez söylenen Baba Oğul’u sever’in birincisidir. Burada sevgi, her şeyin, O’nun kontrolü altına verilmesiyle gösterilir. Kurtarıcı’nın sorumluluğu altına verilen şeylerin arasında, 36’ıncı ayette açıklandığı gibi, insanların geleceği de vardır.

3:36   Tanrı, Mesih’e, O’na iman edenlere sonsuz yaşam verme gücünü verdi. Bu, Kutsal Kitap’ta kişinin nasıl kurtulabileceğiyle ilgili en açık ayetlerden biridir. Sadece Oğul’a iman ederek. Bu ayeti okurken, Tanrı’nın konuştuğunu anlamalıyız. Asla bozulmayacak bir vaatte bulunuyor. Açık ve kesin olarak, Oğluna iman edenin sonsuz yaşama kavuşacağını söylüyor. Bu vaadi kabul etmek, sonu belirsiz bir iş değildir. Sadece sahte olması mümkün olmayana iman etmektir. Tanrı’nın Oğlu’na itaat etmeyenler yaşam görmeyecektir, ama Tanrı’nın gazabı zaten böylelerinin üzerindedir. Bu ayetten sonsuz gele-ceğimizin, Tanrı’nın Oğlu’yla olan ilişkimize bağlı olduğunu öğreniriz. O’nu kabul edersek, Tanrı bize, karşılıksız bir armağan olarak sonsuz yaşam verir. O’nu reddedersek, sonsuz yaşamdan asla zevk alamayacağız ve bunun da ötesin-de her an düşmeye hazır olan Tanrı’nın gazabı zaten üzerimizde asılı durmaktadır.

Bu ayette Kutsal Yasa’yı tutma, Altın Kurala itaat etme, kiliseye gitme, elimizden geleni yapma ya da cennete girmeyi başarma hakkında hiçbir şeyin olmadığına dikkat edin.

H. Samiriyeli Kadının Rab’be Gelmesi (4:1-30)

4:1-2   Ferisiler, İsa’nın Yahya’dan daha çok öğrenciyi vaftiz ettiğini ve kaçınılmaz olarak Yahya’nın popülerliğinin azalmakta olduğunu duydular. Belki de bu gerçeği, Yahya’nın ve Rab İsa’nın öğrencileri arasında kıskançlık ve rekabet yaratmak için kullanmaya çalıştılar. Aslında İsa’nın bizzat kendisi vaftiz etmiyordu. Bunu öğrencileri yapıyordu. Bununla birlikte insanlar Rab’bin iz-leyicileri ya da öğrencileri olarak vaftiz ediliyorlardı.

4:3   İsa, Yahudiye’den ayrılıp Celile’ye giderek, Ferisilerin ayrılık yaratma çabalarında başarılı olmalarını önledi. Ama bu ayette önemli olan başka bir şey daha vardır. Yahudiye, Yahudi din kurumunun merkeziyken, Celile, diğer ulus-ların ağırlıkta olduğu bir bölge olarak biliniyordu. Rab İsa Yahudi liderlerinin, O’nu ve tanıklığını reddetmiş olduklarını anladı ve böylece burada kurtuluş bil-dirisiyle diğer uluslara döndü.

4:4   Samiriye, Yahudiye’den Celile’ye giden yol üzerindeydi. Ama çok az Yahudi bu yolu kullanıyordu. Yahudiler, Samiriye bölgesini o kadar çok hor görüyorlardı ki, Celile’nin kuzeyine gitmek için dolambaçlı bir yol olan Pe-rea’dan geçiyorlardı. Bunun için İsa’nın Samiriye’den geçmesi gerekti derken bu, coğrafi nedenlerle böyle yapmaya zorlandığı değil, tersine Samiriye’de yardım edebileceği çaresiz bir canın olması anlamındadır.

4:5   Rab İsa Samiriye’ye giderken, Sihar denilen kente geldi. Yakup’un kendi oğlu Yusuf’a vermiş olduğu topraktan uzak değildi (Yar.48:22). İsa bu yerden geçerken, buranın tarihi aklındaydı.

4:6   Yakup’un kuyusu olarak bilinen kaynak oradaydı. Bugün Kutsal Kitap’ta geçen tanınabilir birkaç yerden biri olan bu tarihi kuyuyu, ziyaretçiler hâlâ görebilir.

İsa kuyuya vardığında öğle vaktiydi (Yahudi zamanı) ya da akşam üstü altı sularıydı (Roma zamanı). İsa uzun bir yürüyüşten sonra yorgun düşüp kuyunun yanına oturmuştu. İsa, Tanrı’nın Oğlu olmasına karşın aynı zamanda insandır da. Tanrı olarak asla yorulamazdı, ama insan olarak yoruldu. Bunları anlamakta zorluk çekeriz. Ama insan aklı, Rab İsa Mesih’in Kişiliğini tam olarak asla anlayamaz. Tanrı’nın dünyaya gelip insanlar arasında insan olarak yaşaması gerçeği, aklımızı aşan bir sırdır.

4:7   Rab İsa, kuyunun yanında otururken köyden bir kadın su çekmeye geldi. Bazı uzmanların dediği gibi öğlen vaktiyse, kadınların kuyuya su çekmeye gitmesi için olağan dışı bir zamandı: Günün en sıcak zamanıydı. Ama bu kadın ahlaksız bir günahkardı ve utancından, onu diğer kadınların görmeyeceğini bildiği bu saati seçmiş olabilir. Elbette ki, Rab onun o saatte orada olacağını biliyordu. Onun çaresiz biri olduğunu biliyordu ve bunun için onunla karşılaşmaya ve onu günahlı yaşamından kurtarmaya karar vermişti. Bu paragrafta Can Kazanan efendiyi iş başında görüyoruz. Bu kadının gereksinimini görmesi ve sorununa çözüm sunmak için kullandığı yöntemleri öğrenmemiz iyi olur. Rabbimiz kadınla yedi kez konuştu. Kadın da yedi kez konuştu: Altı kez Rab’le, bir kez de kentteki adamlara. Belki biz de Rab’le onun kadar konuşursak, kentteki adamlara konuştuğunda kazandığı tanıklıktaki başarıyı elde edebiliriz. İsa sohbete bir şey isteyerek başladı. Yolculuktan yorulmuş olduğundan ona, “Ba-na su ver, içeyim” dedi.

4:8   8’inci ayet, insani bakımdan, Rab’bin niçin ondan su istediğini açıklar. Öğrencileri yiyecek almak için Sihar’a gitmişlerdi. Genellikle su çekmek için su testileri taşırlardı, ama onları yanlarında götürmüşlerdi. Bu nedenle görünüşe göre Rab’bin kuyudan su çekmek için hiçbir aracı yoktu.

4:9   Kadın, İsa’nın Yahudi olduğunu anladı ve O’nun kendisiyle, bir Sa-miriyeliyle, konuşmasına şaşıp kaldı. Samiriyeliler, Yakup’un soyundan olduk-larını iddia edip kendilerini gerçek İsrailliler olarak görüyorlardı. Aslında Ya-hudi ve tanrısız soyun bir karışımıydılar. Gerizim dağı onların resmi tapınma yeri olarak kabul edilmişti. Bu dağ Samiriye’deydi ve birlikte konuşurlarken Rab’bin ve kadının görüş alanları içinde olduğu kesindir. Yahudiler, Samiri-yelilerden hiç hoşlanmıyorlardı. Onları melez olarak görüyorlardı. Bunun için kadın, Rab İsa’ya, “Sen Yahudisin, bense Samiriyeli bir kadınım, nasıl olur da benden su istersin?” dedi. Yaratıcısıyla konuştuğunu ve O’nun sevgisinin, insanların önemsiz değerlerinin üstünde olduğunu anlamadı.

4:10-11   Rab, ondan bir şey isteyerek ilgisini ve merakını uyandırmıştı. Şimdi kendisinden, hem Tanrı hem de insan olarak söz ederek ilgisini daha da uyandırıyordu. O her şeyden önce Tanrı’nın armağanıydı – Tanrı’nın, dünyanın Kurtarıcısı olması için verdiği, biricik Oğlu’ydu. Ama hem de insandı – yolculuktan yorgun düşen ve ondan su isteyen biriydi. Başka bir deyişle, eğer kadın konuştuğu kişinin Tanrı’nın beden almış şekli olduğunu anlamış olsaydı, O’ndan bereket dilerdi ve O da ona diri su verirdi. Kadının düşünebildiği tek şey doğal su ve O’nun suyu gerekli araç olmadan almasının imkansızlığıydı. Rab’bi tanımada ya da O’nun sözlerini anlamada tamamen başarısız kaldı.

4:12   Bu kuyuyu vermiş olan ataları Yakup’u düşündüğünde kafası iyice karıştı. Kuyuyu kendisi, oğulları ve davarları kullanmıştı. Oysa, şimdi burada, yüzyıllar sonra, Yakup’un kuyusundan su isteyen ve buna rağmen kendisinin Yakup’un vermiş olduğundan daha iyi bir şey verebileceğini söyleyen yorgun bir yolcu vardı. Eğer daha iyi bir şeyi varsa, neden Yakup’un kuyusundan su istiyordu?

4:13   Bundan dolayı Rab, Yakup’un kuyusunun suyuyla O’nun vereceği su arasındaki farkı açıklamaya başladı. Bu sudan her içen yine susayacaktı. Samiriyeli kadın bunu elbette anlayabilirdi. Kuyudan su çekmek için her gün gelmekteydi; yine de gereksinimi hiçbir zaman tam olarak karşılanmamıştı. Bu dünyanın bütün kuyularının durumu budur. İnsanlar zevklerini ve doyumlarını dünyasal şeylerde arıyorlar, ama bunlar insan yüreğindeki susuzluğu bastıramıyor. “İtiraflarında” Agustine’nin dediği gibi, “Ya Rab, bizi kendin için yarattın ve yüreklerimiz Sende rahat buluncaya kadar huzursuzdur.”

4:14   İsa’nın verdiği su gerçekten tatmin eder. Mesih’in bereketlerinden ve merhametlerinden her içen sonsuza dek susamaz. İyilikleri, yalnızca yüreği doldurmakla kalmayıp taşırır. Yalnız bu yaşamda değil, sonsuza dek devam eden ve daima taşıp kabarcıklar oluşturan kaynak gibidirler. Sonsuz yaşam için fış-kıran ifadesi, Mesih’in verdiği suyun ayrıcalıklarının yeryüzüyle sınırlı kalma-yıp sonsuza dek devam edeceği anlamına gelir. Aradaki fark çok açık ve kuv-vetlidir. Yeryüzünün sağladıkları insan yüreğini doldurmaya yetmez. Ama Me-sih’in sağladığı bereketler, yüreği doldurmakla kalmayıp hiçbir yüreğin içine alamayacağı kadar büyüktür.

Yüreğin üç köşesini doldurmaya

Bütün dünyanın genişliği yetmez,

Yine de arzulamaya devam eder;

Yalnızca onu yaratan Üçlü Birlik

İnsanın geniş, üçgen yüreğine yetebilir.

-George Herbert

Bu dünyanın zevkleri kısa olan birkaç yıl içindir, ama Mesih’in sağladığı zevkler sonsuz yaşam boyunca devam eder.

4:15   Kadın bu olağanüstü suyu duyunca, hemen ona sahip olmak istedi. Ama hâlâ doğal suyu düşünüyordu. Her gün su çekmek için kuyuya gelmek ve suyu ağır bir kapta başının üstünde taşımak zorunda kalmak istemiyordu. Rab İsa’nın söz etmekte olduğu, suyun ruhsal olduğunu, O’na iman etme aracılığıyla gelecek olan tüm bereketlere işaret ettiğini anlamadı.

4:16   Konuşmanın burasında birdenbire bir değişiklik olur. Kadın tam su istemişken Rab İsa ona gidip kocasını çağırmasını söyler. Neden? Çünkü bu kadının kurtulmasından önce, kendisinin günahkâr olduğunu kabul etmesi gerekir. Suçunu ve utancını itiraf ederek Mesih’in önüne gerçek bir tövbeyle gelmeli. Rab İsa onun yaşamış olduğu günahkâr yaşamla ilgili her şeyi biliyordu ve bunu görmesi için onu adım adım yönlendirecekti.

Yalnızca kaybolduklarını bilenler kurtulabilir. Bütün insanlar kaybolmuştur, ama bunu kabul etmede herkes istekli değildir. İnsanları, Mesih’e kazanmaya çalışırken hiçbir zaman günah sorunundan kaçınmamalıyız. Suçlarında ve günahlarında ölü oldukları, bir Kurtarıcıya ihtiyaçları olduğu, kendi kendilerini kurtaramayacakları, İsa’nın ihtiyaç duydukları Kurtarıcı olduğu ve günahlarından tövbe edip O’na iman ettikleri takdirde onları kurtaracağı gerçeğiyle yüz yüze getirilmelidirler.

4:17   Kadın ilk önce yalan söylemeden gerçeği saklamaya çalıştı. “Kocam yok” cevabını verdi. Belki de ifadesi yasal anlamda doğruydu. Ama bu, kocası olmayan bir adamla günah içinde yaşadığı çirkin gerçeği saklamak için tasarlanmıştı.

Din hakkında konuşur, teolojiyi tartışır, biraz ironi kullanır, şok olmuş gibi görünür; bütün bunlar Mesih’in kendisinden kaçan, kaçak canı görmesini engellemek içindir (Daily Notes of the Scripture Union).

Rab İsa, Tanrı olarak, bunların hepsini biliyordu. Ve bunun için ona, “Kocam yok demekle doğruyu söyledin” dedi. Başkalarını aldatabilmesine rağmen, bu Adamı aldatamayacaktı.

4:18   Rab her şeyle ilgili tam olan bilgisini, hiçbir zaman bir kimseyi utandırmak ya da açığını ortaya çıkarmak için gereksiz yere kullanmadı. Ama buradaki kişiyi, günahın boyunduruğundan kurtarmak için kullandı. Onun geçmişini olduğu gibi naklettiği zaman kim bilir ne kadar ürkmüştür! Beş kocaya varmıştı ve şimdi birlikte yaşadığı adam kocası değildi.

Bu ayetle ilgili olarak değişik düşünceler vardır. Bazıları kadının eski beş kocasının ölmüş olduğunu ya da onu terk ettiklerini ve kadının onlarla olan ilişkilerinde günah olan hiçbir şeyin olmadığını öğretir. Durum nasıl olursa olsun, bu ayetin ikinci kısmından bu kadının zina yaptığı bellidir. “Şimdi birlikte yaşadığın adamsa kocan değildir.” Önemli olan nokta budur. Kadın günahkârdı ve bunu kabul etmeyi isteyinceye kadar Rab onu diri suyla bereketleyemezdi.

4:19   Yaşamı, önüne böyle serilince, kadın kendisiyle konuşanın sıradan biri olmadığını anladı. Bununla birlikte O’nun Tanrı olduğunu anlamadı. O’nun için düşünebildiği en yüksek tahmin, O’nun bir peygamber olduğuydu; yani Tanrı’nın bir sözcüsü.

4:20   Şimdi, kadının günahlarından dolayı suçlu olduğu görülüyor ve bunun için tapınmayla ilgili doğru yer konusunda bir soru ortaya atarak konuyu değiştirmeye çalışıyor. “Atalarımız bu dağda tapındılar,” derken şüphesiz yakındaki Gerizim dağını belirtiyordu. Sonra da gereksiz yere Rab’be, Yahudilerin, tapınılması gereken doğru yerin Kudüs olduğunu iddia ettiklerini anımsattı.

4:21   İsa, onun yorumundan kaçınmadı, ama onu, daha fazla ruhsal gerçeği söylemek için kullandı. Ona ne Gerizim dağının ne de Kudüs’ün tapınılacak yer olmayacağı zamanın geldiğini söyledi. Eski Antlaşma’da Kudüs, Tanrı tarafından, O’na sunulması gereken tapınmanın olacağı kent olarak atanmıştı. Kudüs’teki tapınak, Tanrı’nın oturduğu yerdi ve dindar Yahudiler kurban ve sunularıyla Kudüs’e gelirlerdi. Elbette, müjde zamanında bu böyle değildi. Tan-rı’nın, yeryüzünde, insanların tapınmaları için gitmeleri gereken belirli bir yeri yoktu. Rab bunu aşağıdaki ayetlerde daha çok açıklamıştır.

4:22   Rab, “Siz bilmediğinize tapınıyorsunuz” dediğinde, Samiriyeli tapınma yöntemini suçladı. Bu, bütün dinlerin iyi olduğunu ve sonunda hepsinin cennete götüreceğini söyleyen bugünkü din öğretmenlerinin düşüncelerine karşıdır. Rab İsa, bu kadına, Samiriyelilerin tapınmasının, Tanrı tarafından doğrulanmadığını ve onaylanmadığını bildirdi. Bu insanlar tarafından uydurulmuştu ve Tanrı Sözü’nün onayı olmaksızın sürdürülmekteydi. Yahudilerin tapınması ise böyle değildi. Tanrı, Yahudi halkını yeryüzündeki seçilmiş halkı olarak ayırmıştı. Onlara, O’na tapınmaları konusundaki tüm bilgiyi vermişti.

“Kurtuluş Yahudilerdendir” derken Rab, Yahudi halkının, Tanrı tarafından O’nun habercileri olarak atandıklarını ve Kutsal Yazıların onlara verilmiş olduğunu öğretiyordu. Hem de Mesih, Yahudi halkı aracılığıyla gelmişti. O Yahudi bir anneden doğdu.

4:23   İsa daha sonra kadına, O’nun gelişiyle, artık Tanrı’ya tapınmak için yeryüzünde belirli bir yer kalmadığını bildirdi. Şimdi, Rab İsa’ya iman edenler, herhangi bir yerde ve zamanda Tanrı’ya tapınabilirler. Gerçek tapınma, bir inanlının imanla Tanrı’nın huzuruna girmesi ve orada O’nu övüp O’na tapınması demektir. Bedeni mağarada, hapiste ya da tarlada olabilir, ama ruhu, imanla göksel tapınakta Tanrı’ya yaklaşabilir. İsa, kadına bundan sonra Baba’ya tapınmanın ruhta ve gerçekte olacağını ilan etti. Yahudi halkı tapınmayı dış görünüşe ve törenlere indirgemişti. Yasa’ya harfiyen, dindarca bağlı kalarak ve belirli gelenekleri yerine getirerek Baba’ya tapındıklarını sanıyorlardı. Ama onlarınki içten bir tapınma değildi. Bedenleri yerde diz çökmüş olabilirdi, ama yürekleri Tanrı’nın önünde doğru değildi. Belki yoksulu eziyorlar ya da hile dolu ticari yöntemler kullanıyorlardı.

Öte yandan Samiriyelilerin bir tapınma şekilleri vardı, ama yanlıştı. Kutsal Yazılara ait bir yetkisi yoktu. Kendi dinlerini kurmuşlardı ve kendi icatlarının düzenini yerine getiriyorlardı. Bu nedenle Rab tapınmanın ruhta ve gerçekte olması gerektiğini söylediği zaman, hem Yahudileri hem de Samiriyelileri azarlıyordu. Ama, aynı zamanda onlara, şimdi gelmiş olduğundan, insanların O’nun aracılığıyla gerçek ve içten tapınmayla Tanrı’ya yaklaşmalarının mümkün olduğunu bildiriyordu. Bunu derin düşünün! Baba da kendisine böyle tapınanları arıyor. Tanrı, halkının tapınmasıyla ilgileniyor. Böyle bir tapınmayı benden alıyor mu?

4:24   Tanrı ruhtur, Tanrı’nın varlığının bir tanımıdır. O yalnızca bir insan, insanlığın bütün hatalarına ve sınırlılığına maruz kalmış biri değildir. Herhangi bir zamanda herhangi bir yere de bağlı değildir. O, aynı zamanda her yerde olan, her şeyi bilen ve her şeye gücü yeten görülmez bir Kişidir. Bütün yollarında mükemmeldir. Bu nedenle O’na tapınanlar da ruhta ve gerçekte tapınmalıdır. Yalan ya da ikiyüzlülük olmamalıdır. Yaşamı içten bozuk olan dindar görünmeye çalışmamalıdır. Geleneklere uyarak Tanrı’yı memnun etme düşüncesi olmamalıdır. Bazı kuralları Tanrı’nın kendisi bile koymuş olsa, hâlâ insanın kendisine kırık ve tövbekâr bir yürekle yaklaşmasında ısrar ediyor. Bu bölümde iki “zorunluluk” bulunuyor: Canlar kazanan için “zorunluluk” (4:4) ve tapınanlar için “zorunluluk” (4:24).

4:25   Samiriyeli kadın Rab’bi dinlerken, gelecek Mesih’i düşünmek zorunda kaldı. Tanrı’nın Kutsal Ruh’u onda, Mesih’in gelmesi gerektiği konusunda bir arzu yarattı. Geldiği zaman her şeyi öğreteceği güvenini verdi. Bu ifadede, Mesih’in gelişinin büyük amaçlarından birini çok net anladı.

“Mesih ...meshedilmiş olan” ifadesi bu iki sözcüğün aynı anlama geldiğinin yalın bir açıklamasıdır. Mesih İbranice kökenli bir sözcüktür.

4:26   İsa’nın ona söylediği “Seninle konuşan ben, O’yum” idi. O, sözcüğü özgün metinde yoktur. O sözcüğünün eklenmesiyle cümle daha anlamlı olmasına rağmen, Rab İsa’nın esas sözlerinde derin bir anlam vardır.

“O’yum” (“Ben’im”) sözcüğünü kullanarak, Tanrı’nın Eski Antlaşma’da kendisiyle ilgili kullandığı isimlerden birini kullandı. “Seninle konuşan BEN’İM” ya da başka bir deyişle “Seninle konuşan Yehova’dır.” Ona, onunla konuşanın “beklemekte olduğu Mesih ve Tanrı’nın kendisi olduğu”na ilişkin ürkütücü ger-çeği bildiriyordu. Eski Antlaşma’nın Yehova’sı Yeni Antlaşma’nın İsa’sıdır.

4:27   Öğrenciler Sihar’dan dönünce, İsa’yı bu kadınla konuşurken gördüler. Onunla konuşmasına şaştılar, çünkü o bir Samiriyeliydi. Hem de onun günahkâr bir kadın olduğunu anlamış olmaları mümkündür. Bununla birlikte hiç-biri, Rab’be kadından ne istediğini ya da neden o kadınla konuştuğunu sor-madı.

4:28   Sonra kadın su testisini bıraktı! Bu, yaşamda en derin arzularını, özlemlerini tatmin etmek için kullandığı değişik şeylerin bir çabasını simgeliyordu. Şimdi Rab İsa’yı bulmuş olduğundan daha önceki yaşamında önemli olan şeylere artık gereksinimi yoktu.

Bozuk sarnıçları denedim, Rab,

Ama sular yetmedi!

İçmek için eğildiğimde, kaçtılar.

Ve feryat ettiğimde benimle alay ettiler.

Şimdi yalnızca Mesih tatmin edebilir,

Benim için başka hiçbir isim yok;

Sevgi, yaşam ve sonsuz sevinç vardır...

Sende bulundular, Ya Rab İsa.

-B.E.

Kadın yalnızca su testisini bırakmakla kalmayıp kente de gitti. Ne zaman birisi kurtulsa, hemen yaşam suyuna ihtiyacı olan diğer kişileri düşünmeye başlar. J.Hudson Taylor, “Bazıları Elçiler gibi olmaya özenirler; ben diğerleri yiyecek için giderken, insanlara Mesih’i tanıtma arzusuyla su testisini unutan Samiriyeli kadın gibi olmayı tercih ederim” dedi.

4:29-30   Tanıklığı basit, ama etkiliydi. Bütün kent halkını gelip ona yapmış olduğu her şeyi söyleyen adamı görmeleri için davet etti. Hem de onların yüreğinde bu adamın gerçekten Mesih olabileceği olasılığını uyandırdı. Kendi kafasında çok az kuşku vardı, çünkü İsa zaten kendisinin Mesih olduğunu ona bildirmişti. Ama onların İsa’ya gidip bunu kendilerinin araştırıp bulması için kafalarında bir soru işareti yarattı. Bu kadın, günahlarından ve utancından dolayı şüphesiz köyde iyi tanınıyordu. Meydanda onu Rab İsa Mesih için tanıklık yaparken görmek, halk için ne kadar ürkütücü olsa gerek! Kadının tanıklığı etkiliydi. Köy halkı evini ve işini bırakıp İsa’yı aramaya gitti.

I. Oğul’un, Baba’nın İsteğini Yapma Arzusu (4:31-38)

4:31   Şimdi öğrenciler yiyecekle geri dönüp Rab’bi yemesi için teşvik ediyorlardı. Meydana gelen önemli olayların farkında değillerdi. Bu tarihi anda, bir Samiriye kenti Yüce Rab’be tanıtılırken, onların düşünceleri bedenleri için olan yiyeceğin üstüne çıkamıyordu.

4:32   Rab İsa, Baba’sına tapınanları kazanarak, yiyecek ve destek bulmuştu. Fiziksel gıdanın, bu sevinçle karşılaştırıldığında, O’nun için pek önemi yoktu. Yaşamda, peşinde koştuklarımızı elde ederiz. Öğrenciler yiyecekle ilgileniyorlardı. Köye yiyecek bulmak için gittiler. Yiyecekle de döndüler. Rab canlarla ilgileniyordu. Erkekleri ve kadınları günahlarından kurtarmakla ve onlara sonsuz yaşam suyu vermekle ilgileniyordu. O da peşinden gittiğini buldu. Biz ne ile ilgileniyoruz?

4:33   Dünyasal görüşlerinden dolayı öğrenciler, Rab’bin sözlerinin anlamını kavrayamadılar. “Ruhsal başarının sevinci ve mutluluğunun, insanları fiziksel gereksinimlerin üstüne çıkarabildiği ve maddi et ve içeceğin yerini aldığı” gerçeğinin değerini bilmediler. Bu yüzden birinin gelip Rab İsa’ya yiyecek getirdiği sonucunu çıkardılar.

4:34   İsa, onların ilgisini tekrar maddiyattan ruhsallığa çekmeye çalıştı. O’nun yiyeceği, Tanrı’nın isteğini yerine getirmek ve Tanrı’nın O’na yapması için verdiği işi tamamlamaktı. Bu, Rab İsa’nın yemek yemekten sakındığı anlamına gelmez, ama daha çok O’nun yaşamının büyük amacı ve hedefinin bedeni beslemek değil de Tanrı’nın isteğini yerine getirmek olduğunu gösterir.

4:35   Belki öğrenciler aralarında yaklaşan hasattan söz ediyorlardı. Belki de, “Ekinleri ekme ve biçme arasında dört ay var” deyişi Yahudiler arasında bilinen bir özdeyişti. Rab İsa yine ekin biçmenin fiziksel gerçeğini, ruhsal bir dersi öğretmede kullandı. Öğrenciler hasat zamanının uzakta olduğunu düşünmemeliydiler. Yaşamlarını, Tanrı’nın işinin daha sonra yapılabileceğini düşünerek, yi-yecek ve giyecek aramayla geçiremezlerdi. Tarlalardaki ekinlerin sararmış, biçilmeye hazır olduğunu anlamaları gerekirdi. Buradaki tarlalar, elbette, dünyayı belirtiyor. Rab bu sözleri söylediği zaman, Samiriyeli erkek ve kadınlarla birlikte bir ekin tarlasının ortasındaydı. Öğrencilere önlerinde büyük bir hasat işi olduğunu ve kendilerini bu işe hemen ve gayretle vermeleri gerektiğini söyledi.

Bunun için bugün, Rab imanlı olan bizlere, “Başınızı kaldırıp tarlalara bakın” diyor. Dünyanın büyük gereksinimlerini düşünmeye zaman harcarken, Rab etrafımızdaki kayıp canlar için yüreğimize bir yük (ağırlık) koyacaktır. O zaman, olgunlaşmış ürünün demetlerini kazanmaya çalışarak O’na gitmek bize bağlı olacaktır.

4:36   Rab İsa, şimdi öğrencileri çağrıldıkları iş konusunda bilgilendiriyordu. Onları, biçiciler olarak seçmişti. Ücretlerini yalnızca bu yaşamla kazanmakla kalmayıp sonsuzluk için de ürün toplayacaklardı. Mesih’e hizmetin, şimdiki zamanda da birçok ödülü vardır. Ama gelecek günde biçenler, müjdenin bildirimini açıklamada sadık kalmalarından dolayı cennette görecekleri canların ek sevincine sahip olacaklar.

36’ıncı ayet, kişinin sadık biçmeyle sonsuz yaşam kazanacağını değil, daha çok o işin ürününün sonsuz yaşam boyunca devam edeceğini öğretir.

Cennette hem eken hem de biçen birlikte sevinecektir. Doğal yaşamda tarla önce tohum için hazırlanmalı ve sonra tohum ekilmelidir. Daha sonra da ekin biçilir. Bu, ruhsal yaşamda da böyledir. Her şeyden önce bildiri açıklanmalı ve sonra da duayla sulanmalıdır. Ama ekin mevsimi gelince, işte görev alan herkes birlikte sevinir.

4:37   Rab, o günlerde bilinen, “Biri eker, başkası biçer” sözünün bu durumda yerine gelişini gördü. Bazı inanlılar, yıllarca emeklerinin ürününü pek fazla görmeden müjdeyi açıklamaya çağrılırlar. Bu yılların sonunda başkaları gelir ve birçok kişi yaşamını Rab’be adar.

4:38   İsa, öğrencilerini daha önce başkaları tarafından hazırlanmış yerlere gönderiyordu. Eski Antlaşma dönemi boyunca peygamberler, müjde döneminin ve Mesih’in gelişini önceden bildirdiler. Sonra Vaftizci Yahya da, Rab’bin habercisi olarak insanların yüreklerini O’nu kabul etmeleri için hazırlamaya geldi. Rab’bin kendisi Samiriye’de tohumu ekmiş ve ekini biçiciler için hazırlamıştı. İşte şimdi öğrenciler ekin tarlasına girmek üzereydiler ve Rab onların, birçok kişinin Mesih’e dönüşlerini görmenin sevincini yaşayacak olmalarına karşın başkalarının emeğinden yararlanıyor olduklarını anlamalarını istedi.

Çok az can bir tek kişinin hizmetiyle kurtulmuştur. Pek çok kişi Kurtarıcı’yı kabul etmeden önce müjdeyi birçok kez duymuştur. Bu nedenle bir kişiyi sonuçta Mesih’e yönlendiren, bu olağanüstü işte, Tanrı tarafından kullanılmış tek kişi olduğunu düşünerek kendisini yüceltmemelidir.

J. Birçok Samiriyeli İsa’ya İman Ediyor (4:39-42)

4:39   Samiriyeli kadının yalın ve içten tanıklığının sonucu olarak, halkının birçoğu Rab İsa’ya iman etti. Kadının sadece, “Yapmış olduğum her şeyi bana söyledi” gibi basit sözlerine rağmen, bu sözler başka insanları Kurtarıcı’ya getirmesine yetti. Bu, her birimize Mesih için tanıklığımızda yalın, cesur ve açık olabilmemiz için cesaret vermelidir.

4:40   Samiriyelilerin Rab İsa’ya gösterdikleri konukseverlik, Yahudilerinkiyle karşılaştırıldığında hemen göze çarpar. Samiriyeliler bu harika Kişiyi gerçekten takdir etmişe benziyorlardı ve yanlarında kalması için O’na ısrar ettiler. Davetlerinin sonucu Rab orada iki gün kaldı. Bu zaman süresince, görkem ve yaşam Rab’bini ağırlayan Sihar kentinin ne kadar ayrıcalıklı olduğunu bir düşünün!

4:41-42   Rab İsa Mesih’i kabul etmedeki iki hikaye tam aynı değildir. Bazıları kadının tanıklığından dolayı iman etti. Rab İsa’nın sözlerinden dolayı daha birçokları iman etti. Tanrı, günahkârları kendine getirmede değişik araçlar kullanır. Gerekli olan şey, Rab İsa Mesih’e imanın olmasıdır. Bu Sa-miriyelilerin, Kurtarıcı için böylesine net tanıkta bulunmalarını duymak harika bir şey. Kafalarında hiç kuşku yoktu. Tam kurtuluş güvenleri yalnızca bir ka-dının sözlerine değil, Rab İsa’nın kendi sözlerine dayalıydı. O’nu işittikten ve sözlerine iman ettikten sonra, O’nun gerçekten Mesih^10, dünyanın Kurtarıcısı olduğunu anladılar. Bu anlayışı onlara yalnızca Kutsal Ruh vermiş olabilirdi. Yahudi halkı, Mesih’in yalnızca kendileri için olacağını sanmışlardı. Ama Samiriyeliler, Mesih’in hizmetinin ayrıcalıklarının bütün dünyaya uzanacağını anladılar.

K. İkinci Belirti: Bir Memurun Oğlu İyileştiriliyor (4:43-53)

4:43-44   Samiriyelilerin arasında geçirdiği bu iki günden sonra Rab, kuzeye doğru, Celile’ye gitti. 44.ayet bir zorluğu sunar gibi görünüyor. Kurtarıcı’nın, Samiriye’den Celile’ye hareket etmesindeki nedenin, bir peygamberin kendi memleketinde saygınlığı olmadığını belirtmesidir. Nasıra’nın o bölgede olmasından dolayı Celile O’nun memleketiydi. Belki de ayetin demek istediği, İsa’nın, Celile’nin Nasıra’dan farklı bir yerine gittiğidir. İnsanın akrabaları ve arkadaşları, onun yalnızca kendilerinden biri olduğunu düşünür. Rab İsa’nın, kendi halkı tarafından kabul edilmesi gerektiği gibi kabul edilmediği kesindir.

4:45   Rab Celile’ye döndüğü zaman iyi karşılandı; çünkü halk bayramda O’nun Kudüs’te yaptığı her şeyi görmüştü. Burada belirtilen Celilelilerin Yahudiler olduğu bellidir. Tapınmak için Kudüs’e gitmişlerdi. Orada Rab’bi görmüş ve yapmış olduğu bazı büyük işlere tanıklık etmişlerdi. İşte şimdi, O’nu Tanrı’nın Oğlu olarak kabul ettiklerinden değil, ama gittiği her yerde böylesine çok yorumlara yol açanı çok merak ettiklerinden, O’nu aralarına almaya istekliydiler.

4:46   Kana köyü bir kere daha Rab’bin ziyaretiyle onurlandı. İlk ziyaretinde bazıları, O’nun suyu şaraba dönüştürdüğünü görmüşlerdi. Şimdi, etkisi Kefernahum’a kadar uzanacak olan başka bir mucizesine tanıklık etmek üzereydiler. Orada, saraya bağlı bir memurun oğlu... Kefernahum’da hastaydı. Bu adam şüphesiz kral Hirodes tarafından görevlendirilmiş bir Yahudi idi.

4:47   İsa’nın Yahudiye’ye gitmiş olduğunu ve şimdi Celile’ye döndüğünü işitmişti. Mesih’in iyileştirme yeteneğine iman etmiş olmalı ki doğruca yanına gitti, ölmek üzere olan oğlunu gelip iyileştirmesi için O’na yalvardı. Bu bakımdan halkının çoğundan daha büyük bir imana sahip olduğu görülüyor.

4:48   İsa, yalnızca memura değil, genel olarak Yahudi halkına konuşarak onlara, iman etmeden önce mucize görme arzularının ulusal bir özellikleri olduğunu anımsattı. Genel olarak, Rab İsa’yı, mucizelere dayalı imandan çok, yalnızca sözüne dayalı imanın memnun ettiğini görürüz. Görünen bir kanıt verdiği için değil, yalnızca O söylediği için iman etmek O’nu daha çok onurlandırır. İman etmeden görmeyi istemek, insanın bir özelliğidir. Ama Rab İsa, bize önce iman etmemiz gerektiğini ve daha sonra göreceğimizi öğretir.

Belirtiler ve harikalar mucizelere işaret eder. Belirtiler, derin bir anlamı ya da önemi olan mucizelerdir. Harikalar ise insanları doğaüstü özellikleriyle şaşırtan mucizelerdir.

4:49   Saray memuru gerçek imanın azmiyle, Rab İsa’nın, oğluna iyilik yapacağına inanıyordu ve Rab’bin ziyaretini her şeyden çok istiyordu. Bir bakıma imanı noksandı. İsa’nın oğlunu iyileştirebilmesi için, önce çocuğun yatağının yanında olması gerektiğini sandı. Bununla birlikte Kurtarıcı bunun için onu azarlamadı, ama sergilediği iman ölçüsünde onu ödüllendirdi.

4:50   Burada adamın imanının büyüdüğünü görüyoruz. Olan imanını uyguladı ve Rab ona daha çok verdi. İsa onu “Oğlun yaşayacak” vaadiyle evine gönderdi. Oğul iyileşmişti! Adam, Rab İsa’nın sözüne, herhangi bir mucize ya da görünen bir kanıt olmadan, iman ederek yola koyuldu. Eylem halindeki iman budur!

4:51-52   Eve yaklaşırken köleleri onu, oğlunun iyi olduğu müjdesiyle karşılamaya geldiler. Adam bu haberle hiç de şoka uğramadı. Rab İsa’nın vaadine inanmıştı ve iman ettikten sonra işte şimdi kanıtı görecekti. Baba kölelere, oğlunun iyileştiği saati sordu. Verdikleri yanıt iyileşmenin derece derece olmadığını gösterdi; hemen olmuştu.

4:53   Şimdi bu olağanüstü mucizeyle ilgili küçücük bir kuşku olamazdı. Bir gün önce yedinci saatte İsa, Kana’da Saray memuruna, “Oğlun yaşayacak” demişti. Kefernahum’da aynı saatte oğul iyileşmiş ve ateşi düşmüştü. Saray memuru, Rab İsa’nın mucize yapmak ya da duaya yanıt vermek için fiziksel olarak orada bulunmasına gerek olmadığını öğrendi. Bu, tüm inanlıları dua yaşamlarında yüreklendirmeli. Ricalarımızı işiten ve dünyanın herhangi bir yerinde herhangi bir saatte amaçlarını gerçekleştirebilecek yüce bir Tanrımız var.

Saray memurunun kendisi ve bütün ev halkı iman etti. Bundan ve Yeni Antlaşma’daki benzer ayetlerden, Tanrı’nın ailelerin Mesih’te birleşmesini gör-meyi sevdiği anlaşılır. Cennette bölünmüş ailelerin olması O’nun isteği değildir. Bütün ev halkının Oğlu’na iman ettiği gerçeğini kaydetmeye dikkat etmiştir.

4:54   Saray memurunun oğlunu iyileştirmek, Rab’bin bu zamana kadar olan tüm hizmetinde yaptığı ikinci mucize değildi. İsa’nın, Yahudiye’den Celile’ye geldikten sonra yaptığı ikinci belirtiydi.

III. TANRI’NIN OĞLU’NUN HİZMETİNİN İKİNCİ YILI (Bölüm 5)

A. Üçüncü Belirti: Kötürüm Adamın İyileşmesi (5:1-9)

5:1   5’inci bölüm açılırken, Yahudilerin bayramlarından birinin zamanı gelmişti. Birçoğu bunun Fısıh bayramı olduğuna inanır, ama emin olmak imkânsız. Dünyaya bir Yahudi olarak gelen ve Tanrı’nın Yahudi halkı için yaptığı yasalara itaat eden İsa, bayram için Kudüs’e gitti. Eski Antlaşma’nın Yeho-va’sı olarak Fısıh bayramını ilk kuran Rab İsa’ydı. Şimdi Babasının sözünü dinleyen bir insan olarak, O’nun yaptığı tüm yasalara itaat etti.

5:2   Kudüs’te “merhamet evi” ya da “acıma evi” anlamına gelen Beytesta^12 adında bir havuz vardı. Bu havuz Koyun Kapısı yanındaydı. Şimdi yeri biliniyor ve kazı yapılıyor (St.Anne Haçlı Kilisesi yakınında). Havuzun etrafında beş eyvan ya da birçok kişiyi alacak kadar açık geniş bir alan vardı. Bazı Kutsal Kitap öğretmenleri, bu beş eyvanın Musa’nın Yasa’sını temsil edip insana zor durumdayken yardım etme konusundaki yetersizliğinden söz ettiğini düşünür.

5:3   Görünüşe göre Beytesta havuzu şifa mucizelerinin oluştuğu yer olarak biliniyordu. Bu mucizelerin yıl boyunca mı, yoksa bayram günleri gibi belirli zamanlarda mı olduğunu bilmiyoruz. Havuzun etrafında, şifa bulma umuduyla gelmiş bir sürü hasta vardı. Bazıları kör, bazıları kötürüm ve bazıları da felçliydi. Bu çeşitli sakatlıklar, günahlı insanın çaresizliğini, körlüğünü, kötürümlüğünü ve faydasızlığını resmeder.

Bedenlerindeki günahın etkisiyle acı çeken bu insanlar, suyun çalkalanmasını bekliyorlardı. Yürekleri hastalıklarından özgür kılınma özlemiyle doluydu ve içtenlikle şifa bulmayı arzuluyorlardı. J.G.Bellett şöyle der:

Tanrı’nın Oğlu’nun orada olmasına rağmen, hayal kırıklığı yaratan, belirsiz suyun etrafından ayrılamıyorlardı... Bunda mutlaka bizim için çıkarılacak bir ders vardır. Havuz, İsa değil de sudan medet umanlarla iyice doldu! İnsan kaynaklı dine ilişkin çarpıcı bir örnek! İnsan kaynaklı dinler karmaşık ve kurallara bağlı oldukları için insanların ilgisini çeker. Tanrı lütfunun sadeliği ise küçümsenir.13

5:4   Burada anlatılan konu merakımızı gidermeye yetmez. Bize anlatılan, sadece Rab’bin bir meleğinin zaman zaman havuzun içine inip suyu çalkalamasıdır. O zaman suyun içine girebilen ilk kişi hastalığından kurtulurdu. Havuza girmeye çalışan ihtiyaç içindeki çok sayıda insanı görmek ve yalnızca birinin iyileşebileceğini bilmek oldukça acıklı bir manzara olsa gerek.

5:5-6   Havuzun kenarında bekleyenlerden biri otuz sekiz yıldır hastaydı. Bu, Kurtarıcı doğmadan önce bile, onun bu durumda olduğu anlamına gelir. Rab İsa’nın her şey hakkında tam bilgisi vardı. Bu adamla daha önce hiç karşılaşmamıştı. Ama yine de onun uzun zamandır hasta olduğunu biliyordu.

Sevgi ve merhametle, “İyi olmak ister misin?” diye sordu. İsa bunun, adamın yüreğinin en büyük arzusu olduğunu biliyordu. Ama adamın çaresizliğini fark edip iyileşmek için olan müthiş ihtiyacını dile getirmesini istedi. Kurtuluş da aynıdır. Rab, kurtulmaya olan müthiş gereksinmemizi biliyor, ama kaybolduğumuzu, O’na ihtiyacımız olduğunu ve O’nu Kurtarıcımız olarak kabul ettiğimiz itirafını ağzımızdan duymayı bekliyor. Kendi isteğimizle kurtulmuyoruz, Tanrı bir kişiyi kurtarmadan önce o kişinin de bunu tüm yüreğiyle istemesini beklemektedir.

5:7   Hasta adamın verdiği yanıt oldukça dokunaklıydı. Yıllardır suya girmeyi bekleyerek havuzun kenarında yatıyordu, ama ne zaman su çalkalansa, ona yardım edecek biri yoktu. Ne zaman havuza girmeye çalışsa, başka biri ondan önce giriyordu. Bu bize günahlarımızdan kurtulmak için başkalarına bağlı kaldığımızda ne kadar çok hayal kırıklığına uğrayacağımızı anımsatır.

5:8   Adamın döşeği ya bir yastık ya da ince bir şilteydi. İsa ona kalkmasını, döşeğini toplamasını ve yürümesini söyledi. Buradaki ders, kurtulduğumuz zaman bize yalnızca kalkmamız değil, ama yürümemizin de söylendiğidir. Rab İsa, bizi günahtan özgür kılıp şifa verir ve sonra da bizden O’na layık bir şekilde yaşamımızı sürdürmemizi bekler.

5:9   Kurtarıcı hiçbir zaman, hiç kimseye bir şeyi yapacak gücü vermeden o şeyi yapmasını beklemez. İsa konuşmaya başladığı andan itibaren hastanın bedenine yeni yaşam ve güç aktı. O anda iyileşti. Kademeli bir iyileşme değildi. Yıllardır faydasız ya da zayıf olan kol ve bacaklar şimdi güçlü bir biçimde hareket ediyorlardı. Rab’bin sözüne hemen itaat etti. Döşeğini toplayıp yürümeye başladı. Otuz sekiz yıllık hastalıktan sonra bunu yapması, onun için ne kadar heyecanlı olmuş olsa gerek!

Bu mucize, haftanın yedinci günü olan Sept gününde, yani cumartesi günü oldu. Sept gününde Yahudi halkının herhangi bir şey yapması yasaktı. Bu adam bir Yahudiydi, ama yine de bu özel günle ilgili Yahudi geleneğine rağmen döşeğini taşımada tereddüt etmedi.

B. Yahudilerin Karşı Gelmesi (5:10-18)

5:10   Yahudiler adamı Sept günü döşeğini taşırken görünce, ona meydan okudular. Bu kişiler dini görevlerini yapmada çok katı hatta insafsızdılar. Ya-sa’ya harfiyen bağlıydılar, ama başkalarına sık sık merhamet ve şefkat gösterme konusunda yetersiz kaldılar.

5:11   İyileşen adam, çok basit bir yanıt verdi. Onu iyileştiren kişinin, ona döşeğini toplayıp yürümesini söylediğini aktardı. Otuz sekiz yıldır hasta olan birini iyileştirecek güce sahip kişiye itaat edilmeliydi, döşeğini Sept gününde toplamasını söylese bile! İyileşen adam o zaman, Rab İsa’nın kim olduğunu ger-çekten bilmiyordu. O’ndan çok genel bir şekilde, ama gerçek bir minnettarlıkla söz etti.

5:12   Yahudiler, bu adama Sept geleneğini bozmasını söylemeye cüret ede-ni araştırıp bulmak istiyorlardı ve bu nedenle ondan suçluyu tanımlamasını iste-diler. Musa’nın Yasası, Sept gününü bozanın taşlanarak öldürülmesini buyuru-yordu. Yahudiler felçli bir adamın iyileştirilmesiyle pek ilgilenmediler.

5:13   İyileşen adam, kendisini iyileştireni tanımıyordu. O’nu göstermesi im-kansızdı, çünkü İsa orada toplanmış olan kalabalığın arasından ayrılıp gitmişti.

Bu olay, Rab İsa Mesih’in halk arasındaki hizmetinde büyük dönüm noktalarından birine işaret eder. Bu mucizeyi Sept günü yaptığından, Yahudi liderlerin nefret duygularını harekete geçirdi. O’nu takip etmeye ve yaşamını araştırmaya başladılar.

5:14   Bir süre sonra İsa iyileşen adamı, kuşkusuz yaşamında meydana gelen harika mucize için Tanrı’ya teşekkür ettiği, tapınakta buldu. Rab ona bu kadar çok kayrıldığından dolayı ağır sorumluluk altında olduğunu anımsattı. Ayrıcalık her zaman sorumluluğu da beraberinde getirir. “Bak iyi oldun. Artık günah iş-leme de başına daha kötü bir şey gelmesin.” Adamın hastalığının, yaşamındaki bir günahın sonucu olarak meydana gelmiş olduğu görülüyor. Bu, bütün hastalıklar için geçerli değildir. Çok defa hastalığın, kişinin yaşamında işlediği günahla doğrudan ilişkisi yoktur. Örneğin, bebekler bilerek günah işleyecek kadar büyümeden hasta olabilirler.

İsa, “Artık günah işleme” derken, Tanrı’nın kutsallık standardını ifade ediyordu. “Mümkün olduğu kadar az günah işle” demiş olsaydı, Tanrı olmuş olma-yacaktı. Tanrı, hangi derecede olursa olsun günaha göz yumamaz. Sonra uya-rıya, “başına daha kötü bir şey gelmesin” eklendi. Rab, daha kötü bir şey der-ken ne demek istediğini belirtmedi. Bununla birlikte, adamın günahın fiziksel hastalıklardan çok daha kötü sonuçları olduğunu anlamasını amaçladı. Günah-ları içinde ölenler sonsuz öfke ve acıya mahkum edilirler.

Lütfa karşı günah işlemek yasaya karşı günah işlemekten daha ciddi bir noktadır. İsa, bu adama sevgi ve merhamet gösterdi. Şimdi gidip hastalığına yol açan aynı günahkâr yaşamına devam etse, O’nun lütfuna zayıf bir karşılık vermiş olurdu.

5:15   Samiriyeli kadın gibi bu adam da, Kurtarıcısı için tanıklık etmeyi arzuladı. Yahudilere gidip kendisini iyileştirenin İsa olduğunu bildirdi. Yahudiler böyle övgülerle ilgilenmese bile, İsa’yı övmek istedi. Onların başlıca isteği İsa’yı tutuklayıp cezalandırmaktı.

5:16   İşte insan yüreğindeki kötülüğün açığa çıkışı! Kurtarıcı gelip büyük bir mucize yaparak adamı iyileştirmişti ve bu durum Yahudileri çok kızdırıyordu. Mucizenin Sept gününde olmasına gücendiler. Merhametsiz tutucu kişilerdi, başkalarının bereketi ve iyiliğinden çok geleneklere uymayla ilgilenirlerdi. Sept gününü koyanın ve o günde merhamette bulunanın, O olduğunu anlamadılar. Rab İsa Sept gününü bozmadı. Yasa o gün fiziksel iş yapmayı yasakladı, ama gerekli eylemleri ya da merhameti yasaklamadı.

5:17   Tanrı altı günde evreni yarattıktan sonra yedinci günde dinlendi. Bu, Sept günüydü. Bununla birlikte, günah dünyaya girince, Tanrı’nın dinlenmesi bir bakıma son buldu. Şimdi durmadan insanları kendisiyle birlikteliğe geri getirmek için çalışacaktı. Bir kurtuluş yolu sağlayacaktı. Müjde bildirisini her kuşağa sunacaktı. Bu nedenle Adem’in günaha düşüşünden bugüne değin Tanrı durmadan çalışmaktadır ve hâlâ da çalışıyor. Aynı şey Rab İsa için de geçerlidir. Babasının işiyle meşguldü; sevgisi ve merhameti yalnızca haftanın altı günüyle sınırlandırılamazdı.

5:18   Bu ayet, Yahudilerin Rab İsa’yı yalnızca Sept gününü bozmuş olduğundan değil, kendisini Tanrı’yla eşit kıldığından dolayı her zamankinden daha çok öldürmeye kararlı olduklarını bize bildirir! Dar görüşlü bakış açılarına göre, gerçek olmamasına karşın, Rab Sept gününü bozmuştu. Tanrı’nın hiçbir zaman Sept gününü insana bir zorluk olarak yüklemeyi tasarlamadığını anlamadılar. Sept gününde biri hastalığından iyileştirilebilirse, Tanrı onun bir gün daha acı çekmek zorunda kalmasını istemeyecekti.

İsa, Tanrı’dan Babası olarak söz ettiğinde, O’nun kendisini Tanrı’yla eşit kıldığını anladılar. Bu onlara göre korkunç bir küfürdü. Aslında bu tek gerçekti.

Rab İsa, Tanrı’yla eşit olduğunu gerçekten iddia etti mi? Eğer niyeti bu olmasaydı, o zaman bunu Yahudilere açıklamış olurdu. Bunun yerine, aşağıdaki ayetlerde, daha olumlu sözlerle, gerçekten Baba’yla bir olduğunu ifade etti. J.Sidlow Baxter bunu şöyle açıklıyor:

Eşitliği yedi maddeyle iddia ediyor: (1) Çalışmada eşit: “Baba ne yaparsa Oğul da aynı şeyi yapar” (ayet 19). (2) Bilgide eşit: “Çünkü Baba Oğul’u sever ve yaptıklarının hepsini O’na gösterir” (ayet 20). (3) Diriltmede eşit: “Baba nasıl ölüleri diriltiyorsa... Oğul da dilediği kimselere öylece yaşam verir” (ayet 21’le 28 ve 29.ayetler). (4) Yargılamada eşitlik: “Baba kimseyi yargılamaz, tüm yargılama işini Oğul’a verdi” (22 ve 27.ayetler). (5) Onurda eşit: “Öyle ki, herkes Baba’yı onurlandırdığı gibi Oğul’u onurlandırsın” (ayet 23). (6) Yeni yaşam vermede eşit: “Sözümü işitip beni gönderene iman eden... ölümden yaşama geçmiştir” (24 ve 25. ayetler). (7) Özdenlikte eşit: “Çünkü Baba kendisinde yaşam olduğu gibi, Oğul’a da kendisinde yaşam olma özelliğini verdi” (ayet 26).14

C. İsa, Tanrı’yla Eşit Olduğu İddiasını Savunuyor (5:19-29)

5:19   Kurtarıcı, Baba Tanrı’yla öylesine sıkı bir şekilde kenetlenmişti ki, bağımsız olarak hareket edemezdi. Kendi başına herhangi bir şey yapacak gücü olmadığını söylemek istemiyor, ama Tanrı’yla çok yakın bir ilişkisi olduğundan yalnızca Babasının yaptığını gördüğü şeyleri yapabilirdi. Rab, Baba’yla tamamen eşit olmasına karşın bağımsız değildir.

Rab İsa, açıkça Yahudilerin O’nu Tanrı’yla eşit olarak düşünmesini tasarlamıştı. Yalnızca insan olan biri için Tanrı’nın yaptığı şeyleri yaptığını iddia etmek gülünç olurdu. İsa, Baba’nın ne yaptığını gördüğünü iddia ediyor. Böyle bir iddiada bulunmak için daima Baba’nın huzurunda olması ve cennette olup bitenler hakkında tüm bilgiye sahip olmuş olması gerekir. İsa, bu kadarla da kalmayıp Baba’nın yaptıklarını görerek aynı şeyleri yaptığını da iddia ediyor. Bu, O’nun Tanrı’yla kesinlikle eşit olduğunun doğrulanmasıdır. Her şeye gücü yeter.

5:20   Baba’nın yaptıklarının hepsini O’na göstermesi, Oğlu’na olan sevgisinin özel bir işaretidir. İsa bu şeyleri yalnızca görmekle kalmadı; onları yapacak gücü de vardı. Sonra Kurtarıcı, onlar şaşsın diye Tanrı’nın bunlardan daha büyük işler göstereceğini söyleyerek konuşmasına devam etti. Zaten Rab İsa’yı mucize yaparken görmüşlerdi. Daha biraz önce otuz sekiz yıldır kötürüm olan bir adamı iyileştirdiğine tanık olmuşlardı. Ama bunlardan daha büyük mucizeler göreceklerdi. Ölüyü diriltmek böyle bir mucizenin ilki olacaktı (ayet 21). İkincisi de insanlığı yargılama işidir (ayet 22).

5:21   İşte burada, Oğul’un Baba’yla eşit olduğuna dair başka bir açık ifade daha var. Yahudiler, İsa’yı kendisini Tanrı’yla eşit kıldığı için suçladılar. İsa suçlamayı yadsımadı, ama daha çok Baba’yla bir olduğu gerçeğinin büyük kanıtlarını ortaya koydu. Baba nasıl ölüleri diriltip onlara yaşam veriyorsa, Oğul da dilediği kimselere öylece yaşam verir. Eğer O yalnızca bir insan olsaydı hiç bu şeyler söylenebilir miydi? Soruyu sormak, yanıtını vermektir.

5:22   Yeni Antlaşma, Tanrı’nın, Baba’nın... tüm yargılama işini Oğul’a verdiğini söyler. Rab İsa’nın bu işi yapması için elbette ki, tüm bilgiye ve kusursuz doğruluğa sahip olması gerekir. İnsan yüreğinin düşünce ve motivasyonlarını ayırt edebilmesi gerekir. Tüm dünyanın Yargıcının, bu Yahudilerin önünde durup yetkisini kanıtlamaya çalışması ve buna rağmen onların O’nu tanımaması ne tuhaf!

5:23   Burada Tanrı’nın, Oğlu’na ölüleri diriltmesi ve dünyayı yargılaması için verdiği yetkinin nedenini görüyoruz. Nedeni şudur: Öyle ki, herkes Baba’yı onurlandırdığı gibi Oğul’u onurlandırsın. Bu çok önemli bir ifade olup Kutsal Kitap’ta Rab İsa Mesih’in tanrısallığının en açık kanıtlarından biridir. Kutsal Kitap’ın başından sonuna kadar yalnızca Tanrı’ya tapınılması gerektiğini öğreniriz. On Emir’de insanların gerçek Tanrı’nın dışındaki tanrılara tapmaları yasaklanır. Oysa şimdi şunu öğreniyoruz: Öyle ki, herkes Baba’yı onurlandırdığı gibi Oğul’u onurlandırsın. Bu ayetten çıkarabileceğimiz tek sonuç İsa Mesih’in Tanrı olduğudur.

Birçok kişi Tanrı’ya tapındığını iddia eder, ama İsa Mesih’in Tanrı olduğunu yadsır. O’nun iyi bir kişi ya da şimdiye kadar yaşamış olanlardan daha çok Tanrı gibi olduğunu söylerler. Ama bu ayet, O’nu tam olarak Tanrı’yla eşit kılar ve insanlardan O’na Baba Tanrı’ya verilen onurun aynısını vermelerini ister. Eğer biri Oğul’u onurlandırmazsa, Baba’yı da onurlandırmaz. Tanrı’ya kar-şı öne sürülen sevginin aynısı Rab İsa Mesih’e karşı olmazsa, bir anlamı olmaz. Eğer İsa Mesih’in kim olduğunu daha önce hiç anlamadıysanız, o zaman bu ayeti dikkatlice düşünün. Tanrı’nın Sözü olduğunu anımsayın ve İsa Mesih’in Tanrı’nın beden almış şekli olduğu yüce gerçeğini kabul edin.

5:24   Önceki ayetlerde, Rab İsa’nın yaşam vermek için gücü olduğunu ve yargılama işinin O’na verilmiş olduğunu öğrendik. Şimdi kişinin nasıl O’ndan ruhsal yaşam alabileceğini ve yargıdan kurtulabileceğini öğreniyoruz.

Bu, Kutsal Kitap’ta çok sevilen ayetlerden biridir. Bunun bildirisiyle, çok sayıda kişi sonsuz yaşama sahip olmuştur. Bu kadar sevilmesinin nedeni, şüphesiz, kurtuluş yolunun çok açık bir şekilde bildirilmesidir. Rab İsa söylemek üzere olduğu şeyin önemine dikkati çekmek için ayete, “Size doğrusunu söyleyeyim” sözleriyle kişisel duyurusunu da ekleyerek başladı. Tanrı’nın Oğlu bizimle çok kişisel ve içten bir şekilde konuşuyor.

“Sözümü işitip” İsa’nın sözünü işitmek yalnızca onu dinlemek değil, onu kabul etmek, ona iman etmek ve itaat etmektir. Birçok kişi müjdenin öğretildiğini duyar, ama onunla ilgili hiçbir şey yapmaz. Rab burada, kişinin O’nun öğretişini tanrısal olarak kabul etmesi ve O’nun gerçekten dünyanın Kurtarıcısı olduğuna iman etmesi gerektiğini söylüyor.

“Beni gönderene iman edenin” Bu, Tanrı’ya inanma konusudur. Ama burada, kişinin sadece Tanrı’ya inanarak kurtulacağını mı söylemek istiyor? Birçok kişi Tanrı’ya inandığını söyler, ama yine de hiçbir zaman yürekten iman etmemiştir. Hayır, buradaki düşünce kişinin Rab İsa Mesih’i dünyaya gönderen Tanrı’ya iman etmesi gerektiğidir. Neye iman etmeli? Tanrı’nın İsa Mesih’i Kurtarıcımız olması için gönderdiğine iman etmelidir. Tanrı’nın Rab İsa hakkında söylediklerine, yani O’nun tek Kurtarıcı olduğuna ve günahların O’nun çarmıhtaki ölümü ve dirilişiyle kaldırıldığına iman etmelidir.

“Sonsuz yaşamı vardır” Sonsuz yaşamı olacaktır değil, şimdi sonsuz yaşamı vardır dediğine dikkat edin. Sonsuz yaşam Rab İsa Mesih’in yaşamıdır. Yalnızca sonsuza kadar devam edecek olan yaşam değil, aynı zamanda daha yüksek kalitesi olan bir yaşamdır. Bu, O’na iman eden bizlere verilen Kurtarıcının yaşamıdır. Kişinin yeniden doğumunda aldığı yaşam, fiziksel doğumda aldığı doğal yaşamın tersine, ruhsaldır.

“Böyle biri yargılanmaz” Buradaki düşünce onun şimdi suçlanmadığı ve gelecekte de suçlanmayacağıdır. Rab İsa’ya iman eden, yargılanmaktan kurtulur; çünkü Mesih onun günahlarının cezasını çarmıhta ödedi. Tanrı, bu cezanın iki kez ödenmesini talep etmez. Mesih bunu bizim yerimize ödemiştir ve bu da yeterlidir. İşi bitirmiştir ve biten bir işe hiçbir şey eklenemez. İnanlı kişi günahları için hiçbir zaman cezalandırılmayacaktır.15

“Ölümden yaşama geçmiştir” Mesih’e güvenmiş biri, ruhsal ölüm durumundan ruhsal yaşama geçmiştir. Mesih’i Kurtarıcısı olarak kabul etmeden önce suç ve günahından ötürü ruhsal açıdan ölüydü. Tanrı sevgisi ve Rab’le olan kişisel ilişkisi açısından da ölüydü. İsa Mesih’e iman ettiğinde Tanrı’nın Ruh’unun yüreğinde yer bulmasıyla tanrısal yaşamın sahibi oldu.

5:25   Bu, Rab’bin 5’inci bölümde Size doğrusunu söyleyeyim ifadesini kullanışının üçüncüsü ve Yuhanna bölümünde Müjde’de şimdiye kadar yedincisidir. Rab saat geliyor, geldi bile derken, altmış dakikalık bir devreden değil, daha çok zamanın gelişinden ve hatta gelmiş olduğundan söz ediyordu. Belirtilen zaman O’nun tarih sahnesine çıkmasıydı.

Bu ayette bahsedilen ölüler kimlerdir? Tanrı’nın Oğlu’nun sesini işitecek ve yaşayacak olanlar kimlerdir? Bu, Rab’bin halk arasındaki hizmeti sırasında ölümden dirilttiği kişileri belirtiyor olabilir. Ama ayetin bundan daha geniş bir anlamı vardır. Belirtilen ölüler, günahlarının suçlarından ötürü ölü olanlardır. Müjde duyurulduğunda, Tanrı’nın Oğlu’nun sesini duyarlar. Bildiriyi ve Kur-tarıcı’yı kabul ettikleri zaman ölümden yaşama geçerler.

25. ayette fiziksel değil de, ruhsal konuları belirten düşünceyi desteklemek için bu ayetle 28-29. ayetler arasında olan benzerlik ve farklılıklardan oluşan bir liste yapalım:

Ayet 25 - Ölümden Yaşama Ayetler 28-29 - Ölümden Sonra Yaşam

“Saat geliyor, geldi bile” “saat geliyor”

“ölüler” “mezarda olanların hepsi”

“sesini işitecekler” “O’nun sesini işitecekler”

“işitenler yaşayacaklar” “ve çıkacaklar”

5:26   Bu ayet kişinin, Rab İsa’dan nasıl yaşam alabileceğini açıklar. Tıpkı Baba’nın yaşam Kaynağı ve Vericisi olması gibi Baba, Oğul’un kendisinde de yaşam olması ve bunu başkalarına verebilmesini buyurdu. Bu yine Mesih’in tanrısallığı ve O’nun Baba ile eşit olmasıyla ilgili kesin bir açıklamadır. Herhangi bir kişiden kendisinde yaşam olduğuna dair söz edilmez. Yaşam her birimize verilmiştir, ama hiçbir zaman Baba’ya ya da Rab İsa’ya verilmedi. Onların varlığının başlangıcı ve Onlardan ayrı bir kaynağı da olmadı.

5:27   Tanrı, Oğul’a yalnızca kendisinde yaşam olmasını değil, O’na dünyanın yargıcı olma yetkisini de verdi. Yargılama gücü İsa’ya İnsanoğlu olduğu için verilmiştir. Rab, hem Tanrı’nın Oğlu hem de İnsanoğlu olarak çağrılır. Tanrı’nın Oğlu unvanı bize Rab İsa’nın kutsal Üçlü Birlik Üyelerinden biri, Tanrı’nın kişiliklerinden biri olduğunu anımsatır. İsa Tanrı’nın Oğlu olarak Baba ve Kutsal Ruh’la eşittir ve Tanrı’nın Oğlu olarak yaşam verir. Ama hem de İnsanoğlu’dur. Bu dünyaya insan olarak geldi, insanların arasında yaşadı ve çarmıhta diğer insanların yerine öldü. Dünyaya insan olarak geldiğinde, reddedilip çarmıha gerildi. Tekrar geldiğinde düşmanlarını yargılamak ve eskiden kendisine insafsızca davranılan bu dünyada onurlandırılmak için gelecektir. Çünkü O hem Tanrı hem de İnsan olup yargılamak için mükemmel bir şekilde donanmıştır.

5:28   Şüphesiz Mesih, Baba Tanrı’yla eşit olduğunu öne süren iddialarda bulunurken, O’nu dinleyen Yahudiler şaşıp kalıyorlardı. Elbette ki, onların kafasından geçen düşünceleri anlıyordu ve bu nedenle burada onlara bu şeylere şaşmamaları gerektiğini anlattı. Sonra da, onlara daha ürkütücü olan gerçeği açıklamaya devam etti. Gelecek bir zamanda, mezarda yatan bütün bedenler O’nun sesini işitecekler. Tanrı olmayan birinin bir gün mezarda yatan bedenlerin, O’nun sesini duyacağını önceden söylemesi, ne kadar budalaca bir şey olurdu! Yalnızca Tanrı böyle bir açıklamayı destekleyebilirdi.

5:29   Bir gün bütün ölüler dirilecek. Kimi yaşamak kimi de yargılanmak üzere dirilecek. Şimdiye dek yaşamış ya da yaşayacak olan her kişinin, bu iki sınıflamadan birine gireceği ne kadar ağır bir gerçektir!16

29’uncu ayet iyilik yapmış olanların, iyi eylemlerinden dolayı kurtulacaklarını ve kötülük yapmış olanların da kötü yaşamlarından dolayı yargılanacaklarını öğretmez. Kişi iyilik yaparak kurtulmaz, kurtulduğundan dolayı iyilik yapar. İyi eylemler, kurtuluşun kökünden çok meyvesidir. Nedeni değil, etkisidir. Kötülük yapmış olanlar ifadesi, Rab İsa’ya hiç iman etmemiş ve güvenmemiş, sonuç olarak da Tanrı’nın gözünde yaşamları kötü olanları betimler. Bunlar Tanrı’nın önünde durmak ve sonsuz ölüme mahkum olmak için dirilecekler.

Ç. İsa’nın Tanrı’nın Oğlu Olduğuna Dair Dört Tanıklık (5:30-47)

5:30   “Ben kendiliğimden hiçbir şey yapamam” ilk anda, Rab İsa’nın kendi başına herhangi bir şey yapacak gücünün olmadığını söyler gibi görünüyor. Bununla birlikte, durum böyle değildi. Buradaki düşünce, O’nun Baba Tanrı’yla çok yakından ilişkili olduğundan kendi başına hareket edemeyeceğidir. Kendi yetkisiyle herhangi bir şey yapamazdı. Kurtarıcı’da hiçbir inatçılık izi yoktu. Babasına karşı mükemmel bir itaatle hareket etti ve daima O’nunla tam bir uyum ve birliktelik içindeydi.

Bu ayet, sık sık sahte öğretmenler tarafından, İsa Mesih’in Tanrı olmadığı iddialarını desteklemek için kullanılmıştır. Kendiliğinden hiçbir şey yapamadığı için yalnızca bir insan olduğunu söylerler. Ama ayet tam tersini kanıtlıyor. İnsanlar ister Tanrı’nın isteğine göre olsun ister olmasın istediklerini yapabilirler. Ama Rab İsa, olduğu kişi olduğundan dolayı böyle davranamazdı. Fiziksel imkansızlıktan değildi, ama ahlaki imkansızlıktandı. Her şeyi yapmak için fiziksel gücü vardı, ama yanlış olan bir şey yapamazdı: Baba Tanrı’nın, O’nun için isteği olmayan herhangi bir şeyi yapmış olması O’nun için yanlış olacaktı. Bu açıklama Rab İsa’yı yaşamış olan herkesten ayırır.

Rab İsa, Babasını dinlerken ve günlük öğretileri O’ndan alırken, böyle düşündü, öğretti ve hareket etti. Buradaki yargı sözcüğü yasal konularda karar verme anlamından çok, O’nun için neyi yapmanın ve söylemenin uygun olacağına karar verme anlamını taşır.

Kurtarıcı’nın bencil bir eğilimi olmadığından, konulara adil ve tarafsız olarak karar verebilirdi. Tek tutkusu, Babasını memnun etmek ve O’nun isteğini yapmaktı. Hiçbir şeyin buna engel olmasına izin verilmedi. Bunun için yargıları, kendi çıkarları tarafından etkilenmedi. Genellikle düşüncelerimiz ve öğretişlerimiz, yapmak ve inanmak istediklerimiz tarafından etkilenir. Ama Tan-rı’nın Oğlu’nla durum böyle değildi. Düşünceleri ve yargıları tercihlerine yöne-lik değildi. Ön yargılı değildi.

5:31   Bu bölümün kalan ayetlerinde, Rab İsa Mesih, tanrısallığıyla ilgili çeşitli tanıklıkları betimledi. Vaftizci Yahya’nın tanıklığı (32-35.ayetler); O’nun işlerinin tanıklığı (36.ayet); Baba’nın tanıklığı (37,38.ayetler) ve Eski Antlaşma’daki Kutsal Yazıların tanıklığı (39-47.ayetler) vardı.

İlk olarak İsa, tanıklık konusu üzerinde genel bir ifade kullandı. “Eğer kendim için ben tanıklık edersem, tanıklığım geçerli olmaz” dedi. Bu bir an için bile Rab İsa’nın gerçek olmayan herhangi bir şey söyleyebileceği anlamında değildi. Sadece tek bir kişinin mahkemedeki tanıklığının yeterli kanıtı oluşturmayacağı gibi genel bir gerçeği ifade ediyordu. Tanrı’nın buyruğuna göre, geçerli bir yargının oluşturulabilmesi için en azından iki ya da üç tanığa gerek vardı. Bunun için Rab İsa tanrısallığı ile ilgili olarak iki ya da üç değil, dört tanıklık vermek üzereydi.

5:32   Bu ayetin Vaftizci Yahya’yı mı, Baba Tanrı’yı mı yoksa Kutsal Ruh’u mu belirttiğine dair bir soru vardır. Bazıları, başka biri sözcüklerinin Vaftizci Yahya’yı tanımladığına ve bunun sonraki üç tanıklıkla bağlantılı olduğuna inanırlar. Bazıları da, Rab’bin burada Kutsal Ruh’un kendisi hakkındaki tanıklığına ilişkin konuştuğuna inanırlar. Biz Baba’nın tanıklığına işaret ettiğine inanıyoruz.

5:33   Rab tanıkların en büyüğü olan Babasını sunduktan sonra, Yahya’nın tanıklığına döndü. İman etmeyen Yahudilere, Yahya’nın neler söyleyeceğini işitmek için kendisine adamlar gönderdiklerini anımsattı ve Yahya’nın Mesih'e tanıklık etmiş olduğunu belirtti. İnsanları kendisine yönlendirmeyip Kurtarıcı’ya yönlendirdi. Gerçek Olan’a tanıklık etti.

5:34   Rab İsa dinleyicilerine, Tanrı’yla eşit olduğu iddiasının sadece insanların tanıklığına dayanmadığını anımsattı. Eğer elindeki kanıtın hepsi bu olsaydı, o zaman bu gerçekten zayıf bir tanıklık olacaktı. Ama Vaftizci Yahya, Tanrı’dan gönderilen bir adam olduğu ve Rab İsa’nın, gerçekten Mesih ve dünyanın günahını kaldıran Tanrı Kuzusu olduğuna tanıklık ettiğinden, O’nun tanıklığını sundu.

Sonra da, “Kurtulmanız için bunları söylüyorum” diye ekledi. Rab İsa, Yahudilere bu ayrıntıları neden anlatıyordu? Sadece kendisinin haklı, onların haksız olduğunu mu göstermeye çalışıyordu? Tam tersine, onların önüne bu harika gerçekleri, O’nun kim olduğunu anlayabilmeleri ve O’nu vaadedilen Kurtarıcı olarak kabul etmeleri için koyuyordu. Bu ayet bize, Rab İsa’nın sevecen ve yumuşak yüreğini betimler. Kendisinden nefret edenlerle ve kısa bir süre sonra O’nu öldürmek için her türlü olanağı arayacak olanlarla konuştu. Ama O’nun yüreğinde onlara karşı hiç nefret yoktu. Onları yalnızca sevebilirdi.

5:35   Burada Rab, Vaftizci Yahya’yı yanan ve ışık saçan bir çıra olarak övdü. Bu, onun başkalarına ışık getiren bir hizmete sahip gayretli ve insanları İsa’ya yöneltirken yanan biri olduğu anlamına gelir. İlk önce, Yahudiler Vaftizci Yahya’ya akın ettiler. Yaşamlarına girmiş olan tuhaf biri, bir yenilikti ve onu dinlemeye gittiler. Bir süre için onu popüler bir din öğretmeni olarak kabul ettiler.

Yahya’yı bu kadar sıcak bir şekilde kabul ettikten sonra, niçin Yahya’nın hakkında vaaz ettiği Kişi’yi kabul etmediler? Bir süre sevindiler, ama tövbe etmediler. Tutarsızdılar. Haberciyi kabul ettiler, ama Kralı kabul etmeyeceklerdi. İsa, Yahya’yı övdü. Mesih’in herhangi bir hizmetkarının yanan ve ışık saçan bir çıra olarak adlandırılması Tanrı’nın Oğlu’ndan gelen gerçek bir övgüdür. Rab İsa’yı seven her birimiz, O’nun için yanan bir alev, ama yanarken dünyaya ışık getiren bir alev gibi olalım.

5:36   Yahya’nın tanıklığı, Mesih’in tanrısallığının en büyük kanıtı değildi. Baba’nın yapması için O’na verdiği mucizeler, Baba’nın gerçekten O’nu gönderdiğine tanıklıktı. Mucizeler kendi içlerinde, tanrısallığın bir kanıtı değildir. Kutsal Kitap’ta, mucize yapmaları için kendilerine güç verilen kişileri ve hatta doğaüstü harikalar yapan, güçlü kötü varlıkları da okuruz. Ama Rab İsa’nın mucizeleri diğerlerininkinden farklıydı. Her şeyden önce, diğerlerine güç verilmişken O’nda bu büyük işleri yapacak güç vardı. Başkaları mucizeler yaptılar, ama başkalarına mucize yapmaları için güç veremezlerdi. Rab İsa yalnızca mucize yapmakla kalmayıp öğrencilerine de aynısını yapmaları için yetki verdi. Dahası, Kurtarıcı’nın yaptığı işler, Eski Antlaşma’da Mesih’le ilgili peygamberlik edilen işlerdi. Sonuç olarak, Rab İsa’nın yaptığı mucizeler karakterleri, uygulandıkları anlar ve sayı açısından eşsizdiler.

5:37-38   Rab yine, Baba’nın O’nun için etmiş olduğu tanıklıktan söz eder. Belki de bu, Rab İsa’nın vaftiz olduğu zamanı işaret ediyordu. O zaman gökten, İsa’nın sevgili Oğlu olduğunu ve O’ndan hoşnut olduğunu ifade eden Baba Tanrı’nın sesi işitildi. Ama buna Rab İsa’nın yaşamında, hizmetinde ve mucizelerinde Baba’nın, O’nun Tanrı’nın Oğlu olduğu gerçeğine de tanıklık ettiği eklenmelidir.

İman etmeyen Yahudiler, hiçbir zaman ne Tanrı’nın sesini işitmiştir ne de şeklini görmüştür. Çünkü O’nun sözü içlerinde yaşamıyordu. Tanrı, insanlara Sözü olan Kutsal Kitap aracılığıyla konuşur. Bu Yahudilerin elinde Eski Antlaşma, Kutsal Yazılar vardı, ama Tanrı’nın onlara Kutsal Yazılar aracılığıyla konuşmasına izin vermediler. Yürekleri katı ve kulakları sağırdı.

Tanrı’nın şeklini ya da kişiliğini hiçbir zaman görmediler, çünkü Tanrı’nın göndermiş olduğu Kişi’ye iman etmediler. Baba Tanrı’nın ölümlülerce görülecek bir şekli yoktur. Ruh’tur ve bu nedenle de görülmez. Ama Tanrı, insanlara kendisini Rab İsa’nın kişiliğinde göstermiştir. Mesih’e gerçekten iman edenler Tanrı’nın şeklini gördü. İman etmeyenler O’na yalnızca kendileri gibi olan baş-ka bir insan olarak baktılar.

5:39   Bu ayetin ilk kısmı iki şekilde anlaşılabilir.17 Her şeyden önce, Rab İsa, Yahudilere Kutsal Yazıları araştırmalarını söylüyor olabilir. Ya da sadece Kutsal Yazıları araştırdıklarını, çünkü Kutsal Yazılara sahip olmakla sonsuz yaşama sahip olduklarını sandıklarını ifade ediyor olabilir. Ayetin her iki yorumu da mümkündür. Herhalde Rab İsa, sadece Yahudilerin Kutsal Yazıları araştırdıkları ve bunu yaparak sonsuz yaşama kavuştuklarını sandıklarını ifade ediyordu. Eski Antlaşma’da gelecek olan Mesih’e ait yazılanların aslında İsa’yı anlattığını anlamadılar. Ellerinde Kutsal Yazılar olan kişilerin böylesine kör olabileceğini düşünmek korkunç bir şey. Rab İsa, onlara bu şekilde konuştuktan sonra bile hâlâ O’nu kabul etmeyi reddetmelerine gösterilecek başka bir mazeret yoktu. Ayetin son kısmını dikkatle okuyun. “Bana tanıklık eden de bu yazılardır!” Bu sadece Eski Antlaşma’nın ana konusunun Mesih’in gelişi olmasıdır. Eski Antlaşma’yı çalışan biri bunu gözden kaçırırsa, en önemli kısmı kaçırmış olur.

5:40   Yahudiler, yaşama kavuşabilmek için Mesih’e gelmeyi istemiyorlardı. İnsanların Mesih’i kabul etmemelerinin gerçek nedeni, müjdeyi anlamamaları ya da İsa’ya iman etmeyi imkansız bulmaları değildir. Rab İsa’da, onların O’na iman etmesini imkansız kılacak hiçbir şey yoktur. Gerçek hata insanın isteğindedir. Günahlarını Kurtarıcı’dan daha çok seviyor, kötü yollarından vazgeçmek istemiyorlar.

5:41   Rab, Yahudileri, O’nu kabul etme konusunda yetersiz kaldıkları için suçlarken, O’nu onurlandırmadıkları için üzüldüğünü düşünmelerini istemiyordu. Dünyaya, dünyadaki insanların övgüsünü kazanmak amacıyla gelmedi. Onların övgülerine bağımlı değildi, daha çok Babasının övülmesini istiyordu. İnsanlar O’nu reddettiğinde bile bu O’nun yüceliğini zedelemedi.

5:42   Tanrı Oğlu’nu kabul etme konusundaki insan başarısızlığının nedeni burada yatar. Bu kişilerin içinde Tanrı sevgisi yoktu, yani Tanrı’dan çok kendilerini sevdiler. Tanrı’yı sevmiş olsalardı, Tanrı’nın gönderdiği kişiyi kabul ederlerdi. Rab İsa’yı reddederek, Babasına olan sevgisizliklerini gösterdiler.

5:43   Rab İsa, Babasının adına geldi, yani Babasının isteğini yapmak, Babasına yücelik getirmek ve her şeyde Babasına itaat etmek için geldi. Eğer insanlar gerçekten Tanrı’yı sevmiş olsalardı, söylediği ve yaptığı her şeyde Tan-rı’yı memnun etmeye çalışan İsa’yı da severlerdi.

İsa şimdi, başka birinin kendi adına geleceğini ve Yahudilerin onu kabul edeceğini önceden bildiriyordu. Belki bir bakıma kendisinden sonra ortaya çıkacak, halkın beğenisini kazanmaya çalışan, sahte öğretmenlere işaret ediyordu. Belki de yüzyıllardır Mesih olduğunu iddia eden sahte mezhep liderlerini belirtiyordu. Ancak burada işaret ettiği kişinin Mesih-karşıtı olması daha olasıdır. Bu kişi yakında Yahudi halkının arasından kendi kendini atayan bir yönetici olarak çıkıp Tanrı gibi tapınılmayı talep edecektir (2Se.2:8-10). Yahudi halkının çoğunluğu bu Mesih-karşıtını yöneticileri olarak kabul edecek ve sonuç olarak da Tanrı’nın ağır yargısıyla karşılaşacak (1Yu.2:18).

5:44   Rab, burada Yahudi halkının O’nu kabul etmemesinin başka bir nedenini daha gösterdi. Tanrı’nın övgüsünden çok, başkalarının övgüsüyle ilgiliydiler. Museviliği bırakırlarsa arkadaşlarının ne diyeceğini düşünüp korkuyorlardı. Rab İsa’nın öğrencileri oldukları takdirde dayanmak zorunda kalacakları hakaretleri ve acıları istemiyorlardı. Kişi, başkalarının ne diyeceğinden ve ne yapacağından korktuğu sürece kurtulamaz. Rab İsa’ya iman etmek için kişinin, Tanrı’nın övgüsünü başkalarınınkinden daha çok arzulaması gerekir. Tek olan Tanrı’nın övgüsünü kazanmaya çalışmalıdır.

5:45   Rab’bin, bu Yahudileri Baba’nın önünde suçlamasına gerek yoktu. Elbette ki, onlara karşı getirebileceği birçok suçlama vardı. Ama O’nun bunu yapmasına gerek yoktu, çünkü Musa’nın yazıları onları suçlamaya yeterdi. Bu Yahudiler, Eski Antlaşma’yla, özellikle Musa’nın yazdığı ilk beş kitap olan Tevrat ile övünüyorlardı. Bu Kutsal Yazıların İsrail’e verilmiş olmasından gurur duyuyorlardı. Ama sorun, 46’ıncı ayetin gösterdiği gibi, Musa’nın sözlerine itaat etmemeleriydi.

5:46   Rab İsa, Musa’nın yazılarını kendi sözleriyle aynı yetki seviyesine koydu. Bu bize, “Bütün Kutsal Yazıların Tanrı esiniyle verildiğini” anımsatıyor. İster Eski Antlaşma’yı ister Yeni Antlaşma’yı okuyalım, Tanrı’nın Sözünü okuruz. Eğer Yahudiler, Musa’nın sözlerine iman etmiş olsalardı, Rab İsa Mesih’e de iman ederlerdi, çünkü Musa, Mesih’in gelişi hakkında yazmıştır. Bunun bir örneği Tesniye 18:15,18’de bulunur:

Onlara kardeşleri arasından senin gibi bir peygamber çıkaracağım. Sözlerimi onun ağzından işiteceksiniz. Kendisine buyurduklarımın tümünü onlara bildirecek. Tan-rınız RAB size aranızdan, kendi kardeşlerinizden benim gibi bir peygamber çıka-racak. Onu dinleyin.

Musa, bu ayetlerde, Mesih’in gelişini önceden bildirdi ve Yahudi halkına, O geldiğinde O’nu dinlemelerini ve O’na itaat etmelerini söyledi. Rab İsa geldi, ama Yahudiler O’nu kabul etmediler. Bunun için Musa’nın onları Baba’nın önünde suçlayacağını, çünkü Musa’ya iman eder gibi göründüklerini, ama Musa’nın emirlerini yerine getirmediklerini söyledi. O benim hakkımda yazmıştır sözleri, Eski Antlaşma’daki Kutsal Yazıların kendisi hakkındaki peygamberlikleri kapsadığına ilişkin Rab’bin beyanıdır. Augustine kısaca şöyle der: “Yeni, Eski’de gizlenmiştir; Eski, Yeni’de açıklanmıştır.”

5:47   Eğer Yahudiler, Musa’nın yazılarına iman etmezlerse, İsa’nın sözlerine iman etmeleri olası değildi. Eski ve Yeni Antlaşma arasında yakın bir bağ vardır. Eğer kişi, Eski Antlaşma’daki Kutsal Yazıların esininden kuşku duyarsa, Rab İsa’nın sözlerinin esinlenmiş olduğunu kabul etmesi olası değildir. Kutsal Kitap’ın belirli kısımlarına saldırılırsa, Kitap’ın bütününe kuşkuyla bakmak uzun zaman almayacaktır. King şöyle der:

Rab, Musa’nın Beş Kitabı olan Tevrat’ı ima etmektedir; Kutsal Kitap’ın bu kısmı diğerlerinden daha çok saldırıya uğramaktadır. İşin ilginç yanı da, kayıtlara göre İsa’nın en çok alıntı yaptığı kısım burasıdır.18

IV. TANRI’NIN OĞLU’NUN HİZMETİNİN ÜÇÜNCÜ YILI: CELİLE (Bölüm 6)

A. Dördüncü Belirti: Beş Bin Kişiyi Doyurma (6:1-15)

6:1   Bundan sonra ifadesi, 5’inci bölümde yer alan olaylardan bu yana biraz zamanın geçmiş olduğu anlamına gelir. Tam olarak ne kadar zamanın geçtiğini bilmiyoruz, ama İsa’nın Kudüs etrafındaki bölgeden Celile gölüne geldiğini biliyoruz. Gölün karşı yakasına geçmesi herhalde kuzeybatı kıyısından kuzeydoğu tarafına gittiği anlamına gelir. Celile gölü, Taberiye gölü olarak da biliniyordu, çünkü Taberiye kenti batı yakasındaydı. Celile bölgesinin başkenti olan bu kent, adını Roma İmparatoru Tiberiyus’tan almıştı.

6:2, 3   Büyük bir kalabalık O’nun ardından gitti: O’na Tanrı’nın Oğlu olarak inandıklarından değil, daha çok hastalar üzerinde yapmış olduğu mucizeleri gördükleri için. Mucizelere dayalı bir iman, hiçbir zaman Tanrı’yı yalnızca Sözüne dayalı bir iman kadar memnun edemez. Tanrı’nın Sözü, bunu doğrulamak için mucizeleri gerektirmez. Tanrı’nın söylediği her şey doğrudur. Sahte olması mümkün değildir. Bu herkese yetmelidir. 3’üncü ayet, “İsa dağa çıktı” der, ama bu sadece göl etrafındaki dağlık bölge anlamına gelebilir.

6:4   Yuhanna’nın Fısıh bayramının yakın olmasından neden söz ettiği açık değildir. Bazıları bu bölümde, Rab İsa’nın gerçek Yaşam Ekmeği konusundaki öğretiyi verirken Fısıh bayramını düşündüğünü ileri sürerler. Fısıh bayramı için Kudüs’e gitmişti. Yuhanna, Fısıh bayramından, Yahudilerin bayramı olarak söz eder. Fısıh bayramı Eski Antlaşma’da Tanrı tarafından buyrulmuştu; bu yüzden de Yahudilerin bayramıydı. Ama Yahudilerin bayramı ifadesi, Tan-rı’nın artık bunu, Yahudi halkının yürekten ilgilenmeyip yalnızca bir gelenek olarak kutlamasından dolayı kendi bayramlarından biri olarak kabul etmediği anlamına da gelebilir. Gerçek anlamını kaybetmişti ve artık Yehova’nın bay-ramı değildi.

6:5   İsa, büyük kalabalığı görünce, rahatını ya da öğrencileriyle geçireceği zamanı bozacakları düşüncesiyle sıkılmadı. İlk düşüncesi, onlara yiyecek bir şey sağlamak oldu. Bunun için Filipus’a dönüp kalabalığı doyurmak için nereden ekmek alınabileceğini sordu. İsa soru sorduğu zaman bu, kendi bilgisine bir şey eklemek amacıyla değil, başkalarına öğretmek içindi. Sorunun yanıtını biliyordu, ama Filipus bilmiyordu.

6:6   Rab, Filipus’a değerli bir ders verecek ve onun imanını sınayacaktı. İsa bu büyük kalabalığı doyurmak için mucize yapacağını kendisi biliyordu. Ama Filipus, O’nun bunu yapabileceğini anladı mı?

6:7   Filipus’un imanının çok yükseklere çıkmadığı belli oluyor. Çabucak bir hesap yapıp herkesin az bir şey yiyebilmesini sağlamak için iki yüz dinarlık ekmeğin bile yetmeyeceğine karar verdi. O günlerde iki yüz dinara ne kadar ekmek alınabileceğini tam olarak bilmiyoruz, ama büyük olasılıkla yüklü bir paraydı. Sıradan bir işçinin günlük ücreti yaklaşık bir dinardı.

6:8-9   Andreya, Simun Petrus’un kardeşiydi. Celile gölünün kıyısındaki Beytsayda çevresinde yaşıyorlardı. Andreya da böyle bir kalabalığı beslemenin zor olacağına karar verdi. Beş arpa ekmeğiyle iki balığı olan küçük bir çocuğu fark etti, ama bunlarla bu kadar adamın açlığını bastırmaya çalışmanın anlamsız olacağını hissetti. Bu çocuğun elinde çok az şey vardı, ama bunu Rab İsa’nın hizmetine sunmaya hazırdı. Çocuğun iyiliğinin sonucu olarak bu hikaye İncil’in ilk dört kısmında da geçer. Çocuk çok şey yapmadı, ama “eğer Tanrı işin içindeyse o çok demektir” diyerek tüm dünyada meşhur oldu.

6:10   Rab İsa, halkı yere oturtarak rahatlarını sağladı. Bol çimen olan yeri seçmiş olduğuna dikkat edin. O bölgede böyle bir yer bulmak olağanüstü bir şeydi, ama Rab kalabalığın hoş ve temiz bir yemek yemesine özen gösterdi.

Orada beş bin erkeğin olduğu yazılı, bunun için bu, ek olarak kadın ve çocukların da olduğu anlamına gelir. Beş bin sayısından söz edilmesi, ne kadar büyük bir mucizenin gerçekleşmek üzere olduğunu belirtmek içindir.

6:11   İsa ekmekleri aldı ve onlar için şükretti. Eğer O bunu yiyeceği paylaşmadan ya da servis yapmadan önce yaptıysa, bizlerin yemeğimizi yemeden önce durup Tanrı’ya ne kadar çok şükretmemiz gerekir. Sonra yiyeceği öğrencilere dağıttı. Bunda hepimiz için gerçek bir ders var. Her şeyi Rab İsa’nın kendisi yapmadı. Başkalarını da hizmete dahil etti. Şu söz çok yerindedir: “Sen yapabildiğini yaparsın; ben yapabildiğimi yaparım, Rab de bizim yapamadığımızı yapar.”

Rab ekmeği öğrencilere dağıtıncaya kadar ekmek harika bir şekilde çoğaldı. Bu mucizenin tam ne zaman olduğu kaydedilmiyor, ama mucizevi bir şekilde Rab’bin elindeki beş ekmekle iki balığın büyük bir kalabalığı doyurmaya yettiğini biliyoruz. Öğrenciler ekmek ve balıkları oturanlara vermeye gittiler. Hiç yiyecek kıtlığı yoktu, çünkü onlara istedikleri kadar ekmek ve balık verdikleri özellikle belirtiliyor.

Griffith Thomas bize bu hikâyede güzel bir, (a) mahvolan dünya; (b) güçsüz öğrenciler; (c) mükemmel Kurtarıcı resmine sahip olduğumuzu hatırlatıyor. Bu mucize gerçek bir yaratma eylemini içeriyor. Hiçbir insan beş ekmekle iki küçük balığı alıp bu kadar insanı bu şekilde doyurmak için çoğaltamazdı. Şu söz çok yerinde söylenmiştir: “Ekmeği bereketlediğinde bahardı, ekmeği böldüğünde ise harman zamanıydı.” Ayrıca şu da doğrudur: “Bereketlenmeyen ekmekler çoğalmayan ekmeklerdir.”19

6:12   Bu çok güzel bir vurguydu. İsa sadece insan olmuş olsaydı, kalan artıkları asla düşünme zahmetine katlanmayacaktı. Beş bin kişiyi doyurabilen biri, birkaç artık kırıntısını merak etmez! Ama İsa Tanrı’dır ve Tanrı’nın cömertliği ziyan edilmemelidir. Bize verdiği değerli şeyleri çarçur etmemizi istemez ve bunun için hiçbir şey ziyan olmasın diye artan parçaların toplanmasını öğretmeye özen gösterir.

Pek çok kişi bu mucizeyi örtbas etmeye çalışır. Kalabalığın, küçük çocuğu beş ekmeğiyle iki balığını İsa’ya verirken gördüğünü söylerler. Bu, onlara ne kadar bencil olduklarını kavrattı, böylece yanlarındaki yiyecekleri çıkarıp başkalarıyla paylaşmaya karar verdiler. Bu şekilde herkes için yiyecek oldu. Ama böyle bir açıklama, bir sonraki ayette göreceğimiz gibi gerçeklerle uyuşmaz.

6:13   Halk karnını doyurduktan sonra on iki sepet ekmek toplandı. Eğer herkes yanındaki yiyeceği yemiş olsaydı, bu kadar ekmeğin toplanması imkansız olurdu. Bundan yalnızca bir sonuç çıkarılabilir, o da büyük bir mucizenin gerçekleşmiş olmasıdır.

6:14   Halkın kendisi, bunun bir mucize olduğunu kabul etti. Yalnızca kendi yiyeceklerini yemiş olsalardı, böyle yapmazlardı. Aslında, mucize olduğundan o kadar eminlerdi ki, İsa’nın dünyaya gelecek olan peygamber olduğunu kabul etmeye istekliydiler. Eski Antlaşma ayetleri uyarınca bir peygamberin geleceğini biliyorlardı ve onları Roma İmparatorluğunun egemenliğinden kurtarması için onu arıyorlardı. Dünyasal bir krallık bekliyorlardı. Ama imanları içten değildi. İsa’nın, Tanrı’nın Oğlu olduğunu kabul etmeye ya da günahlarını itiraf edip O’nu Kurtarıcıları olarak kabul etmeye istekli değillerdi.

6:15   İsa’nın mucizesinin sonucu olarak, halk O’nu kral yapmak istedi. Yine, eğer İsa sadece insan olsaydı, şüphesiz, onların isteğine hazır bir şekilde, boyun eğerdi. İnsanlar yalnızca yüceltilmeyi ve önemli bir yere sahip olmayı isterler. Ama İsa, bu tür gösteriş ve gururun çekiciliğinden etkilenmedi. Dünyaya, günahkârların yerine çarmıh üzerinde ölmek için gelmiş olduğunu biliyordu. Bu amaca müdahale etmek için hiçbir şey yapmayacaktı. Önce kurban sunağına çıkmadan, tahta çıkmayacaktı. Yüceltilmeden önce acı çekmeli, kanını dökmeli ve ölmeliydi.

F.B. Meyer şöyle yazar:

St. Bernard’ın dediği gibi, O’nu ne zaman Kral yapmaya kalkıştılarsa kaçtı, ama O’nu çarmıha germek istediklerinde kendisini sundu. Bunu aklımızda tutarak, Gatlı İttaya’nın soylu çalışmalarını benimsemede tereddüt etmeyelim. “Hay olan Rab’bin hakkı için, efendim kral nerede ise, mutlaka bu kulun da, ölüm için olsun, hayat için olsun, orada olacaktır” (2Sa.15:21). Davut, kendi sorununa ortak olmaya gelen kaçağa yanıt verdiği gibi O da mutlaka yanıt verecektir: “Benimle kal, korkma; benim yaşamımı arayan, seninkini de arar, ama benimle emniyette olacaksın.”20

B. Beşinci Belirti: İsa Su Üstünde Yürür ve Öğrencilerini Kurtarır (6:16-21)

6:16-17   Akşam oldu. İsa tek başına dağa çıkmıştı. Şüphesiz, kalabalık öğrencileri kendi başlarına bırakıp evlerine döndü. Öğrenciler göle inip Celile gölünün karşı yakasına geçme hazırlıklarını yapmaya karar verdiler.

Gölün karşı yakasındaki Kefernahum’a doğru yol alırlarken, karanlık basmıştı. İsa yanlarında değildi. Neredeydi? Dağda dua ediyordu. İsa’nın günümüzdeki öğrencileri için de ne büyük bir örnek bu! Yaşam denizinin fırtınasıyla boğuşuyorlardı. Karanlıktı ve Rab İsa hiçbir yerde görünmüyordu. Ama bu, İsa’nın olup bitenin farkında olmadığı anlamına gelmez. O, cennette sevdikleri için dua ediyor.

6:18   Celile gölü, ani ve şiddetli fırtınalara maruz kalır. Rüzgar, Şeria nehri vadisine doğru büyük bir hızla hareket eder. Celile gölüne vurunca dalgaların yükselmesine neden olur. Böyle zamanlarda küçük kayıkların gölde olması güvenli değildir.

6:19   Öğrenciler üç mil kadar kürek çekmişlerdi. İnsani açıdan bakıldığında, büyük bir tehlike içindeydiler. Başlarını kaldırdıklarında İsa’nın gölün üstünde yürüyerek kayığa yaklaştığını gördüler. İşte harika bir mucize daha! Tanrı’nın Oğlu Celile gölünün üstünde yürüyordu. Öğrenciler korktu, çünkü bu harika Kişinin kim olduğunu tam olarak anlamamışlardı.

Hikâyenin ne kadar sade bir şekilde anlatıldığına dikkat edin. Son derece şaşırtıcı olan gerçekler anlatılıyor, ama Yuhanna, olan şeyin büyüklüğüyle bizi etkilemek için büyük sözler kullanmıyor. Gerçekleri açıklarken süslü cümlelerden kaçındı.

6:20   O zaman Rab İsa, şu teselli edici sözleri söyledi: “Ben’im, korkmayın!” O sadece insan olsaydı, korkabilirlerdi. Ama O, evrenin yüce Yaratıcısı ve Devam Ettiricisidir. Yakında böyle Biri varken, korkacak bir şey yoktu. İlk olarak Celile gölünün yaratanı olarak suları yatıştırabilir ve ikinci olarak da korkan öğrencilerini sağ salim karaya çıkarabilirdi. Bu, Yuhanna bölümünde İsa’nın, Yehova’nın ismini kendisine uyarlayarak kullandığı ikinci olaydır.

6:21   Rab İsa olduğunu anladıklarında, O’nu kayığa almak istediler. O anda, kendilerini varacak oldukları yerde buldular. İşte, burada yazılan ve açık-lanmayan bir mucize daha! Daha fazla kürek çekmelerine gerek kalmamıştı. Rab İsa onları anında karaya çıkardı. Ne harika Biri!

C. Halk Belirti İstiyor (6:22-34)

6:22   Şimdi beş bin kişinin doyurulduğu günün ertesi günüdür. Halk hâlâ Celile gölünün kuzeydoğusundaki yerdedir. Önceki akşam, öğrencilerin küçük kayığa bindiklerini görmüşlerdi ve İsa’nın onlarla gitmediğini biliyorlardı. O zaman yalnızca bir kayık vardı ve ona da öğrenciler binmişti.

6:23   Ertesi gün, Rab İsa’nın kalabalığı doyurduğu yerin yakınına Tabe-riye’den başka kayıklar geldi. Ama bunlar daha yeni gelmiş olduğundan Rab, bunlardan biriyle gitmiş olamazdı. Ama sonraki ayetlerde belirtildiği gibi, halk bu küçük kayıklarla Kefernahum’a gitmişti.

6:24   Halk, İsa’yı çok dikkatli bir şekilde izledi. O’nun dua etmek için dağa çıkmış olduğunu biliyorlardı. Öğrencileriyle, gölün karşı yakasına geçmek için kayığa binmediğini de biliyorlardı. Buna rağmen ertesi gün hiçbir yerde bulunmuyordu. Böylece öğrencilerin bulunduğu Kefernahum’a gitmek için gölün karşı yakasına geçmeye karar verdiler. İsa’nın nasıl orada olabileceğini anlayamadılar, ama yine de gidip O’nu aramak istediler.

6:25-26   Kefernahum’a varınca, O’nu orada buldular. Meraklarını gizlemeyip O’na oraya ne zaman geldiğini sordular.

İsa sorularına dolaylı olarak cevap verdi. O’nu kim olduğundan dolayı değil de, onlara verdiği yiyecekten dolayı aradıklarını anladı. Bir gün önce büyük bir mucize yaptığını görmüşlerdi. Bu, onları O’nun gerçekten Yaratıcı ve Mesih olduğuna inandırmış olmalı. Ama ilgilendikleri şey sadece yiyecekti. Mucize ekmekleri yemişler ve karınları doymuştu.

6:27   Böylece İsa onlara, ilk önce geçici olan yiyecek için çalışmamalarını tavsiye etti. Rab, günlük yaşamları için çalışmamalarını değil, bunun yaşamlarının en büyük amacı olmaması gerektiğini söylemek istedi. Kişinin fiziksel iştahını tatmin etmesi yaşamın en önemli noktası değildir. İnsan yalnızca bedenden değil, ruh ve candan da oluşur. Sonsuz yaşam boyunca kalacak yiyecek için çalışmalıyız. İnsan sanki her şey bedeniymiş gibi yaşamamalıdır. Tüm gücünü ve yeteneğini, birkaç yıl sonra kurtların yiyeceği bedenini doyurmaya adamamalıdır. Canının daha çok Tanrı’nın Sözü ile gün be gün beslenmesine dikkat etmelidir. “İnsan yalnız ekmekle değil, Tanrı’nın ağzından çıkan her bir sözle yaşar.” Tanrı sözünü daha iyi bilmek için bıkıp usanmadan çalışmalıyız.

Rab İsa, Baba Tanrı’nın onayını kendisine verdiğini söylediği zaman, Tan-rı’nın O’nu göndermiş ve onaylamış olduğunu söylemek istedi. Bir şeye mühür bastığımız zaman bu, onun gerçek olduğuna söz verdiğimiz anlamına gelir. Tanrı, bir bakıma İnsanoğlu’nu gerçeği konuşan Kişi olarak onaylayarak mü-hürledi.

6:28   Halk şimdi Rab’be, Tanrı’nın işlerini yapmak için ne yapmaları gerektiğini sordu. İnsan her zaman cennet yolunu kazanmaya çalışır. Kurtuluşu için yapabileceği bir şeylerin olduğunu hissetmek ister. Bir şekilde canının kurtuluşuna katkıda bulunabilirse, o zaman övünebileceği bir zemin bulabilir; bu da ona doyum verir.

6:29   İsa onların ikiyüzlülüğüne kanmadı. Tanrı için çalışmak ister gibi göründüler, ama Tanrı’nın Oğlu’yla herhangi bir şey yapmak istemediler. İsa, onlara yapmaları gereken ilk işin Tanrı’nın gönderdiği kişiyi kabul etmeleri olduğunu söyledi. Bu, bugün de böyledir. Pek çok kişi iyi işlerle cennet yolunu kazanmaya çalışıyor. Ama Tanrı için iyi işler yapmadan önce Rab İsa Mesih’e iman etmeleri gerekir. İyi işler kurtuluştan önce gelmez; onu izler. Bir günahkârın yapabileceği tek iyi iş günahlarını itiraf etmek ve Mesih’i Rab’bi ve Kurtarıcısı olarak kabul etmektir.

6:30   Bu ayet, ayrıca halkın yüreğindeki kötülüğün kanıtıdır. Bir önceki gün, Rab İsa’nın beş bin kişiyi beş ekmek ve iki balıkla doyurduğunu görmüşlerdi. Tam bir gün sonra, O’na gelip Tanrı’nın Oğlu olduğu iddiasını kanıtlamak için O’ndan bir belirti istediler. Birçok inançsız kimse gibi önce görmek ve sonra inanmak istediler. “Görüp sana iman etmemiz için.” Ama bu Tanrı’nın sıralaması değildir. Tanrı günahkârlara, “İman ederseniz, o zaman görürsünüz” der. İman daima önce gelmelidir.

6:31   Yahudiler, Eski Antlaşma’ya dönerek, İsa’ya çöldeki man^21 mucizesini anımsattılar. Sanki İsa’nın hiç böylesine harika bir şey yapmamış olduğunu söylüyor gibiydiler. “Yemeleri için onlara gökten ekmek verdi” diyen Mez-murlar’ın 78:24,25’inci ayetlerini aktardılar. Musa’nın gökten ekmek istediğini; Rab’bin, Musa kadar büyük olmadığını, çünkü O’nun sadece olan yiyeceği ço-ğalttığını ima ettiler.

6:32   Rab’bin yanıtı en azından iki düşünceyi belirtir. Öncelikle, onlara manı veren Musa değil, Tanrı idi. Dahası, man gökten gelen gerçek ruhsal ekmek değildi. Man, beden için hazırlanan fiziksel yiyecekti ve bu yaşamın ötesinde bir değeri yoktu. Rab İsa, burada Tanrı’nın gökten verdiği gerçek ve kusursuz ekmek hakkında konuşuyordu. Bu ekmek beden için değil, can içindir. Me-sih’in kullandığı, “Babam” ifadesi tanrısallığına dair bir iddiadır.

6:33   Rab İsa, kendisini gökten inen ve yaşam veren Tanrı’nın ekmeği olarak betimledi. Tanrı’nın ekmeğinin çöldeki mana göre üstünlüğünü gösteriyordu. Man yaşam vermedi, sadece fiziksel yaşamı devam ettirdi. Bütün dünya için değil, sadece İsrail için tasarlanmıştı. Gökten inen gerçek ekmek insanlara –bir ulusa değil, tüm dünyaya– yaşam verir.

6:34   Yahudiler, hâlâ Rab İsa’nın kendisinden gerçek ekmek olarak bahsettiğini anlamadılar ve bu nedenle O’ndan bu ekmeği istediler. Hâlâ fiziksel ekmekten söz ettiğini düşünüyorlardı. Ne yazık ki, yüreklerinde gerçek iman yoktu.

Ç. Yaşam Ekmeği İsa (6:35-65)

6:35   İsa, şimdi gerçeği sade ve açık bir şekilde ifade etti. O, yaşam ekmeğidir. Ruhsal açlıklarını sonsuza dek tatmin etmek için O’na gelenler, O’nda yeterli derecede ekmek bulurlar. O’na iman edenler, susuzluklarının sonsuza dek giderildiğini görürler. Bu ayetteki ben’im sözüne ve Rab’bin kendisini Yehova ile eşit kıldığına dikkat edin. 35’inci ayetteki sözleri günahkâr birinin söylemesi aptallık olurdu. Sadece insan olan biri, kendi açlığını ya da susuzluğunu tatmin edemezken, tüm dünyanın ruhsal iştahını hiç tatmin edemez!

6:36   30’uncu ayette iman etmeyen Yahudiler, görmek ve iman edebilmek için Rab’den bir belirti istemişlerdi. Burada İsa, onlara –bütün belirtilerin en büyüğü olan Kendisini– görmüş olduklarını, ancak yine de iman etmediklerini söyledi. Eğer Tanrı’nın Oğlu, onların önünde mükemmel bir insan olarak durabiliyorsa ve onlar O’nu tanımıyorsa, o zaman yapacağı herhangi bir belirtinin onları ikna etmesi kuşkuludur.

6:37   Rab, Yahudilerin imansızlığından dolayı moralini bozmadı. Baba’nın bütün amaçlarının ve planlarının yerine geleceğini biliyordu. Konuştuğu Yahudiler O’nu kabul etmese bile, Tanrı’nın seçtiklerinin O’na geleceğini biliyordu. Pink’in dediği gibi, “Tanrı’nın sonsuz düşüncelerinin yenilmezliğini anlamak, hiçbir şeyin veremeyeceği kadar dinginlik, huzur, cesaret ve azim verir.”

Bu ayet çok önemlidir, çünkü birkaç sözcükle Kutsal Kitap’ın en önemli iki öğretişini belirtir. Birincisi, Tanrı’nın belirli kişileri Mesih’e verdiği ve verdiklerinin hepsinin kurtulacağıdır. Diğer öğretiş de, insanın sorumluluğudur. Kurtulmak için kişi Rab İsa’ya gelmeli ve O’nu imanla kabul etmelidir. Tanrı, bazı insanları kurtulmaları için seçtiğini asla öğretmez. Eğer biri kurtulursa, bu Tanrı’nın karşılıksız olarak verdiği lütuftan dolayıdır. Ama biri sonsuza kadar mahvolursa, bu kendi hatasıdır. Bütün insanlar kendi günahkârlıkları ve kötülükleriyle suçlanır. Eğer herkes cehenneme giderse, sadece hak ettiklerini alırlar. Tanrı lütufla eğilir ve bireyleri büyük insanlık kitlesi arasından kurtarır. Bunu yapmaya hakkı var mı? Kesinlikle var. Tanrı istediğini yapabilir ve hiç kimse bu hakkı O’ndan alamaz. Tanrı’nın hiçbir zaman yanlış ya da haksız olan bir şey yapmayacağını biliyoruz.

Ama Kutsal Kitap, Tanrı’nın belirli kişileri kurtuluş için seçtiğini öğretirken, insanın müjdeyi kabul etmedeki sorumluluğunu da öğretir. Tanrı evrensel bir teklif yapıyor; Rab İsa Mesih’e iman eden kurtulacaktır. Tanrı, insanları, iradelerine aykırı olarak kurtarmaz. Kişi, O’na tövbe ve imanla gelmelidir. O zaman Tanrı onu kurtarır. Mesih aracılığıyla Tanrı’ya gelen kimse kovulmayacaktır.

İnsan aklı, bu iki öğretişi uzlaştıramaz. Bununla birlikte, anlamasak bile bunlara inanmalıyız. Kutsal Yazıların öğretişidir ve burada açıkça belirtilmiştir.

6:38   Rab İsa, 37’nci ayette, kendisine verilenlerin kurtuluşu ile ilgili olarak Tanrı’nın bütün planlarının er geç yerine geleceğini söyledi. Bu, Baba’nın isteği olduğundan, Rab’bin kendisi işi Tanrı’nın iradesini yerine getirmek olduğu için bunun gerçekleşmesiyle ilgili yükümlülüğü alacaktır. Mesih, “Gökten indim” derken, yaşamına Beytlehem’deki yemlikte başlamadığını açıkça öğretiyordu. Tersine, sonsuzluklar boyunca gökte, Baba Tanrı’yla birlikteydi. Dünyaya gelerek Tanrı’nın itaatkâr Oğlu oldu. Babasının iradesini yerine getirmek için gönüllü hizmetkar oldu. Bu, O’nun kendi iradesi olmadığı anlamına gelmez, tam tersine O’nun iradesi Tanrı’nın iradesiyle kusursuz bir uyum içindeydi.

6:39   Baba’nın isteği, Mesih’e verilen herkesin kurtulması ve Mesih’e ait olanların diriltilerek cennete ve evlerine alınacakları zamana kadar korunmaları idi. Hiçbiri sözcüğü imanlıları belirtir. Burada, inanlıları tek tek olarak değil, yıllar boyunca kurtulmuş ve kurtarılacak olan tüm inanlılardan oluşan tek bedeni düşünüyordu. Rab İsa, bedenin hiçbir üyesinin kaybolmamasından ve tüm bedenin son günde diriltilmesinden sorumluydu. Son gün, inanlıların düşüncelerine göre, Rab İsa’nın gökyüzünde geleceği, önce Mesih’teki ölülerin dirileceği, yaşayan inanlıların değiştirileceği ve herkesin sonsuza dek Rab’le olmak için Rab’bi karşılamak üzere gökyüzünde buluştuğu günü belirtir. Bu, Yahudilere göre, Mesih’in görkemli gelişi anlamına gelir.

6:40   Rab sonra kişinin, kurtulan ailenin nasıl bir üyesi olacağını açıklamaya devam etti. Tanrı’nın isteği, Oğul’u gören ve O’na iman eden herkesin sonsuz yaşama kavuşmasıdır. Burada Oğul’u görmek, O’nu fiziksel gözlerle değil de, iman gözleriyle görmek anlamına gelir. Kişi, İsa Mesih’in, Tanrı’nın Oğlu ve dünyanın Kurtarıcısı olduğunu görmeli ya da tanımalıdır. O zaman O’na iman da etmelidir. Bu, kesin bir iman eylemiyle Rab İsa’yı, kişisel Kurtarıcısı olarak kabul etmelidir anlamına gelir. Bunu yapan herkes armağan olarak sonsuz yaşama kavuşur ve son günde dirileceği güvencesini alır.

6:41   Halk, Rab İsa’yı kabul etmeye oldukça hazırlıksızdı ve bunu O’na karşı söylenerek gösterdi. Gökten inmiş ekmek olduğunu iddia etmişti. Bunun çok önemli bir iddia olduğunu kavradılar. Gökten inmiş kişi, sadece insan ya da büyük bir peygamber olamazdı. Bunun için O’na karşı söylenmeye başladılar, çünkü O’nun sözlerine iman etme konusunda isteksizdiler.

6:42   İsa’nın, Yusuf’un oğlu olduğunu varsayıyorlardı. Elbette ki burada hatalıydılar. İsa, Bakire Meryem’den doğdu. Yusuf O’nun babası değildi. Rab-bimiz İsa Mesih Kutsal Ruh’tandı. Bakire doğumuna inanmayışları, onları ka-ranlığa ve imansızlığa götürdü. Bu, bugün de böyledir. Rab İsa’yı, dünyaya bir bakirenin rahmi aracılığıyla gelen Tanrı’nın Oğlu olarak kabul etmeyi reddedenler kendilerini, Mesih’in kişiliği ve işleriyle ilgili büyük gerçeklerin hepsini inkar etmek zorunda kalmış olarak bulurlar.

6:43   Doğrudan O’na konuşmamış olmalarına rağmen, O, yine de onların ne söylediğini biliyordu; İsa, onlardan aralarında söylenmemelerini istedi. Aşağıdaki ayetler, söylenmelerinin neden yararsız olduğunu açıklar. Yahudiler, Rab İsa’nın tanıklığını reddettikçe, O’nun öğretişleri de o kadar zor oldu, “Reddedilen ışık, inkar edilen ışıktır.” Müjdeyi ne kadar çok reddettilerse, onu kabul etmeleri o kadar zorlaştı. Rab onlara basit şeyleri anlattığında inanmadıkları için onlara daha zor şeyleri açıkladığında O’nun söylediklerinden tamamen habersiz kalacaklardı.

6:44   İnsan, kendi içinde tamamen umutsuz ve çaresizdir. İsa’ya kendi başına gelecek gücü bile yoktur. Tanrı, önce yüreğinde ve yaşamında çalışmaya başlamadıkça, hiçbir zaman korkunç suçunu ve bir Kurtarıcıya olan gereksinimini anlamaz. Birçok kişi için bu ayeti anlamak zordur. İnsanın kurtarılmak için istekli olabileceğini, ancak kurtarılmayı imkansız bulabileceğini öğrettiğini varsayarlar. Böyle değildir. Ama bu ayet, mümkün olan en kuvvetli şekilde yaşamımızda önce harekete geçenin ve bizi kendisine kazanmaya çalışanın Tanrı olduğunu öğretir. Rab İsa’yı kabul etme ya da reddetme seçeneğine sahibiz. Ama ilk önce Tanrı yüreklerimize konuşmamış olsaydı, hiçbir zaman içimizde arzu olmamış olacaktı. Rab yine her gerçek inanlıyı son günde dirilteceği vaadini sözlerine ekledi. Daha önce gördüğümüz gibi bu, Mesih’in kutsalları için gelişini, ölülerin dirileceği ve yaşayanların değişeceği zamanı belirtir.

6:45   Göksel Baba bir kişiyi kendisine çekmedikçe, kimsenin O’na gelemeyeceğini kuvvetli ifadelerle belirttikten sonra Rab, Baba’nın insanları nasıl kendine çektiğini açıklamak için sözlerine devam etti. Yeşaya 54:13’de şöyle yazılıdır: ‘Tanrı onların hepsine kendi yollarını öğretecektir.’ Tanrı basit bir şekilde yalnızca bireyleri seçmez. Bu konuda bir şey yapar. Değerli Sözü’nün öğretişi aracılığıyla onların yüreklerine konuşur.

O zaman insanın kendi isteği ortaya çıkar. Tanrı’nın Sözü’nün öğretişine karşılık verenler ve Baba’dan öğrenenler Mesih’e gelenlerdir. Burada yine, Tanrı’nın Egemenliği ve insanın seçimi gibi iki büyük gerçeğin Kutsal Yazılarda yan yana konmuş olduğunu görüyoruz. Bu bize kurtuluşun tanrısal ve de insani tarafları olduğunu gösteriyor.

İsa, “Peygamberlerin yazdığı gibi” derken elbette ki, peygamberlerin kitabını demek istiyordu. Özellikle Yeşaya’yı kastetti, ama burada ifade ettiği düşünce, bütün peygamberlerde bulunur. İnsan, Tanrıyla, Tanrı’nın Sözü’nün öğretişiyle ve Tanrı’nın Ruhu ile çekişir.

6:46   İnsanlara Tanrı tarafından öğretildiği gerçeği onların Tanrı’yı görmüş olduğu anlamına gelmez. Baba’yı görmüş olan tek Kişi Tanrı’dan gelendir, yani Rab İsa’nın kendisidir.

Tanrı tarafından öğretilen herkese, Rab İsa Mesih hakkında öğretilmiştir, çünkü Tanrı’nın öğretişinde Mesih’in kendisi esas konudur.

6:47   47’nci ayet, Tanrı’nın Sözünün tümünde, kurtuluşla ilgili olarak bulunan en net ve kısa açıklamalardan biridir. Rab İsa bunu sözcüklerle yanlış anlaşılamayacak bir şekilde belirtti: O’na iman edenin sonsuz yaşamı vardır. Bu önemli sözleri, “Size doğrusunu söyleyeyim” sözleriyle söylediğine dikkat edin. Bu, Yeni Antlaşma’da kurtuluşun işlerle, yasaları tutmayla, kilise üyesi olmayla, Altın Kurala itaat ederek olmayacağını, sadece Rab İsa Mesih’e iman ederek olacağını öğreten birçok ayetten biridir.

6:48-49   Rab İsa, şimdi söz etmekte olduğu yaşam ekmeğinin kendisi olduğunu belirtir. Yaşam ekmeği, elbette ki yiyenlere yaşam veren ekmek anlamındadır. Yahudiler daha önce çöldeki man konusunu ortaya atmış ve Rab İsa’yı bunun kadar harika bir yiyecek sağlaması için kışkırtmışlardı. Rab İsa burada, çölde man yemiş olan atalarının ölmüş olduğunu onlara anımsattı. Başka bir deyişle, man sadece bu yaşam içindi. Onu yiyenlere sonsuz yaşam verecek gücü yoktu. Rab, “Atalarınız” ifadesiyle kendisini, düşmüş insanlıktan ayırdı ve eşsiz tanrısallığını bildirdi.

6:50   Rab İsa, Man’ın tersine, kendisinden gökten inen ekmek olarak söz etti. Bu ekmekten yiyen ölmeyecektir. Bu, fiziksel olarak ölmeyecek anlamında değil, cennette sonsuz yaşamı olacak anlamındadır. Fiziksel olarak ölse bile, bedeni son günde dirilecek ve sonsuzluğa dek Rab’le olacaktır.

Bu ve bunu izleyen ayetlerde Rab sürekli O’nu yiyen insanlardan söz etti. Bununla ne demek istiyor? Bununla, insanların O’nu fiziksel olarak yemesi gerektiğini mi söylemek istiyor? Bu düşüncenin imkansız ve iğrenç olduğu bellidir. Bununla birlikte bazıları Rab’bin sofrasında O’nu yememiz gerektiğini, yani mucizevi bir şekilde ekmek ve şarabın Mesih’in bedeni ve kanına dönüştüğünü ve kurtulmak için bu unsurları paylaşmamız gerektiğini öğretmek için söylediğini düşünür. Ama İsa’nın dediği bu değildir. Konunun içeriği, O’nu yemenin O’na iman etmek olduğunu açıkça gösterir. Rab İsa Mesih’e Kurtarıcımız olarak güvendiğimizde, O’nu imanla alırız. O’nun kişiliğinin ve işlerinin ayrıcalıklarını paylaşırız. Augustine, “İman edin, yemiş olursunuz” demiştir.

6:51   İsa diri ekmektir. Yalnızca kendisi yaşamakla kalmıyor, yaşam da veriyor. Bu ekmekten yiyen sonsuza dek yaşayacak. Ama bu nasıl olabilir? Rab, suçlu günahkârlara nasıl sonsuz yaşam verebilir? Bunun yanıtı ayetin son kısmında bulunur: “Dünyanın yaşamı uğruna vereceğim ekmek de benim bedenimdir.” Rab İsa burada çarmıhtaki ölümüne işaret ediyordu. Yaşamını günahkârlar için fidye olarak verecekti. Bedeni parçalanacak ve kanı günahkârlar için bir kurban olarak akacaktır. Bedel olarak ölecekti. Günahlarımızın gerektirdiği cezayı ödeyecekti. Bunu niçin yapacaktı? Dünyanın yaşamı uğruna bunu yaptı. Sadece Yahudi ya da yalnızca seçilmişler için ölmeyecekti. O’nun ölümü tüm dünyaya yetecek değerde olacaktı. Bu, elbette ki, tüm dünyanın kurtulacağı anlamına gelmez, aksine çarmıhtaki işinin değer olarak tüm dünyayı –eğer bütün insanlar İsa’ya gelse– kurtarmaya yettiğidir.

6:52   Yahudiler, hâlâ fiziksel ekmek ve beden açısından düşünüyorlardı. Düşünceleri bu yaşamdaki şeylerin üstüne çıkamıyordu. Rab İsa’nın fiziksel şeyleri, ruhsal şeyleri öğretmek için kullandığını kavramadılar. Bu yüzden kendi aralarında sadece insan olan bu adamın, başkalarının yemesi için bedenini vermesinin nasıl mümkün olacağını konuşuyorlardı. Paraşüt yalnızca uçaktan atladıktan sonra açılır. İman görmeden önce gelir ve ruhunuzu anlamak, yüreğinizi iman etmek ve iradenizi itaat etmek için hazırlar. Bütün “Nasıl”lı sorularınız, Pavlus’un “Rab, benim ne yapmamı istiyorsun?” diye haykırdığında olduğu gibi, Mesih’in yetkisine teslim olarak yanıtlanır.

6:53   İsa, her şeyi bildiğinden bir kez daha ne düşündüklerini ve söylediklerini anladı. Bunun üzerine ciddi bir şekilde O’nun bedenini yiyip kanını içmezlerse onlarda yaşam olmayacağını söyleyerek uyardı. Bu, Rab’bin Sofrasında kullanılan ekmek ve şarabı belirtemezdi. Rab ele verildiği gece sofrasını kurduğunda, bedeni daha parçalanmamış, kanı da akıtılmamıştı. Öğrenciler ekmek ve şarabı paylaştılar, ama tabii ki fiziksel açıdan O’nun bedenini yiyip kanını içmediler. Rab İsa sadece bizim için gerçekleşecek olan çarmıh üzerindeki ölümünün değerini imanla kendimize mal etmedikçe, asla kurtulamayacağımızı belirtiyordu. O’na iman etmeli, güvenmeli, O’nu kabul etmeli ve kendimize mal etmeliyiz.

6:54   Bu ayeti 47’nci ayetle karşılaştırarak O’nun bedenini yemenin ve kanını içmenin O’na iman etmek olduğu kesinlikle gösterilebilir. 47’nci ayette, “İman edenin sonsuz yaşamı vardır” sözlerini okuruz. 54’üncü ayette ise, O’nun bedenini yiyip kanını içenin sonsuz yaşamı olduğunu öğreniriz. Aynı şeye eşit olan şeyler birbirine eşittir. O’nun bedenini yemek ve kanını içmek O’na iman etmektir. O’na iman edenler son günde dirilecektir. Bu, elbette ki Rab İsa’ya iman ederek ölmüş kişilerin bedenini belirtir.

6:55   Rab İsa’nın bedeni gerçek yiyecektir ve kanı gerçek içecektir.22 Bu, bu dünyanın geçici değerdeki yiyecek ve içeceğine tezat teşkil etmektedir. Rab İsa’nın ölümünün değeri hiçbir zaman son bulmaz. İmanla O’ndan alanlar sonsuza dek süren yaşama kavuşurlar.

6:56   O ve O’na iman edenler arasında çok yakın bir birlik olur. O’nun bedenini yiyen ve kanını içen O’nda yaşar ve O da o kişide yaşar. Hiçbir şey bundan daha yakın ya da daha içten olamaz. Normal yiyecek yediğimizde onu içimize alırız ve bir parçamız olur. Rab İsa’yı Kurtarıcımız olarak kabul ettiğimizde ise, O yaşamak için yaşamlarımıza girer ve biz de O’nda yaşarız.

6:57   Şimdi Rab, kendisi ve halkı arasında var olan yakın bağın başka bir örneğini verir. Örnek, O’nun Baba Tanrı’yla olan bağlantısıdır. Yaşayan Baba, Rab İsa’yı dünyaya gönderdi. (Yaşayan Baba ifadesi yaşam Kaynağı olan Baba anlamındadır). İsa, Baba’nın aracılığıyla, yani Baba nedeniyle dünyada insan olarak yaşadı. Yeryüzünde, Baba Tanrı’yla yakın birlik ve uyum içinde yaşandı. Tanrı, yaşamının hem merkezi hem de çevresiydi. Amacı Tanrı ile meşgul olmaktı. Dünyaya bir insan bedeninde geldi, ama dünya O’nun Tan-rı’nın beden almış şekli olduğunu anlamadı. Dünyanın O’nu yanlış anlamasına rağmen, yine de O ve Baba’sı birdi. Yakın bir dostluk içinde yaşadılar. Bu, Rab İsa’da olan inanlılar için de böyledir. İnanlılar da dünya tarafından yanlış anlaşılıyor, nefret ediliyor ve sık sık acı çekiyorlar. Ama Rab İsa’ya iman edip güvendikleri için O’nun aracılığıyla yaşıyorlar. Yaşamları, O’nun yaşamına yakından bağlıdır ve bu yaşam sonsuza dek sürecektir.

6:58   Bu ayet, Rab’bin daha önceki ayetlerde söylemiş olduğu her şeyi özetler gibi görünüyor. O gökten inmiş olan ekmektir. Atalarının çölde yediği mandan daha üstündür. O ekmeğin değeri geçiciydi. Yalnızca bu yaşam içindi. Ama Mesih, yiyen herkese sonsuz yaşam veren Tanrı’nın Ekmeğidir.

6:59   Kalabalık, İsa’yı ve öğrencilerini Celile gölünün kuzeydoğu yakasından Kefernahum’a kadar izlemişti. Öyle görünüyor ki, kalabalık İsa’yı havrada^23 buldu ve İsa onlara orada Yaşam Ekmeği üzerine öğretiş verdi.

6:60   Rab İsa’nın bu zamana kadar, başlangıçtaki onikilerin dışında başka birçok öğrencisi oldu. O’nun ardından giden ve O’nun öğretişlerini kabul ettiğini açıklayan kişi, öğrenci olarak biliniyordu. Bununla birlikte O’nun öğrencisi olarak bilinen herkes gerçek inanlı değildi. Şimdi O’nun öğrencisi olduğunu açıklayanların birçoğu, “Bu söz çetindir” dedi. Öğretişinin hakaret edici olduğunu söylemek istiyorlardı. Gücenmelerinin nedeni öğretişinin anlamayacakları kadar güç oluşu değil, kabul etmeyecekleri kadar tatsız oluşuydu. “Bunu kim dinleyebilir” dediklerinde, demek istedikleri, “Böyle hakaret dolu öğretiye kim dayanıp dinleyebilir?” idi.

6:61   Bir kere daha Rab’bin her şeyi bildiğinin açık bir kanıtını görüyoruz. İsa, öğrencilerin tam olarak ne dediklerini biliyordu. Gökten gelmiş olduğu iddiasına karşı söylendiklerini ve sonsuz yaşama kavuşmak için insanların O’nun bedenini yemeleri ve kanından içmeleri gerektiğini söylediği zaman, bundan hoşlanmadıklarını biliyordu. Bunun üzerine onlara, “Bu sizi şaşırtıyor mu?” diye sordu.

6:62   Gökten gelmiş olduğunu söylediği için alındılar. Onlara, gerçekleşeceğini bildiği dirilişinden sonra, göğe yükseldiğini görürlerse, ne düşüneceklerini sordu. İnsanların bedenini yemesi gerektiğini söylediğinde de onları gücendirdi. O zaman bu bedenin önceden bulunduğu yere yükseldiğini görürlerse ne düşüneceklerdi? Baba’ya geri döndükten sonra insanlar O’nun fiziksel bedenini ve kanını nasıl yiyip içebileceklerdi?

6:63   Bu insanlar Mesih’in fiziksel bedeni üzerinde düşünmekteydiler, ama İsa onlara sonsuz yaşamın bedeni yiyerek değil de Tanrı’nın Kutsal Ruhunun işiyle kazanıldığını anlattı. Beden yaşam veremez; bunu yalnızca Ruh yapabilir. O’nun sözlerinin kelimelerini tek tek anladılar, ama bunların ruhsal olarak anlaşılması gerektiğini kavrayamadılar. Bunun üzerine Rab İsa, burada söylediği sözlerin ruh ve yaşam olduğunu açıkladı. Haberi kabul edenler, bedenini yeme ve kanını içmeyle ilgili sözleri ruhsal olarak O’na iman etmek şeklinde anladıklarında sonsuz yaşama kavuşurlar.

6:64   Rab, bu sözleri söylerken bile dinleyicilerinden bazılarının O’nu anlamadığını, çünkü iman etmediklerini anladı. Sorun, yetersizliklerinden çok isteksizliklerinden kaynaklandı. İsa, ardından gidenlerin bazılarının O’na iman etmeyeceklerini ve öğrencilerinden birinin O’nu ele vereceğini başlangıçtan biliyordu. İsa, elbette ki, bütün bunları her şeyin başlangıcından önce biliyordu.

6:65   İmansızlıklarından dolayı, daha önce onlara Babasının O’na yöneltmediği hiç kimsenin O’na gelemeyeceğini anlattığını açıkladı. Bunlar, kurtuluşu kazanabileceğini düşünen insan gururunu altüst eden sözlerdir. Rab İsa insanlara O’na gelecek gücün bile yalnızca Baba Tanrı’dan alınabileceğini anlattı.

D. Kurtarıcının Sözlerine Gösterilen Karışık Tepkiler (6:66-71)

6:66   Rab İsa’nın bu sözleri O’nu izlemiş olan birçoğuna öyle tatsız geldi ki, O’nun peşini bırakıp artık O’nunla birlikte olmak istemediler. Bu öğrenciler hiçbir zaman gerçek inanlılar değildi. Çeşitli nedenlerle Rab’bin ardından gittiler, ama bunun nedeni, O’na olan sevgileri ya da O’nun kusursuz kimliği değildi.

6:67   Bu noktada İsa, on iki öğrencisine dönüp kendilerinin de, O’nu bırakıp bırakmayacaklarına dair bir soru sorarak onları düşünmeye yönlendirdi.

6:68   Petrus’un verdiği yanıt dikkate değer. Aslında şöyle dedi: “Rab, seni nasıl bırakabiliriz? Sonsuz yaşama giden öğretileri veren Sensin. Seni bırakırsak, gidebileceğimiz hiç kimse yok. Seni bırakmak, felaketimizi mühürlemek olur.”

6:69   Onikilerin adına da konuşan Petrus, Rab İsa’nın Mesih, yaşayan Tan-rı’nın Oğlu^24 olduğuna iman ettiklerini ve böylece bildiklerini sözlerine ek-ledi. Sözlerin, “İman etmek ve bilmek” olarak sıralanmasına dikkat edin. Her şeyden önce, Rab İsa Mesih’e iman ettiler ve sonra gerçekten O’nun söylediği kişi olduğunu anladılar.

6:70   68 ve 69’uncu ayetlerde Petrus, on iki öğrenci anlamında, “biz” sözcüğünü kullandı. Petrus, on iki öğrencinin de gerçek inanlı olduğunu bu kadar emin bir şekilde söylememeliydi. On iki öğrenciyi Rab’bin seçmiş olduğu doğrudur, ama aralarından biri İblisti. Onlardan biri, Petrus’un Rab İsa Mesih’le ilgili görüşlerini paylaşmıyordu.

6:71   Rab İsa, Yahuda İskariyot’un O’nu ele vereceğini biliyordu. Yahu-da’nın, O’nu hiçbir zaman Rab ve Kurtarıcı olarak gerçekten kabul etmediğini de biliyordu. Bir kere daha Rab’bin her türlü bilgiye sahip olduğunu görüyoruz. İsa’nın Yahuda hakkındaki bu bilgisi –Yahuda gerçekten de ihanet etti– Pet-rus’un “biz” derken yanılgı içinde olduğunu ortaya koyan açık bir kanıttır.

Rabbimiz, yaşam ekmeği konuşmasına, oldukça sade bir öğretiyle başladı. Ama öğretisi ilerledikçe, Yahudilerin sözlerini reddettiği belli oluyordu. Yüreklerini ve kafalarını gerçeğe ne kadar çok kapadılarsa, O’nun öğretişi de o kadar zorlaştı. Sonunda, İsa bedenini yemeleri ve kanını içmeleri konusunda konuştu. Bu kadarı da fazlaydı! “Bu söz çetindir, bunu kim dinleyebilir?” deyip ardından gitmekten vazgeçtiler. Gerçeği reddetme, yasadaki körlükle sonuçlanır. Görmeme konumundan görememe konumuna düştüler.

V. TANRI’NIN OĞLU’NUN HİZMETİNİN ÜÇÜNCÜ YILI: KUDÜS (7:1-9)

A. İsa Kardeşlerini Azarlıyor (7:1-9)

7:1   6. ve 7. bölümler arasında birkaç aylık zaman boşluğu vardır. İsa Ce-lile’de kaldı. Yahudilerin merkezi olan Yahudiye’de kalmak istemiyordu, çünkü O’nu öldürmeye çalışıyorlardı. Genel olarak bu ayette belirtilen Yahudilerin^25, liderler ya da yöneticiler olduğu konusunda görüş birliği vardır. Rab İsa’dan en çok nefret edenler ve O’nu öldürmek için fırsat arayanlar onlardı.

7:2   Çardak bayramı, Yahudi takvimindeki önemli olaylardan biriydi. Hasat zamanı oluyordu ve Yahudilerin Mısır’dan çıktıktan sonra geçici bir süre için çadırlarda ya da barınaklarda yaşamış oldukları gerçeği kutlanıyordu. Mesih’in egemenlik süreceği ve kurtulmuş Yahudi halkının huzur ve zenginlik içinde memlekette oturacağı zamanın dört gözle beklendiği bir bayram, sevinçle dolu bir tatildi.

7:3   3’üncü ayette sözü geçen Rab’bin kardeşleri, büyük olasılıkla İsa’nın doğumundan sonra Meryem’in doğurduğu diğer oğullardı; bazıları kuzenleri ya da uzak akrabaları olduğunu söyler. Rab İsa’yla akrabalıkları ne kadar yakın olursa olsun, bundan dolayı kurtulmadılar. Rab İsa’ya gerçekten iman etmediler. O’na, Çardak bayramı için Kudüs’e gitmesini ve yaptıklarını öğrencileri görebilsin diye orada mucizelerinden bazılarını gerçekleştirmesini söylediler. Burada adı geçen öğrenciler onikiler değil, tersine Yahudiye’de Rab İsa’nın izleyicileri olduklarını söyleyenlerdi.

O’na iman etmemelerine rağmen, O’nun kendisini açıkça göstermesini istediler. Belki meşhur birinin akrabaları olarak, kendilerine ilgi gösterilmesini istiyorlardı. Ya da –ki bunun olasılığı daha yüksek– O’nun ününü kıskanıyorlardı ve öldürülebileceği umuduyla Yahudiye’ye gitmesini ısrarla söylüyorlardı.

7:4   Belki de bu sözler olaylı bir şekilde söylendi. Akrabaları, Rab’bin reklam aradığı izlenimi verir gibi görünüyorlar. Eğer meşhur olmak istemiyorsa, bu mucizeleri niçin Celile’de yapıyordu? Aslında, “İşte eline geçen büyük fırsat!” diyorlardı. “Meşhur olmaya çalışıyorsun. Bayram için Kudüs’e gitmelisin. Yüz-lerce insan orada olacak ve onlar için mucizeler yapma fırsatın olacak. Celile sakin bir yer ve gerçekten burada mucizelerini gizlilik içinde yapıyorsun. Tanın-mak istendiğini biliyoruz, niçin bunu yapıyorsun?” Sonra da, “Madem ki bu şeyleri yapıyorsun, kendini dünyaya göster!” diye sözlerine devam ettiler. Buradaki düşünce şudur: “Gerçekten Mesih’sen ve bunu kanıtlamak için bu mu-cizeleri yapıyorsan, niçin bu kanıtları makbule geçecek yerde, yani Yahudiye’de sunmuyorsun?”

7:5   Kardeşlerinin, O’nun yüceltildiğini görmeye istekleri yoktu. Gerçekten O’nun Mesih olduğuna iman etmiyorlardı. Kendilerini O’na vermeye istekli değillerdi. Sözleri alaycı ifadeler taşıyordu. Yürekleri Rab’bin önünde doğ-ru değildi. İsa için özellikle kendi kardeşlerinin O’nun sözlerinden ve işlerinden şüphe etmeleri daha acı olmuş olsa gerek. Bununla beraber, Tanrı’ya sadık olan-lara karşı çıkanlar, genellikle bu kişilerin yakınları ya da en sevdikleri insanlardır.

7:6   Rab’bin yaşamı, başından sonuna kadar planlıydı. Her gün ve her hareket daha önce hazırlanmış olan plana göreydi. Kendini dünyaya açıkça göstermek için uygun olan zaman daha gelmemişti. Gelecekte, O’nu neyin beklediğini tam olarak biliyordu ve bu zamanda kendini göstermek için Kudüs’e gitmesi Tanrı’nın isteği değildi. Kardeşlerine onların zamanlarının hep uygun ya da hazır olduğunu anımsattı. Yaşamlarını Tanrı’nın isteğine itaat etmek için değil, kendi arzularına göre geçiriyorlardı. Kendi planlarını yapabilir ve istedikleri gibi gezebilirlerdi, çünkü amaçları sadece kendi istediklerini yapmaktı.

7:7   Dünya, Rab’bin kardeşlerinden nefret edemezdi, çünkü dünyaya aittiler. İsa’ya karşı dünyanın yanında yer aldılar. Tüm yaşamları dünyayla uyum içindeydi. Buradaki dünya, insanın, Tanrı’ya ve Mesih’ine yer vermeden yaratmış olduğu sistemi belirtir: Kültür, sanat, eğitim ya da din dünyası. Aslında Yahudiye, özellikle Mesih’ten en fazla nefret eden Yahudi yöneticilerinin olduğu, dindarların dünyasıydı.

Dünya, Mesih’ten nefret etti, çünkü yaptıklarının kötü olduğuna tanıklık ediyordu. Dünyaya günahsız, lekesiz bir insan geldiğinde dünyanın O’nu öldürmeye çalışması, insanın günahkar doğası hakkında üzücü bir açıklamadır. Mesih’in yaşamının mükemmelliği, herkesin yaşamının ne kadar kusurlu olduğunu gösterdi. Düz bir çizginin, zigzaglı bir çizgiyle yan yana konduğunda, çizginin eğriliğini göstermesi gibi, Rab’bin dünyaya gelişi de insana  günahlılığını açıkladı. İnsan kendisinin açığa vurulmasına gücendi. Tövbe edip merhameti için Tanrı’ya yakarmak yerine günahını açığa çıkaranı yok etmeye çalıştı.

F.B.Meyer şöyle der:

Ah, beden almış Sevgi’ye, bedendeki günlerinden bazılarında olduğu gibi, şimdi de yapılabilecek en büyük azarlamalardan biridir bu: “Dünya sizden nefret edemez.” Dünya tarafından nefret edilmeyip; dünya tarafından sevilmek, övülmek ve kucaklanmak bir inanlının kendini bulabileceği en kötü durumlardan biridir. “Hakkımda iyi konuşması için ne gibi bir kötülük yaptım?”diye sormuştu eski bir bilge. Dünyanın nefretinin yokluğu, kötü işlerine karşı tanıklık etmediğimizi kanıtlar. Dünyanın sevgisinin sıcaklığı, ondan biri olduğumuzu kanıtlar. Dünyayla dostluk, Tanrı’ya düşmanlıktır. Bu nedenle dünyanın dostu olan her kimse Tanrı’nın düşmanıdır (Yu.7:7; 15:19; Yak.4:4).26

7:8   Rab, kardeşlerine bu bayramı kutlamaya gitmelerini söyledi. Bunda üzücü olan bir şey vardı. Dindar görünmeye çalışıyorlardı. Çardak bayramını yerine getirmeye gideceklerdi. Oysa Tanrı’nın Mesih’i aralarında duruyordu, ama O’na karşı gerçek bir sevgileri yoktu. İnsan, dinsel gelenekleri sever. Çün-kü onları yürekten istemeksizin yerine getirebilir. Ama onları Mesih’in kişi-liğiyle yüz yüze getirirseniz, rahatsız olur. İsa, şimdilik bayrama gitmeyeceğini, çünkü zamanının daha dolmadığını söyledi. Hiç gitmeyeceğini söylemedi, çünkü 10’uncu ayette gittiğini öğreniyoruz. Aksine, kardeşleriyle gitmeyeceğini ve kendisini dünyaya reklam etmeyeceğini söylemek istedi. Gittiği za-man, sessizce ve en az dikkati çekecek şekilde gidecekti.

7:9   Bu yüzden Rab, kardeşleri bayrama gittikten sonra Celile’de kaldı. Çardak bayramının söz ettiği sevinç ve sevinmeyi sağlayabilecek olan Kişi’yi arkalarında bırakmışlardı.

B. İsa Tapınakta Ders Veriyor (7:10-31)

7:10   Kardeşleri Kudüs’e gittikten bir süre sonra, Rab İsa da oraya gizlice gitti. İmanlı bir Yahudi olarak bayrama katılmayı arzuladı. Ancak, Tanrı’nın itaatkâr Oğlu olarak bunu açıktan açığa değil, gizlice yapabilirdi.

7:11   Bayramda O’nu arayan Yahudiler, O’nu öldürmeye çalışan yöneticilerdi. “O nerede?” diye sorduklarında, amaçları O’na tapınmak değil, O’nu yok etmekti.

7:12   Rab’bin varlığının halk arasında karışıklık yarattığı belli. Yaptığı mucizeler gittikçe onları, O’nun gerçekten kim olduğu konusunda karar vermeleri için zorluyordu. Bayramdaki konuşmalarda O’nun gerçek mi, yoksa sahte bir peygamber mi olduğuna ilişkin farklı düşünceler vardı. Bazıları, “İyi adam-dır”, bazıları da, “Hayır... halkı saptırıyor” diyorlardı.

7:13   Yahudi yöneticilerinin İsa’ya karşı koyuşları o kadar yoğun olmuştu ki, hiç kimse O’ndan iyi bir şekilde açıkça söz etmeye cüret edemiyordu. Halkın birçoğu şüphesiz O’nun İsrail’in gerçek Mesih’i olduğunu kabul etmişti. Ancak liderlerin onlara eziyet etmesinden korktukları için ortaya çıkıp bunu söylemeye cesaret edemiyorlardı.

7:14   Çardak bayramı birkaç gündür sürüyordu. Yarısı geçtikten sonra İsa tapınağın dış kısmındaki yere (halkın toplanmasına izin verilen kapı önündeki sundurma) gidip ders vermeye başladı.

7:15   Kurtarıcıyı işitenler şaşırmıştı. Onları en çok etkileyen nokta şüphesiz Eski Antlaşma bilgisiydi. Hem de bilgisinin genişliği ve öğretme yeteneği ilgilerini çekti. İsa’nın o zamanın büyük teoloji okullarından birine gitmemiş olduğunu biliyorlardı ve böyle bir eğitimi nasıl elde etmiş olabileceğini anlayamıyorlardı. Dünya, ciddi bir teoloji eğitimi görmeden Tanrı’nın Sözünü vaaz edip öğretebilen inanlıları görünce hâlâ şaşkınlığını ve sık sık da şikayetini dile getiriyor.

7:16   Bir kere daha Rab’bin onurlandırılmayı nasıl reddettiğini, sadece Babasını yüceltmeye çalıştığını görmek ne güzel. İsa yalın bir şekilde, öğretişinin kendisine ait olmadığını, O’nu gönderenden geldiğini söyledi. Rab İsa’nın konuştuğu ve öğrettiği her şey, Babasının O’na konuşmasını ve öğretmesini söylediği şeydi. Baba’dan bağımsız olarak hareket etmedi.

7:17   Eğer Yahudiler, gerçekten O’nun bildirisinin doğru olup olmadığını bilmek isteselerdi, bunu araştırıp bulmaları kolay olurdu. Eğer bir kimse gerçekten Tanrı’nın isteğini yerine getirmek isterse, o zaman Tanrı ona, Mesih’in öğretişinin tanrısal olup olmadığını ya da Rab’bin öğretmek istediklerini öğretip öğretmediğini gösterecektir. Burada içtenlikle gerçeği arayan herkes için harika bir vaat vardır. Eğer bir kimse içtense ve gerçekten gerçeğin ne olduğunu bilmek istiyorsa, Tanrı bunu ona gösterecektir. “İtaat, ruhsal bilginin organıdır.”

7:18   Kendiliğinden, yani kendi isteğine göre konuşan kişi kendini yüceltmek ister. Ama Rab İsa böyle değildi. O, kendini gönderen Baba’yı yüceltmek istedi. Çünkü hareketleri tamamen saf, bildirisi tamamen doğruydu. O’nda hiç haksızlık yoktu.

Bu sözlerin söylenebileceği tek kişi İsa’dır. Her öğretmenin hizmetinde biraz bencillik vardır. Rab’bin her hizmetkarının kendinden çok Tanrı’yı yüceltme amacı olmalıdır.

7:19   O zaman Rab, Yahudilere karşı doğrudan bir suçlamada bulundu.  Musa’nın Yasa’yı onlara verdiğini anımsattı. Yasa’ya sahip olmakla övündüler. Sadece Yasa’ya sahip olmakla erdem sahibi olamayacaklarını unuttular. Yasa, kurallarına ya da buyruklarına itaati talep etti. Yasa’yla övünmelerine karşın, anlaşılan hiçbiri bunu yerine getirmedi, çünkü o zaman bile Rab İsa’yı öldürmeyi tasarlıyorlardı. Yasa cinayeti yasakladı. Rab İsa Mesih’le ilgili olarak düşüncelerinde Yasa’yı çiğniyorlardı.

7:20   Kalabalık, İsa’nın suçlamasının keskinliğini hissetti, ama O’nun haklı olduğunu kabul etmeyip O’nu incitmeye başladılar. O’nda cin olduğunu söylediler. O’nun “Neden beni öldürmek istiyorsunuz?” ifadesine meydan okudular.

7:21   İsa, şimdi Beytesta havuzundaki kötürüm adamın iyileşmesi olayına geri döner. Yahudi liderlerinin O’na karşı olan nefretlerini arttıran mucize buy-du ve bundan sonra O’nu öldürmeyi tasarlamaya başladılar. Rab onlara bir iş yaptığını ve hepsinin de ona şaştığını anımsattı. Hayranlıkla şaşmayıp daha çok böyle bir şeyi Sept günü yaptığı için şok oldular.

7:22   Musa’nın Yasası, erkek çocuğunun doğumundan sekiz gün sonra sün-net edilmesini buyurdu (Aslında sünnet Musa’yla başlamadı, atalarından yani İbrahim, İshak, Yakup vs. den kalma bir uygulamaydı). Sekizinci gün Sept gü-nüne rast gelse bile, Yahudiler bebeği sünnet etmenin yanlış olacağını düşün-mediler. Gerekli bir iş olduğundan, Rab’bin böyle bir işe izin verdiğini hisset-tiler.

7:23   Musa’nın sünnetle ilgili yasasına itaat etmek için birçoğu Sept gününde sünnet ediyorlarsa o zaman Sept günü bir adamı tamamen iyileştirdiği için Rab İsa’da neden kusur buluyorlar? Eğer Yasa gerekli işe izin veriyorsa, merhamet işine de izin vermez mi?

Sünnet, erkek çocuğuna uygulanan küçük bir ameliyattır. Acı verdiğini söylemeye gerek yok ve de fiziksel yararları fazla sayılmaz. Bunun aksine, Rab İsa Sept gününde bir adamı tamamen iyileştirdi. Bu nedenle Yahudiler O’na kızdılar.

7:24   Yahudilerin sorunu, iç gerçeğe göre değil de, dış görünüşe göre yargılamalarıydı. Yargılamaları adil değildi. Kendi yaptıkları işler mükemmel bir şekilde yasaya uygun görünürken, Rab tarafından yapılanlar tamamen yanlış görüldü. İnsan doğası görünüşe göre yargılamaya gerçekten çok eğilimlidir. Rab İsa, Musa’nın Yasasını çiğnememişti; O’na karşı anlamsız nefretleriyle Yasayı çiğneyenler onlardı.

7:25   Yahudi liderlerin Kurtarıcı’yı öldürmeye çalıştıkları Kudüs’te biliniyordu. Bazıları O’nun yöneticilerin aradığı kişi olup olmadığını soruyordu.

7:26   Rab İsa’nın böyle açıkça konuşmasına izin verilmesini anlayamıyorlardı. Eğer yöneticiler halkın inandırılmasına çalışıldığı kadar O’ndan nefret ettilerse, niçin devam etmesine izin veriyorlardı? O’nun iddia ettiği gibi gerçekten Mesih olduğunu kabul etmiş olmaları mümkün mü?

7:27   İsa’nın Mesih olduğuna iman etmeyenler, O’nun nereden geldiğini bildiklerini sandılar. Nasıra’dan geldiğine inanıyorlardı. Annesi Meryem’i tanıyorlardı, babasının da Yusuf olduğunu biliyorlardı. O zamanın Yahudileri yaygın olarak Mesih geldiğinde bunun ani ve gizemli bir şekilde olacağına inanıyorlardı. Bir bebek olarak doğup insan olarak büyüyeceğine dair hiçbir fikirleri yoktu. Beytlehem’de doğacağını Eski Antlaşma’dan öğrenmiş olmaları gerekirdi, ama Mesih’in gelişiyle ilgili ayrıntılardan habersiz görünüyorlardı. Bu ne-denle, “Mesih geldiği zaman O’nun nereden geldiğini kimse bilmeyecek” dediler.

7:28   Bu sırada İsa toplanmış ve konuşmayı dinleyen halka yüksek sesle seslendi. O’nu gerçekten tanıdıklarını ve nereden geldiğini bildiklerini söyledi. Burada, elbette ki, O’nu insan olarak tanıdıklarını söylüyordu. O’nu Na-sıralı İsa olarak tanıyorlardı, ama bilmedikleri şey O’nun aynı zamanda Tanrı da olduğuydu. Ayetin sonunda açıklamaya devam ettiği konu budur.

İnsani yönüne gelince, Nasıra’da yaşadı. O’nun kendiliğinden gelmediğini, tanımadıkları Baba Tanrı tarafından gönderildiğini de anlamaları gerekirdi. Rab İsa bu sözlerle, doğrudan Tanrı’yla eşit olduğunu iddia etti. Kendiliğinden, yani kendi isteğini yapmak için kendi yetkisiyle gelmedi. Aksine gerçek Tanrı tarafından dünyaya gönderilmişti ve bu Tanrı’yı tanımadılar.

7:29   Ama Tanrı, O’nu tanıyordu. Sonsuzluklar boyunca Tanrı’yla birlikteydi ve her bakımdan Baba Tanrı’yla eşitti. Rab, Tanrı’dan olduğunu söylerken, sadece Tanrı’dan gönderildiğini değil, daima Tanrı’yla yaşadığını ve her bakımdan O’nunla eşit olduğunu söylüyordu. Rab, “Beni O gönderdi” ifadesinde, mümkün olan en açık şekilde, kurtarma işini gerçekleştirmek için Tan-rı’nın dünyaya göndermiş olduğu Tanrı’nın Mesih’i, Kutsanmışı olduğunu be-lirtti.

7:30   Yahudiler İsa’nın sözlerinin önemini anlayıp Mesih olduğunu iddia ettiğini kavradılar. Bunun sırf küfür olduğunu düşünüp O’nu yakalamaya çalıştılar, ama O’na el süremediler. Çünkü O’nun saati henüz gelmemişti. Tan-rı’nın gücü günah için kurban olarak sunulacağı zamana kadar Rab İsa’yı in-sanların kötü planlarından korudu.

7:31   Aslında halktan birçok kişi Rab İsa’ya iman etti. İnançlarının içten olduğuna inanmak istiyoruz. Mantıkları şuydu: İsa, Mesih olduğunu kanıtlamak için daha ne yapabilirdi? Mesih geldiği zaman, eğer İsa, Mesih değilse, İsa’nın yaptığından daha çok ya da daha üstün mucizeler mi yapacaktı? Sorularından, İsa’nın mucizelerinin O’nun gerçek Mesih olduğunu kanıtladığına iman ettikleri belli oluyor.

C. Ferisilerin Düşmanlığı (7:32-36)

7:32   Ferisiler halkın arasına girip çıkarken bu gizli konuşmayı işittiler. Halk, Kurtarıcı hakkında fısıldaşıyordu; O’na karşı şikayet anlamında değil, O’na olan gizli hayranlıklarını açığa vuruyorlardı. Ferisiler, bunun İsa’yı kabul edecek büyük bir harekete dönüşmesinden korktukları için O’nu yakalamak üzere görevliler gönderdiler.

7:33   33’üncü ayetin sözleri, şüphesiz O’nu yakalamak için gelen görevlilere olduğu kadar Ferisilere ve genelde halka da söylendi.

Rab İsa önceki iddialarını hiçbir şekilde yumuşatmadı, tersine daha da güçlendirdi. Onlara, sadece kısa bir süre daha onlarla olacağını ve sonra O’nu gönderen Baba Tanrı’ya geri gideceğini anımsattı. Şüphesiz bu, Ferisileri daha da kızdırdı.

7:34   Yakında Ferisiler O’nu arayacak, ama bulamayacaklardı. Yaşamlarında Kurtarıcıya gereksinim duyacakları zaman geldiğinde, geç kalmış olacaklardı. İsa cennete geri gitmiş olacaktı, imansızlık ve kötülüklerinden dolayı O’nunla orada buluşamayacaklardı. Bu ayetin sözleri özellikle ağırdır. Bize fırsatın geçeceğini anımsatır. Bugün insanların kurtulmaları için fırsatları olabilir; bunu reddederlerse bir daha bu fırsatı bulamayabilirler.

7:35   Yahudiler, Rab’bin sözlerinin anlamını anlayamadılar. O’nun cennete döneceğini kavramadılar. Belki Grekler arasında dağılmış olan Yahudi halkına yardım etmek için ders verme turuna çıkacağını ve belki de Greklere bile ders vereceğini düşündüler.

7:36   Yine O’nun sözlerine olan şaşkınlıklarını ifade ettiler. O’nu arayacaklarını ve bulamayacaklarını söylediğinde ne demek istiyordu? İsa’nın gittiği, onların O’nun ardından gidemeyecekleri yer neresiydi? Yahudiler burada imansızlıklarının körlüğünü resmediyorlar. Rab İsa’yı kabul etmeyi reddeden yürek kadar karanlık bir yürek yoktur. Günümüzde, “Göremeyecek kadar kör” ifadesini kullanırız. Buradaki durum da böyleydi. Rab İsa’yı kabul etmek istemediler ve bu nedenle de kabul edemediler.

D. Kutsal Ruh’un Vaadi (7:37-39)

7:37   Eski Antlaşma’da söz edilmemesine rağmen, Yahudilerin Çardak bayramının ilk yedi günü için Şiloha havuzundan su taşıyıp tütsü sunusu sunağının yanındaki gümüş leğene dökme törenleri vardı. Mesih’in, bu törenin yapılmadığı sekizinci günde sonsuz yaşam suyunu sunması daha da şaşırtıcı oldu. Yahudi halkı bu dini geleneği yerine getirdi ama, yine de bayramın derin anlamını anlamadıkları için yürekleri ruhsal açıdan hala açtı. Evlerine gitmeden önce bayramın son ve en önemli günü İsa ayağa kalktı, onlara yüksek sesle seslendi. Ruhsal susuzluk için onları kendisine gelmeye davet etti. Bu sözlere özel olarak dikkat edin! Davet çok genişti ve herkesi kapsıyordu. Müjdesi evrensel bir müjdeydi. Sadece Mesih’e gelmekle herkes kurtulabilecekti.

Ancak koşula dikkat edin. Kutsal Yazılar, “Bir kimse susamışsa” diyor. Burada “susama” ruhsal gereksinimden söz eder. Günahkâr olduğunu bilmeyen kimse, hiçbir zaman kurtulmak istemez. Kaybolduğunu anlamadan hiçbir zaman bulunmayı arzu etmez. Yaşamındaki büyük ruhsal eksikliğin bilincinde olmadan hiçbir zaman bu gereksinimin karşılanması için Rab’be gitmeyi istemez. Kurtarıcı ruhsal açıdan susuz kişileri kiliseye, vaize, vaftiz suyuna ya da Rab’bin Sofrasına değil, Kendisine gelmeleri için davet etti: “Bana gelsin”, “Bana gelsin, içsin.” Buradaki “içmek” Mesih’i kendisine mal etmek anlamındadır. O’na Rab ve Kurtarıcı olarak güvenmek anlamındadır. Bir bardak suyu bedenimize aldığımız gibi, O’nu yaşamlarımıza almamız anlamındadır.

7:38   38’inci ayet Mesih’e gelmenin ve içmenin O’na iman etmekle aynı olduğunu kanıtlar. O’na iman eden herkesin gereksinimleri karşılanacak ve onlardan başkalarına akacak ruhsal bereketin ırmaklarına sahip olacaklar. Eski Antlaşma boyunca Mesih’i kabul edenlere yardım edileceği ve başkalarına bereket kanalları olacakları öğretilir (Yşa.55:1). “İçinden diri su ırmakları akacaktır” ifadesi, kişinin içinden ya da ruhsal yaşamından başkalarına yardım edecek ırmakların akacağı anlamına gelir. Stott küçük yudumlarla içtiğimizi, ama bunların çoğalarak akan ırmakların birbirine kavuştuğu yerde oluşan büyük birikim gibi olduğunu belirtir. Temple şöyle uyarır: “Hiç kimse Tanrı’nın Ruh’unu sahiplenip O’nu kendisine saklayamaz. Ruh olduğu yerde akar; hiç akış yoksa O orada değildir.”

7:39   “Diri su” ifadesinin Kutsal Ruh’u belirttiği açıkça yazılmıştır. 39’uncu ayet, Rab İsa Mesih’i kabul eden herkesin Tanrı’nın Ruh’unu da kabul ettiğini öğrettiğinden çok önemlidir. Başka bir deyişle bazılarının iddia ettiği gibi Kutsal Ruh’un, kişilerin Rab İsa’yı kabul etmelerinden bir süre sonra geldiği düşüncesi doğru değildir. Bu ayet açık ve net bir şekilde Mesih’e iman eden herkesin Ruh’u aldığını belirtir. Rab İsa, bu sözleri söylediğinde Kutsal Ruh henüz verilmemişti. Rab İsa göğe alınıp yüceltildikten sonra, Pentikost gü-nünde Kutsal Ruh indi. O andan sonra, Rab İsa Mesih kabul eden her gerçek inanlıda Kutsal Ruh yaşamaktadır.

E. İsa Konusunda Farklı Düşünceler (7:40-53)

7:40-41   Dinleyenlerden bazıları Rab İsa’nın Musa’nın Tesniye 18:15,18’de sözünü ettiği peygamber olduğuna inandı. Bazıları da İsa’yı Mesih olarak ka-bul etmeye bile hazırdı. Ancak bazıları bunun imkansız olduğunu düşündü. İsa-nın Celile’deki Nasıra’dan geldiğine ve Eski Antlaşma’da, Mesih’in Celile’den geleceğine dair hiç peygamberlik olmadığına inanıyordu.

7:42   Mesih’in Beytlehem köyünden ve Davut’un soyundan geleceğine inanan bu Yahudiler haklıydı. Araştırma zahmetine katlanmış olsalardı, İsa’nın Beytlehem’de doğmuş ve Meryem aracılığıyla doğrudan Davut soyundan gelmiş olduğunu öğrenirlerdi.

7:43   Bu farklı düşüncelerden ve genel bilgisizliklerinden ötürü halk arasında Mesih’ten dolayı ayrılık doğdu. Bu, bugün de böyledir. İnsanlar, İsa Mesih konusunda ayrılmıştır. Bazıları O’nun sadece bizim gibi bir insan olduğunu söyler. Bazıları da O’nun şimdiye kadar yaşamış olan en üstün İnsan olduğunu kabul etmeye isteklidir. Ancak Tanrı’nın Sözüne iman edenler, “Mesih’in her şeyin üzerinde hüküm süren, sonsuza dek övülecek Tanrı” (Rom.9:5) olduğunu bilirler.

7:44   Rab İsa’yı yakalamak için hâlâ çaba sarf ediyorlardı, ama O’nu yakalama konusunda hiç kimse başarılı değildi. Bir kimse Tanrı’nın isteğine sadık kalıp yerine getirdiği sürece yeryüzünde ona engel olabilecek hiçbir güç yoktur. “İşimiz tamamlanıncaya kadar ölümsüzüz.” Rab’bin zamanı henüz gelmemişti ve bu nedenle de insanlar O’na hiçbir şekilde zarar veremedi.

7:45   Ferisilerle başkâhinler, İsa’yı yakalaması için görevlileri göndermişlerdi. Görevliler yanlarında Rab olmadan geri döndüler. Başkâhinlerle Ferisiler buna kızıp görevlilere niçin O’nu getirmediklerini sordular.

7:46   Burada, günahkâr insanların O’nu kabul etmedikleri halde O’ndan iyi bir şekilde söz etmeye zorlandıklarına ilişkin bir örnek var. Anılmaya değer sözleri şöyledir: “Hiç kimse, hiçbir zaman bu adamın konuştuğu gibi konuşmamıştır. Zamanında bu görevlilerin birçok kişiyi dinlemiş oldukları şüphesizdir, ama hiç kimsenin böyle bir yetki, zarafet ve bilgelikle konuştuğunu işitmemişlerdi.

7:47-48   Ferisiler korkutmak amacıyla görevlileri İsa tarafından aldatılmış olmakla suçladılar. Görevlilere, Yahudi halkından hiçbir önderin O’na iman etmediğini anımsattılar. Ne korkunç bir tartışma! Mesih geldiğinde O’nu tanıma konusunda yetersiz kalan Yahudilerin ileri gelenleri için bu bir ayıp aslında.

Bu Ferisiler, sadece Rab İsa’ya iman etmeyi reddetmekle kalmayıp başkalarının da O’na iman etmesine engel olmak istediler. Bu, bugün de geçerlidir. Kurtulmayı istemeyen birçok kişi akraba ve arkadaşlarının da kurtulmasını engellemek için ellerinden gelen her şeyi yapar.

7:49   Ferisiler, burada Yahudi halkından cahil ve lanetli olarak söz ettiler. Savundukları nokta, eğer halk Kutsal Yazıları bilmiş olsaydı İsa’nın Mesih olmadığını bilecekti. Ferisiler daha büyük bir hata yapamazlardı!

7:50   İş bu noktaya gelince Nikodim onlarla konuştu. Nikodim, geceleyin İsa’ya gelip de yeniden doğması gerektiğini öğrenen kişiydi. Nikodim’in gerçekten Rab İsa Mesih’e iman edip kurtulmuş olduğu görülüyor. Burada, Yahudi liderlerinin arasında, Rab’bi için bir şey söylemek amacıyla ortaya çıktı.

7:51   Nikodim’in belirttiği nokta, Yahudilerin İsa’ya adil bir fırsat vermemeleriydi. Yahudi yasası, bir adamı durumunu dinlemeden yargılamazdı. Buna rağmen Yahudi liderlerinin şimdi yaptığı buydu. Gerçeklerden korkuyorlar mıydı? Evet korkuyorlardı.

7:52   Yöneticiler arkadaşlarından birine, yani Nikodim’e tavır almışlardı. Alaylı bir şekilde, ona Celile’li İsa’nın öğrencilerinden biri mi olduğunu sordular. Eski Antlaşma’nın Celile’den çıkan bir peygamberden söz ettiğini bilmiyor muydular? Burada elbette ki, yöneticiler kendi cahilliklerini gösterdiler. Yunus peygamberi hiç mi okumamışlardı? O Celileliydi.

7:53   Çardak bayramı bitmişti. Herkes evine gitti. Bazıları Kurtarıcıya iman etti. Ancak çoğunluk O’nu reddetmişti ve Yahudi halkının önde gelenleri O’ndan kurtulmaya her zamankinden daha çok kararlıydılar. O’nu dinlerine ve yaşam şekillerine karşı bir tehlike olarak görüyorlardı.

F. Zinada Yakalanan Kadın (8:1-11)

8:1   Bu ayet 7’nci bölümün son ayetiyle yakından ilgilidir. Bu bağlantı iki ayeti yan yana koyunca daha iyi görülür: “Bundan sonra herkes evine gitti; İsa ise Zeytin dağına gitti.” Rab, “Tilkilerin ini, gökte uçan kuşların yuvası var, ama İnsanoğlu’nun başını yaslayacak bir yeri yok” demişti.

8:2   Zeytin dağı tapınaktan uzak değildi. Sabah erkenden Rab İsa, Zeytin dağından aşağıya indi. Kidron vadisinden geçti ve tapınağın olduğu kente gel-di. Bütün halk O’nun yanına geliyordu. O da oturup onlara ders vermeye başladı.

8:3   Din bilginleri (Kutsal Yazıların nüshalarını yazan ve öğreten bir grup) ve Ferisiler Rab İsa’ya yanlış bir şey söyletmek için O’nu kandırmaya hevesliydiler; öyle ki ellerinde O’na karşı kullanabilecekleri bir kozları olsun. Zinada yakalanmış bir kadını getirip onu İsa’yı görecek şekilde kalabalığın ortasına çıkarmışlardı.

8:4   Bu kadına karşı yapılan zina suçlaması şüphesiz doğruydu. Bu korkunç günahı işlerken yakalanmış olmasını tartışmak gereksiz. Ama bu günahı işleyen adam neredeydi? Yaşamda, sık sık erkekler de suçlu olmalarına rağmen serbest kalmakta, kadınlar suçlanmaktadır.

8:5   Oynanmak istenen oyun belliydi. Rab’bin, Musa’nın Yasasıyla çelişkiye düşmesini istiyorlardı. Bunu başarırlarsa, o zaman halkı İsa’nın aleyhine döndürebilirlerdi. Rab’be, Musa’nın Yasada zinada yakalanmış kişinin taşlanarak öldürülmesini buyurduğunu anımsattılar. Ferisiler kötü amaçları için Rab’bin karşı gelmesini umut ediyorlardı; bu yüzden bu konuda ne düşündüğünü sordular. Adaletin ve Musa’nın Yasasının, kadının başkalarına bir ibret dersi olarak kullanılmasını talep ettiklerini düşünüyorlardı. Darby şöyle der:

Kişi, kendisinden daha kötü birini bulabilirse, bu onun bozuk yüreğini rahatlatıp sakinleştirir. Başkasının daha büyük olan günahının kendisininkini mazur gösterdiğini sanır; başkasını şiddetli bir şekilde suçlarken kendi kötülüğünü unutur. Bu nedenle günahla sevinir.28

8:6   Rab’be karşı bulunabilecek gerçek bir suçlamaları olmadığı için bir suç uydurmaya çalışıyorlardı. Kadını serbest bırakırsa, Musa’nın Yasasına karşı geleceğini ve O’nu adil olmamakla suçlayacaklarını biliyorlardı. Öte yandan kadını ölüme mahkum ederse, o zaman bunu, O’nun Roma hükümetinin bir düşmanı olduğunu göstermek için kullanabilirlerdi. Hem de O’nun merhametsiz olduğunu söyleyebilirlerdi. İsa eğilmiş, parmağıyla toprağa yazı yazıyordu. Ne yazdığını bilmek imkansızdır. Birçok kişi bildiklerinden oldukça emindir, ama Kutsal Kitap’ın bunu bize anlatmadığı yalın bir gerçektir.

8:7   Tatmin olmayan Yahudiler O’nun bir şey söylemesi için ısrar ettiler. Bunun üzerine İsa, Yasadaki cezanın yerine getirilmesini, ama bunun hiç günah işlememiş kişiler tarafından yapılmasını söyledi. İsa böylece Musa’nın Yasasını destekledi. Kadının, Yasanın cezasından kurtulduğunu söylemedi. Ama yaptığı şey, bütün bu insanları günah işlemiş olmakla suçlamasıydı. Başkalarını yargılamak isteyenlerin kendileri saf olmalıdır. Bu ayet, sık sık günahı mazur göstermek için kullanılır. Bu, herkes hatalı olduğundan, suçlanmadan kurtulma tutumudur. Ancak bu ayet günahı mazur göstermez. Aksine, suçluları hiç yakalanmamış bile olsalar suçlar.

8:8   Kurtarıcı yine eğildi, toprağa yazmaya koyuldu. Bunlar, Rab İsa’nın bir şeyler yazdığının tek kaydıdır ve yazdıkları topraktan çoktan silinmiştir.

8:9   Kadını suçlayanlar vicdanları tarafından suçlandılar. Daha fazla söyleyecek bir şeyleri yoktu. Birer birer gitmeye başladılar. Hepsi, en yaşlısından en gencine kadar suçluydu. İsa’yı, orta yerde duran kadınla yalnız bıraktılar.

8:10   Rab İsa, harika bir lütufla kadına bütün suçlayıcılarının yok olduğunu belirtti. Gözden kaybolmuşlardı. Kadını, tüm kalabalık içinde suçlamaya cesaret edebilecek tek bir kişi yoktu.

8:11   Buradaki Rab sözcüğü “Efendim” anlamındadır. Kadın, “Hiçbiri Efendim” dediğinde Rab şu harika sözleri söyledi: “Ben de seni yargılamıyorum. Git, artık bundan sonra günah işleme!” Rab bu konularda resmi yetkisinin olduğunu iddia etmedi. Bu yetki Roma hükümetindeydi. Ne yargıladı, ne de bağışladı. Bu, o zaman O’nun görevi değildi. Ancak günah işlemekten sakınması gerektiği konusunda kadını uyardı.

Yuhanna’nın ilk bölümünde, “lütuf ve gerçek, İsa Mesih aracılığıyla geldi” gerçeğini öğrendik. İşte burada bunun bir örneği vardır. “Ben de seni yargılamıyorum” sözlerinde lütuf örneğini görüyoruz; “Git, artık bundan sonra günah işleme!” sözleri ise gerçeğin sözleridir. Rab İsa, “Git ve mümkün olduğu kadar az günah işle” demedi. İsa Mesih Tanrı’dır ve standardı da tamamen mükemmelliktir. Hiçbir derecede günahı onaylayamaz. Bunun için de kadının önüne kendi mükemmel standardını koydu.29

G. Dünyanın Işığı İsa (8:12-20)

8:12   Şimdiki yer tapınakta para toplanan yerdir (ayet 20’ye bakın). Kalabalık hâlâ ardından gidiyordu. Onlara dönüp Mesih olduğuna ilişkin önemli birçok konuşmalarından birini yaptı. “Ben dünyanın ışığıyım” dedi. Doğal olarak konuşulursa, dünya günahın karanlığında, cahillikte ve amaçsızlıktadır. Dünyanın ışığı İsa’dır. O’nun dışında günahın karanlığından kurtuluş yoktur. O’nun dışında yaşam yolunda rehberlik, yaşamın gerçek anlamı ve sonsuzluk konularında hiç kimsede bilgi yoktur. İsa, O’nun ardından giden kimsenin karanlıkta yürümeyeceğine, yaşam ışığına sahip olacağına dair söz verdi.

İsa’nın ardından gitmek O’na iman etmek demektir. Birçok kişi, yeniden doğmadan İsa’nın yaşadığı gibi yaşayabileceğini düşünerek yanılır. İsa’nın ardından gitmek tövbe ederek O’na gelmek, O’na Rab ve Kurtarıcı olarak güvenmek ve tüm yaşamını O’na teslim etmek demektir. Bunu yapanlar yaşamda rehberliğe ve mezarın ötesindeki net ve parlak umuda sahip olurlar.

8:13   Ferisiler, İsa’ya yasal bir noktada meydan okudular. O’na kendisi için tanıklık ettiğini anımsattılar. Kişinin kendi tanıklığı yeterli görülmüyordu, çünkü vasat bir insan taraflıdır. Ferisiler, İsa’nın sözlerine şüpheyle yaklaşmada bir sakınca görmediler. Aslında, bunların tamamen gerçek olduğundan şüphelendiler.

8:14   Rab, genellikle iki ya da üç tanığa gerek duyulduğunu kabul etti. Ancak O’nun durumunda, tanıklığı kesinlikle geçerliydi, çünkü O Tanrı’dır. Gök-ten geldiğini ve yine göğe döneceğini biliyordu. Oysa onlar, O’nun nereden geldiğini ve nereye gideceğini bilmiyorlardı. O’nun sadece kendileri gibi bir insan olduğunu düşünüp Tanrı'yla eşit olan sonsuz Oğul olduğuna inanmadılar.

8:15   Ferisiler başkalarını dış görünüşlerine ve sadece insan standartlarına göre yargıladılar. İsa’ya Nasıralı Marangoz olarak durup bakarken daha önce yaşamış olan kişilerden farklı olduğunu düşünmediler. Rab İsa kimseyi yargılamadığını söyledi. Bu, Ferisiler gibi, insanları dünyasal standartlara göre yargılamadığı anlamına gelebilir. Ya da, büyük olasılıkla dünyaya gelme amacının insanları yargılamak değil, onları kurtarmak olduğu anlamındadır.

8:16   Rab yargılasa bile, yargısı adil ve doğrudur. O Tanrı’dır ve yaptığı her şey, O’nu gönderen Baba ile birlikte yapılır. Rab İsa, Ferisilere tekrar ve tekrar Baba Tanrı ile olan birliğini vurguladı. O’na karşı en acı düşmanlığı yüreklerinde harekete geçiren de buydu.

8:17-18   Rab, Musa’nın Yasasının iki tanığın tanıklığını gerektirdiğini kabul etti. Söylediği hiçbir şey bu gerçeği yalanlamak için değildi.

Israr etselerdi, iki tanık bulmak O’nun için zor değildi. Her şeyden önce günahsız yaşamı ve ağzından çıkan sözlerle kendi tanıklığını etti. İkincisi ise Baba’nın, Rab İsa için gökten gelen açıklamaları ve yapması için verdiği mucizelerle tanıklık etmesidir. Mesih, Eski Antlaşma’daki Mesih’le ilgili peygamberlikleri yerine getirdi; bu güçlü kanıta rağmen Yahudi liderleri iman etme konusunda isteksizdi.

8:19   Ferisilerin bir sonraki sorusu şüphesiz küçümsemeyle sorulmuştu. Belki de, “Baban nerede?” derken etraftaki kalabalığa baktılar. İsa, onlara ne O’nun gerçekten kim olduğunu ne de Babasını tanıdıklarını söyleyerek karşılık verdi. Elbette ki, Tanrı ile ilgili bilgisizliklerini şiddetle yadsıyacaklardı. Ama yine de gerçekti. Rab İsa’yı kabul etmiş olsalardı, Babasını da tanırlardı. Ancak kimse Baba Tanrı’yı İsa Mesih’in aracılığı olmadan tanıyamaz. Bu nedenle, Kurtarıcıyı reddetmeleri, Tanrı’yı tanıyıp sevdiklerini içtenlikle iddia etmelerini imkânsız kıldı.

8:20   Burada, önceki ayetlerin, tapınağın para toplanan yerinde geçtiğini öğreniyoruz. Rab, yine kutsal korunma ile kuşatılmıştı ve kimse O’nu yakalamak ya da öldürmek için O’na el süremedi. Saati henüz gelmemişti. Saati, dün-yanın günahları uğruna ölmek için Golgota’da çarmıha gerileceği zamanı belirtir.

Ğ. Yahudilerin İsa’yla Tartışması (8:21-59)

8:21   İsa, yine gelecekle ilgili mükemmel bilgisini gösterdi. Eleştirmenlerine gideceğini, yalnızca ölümünü ve gömülmesini değil, dirilişini ve göğe çıkışını da belirterek söyledi. Yahudi halkı, Mesih’in onları ziyaret ettiğini ve O’nu reddetmiş olduklarını anlamadan, Mesih’i aramaya devam edeceklerdi. Reddettikleri için günahları içinde öleceklerdi (Grekçede “günah” tekildir). Bu, Rab-bin gideceği cennete, sonsuza dek girmekten men edilecekleri anlamına gelirdi. Çok ağır bir gerçek! Rab İsa’yı kabul etmeyi reddedenlerin cennet umudu yok-tur. Tanrı’sız, Mesih’siz, sonsuza dek umutsuz bir şekilde, günah içinde ölmek ne korkunç bir şey!

8:22   Yahudiler, Rab’bin cennete geri dönmekten söz ettiğini anlamadılar. “Gitmek”le ne demek istedi? İntihar ederek onların Kendisini öldürme planlarından kaçacağını mı söylemek istedi? Böyle düşünmüş olmaları çok tuhaf. Kendini öldürecek olsaydı, aynı şeyi yapmaları ve O’nu ölerek izlemelerine hiçbir şey engel olamazdı. Bu, imansızlık karanlığının başka bir örneğidir. Kurtarıcı’nın söylediklerinden bu kadar habersiz ve kalın kafalı olabilmeleri şaşırtıcı görünüyor.

8:23   Hiç kuşkusuz Rab, intihar konusundaki akılsızca imalarını kastederek onlara aşağıdan olduklarını söyledi. Bununla, olaylar üzerindeki görüşlerinin çok aşağılarda olduğunu belirtiyordu. Zaman ve duyu fizikselliğinin üzerine çıkamıyorlardı. Ruhsal anlayışları hiç yoktu. Mesih ise tersine yukarıdandı. Düşünceleri, sözleri ve eylemleri gökseldi. Yaptıkları tek şey bu dünyadan zevk almaktı; oysa O’nun tüm yaşamı bu dünyadan daha saf bir diyardan geldiğini anlatıyordu.

8:24   İsa, bir şeyi vurgulamak için sık sık tekrarlar yaptı. Burada, onları yine ağır bir şekilde günahları içinde öleceklerine dair uyardı. O’na iman etmeyi inatla reddederlerse başka seçenekleri olmayacaktı. Rab İsa’nın dışında günahlardan bağışlanmanın başka bir yolu yoktur ve günahları bağışlanmadan ölenler sonunda cennete giremez. Bu ayetteki O, ima edilse de orijinal metinde bulunmaz. Harfi harfine şöyle okunur: “Ben’im olduğuma iman etmezseniz, günahlarınız içinde öleceksiniz.” Ben’im sözünde, Rab İsa’nın tanrısallığına dair başka bir iddiasını görürüz.

8:25   Yahudiler, Rab İsa’nın öğretişleriyle tamamen şaşkına döndüler. Anlamlı bir şekilde O’na kim olduğunu sordular. Belki bunu, “Kendini ne sanıyorsun da bizimle böyle konuşuyorsun?” dercesine bir iğnelemeyle söylediler. Belki de, O’nun kendisiyle ilgili söyleyeceklerini gerçekten işitmek istiyorlardı. O’nun verdiği karşılık dikkat etmeye değer: “Başlangıçtan beri size ne söyledimse, O’yum.” Vaat edilen Mesih, O idi. Yahudiler, O’nun bunu sık sık söylediğini işitmişlerdi, ama inatçı yürekleri gerçeğe boyun eğmeyi reddetti. Ancak, yanıtının başka bir anlamı daha olabilir: Bir şey söyleyip başka bir şey yapmadı. Öğrettiği her şeyin canlı şekliydi. Yaşamı öğretişiyle uyum içindeydi.

8:26   26’ncı ayetin anlamı açık değildir. Rab, bu imansız Yahudilerle ilgili söyleyebileceği ve yargılayabileceği birçok şeyinin olduğunu söylüyor gibi görünüyor. Kötü düşüncelerini ve yüreklerindeki güdüleri açığa vurabilirdi. Bununla birlikte, itaatkâr bir şekilde, yalnızca Baba’nın kendisine konuşması için verdiklerini söylüyordu. Baba gerçek olduğundan, O’na iman edilmeye ve itaat edilmeye layıktır.

8:27   Yahudiler, bu noktada O’nun kendilerine Baba Tanrı’dan söz ettiğini anlamadılar. Kafalarının iyice karıştığı anlaşılıyor. Daha önce Rab İsa, Tanrı’nın Oğlu olduğunu iddia ettiğinde, Tanrı’yla kendisini eşit kıldığını kavramışlardı. Ama artık anlayamıyorlardı.

8:28   İsa, olacaklar konusunda peygamberlik etti. İlk olarak Yahudiler İnsanoğlu’nu yukarı kaldıracaklardı. Bu çarmıhtaki ölümünü belirtir. Bunu yaptıktan sonra O’nun Mesih olduğunu anlayacaklardı. Bunu depremlerle ve karanlıkla, ama en çok O’nun fiziksel olarak ölümden dirilişiyle anlayacaklardı. Rab’bin sözlerine iyice dikkat edin: “O zaman Ben’im olduğumu anlayacaksınız.” Yine burada O sözcüğü orijinal metinde yoktur. Derin anlamı, “O zaman benim Tanrı olduğumu anlayacaksınız”dır. O zaman hiçbir şeyi kendiliğinden, yani kendi yetkisiyle yapmadığını anlayacaklardı. Dünyaya, yalnızca Ba-ba’nın O’na söylemesi için öğrettiği şeyleri konuşan Biri olarak geldi.

8:29-30   Rab’bin, Baba Tanrı ile olan ilişkisi çok yakındı. Bu ifadelerin her biri, Tanrı’yla olan eşitliğinin bir iddiasıdır. Yeryüzündeki tüm hizmeti boyunca Baba, O’nunla birlikteydi. İsa’yı yalnız bırakmadı. O, her zaman Tanrı’yı hoşnut eden şeyler yaptı. Bu sözler sadece günahsız bir Varlık tarafından söylenebilirdi. İnsan olan anne babadan doğan hiç kimse, gerçekten bu sözleri ağzından çıkaramazdı: “Çünkü ben her zaman O’nu hoşnut edeni yaparım.” Biz sık sık kendimizi hoşnut eden şeyleri yaparız. Bazen arkadaşlarımızı hoşnut etmek için harekete geçeriz. Yalnızca Rab İsa, Tanrı’yı hoşnut edecek şeyleri yapma arzusuyla doluydu.

Bu harika sözler üzerine İsa birçoklarının Kendisine iman ettiğini gördü. Şüphesiz bazıları imanlarında içtendi. Diğerleri Rab’be yalnızca sahte bağlılık göstermek için yüreklendirilmiş olabilirler.

8:31   O zaman İsa, öğrencilerle gerçek öğrenciler arasındaki farkı gösterdi. Öğrenci, kendisinin öğrenci olduğunu açıklar, ama gerçek öğrenci kendisini kesinlikle Rab İsa Mesih’e adar. Gerçek öğrenciler şu özelliğe sahiptir: O’nun sözüne bağlı kalırlar. Bu, Mesih’in öğretişlerine devam ettikleri anlamındadır. O’ndan ayrılmazlar. Gerçek imanın süreklilik özelliği bulunur. O’nun sözüne bağlı kalarak kurtulmuyorlar, ama kurtuldukları için O’nun sözüne bağlı kalırlar.

8:32   Her gerçek öğrenciye “gerçeği bileceği ve gerçeğin onu özgür kılacağı” vaadi verilmiştir. Yahudiler gerçeği bilmiyordu ve kötü bir kölelik altındaydılar. Cahillik, hata, günah, yasa ve batıl inançların kölesiydiler. Rab İsa’yı gerçekten tanıyanlar, günahtan kurtulup ışıkta yürürler ve Tanrı’nın Kutsal Ruh’uyla yönlendirilirler.

8:33   Orada duran Yahudilerden bazıları, Rab’bin özgür kılınmayla ilgili sözlerini işittiler. Hemen o anda buna gücendiler. İbrahim’in soyundan gelmekle övünüp hiçbir zaman kimseye kölelik etmemiş olduklarını söylediler. Ama bu doğru değildi. Mısırlılara, Asurlulara, Babillilere, Perslilere, Greklere kölelik etmiş olup şimdi de Romalılara kölelik ediyorlardı. Bunun ötesinde, Rab İsa’yla konuşurlarken bile günaha ve Şeytan’a köleydiler.

8:34   Rab’bin, günahın köleliğinden söz ettiği açıktır. Kendisini dinleyenlerine günah işleyen herkesin günahın kölesi olduğunu anımsattı. Bu Yahudiler dindar görünüyorlardı, ama işin aslı şuydu: Dürüst değillerdi, saygısızdılar ve yakında katil olacaklardı. Çünkü daha şimdiden Tanrı’nın Oğlu’nun ölümünü planlıyorlardı.

8:35   Sonra, İsa köle ve oğulu karşılaştırdı. Kölenin orada sonsuza dek kalabileceğine dair herhangi bir güvencesi yoktu; oysa oğul evde rahattı. “Oğul” sözcüğü Tanrı’nın Oğlu’na aitse ya da Mesih’e iman ederek Tanrı’nın çocukları olanlara aitse de, Rab İsa’nın bu Yahudilere, oğullar olmadıklarını, tersine herhangi bir zamanda dışarı atılabilecek köleler olduklarını söylediği açıktır.

8:36   Bu ayetteki Oğul, şüphesiz Mesih’in kendisini belirtir. O’nun tarafından özgür kılınanlar, gerçekten özgür kılınmıştır. Bu, kişi Kurtarıcıya geldiğinde ve O’nda sonsuz yaşama sahip olduğunda, o kişinin günahın, bağnazlığın, batıl inancın ve cinciliğin köleliğinden özgür kılındığı anlamına gelir.

8:37   Rab, fiziksel soy söz konusu olduğunda, bu Yahudilerin İbrahim’in soyundan olduklarını kabul etti. Ancak İbrahim’in ruhsal tohumundan olmadıklarını belirtti. İbrahim gibi imanlı değillerdi. Rab İsa’yı öldürmeye çalışıyorlardı, çünkü O’nun öğretişinin yüreklerinde yeri yoktu. Bu, Mesih’in sözlerinin, yaşamlarını etkilemesine izin vermedikleri anlamına gelir. O’nun öğretişine karşı direndiler; O’na teslim olmayacaklardı.

8:38   İsa’nın onlara öğrettiği şeyler, Baba tarafından anlatmakla görevlendirildiği şeylerdi. O ve Babası o kadar birdiler ki, konuştuğu sözler Baba Tan-rı’nın sözleriydi. Rab İsa Babasını, yeryüzünde iken mükemmel bir şekilde tem-sil etti. Yahudiler ise, bunun tersine, babalarından öğrenmiş oldukları şeyleri yaptılar. Rab İsa, onların yeryüzündeki babalarını değil, Şeytan’ı kastediyordu.

8:39   Bir kere daha Yahudiler, İbrahim’le olan akrabalıklarını öne sürdüler. İbrahim’in babaları olmasıyla övündüler. Bununla birlikte Rab İsa, İbrahim’in soyundan (ayet 37) olmalarına karşın, onun çocukları olmadıklarını belirtti. Genellikle çocuklar anne babaları gibi bakarlar, yürürler ve konuşurlar. Ama bu Yahudiler için geçerli değildi. Yaşamları İbrahim’inkinin tersiydi. Bedensel olarak İbrahim’in soyundan olmalarına karşın, ahlâksal açıdan Şeytan’ın çocuklarıydılar.

8:40   Rab, onlarla İbrahim arasındaki farkın belirli bir örneğini vermek için devam etti. İsa, onlara yalnızca gerçeği bildirmek için dünyaya gelmişti. Öğretişine gücenip sürçtüler ve bu nedenle O’nu öldürmeye çalıştılar. İbrahim bunu yapmadı. Gerçeğin ve doğruluğun yanında yer aldı.

8:41   Babalarının kim olduğu belliydi, çünkü onun gibi davrandılar. Babalarının, yani Şeytan’ın, yaptıklarını yaptılar. Yahudiler, Rab’bi evlilik dışı cinsel ilişkiden doğmakla suçluyor olabilirler. Ancak birçok Kutsal Kitap öğrencisi evlilik dışı cinsel ilişki ile zina arasındaki ilişkiyi görebilir. Yahudiler hiçbir zaman ruhsal zina işlemediklerini söylüyorlardı. Tanrı’ya daima sadık kalmışlardı. Babaları olarak kabul ettikleri tek kişi O’dur.

8:42   Rab onlara, Tanrı’yı sevmiş olsalardı Tanrı’nın göndermiş olduğu kişi olan O’nu da seveceklerini anımsatarak iddialarının sahteliğini gösterdi. Herhangi bir kimsenin Tanrı’yı sevdiğini iddia etmesi saçmalıktır. İsa, Tan-rı’dan çıkıp geldiğini söyledi. Bu, O’nun daima Tanrı’nın biricik Oğlu olduğu anlamına gelir. Oğul’un Baba ile olan ilişkisi sonsuzluklar boyunca vardı. Onlara Tanrı’dan geldiğini de anımsattı. Açıkçası, varlığının öncesiz olduğunu ifade ediyordu. Yeryüzünde görünmeden çok önce, Baba ile yaşadı. Ancak Baba, O’nu dünyanın Kurtarıcısı olması için dünyaya gönderdi ve bunun için itaatkâr Biri olarak geldi.

8:43   43’üncü ayette “söylediklerim” ile “sözüm” arasında fark vardır. Mesih’in sözü, öğrettiği şeyleri belirtir. Söyledikleri ise, gerçeklerini ifade etmek için kullandığı sözleri belirtir. Söylediklerini bile anlayamadılar. Ekmekten söz ettiğinde, yalnızca fiziksel ekmeği düşündüler. Sudan söz ettiğinde ise bunun ruhsal suyla bağlantısını hiçbir zaman kurmadılar. O’nun söylediklerini anlayamamalarının nedeni ne idi? Çünkü O’nun öğretişlerine dayanmak istemiyorlardı.

8:44   Şimdi Rab İsa onlara açıkça babalarının İblis olduğunu söyledi. Bu, inanlıların Tanrı’dan doğdukları şekilde, onların İblis’ten doğmuş oldukları anlamında değildi. Aksine, Augustine’nin dediği gibi, İblis’e uyduklarından onun çocuklarıydılar anlamındadır. İblis’in yaşadığı şekilde yaşayarak onunla olan ilişkilerini gösterdiler. “Babanızın arzularını yerine getirmek istiyorsunuz” sözleri onların yüreklerindeki niyeti ya da eğilimi ifade eder.

İblis başlangıçtan beri katildi. Adem’e ve tüm insanlığa ölüm getirdi. Yalnızca katil olmakla kalmayıp yalancıydı da. Gerçeğe bağlı kalmadı. Çünkü onda gerçek yoktur. Yalan söylediği zaman, sırf kendininkilerden söyler. Yalanlar onun varlığına şekil vermiştir. Yalancıdır ve yalanın babasıdır. Yahudiler İblis’e iki şekilde uydular. Katildiler, çünkü yüreklerindeki niyet, Tanrı’nın Oğlu’nu öldürmekti. Yalancıydılar, çünkü Tanrı’nın Babaları olduğunu söylediler. Dindar ve ruhani kişiler gibi göründüler, ama yaşamları kötüydü.

8:45   Kendilerini yalana verenler, gerçeği ayırt etme kapasitelerini kaybederler. İşte Rab İsa, bu insanların önünde duruyordu ve daima gerçeği konuşmuştu. Buna rağmen, O’na iman etmeyeceklerdi. Bu, onların gerçek karakterlerinin kötü olduğunu gösterdi. Lenski bunu çok iyi dile getirmiştir:

Çürümüş bir zihin gerçekle karşılaştığında, yalnızca itiraz eder; bu gerçekten farklı olanla karşılaştığında ise, bu farklılığı kabul etmek için neden arar ve görür.30

8:46   Böyle sözleri gerçekten yalnızca Mesih, Tanrı’nın günahsız Oğlu söy-leyebilirdi. Dünyada, O’nu bir tek günahla suçlayabilecek bir kişi bile yoktu. O’nun karakterinde hiçbir bozukluk yoktu. Yalnızca gerçeği anlatıyordu, ama yine de O’na iman etmiyorlardı.

8:47   Eğer bir kişi Tanrı’yı gerçekten severse, Tanrı’nın sözlerini işitir ve itaat eder. Yahudiler, Kurtarıcı’nın bildirisini reddederek gerçekten Tanrı’ya ait olmadıklarını gösterdiler. 47’nci ayette, Rab İsa’nın Tanrı’nın sözlerini söylediğini iddia ettiği bellidir. Bunda hiçbir yanlış anlama olamaz.

8:48   Yahudiler bir kere daha kötü sözler sarf ettiler, çünkü Rab İsa’nın sözlerine başka bir şekilde karşılık veremediler. O’na Samiriyeli derken, anlamsız bir şekilde etnik bir aşağılamada bulundular. Saf bir Yahudi değildi; İsrail’in düşmanıydı. Hem de O’nu cinli olmakla suçladılar. Bununla şüphesiz de-li olduğunu söylemek istediler. Onlara göre yalnızca aklını kaçırmış biri İsa’nın öne sürmüş olduğu iddialarda bulunabilirdi.

8:49   İsa’nın düşmanlarına hiddetlenmeden karşılık vermesine dikkat edin. Öğretişleri cin çarpmış birinin sözleri değildi, aksine Baba Tanrı’yı onurlan-dırmaya çalışanın sözleriydi. İşte bunun için deli olduğundan değil, tamamen gökteki Babasının işleriyle ilgili olduğundan O’nu aşağılıyorlardı.

8:50   Hiçbir zaman kendini yüceltmeyi istemediğini anlamış olmaları gerekirdi. Yaptığı her şey Babasına yücelik getirmek için hesaplanmıştı. O’nu aşa-ğıladıkları için onları suçlamasına rağmen bu, O’nun kendi yüceliğini istediği anlamında değildi. Sonra Rab şu sözleri ekledi: “Bunu isteyen ve yargılayan biri vardır.” Burada geçen ‘Biri’ sözcüğü, elbette ki Tanrı’yı belirtir. Baba Tanrı, biricik Oğlu için yücelik isteyecek ve O’na bu yüceliği vermeyenleri yargılayacaktı.

8:51   Yine Rab İsa’nın o görkemli sözlerinden birini görüyoruz; yalnızca Tanrı olan birinin söyleyebileceği sözler. Sözler, bilinen etkili ifadeyle sunuldu: “Size doğrusunu söyleyeyim.” İsa, sözüne uyan kimsenin ölümü asla görmeyeceğini vaat etti. Bu, fiziksel ölümü belirtemez, çünkü her gün Rab İsa’ya iman etmiş birçok kişi ölüyor. Belirtilen nokta ruhsal ölümdür. Rab, Kendisine iman etmiş olanların sonsuz ölümden kurtulacağını ve asla cehennem acısı çekmeyeceklerini söylüyordu.

8:52   Yahudiler şimdi İsa’nın her zamankinden daha çok “deli” olduğuna inandılar. O’na İbrahim’in ve peygamberlerin hepsinin ölü olduğunu anımsattılar. Buna rağmen O’nun sözüne uyan kimsenin ölümü asla tatmayacağını söylemişti. Bu sözlerle nasıl uzlaşılabilir?

8:53   Aslında Rab’bin, babaları İbrahim’den ve peygamberlerden üstün olduğunu iddia ettiğini kavradılar. İbrahim de, diğer peygamberler de ne kendilerini ne de başkalarını ölümden kurtaramadılar. İşte burada insanları ölümden kurtarabileceğini iddia eden Biri vardı. Kendisini atalardan üstün görüyor olmalıydı.

8:54   Yahudiler, İsa’nın dikkati kendi üstüne çekmeyi istediğini sandılar. İsa ise durumun hiç de böyle olmadığını onlara anımsattı. O’nu onurlandıran Baba, sevdiklerini ve hizmet ettiklerini söyledikleri Tanrı idi.

8:55   Yahudiler, Tanrı’nın babaları olduğunu söylediler, ama aslında O’nu tanımıyorlardı. Buna rağmen burada, Baba Tanrı’yı tanıyan, O’nunla eşit olan ile konuşuyorlardı. İsa’nın Baba ile eşit olduğunu yadsımasını istediler, ama O bunu yaparsa yalancı olacağını söyledi. Baba Tanrı’yı tanıyor ve sözüne uyuyordu.

8:56   Yahudiler, İbrahim’i tartışma konusu yapmakta ısrarlı olduklarından, Rab onlara İbrahim’in Mesih’in gününü dört gözle beklemiş olduğunu ve bu-nu imanla görmüş olup sevindiğini anımsattı. Rab İsa, İbrahim’in dört gözle beklemiş olduğu Kişi olduğunu söylüyordu. İbrahim’in imanı, Mesih’in gelişine dayanmaktaydı.

İbrahim, Mesih’in gününü ne zaman gördü? Belki de İshak’ı Tanrı’ya kurban olarak sunmak için götürdüğü Moriya dağında gördü. Mesih’in ölümü ve dirilişi ile ilgili her şey ortadaydı ve İbrahim’in bunu imanla görmüş olması mümkündür. Bu nedenle, Rab İsa kendisinin Eski Antlaşma’da Mesih’le ilgili geçen tüm peygamberliklerin tamamlandığı kişi olduğunu iddia etti.

8:57   Yahudiler bir kez daha tanrısal gerçeği anlama konusundaki yetersizliklerini gösterdiler. İsa, “İbrahim günümü göreceği için sevinçle coşmuştu” demişti, ama onlar sanki İbrahim’i görmüş olduğunu söylemiş gibi yanıtladılar. Burada büyük bir fark var. Rab İsa aslında burada İbrahim’den daha üstün olduğunu belirtiyor. Rab İsa, İbrahim’in düşünce ve umutlarının konusuydu. İbrahim, Mesih’in gününü imanla dört gözle bekledi.

Yahudiler bunu anlayamadı. İsa’nın daha elli yaşında bile olmadığı mantığını yürüttüler (Aslında o zaman yalnızca otuz üç yaşındaydı). İbrahim’i nasıl görmüş olabilirdi?

8:58   Rab İsa burada yine Tanrı olduğuna dair net bir açıklama yaptı. “İbrahim doğmadan önce ben vardım” demedi. Bu, sadece İbrahim’den önce var olduğu anlamına gelebilir. Aksine, O Tanrı’nın adını kullandı: Ben Varım. Rab İsa Baba Tanrı’yla sonsuzluklar boyunca yaşamıştı. Hiçbir zaman oluştuğu ya da var olmadığı bir zaman olmadı. Bu nedenle, “İbrahim doğmadan önce ben varım” dedi.

8:59   Yahudiler hemen İsa’yı öldürmeye çalıştılar, ama O gizlenip tapınaktan çıktı. İsa, “İbrahim doğmadan önce ben varım” dediğinde Yahudiler O’nun tam olarak ne demek istediğini anladılar. Bu nedenle O’nu taşlamaya çalıştılar, çünkü bu onlar için küfürdü. Mesih’in aralarında durduğu gerçeğini kabul etmeye isteksizdiler. O’na, üzerlerinde egemenlik sürdürtmeyeceklerdi!

H. Altıncı Belirti: Kör Doğan Bir Adam İyileştiriliyor (9:1-12)

9:1   Bu olay, İsa tapınak bölgesinden çıkarken ya da 8. bölümdeki olaylardan bir süre sonra meydana gelmiş olabilir. Durumunun umutsuzluğunu ve gör-mesini sağlayan mucizenin harikalığını göstermek için adamın doğuştan kör olduğu kaydedilmiştir.

9:2   Öğrenciler tuhaf bir soru sordular. Körlüğün adamın kendi günahından mı yoksa anne babasının günahından mı kaynaklandığını merak ettiler. Adam zaten kör doğmuşken, nasıl kendi günahından kaynaklanabilirdi? Bir çeşit reenkarnasyona, yani ölülerin canlarının yeni bir bedende yeryüzüne döndüğüne mi inanıyorlardı? Yoksa doğumundan sonra onun işleyeceği günahları Tanrı bildiği için kör doğmuş olabileceğini mi öne sürüyorlardı? Körlüğün doğrudan ailedeki günahla bağlantılı olduğunu düşündükleri bellidir. Bunun mutlaka böyle olmasının gerekmediğini biliyoruz. Bütün hastalıklar, elemler ve ölüm dünyaya günahın sonucu olarak girmelerine rağmen, her acının kişinin işlediği günahlar nedeniyle çekildiği doğru değildir.

9:3   İsa adamın ya da anne babasının günah işlememiş olduğunu söylemek istemedi. Aksine, körlüğün yaşamlarındaki günahın doğrudan sonucu olmadığını söylemek istedi. Tanrı bu adamın kör doğmasına Tanrı’nın yüce işlerinin görülmesinde araç olabilmesi için izin vermişti. Adam doğmadan önce Rab İsa bu kör gözlere görüş kazandıracağını biliyordu.

9:4   Kurtarıcı, çarmıha gerilmeden önce, aşağı yukarı üç yıllık hizmet döneminin olduğunu anlıyordu. O zamanın her dakikası, Tanrı için çalışarak geçirilmeliydi. Burada doğuştan kör olan bir adam vardı. Sept günü olmasına karşın Rab İsa onu iyileştirecek bir mucize yapmalıydı. Kısa bir süre sonra hizmet zamanı son bulacaktı ve artık burada, yeryüzünde olmayacaktı. Bu, Mesih’te olan herkese dünyadaki yaşamın hızla geçtiğini ve yeryüzündeki hizmetimizin ebediyen sona ereceği gecenin geleceğini ciddi olarak anımsatır. Bunun için bize verilen zamanı Rab’be makbul bir şekilde hizmet ederek kullanmalıyız.

9:5   İsa, dünyada bir insan olarak bulunduğunda doğrudan ve özel bir şekilde dünyanın ışığı idi. Mucizeler yaparken ve halka öğretirken, dünyanın ışığını gözlerinin tam önünde dururken gördüler. Rab İsa hâlâ dünyanın Işığıdır ve O’na gelen herkese, karanlıkta yürümeyecekleri vaat edilmiştir. Bununla birlikte Rab, bu ayette özellikle yeryüzündeki hizmetinden söz ediyordu.

9:6   Bize, İsa’nın neden toprakla tükürüğü karıştırıp kör adamın gözlerine sürdüğü anlatılmıyor. Bazıları adamın göz kürelerinin olmadığını ve Rab İsa’nın göz küreleri vererek onları yarattığını öne sürdü. Bazıları da, köre görüş verirken, Rab İsa’nın dünyanın gözünde çoğunlukla hor görülen yöntemleri kullandığını öne sürmüştür. Amaçlarını gerçekleştirirken sıradan şeyleri kullandı. Tan-rı bugün bile, ruhsal açıdan kör olanlara görüş verirken, yeryüzünün toprağından yaratılmış olan kişileri kullanıyor.

9:7   Rab, kör adamın imanını, ona gidip Şiloha havuzunda yıkanmasını söyleyerek harekete davet etti. Kör olmasına karşın, yine de havuzun yerini herhalde biliyordu ve kendisine söyleneni yapabilirdi. Kutsal Yazılar Şiloha’nın Gönderilmiş anlamına geldiğini belirtir. Belki de bu Mesih’i (“Gönderilmiş” Olan) işaret eder. Bu mucizeyi yapan Kişi, Baba Tanrı tarafından dünyaya gönderilmişti. Kör adam gidip havuzda yıkandı ve gözleri açıldı. Bu olay, görüşünün iyileştirildiği bir durum değildi, çünkü daha önce hiç görmemişti. Mucize o an gerçekleşti ve adam gözlerini hemen kullanmaya başladı. İçinde yaşamış olduğu dünyaya ilk defa bakabilmek onun için ne hoş bir sürpriz olmuştur!

9:8-9   Adamın komşuları şaşıp kaldı. Adamın uzun zamandır oturup dilenen adamla aynı kişi olduğuna inanamıyorlardı (Bir kişi kurtulduğunda da böyle olmalı. Komşularımız bizdeki farkı görebilmeli). Kimi, aynı adam olduğunda ısrar etti. Kimi de –bu kadar emin olamayanlar– yalnızca bir benzerliğin olduğunu kabul ettiler. Ancak adam kör doğmuş olanın kendisi olduğunu söyleyerek bütün kuşkuyu ortadan kaldırdı.

9:10   İsa ne zaman bir mucize yapsa bu, insanların yüreğinde bir çok soruyu harekete geçirir. Bu sorular, sık sık inanlıya Rab için tanıklık etme fırsatını verir. Halk, olaydan sonra adama, bu işin nasıl gerçekleştiğini sordu.

9:11   Tanıklığı yalın, ama inandırıcıydı. İyileşmesindeki gerçekleri, mucizeyi yapanı onurlandırarak tekrar etti. Adam, o zaman Rab İsa’nın kim olduğunu anlamadı. O’ndan sadece “İsa adındaki adam” diye söz etti. Ama daha sonra adamın anlayışı arttı ve İsa’yı tanımaya başladı.

9:12   Rab İsa Mesih’le ilgili olarak tanıklık ettiğimizde, başkalarının yürek-lerinde O’nu tanımak için istek yaratırız.

I. Yahudilerin Muhalefeti Artıyor (9:13-41)

9:13   Mucizenin neden olduğu içten hevesle bazı Yahudiler önceleri kör olan adamı Ferisilere götürdüler. Dini liderlerin bu adamın iyileştirilmesine ne kadar kızacaklarını herhalde anlamamışlardı.

9:14   İsa, mucizeyi Sept günü yapmıştı. Eleştirmeye hazır Ferisiler, Tan-rı’nın hiçbir zaman Sept günü ile merhamet ya da iyilik eylemini engellemeyi amaçlamadığını anlamadılar.

9:15   Adamın eline, İsa için tanıklık etme fırsatı geçti. Ferisiler de adama gözlerinin nasıl açıldığını sorduklarında, basit hikâyeyi bir kez daha dinlediler.

9:16   Şimdi İsa’nın kim olduğu konusunda başka bir ayrılık doğdu. Feri-silerin bazıları cesurca İsa’nın Tanrı’dan olamayacağını, çünkü Sept gününe uymadığını ilan ettiler. Başkaları da böylesine harika bir mucizeyi günahkâr birinin yapamayacağı sonucuna vardılar. İsa halk arasında sık sık ayrılığa neden oldu. İnsanlar taraf tutmaya zorlandılar: Ya O’nun tarafında ya da O’nun kar-şısında olacaklardı.

9:17   Ferisiler önceleri kör olan adama İsa hakkında ne düşündüğünü sordular. O, daha İsa’nın Tanrı olduğunu anlamamıştı. İmanı ancak İsa’nın bir peygamber olduğunu kabul edecek boyuta varmıştı. Onun gözünü açmış olanın, Tanrı tarafından gönderildiğine ve tanrısal bir bildirisi olduğuna inanı-yordu.

9:18-19   Yahudilerden birçoğu, hâlâ böyle bir mucizenin gerçek olduğuna inanmak istemiyordu. Bunun için adamın anne babasının ne söyleyeceğini işitmek için onları çağırdılar.

Bir çocuğun kör olarak doğup doğmadığını anne babasından daha iyi kim bilebilirdi? Tanıklıkları kesinlikle ikna edici olacaktı. Böylece Ferisiler onlara adamın oğulları olup olmadığını ve gözünün nasıl açıldığını sordular.

9:20-21   Anne babasının tanıklığı olumluydu. Bu, onların oğluydu ve üzüntüyle geçen yıllar boyunca onun hep kör durumda olduğunu biliyorlardı.

Bunun ötesine gitmek istemiyorlardı. Gözünün nasıl açıldığını ya da gözünü açanın kim olduğunu bilmediklerini söylediler. Ferisileri oğullarına yönelttiler. O kendisi için konuşabilirdi.

9:22-23   22’nci ayet anne babanın korkusunu açıklıyor. İsa’nın Mesih olduğunu açıkça söyleyenin havra dışı edileceğini duymuşlardı. Aforoz edilmek, bir Yahudi için çok ciddi bir konuydu. Böylesine ağır bir bedel ödemek istemiyorlardı. Bu, hem kazanç yollarını, hem de Yahudi dininin bütün ayrıcalıklarını kaybetmeleri demekti.

Anne ve baba Yahudi yöneticilerden korktukları için tanıklığı oğullarına havale ettiler.

9:24   “Tanrı’yı yücelt” sözlerinin iki anlamı olabilir. Her şeyden önce bu bir ant içme şekli olabilir. Belki de Ferisiler, “Şimdi gerçeği söyle. Biz bu ada-mın günahkâr olduğunu biliyoruz” diyorlardı. Ya da, Ferisiler mucize için yüceliğin Tanrı’ya verilmesini ve İsa’nın onurlandırılmamasını talep ediyor-lardı; çünkü Ferisiler O’nu günahkâr bir insan olarak görüyorlardı.

9:25   Ferisiler, her defasında başarısızlıkla karşılaştılar. Rab İsa’yı her aşağılamaya çalıştıklarında, çabaları O’na daha çok onur getirmekle sonuçlandı. Adamın buradaki tanıklığı güzeldi. İsa’nın kimliği hakkında çok şey bilmiyor-du, ama bildiği bir şey vardı: Kördü ve şimdi görüyordu. Bu hiç kimsenin yad-sıyamayacağı bir tanıklıktı.

Bu durum yeniden doğanlar için de böyledir. Dünya kuşkulanabilir, alay edebilir ve küçümseyebilir, ama biz bir zamanlar kayıp olduğumuzu ve şimdi Tanrı’nın lütfuyla kurtulduğumuzu söylediğimizde, tanıklığımızı yadsıyamazlar.

9:26-27   Ondan ayrıntıları tekrar etmesini isteyerek sorgulamaya yeniden başladılar. Açıkça belliydi ki, önceleri kör olan adam artık kızmıştı. Onlara durumu anlatmış olduğunu, ama dinlemediklerini anımsattı. Niçin yeniden işitmek istiyorlardı? İsa’nın öğrencileri mi olmaya niyetliydiler? Bu, açıkça iğnelemek için sorulmuştur. İsa’dan nefret ettiklerini ve O’nun ardından gitmeye dair hiçbir arzularının olmadığını çok iyi biliyordu.

9:28   “Çamur at, bulaşmasa da izi kalır” denir. Burada olan da budur. Ferisiler bu adamın tanıklığını geçersiz kılma konusunda tamamen yetersiz kalmışlardı; bunun için de onu kötülemeye başladılar. Onu, sanki dünyadaki en kötü şeymiş gibi, İsa’nın öğrencisi olmakla suçladılar! Sonra da, sanki dünyada mümkün olan en üstün şeymiş gibi, Musa’nın öğrencileri olduklarını açıkladılar.

9:29   Ferisiler, “Tanrı Musa’yla konuştu” dediler, ama İsa’dan, önem ver-meyerek söz ettiler. Musa’nın yazılarına inanmış olsalardı, İsa’yı, Rableri ve Kurtarıcıları olarak kabul ederlerdi. Hem de biraz düşünmüş olsalardı, Musa’nın hiçbir zaman kör doğmuş birinin gözlerini açmadığının farkına varırlardı. Aralarında Musa’dan üstün olan biri vardı, oysa bunu anlamadılar.

9:30   Adamın iğneli sözleri şimdi iyice keskinleşti. Bu, Ferisilerin beklemediği bir şeydi. Aslında adam onlara, “Siz İsrail’in yöneticilerisiniz. Yahudi halkının öğretmenlerisiniz. Aranızda körlerin gözünü açmaya gücü olan Biri var ama “siz O’nun nereden geldiğini bilmiyorsunuz.” Ayıp size!

9:31   Adam tanıklığında gittikçe cesurlaşıyordu. İmanı büyüyordu. Onlara, genel kural olarak Tanrı’nın günahkârları dinlemediğini ya da onlar aracılığıyla mucizeler yapmadığını anımsattı. Tanrı kötüleri onaylamaz ve yüce işler yapmaları için bu tür kişilere güç vermez. Öte yandan Tanrı’ya tapanlar Tan-rı’nın övgüsünü kazanırlar ve Tanrı’nın onayından emin olurlar.

9:32-33   Bu adam insanlık tarihi boyunca kör doğup da gözleri açılan ilk kişi olduğunu anladı. Ferisilerin böyle bir mucizeye tanıklık edip de, bu mucizeyi yapan kişide kusur bulmalarını anlayamadı. Rab İsa Tanrı’dan olmasaydı, böyle bir mucize yapamazdı.

9:34   Ferisiler yine kötülemeye başladı. Bu adamın körlüğünün günahlarının doğrudan bir sonucu olduğunu ima ettiler. Onlara öğretmeye ne hakkı vardı? Oysa öğretmek için her nedeni vardı; Ryle’in dediği gibi, “Kutsal Ruh’un öğ-retişi, rütbesi ve eğitimi yüksek olanlardan çok, hor görülenler arasında görü-lür.” Onu dışarı attılar denirken, bunun tapınaktan dışarı atılmasından daha çok şeyi belirtmesi olasıdır. Galiba Yahudi dininden aforoz edildiği anlamın-dadır. Buna rağmen aforoz edilmenin nedeni ne idi? Kör doğmuş bir adamın Sept gününde gözlerinin açılmış olmasıydı. Bu mucizeyi yapandan kötü bir şekilde söz etmediği için aforoz edildi.

9:35   İsa, bu adamı arayıp buldu. Sanki İsa şöyle demiş gibidir: “Eğer onlar seni istemiyorsa, ben seni kabul ediyorum.” İsa uğruna kovulanlar, hiçbir şey kaybetmeyip O’nun kişisel samimiyetinden ve arkadaşlığından büyük bir bereket kazanırlar. Rab İsa’nın, Tanrı’nın Oğlu olarak kendisine iman etmesi sürecinde bu adamı nasıl yönlendirdiğine dikkat edin! Sadece, “Sen İnsanoğlu’na iman ediyor musun?” diye sordu.

9:36   Fiziksel görüşe kavuşmuş olmasına karşın adamın hâlâ ruhsal görüşe ihtiyacı vardı. Rab’be iman edebilmesi için İnsanoğlu’nun kim olduğunu sor-du. Burada “Rab” sözcüğüyle adam sadece “Efendim” demek istiyordu.

9:37   İsa şimdi kendisini adama Tanrı’nın Oğlu olarak tanıtıyor. Onun gözünü açan ve yaşamında imkansız olanı yapan sadece bir insan değildi. Görmüş olduğu ve şimdi kendisiyle konuşan Tanrı’nın Oğlu’ydu.

9:38   Adam sade ve tatlı bir şekilde Rab İsa’ya iman edip diz çöktü ve O’na tapındı. Şimdi iyileşmiş biri olduğu gibi, aynı zamanda kurtulmuş biriydi de. Bu, yaşamında ne büyük bir gündü! Hem fiziksel hem de ruhsal gözleri açılmıştı.

Önceleri kör olan adamın Rab’be, İsa’nın Tanrı’nın Oğlu olduğunu öğreninceye kadar tapınmadığına dikkat edin. Zeki bir Yahudi olarak bir insan tapınamazdı. Ama onu iyileştirenin Tanrı’nın Oğlu olduğunu öğrenir öğrenmez O’na tapındı; Bunun nedeni İsa’nın onun için yaptıkları değil, kimliğiydi.

9:39   İlk bakışta bu ayet Yuhanna 3:17’yi, (“Tanrı, Oğlunu dünyayı yargılamak için dünyaya göndermedi...”) yadsır gibi görünüyor. Ancak burada bir çelişki yoktur. Mesih’in dünyaya geliş amacı yargılamak değil, kurtarmaktı. Bu-nunla birlikte yargı, O’nu kabul etmeyenler için kaçınılmaz bir sonuçtu.

Müjde bildirisinin iki etkisi vardır. Görmediklerini kabul edenlerin gözleri açılır. Ancak Rab İsa’sız mükemmel bir şekilde görebildikleri konusunda ısrar edenlerin körlüğü ağırlaşır.

9:40   Bazı Ferisiler, Rab İsa’nın kendilerinden ve kendi körlüklerinden söz ettiğini anladılar. Bunun için O’na gelip yüzsüzce onların da kör olduğunu mu ima ettiğini sordular. Sorularına olumsuz bir yanıt alacaklarını umuyorlardı.

9:41   Rab’bin yanıtı aşağıdaki gibi açıklanabilir: “Eğer kör ve günahkâr olduğunuzu ve bir Kurtarıcıya ihtiyacınız olduğunu kabul ederseniz, o zaman günahlarınız bağışlanabilir ve kurtulabilirsiniz. Ancak siz, hiçbir şeye ihtiyaç duymadığınızı söylüyorsunuz. Doğru (salih) olduğunuzu ve günahınızın olmadığını iddia ediyorsunuz. Bu nedenle günahlarınız için bağış yoktur.” İsa, “...günahınız olmazdı” dediğinde, tamamen günahsız olacaklarını kastetmedi. Ancak karşılaştırma yapılarak konuşulduğunda, günahsız olacaklarını söylemek istedi. Keşke, O’nu Mesih olarak tanımadıkları için kör olduklarını kabul etselerdi. O zaman bu günahları, hem görüyoruz deyip hem de O’nun Tanrı’nın Oğlu olduğunu inkâr etmeleri gibi korkunç bir günahın yanında hiç kalırdı.

İ. İsa, Koyunların Kapısı (10:1-10)

10:1   Bu ayetler 9. bölümün son kısmıyla yakından bağlantılıdır. Orada Rab İsa, İsrail halkının üzerinde hak sahibi çobanlar olduklarını iddia eden Feri-silerle konuşmuştu. Rab İsa burada özellikle onlara işaret etti. Söylemek üzere olduğu şeyin ciddiyeti “Size doğrusunu söyleyeyim” ifadesiyle belirtilir.

Ağıl, koyunların gecelediği kapalı yerdi. Etrafı çitle çevriliydi, kapı olarak kullanılan bir aralığı vardı. Buradaki ağıl Yahudi halkını belirtir.

Yahudi halkına, onların ruhsal yöneticileri ve rehberleri olduklarını söyleyen birçok kişi geldi. Onlar, kendi kendilerini halkın mesihleri olarak atamışlardı. Ancak Eski Antlaşma’da Mesih’in gelişinin önceden bildirildiği şekilde değil, başka yoldan geldiler. Kendilerini İsrail’e, kendi seçtikleri tavırla sundular. Bunlar gerçek çobanlar değil, hırsız ve hayduttular. Kendilerine ait olmayanı alanlar hırsızdır ve bunu yaparken şiddet kullananlar da hayduttur. Ferisiler, hırsız ve hayduttular. Ferisiler, Yahudiler üzerinde egemenlik sürmek istediler ve onların gerçek Mesih’i kabul etmelerini engellemek için ellerinden geleni yaptılar. İsa’nın ardından gidenlere işkence yaptılar; sonunda İsa’yı da öldüreceklerdi.

10:2   2’nci ayet İsa’nın kendisini belirtir. İsrail evinin kayıp koyunları için geldi. Koyunların gerçek çobanı idi. Kapıdan girdi, yani Mesih’le ilgili Eski Antlaşma peygamberliklerini tam anlamıyla yerine getirerek geldi. Kendi kendini atayan bir Kurtarıcı değildi, Babasının isteğine mükemmel bir itaatle geldi. Bütün koşulları yerine getirdi.

10:3   Bu ayetteki kapıyı bekleyenin kimliği konusunda, epey düşünce ayrılığı vardır. Bazıları bu ifadenin, Mesih’in gelişini önceden haber veren Eski Antlaşma peygamberlerini belirttiğini düşünür. Bazıları da, gerçek Çobanın habercisi olan Vaftizci Yahya’yı belirttiğine inanır. Yine bazıları bu ayetteki kapıyı bekleyenin, Rab İsa’nın yüreklere girmesi ve yaşaması için kapıyı açan Kutsal Ruh olduğundan aynı derecede emindir.

Koyunlar çobanın sesini işitti. Gerçek çoban olduğundan sesini tanıdılar. Tıpkı koyunların çobanlarının sesini tanıdığı gibi, Yahudi halkının arasında Mesih göründüğünde O’nu tanıyanlar vardı. Müjde (İncil) boyunca Çobanın koyunlarını adlarıyla çağırdığını duyarız. Birinci bölümde birkaç öğrencisini çağırdı ve onlar O’nun sesini işitip karşılık verdiler. Dokuzuncu bölümde kör adamı çağırdı. Rab İsa, günümüzde de O’nu Kurtarıcı olarak kabul edecek kişileri çağırıyor ve bu çağrısı hem kişisel hem de bireyseldir.

Onları dışarı götürür ifadesi, Rab İsa’nın, O’nun sesini işitenleri İsrail ağılının dışına götürdüğü gerçeğini belirtebilir. Orada kapatılıp kuşatılmışlardı. Yasanın hükmü altında özgürlük yoktu. Rab koyunlarını lütfuyla özgürlüğe götürür. Son bölümde Yahudiler adamı tapınaktan dışarı atmışlardı. Böyle yaparken bilmeden Rab’bin işine yardım etmekteydiler.

10:4   Gerçek çoban, koyunlarını dışarı çıkarınca onları başıboş bırakmaz, onları yönlendirir. İlk önce kendisinin gitmediği herhangi bir yere gitmelerini istemez. Daima Kurtarıcıları, Rehberleri ve Örnekleri olarak koyunların önündedir. Mesih’in gerçek koyunları O’nu izler. Sadece “izleyiciyim” diyerek izleyici olamazlar, yeniden doğarak olurlar. Kurtuldukları zaman, O’nun yönlendirdiği yere gitmeye istek duyarlar.

10:5   Koyunun gerçek çobanın sesini tanımasını sağlayan içgüdü, onu yabancıdan kaçması için de harekete geçirir. Yabancılar Ferisiler ve koyunlarla yalnızca kendi çıkarları için ilgilenen Yahudi halkının diğer liderleriydi. Gözü açılan adam bunu açıkladı. Rab İsa’nın sesini tanıyıp Ferisilerin yabancı olduklarını anladı. Aforoz edilmesine sebep olsa da onlara itaat etmeyi reddetti.

10:6   İsa’nın bu örneği Ferisilere anlattığı açıkça ifade ediliyor, ama onlar ne demek istediğini anlamadılar; nedeni gerçek koyunlar olmamalarıydı. Gerçek koyunlar olsalardı, O’nun sesini işitmiş ve O’nu izlemiş olurlardı.

10:7   O zaman İsa, yeni bir örnek verdi. 2’nci ayette olduğu gibi ağılın kapısından konuşmuyordu artık. Şimdi kendisini koyunların kapısı olarak sunuyordu. Artık İsrail’in ağılına girmek söz konusu değildi; aksine verilen resim (örnek) İsrail’in seçilmiş koyunlarının Museviliği bırakarak kapı olan Mesih’e gelmelerine ilişkindi.

10:8   Mesih’ten önce başkaları, yetki ve mevki iddia ederek gelmişti. Ancak İsrail’in seçilmiş koyunları onları işitmediler, çünkü kendilerine ait olmayanlar üzerinde hak iddia ettiklerini biliyorlardı.

10:9   9’uncu ayet Pazar Okulundaki çocukların bile anlayacağı kadar basit olan, ama hiçbir zaman en bilgili araştırmacılar tarafından dahi ayrıntılı incelenemeyen, hoş ayetlerden biridir. Mesih kapıdır. Hıristiyanlık, bir iman açıklaması ya da kilise değildir. Aksine bir Kişidir ve Kişi de Rab İsa Mesih’tir. “Bir kimse benim aracılığımla girerse kurtulur.” Kurtuluş, sadece Mesih aracılığıyla kazanılır. Ne vaftiz olmayla ne de Rab’bin Sofrasına katılmayla kazanılabilir. Mesih aracılığıyla ve O’nun verdiği güçle içeri girmeliyiz. Davet herkes içindir. Mesih Yahudilerin ve diğer ulusların da Kurtarıcısıdır. Ancak kurtulmak için kişinin içeri girmesi gereklidir. Mesih’i imanla kabul etmelidir. Bu kişisel bir eylemdir ve bu olmadan kurtuluş olmaz. İçeri girenler günahın cezasından, gücünden ve en son olarak da varlığından kurtulurlar.

Kurtuluştan sonra girer ve çıkarlar. Belki de buradaki düşünce, imanla tapınmak için Tanrı’nın huzuruna girdikleri ve sonra Rab için tanıklık etme amacıyla dünyaya çıktıklarıdır. Her nasılsa, bu Rab’bin hizmetindeki mükemmel emniyetin ve özgürlüğün resmidir. Girenler otlak bulurlar. Mesih, yalnızca Kurtarıcı ve özgürlük veren olmayıp Devam Ettiren ve Doyurandır. Koyunları Tanrı’nın Sözünde otlak bulur.

10:10   Hırsızın amacı çalmak, öldürmek ve yok etmektir. Tamamen bencil bir amaçla gelir. Kendi arzularını ele geçirmek için koyunları bile öldürebilir. Ama Rab İsa, insan yüreğine herhangi bir bencil nedenle gelmez. Almaya değil, vermeye gelir. İnsanlar yaşama, bol yaşama sahip olsunlar diye gelir. O’nu Kurtarıcımız olarak kabul ettiğimiz anda yaşama kavuşuruz. Bununla birlikte kurtulduktan sonra da yaşamdan tat alınabilecek noktalar olduğunu görürüz. Ne kadar çok kendimizi Kutsal Ruh’a teslim edersek, bize verilen yaşamdan o kadar çok zevk alırız. O zaman yalnız yaşama sahip olmayıp bol yaşama sahip oluruz.

J. İsa: İyi Çoban (10:11-18)

10:11   Rab İsa, birçok kez tanrısallığın unvanlarından biri olan “Ben’im” ifadesini kullanmıştır. Her seferinde kendisini Baba Tanrı ile eşit kılıyordu. Burada, kendisini koyunları uğruna canını veren iyi çoban olarak tanıtıyor. Genelde koyunlardan çobanları için canlarını vermeleri istenir. Ama Rab İsa koyunları için öldü.

Bir Kurbandan kan akması gerektiğinde,

Bizimle düşman arasında durmak ve isteyerek

Bizim yerimize ölmek için,

Bu Çoban bize merhamet etti, alınıp götürüldü.

- Thomas Kelly

10:12   Ücretli adam, para karşılığında hizmet verendir. Örneğin, bir çoban koyunlarına bakması için bir başkasına para ödeyebilir. Ferisiler ücretli adamlardı. Halka olan ilgileri, karşılığında alacak oldukları paradan kaynaklanıyordu. Ücretli adam koyunların sahibi değildi. Tehlike geldiğinde kaçtı ve koyunları kurtların merhametine bıraktı.

10:13   Yaptıklarımızı neysek o olduğumuz için yaparız. Ücretli adam, ücret karşılığı hizmet verdi. Koyunlar için kaygı duymadı. Onların iyiliğinden çok kendi iyiliğiyle ilgiliydi. Bugün kilisede birçok ücretli adam vardır; bunlar Tan-rı’nın koyunlarına karşı gerçek sevgileri olmadan hizmeti rahat bir meslek ola-rak seçen adamlardır.

10:14   Rab, yine kendisinden iyi çoban olarak söz eder. Buradaki iyi (Grekçe kalos) “ideal, değerli, seçkin, mükemmel” anlamındadır. O, bunların hepsidir. Sonra koyunları ile arasındaki yakın ilişkiden söz eder. Kendininkileri tanır ve Onunkiler de O’nu tanır. Bu harika bir gerçektir.

10:15   Bu ayetin yeni bir cümle olarak kurulması bir talihsizliktir. Aslında aşağıdaki gibi olsa daha iyi olurdu: “...benimkileri tanırım ve benimkiler beni tanır; tıpkı Baba beni tanıdığı ve ben de Baba’yı tanıdığım gibi.” Bu gerçekten heyecan verici bir gerçektir! Rab koyunlarla olan ilişkisini, Baba’yla arasında var olan ilişkiyle karşılaştırdı. Baba ve Oğul arasında olan birlik, arkadaşlık, yakınlık ve birliğin aynısı, Çoban ve koyunlar arasında da vardır. “Ben koyunlarımın uğruna canımı veririm” dedi. Yine burada, Rab İsa’nın çarmıhta günahkarların yerine öleceği zamanı beklediğini belirten birçok ifadesinden birini görüyoruz.

10:16   16’ncı ayet tüm bölümün anahtarıdır. Rab’bin burada belirttiği başka koyunlar diğer uluslardı. Dünyaya gelişi, özellikle İsrail’in koyunlarıyla ilgiliydi, ama diğer ulusların kurtuluşu da aklındaydı. Diğer ulusların koyunları, Yahudi ağılından değildi. Ancak Rab İsa’nın merhametle dolu büyük yüreği bu koyunlara da uzandı ve onları kendisine getirmek için tanrısal zorunluluk hissetti. Onların, O’nun sesini işitmeye Yahudi halkından daha çok hazır olduklarını biliyordu.

Ayetin son kısmında, Musevilik ağılından Hıristiyanlık sürüsüne doğru çok önemli bir değişim var. Bu ayet Mesih’te, Yahudilerin ve diğer ulusların bir olacağına ve bu iki halk arasındaki önceki ayrılıkların kaybolacağı gerçeğinin küçük bir ön görünüşünü verir.

10:17   17 ve 18’inci ayetlerde Rab İsa Yahudi ve diğer ulusların seçilmişlerini kendisine getirmek için ne yapacağını açıkladı. Ölüm, gömülme ve diriliş zamanını bekledi. Rab İsa, sırf insan olsaydı bu sözler tamamen saçma olurdu. Canını vermekten ve onu kendi gücüyle geri almaktan söz etti. Bunu yalnızca Tanrı olduğu için yapabilirdi. Baba, kaybolmuş koyunlar kurtulabilsin diye ölmeye ve yeniden dirilmeye gönüllü (istekli) olduğu için Rab İsa’yı sevdi.

10:18   Hiç kimse Rab’bin canını O’ndan alamazdı. Tanrı’dır ve bu nedenle yaratıklarının bütün öldürme planlarından üstündür. Canını vermek için de, onu geri almak için de O’nda güç vardı. Ama insanlar Rab İsa’yı öldürmedi mi? Öldürdüler. Bu açıkça Elçilerin İşleri 2:23 ve 1.Selanikliler 2:15’de belirtilir. Rab İsa bunu yapmalarına izin verdi ve bu O’nun canını vermek için sahip olduğu gücünün bir göstergesiydi. Dahası, gücünün ve iradesinin bir eylemi olarak “Ruhunu teslim etti” (Yu.19:30).

“Bu buyruğu Babamdan aldım” dedi. Baba, Rab’bi canını vermesi ve ölülerin arasından tekrar dirilmesi için görevlendirmiş ya da talimat vermişti. Ölümü ve dirilişi Baba’nın isteğinin yerine gelmesi için zorunlu eylemlerdi. Bunun için Kutsal Yazılara göre ölüme gitti ve üçüncü gün dirildi.

K. Yahudiler Arasındaki Ayrılık (10:19-21)

10:19   Rab İsa’nın sözleri yine Yahudiler arasında ayrılık yarattı. Mesih’in dünyaya, evlere ve yüreklere girişi barıştan çok kılıç getirir. İnsanlar, yalnızca O’nu Rab ve Kurtarıcı olarak kabul ettiklerinde Tanrı’nın verdiği huzuru yaşarlar.

10:20-21   Rab İsa şimdiye dek yaşamış olan tek mükemmel İnsan idi. Hiçbir zaman yanlış bir söz söylemedi ve de kötü bir eylemde bulunmadı. Buna rağmen gelip de sevgi ve anlayış sözleri söylediğinde, insan yüreğinin bozukluğundan, insanlar O’nun cin tarafından çarpılmış bir deli olduğunu ve dinlenilmeye layık olmadığını söylediler. Bu, kesinlikle insanlık tarihinde kara bir lekedir. Başkaları ise farklı düşündüler. Rab İsa’nın sözlerini ve işlerini cin çarpmış birinin değil, iyi birinin sözleri ve işleri olarak kabul ettiler.

L. İsa İşleriyle Mesih Olduğunu Kanıtladı (10:22-39)

10:22   Anlatımın bu noktasında bir ara vardır. Rab İsa artık Ferisilerle değil, tüm Yahudilerle konuşuyordu. 21 ve 22’inci ayetler arasında ne kadar zamanın geçtiğini bilmiyoruz. Sırası gelmişken belirtelim; bu bölüm Kutsal Kitap’taki tapınağın açılışını anma bayramı, ya da İbranice adıyla Hanukkah’tan söz edilen tek yerdir. Çoğunluğun inanışına göre bu kutlama, tapınağın İ.Ö. 165 yılında Antiochus Epiphanes tarafından kirletilmesinden sonra yeniden takdis edildiğinde, Judas Maccabeus tarafından başlatılmıştır. Yahudilerin düzenlediği bir bayramdı; Rab’bin bayramlarından biri değildi. Yalnızca mevsim açısından değil, ruhsal açıdan da kıştı.

10:23-24   Rab’bin hizmeti neredeyse bitiyordu ve Baba Tanrı’ya olan tüm bağlılığını, çarmıhta ölerek göstermek üzereydi. Süleyman’ın Eyvanı, Hirodes tapınağının yanında kapalı bir alandı. Rab orada yürürken, Yahudilerin etrafında toplanması için bir sürü yer olmuş olmalı.

Yahudiler O’nun çevresini sararak, “Bizi daha ne kadar zaman kuşkuda bırakacaksın?” dediler. “Eğer Mesih isen, bize açıkça söyle.”

10:25-26   İsa, onlara yine sözlerini ve işlerini anımsattı. Mesih olduğunu sık sık söylemişti ve yaptığı mucizeler de iddiasının doğru olduğunu kanıtladı. Yine Yahudilere, mucizelerini Babasının yetkisiyle ve Babasının yüceliği için yaptığını anımsattı. Böyle yaparak gerçekten Baba’nın O’nu dünyaya göndermiş olduğunu gösterdi.

Mesih’i kabul etmekteki isteksizlikleri, O’nun koyunlarından olmadıklarını kanıtladı. Eğer O’na ait olmak için ayrılmış olsalardı, O’na iman etmek için istekli olurlardı.

10:27   Bundan sonraki birkaç ayet, Mesih’in gerçek koyunlarının asla mahvolmayacaklarını açık bir şekilde öğretir. İnanlının sonsuz güvenliği, harika bir gerçektir. Mesih’in gerçek koyunları, O’nun sesini işitir. Müjde açıklandığında bunu işitirler ve O’na iman ederek karşılık verirler. Daha sonra O’nun sesini gün be gün işitirler ve Sözüne itaat ederler. Rab İsa kendi koyunlarını tanır. Her birinin adını bilir. Bir tanesi bile dikkatinden kaçmaz. Hiç kimse O’ndan kaynaklanan bir kusur ya da dikkatsizlikle kaybolmaz. Koyunlar, Mesih’in kendilerini günahtan kurtardığına iman ederek O’nunla yürür ve böylece O’nu izlerler.

10:28   Mesih, koyunlarına sonsuz yaşam verir. Bu, sonsuza dek sürecek yaşam demektir. Davranışlarına bağlı yaşam değil. Sonsuz yaşamdır ve bu sonsuzluk anlamına gelir. Ancak sonsuz yaşam, aynı zamanda olağanüstü bir yaşamdır. Rab İsa’nın kendi yaşamıdır. Bu, Tanrı’nın varlığından daha yeryüzündeyken tat alan bir yaşamdır ve göksel evimizle eşit derecede uyumludur. Şu sözlere dikkat edin: “Asla^32 mahvolmayacaklar.” Eğer Mesih’in bir koyunu mahvolsa, o zaman Rab İsa verdiği sözü tutamadığından suçlu olur, ki bu imkansızdır. İsa Mesih Tanrı’dır ve başarısız olamaz. Bu ayette, iradesindeki hiç bir koyununun sonsuzluğu cehennemde geçirmeyeceğine söz vermiştir.

O zaman bu, kişi kurtulduktan sonra da istediği gibi yaşar anlamına mı gelir? Kurtulup sonra da bu dünyanın günahkâr zevklerine devam edebilir mi? Hayır, artık bu şeyleri yapmayı arzulamaz. Çobanı izlemek ister. Hıristiyan olmak ya da kurtuluşumuzu kaybetmemek için imanlı yaşamı sürmeyiz. İmanlı yaşamı süreriz, çünkü imanlıyız. Kutsal bir yaşam sürmeyi kurtuluşumuzu kaybetme korkusuyla değil, ama bizim için ölene olan minnettarlığımız nedeniyle arzularız. “Sonsuz güvenlik” öğretisi, dikkatsiz bir yaşamı cesaretlendirmez, aksine kutsal yaşam için teşvik eder.

Hiç kimse, bir inanlıyı Mesih’in elinden kapamaz. O’nun gücü her şeye kadirdir. Dünyayı yarattı; şimdi bile dünyayı devam ettiriyor. Koyunu O’ndan kapabilecek hiçbir güç yoktur. Yalnızca biz kendi isteğimizle O’nun elinden ayrılabiliriz

10:29   İnanlı yalnızca Mesih’in elinde olmayıp Baba’nın da elindedir. Bu iki kat garantili bir güvenliktir. Baba Tanrı her şeyden üstündür. Bir inanlıyı, Baba’nın elinden kapmaya kimsenin gücü yetmez.

10:30   Rab İsa, şimdi Tanrı’yla kendisini eşit kılan iddiasını da ileriye götürdü: “Ben ve Baba biriz.” Buradaki düşünce Mesih ve Baba’nın güçteki birliği olmalı. İsa biraz önce, Mesih’in koyunlarını koruyacak güç hakkında konuşmuştu. Bunun için şimdi gücünün Baba Tanrı’nınkiyle aynı olduğu açıklamasını ekledi. Elbette bu, tanrısallıkla ilgili tüm diğer sıfatlar için de geçerlidir. Rab İsa Mesih tam anlamıyla Tanrı’dır ve Baba ile her yönden eşittir.

10:31   Kurtarıcı’nın ne demek istediği konusunda Yahudilerin kafasında bir kuşku kalmamıştı. En açık şekilde tanrısallığını bildirdiğini anladılar. Bu nedenle O’nu taşlamak için yerden taş aldılar.

10:32   Taşı fırlatmaya fırsatları olmadan önce İsa onlara Babasının buyruğuyla yapmış olduğu birçok iyi işleri anımsattı. Sonra da onlara bu işlerden hangisinin onları O’nu taşlamak isteyecek kadar çok kızdırdığını sordu.

10:33   Yahudiler, mucizelerinden dolayı O’nu öldürmeye çalıştıklarını yalanladılar. Aksine, Baba Tanrı’yla kendisini eşit kılarak küfrettiğini düşündükleri için O’nu taşlamak istediler. O’nun insandan üstün biri olduğunu kabul etmeyi reddettiler. Buna rağmen iddiaları doğrultusunda kendisini Tanrı yaptığı apaçıktı. İşte bunu hoş görmeyeceklerdi.

10:34   Burada Rab İsa, Yahudilere Mezmur 82:6’dan alıntı yapar. Bunu yasalarının bir bölümü olarak adlandırdı. Başka bir deyişle bu, Tanrı’dan gelen Söz olarak kabul ettikleri Eski Antlaşma’dan alındı. Ayetin tümü şöyledir: “‘Sizler ilâhsınız’ diyorum, ‘Yüceler Yücesi’nin oğullarısınız hepiniz!’” Mez-mur, İsrail’in hakimlerine hitap ediyordu. Aslında tanrısal olduklarından değil, halkı yargıladıklarında Tanrı’yı temsil ettikleri için “ilâhlar” olarak adlan-dırılmışlardı. “İlahlar” sözcüğünün İbranicesi elohim’dir. “Yüce olanlar” anla-mına gelir ve yargıç... vs. gibi önemli kişiler için kullanılabilir” (Mezmurun ta-mamına bakıldığında, adil olmayan bir şekilde yargıladıkları kişilere konumla-rına göre saygı gösterdikleri ve başka şekillerde de adaleti saptırdıkları onların için ilahlar değil, yalnızca insanlar oldukları açıktır).

10:35   Rab İsa, Mezmurlardaki bu ayeti, Tanrı’nın ilahlar sözünü, kendilerine sözünü gönderdiği kimseleri tanımlarken kullandığını göstermek için kullandı. Başka bir deyişle bu kişiler Tanrı’nın sözcüleriydiler. Tanrı İsrail halkına onlar aracılığıyla konuştu. “Tanrı’yı yetki ve yargısıyla kanıtladılar. Onlar Tanrı’nın atadığı güçlerdi.” Rab, “Kutsal Yazı da geçerliliğini yitirmez” diyerek Eski Antlaşma Yazılarının Tanrı esini olduğuna dair inancını ifade etti. Onlardan yerine getirilmesi gerekli ve yadsınamaz yazılar olarak söz etti. Aslında Kutsal Yazıların yalnızca düşünceleri ya da fikirleri değil, tek tek her sözcüğü esinlenmiştir. Öne sürdüğü tüm kanıtlar tek söze, “ilahlar” sözüne dayalıdır.

10:36   Rab fikirlerini küçükten büyüğe doğru kanıtlıyordu. Eğer Eski Antlaşma’da adil olmayan yargıçlar “ilahlar” olarak adlandırılmışlarsa, O’nun, Tanrı’nın Oğlu olduğunu söylemeye çok daha fazla hakkı vardı. Tanrı’nın sözü onlara geldi; O Tanrı’nın Sözü idi ve Sözü’dür. Onlar ilahlar olarak çağrılmıştı. Oysa O Tanrı idi ve Tanrı’dır. Onlardan hiçbir zaman, Tanrı’nın onları kendine ayırıp dünyaya gönderdiği şeklinde söz edilemezdi. Dünyada günaha düşen Adem’in diğer oğulları gibi doğmuşlardı. Ancak İsa, Baba Tanrı tarafından sonsuzluklardan beri dünyanın Kurtarıcısı olması için ayrılmıştı ve dünyaya daima Babasıyla birlikte yaşamış olduğu gökten (cennetten) gönderildi. Bunun için İsa’nın kendisini Tanrı’yla eşit kılmaya dair her hakkı vardı. Kendisini Tanrı’yla eşit kılarak Tanrı’nın Oğlu olduğunu iddia ettiğinde küfür etmiyordu. “İlahlar” ifadesini Yahudilerin bizzat kendileri, Tanrı’nın sözcüleri ya da yargıçları olan fırsatçı kişileri tanımlamada kullandılar. Aslında Tanrı’ydı ve Tanrı olduğundan da bu unvanı daha çok talep edebilirdi. Samuel Green bunu şöyle ifade eder:

Yahudiler, O’nu kendisini Tanrı yaptığı için suçladılar. O ise böyle konuşmakla, kendisini Tanrı yaptığını inkâr etmez. Ama küfür ettiği düşüncesini reddeder. Tanrı’ya ait onura sahip çıkarken bile bu reddi nedeniyle, tamamen aklanır. Yani O, Mesih, Tanrı’nın Oğlu, ve İmanuel’dir. Yahudilerin, İsa’nın, yüksek iddialarından vazgeçmediğini düşündüklerini bir sonraki ayetten anlıyoruz (39.ayete bakın).33

10:37   Kurtarıcı yine tanrısal görevinin kanıtı olarak yapmış olduğu mucizelere başvurdu. Bununla birlikte, “Babamın işleri” ifadesine dikkat edin. Mucizeler kendi başlarına tanrılığın bir kanıtı değildir. Kutsal Kitap’ta zaman zaman kötülerin de mucize yapacak güçleri olduğunu okuruz. Ancak Rab’bin mucizeleri Babasının işleriydi. O’nun Mesih olduğunu iki şekilde kanıtladılar. Birincisi, onlar Eski Antlaşma’da Mesih tarafından yapılacağı önceden bildirilen mucizelerdi. İkincisi ise merhamet ve şefkatin mucizeleriydiler; kötü bir kişi tarafından yapılamayacak olan ve insanlığa iyiliği dokunan işlerdi.

10:38   Ryle, 38’inci ayeti anlaşılır biçimde şöyle açıklamıştır:

Eğer Babamın işlerini yapıyorsam, o zaman söylediklerime inanmazsanız bile, yaptıklarıma inanın. Sözlerimin kanıtına karşı gelmenize rağmen, işlerimin kanıtını kabul edin. Bu şekilde ben ve Babamın gerçekten bir olduğumuzu, O’nun bende ve benim O’nda olduğumu; O’nun Oğlu olduğumu iddia ederken hiç küfür etmediğimi bildiğimi anlayın ve iman edin.

10:39   Yahudiler yine, Rab İsa’nın önceki iddialarını yadsıma yerine onları pekiştirdiğini anladılar. Bunun için bir kez daha O’nu yakalamaya çalıştılar, ama İsa yine onların elinden kurtuldu. Onların kendisini ele geçirmesine izin vereceği zaman uzak değildi, ama yine de saati henüz gelmemişti.

VI. TANRI’NIN OĞLU’NUN HİZMETİNİN ÜÇÜNCÜ YILI: PEREA (10:40 - 11:57)

A. İsa’nın Şeria Nehrinin Ötesine Çekilmesi (10:40-42)

10:40   Rab tekrar Şeria nehrinin ötesine, halkın arasında göreve başladığı ilk yere gitti. Üç yıldır süren konuşmaları ve işleri sona ermek üzereydi. Hizmetine nerede başladıysa (Museviliğin kurulu düzeninin dışında, reddedilme ve yalnızlığın olduğu bir yerde) orada bitirdi.

10:41   İsa’ya gelenler içten inanlılardı. İsa’nın sözlerine dayanmaya ve O’nun yanında yerlerini almaya istekliydiler. Bu izleyiciler, Vaftizci Yahya’ya parlak bir övgü sundular. Yahya’nın görevinin görülmeye değer ya da merak uyandırıcı olmadığını, ama doğru olduğunu anımsadılar. Rab İsa hakkında söylediği her şey, Kurtarıcının hizmetinde görünerek tamamlanmıştı. Bu, inanlı olan her birimizi yüreklendirmelidir. Büyük mucizeler yapamayabilir ya da halkın beğenisini kazanamayabiliriz, ama en azından Rabbimiz ve Kurtarıcımız İsa Mesih için doğru tanıklık edebiliriz. Bunun, Tanrı’nın gözünde değeri büyüktür.

10:42   İsrail halkının reddetmiş olmasına rağmen, Rab İsa’nın alçakgönüllü ve kendisini kabul eden yürekler bulduğunu görmek çok hoştur. Bize, oradaki birçok insanın O’na iman ettiği anlatılır. Bu, her çağda böyledir. Her dönem Rab İsa’nın yanında yer almaya istekli, dünya tarafından dışlanan, nefret edilip azarlanan, ama İsa’nın dostluğundan zevk alan bir kesim olacaktır.

B. Lazar’ın Hastalığı (11:1-4)

11:1   Şimdi, Rab İsa’nın halka hizmetindeki sonuncu büyük mucizeye geliyoruz. Bir bakıma bütün mucizelerin en büyüğü idi: Ölü adamın diriltilmesi. Lazar, Kudüs’ün aşağı yukarı iki mil doğusundaki Beytanya köyünde yaşıyordu. Beytanya, Meryem ile kızkardeşi Marta’nın köyü (evi) olarak da bilinirdi. Pink, Bishop Ryle’den şu alıntıyı yapar:

Tanrı’nın gözünde kentleri ve ülkeleri meşhur yapan şeyin, Tanrı’nın seçilmiş ço-cuklarının oradaki varlığı olduğuna dikkat edilmelidir. Yeni Antlaşma’da Memphis ve Thebes’in adı geçmezken Marta ve Meryem’in köyüne önem verilir.34

11:2   Yuhanna, Rab’be hoş kokulu yağ sürüp saçlarıyla O’nun ayaklarını silmiş olanın Beytanya’lı Meryem olduğunu açıklar. Bu bağlılık eylemi, Kutsal Ruh tarafından vurgulandı. Rab, halkının içten sevgisini seviyor.

11:3   Lazar hasta olduğunda, Rab İsa’nın Şeria nehrinin doğu tarafında olduğu anlaşılıyor. İki kızkardeş hemen O’na sevdiği Lazar’ın hasta olduğu haberini gönderdiler. Bu kızkardeşlerin durumlarını Rab’be sunmalarında duygulandırıcı bir şey vardı. İsa’nın, kardeşleri Lazar’a olan sevgisinden dolayı gelip yardım etmesi için O’na baş vurdular.

11:4   İsa, “Bu hastalık ölümle sonuçlanmayacak...” dediğinde, Lazar’ın ölmeyeceğini ima etmedi, ama bu hastalığın sonu ölüm olmayacaktı. Lazar ölecekti, ama ölümden dirilecekti. Hastalığın gerçek amacı, Tanrı’nın yüceliği ve dolayısıyla Tanrı Oğlu’nun yüceltilmesiydi. Tanrı, İsa gelip Lazar’ı ölümden diriltsin diye, bunun olmasına izin verdi ve böylece gerçek Mesih olduğu yine açıkça görülecekti. İnsanlar Tanrı’yı bu büyük mucize için yüceltecekti.

Lazar’ın hastalığının, yaşamındaki özel bir günahın sonucu olduğuna dair kesinlikle hiçbir belirti yoktur. Aksine, sadık bir öğrenci ve Kurtarıcı’nın özel sevgi gösterdiği biri olarak tanıtılır.

C. İsa’nın Beytanya’ya Yolculuğu (11:5-16)

11:5   Hastalık kapımızdan içeri girdiğinde, Tanrı’nın bizden hoşnut olmadığı sonucunu çıkarmamalıyız. Burada, hastalık Tanrı’nın öfkesinden çok, sevgisiyle doğrudan bağlantılıdır. “Sevdiğini disiplin eder.”

11:6-7   Eğer Rab bu üç inanlıyı gerçekten sevseydi, her şeyi bırakıp hemen onların evine giderdi diye sonuç çıkarmaya eğilim gösteririz. Oysa, İsa haberi işitince bulunduğu yerde iki gün daha kaldı. Tanrı’nın gecikmeleri, Tanrı’nın reddettiği anlamına gelmez. Dualarımıza hemen yanıt gelmezse, belki bize beklemeyi öğretiyordur ve biz sabırla beklersek, O’nun dualarımıza umduğumuzdan çok daha harika bir şekilde yanıt verdiğini göreceğiz. Marta, Meryem ve Lazar’a olan sevgisi bile Mesih’i uygun zamandan önce eyleme geçirmeye zorlayamadı. Her şeyi Babasının, O’nun için olan isteğine ve tanrısal programa itaat ederek yaptı.

Rab İsa’nın, öğrencilerine iki gün sonra Yahudiye’ye dönmelerini söylemesi boşa geçmiş zaman gibi görülebilirdi.

11:8   Öğrenciler, kör adamın gözlerini açtıktan sonra, Yahudilerin Mesih’i nasıl taşlamaya kalkıştıklarının hâlâ farkındaydılar. Böyle bir tehlikeye rağmen Yahudiye’ye dönme düşüncesi karşısında duydukları şaşkınlığı dile getirdiler.

11:9   İsa şöyle karşılık verdi: Normalde insanların çalışabileceği bir günde, ışığın bulunduğu on iki saat vardır. İnsan belirlenen bu zamanda çalıştığı sü-rece, sendeleme ya da düşme tehlikesi yoktur; çünkü nereye gittiğini ve ne yap-tığını görür. Bu dünyanın ışığı, ya da gün ışığı, insanı sendeleme sonucu olu-şacak bir kaza ölümünden korur.

Rab’bin sözlerinin ruhsal anlamı aşağıdaki gibidir: Rab İsa, Tanrı’nın isteği doğrultusunda mükemmel bir itaatle yürüyordu. Bu nedenle, belirlenen zamandan önce öldürülme tehlikesi yoktu. İşi tamamlanıncaya kadar korunacaktı.

Bir bakıma bu, her inanlı için de geçerlidir. Rab’le yürüyüp O’nun isteğini yapıyorsak, yeryüzünde bizi Tanrı’nın belirlediği zamandan önce öldürebilecek bir güç yoktur.

11:10   Gece yürüyen ise, Tanrı’ya sadık kalmayıp kendi isteğine göre yaşayandır. Bu kişi kolayca sendeler, çünkü yolunu aydınlatacak tanrısal rehberi yoktur.

11:11   Rab, Lazar’ın ölümünden uyku olarak söz etti. Bununla birlikte, Yeni Antlaşma’da uykunun hiçbir zaman ruha değil, yalnızca bedene uygulandığına dikkat edilmelidir. Kutsal Yazılarda, ölüm zamanında, ruhun da uyku halinde olduğuna dair hiç öğretiş yoktur. Aksine, inanlının ruhu Mesih’le olmaya gider, ki bu çok daha iyidir. Rab İsa bu ifadeyle her şeyi bildiğini gösterdi. Lazar’ın hasta olduğunu işitmiş olmasına rağmen, onun ölmüş olduğunu biliyordu. Biliyordu, çünkü O Tanrı’dır. Herhangi biri, bir başkasını fiziksel uykudan uyandırabilirken, yalnızca Rab Lazar’ı ölümden uyandırabilirdi. Burada İsa bunu yapmayı amaçladığını ifade etti.

11:12   Öğrenciler, Rab’bin uykuyla ilgili imasını anlamadılar. Ölümden söz ettiğini kavramadılar. Belki uykunun iyileşme işareti olduğuna inanıyorlardı ve Lazar derin uyuyabiliyorsa, o zaman tehlikeyi atlatmış olduğu ve iyileşeceği sonucunu çıkardılar. Ayet, Lazar’ın sorununun sadece fiziksel uyku olması halinde, ona yardım etmek için Beytanya’ya gitmeye gerek olmadığı anlamına da gelebilir. Öğrencilerin, kendi güvenliklerinden korkup Meryem ve Marta’nın evine gitmemek için bu bahaneye sarılmış olmaları da mümkündür.

11:13-14   Burada İsa uykudan söz ettiğinde ölümü belirttiği, ama öğrencilerin bunu anlamadığı açıkça ifade edilmiştir. Hiçbir yanlış anlama olamaz. İsa öğrencilerine açıkça, “Lazar öldü” dedi. Öğrenciler haberi ne kadar sakin karşıladılar! Rab’be, “Nereden biliyorsun?” diye sormadılar. O tam yetkiyle konuştu ve onlar da O’nun bilgisini sorgulamadılar.

11:15   Rab İsa, Lazar’ın ölmüş olmasından memnun değildi, ama o zaman Beytanya’da bulunmadığına seviniyordu. Orada bulunmuş olsaydı, Lazar ölmemiş olurdu. Yeni Antlaşma’nın hiçbir yerinde Rab’bin huzurunda bir kişinin öldüğü kaydedilmemiştir. Öğrenciler ölümün engellenmesinden daha büyük bir mucize göreceklerdi: Bir adamın ölümden dirilişini! Bu şekilde imanları kuvvetlenecekti. Bunun için Rab İsa Beytanya’da bulunmadığına onların yararına sevindiğini söyledi.

“İman etmeniz için” diye ekledi. Rab, öğrencilerin O’na iman etmemiş olduklarını ima etmiyordu. Elbette iman ediyorlardı! Ancak Beytanya’da görmek üzere oldukları mucize O’na olan imanlarını büyük ölçüde kuvvetlendirecekti. Bu nedenle kendisiyle gitmeleri için onları zorladı.

11:16   Tomas, Rab İsa o bölgeye gittiği takdirde Yahudiler tarafından öldürüleceği sonucuna vardı. Öğrenciler İsa’yla gitselerdi, onların da öldürüleceğinden emindi. Böylece karamsar bir ruh haliyle, hepsinin İsa’ya eşlik etmesinde ısrar etti. Sözleri, büyük bir imanın ya da cesaretin örneği değil, aksine cesaretsizliğin örneğidir.

Ç. İsa: Diriliş ve Yaşam (11:17-27)

11:17-18   Lazar’ın dört gündür mezarda olduğu gerçeği, onun ölmüş olduğunun kanıtı olarak eklenmiştir. Lazar’ın dirilişinin gerçekten bir mucize olduğunu göstermek için Kutsal Ruh’un her tedbiri aldığına dikkat edin. Lazar, habercilerin İsa’yı bulmak için ayrılışından hemen sonra ölmüş olmalı. İsa’nın bu-lunduğu Beyhabara’dan, Beytanya’ya bir günlük yol vardı. İsa, Lazar’ın hasta-lığını duyduktan sonra iki gün daha kaldı. O zaman Beytanya, bir günlük yoldu. Bu, Lazar’ın dört gündür mezarda olduğuna açıklık getirir.

Daha önce belirtildiği gibi Beytanya, Kudüs’ün aşağı yukarı iki mil (on beş ok atımı) doğusundaydı.

11:19   Beytanya’nın Kudüs’e yakın oluşu Yahudilerin birçoğunun Marta ile Meryem’i teselli etmek için yanlarına gelmelerini mümkün kılmıştı. Kısa bir süre sonra teselli etmelerinin tamamen gereksiz olacağını ve bu yas evinin büyük bir sevinç evine döneceğini bilmiyorlardı.

11:20   Marta, İsa’nın geldiğini duyunca O’nu karşılamak için dışarı çıktı. Karşılama köyün dışında oldu. Meryem’in niçin evde kaldığı anlatılmıyor. Bel-ki İsa’nın geliş haberini almamıştı. Belki de üzüntüden felç olmuştu ya da sa-dece dua ve imanla bekliyordu. Rab’be olan yakınlığından dolayı, olmak üzere olan şeyi hissetti mi? Bilmiyoruz.

11:21   Marta’nın, İsa’nın Lazar’ın ölümünü engelleyebileceğine inanmasını sağlayan etken gerçek imandı. Yine de imanı mükemmel değildi. Bunu sadece bedensel olarak orada bulunduğu takdirde yapabileceğini sandı. O’nun uzaktan bir adamı iyileştirebileceğini, dahası ölüyü diriltebileceğini anlamadı. Biz de sıkıntı zamanında sık sık Marta gibi konuşuruz. “Şu... şu... ilaç bulunmuş (keşfedilmiş) olsaydı, o zaman sevdiğimiz ölmemiş olurdu” diye düşünürüz. Ancak bütün bunlar Rab’bin elindedir ve O’nun izni olmadan O’nunkilerden hiçbirine bir şey olmaz.

11:22   Adanmış kızkardeşin imanı yine güçlendi. Rab İsa’nın nasıl yardım edeceğini bilmiyordu, ama yardım edeceğine inanıyordu. Tanrı’nın O’na dileğini vereceğine ve O’nun da bu trajediden iyilik çıkaracağına güveniyordu. Bununla birlikte şimdi bile kardeşinin ölümden dirileceğine iman etmeye cüret edemedi. Marta’nın kullandığı “dilersen” sözü normalde Yaratıcısına yalvaran ya da dua eden bir yaratığı tanımlamak için kullanılan bir sözdür. Bundan, Mar-ta’nın Rab İsa’nın Tanrılığını daha tanımamış olduğu belli oluyor. O’nun büyük ve alışılmamış Biri olduğunu anladı, ama herhalde eski peygamberlerden daha üstün değildi!

11:23   Onun imanını artırmak için Rab İsa Lazar’ın dirileceğiyle ilgili şaşırtıcı sözleri söyledi. Rab’bin bu üzgün kadınla nasıl ilgilendiğini ve onu adım adım kendisine Tanrı’nın Oğlu olarak iman etmesi için yönlendirdiğini görmek harika bir şey.

11:24   Marta bir gün Lazar’ın ölümden dirileceğini anladı, ama bunun o gün olabileceğine dair bir düşüncesi yoktu. Ölülerin dirilişine inanıyordu ve bunun son gün olarak adlandırdığı günde olacağını sanıyordu.

11:25   Sanki Rab şöyle demiş gibidir: “Beni anlamıyorsun Marta. Lazar’ın son günde dirileceğini söylemek istemiyorum. Ben Tanrı’yım ve dirilişin ve yaşamın gücü ellerimdedir. Lazar’ı ölümden şu anda diriltebilirim ve bunu yapacağım.”

Rab sonra, bütün gerçek inanlıların dirileceği zamanı özlemle bekledi. Bu, Rab İsa kendi halkını göksel evine götürmek için geri geldiğinde olacaktır.

O zaman iki inanlı grubu olacaktır: İman ederek ölenler ve ikinci dönüşünde yaşayanlar. Birinci gruba Diriliş olarak, ikinci gruba ise Yaşam olarak gelir. Birinci grup 25’inci ayetin son kısmında betimlenir: “Bana iman eden kişi ölse de yaşayacaktır.” Bu, Mesih’in gelişinden önce ölmüş olan inanlıların ölümden dirileceği anlamına gelir.

Burkitt şöyle der:

Ölümden güçlü olan ey sevgi! Mezar, Mesih’i arkadaşlarından ayıramaz. Diğer arkadaşlar, bize mezarın başına kadar eşlik eder ve sonra bizi bırakırlar. Ne yaşam ne ölüm bizi Mesih’in sevgisinden ayırabilir.35

Bengel, “Yaşam Prensinin bulunduğu yerde olan birinin ölümü görmediğini okumak, tanrısal yöntemle güzel bir şekilde uyumludur” diye yorumlar.

11:26   İkinci grup da 26’ncı ayette betimlenir. Kurtarıcının geldiği zaman yaşamakta olan ve O’na iman etmiş kişiler asla ölmeyecek. Bir anda, göz açıp kapayana dek değiştirilecek ve ölümden dirilmiş olanlarla birlikte göksel eve götürülecekler. Lazar’ın ölümünün sonucu bize ne büyük gerçekler açıkladı! Tanrı acılığı tatlılığa, külleri de güzelliğe çevirir. Rab amaçlı olarak onun imanını sınamak için Marta’ya, “Buna iman ediyor musun?” diye sordu.

11:27   Marta’nın imanı birdenbire güçlendi. İsa’nın, peygamberlerin dünyaya geleceğini önceden bildirmiş olduğu Tanrı’nın Oğlu Mesih olduğunu itiraf etti. Bu açıklamayı İsa’nın kardeşini ölümden dirilttikten sonra değil, diriltmeden önce yaptığına dikkat etmeliyiz.

D. İsa Lazar’ın Mezarında Ağlıyor (11:28-37)

11:28-29   Bu açıklamadan hemen sonra Marta köye dönüp Meryem’e nefes nefese, “Öğretmen burada, seni çağırıyor” dedi. Evrenin Yaratıcısı ve dünyanın Kurtarıcısı Beytanya’ya gelmiş onu çağırıyordu. Bu, bugün de böyledir. İsa günümüzde de müjdenin sözleriyle insanları çağırıyor. Her biri yüreğinin kapısını açmaya ve Kurtarıcıyı içeri almaya davet edilir. Meryem’in karşılığı aniydi. Hiç zaman kaybetmedi, hemen kalkıp İsa’ya gitti.

11:30-31   Şimdi İsa, Marta ve Meryem’le Beytanya köyünün dışında karşılaştı.

Marta, Meryem’e gizlice haber verdiğinden Yahudiler İsa’nın yakında olduğunu bilmiyorlardı. Meryem’in ağlamak için mezara gitmiş olduğu sonucuna varmaları doğaldı.

11:32   Meryem... Kurtarıcı’nın ayaklarına kapandı. Bu bir tapınma eylemi olabilirdi ya da sadece üzüntüden bitkin bir durumdaydı. Marta gibi, İsa’nın Beytanya’da bulunmamış olmasından duyduğu üzüntüyü dile getirdi; çünkü Beytanya’da olsaydı kardeşleri ölmezdi.

11:33   Meryem ve arkadaşlarını üzüntü içinde görmek İsa’nın inlemesine ve yüreğinin sızlamasına neden oldu. Şüphesiz, insan günahının sonucu olarak dünyaya gelmiş olan bütün üzüntüyü, elemi ve ölümü düşünmüştür. Bu O’nda derin bir üzüntü yarattı.

11:34   Rab, elbette ki, Lazar’ın gömüldüğü yeri biliyordu, ama bu soruyu umudu uyandırmak, imanı yüreklendirmek ve insanın işbirliğinin görünmesini sağlamak için sordu. Şüphesiz, yas tutanlar derin bir ciddiyet ve içten bir istekle Rab’bi mezara götürdüler.

11:35   35’nci ayet en kısa ayettir. Yeni Antlaşma’da, Rab’bin ağlamış olduğu üç olaydan biridir (Kudüs için üzüntüyle ve de Getsemani bahçesindeki ağlayışları). İsa’nın ağladığı gerçeği, O’nun gerçek insanlığının bir kanıtıdır. Günahın insanlık üzerindeki korkunç etkilerine tanıklık ettiğinde gerçek üzüntü göz yaşları döktü. İsa’nın ölüm karşısında ağlaması, inanlıların Rab’bin yanına giden sevdikleri için ağlamalarının uygunsuz olmayacağını gösterir. Bununla birlikte, inanlılar umudu olmayan diğer kişiler gibi kederlenmezler.

11:36   Yahudiler İnsanoğlu’nun göz yaşlarında O’nun Lazar’a olan sevgisinin kanıtını gördüler. Bunda elbette ki haklıydılar. Ancak O, onları da derin ve ölümsüz bir sevgiyle seviyordu ve birçokları bunu anlamada yetersiz kaldı.

11:37   Rab İsa’nın varlığı, halk arasında yine sorgulamalara neden oldu. Bazıları O’nu, kör adamın gözlerini açmış olanla, aynı kişi olarak tanıdı. Niçin Lazar’ın ölümünü önleyemediğini merak ettiler. Bunu elbette yapabilirdi, ama bunun yerine inananlara daha umut verici, daha görkemli bir mucize yapacaktı.

E. Yedinci Belirti: Lazar’ın Dirilişi (11:38-44)

11:38   Lazar’ın mezarının, merdiven aracılığıyla ya da bir dizi basamakla inilmesi gereken, yer altında bir mağara olduğu anlaşılıyor. Mağaranın girişine bir taş konmuştu.

Bu mezar, tırmanma ya da inmeye gerek bırakmadan bir tepenin kenarından girer gibi yürüyerek girilebilecek ve kayadan oyularak yapılmış olan Rab İsa-nınkinden farklıydı.

11:39   İsa, oradakilere mezarın girişindeki taşı kaldırmalarını buyurdu. Bunu, sadece söz söyleyerek kendisi de yapabilirdi. Ne var ki, Tanrı insanların kendi başlarına yapabilecekleri sıradan şeyleri yapmaz.

Marta, mezarın açılması düşüncesinden duyduğu korkuyu dile getirdi. Kardeşinin bedeninin dört gündür orada durduğunu bildiği için bedenin çürümeye (kokmaya) başlamış olmasından korktu. Lazar’ın bedenine, bozulmasını önleyecek baharatların sürülmediği belli oluyor. O zaman geleneklere göre öldüğü gün gömülmüş olmalı. Lazar’ın dört gündür mezarda bulunduğu gerçeği önem-lidir. Uykuda ya da bayılmış olma olasılığı yoktu. Bütün Yahudiler ölü oldu-ğunu biliyordu. Dirilişi sadece bir mucize olarak açıklanabilir.

11:40   İsa’nın 40’ıncı ayetteki sözleri söylediğinde Lazar’ın dirileceği belli değildir. 23’üncü ayette Marta’ya kardeşinin dirileceğini söylemişti. Ancak hiç kuşkusuz ona burada söylediği önceki söylediklerinin özüdür. Bu ayetteki düzene dikkat edin: “İman edersen... göreceksin.” Sanki şunları diyordu: “Yalnızca iman ederek, sadece Tanrı’nın yapabileceği bir mucizeyi gerçekleştireceğimi göreceksin. Tanrı’nın yüceliğinin bende açıklandığını göreceksin. Ancak ilk önce iman etmelisin, sonra (o zaman) göreceksin.”

11:41   O zaman mezardan taş kaldırıldı. İsa, mucizeyi yapmadan önce Babasına, O’nun duasını işitmiş olduğu için şükretti. Bu bölümde Rab İsa’nın önceki duası kayıtlı değildir. Bu zaman içinde şüphesiz devamlı Babası ile konuşmakta ve Tanrı’nın ismi Lazar’ın dirilişinde yüceltilsin diye dua etmekteydi. Burada Baba’ya, mucize gerçekleşmeden önce teşekkür etti.

11:42   İsa O’nu Baba’nın göndermiş olduğuna, Baba’nın O’na ne yapması ve ne söylemesi gerektiğini söylediğine ve daima Baba Tanrı’ya mükemmel bir bağlılık içinde eyleme geçtiğine ilişkin halk iman etsin diye sesli dua etti. Burada yine Baba Tanrı ile Rab İsa Mesih’in gerçek birliğinin vurgulandığını görüyoruz.

11:43   Bu, Yeni Antlaşma’da Rab İsa’nın yüksek sesle bağırdığının söylendiği sınırlı örneklerden biridir. Bazıları eğer O Lazar’ı adıyla çağırmamış olsaydı, bütün ölülerin mezardan çıkmış olacağını öne sürmektedir!

11:44   Lazar dışarı nasıl çıktı? Kimi mezardan topallayarak çıktığını düşünür; kimi elleri ve dizleri üzerinde emekleyerek çıktığını düşünür; kimi de bedeni kefenle sıkıca sarılı olduğundan, kendi gücüyle çıkmış olmasının olanaksızlığını belirtir. Rab İsa’nın önüne, ayakları yere değinceye dek bedeninin mezardan havada çıktığını öne sürerler. Yüzünün bezle sarılı olduğu gerçeği ölmüş olduğuna dair bir başka kanıt olarak eklenmiştir. Hiç kimse yüzü, böyle bir bezle sarılmış olarak dört gün yaşayamazdı. Rab, yine halka Lazar için, “Çözün ve bırakın gitsin” diyerek olaya katılımlarını sağladı. Yalnızca Mesih ölüyü diriltebilir, ama bize engel olan taşı kaldırma ve önyargı ile batıl inançların kefenini açma görevini verir.

F. İman Eden ve Etmeyen Yahudiler (11:45-57)

11:45-46   Oradakilerden birçoğuna göre bu mucize şüphe götürmez bir şekilde Rab İsa Mesih’in Tanrılığını açıkladı ve İsa’ya iman ettiler. Dört gündür ölü olan bir bedenin mezardan çıkmasını Tanrı’dan başka kim sağlayabilirdi?

Ancak, bir mucizenin kişinin yaşamı üzerindeki etkisi onun ahlâki durumuna bağlıdır. Kişinin yüreği kötü, isyankâr ve inançsızsa, bir ölünün dirilişini bile görse iman etmeyecektir. Buradaki durum da buydu. Mucizeye tanıklık eden Yahudilerden bazıları, yadsınamaz kanıta rağmen, Rab İsa’yı Mesihleri olarak kabul etme konusunda isteksizdiler. Ve böylece Beytanya’da olup bitenleri aktarmak için Ferisilere gittiler. Bunu İsa’ya gelip iman etsinler diye mi yaptılar? Aksine, Ferisileri Rab’be karşı daha çok kışkırtıp O’nu öldürmeyi istesinler diye yapmış olmalılar.

11:47   Bunun üzerine başkahinler ve Ferisiler nasıl bir tavrın alınması gerektiğini tartışmak için resmi kurullarını topladılar. “Ne yapacağız?” sorusu “Bu konuda ne yapacağız? Niçin eyleme girme konusunda bu kadar yavaşız? Bu adam birçok mucizeler yapıyor ve biz O’nu durduracak hiçbir şey yapmıyoruz” anlamındadır. Yahudi liderleri, bu sözleriyle bizzat kendilerini suçlu çıkarıyorlardı. Rab İsa’nın birçok mucizeler yaptığını kabul ettiler. O zaman niçin O’na iman etmediler? İman etmek istemediler, çünkü günahlarını Kurtarıcı’ya tercih ettiler.

Ryle şöyle der:

Bu harika bir itiraftır (kabul etmedir). Rabbimizin en kötü düşmanları bile Rab-bimizin mucizeler –birçok mucizeler– yaptığını itiraf ediyor. Eğer ellerinde olsa, O’nun mucizelerinin gerçekliğini yadsıyabileceklerinden kuşku duyabilir miyiz? Ancak, buna teşebbüs etmişe benzemiyorlar. Mucizelere, yadsımaya cüret ede-meyecekleri kadar çok kişi tam anlamıyla tanıklık etmişti. Bu gerçek karşısında çağdaş imansızlar ve kuşkucular, nasıl Rab’bin mucizelerinden sahte ve hayal olarak söz edebilirler; açıklasalar iyi olur! Rab’bin zamanında yaşamış olan ve O’nun ilerleyişine karşı durmak için yeri göğü ayağa kaldıran Ferisiler, hiçbir zaman O’nun mucizeler yapmış olduğu gerçeğini tartışmaya cüret etmediler. On sekiz yüzyıl geçtikten sonra, şimdi O’nun mucizelerini yadsımaya başlamak gü-lünç olur.37

11:48   Liderler daha fazla sessiz kalamayacaklarını hissettiler. Araya girmezlerse, büyük bir kalabalık İsa’nın mucizeleri aracılığıyla ikna olurdu. Eğer halk, İsa’yı Kralları olarak kabul ederse, bu Roma’yla sorun çıkması anlamına gelirdi. Romalılar, İsa’nın imparatorluklarını yıkmaya gelmiş olduğunu düşünecekler ve Yahudileri cezalandırmak için geleceklerdi. “Yerimizi ve ulusumuzu ortadan kaldıracaklar” ifadesi, Romalıların tapınağı yıkıp Yahudileri dağıtacakları anlamına geliyor. Bütün bunlar M.S. 70’de oldu. Ne var ki bu, Yahudilerin Rab’bi kabul etmesinden dolayı değil, aksine O’nu reddetmesinden dolayı oldu.

F.B. Meyer bunu çok iyi ifade etmiştir:

Hıristiyanlık meslekleri tehlikeye sokar, kârlı fakat kötü alışverişleri zayıflatır, müşterileri Şeytan’ın türbesinden gizlice alır, çıkar çevrelerine saldırır ve dünyayı alt üst eder. Sıkıcı, sinirlendirici ve kârı mahveden bir şeydir.38

11:49-50   Kayafa M.S. 26’dan 36’ya kadar başkâhindi. Rab’bin dinsel açıdan yargılanmasına başkanlık etti ve Elçilerin İşleri 4:6’da, Petrus ve Yu-hanna Yüksek Kurul’a getirildiğinde oradaydı. Burada söylemiş olduğu sözlere rağmen, İsa Mesih inanlısı değildi.

Kayafa’ya göre, başkâhinler ve Ferisiler, İsa’dan dolayı Yahudilerin öleceğini düşünmekte hatalıydılar. O ise, İsa’nın Yahudi ulusu için öleceğini önceden bildirdi. İsa’nın halk uğruna ölmesinin, bütün ulusun Romalılarla sorunları olmasından daha iyi olacağını söyledi. Kayafa, İsa’nın dünyaya geliş nedenini sanki gerçekten anlamış gibi görünüyor. Neredeyse Kayafa’nın Hıristiyanlığın odak doktrinini, yani İsa’yı günahkarların yerine geçen kişi olarak kabul ettiği sanısına kapılırız. Ama ne yazık ki, durum böyle değildir. Söylediği doğruydu ama kendisi, canının kurtulması için İsa’ya iman etmedi.

11:51-52   Bu, Kayafa’nın niçin böyle konuştuğunu açıklar. Kendiliğinden söylemedi, yani bu şeyleri uydurmadı. Bunu kendi isteğiyle söylemedi. Aksine, ağzından çıkan bildiri ona Tanrı tarafından verilmişti ve kastedilenden daha derin bir mesaj taşımaktaydı. İsa’nın İsrail ulusu uğruna öleceği tanrısal bir peygamberlikti. Bu, Kayafa’ya o yılın başkâhini olduğu için verildi. Tanrı, Kayafa doğru bir kişi olduğu için değil (çünkü günahlı bir adamdı), yalnızca o yılın baş-kahini olduğu için onun aracılığıyla konuştu.

Kayafa’nın peygamberliği, Rab’bin yalnızca İsrail ulusu uğruna öleceği ile ilgili değil, yeryüzündeki diğer uluslar arasındaki seçilmişlerini toplayıp birleştireceği ile de ilgiliydi. Bazıları, Kayafa’nın yeryüzünde dağılmış olan Yahudi halkını belirttiğini düşünür, ama müjdenin duyurulmasıyla Mesih’e iman edecek olan diğer ulusları belirtmiş olması daha büyük bir olasılıktır.

11:53-54   Ferisiler, Beytanya’daki mucizeyle ikna olmadılar. Aksine, Tan-rı’nın Oğlu’na karşı daha çok düşman kesildiler. O günden itibaren, O’nu öl-dürmek için daha yoğun bir şekilde düzen kurmaya başladılar.

Rab İsa, Yahudilerin artan düşmanlığını anlayarak Efraim denilen kente gitti. Bugün Efraim’in çöle yakın, sakin ve uzak bir yer olmasının dışında, nerede olduğunu bilmiyoruz.

11:55   Yahudilerin Fısıh bayramının yakın oluşunun bildirilmesi, Mesih’in halk arasındaki hizmetinin sona yaklaştığını hatırlatır. Bu Fısıh bayramında çarmıha gerilecekti. Halkın bayramdan önce arınmak için Kudüs’e gitmesi gerekiyordu. Örneğin, bir Yahudi cesede dokunmuşsa, murdarlıktan arınmak için geleneksel temizlikten geçmesi gerekirdi. Bu arınma, değişik tipte yıkanma ve sunularla yapılırdı. Üzücü şey, Yahudi halkının böyle arınmaya çalışırken, aynı zamanda Fısıh Kuzusunu öldürmeyi planlamalarıydı. İnsan yüreğindeki kötülüğün ne kadar da korkunç bir dışavurumu!

11:56-57   Halk tapınakta toplanırken, mucizeler yaratan adam, yani İsa hakkında düşünmeye başladı. Bayrama gelip gelmeyeceği konusunda tartışma çıktı. Bazıları İsa’nın gelmeyeceğini düşünüyordu. Bunun nedeni 57’nci ayette açıklanmıştır.

İsa’nın yakalanmasıyla ilgili resmi emirler başkâhinlerle Ferisilerden çıkmıştı. O’nu yakalayabilmek ve öldürmek için yerini bilenin yetkililere bildirmesi buyrulmuştu.

VII. TANRI’NIN OĞLU’NUN, KENDİSİNE AİT OLANLARA HİZMETİ (Bölüm 12-17)

A. İsa Beytanya’da Yağla Meshediliyor (12:1-8)

12:1   Beytanya’daki ev, İsa’nın gitmeyi sevdiği bir yerdi. Orada Lazar, Meryem ve Marta’nın tatlı arkadaşlığından zevk alıyordu. İnsani açıdan bakıldığında böyle bir zamanda Beytanya’ya gelmekle kendisini tehlikeye atıyordu. Çünkü O’na karşı olan bütün güçlerin merkezleri Kudüs’ün yakınındaydı.

12:2   İsa’ya karşı gelen birçoklarına rağmen, O’nun için atan birkaç gerçek yürek vardı. Rab’le birlikte sofrada oturanlardan biri de Lazar’dı ve Marta hizmet ediyordu. Kutsal Yazılar, Lazar’ın ölümünden dirilişine kadar geçen dört günde gördükleri ve duydukları hakkında bir şey içermez. Belki, böyle bir bilgiyi açığa vurması Tanrı tarafından yasak edilmişti.

12:3   İncil’in ilk dört bölümünde Rab İsa’nın bir kadın tarafından yağla meshedilmesiyle ilgili birkaç olay kaydedilmiştir. Bunlardan ikisi, tam olarak aynı değildir, ama bu olay genellikle Markos 14:3-9 ile paralel olarak düşünülür. Meryem’in Mesih’e olan bağlılığı, bu çok değerli saf hintsümbülü yağından yarım litreyi getirip O’nun ayaklarına sürmesine neden oldu. Aslında bununla, Mesih’e verilen hiçbir şeyin yeterince değerli olmadığını gösteriyordu. O, bizde olan her şeye layıktır. Meryem’le ne zaman karşılaşsak, onu İsa’nın ayakları dibinde görürüz. İşte burada, O’nun ayaklarını saçlarıyla siliyor. Bir kadının saçı onun övüncü olduğundan, burada olduğu gibi gururunu O’nun ayakları dibine seriyordu. Meryem’in kendisinin bu parfümün kokusunu bu olaydan sonra, bir süre daha üzerinde taşımış olduğunu söylemeye gerek yoktur. Bunun gibi Mesih’e tapınıldığında, tapınanlar, o anın güzel kokusundan bir şeyleri beraberlerinde götürürler. Hiçbir ev, İsa’ya hak ettiği yerin verildiği evdeki güzel kokularla dolamaz.

12:4-5   Burada, olayların en kutsalına izinsiz giren benlik görülüyor. Rabbini ele vermek üzere olan Yahuda, değerli yağın bu şekilde kullanılmasını görmeye dayanamadı.

Yahuda, İsa’nın üç yüz dinara layık olduğunu düşünemedi. Yağın satılıp yoksullara verilmesi gerektiğini hissetti. Ancak, bu tamamen ikiyüzlülüktü. Ne yoksullarla ne de Rab ile ilgileniyordu. O’nu, üç yüz dinara değil, bu miktarın onda biri için ele vermek üzereydi.

Ryle bunu şöyle ifade eder:

Bir kimse, Mesih’i öğrenci olarak üç yıl izleyebilir, bütün mucizelerini görebilir, bütün öğretişlerini işitebilir, elinden iyiliklerini defalarca alabilir, elçi sayılabilir ve yine de sonunda yüreğinin çürük olduğunu kanıtlayabilirdi; bütün bunlar, ilk bakışta inanılmaz ve imkansız görünür! Buna rağmen Yahuda’nın durumu bunun olabileceğini açıkça gösteriyor. İnsan düşüşünün derecesi kadar anlaşılan çok az şey vardır.39

12:6   Yuhanna, Yahuda’nın bunu yoksullara olan gerçek sevgisinden değil, hırsız ve aç gözlü olduğundan söylediğini eklemede çabuk davranır. Ortak para kutusu Yahuda’daydı ve kutuya konulanlardan aşırıyordu.

12:7   Aslında Rab şöyle diyordu: “Onun bunu yapmasını engellemeyin. Bu yağı benim gömüleceğim gün için sakladı.40 Şimdi bunu, benim üzerime sevgi ve tapınma eylemi olarak dökmek istiyor. Bunu yapmasına izin verilmelidir.”

12:8   Başkalarının iyiliklerini boca edebilecekleri yoksullar her zaman aralarında olacaktı. Ancak, Rab’bin yeryüzündeki hizmeti hızla sona ermekteydi. Meryem, bu yağı O’nun üzerine dökme fırsatına her zaman sahip olmayacaktı. Bu, bize ruhsal fırsatların kaçtığını anımsatmalıdır. Kurtarıcı için yapabileceklerimizi asla ertelememeliyiz.

B. Lazar’a Karşı Düzenlenen Öldürme Planı (12:9-11)

12:9   İsa’nın Kudüs yakınında olduğu haberi hızla yayıldı. Artık yerini saklamak mümkün değildi. Yahudilerden büyük bir kalabalık O’nu, başkaları ise ölümden dirilttiği Lazar’ı görmek için Beytanya’ya geldi.

12:10-11   İnsan yüreğindeki çılgın nefret, bu ayette yine resmedilir. Başkâ-hinler ise Lazar’ı da öldürmeyi tasarladılar. İnsan neredeyse, onun ölümden dirilerek büyük bir hainlik yaptığını sanacak! Bu onun kontrol edebileceği bir şey değildi, buna rağmen ölümü hak ettiğini düşündüler.

Çünkü Lazar’ın yüzünden birçok Yahudi... İsa’ya iman ediyordu. Lazar bu nedenle Yahudi “düzeninin” düşmanıydı ve ortadan kaldırılmalıydı. Başkalarını Rab’be getirenler daima işkencenin hedefi yapılır ve hatta şehit edilirler.

Bazı yorumcular, başkahinler dirilişi inkâr eden Sadukiler oldukları için, Lazar’ı yok ederek diriliş kanıtından kurtulmak istediklerini ileri sürerler.

C. Zafer Girişi (12:12-19) (Kudüs’e Girişi)

12:12-13 Şimdi, İsa’nın Kudüs’e zaferle girişine geliyoruz. Çarmıha gerilmesinden önceki Pazar günüydü.

Bu büyük kalabalığın İsa hakkında ne düşündüğünü bilmek çok zor. O’nun Tanrı’nın Oğlu ve İsrail’in Mesih’i olduğunu gerçekten anladılar mı? Yoksa O’nu sadece, kendilerini Romalıların baskısından kurtaracak bir Kral olarak mı gördüler? O saatin heyecanıyla sürüklendiler mi? Şüphesiz gruptaki kişilerden bazıları gerçek inanlıydı, ama genel izlenim, halkın çoğunluğunun Rab’le yürekten ilgilenmediği yönündedir.

Hurma dalları, üzüntüden sonraki rahatlık ve esenliğin bir işaretidir. (Esi. 7:9). “Hozana” sözü, “Şimdi kurtar diye dua ediyoruz” anlamına gelir. Bu dü-şünceleri bir araya getirince, sanki halk, İsa’nın, onları Romalıların zulmünden kurtarmak ve diğer ulusların baskıları altında geçen uzun yılların üzüntüsün-den sonra onlara rahatlık ve esenlik vermek için Tanrı’dan gönderildiğini ka-bul ediyor gibi görünüyor.

12:14-15   İsa kente yaygın bir ulaşım şekli olan sıpa üzerinde gitti. Dahası, Rab bu şekilde giderken peygamberliği yerine getiriyordu.

Bu, Zekarya 9:9’dan alınmıştır. Bu ayette peygamber, Kral’ın İsrail’e geldiğinde sıpaya binmiş olacağını önceden bildirmiştir. Siyon, Kudüs kentinde bir tepe olduğundan, Siyon Kızı, İsrail halkını belirten mecazi bir ifadedir.

12:16   Öğrencileri, olanlarla Zekarya’nın peygamberliğinin yerine geldiğini, İsa’nın aslında Kudüs’e İsrail’in gerçek Kralı olarak girdiğini anlamadılar. Ama Rab, Baba’nın sağında yüceltilmek için göğe gittikten sonra öğrenciler bu olaylarla Kutsal Yazıların yerine gelmiş olduğunu sezdiler.

12:17-18   İsa’nın Kudüs’e girişini seyreden kalabalıkta O’nun Lazar’ı ölümden diriltişini görmüş olan kişiler vardı. Bunlar, sıpa üzerinde gidenin, Lazar’ı yaşama geri getirmiş olan kişiyle aynı kişi olduğunu etraflarındaki kişilere anlattılar. Bu unutulmaz olayla ilgili sözlerin haberi yayılınca, halk İsa’yı karşılamaya çıktı. Güdüleri, ne yazık ki gerçek imandan çok meraktı.

12:19   Kalabalık sayıca artarken ve Kurtarıcı’ya olan ilgi büyürken, Ferisiler çıldırdı. Söyleyebilecekleri, yapabilecekleri herhangi bir şeyin en küçük bir etkisi bile olmayacaktı. Aşırı bir abartmayla tüm dünyanın İsa’nın peşine takılmış olduğunu söylediler. Kalabalığın ilgisinin geçici bir şey olduğunu ve gerçekte İsa’ya Tanrı’nın Oğlu olarak tapınmak isteyenlerin az olduğunu anlamadılar.

Ç. Bazı Grekler İsa’yı Görmek İstiyor (12:20-26)

12:20   İsa’ya gelen Grekler Museviliği seçmiş olan diğer uluslardandılar. Bayramda tapınmak üzere Kudüs’e gitmeleri, artık atalarının dini uygulamalarını sürdürmediklerini gösterir. Bu nedenle Rab İsa’ya gelmeleri, Rab İsa’yı Yahudiler reddettiğinde, diğer ulusların müjdeyi işitecekleri ve bazılarının iman edeceği gerçeğini resmeder.

12:21   Niçin Filipus’a geldiklerine dair hiçbir açıklama verilmiyor. Belki adının Grek olması ve Celile’nin Beytsayda kentinden olması, onu din değiştiren diğer uluslara çekici kıldı. Ricaları gerçekten soyluydu: “Efendimiz, İsa’yı görmek istiyoruz.” Yüreğinde bu içten arzuya sahip olan hiç kimse ödülsüz geri çevrilmez.

12:22   Belki Filipus, Rab’bin bu Grekleri görüp görmeyeceğinden pek emin değildi. Mesih daha önce öğrencilere müjdeyle diğer uluslara gitmemelerini söylemişti; bunun için Filipus Andreya’ya gitti ve birlikte İsa’ya haber verdiler.

12:23   Grekler niçin İsa’yı görmek istediler? Eğer bu satırlardaki kapalı anlamı görebilirsek İsa’nın hikmetinin onlara çekici geldiğini ve onların da İsa’yı popüler filozofları olarak yüceltmek istedikleri ipucunu çıkarabiliriz. O’nun Yahudi liderlerle fikir çatışması içinde olduğunu biliyorlardı ve belki de kendileriyle Yunanistan’a giderek, yaşamını kurtarmasını istiyorlardı. Felsefeleri “Kendini kurtar” idi, ama İsa, onlara bu felsefenin hasat yasasına açıkça karşı geldiğini söyledi. O rahat bir yaşamla değil, kurban olarak ölmekle yüceltilecekti.

12:24   Tohum toprağa düşüp ölmedikçe hiçbir zaman ürün vermez. Rab İsa burada, buğday tanesi (ya da tahıl tanesi) olarak kendisine işaret etti. Ölmezse, yalnız kalacaktı. Göğün (cennetin) görkeminden tek başına zevk alacaktı; orada görkemini paylaşacağı kurtulmuş günahkârlar olmayacaktı. Ama ölürse, birçoklarının kurtulabileceği bir kurtuluş yolu sağlayacaktı.

T.G. Ragland’ın söylediği gibi Mesih için geçerli olan bizim için de geçerlidir:

Mesih uğruna buğday taneleri olmayı, toprağa düşmeyi ve ölmeyi reddedersek; olanaklarımızdan özveride bulunmaz, durumumuzu, malımızı ve sağlığımızı riske sokmazsak; çağrıldığımızda evimizi bırakmaz ve aile bağlarımızı koparmazsak o zaman yalnız kalırız. Ancak ürün vermek istersek, tahıl tanesi olarak ve ölerek Kutsal Rabbimizin ardından gitmeliyiz; o zaman çok ürün veririz.41

12:25   Birçokları, yaşamda önemli olan şeylerin yiyecek, giyecek ve zevk olduğunu sanır. Bu şeyler için yaşarlar. Ancak yaşamlarını böyle severken, canın bedenden daha önemli olduğunu anlamada yetersiz kalırlar. Canlarının durumunu ihmal ederek yaşamlarını kaybederler. Öte yandan bütün bunları Mesih için kayıp sayanlar vardır. O’na hizmet etmek için insanlar arasında çok değer verilen şeylerden vazgeçerler. Bunlar, sonsuz yaşam için yaşamlarını saklayacak olanlardır. Canından nefret etmek, Mesih’i kendi çıkarlarından daha çok sevmek anlamındadır.

12:26   Mesih’e hizmet etmek isteyen O’nun ardından gitmelidir. Öğrencileri, öğretişlerine itaat edecek ve ahlâki yönden O’na benzeyeceklerdir. O’nun ölüm örneğini kendilerine uygulamalıdırlar. Bütün hizmetkarlara, Efendilerinin daimi varlığı ve koruması vaat edilmiştir ve bu, yalnız bu yaşamı değil, sonsuzluğu da içermektedir. Bir gün gelecek, hizmet Tanrı’nın onayını alacaktır. Burada, kişinin Mesih uğruna utanç ya da azarlama yüzünden çektiği acı, cennette Baba Tanrı tarafından herkesin önünde övülmesinin görkemiyle karşılaştırıldığında gerçekten çok küçük olacaktır.

D. İsa Ölümle Karşı Karşıya (12:27-36)

12:27   Rab’bin düşünceleri artarak hemen önünde duran olaylar üzerinde yoğunlaşmaktaydı. Çarmıhı düşünüyor ve Günah Taşıyıcısı olacağını, Tanrı’nın günahlarımıza karşı olan gazabına katlanacağı zamanı tasarlıyordu. “Büyük keder saatini” düşünürken, yüreği sıkılıyordu. Böyle bir durumda nasıl dua etmeliydi? Babasına, O’nu bu saatten kurtarmasını mı rica etmeliydi? Bunun için dua edemezdi, çünkü dünyaya gelişinin amacı çarmıha gitmekti. Ölmek için doğdu.

12:28   Rab İsa, çarmıhtan kurtarılabilmesi için dua edeceğine, Babasının adının yüceltilebilmesi için dua etti. Kendi rahatı ya da güvenliğinden çok Tan-rı’nın onurlandırılmasıyla ilgileniyordu. Tanrı şimdi, adını yüceltmiş olduğunu ve yine yücelteceğini söyleyerek gökten konuştu. İsa’nın yeryüzündeki hizmeti sırasında, Tanrı’nın adı yüceltildi. Nasıra’da geçen otuz sessiz yıl, halk arasın-daki üç hizmet yılı, Kurtarıcı’nın harika sözleri ve işleri; işte bütün bunlar Ba-ba’nın adını çok yüceltti. Ancak yine de Tanrı’ya, Mesih’in ölümü, gömülmesi, dirilmesi ve göğe çıkması aracılığıyla daha büyük bir yücelik getirilecekti.

12:29   Orada duranlardan bazıları, Tanrı’nın sesini gök gürültüsü sandı. Bu tip kişiler, her zaman ruhsal şeylere doğal bir açıklama getirmeye çalışırlar. Mucize gerçeğini kabul etmeyi istemeyenler, mucizeleri bazı doğa kanunlarıyla açıklamaya çalışırlar. Diğerleri bunun gök gürültüsü olmadığını biliyordu, ama yine de bunu Tanrı’nın sesi olarak tanımadılar. Bunu tanımak insanüstü bir şey olmalı. Onlarsa yalnızca bunun bir meleğin sesi olduğu sonucunu çıkarabildiler. Tanrı’nın sesi, yalnızca Kutsal Ruh’un yardım ettiği kişiler tarafından işitilip anlaşılabilir. İnsanlar müjdeyi defalarca dinleyebilirler; bununla birlikte Kutsal Ruh konuşmadıkça bunlar onlara anlamsız gelebilir.

12:30   Rab dinleyenlere, bu sesin O’nun duyması için işitilebilir olması gerekmediğini açıkladı. Aksine, bu ses orada duranlar yararına işitilebilir yapılmıştı.

12:31   “Bu dünya şimdi yargılanıyor” dedi. Dünya, Yaşam ve Yücelik Rabbini çarmıha germek üzereydi. Böyle yaparak kendini suçlayacaktı. Mesih’i reddetmelerinden dolayı mahkum olacaklardı. Mesih’in burada demek istediği budur. Mahkumiyet, suçlu insanlığa geçmek üzereydi. Bu dünyanın egemeni Şeytan’dır. Şeytan gerçek anlamda Golgota’da tamamen yenildi. Rab İsa’yı ilk ve son olarak öldürerek başarılı olduğunu sandı. Oysa Kurtarıcı, insanlar için bir kurtuluş yolu sağlamış ve aynı zamanda Şeytan’ı ve bütün ordusunu yenmişti. İblis’in mahkumiyeti henüz bitmedi, ama sonu mühürlendi. Dünyada hâlâ kötü işlerine devam ediyor, ancak ateş gölüne atılması an meselesidir.

12:32   Bu ayetin ilk kısmı, Mesih’in çarmıh üzerindeki ölümünü belirtir. Tahta bir çarmıha çivilendi ve yerden yukarı kaldırıldı. Rab, böyle çarmıha gerildiği takdirde bütün insanları kendisine çekeceğini söyledi. Bunun için birkaç açıklama yapılmıştır. Bazıları, Mesih’in bütün insanları ya kurtuluşa ya da yargılamaya yönelttiğini düşünür. Bazıları da, Müjde duyurulurken Mesih yukarı kaldırıldığı (yüceltildiği) takdirde, bildirinin daha güçlü olacağını ve insanların O’na yöneleceğini düşünür. Ancak herhalde doğru açıklama, Rab İsa’nın çarmıhının her tür (bütün) insanın O’na çekilmesiyle sonuçlanmasıdır. İstisna-sız bütün insanlar anlamında değil, her ulus, soy ve dilden insanlar anlamın-dadır.

12:33   Rab İsa, yukarı kaldırılmaktan söz ettiğinde nasıl bir ölümle öleceğini, yani çarmıhı belirtti. Burada yine, Rab’bin bütün bilgiye sahip olduğunu görüyoruz. Önceden, yatakta ya da kazayla ölmeyeceğini, çarmıha çivileneceğini biliyordu.

12:34   Kalabalık, Rab’bin yukarı kaldırılmayla ilgili ifadesinden şaşkına döndü. Mesih olduğunu iddia ettiğini biliyorlardı, ama yine biliyorlardı ki, Eski Antlaşma’da Mesih’in sonsuza dek yaşayacağı yazılıydı (Yşa.9:7; Mez.110:4; Dan.7:14; Mik.4:7). Kalabalığın, İsa’nın “İnsanoğlu yukarı kaldırılmalıdır” sözünü aktarışına dikkat edin. Aslında O, “Ben yerden yukarı kaldırıldığım zaman” demişti. Elbette ki, Rab İsa kendisinden çok defalar, İnsanoğlu olarak söz etmişti ve belki önceden, İnsanoğlu’nun yukarı kaldırılmasından bile söz etmiştir; bu nedenle halkın, bu ikisini bir araya getirmesi zor olmadı.

12:35   Halk İsa’ya, İnsanoğlu’nun kim olduğunu sorduğunda, İsa yine kendisinden dünyanın ışığı olarak söz etti. Onlara, ışığın onlarla yalnızca kısa bir süre daha kalacağını anımsattı. Işığa gelip Işıkta yürümeliydiler; yoksa karanlık kısa bir süre içinde onları alt edecek ve bilgisizlik nedeniyle sürçeceklerdi.

Rab, kendisini güneşe ve güneşin sunduğu gün ışığına benzetiyor gibi görünüyor. Güneş sabahleyin doğar, öğleyin doruğuna ulaşır ve akşamleyin ufkun üzerine iner. Bizimle olduğu saatler sınırlıdır. Buradayken ondan yararlanmalıyız, çünkü karanlık çökünce ışığı alamayız. Rab İsa’ya iman eden kişi ruhsal açıdan ışıkta yürüyen kişidir. O’nu reddeden karanlıkta yürür ve nereye gittiğini bilmez. Tanrısal yönlendirişten yoksun kalır ve yaşam boyu sendeler.

12:36   Rab İsa dinleyicilerini hâlâ fırsat varken O’na iman etmeleri için uyardı. Böyle yaparak ışığın oğulları olacaklardı. Yaşam ve sonsuzluk boyunca gidecekleri yön konusunda onlara güvence verilecekti. Rab, bu sözleri söyledikten sonra halktan ayrıldı ve bir süre gizlendi.

E. Yahudilerin Çoğunun İman Etme Konusundaki Başarısızlığı (12:37-43)

12:37   Yuhanna şimdi, Rab İsa’nın bunca büyük mucize yapmasına rağmen, halkın O’na iman etmemesine duyduğu şaşkınlığı ifade etmek için ara verir. Daha önce bahsettiğimiz gibi, inançsızlıkları kanıt yetersizliğinden kaynaklanmıyordu. Rab, Tanrılığının en inandırıcı kanıtlarını sunmuştu, ama halk iman etmek istemedi. Onların üzerinde egemenlik sürecek bir kral arzuladılar, ama tövbe etmek istemediler.

12:38   Yahudilerin iman etmemesi, Yeşaya 53:1’deki peygamberliğin yerine gelmesiydi. “Rab, verdiğimiz habere kim inandı?” sorusu, “Çok değil!” yanıtını gerekli kılıyor. Kutsal Yazılarda pazı, güç ya da kuvveti belirttiğinden, Rab’bin pazısı, Tanrı’nın gücü anlamındadır. Tanrı’nın gücü, yalnızca Rab İsa Mesih ile ilgili habere iman edenlere açıklandı. Bunun için, Mesih’le ilgili duyuruyu kabul etmeyen birçok kişiye Tanrı’nın gücü açıklanmadı.

12:39   Rab İsa, kendisini İsrail ulusuna tanıttığında O’nu reddettiler. Tekrar ve tekrar onlara kurtuluş teklifiyle geldi, ama onlar O’na “hayır” demeye devam etti. İnsanlar müjdeyi ne kadar çok reddederse, onu kabul etmeleri o kadar zor olur. İnsanlar gözlerini Işığa kaparsa, Tanrı onların Işığı görmesini daha da zorlaştırır. Tanrı, tanrısal yargı olarak bilinen yasal körlüğe uğramalarına neden olur.

12:40   Bu alıntı Yeşaya 6:10’dandır. Tanrı, İsrail halkının gözlerini kör etti ve yüreklerini nasırlaştırdı. Bunu hemen değil, onlar kendi gözlerini kapadıktan ve kendi yüreklerini nasırlaştırdıktan sonra yaptı. İsrail’in, Mesih’i inatçı ve kasıtlı reddinin sonucu olarak kendilerini görüş, anlayış, tövbe ve iyileşmeden uzaklaştırdılar.

12:41   Yeşaya 6’ncı bölümde peygamber, Tanrı’nın yüceliğini görmüş olarak betimlenir. Yuhanna, Yeşaya’nın gördüğünün, Mesih’in yüceliği ve hakkında konuştuğu kişinin ise Mesih olduğu açıklamasını ekledi. Bu nedenle bu ayet, İsa Mesih’in Tanrı olduğunu kanıtlayan kanıt zincirinin bir başka önemli halkasıdır.

12:42   Yahudi önderlerinin birçoğu İsa’nın Mesih olduğuna inandı. Bununla beraber inançlarını, aforoz edilme korkusuyla başkalarıyla paylaşmaya cesaret edemediler. Bu kişilerin Rab İsa’da içten inanlılar olduklarını düşünmek istiyoruz, ancak şüphelidir. Gerçek imanın olduğu yerde er geç Mesih’e tanıklık edilecektir. Mesih gerçekten Kurtarıcı olarak kabul edildiğinde, sonuçlarını önem-semeyerek bu inancını tereddütsüz bildirecektir.

12:43   Bu adamların, insandan (arkadaşlarından) gelen övgüyle Tanrı’dan gelen övgüden daha çok ilgilendikleri bellidir. İnsanın onayını Tanrı’nın onayından daha çok düşündüler. Böyle bir kişi gerçekten içten bir inanlı olabilir mi? Bu sorunun yanıtı için 5:44’e bakınız.

F. İman Etmemenin Tehlikesi (12:44-50)

12:44   44’üncü ayetin açıklaması şöyledir: “Bana iman eden aslında sadece bana değil, beni gönderen Babama da iman etmiş olur.” Rab burada Baba Tanrı ile olan mutlak (tam) birliğini öğretti. Diğerine iman etmeksizin birine iman etmek imkansızdı. Mesih’e iman etmek Baba Tanrı’ya iman etmektir. Kişi, Oğul’u eşit derecede onurlandırmadıkça, Baba’ya iman edemez.

12:45   Bir bakıma hiç kimse, Baba Tanrı’yı göremez. O Ruh’tur ve bu nedenle de görülmez. Ancak Rab İsa, Baba Tanrı’nın nasıl olduğunu bize bildirmek için dünyaya gelmişti. Bununla, bize Tanrı’nın fiziksel olarak değil, ahlaki olarak nasıl olduğunu bildirdiğini kastediyoruz. Bize Tanrı’nın karakterini gösterdi. Bu nedenle Mesih’i görmüş olan, Baba Tanrı’yı da görmüş olur.

12:46   Işık örneği, Rab’bin sevdiği bir örnek olarak görülüyor. Yine kendisinden, O’na iman edenler karanlıkta kalmasın diye dünyaya gelen bir ışık olarak söz etti. Mesih’in dışında kalan insanlar zifiri karanlıktadır. Yaşam, ölüm ya da sonsuzlukla ilgili doğru bir anlayışları yoktur. Mesih’e imanla gelenler gerçeği artık el yordamıyla aramazlar, çünkü O’nda gerçeği bulmuşlardır.

12:47   Mesih’in ilk gelişindeki amaç, dünyayı yargılamak değil, kurtarmaktı. O’nun sözlerini işitmeyi ya da O’na iman etmeyi reddedenleri yargılamadı. Bu, O’nun iman etmeyenleri gelecekte suçlamayacağı anlamına gelmez; ancak o yargılama ilk gelişinin hedefi değildi.

12:48   Rab O’nun sözlerini reddedenlerin Tanrı’nın sanık kürsüsüne çıkacağı güne özlemle baktı. O son günde Rab İsa’nın sözleri ya da öğretişi onları suçlu çıkarmaya yetecektir.

12:49   Öğrettiği şeyler, O’nun uydurduğu ya da insanların okullarda öğrendiği şeyler değildi. Aksine, itaatkâr Hizmetkar ve Oğul olarak yalnızca Baba’nın O’nu konuşması için görevlendirdiği şeyleri konuşmuştu. Son günde insanları suçlu çıkaracak olan gerçek de budur. İsa’nın konuştuğu söz, Tanrı’nın Sözü idi ve insanlar onu dinlemeyi reddetti. Baba, O’na sadece ne söylemesi değil, ne konuşması gerektiğini de söylemişti. İkisi arasında bir fark vardır. “Ne söylemem gerektiği” ifadesi, bildirinin özüne işaret eder; “ne konuşmam gerektiği” ifadesi ise Tanrı’nın gerçeğini öğretmede Rab’bin kullanması gereken sözler anlamına gelir.

12:50   İsa, Baba’nın O’nu, O’na iman edeceklere sonsuz yaşam vermek için görevlendirmiş olduğunu biliyordu. Bu nedenle Mesih, Baba tarafından kendisine verilen bildiriyi olduğu gibi duyurdu.

Anlatımın burasında belirli bir aranın verildiğini görüyoruz. Bu noktaya kadar Rab kendisini İsrail’e tanıtmıştır. Yedi ayrı belirti ya da mucize kaydedilmiştir; her biri, bir günahkârın Mesih’e iman etmesiyle sonuçlanacak bir tecrübeyi resmediyor.

Belirtiler şunlardır:

1. Celile’nin Kana köyündeki düğünde suyu şaraba çevirmesi (2:1-12). Bu, tanrısal sevince yabancı olan bir günahkârın Mesih’in gücüyle değişmesini resmeder.

2. Saray memurunun oğlunu iyileştirmesi (4:46-54). Bu, günahkârı hasta ve ruhsal sağlığa ihtiyacı varken resmeder.

3. Beytesta havuzundaki kötürümü iyileştirmesi (bölüm 5). Yoksul günahkâr güçsüz, çaresiz ve kendi durumunu düzeltecek bir şey yapacak durumda değildir. İsa onun sakatlığını iyileştirir.

4. Beş bin kişiyi doyurması (bölüm 6). Günahkâr yiyeceksiz., aç ve güç veren şeyden yoksundur. Rab hiçbir zaman acıkmasın diye onun canı için yiyecek sağlar.

5. Celile gölünü yatıştırması (6:16-21). Günahkâr tehlikeli bir yerde görünür. Rab onu fırtınadan kurtarır.

6. Doğuştan kör bir adamı iyileştirmesi (bölüm 9). Bu adam, Mesih’in gücü dokununcaya kadar kör olan insan yüreğini resmeder. İnsan, Kutsal Ruh tarafından aydınlatılıncaya kadar kendi günahkârlığını ya da Kurtarıcı’nın güzelliklerini göremez.

7. Lazar’ı ölümden diriltmesi (bölüm 11). Bu, elbette ki bize insanın suçları ve günahları içinde ölü ve yukarıdan gelen yaşama gereksinimi olduğunu anımsatır.

Bütün bu belirtiler İsa’nın Tanrı’nın Oğlu Mesih olduğunu kanıtlama amacıyla yapılmıştır.

G. İsa Öğrencilerinin Ayaklarını Yıkıyor (13:1-11)

13’üncü bölümde üst kattaki konuşması başlar. İsa artık saldırgan Yahudilerin arasında dolaşmıyordu. Yargılanmaya ve çarmıha gitmeden önce son defa öğrencileriyle birlikte olabilmek için Kudüs’te odaya çekilmişti. Yuhanna 13 ile 17 arasındaki bölüm, Yeni Antlaşma’da en sevilen bölümlerden biridir.

13:1   Çarmıha gerilmeden bir önceki gün Rab İsa, ölmesi, dirilmesi ve göğe alınması için zamanın geldiğini biliyordu. Kendisine ait olanları, yani gerçek inanlıları sevmişti. Yeryüzündeki hizmetinin sonuna kadar onları sevdi ve sonsuzluklar boyunca sevmeye devam edecektir. Kısa bir süre sonra kanıtlayacağı gibi, onları sınırsız ölçüde de sevdi.

13:2   Yuhanna burada belirtilen yemeğin ne yemeği – Fısıh mı, Rab’bin Sofrası mı ya da sıradan bir yemek mi – olduğunu söylemiyor. İblis, Yahu-da’nın yüreğine İsa’yı ele verme zamanının geldiği düşüncesini ekti. Yahuda bundan çok daha önce Rab’be karşı kötülük planlamıştı, ancak şimdi ona çirkin planlarını bitirmesi için sinyal verildi.

13:3   3’üncü ayet, bir kölenin görevini kimin yaptığını vurguluyor: Yalnızca bir din görevlisi ya da öğretmen değil, ama tanrısallığının bilincinde olan İsa. O’na verilmiş olan işi biliyordu; Tanrı’dan çıkıp geldiğini ve Tanrı’ya dönüş yolculuğunda olduğunu biliyordu.

13:4   Eğilip öğrencilerinin ayaklarını yıkamasını sağlayan şey, kimliğinin, hizmetinin ve amacının bilincinde oluşuydu. Rab yemekten kalkarak uzun abasını bir yana koydu. Sonra kölenin yerini alarak beline bir havluyu önlük gibi doladı. Bu olayın İsa’nın mükemmel hizmetkar olduğunu vurgulayan İncil’in Markos bölümünde yer almasını bekleyebilirdik.

Bu simgesel eylem bize Rab’bin yukarıdaki ‘fildişi sarayları’ nasıl da bırakarak bu dünyaya Hizmetkar olarak geldiğini ve yarattıklarına hizmet ettiğini hatırlatır.

13:5   Doğu ülkelerinde açık çarık giyilmesi ayakların sık sık yıkanmasını gerekli kılıyordu. Ev sahibinin konukların ayaklarını yıkaması için bir köleyi görevlendirmesi bilinen bir nezaketti. Burada ise ‘Tanrısal Ev Sahibi’ köle olup bu hor görülen hizmeti yaptı. “İsa, hainin ayakları dibinde: Ne olağanüstü bir manzara! Bizim için ne büyük ders!”

13:6   Petrus, Rab’bin, ayaklarını yıkaması düşüncesiyle şok oldu ve Rab gibi büyük birinin onun gibi önemsiz birine tenezzül etmesini onaylamadığını ifade etti. “Tanrı’nın hizmetkar rolündeki görünüşü rahatsız edicidir.”

13:7   İsa, şimdi Petrus’a, yaptığının ruhsal bir anlam taşıdığını anlattı. Ayak yıkama, ruhsal yıkamanın açık bir örneğiydi. Petrus Rab’bin fiziksel bir eylemde bulunduğunu biliyordu, ama bunun ruhsal önemini anlamadı. Ancak yakında bilecekti, çünkü Rab bunu açıkladı. Bunu ileride, Rab’bi inkâr ettikten sonra Rab’le ilişkisi yenilendiğinde bilecekti.

13:8   Petrus, insan doğasının aşırılıklarını resmediyor. Rab’bin onun ayaklarını asla yıkamayacağına dair ant içti; buradaki “asla” sözcüğü, gerçekte “sonsuzluk boyunca değil” anlamını taşır. Rab Petrus’a, ayaklarını yıkamadığı takdirde O’nun yanında yeri olamayacağı karşılığını verdi. Ayak yıkamanın anlamı burada açıklanır. İnanlılar bu dünyada yürürken belli bir miktarda kirlenmeye uğrarlar. Çirkin konuşmaları dinleme, kutsal olmayan şeylere bakma ve tanrıtanımaz kişilerle çalışma kaçınılmaz olarak inanlıyı kirletir. İnanlı sürekli temizlenmeye ihtiyaç duyar.

Bu temizlenme, Sözün suyuyla olur. Kutsal Kitap’ı okur ve çalışırken, vaaz dinlerken ve birbirimizle bunu tartışırken, bunun üzerimizdeki kötü etkilerden bizi temizlediğini görürüz. Öte yandan, Kutsal Kitap’ı ne kadar çok ihmal edersek, bu kötü etkiler bizde büyük kaygı yaratmaksızın zihin ve yaşamlarımızda o kadar çok kalabilirler. İsa, “benimle payın olmaz” dediğinde, Petrus’u yıkamazsa onun kurtulamayacağını değil, yaşamında, Rab’le olan ilişkisinin (arkadaşlığın) sadece Kutsal Yazıların sürekli temizleme eylemiyle sürdürülebileceğini söylemek istedi.

13:9-10   Petrus burada başka bir aşırılığa gider. Bir dakika önce “Asla” diyen Petrus şimdi ise, “Ellerimi ve başımı da yıka” demektedir.

Hamamdan dönerken kişinin ayakları yine kirlenir. Tekrar banyo yapmasına gerek yoksa da, ayaklarını yıkatması gerekir. “Yıkanmış olan tamamen temizdir; ayaklarının yıkanmasından başka ihtiyacı yoktur.” Banyoyla leğen arasında fark vardır. Banyo kişinin kurtuluşunda aldığı temizlenmeyi belirtir. Mesih’in kanı aracılığıyla günahın cezasından temizlenme bir kez olur. Leğen günahın kirliliğinden temizlenmeyi belirtir ve Tanrı’nın Sözü aracılığıyla sürekli olmalıdır. Yıkanma bir kez gerçekleşirken, ayak yıkama birçok kez gerçekleşecektir. “Sizler de temizsiniz, ama hepiniz değil” ifadesi, Yahuda dışında bütün öğrencilerin yenilenme banyosuna sahip olmuş oldukları anlamına gelir. Yahuda hiçbir zaman kurtulmamıştı.

13:11   Rab her şeyi tam bildiğinden, Yahuda’nın O’nu ele vereceğini biliyordu ve bunun için onu kurtuluş banyosuna hiç sahip olmamış biri olarak belirtti.

Ğ. İsa Öğrencilerine, O’nun Örneğini İzlemelerini Öğretiyor

(13:12-20)

13:12   Mesih’in, bütün öğrencilerin ayaklarını yıkadığı görülüyor. Sonra abasını giyinip onlara yaptığı şeyin ruhsal anlamını açıklamak için yine sofraya oturdu. Konuşmayı bir soru sorarak açtı. Kurtarıcı’nın soruları ilginç bir çalışma olur. En etkili öğretiş yöntemlerinden birini oluşturur.

13:13-14   Öğrenciler, İsa’yı Öğretmenleri ve Rableri olarak kabul etmişlerdi ve böyle yapmakta da haklıydılar. Ancak O’nun verdiği örnek, egemenliğin güç yapısındaki en yüksek mevkinin (rütbenin) hizmetçiye ait olduğunu gösterdi. Eğer Rab ve Öğretmen öğrencilerin ayaklarını yıkamışsa, birbirlerinin ayaklarını yıkamamaları için ne bahaneleri olabilirdi? Rab onlara harfi harfine birbirlerinin ayaklarını suyla yıkamaları gerektiğini mi söylemek istedi?42 Kilise için yeni bir kural mı koyuyordu? Hayır, buradaki anlam ruhsaldı. Onlara, Tanrı’nın Sözü üzerine devamlı birlikte vakit geçirerek birbirlerini temiz tutmalarını söylüyordu. Biri kardeşini inançsal açıdan soğurken ya da dünyaya dalarken görürse, ona sevgiyle Kutsal Kitap’tan öğüt vermelidir.

13:15-16   Rab onlara bir örnek verdi: Birbirlerine ruhsal olarak nasıl davranacakları konusunda bir ders.

Gurur ya da kişisel düşmanlıklar bizi kardeşlerimize hizmet etmek için eğilmekten alıkoyarsa, Efendimizden üstün olmadığımızı anımsamalıyız. Değersiz ve nankör olanları yıkamak için kendisini alçalttı, hatta onlardan birinin kendisini ele vereceğini biliyordu. Sizi para karşılığı ele vermek üzere olduğunu bildiğiniz bir adama alçalarak hizmet eder misiniz? Gönderilenler (öğrenciler) kendilerini, gönderenin (Rab İsa’nın) yaptığı şeyleri yapmayacak kadar üstün görmemelidirler.

13:17   Alçakgönüllülük kendi çıkarlarını aramamaktır. Hizmet konusundaki bu gerçekleri bilmek bir şey, bunları bilip hiç yapmamak başka bir şeydir. Gerçek değer ve mutluluk bunları yapmakla sağlanır!

13:18   Rab’bin hizmet etme konusunda öğrettikleri Yahuda’yı içermedi. İsa ele verilişiyle ilgili Kutsal Yazıların Mezmurlar 41:9 gibi yerine gelmesi gerektiğini biliyordu. Yahuda üç yıldır Rab’le yemek yemiş biriydi, yine de O’na karşı ökçesini kaldırdı (Rab’be ihanet ettiğini belirten bir ifade). İhanet eden, 41’inci Mezmurda ele verilen Rab tarafından “yakın dostum” diye tanımlanır.

13:19   Rab ele verilişini öğrencilere önceden açıkladı ki, bunlar olunca, öğrenciler İsa’nın gerçek Tanrı olduğunu bilsinler. Bu ayetin sonundaki O sözcüğü çıkarılabilir. “Ben olduğuma inanasınız.” Yeni Antlaşma’daki İsa, Eski Antlaşma’daki Yehova’dır. Böylece, yerine gelen peygamberlik Mesih’in Tanrılığına ve buna ek olarak da Kutsal Kitap’ın Tanrı esini oluşuna ilişkin büyük kanıtlardan biridir.

13:20   Rabbimiz, ele verilişinin diğer öğrencilerin sendelemesine ya da kuşkulanmasına neden olabileceğini biliyordu. Bunun için bu yüreklendirici sözü ekledi. Tanrısal bir göreve gönderilmekte olduklarını anımsamalıydılar. O’nunla o kadar çok bir tutulacaklardı ki, onları kabul etmek O’nu kabul etmekle aynıydı. Mesih’i kabul edenler, Baba Tanrı’yı da kabul etmiş olur. Böylece Oğul Tanrı ve Baba Tanrı’yla olan yakın bağlarıyla teselli edileceklerdi.

H. İsa Ele Verilişini Önceden Bildiriyor (13:21-30)

13:21-22   Öğrencilerden birinin O’nu ele vereceğini bilmek Rab’bin yüreğinin sıkılmasına neden oldu. Burada İsa kendisine ihanet edene, kötü planından vazgeçmesi için son bir fırsat veriyor gibi görünüyor. Rab, onikilerden birinin kendisini ele vereceği konusundaki bilgisini kişiyi teşhir etmeden açıkladı. Bu bile hainin düşüncesini değiştirmedi.

Diğer öğrenciler Yahuda’dan şüphelenmedi. Onlardan birinin böyle bir şey yapacağına şaşırdılar ve onun kim olabileceğini merak ettiler.

13:23   O günlerde insanlar yemek yemek için masa yerine alçak divanlarda oturuyorlardı. İsa’nın sevdiği öğrenci, bu Müjde’nin yazarı Yuhanna idi. Kendi isminden söz etmedi, ancak Kurtarıcı’nın yüreğinde özel bir yer tuttuğunu söylemekte tereddüt etmedi. Rab bütün öğrencilerini seviyordu, ama Yuhanna, O’na yakın olmaktan özel bir zevk aldı.

13:24-25   Bu nedenle Petrus yüksek sesle konuşmayıp eli ile işaret etti. Belki de kafasını sallayarak Yuhanna’dan hainin adını öğrenmesini istedi.

İsa’nın bağrına yaslanmış olan Yuhanna kaçınılmaz soruyu fısıltıyla sordu; alçak sesle olması olasıdır.

13:26   İsa, lokmayı şaraba ya da yemeğin suyuna banıp haine vereceğini söyledi. Bazıları, doğulu bir ev sahibinin lokmayı yemekteki şeref konuğuna verdiğini söyler. Rab, Yahuda’yı şeref konuğu yaparak, lütfu ve sevgisiyle onun tövbe etmesini sağlamaya çalıştı. Bazıları da lokmanın çoğunlukla Fısıh yemeği nedeniyle bu şekilde geçirildiğini öne sürer. Eğer bu doğruysa, o zaman Yahuda Fısıh yemeği sırasında ve Rab’bin Sofrası kurulmadan önce ayrıldı.

13:27   Şeytan, zaten İsa’yı ele vermeyi Yahuda’nın yüreğine koymuştu. Şimdi Şeytan onun içine girdi. İlk önce bu sadece bir öneriydi. Ancak Yahuda bunu içinde ağırladı, bundan zevk aldı ve kabul etti. Şeytan onu kontrolü altına aldı. Rab, hainin tamamen kararlı olduğunu bildiğinden ona bunu tez yapmasını söyledi. Onu bu kötülüğü yapması için cesaretlendirmiyor, sadece hüzünlü teslimiyetini ifade ediyordu.

13:28-29   Bu ayet, İsa ve Yuhanna arasındaki ekmekle (lokmayla) ilgili konuşmayı diğer öğrencilerin duymadığını doğrular. Onlar hâlâ Yahuda’nın, Rab-lerini ele vermek üzere olduğunu bilmiyorlardı.

Bazıları İsa’nın sadece Yahuda’ya tez gidip bayram için bir şey almasını ya da, para kutusu Yahuda’da olduğundan, Kurtarıcı’nın ona yoksullara bağışta bulunmasını söylediğini sandılar.

13:30   Yahuda, lokmayı özel bir kayırma işareti olarak aldı. Sonra da Rab ve diğer öğrencilerin yanından ayrıldı. Kutsal Yazılar şu anlamlı sözü de ekler: Gece olmuştu. Yahuda için yalnızca bilinen anlamda gece değil, ruhsal olarak da geceydi. Hiç son bulmayacak kasvetli ve pişmanlık dolu bir gece. İnsanlar Kurtarıcı’ya sırtlarını döndüklerinde, her zaman gecedir.

I. Yeni Buyruk Veriliyor (13:31-35)

13:31   Yahuda dışarı çıkar çıkmaz, İsa öğrencileriyle daha içten ve özgürce konuşmaya başladı. Gerginlik bitmişti. “İnsanoğlu şimdi yüceltilmiştir” dedi. Rab tamamlamak üzere olduğu kurtuluş işini bekliyordu. Ölümü yenilgi gibi görülse de, kaybolmuş günahkârların kurtulabileceği tek yoldu. Ölümünü dirilişi ve göğe yükselişi izledi ve hepsinde görkemli bir şekilde yüceltildi. Tanrı Kurtarıcı’nın işinde yüceltildi. Bu iş, O’nu günaha göz yummayan kutsal bir Tanrı, ama günahkârın ölümünü de arzulamayan sevecen bir Tanrı olarak duyurdu. Hem günahkârları aklayıp hem de nasıl adil bir Tanrı olabildiğini bildirdi. Tanrılığın her niteliği Golgota’da en üst derecede övüldü.

13:32   “Eğer Tanrı O’nda yüceltildiyse”, ki yüceltilmiştir,43 “Tanrı da O’nu kendinde yüceltecek.” Tanrı, biricik Oğlu’na uygun onurun verildiğini görecektir. Hiç gecikme olmadan ve “Ve hemen yüceltecektir.” Baba Tanrı, Rab İsa’nın bu sözlerini, O’nu ölümden dirilterek ve O’nu cennette sağına otur-tarak yerine getirdi. Tanrı, egemenlik getirilmesini beklemeyecekti. Oğlu’nu he-men yüceltecekti.

12:33   Rab İsa, öğrencilerine ilk kez çocuklar diye hitap etti. Bunu söylemek için Yahuda’nın aralarından ayrılmasını bekledi. Onlarla sadece kısa bir süre daha kalacaktı. Sonra çarmıhta ölecekti. O zaman O’nu arayacaklar, ama O’nun ardından gidemeyeceklerdi, çünkü göğe geri alınacaktı. Rab, Yahudilere de aynı şeyi anlatmıştı, ama farklı bir anlamda söylemişti. Çünkü ayrılışı öğrenciler için geçici olacaktı. Onlar için geri gelecekti (14. bölüm). Oysa Yahudiler için ayrılışı son olacaktı. Göğe dönüyordu ve onlar imansızlıklarından dolayı O’nun ardından gidemediler.

13:34   Yokluğu sırasında, sevgi buyruğuyla yönetileceklerdi. Bu buyruk, onlar için yeni değildi, çünkü On Emir kişiye Tanrı’yı ve komşusunu sevmeyi öğretmişti. Ancak bu buyruk başka açılardan yeni idi. Yeniydi, çünkü Kutsal Ruh buna itaat etmek için inanlılara güç verecekti. Eskisinden üstün olduğu için de yeniydi. Eskisi, “Komşunu sev” derken, yenisi “Düşmanını sev” diyordu.

Başkalarını sevme yasasının şimdi yeni bir netlikle açıklanarak yeni güdüler ve yükümlülüklerle kuvvetlendirilip yeni bir örnekle gösterildiğini ve ona yeni bir şekilde itaat edildiğini söylemek yerinde olur.

Ayette açıklandığı gibi, daha yüksek derecede bir sevgiyi gerektirdiğinden de yeniydi: “Sizi sevdiğim gibi siz de birbirinizi sevin.”

13:35   İsa Mesih öğrenciliğinin (Hıristiyan) işareti boyna ya da yakaya takılan haç ya da belirli bir çeşit giysi değildir. Bu yollarla herhangi biri öğrenciliğini açıklayabilirdi. Bir inanlının gerçek işareti, diğer inanlılara duyduğu sevgidir. Bu, tanrısal güç gerektirir ve bu güç, yalnızca içlerinde bulunan Ruh tarafından verilir.

İ. İsa Petrus’un İnkâr Edeceğini Önceden Bildiriyor (13:36-38)

13:36   Simun Petrus, İsa’nın kendi ölümünden söz ettiğini anlamadı. Sıradan bir yolculuğa çıkacağını sandı ve kendisinin niçin gelemeyeceğini sordu. Rab, Petrus’un daha sonra, yani ölünce O’nun ardından geleceğini, ama şimdi bunu yapamayacağını açıkladı.

13:37   Tipik bağlılığı ve hevesliliğiyle Petrus, Rab için ölmeye istekli olduğunu ifade etti. Şehit olmaya kendi gücüyle dayanabileceğini sandı. Aslında daha sonra Rab uğruna öldü, ama Tanrı tarafından kendisine özel bir güç ve cesaret verilmişti.

13:38   İsa, Petrus’un “bilgisiz hevesini” ona kendisinin bilmediği bir şeyi anlatarak kontrol altına alır. Gece bitmeden Rab’bi üç kez inkâr edecekti. Böylece Petrus’a zayıflığı, korkaklığı ve kendi gücüyle birkaç saat için bile Rab’bi izlemekteki yetersizliği anımsatıldı.

J. İsa: Yol, Gerçek ve Yaşam (14:1-14)

14:1   Bazıları, 1’inci ayeti 13’üncü bölümün son ayetiyle birleştirir ve Petrus’a söylendiğini düşünür. Rab’bi yadsıyacak olmasına karşın, yine de onun için bir teselli sözü vardı. Ancak, Grek dilindeki çoğul takısı, bunun bütün öğrencilere söylendiğini gösterir; bundan dolayı 13’üncü bölümden sonra kısa bir süre durmalıyız. Buradaki düşünce şöyle görünüyor: “Gidiyorum ve beni göremeyeceksiniz. Ama yüreğiniz sıkılmasın. Tanrı’ya, O’nu görmemenize rağmen iman edin. Şimdi bana da aynı şekilde iman edin.” İşte Tanrı’yla kendisini eşit kılan önemli bir iddia daha.

14:2   Baba’nın evi, yaşanacak çok yerin olduğu cenneti belirtir. Orada bütün kurtulanlar için yer vardır. Öyle olmasa Rab onlara söylerdi; onlara olmayacak umutlar vermezdi. “Size yer hazırlamaya gidiyorum” tümcesinin iki anlamı olabilir. Rab İsa çarmıha kendininkilere bir yer hazırlamak için gitti. Kefaret eden ölümü sayesinde inanlılara orada yer sözü verilir. Ama, Rab cennete de yer hazırlamak için geri gitti. Bu yer hakkında çok şey bilmiyoruz, ama Tanrı’nın her çocuğu için hazırlık yapıldığını biliyoruz: “Hazırlanmış kişiler için hazırlanmış bir yer!”

14:3   3’üncü ayet, Rab’bin havada yine geleceği, iman ederek ölmüş olanların diriltileceği, yaşayanların değiştirileceği ve kanla satın alınmış bütün topluluğun cennete, eve götürüleceği zamanı belirtir (1Se.4:13-18; 1Ko.15:51-58). Bu, Mesih’in bilinen görkemli gelişidir. Gittiği gibi yine gelecektir. Arzusu, kendininkileri sonsuzluk boyunca yanında tutmaktır.

14:4-5   Cennete gidiyordu ve onlar da cennetin yolunu biliyordu, çünkü onlara birçok kez anlatmıştı.

Tomas’ın, Rab’bin sözlerindeki anlamı kavramadığı anlaşılıyor. Petrus gibi, yeryüzündeki bir yere yolculuğu düşünmüş olabilir.

14:6   Bu güzel ayet, cennete giden yolun, Rab İsa Mesih’in kendisi olduğunu açıklar. Sadece yolu göstermiyor; yol O’dur. Kurtuluş bir Kişidedir. O Kişiyi kabul edin ve kurtuluşa sahip olun. Hıristiyanlık Mesih’tir. Rab İsa, birçok yoldan sadece biri değildir. Tek Yol’dur. O’nun aracılığı olmadan Ba-ba’ya kimse gelemez. Tanrı’ya giden yol değildir: On Emir, Altın Kural, düzenler, kilise üyeliği aracılığıyla değil, Mesih ve yalnızca Mesih aracılığıyla mümkündür. Bugün birçok kişi içten olduğunuz sürece neye iman ettiğinizin önemli olmadığını söylüyor. Bütün dinlerde iyi şeylerin bulunduğunu ve sonunda herkesin cennete gittiğini söylemekteler. Ama İsa, “Benim aracılığım olmadan Baba’ya kimse gelemez” demiştir.

O zaman gerçek Rab’dir. Yalnızca gerçeği öğreten değil, gerçektir. Gerçeğin beden almasıdır. Mesih’e sahip olanlar Gerçeğe sahiptir. Gerçek Mesih’ten başka bir yerde bulunmaz.

İsa Mesih yaşamdır. Ruhsal ve sonsuz yaşam kaynağıdır. O’nu kabul edenler sonsuz yaşama kavuşurlar, çünkü O Yaşam’dır.

14:7   Rab, bir kez daha Baba ve kendi arasında var olan gizemli birliği öğretti. Öğrenciler İsa’yı gerçekten tanımış olsalardı, Baba’yı da tanıyacaklardı; çünkü Rab, Baba’yı insanlara gösterdi. Artık, özellikle Mesih’in dirilişinden sonra, öğrenciler İsa’nın, Oğul Tanrı olduğunu anlayacaklardı. O zaman Mesih’i tanımanın Baba’yı tanımak olduğunu ve Rab İsa’yı görmenin Tanrı’yı görmek olduğunu anlayacaklardı. Bu ayet Tanrı ve Rab İsa’nın aynı Kişi olduğunu öğretmez. Tanrı’da üç ayrı Kişilik vardır, ama Tanrı tektir.

14:8   Filipus, Rab’den Baba’yı göstermesini istedi ve istediği tek şey bu olacaktı. Rab’bin olduğu, yaptığı ve söylediği her şeyin Baba’yı gösterdiğini anlamadı.

14:9   Filipus uzun zamandır Rab ile birlikteydi. İlk çağrılan öğrencilerden biriydi (Yu.1:43). Yine de, Mesih’in Tanrılığı ve Baba’yla birliği gerçeğini henüz sezememişti. İsa’ya baktığında, Baba’yı mükemmel olarak gösterene baktığını bilmiyordu.

14:10-11   “Benim Baba’da, Baba’nın da bende” sözleri, Baba ve Oğul arasındaki birliğin yakınlığını tanımlar. Ayrı kişilikler olmalarına rağmen, nitelikleri ve istekleri bakımından birdirler. Bunu anlayamazsak, cesaretimizi kaybetmemeliyiz. Hiçbir ölümlü zihin Tanrı’yı anlamayacaktır. Asla bilmeyeceğimiz şeyleri bilme konusunda onur payını Tanrı’ya vermeliyiz. O’nu tamamen anlasaydık, O’nun kadar büyük olurduk! İsa konuşmak ve mucizeleri yapmak için güce sahipti, ama dünyaya Yehova’nın Hizmetkarı olarak geldi; sözlerinde ve işlerinde Baba’ya kusursuz olarak itaat etti.

Öğrenciler O’nun Baba’yla bir olduğuna, O’nun bu gerçeğe kendi tanıklığından dolayı iman etmelidirler. Ama iman etmezlerse, o zaman kesinlikle yaptığı işlerden dolayı iman etmeleri gerekir.

14:12   Rab O’na iman edenlerin O’nun yaptığı mucizelerin aynısını, hatta daha büyüklerini yapacağını önceden bildirdi. Elçilerin İşleri kitabında, elçilerin Kurtarıcı’nınkine benzer fiziksel iyileştirme mucizeleri yaptıklarını okuruz. Pentikost gününde üç bin kişinin Rab’be gelmesi gibi daha büyük mucizeleri de okuruz. Rab’bin daha büyükleri ifadesiyle belirttiği, şüphesiz müjdenin dünya çapında açıklanması, birçok canın kurtulması ve kilisenin bina edilmesidir. Can-ları kurtarmak, bedenleri iyileştirmekten daha büyüktür. Rab göğe yükseldi-ğinde yüceltildi ve Kutsal Ruh yeryüzüne gönderildi. Elçiler bu daha büyük mu-cizeleri Ruh’un gücü aracılığıyla yaptılar.

14:13   Öğrencilerin, Rab’bin onları bırakıyor olmasına rağmen, O’nun adıy-la Baba’ya dua edebileceklerini ve dileklerini alabileceklerini bilmeleri kendi-leri için ne büyük bir teselli olmuş olmalı. Bu ayet, bir inanlının Tanrı’dan iste-diği herhangi bir şeyi alabileceği anlamına gelmez. Vaadin anlaşılmasındaki anahtar sözler şunlardır: “Benim adımla her ne dilerseniz.” İsa’nın adıyla istemek sadece O’nun adını duanın sonuna eklemek değildir. O’nun düşüncesi ve isteğine göre dilemektir. Tanrı’yı yüceltecek, insanlığı bereketleyecek ve bizim ruhsal iyiliğimiz için olacak şeyleri istemektir.

Mesih’in adıyla istemek için O’nunla yakın bir ilişki içinde yaşamamız gerekir. Değilse, O’nun tutumunu bilemeyiz. O’na ne kadar yakın olursak, arzularımız da o kadar O’nunkiyle aynı olur. Baba Oğul’da yüceltilir, çünkü Oğul sadece Baba’nın gözünde hoş olan şeyleri arzu eder. Bu yapıdaki duaların sunulması ve yanıtlanması, Tanrı’ya büyük bir yücelik getirilmesine neden olur.

14:14   Vaadin vurgulanması Tanrı’nın halkı için kuvvetli bir yüreklendirme sağlaması için tekrarlanır. O’nun isteğinin odağında yaşayın, Rab’le yakın bir ilişki içinde yürüyün, Rab’bin arzulayacağı bir şey dileyin ve dualarınız yanıtlansın.

K. Başka Bir Yardımcı Vaadi (14:15-26)

14:15   Rab İsa, öğrencilerinden ayrılmak üzereydi ve onlar üzülecekti. O’na olan sevgilerini nasıl ifade edebileceklerdi? Yanıt, O’nun buyruklarını yerine getirmekti. Gözyaşlarıyla değil, itaatle. Rab’bin buyrukları bize İncil’in ilk dört bölümünde ve Yeni Antlaşma’nın diğer bölümlerinde vermiş olduğu öğretişlerdir.

14:16   Rabbimizin burada dileme olarak çevrilen sözcüğü kullanışı, alt düzeydeki birinin üstündekine dua edişi değil, kendisiyle eşit birinden ricada bulunuşu şeklindedir. Rab, Baba’dan başka bir Yardımcı göndermesini dileyecekti. Yardımcı (Paraklitos) sözcüğü birinin başkasının yanına yardım etmek için çağrılması anlamındadır. Savunman (1Yu.2:1) olarak da çevrilmiştir. Rab İsa Savunmanımız ya da Yardımcımızdır ve Kutsal Ruh ise başka bir Yardımcı’dır: Farklı yapıdaki bir başkası değil, aynı benzer doğadan biridir. Kutsal Ruh sonsuza dek inanlılarla birlikte olacaktı. Eski Antlaşma’da Kutsal Ruh, insanların üzerine değişik zamanlarda geldi, ama sık sık onlardan ayrıldı. Şimdi ise sonsuza dek kalmak üzere gelecekti.

14:17   Kutsal Ruh, Gerçeğin Ruhu olarak adlandırılır, çünkü öğretişi gerçektir ve gerçek olan Mesih’i yüceltir. Dünya, Kutsal Ruh’u göremediğinden kabul edemez. İman etmeyenler iman etmeden önce görmek isterler; elektrik ve rüzgârı görmeden onlara inanmalarına karşın. Kurtulmamış olanlar Kutsal Ruh’u tanımaz ve anlamazlar. Onları günahlı oldukları konusunda ikna edebilir, ama yine de O’nun Kutsal Ruh olduğunu bilmezler. Öğrenciler Kutsal Ruh’u biliyorlardı. O’nu kendi yaşamlarında etkin olduğu için tanımışlar ve Rab İsa aracılığıyla çalışırken görmüşlerdi.

“Çünkü O aranızda yaşıyor ve içinizde olacaktır.” Pentikost gününden önce Kutsal Ruh insanların üzerine inmiş ve onlarla yaşamıştı. Ancak Pentikost gününden beri, bir kişi Rab İsa’ya iman ettiğinde Kutsal Ruh sonsuza dek o kişinin yaşamında kalır. Bugün Davut’un, “Kutsal Ruh’unu benden alma” duası geçerli değildir. Kutsal Ruh üzülebilir, sıkıştırılabilir ya da engellenebilir, ama hiçbir zaman bir inanlıdan alınmaz.

14:18   Rab öğrencilerini öksüz ya da perişan durumda bırakmayacaktı. Onlara yine gelecekti. Bir anlamda, dirilişinden sonra onlara geldi, ama burada söylenmek istenenin bu olduğu şüphelidir. Diğer bir anlamda, onlara Pentikost gününde Kutsal Ruh’un Kişiliğinde geldi. Buradaki gerçek anlam bu ruhsal gelişidir. Üçüncüsü ise bu çağın sonunda onlara, seçilmiş olanları cennetteki eve götüreceği zamanki görkemli gelişidir.

14:19   İman etmeyen hiç kimse Rab İsa’yı gömülmesinden sonra görmedi. Dirildikten sonra yalnızca O’nu sevenlere göründü. Ancak göğe çıkışından sonra bile öğrencileri O’nu imanla görmeye devam ettiler. Bu, “ama siz beni göreceksiniz” sözlerinin anlamıdır. Dünya artık O’nu daha fazla göremezken, öğrenciler O’nu görmeye devam edeceklerdi. “Ben yaşadığım için siz de yaşayacaksınız.” Öğrenciler diriliş yaşamını dört gözle bekliyordu. Bu O’na iman eden herkes için yaşam sözü olacaktı. Ölseler bile, bir daha ölmemek üzere yeniden dirileceklerdi.

14:20   “O gün”, Kutsal Ruh’un inişini belirtir. Öğrencilere, Oğul ve Baba arasında nasıl yaşamsal bir bağ varsa, Mesih ve kutsalları arasında da harika bir yaşam ve ilgi birliği olacağı gerçeğini öğretecekti. Mesih’in nasıl inanlıda ve inanlının da aynı zamanda Mesih’te olduğunu açıklamak zordur. Ateşteki maşa bilinen örnektir. Yalnızca maşa ateşte değil, ateş de maşadadır.44 Ancak bu tüm hikâyeyi anlatmaz. İnanlıdaki Mesih demek, Mesih’in yaşamı ile inanlı arasında bağlantı olması anlamındadır. Aslında Kutsal Ruh aracılığıyla inanlıda yaşar. Mesih’teki inanlı ise, Tanrı’nın önünde, Mesih’in kişiliğinin ve işlerinin tüm değerlerinde duran kişi anlamındadır.

14:21   Rab’be duyulan sevginin gerçek kanıtı O’nun buyruklarına itaat etmektir. O’na itaat etmek istemeyip O’nu sevmekten söz etmek boştur. Bir bakıma Baba bütün dünyayı seviyor. Ancak Oğlu’nu sevenlere karşı özel bir sevgisi vardır. Onlar Mesih tarafından da sevilirler ve kendisini onlara özel bir şekilde gösterir. Kurtarıcı’yı ne kadar çok seversek O’nu o kadar iyi tanırız.

14:22   Burada sözü edilen Yahuda, haininkiyle aynı ada sahip olma talihsizliğini taşıyordu. Ancak Tanrı’nın Ruh’u şefkatle onu Yahuda İskariyot’tan ayırdı. Rab’bin dünyaya görünmeden öğrencilere nasıl görünebileceğini anlayamadı. Kuşkusuz Kurtarıcı’nın gelişini zafer kazanan bir Kral ya da sevilen bir Kahraman olarak düşünmüştü. Rab’bin kendisini kendininkilere ruhsal bir şekilde göstereceğini anlamadı. O’nu Tanrı’nın Sözüne iman ederek göreceklerdi.

Aslında bugün, Tanrı’nın Ruh’uyla Mesih’i, yeryüzündeyken O’nu tanımış olan öğrencilerinden daha iyi tanıyabiliriz. Buradayken, kalabalığın önünde bu-lunanlar O’na arkadakilerden daha yakındı. Ama bugün imanla, her birimiz O’nunla çok yakın bir ilişkinin (arkadaşlıktan, birliktelikten) tadını çıkarabiliriz. Mesih’in, Yahuda’nın sorusuna verdiği yanıt, izleyicilerine vaat ettiği görünme ile Tanrı Sözü arasındaki bağı gösterir. Söze itaat etme, Baba ve Oğul’un gelişi ve onlarla birlikte yaşamalarıyla sonuçlanacaktır.

14:23   Eğer bir kişi Rab’bi gerçekten severse, O’nun yalnızca bazı buyruklarını değil, bütün öğretişlerini yerine getirmek isteyecektir. Baba, Oğlu’na sorusuz ya da şartsız itaat etmeye istekli olanları sever. Hem Baba hem de Oğul, böylesine sevecen ve itaatkâr olan yüreklere özellikle yakındır.

14:24   Öte yandan O’nu sevmeyenler O’nun sözlerine uymazlar. Onlar yalnızca Mesih’in sözlerini reddetmekle kalmayıp Baba’nınkileri de reddederler.

14:25   Rabbimiz öğrencileriyle birlikteyken onları belirli bir dereceye kadar yetiştirdi. Onlara daha fazla gerçeği açıklayamazdı, çünkü anlayamazlardı.

14:26   Ama Kutsal Ruh daha çok açıklayacaktı. O, Pentikost gününde Mesih’in adıyla Baba tarafından gönderildi. Ruh, Mesih’in adıyla, yani yeryüzünde O’nun işlerini temsil etmek için geldi. Kendisini yüceltmek için değil, insanları Kurtarıcı’ya çekmek için geldi. Rab “Size her şeyi öğretecek” dedi. Bunu öncelikle elçilerin sözlü hizmetleri aracılığıyla ve sonra da bugün elimizde olan Tanrı’nın Sözü aracılığıyla yaptı. Kutsal Ruh, Kurtarıcı’nın öğretmiş olduğu her şeyi hatırlatacaktır. Aslında Rab İsa, Yeni Antlaşma’nın geri kalan bölümünde Kutsal Ruh tarafından geliştirilen tüm öğretişi, başlangıç şeklinde sunmuş gibi görünüyor.

L. İsa Öğrencilerine Esenliğini Bırakıyor (14:27-31)

14:27   Ölmek üzere olan birisi genellikle malını sevdiklerine bırakmak için vasiyet yazar. Burada Rab İsa da aynı şeyi yapıyordu. Ne var ki, maddi şeyler değil, paranın satın alamayacağı bir şey vasiyet etti: Esenlik, günahın affedilmesinden ve Tanrı’yla barışmaktan kaynaklanan bir vicdan esenliği. Mesih bunu verebilir, çünkü bunu Golgota’da bizzat kendi kanıyla satın aldı. Dünyanın verdiği gibi vermiyor: Azıcık, bencilce ve kısa bir süre için. Esenlik armağanı sonsuza kadardır. O zaman bir inanlı neden sıkılsın ya da korksun?

14:28   İsa zaten onlara, onlardan nasıl ayrılacağını ve daha sonra tekrar beraber olmaları için nasıl geri gelip onları alacağını anlatmıştı. Eğer O’nu sevselerdi bu, onların sevinmesine neden olacaktı. Bir bakıma elbette ki, O’nu seviyorlardı. Ama O’nun kim olduğunu tam olarak değerlendiremediler ve bu nedenle de sevgileri olması gerektiği kadar büyük değildi.

“Baba’ya gideceğim için sevinirdiniz. Çünkü Baba benden üstündür.” Bu ayet, ilk anda İsa’nın Baba Tanrı’yla olan eşitliği konusunda öğretmiş olduklarıyla çelişir gibi görünür. Ama hiç çelişki yoktur ve metin anlamını açıklar. İsa burada yeryüzündeyken, nefret edildi ve aşağılandı, eziyet edildi ve kovalandı. İnsanlar O’na küfür etti, O’nu yerdi ve O’na tükürdü. Yaratıklarının elinden korkunç saygısızlıklara katlandı.

Baba Tanrı, insanlardan böylesine kaba bir davranış görmedi. Günahkârların kötülüğünden uzak bir yer olan cennette yaşıyordu. Rab İsa cennete geri döndüğünde, saygısızlıkların asla girmeyeceği bir yerde olacaktı. Bu nedenle İsa, Baba’ya gittiğini söylediğinde öğrenciler sevinmeliydi, çünkü Baba bu anlamda O’ndan üstündü. Baba Tanrı olarak değil, ama zulmedilmek üzere insan olarak hiç dünyaya gelmediği için üstündü. Tanrılıkla ilgili özellikler söz konusu olduğunda, Oğul ve Baba eşittir. Ancak İsa’nın insan olarak burada yeryüzünde aldığı alçakgönüllü konumu düşündüğümüzde, Baba Tanrı’nın bu noktada O’ndan üstün olduğunu anlarız. Kişiliği açısından değil, konumu açısından üstündü.

14:29   Rab, korkak öğrenciler için endişe ettiğinden, gelecekte olacakları onlara gücenmemeleri, cesaretsizliğe kapılmamaları ya da korkmamaları için değil, inanabilsinler diye açıkladı.

14:30   Rab ele verileceği zamanın yaklaşmakta olduğunu ve kendininkilerle daha çok konuşmak için zamanı kalmadığını biliyordu. Şeytan o zaman bile yaklaşıyordu, ancak Kurtarıcı düşmanın O’nda günahın hiçbir belirtisini bulamayacağını biliyordu. Mesih’te İblis’in kötü ayartmalarına karşılık verecek hiçbir şey yoktu. İsa’nın dışında herhangi birinin, Şeytan’ın kendisinde hiçbir şey bulamayacağını söylemesi gülünç olurdu.

14:31   Bu ayeti şöyle açıklayabiliriz: “Ele verilişim yakın. Çarmıha gönüllü olarak gideceğim. Baba’nın benim için olan isteği budur. Bu, dünyaya Babamı ne kadar çok sevdiğimi gösterecektir. Bu nedenle şimdi karşı çıkmadan gidiyorum.” Rab, bununla öğrencilerine kalkmalarını ve O’nunla gelmelerini söyledi. Bu noktada, üst kattaki odadan ayrılıp ayrılmadıkları açık değil. Belki konuşmanın geri kalanı yürürlerken yapıldı.

M. İsa, Gerçek Asma (15:1-11)

15:1   Eski Antlaşma’da İsrail ulusu, Yehova’nın diktiği bir bağ olarak resmedildi. Ancak ulus, sadık olmadıklarını ve meyve vermediklerini kanıtladı. Bunun için Rab İsa şimdi kendisini gerçek asma, yani Eski Antlaşma’daki tüm olayların kusursuz bir biçimde tamamlanışı olarak sundu. Baba Tanrı bağcıdır.

15:2   Meyve vermeyen çubukla ne belirtildiği konusunda düşünceler farklılık gösterir. Bazıları bunun sahte bir inanlı olduğunu düşünür. İnanlı gibi görünür, ama hiçbir zaman imanla Mesih’e bağlanmamıştır. Bazıları, meyve ver-me konusundaki başarısızlığı nedeniyle kurtuluşunu kaybeden gerçek bir inanlı olduğunu düşünür. Bunun imkânsız olduğu bellidir, çünkü inanlının sonsuz bir kurtuluşa sahip olduğunu öğreten diğer birçok metinle çelişkiye düşer. Bazıları da, Rab’den ayrılmış olan gerçek bir inanlının olduğunu düşünür. Rab’den uzaklaşır ve bu dünyanın işleriyle ilgilenmeye başlar. Ruh’un meyvesini –sev-gi, sevinç, esenlik, sabır, şefkat, iyilik, bağlılık, yumuşak huyluluk, özdenetim– gösterme konusunda yetersiz kalır.

Rab’bin meyve vermeyen çubuğa tam olarak ne yaptığı Grekçe airo sözcüğünün nasıl çevrildiğine bağlıdır. King James çevirisinde “alıp götürmek” anlamındadır (Yu.1:29’da da bu şekilde çevrilmiştir). O zaman inanlıların fiziksel ölümüne işaret edecektir (1Ko.11:30). Bununla birlikte, aynı sözcük “kaldırmak” anlamına da gelir (Yu.8:59’daki gibi). Bu durumda meyve vermeyen çubuğun hava ve su almasını kolaylaştırarak, meyve vermesi için ümitle istek-lendiren olumlu bir hizmet anlamını taşıyacaktır.

Meyve veren çubuk ise, daha çok Rab İsa’ya benzeyerek büyüyen inanlıdır. Bu bağların bile budanmaya ya da temizlenmeye gereksinimi vardır. Gerçek bir bağın böceklerden, küften ve mantar türü bitkilerden temizlenmesi gerektiği gibi, bir inanlının da ona yapışan dünyasal şeylerden temizlenmesi gerekir.

15:3   Temizliği yapan Rab’bin sözüdür. Öğrenciler aslında Rab’be geldiklerinde sözle temizlenmişlerdi. Kurtarıcı’nın onlarla yalnızca konuşmasıyla, Sö-zü yaşamlarında arıtıcı etki yapmıştır. Bu nedenle, bu ayet aklanma ve kutsal-lığa işaret edebilir.

15:4   Kalmak, olduğunuz yerde durmak anlamındadır. İnanlı Mesih’te yer-leştirilmiştir; durumu budur. Günlük yaşamında Rab’le yakın bir ilişki içinde bulunmalıdır. Çubuk bütün yaşamını ve gıdasını asmadan alarak asmada kalır. Bunun için dua ederek, O’nun Sözünü okuyarak ve yerine getirerek, O’nun halkıyla paylaşarak ve O’nunla olan birliğimizin sürekli bilincinde olarak Mesih’te kalırız. O’nunla olan ilişkimizi böyle sürekli korurken, O’nun bizde kalışının ve ruhsal güç ve kaynaklarımızı sağlayışının bilincinde oluruz. Çubuk sadece asmada kalırken meyve verebilir. İnanlıların, Mesih’inkine benzer bir karakterin meyvesini verebilecekleri tek yol, Mesih’le her an ilişki içinde yaşamalarıdır.

15:5   Mesih’in kendisi asmadır; inanlılar da asmanın çubuklarıdır. Konu, çubuğun kendi yaşamını Asma için yaşaması değil, sadece Asmanın yaşamının çubuklardan akmasına izin vermesidir. Bazen, “Rab, yaşamımı senin için yaşamama yardım et” diye dua ederiz. “Rab İsa, yaşamını benim aracılığımla yaşa” diye dua etmek daha iyi olurdu. Mesih’siz hiçbir şey yapamayız. Asma çubuğunun büyük bir amacı vardır: Meyve vermek. Mobilya yapımında ve bina inşasında işe yaramaz. Ateş bile yakamaz. Ama asmada kaldığı sürece meyve verebilir.

15:6   6’ncı ayet değişik düşüncelere neden olmuştur. Bazıları tanımlanan kişinin günaha düşen bir inanlı olduğuna ve bunun sonucunda kaybolduğuna inanır. Böyle bir yorum, Tanrı’nın gerçek çocuğunun hiçbir zaman mahvolmayacağını öğreten Kutsal Yazılardaki birçok ayetle doğrudan çelişkiye düşer. Bazıları da bu kişinin inanlı gibi görünüp aslında hiç yeniden doğmamış olduğuna inanır. Yahuda sık sık bir örnek olarak kullanılır.

Biz ise bu bölümde gerçek inanlılardan söz edildiğinden buradaki kişinin gerçek bir inanlı olduğuna inanıyoruz. Konu kurtuluş değil, ama meyve vermeyi sürdürmektir. Ancak dikkatsizlik ve dua etmeme nedeniyle bu inanlı Rab’le ilişkiyi keser. Sonuç olarak günah işler ve tanıklığı bozulur. Mesih’te kalamadığından bir çubuk gibi dışarı atılır; Mesih tarafından değil, başkaları tarafından. Çubuklar bir araya toplanır, ateşe atılır ve yanar. Bunu yapan Tanrı değil, insanlardır. Bunun anlamı nedir? İnsanların bu geri adım atmış inanlıyla alay ettiği anlamındadır. Adına çamur atarlar. İnanlı olarak tanıklığını ateşe atarlar. Bu, Davut’un yaşamında iyi bir şekilde örneklenir. Gerçek bir inanlıydı, ama Rab’be karşı ilgisi azalınca zina ve cinayet işleyerek günaha düştü. Rab’bin düşmanlarının küfür etmesine neden oldu. Bugün bile tanrıtanımazlar Davut’un adıyla (ve Davut’un Tanrı’sıyla) eğlenirler. Burada olduğu gibi onu ateşe atarlar.

15:7   İsa’da kalma, başarılı bir dua hayatının sırrıdır. Rab’be ne kadar yakın olursak, o kadar çok O’nun düşünceleriyle düşünmeyi öğreniriz. Sözü aracılığıyla O’nu ne kadar çok tanırsak, isteğini o kadar iyi anlarız. İsteğimiz O’nun-kiyle ne kadar çok uyuşursa, dualarımızın yanıtlandığından o kadar çok emin olabiliriz.

15:8   Tanrı’nın çocukları olarak Mesih benzerliğini dünyaya karşı sergilemekle Baba yüceltilir. İnsanlar, kötü günahkârları Tanrı’ya bağlı kutsallara dönüştürenin gerçekten büyük bir Tanrı olduğunu itiraf etmeye zorlanır. Bu bölümdeki artışa dikkat edin: Meyve (ayet 2), daha çok meyve (ayet 2), çok mey-ve (ayet 8).

“Böylelikle öğrencilerim olursunuz.” Bu, O’nda kaldığımız zaman O’nun öğrencileri olduğumuzu kanıtladığımız anlamına gelir. O zaman diğerleri de gerçek öğrenciler olduğumuzu, Rabbimize benzediğimizi görürler.

15:9   Kurtarıcı’nın bize olan sevgisi, Baba’nın Oğul’a olan sevgisiyle aynıdır. Yüreklerimiz, böyle sözleri okuduğumuzda, tapınmayla eğilmek için yaratılmıştır. Bu sevgi, kalite ve derece olarak da aynıdır. Bu, “insan bilgisini ve anlayışını aşan büyük, geniş, derin ve ölçülemeyen bir sevgidir.” “Bütün düşüncelerimizin boğulduğu derinliktedir.” Rabbimiz, “Benim sevgimde kalın” dedi. Bu, O’nun sevgisini anlamaya ve yaşamlarımızda bundan zevk almaya devam etmemiz anlamındadır.

15:10   10’uncu ayetin ilk kısmı bize, O’nun sevgisinde nasıl kalabileceğimizi anlatır; O’nun buyruklarını yerine getirmekle. İsa’da, yalnızca güvenerek ve itaat ederek mutlu olabiliriz. Ayetin ikinci kısmı ise, Mükemmel Örneğimizi önümüze koyar. Rab İsa, Babasının buyruklarını yerine getirdi. Yaptığı her şeyde Tanrı’nın isteğine boyun eğdi. Baba’nın sevgisinin daimi sevincinde kaldı. Bu sevgi dolu ilişkinin tatlılığını bozacak hiçbir şey olmadı.

15:11   İsa kendi derin sevincini Babası Tanrı’yla olan arkadaşlığında buldu. Öğrencilerinin de O’na bağlı olmaktan kaynaklanan bu sevince sahip olmalarını istedi. Kendi sevincinin onların olmasını istedi. İnsanın sevinç anlayışı, Tan-rı’yı yaşamından çıkararak olabildiğince mutlu olmaktır. Rab ise gerçek sevin-cin, kişinin yaşamına Tanrı’yı mümkün olan en fazla şekilde almasıyla geleceğini öğretti. “Sevinciniz tamamlansın” ya da “tam olsun.” Sevinçleri Mesih’te kalarak ve O’nun buyruklarını yerine getirerek tamamlanacaktı. Birçokları, Yuhanna 15. bölümü inanlının güvenliğiyle ilgili kuşkuları öğretmek için kullanmaktadır. Daha önceki ayetleri, Mesih’in bir koyununun sonuçta mahvolabileceğini göstermek için kullanmaktadırlar. Ancak Rab’bin amacı “şüpheleriniz tamamlansın” değil, sevinciniz tamamlansın idi.

N. Birbirinizi Sevin Buyruğu (15:12-17)

15:12   Rab kısa bir süre sonra öğrencilerinden ayrılacaktı. Düşman bir dünyada bırakılacaklardı. Gerginlikler artarken, öğrencilerin birbiriyle çekişme tehlikesi de olacaktı. Bundan dolayı Rab bu önemli buyruğu veriyor: “Sizi sevdiğim gibi birbirinizi sevin.”

15:13   Sevgileri birbirleri için ölmeye istekli olacak bir yapıda olmalıdır. Bunu yapmaya istekli olanlar birbirleriyle savaşmazlar. Kişinin dostları uğruna ölmesi, insanlığın en özverili örneğidir. Mesih’in öğrencileri bu tip bir bağlılığa çağrılmıştır. Bazıları bilinen anlamda (harfi harfine) yaşamlarını verir; bazıları da tüm yaşamlarını Tanrı’nın halkına bıkmadan hizmet ederek geçirir. Rab İsa en iyi örnektir. Dostları uğruna yaşamını verdi. İsa tüm insanlar uğruna öldüğünde, elbette ki düşmandılar, ama kurtulduklarında dostları oldular. Bu nedenle dostları uğruna olduğu gibi düşmanları uğruna da öldüğünü söylemek doğrudur.

15:14   O’nun bize buyurduklarını yaparak O’nun dostları olduğumuzu gösteririz. Bu, O’nun dostları oluşumuzun yolu değil, aksine bunu dünyaya sergilediğimiz yoldur.

15:15   Rab burada kul ve dost arasındaki farkı vurguladı. Kul sadece kendisine verilen işi yapmakla yükümlüdür, ama dost kişinin sırdaşlığını kazanır. Gelecekle ilgili planlarımızı dostumuza açarız. Özel bilgiler onunla paylaşılır. Bir bakıma öğrenciler sürekli Rab’bin kulları olmaya devam edeceklerdi, ama bunun üzerinde bir konumda bulunacak, dostları olacaklardı. Rab şimdi bile onlara Babasından işitmiş olduğu şeyleri açıklıyordu. Onlara ayrılışını, Kutsal Ruh’un gelişini, kendisinin yine geleceğini ve bu zaman içinde O’na karşı olan sorumluluklarını anlatıyordu. Birisi çubuklar olarak aldığımızı (ayet 5); öğrenciler olarak izlediğimizi (ayet 8) ve dostlar olarak paylaştığımızı (ayet 15) belirtmiştir.

15:16   Cesaretlerini yitirip vazgeçmeye yönelmesinler diye İsa onları seçenin O olduğunu anımsattı. Bu, onları sonsuz kurtuluşa, öğrenciliğe ya da meyve vermeye seçmiş olduğu anlamına gelebilir. Öğrencileri önlerinde duran işe atadı. Gidip meyve vermeliyiz. Meyve sevgi, sevinç, esenlik v.s. gibi inanlı yaşamın lütufları anlamına gelebilir. Ya da Rab İsa Mesih için kazanılan canlar anlamına gelebilir. İkisi arasında yakın bir bağlantı vardır. Yalnızca birinci çeşit meyveyi verirken ikincisini oluşturabiliriz.

“Meyveniz de kalıcı olsun” ifadesi bizi buradaki meyvenin canların kurtuluşu anlamına geldiğini düşünmeye yöneltir. Rab, öğrencilerini gidip kalıcı meyve vermeleri için seçti. Sadece kendisine imanın açıklanmasıyla değil, içten kurtuluşun olduğu durumla ilgileniyordu. L.S.Chafer, bu bölümde etkin duaya (ayet 7), kutsal sevince (ayet 11) ve kalıcı meyveye (ayet 16) sahip olduğumuza dikkati çeker. “Ne dilerseniz...” Etkili hizmetin sırrı duadır. Öğrenciler, Ba-ba’nın Mesih’in adıyla ne dilerse vereceği garantisiyle gönderildiler.

15:17   Rab, öğrencileri dünyanın düşmanlığıyla ilgili uyarmak üzereydi. Onlara birbirlerini sevmelerini, birbirlerine destek olmalarını ve düşmana karşı bir olmalarını söyleyerek başladı.

O. İsa Dünyanın Nefretini Önceden Bildiriyor (15:18 - 16:4)

15:18-19   Öğrenciler, dünya onlardan nefret ederse şaşırmamalı ve cesaretlerini yitirmemeliydiler (“Ederse” sözcüğü, olacak herhangi bir şüpheyi değil, kesinliği ifade ediyor). Dünya, Rab’den nefret etti ve O’na benzeyenlerden de elbette nefret edecektir.

Dünyasal insanlar kendileri gibi yaşayanları sever: Kötü dil kullananları ve bedenin şehvetinden zevk alanları ya da yalnızca kendileri için yaşayan kültürlü kişileri. İnanlılar kutsal yaşamlarıyla onları suçlar, bunun için dünya onlardan nefret ediyor.

15:20   Buradaki kul, tam olarak köledir. Bir öğrenci, bu dünyadan efendisinin gördüğünden daha iyi bir davranışı beklememelidir. Mesih gibi o da elem çekecektir. Kurtarıcı’nın sözü nasıl reddedildiyse onunki de reddedilecektir.

15:21   Bu nefret ve zulüm “O’nun adından ötürüdür.” Çünkü inanlı, Mesih’le birleşmiştir; çünkü dünyadan Mesih vasıtasıyla ayrılmıştır; çünkü Mesih’in adını ve benzerliğini taşımaktadır. Dünya, Tanrı konusunda cahildir. Rab-bi Kurtarıcı olması için dünyaya gönderen Baba’yı tanımıyorlar. Ancak cahil-lik kesinlikle özür değildir.

15:22   Rab burada, eğer dünyaya gelmemiş olsaydı o zaman insanlar günahkâr olmazlardı diye bir şey öğretmiyordu. Adem’in zamanından beri bütün insanlar günahkârdı. Ancak, günahları şimdiki kadar büyük olamazdı. Bu insanlar, Tanrı’nın Oğlu’nu görmüş ve O’nun harika sözlerini işitmişlerdi. O’nda hiçbir hata bulamadılar. Yine de O’nu reddettiler. İşte günahlarını büyük yapan da buydu. Bunun için bu bir kıyaslama konusudur. Diğer günahları, Rab’bi reddetme günahının korkunçluğuyla karşılaştırıldığında hiç kaldı. Şimdi günahları için hiç özürleri yoktu. Dünyanın Işığını reddetmişlerdi.

15:23   Mesih’ten nefret ederken Babasından da nefret ettiler. İkisi Birdir. Tanrı’yı sevdiklerini söyleyemezlerdi, çünkü sevmiş olsalardı Tanrı’nın göndermiş olduğu Kişiyi de severlerdi.

15:24   Yalnızca Mesih’in öğretişini duymuş olmaktan sorumlu değillerdi; mucizelerini de görmüşlerdi. Bu da suçlarına eklendi. Hiç kimsenin yapmamış olduğu işleri gördüler. Mesih’i bu kanıta rağmen reddetmek bağışlanamazdı. Rab onların bütün günahlarını bu günahla kıyasladı ve ilkinin ikincisinin yanında hiç olduğunu söyledi. Oğul’dan nefret ettikleri için Babasından da nefret ettiler ve bu onların korkunç suçunu oluşturdu.

15:25   Rab, insanın O’na karşı olan tutumunun peygamberliğin yerine gelmesi olduğunu anladı. Mezmur 69:4’de Mesih’ten hiçbir neden yokken nefret edileceği önceden bildirilmişti. Şimdi gerçekleşen buydu; Rab, bu insanların değer verdiği Eski Antlaşma’nın bile kendisine olan anlamsız nefretlerini önceden bildirmiş olduğunu söyledi. Peygamberlik edilmiş olması bu insanların Mesih’ten nefret etmesi gerektiği anlamına gelemezdi. O’ndan kendi kasıtlı seçimleriyle nefret ettiler, ama Tanrı bunun olacağını önceden görüp Davut’un bunu 69.Mezmurda yazmasını sağladı.

15:26   İnsanın reddetmesine rağmen, Mesih’e tanıklık devam edecekti. Bu-na Yardımcı, Kutsal Ruh tarafından devam edilecekti. Rab burada, Ruh’u Tan-rı’dan göndereceğini söyledi. Yuhanna 14:16’da Ruh’u gönderen Baba idi. Bu, Oğul ile Baba’nın eşitliğinin başka bir kanıtı değil mi? Tanrı Olan’ı Tan-rı’dan başka kim gönderebilirdi? Yani Baba’dan çıkan Gerçeğin Ruhu. Bu, O’nun daima Tanrı tarafından gönderildiğini ve Pentikost günündeki gelişinin de bunun özel bir örneği olduğu anlamına gelir. Ruh, Mesih’le ilgili tanıklık eder, Ruh’un en büyük görevi budur. Üçlübirliğin bir üyesi olmasına karşın, insanları kendisiyle meşgul etmeyi arzulamaz. Ancak, günahkârın ve kutsalın ilgisini Rab’bin yüceliğine yöneltir.

15:27   Ruh, doğrudan öğrenciler aracılığıyla tanıklık edecekti. Halk arasındaki hizmetinin başlangıcından beri Rab’le birlikteydiler ve özellikle O’nun kişiliğini ve işini anlatmada ustaydılar. Rab’de herhangi bir kusur bulabilecek kişi en çok O’nunla bulunmuş olan olabilirdi. Ama onlar hiçbir zaman O’nun herhangi bir günah işlediğini görmediler. O’nun, Tanrı’nın günahsız Oğlu ve dünyanın Kurtarıcısı olduğu gerçeğine tanıklık edebilirlerdi.

16:1   Genel olarak öğrencilerin Yahudi halkının umudunu Mesih’in kendi egemenliğini kurup Roma’nın gücünü yıkacağı umudunu benimsemiş olmaları mümkündür. Oysa, bunun yerine Rab onlara öleceğini, yeniden dirileceğini ve cennete geri gideceğini anlattı. Kutsal Ruh gelecek ve öğrenciler Mesih’in tanıkları olarak evlerinden ayrılacaklardı. Nefret edilecekler ve elem çekeceklerdi. Rab bunların hepsini düş kırıklığına uğramasınlar, sendeleyip düşmesinler ya da şoke olmasınlar diye önceden anlattı.

16:2-3   Yahudilerin çoğu tarafından havra dışı edilmek, olabilecek en kötü şeylerden biri olarak görülürdü. Buna rağmen bu, İsa’nın öğrencileri olan bu Yahudilerin başına gelecekti. İsa Mesih inancından o kadar çok nefret edilecekti ki, onu ezmeye çalışanlar Tanrı’yı hoşnut ettiklerini sanacaktı. Bu, bir kişinin ne kadar içten, hevesli ve buna rağmen hatalı olabileceğini gösterir.

Konunun temelinde Mesih’in Tanrılığını tanımamaları yatar. Yahudiler O’nu kabul etmediler ve böyle yaparak Baba’yı kabul etmeyi reddettiler.

16:4   Rab, öğrencileri bu dertler geldiğinde etkilenmemeleri için yine önceden uyardı. Rab’bin zulmü önceden bildirdiğini hatırlayacaklar; her şeyin O’nun yaşamları için olan planının bir parçası olduğunu bileceklerdi. Rab daha önceden bunlar hakkında çok konuşmamıştı, çünkü onlarla birlikteydi. Onların canını sıkmaya ya da zihinlerinin öğreteceklerinden başka şeylere kaymasına neden olmaya gerek yoktu. Ama şimdi, onlardan ayrılacağı için önlerinde duran yolu onlara anlatması gerekiyordu.

Ö. Gerçeğin Ruhunun Gelişi (16:5-15)

16:5   5’inci ayet, öğrencilerin Rab’bin başına geleceklerle daha fazla ilgilenmemelerinden kaynaklanan düş kırıklığını ifade ediyor gibi görünüyor. Genel olarak nereye gittiğini sormuş olmalarına karşın, çok ilgilenmiş görünmediler.

16:6   O’nunkinden çok, kendi gelecekleriyle ilgiliydiler. O’nun önünde çar-mıh ve mezar duruyordu. Onların önünde ise Mesih’e hizmetlerinden dolayı karşı karşıya kalacakları sıkıntılar vardı. O’nunkinden çok, kendi dertlerinden dolayı yürekleri elemle doldu.

16:7   Bununla birlikte, yardımsız ve tesellisiz bırakılmayacaklardı. Mesih, Yardımcıları olması için Kutsal Ruh’u gönderecekti. Yardımcının gelmesi öğrencilerin yararına olacaktı. Onlara yetki ve cesaret verecek, öğretecek ve Mesih’i onlara, şimdiye kadar olandan daha gerçek yapacaktı. Yardımcı, Rab İsa cennete gidip yüceltilinceye kadar gelmeyecekti. Kutsal Ruh elbette ki, bundan önce dünyada bulunmuştu, ama şimdi yeni bir şekilde geliyordu: Dünyayı suçlamak ve kurtulanlara hizmet etmek için.

16:8   Kutsal Ruh, dünyayı günah, doğruluk ve yargı konusunda suçlayacaktı. Bu genel olarak, O’nun her bir günahkârın yaşamında bu şeylere karşı içten bir bilinçlilik yaratacağı anlamında kabul edilir. Bu doğru olmakla birlikte, bu kısımdaki öğretiş değildir. Kutsal Ruh, dünyayı O'nun burada olması nedeniyle suçlar. O değil, Rab İsa burada olmalı ve egemenlik sürmelidir. Ancak dünya O’nu reddettiği için Babasının yanına geri dönmüştür. Kutsal Ruh, reddedilmiş bir Mesih’in yerine buradadır ve bu da dünyanın suçunu açığa vurur.

16:9   Ruh, dünyayı Mesih’e iman etmeme günahından ötürü suçlar. İsa iman edilmeye layıktı. O’nda, insanların O’na iman etmesini imkânsız kılacak hiçbir şey yoktu. Ama reddettiler. Dünyadaki Kutsal Ruh’un varlığı, onların suçunun tanığıdır.

16:10   Kurtarıcı doğru olduğunu iddia etti, ama insanlar O’nda cin olduğunu söyledi. Son söz ise Tanrı’nındı. Aslında şöyle dedi: “Oğlum doğrudur ve ben bunu O’nu ölümden dirilterek ve cennete geri götürerek kanıtlayacağım.” Kutsal Ruh, Mesih’in doğru ve dünyanın yanlış olduğu gerçeğine tanıklık eder.

16:11   Kutsal Ruh’un varlığı dünyayı gelecek yargı konusunda da suçlar. Burada bulunması, İblis’in çarmıhta yargılanmış olduğu ve Kurtarıcı’yı reddeden herkesin gelecekte bir gün onun korkunç yargısını paylaşacağı gerçeğini yansıtır.

16:12   Rab’bin öğrencilere söyleyeceği daha çok şey vardı, ama bunları anlayamazlardı. Bu öğretimde önemli bir ilkedir. İleri derecedeki gerçekler verilmeden önce öğrenimde belirli bir gelişmenin olması gerekir. Rab hiçbir zaman öğrencilerini öğretişiyle bunaltmadı. Onlara öğütlerini teker teker, sırayla verdi.

16:13   Rab’bin başladığı iş, Gerçeğin Ruhu tarafından sürdürülecekti. Kutsal Ruh, elçileri her gerçeğe yöneltecekti. Bir anlamda, tüm gerçek, yaşamları süresince elçilere teslim edilmişti. Onlar da gerçeği, sırayla yazıya döktüler ve bugün biz gerçeğe Yeni Antlaşma’da sahibiz. Yeni Antlaşma, Eski Antlaşma’ya eklenerek insana verilen yazılı Tanrı esinini tamamladı. Ancak, Ruh’un, Tanrı halkını tüm zamanlarda her gerçeğe yönelttiği, elbette ki doğrudur. Bunu Kutsal Yazılar aracılığıyla yapar. Yalnızca Baba ve Oğul tarafından verilen şeyleri konuşacaktır. “Gelecekte olacakları size bildirecek.” Bu elbette Yeni Antlaş-ma’da, özellikle geleceğin gözler önüne serildiği Esinleme kitabında yerine gel-miştir.

16:14   Kutsal Ruh’un başlıca işi Mesih’i yüceltmek olacaktır. Bu ayet aracılığı ile bütün öğretiş ve vaazları sınayabiliriz. Mesih’i öven bir anlam taşıyorsa Kutsal Ruh’tandır. “Benim olandan alacaktır” sözü, Mesih’e ait büyük gerçeklerden alacaktır anlamına gelir. Bunlar inanlılara açıkladığı şeylerdir. Ko-nu hiçbir zaman tükenmez!

16:15   Baba’nın bütün nitelikleri Oğul’a da aittir. Mesih’in 14’üncü ayette sözünü ettiği şey budur. Ruh, elçilere görkemli gerçekleri, hizmetleri, görevleri, lütufları ve Rab İsa’nın doluluğunu açıkladı.

P. Elem Sevince Dönüşür (16:16-22)

16:16   16’ncı ayetin zaman dilimi tam olarak belli değildir. Rab’bin üç gün onlardan uzak olacağı ve dirilişinden sonra yine onlara görüneceği anlamına gelebilir. Cennete, Baba’ya geri gideceği ve kısa bir süre sonra (şimdiki çağ) onlara geri geleceği (İkinci Gelişi) anlamına da gelebilir. Ya da, O’nu kısa bir süre fiziksel gözleriyle görmeyecekleri, ama Pentikost gününde Kutsal Ruh’un verilmesinden sonra O’nu daha önce hiç görmedikleri bir şekilde imanla algılayacakları anlamında da olabilir.

16:17   Öğrencilerinin kafaları karıştı. Kafalarının karışmasına neden olan, Kurtarıcı’nın 10’ncu ayette “Babama gidiyorum ve artık beni görmeyeceksiniz” sözleridir. Şimdi “Kısa süre sonra beni görmeyeceksiniz; yine kısa süre son-ra beni göreceksiniz” diyordu. Bu ifadeleri uygun bir şekilde birbirleriyle bağ-daştırmadılar.

16:18   Birbirlerine “kısa süre” sözünün anlamını sordular. Ne gariptir ki, bugün biz de aynı soruna sahibiz. Dirilişinden önceki üç günü mü, Pentikost’tan önceki kırk günü mü ya da tekrar gelişinden önceki 1900 yıldan fazla zamanı mı belirttiğini bilmiyoruz.

16:19-20   Rab İsa, Tanrı olduğundan onların düşüncelerini okuyabilirdi. Sorularıyla onların şaşkınlığından tamamen haberdar olduğunu gösterdi.

Onların sorununa doğrudan yanıt vermedi, ama “kısa süre” konusunda daha fazla bilgi verdi. Dünya, Rab İsa’yı çarmıha germeyi başarmış olduğu için sevinecek, ama öğrenciler ağlayıp yas tutacaktı. Ancak, bu yalnız kısa bir süre için olacaktı. Elemleri sevince dönüşecek ve bu sevinç ilk olarak dirilişle, ikin-ci olarak da Ruh’un gelişiyle gerçekleşecekti. Sonra Rab İsa geri geldiğinde tüm zamanlardaki inanlılar için elem sevince dönüşecektir.

16:21   Hiçbir şey bir annenin çocuğunun doğumundan sonra doğum sancısını hızla unutuşundan daha olağanüstü değildir. Öğrenciler için de böyle olacaktı. Rablerinin yokluğundan kaynaklanan elemleri, O’nu yine gördüklerinde çabucak unutacaklardı.

16:22   Rab’bin, “Sizi yine göreceğim” sözlerinin belirttiği zamanla ilgili bilgisizliğimizi yine ifade etmemiz gerekiyor. Bu, dirilişini mi, Pentikost gününde Ruh’u gönderişini mi yoksa ikinci gelişini mi belirtiyor? Üç durumda da sonuç, geri alınamaz bir sevinçtir.

R. Baba’ya İsa’nın Adıyla Dua Etme (16:23-28)

16:23   Öğrenciler şimdiye kadar bütün soru ve istekleriyle Rab’be gelmişlerdi. O gün bedensel olarak artık onlarla olmayacak, böylece O’na daha fazla soru soramayacaklardı. Bu onların gidebilecekleri hiç kimsenin kalmayacağı anlamına mı geliyordu? Hayır, o gün Baba’dan dileme ayrıcalıkları olacaktı, İsa’nın hatırı dileklerini karşılayacaktı. Dilekler, biz layık olduğumuz için değil, Rab İsa layık olduğu için verilecekti.

16:24   Bundan önce, öğrenciler hiç Baba Tanrı’ya Rab’bin adıyla dua etmemişlerdi. Şimdi dilemeye davet edildiler. Yanıtlanmış dua aracılığıyla sevinçleri tamamlanacaktı.

16:25   Rab’bin verdiği öğretişlerin birçoğunun gerisindeki anlam her zaman kolay anlaşılmıyordu. Benzetmeler ve örnekler kullandı. Bu bölümde bile anlamın kesin olduğundan her zaman emin olamayız. Kutsal Ruh’un gelişiyle Ba-ba hakkındaki öğretiş daha netleşmiştir. Elçilerin İşleri ve Mektuplarda, gerçek-ler artık benzetmeler aracılığıyla değil, doğrudan ifadelerle açıklanır.

16:26   “O gün” ile kastedilen, içinde yaşadığımız Kutsal Ruh’un çağıdır. Ayrıcalığımız Baba’ya Rab İsa adıyla dua etmektir. “Sizin için Baba’dan istekle bulunacağımı söylemiyorum,” yani dualarımızı yanıtlamak için Baba’ya ısrar etmesi gereksizdir. Rab O’na yalvarmak zorunda kalmayacaktır. Ancak yine de Rab İsa’nın, Tanrı’yla insan arasındaki Aracı olduğunu ve Tanrı’nın tahtının önünde halkı için dua ettiğini anımsamalıyız.

16:27   Baba öğrencileri seviyordu, çünkü onlar Mesih’i kabul etmiş, O’nu sevmiş ve O’nun Tanrılığına iman etmişti. Bu nedenle Rab’bin Baba’ya yalvarmasına gerek yoktu. Kutsal Ruh’un gelişiyle, Baba’yla alışılmamış yakın bir ilişkinin tadını çıkaracaklardı. O’na güvenle yaklaşabileceklerdi, çünkü Oğlu’nu seviyorlardı.

16:28   Rab burada, Baba Tanrı’yla olan eşitliğini yineledi. Sadece Tanrı tarafından gönderilmiş bir peygambermiş gibi, “Tanrı’dan çıkıp geldim” demedi, ama “Baba’dan çıkıp geldim” dedi. Bu, Baba Tanrı ile eşit olduğu, sonsuz Baba’nın sonsuz Oğlu olduğu anlamına gelir. Gelişinden önce Baba ile birlikteydi. Göğe çıkışında ise dünyayı bırakıp Baba’ya döndü. Bu Yücelikler Rabbi-nin kısa bir özyaşam öyküsüdür.

S. Büyük Sıkıntı ve Esenlik (16:29-33)

16:29-30   İsa’nın öğrencileri şimdi ilk kez O’nu anlayabildiklerini düşündüler. O’nun artık örnek kullanmadığını söylediler.

Şimdi O’nun kişiliğindeki gizeme ulaştıklarını düşündüler. O’nun her şeyi bildiğinden ve Tanrı’dan geldiğinden emin oldular. Ama O Baba’dan çıkıp geldiğini söylemişti. Bunun anlamını anladılar mı? İsa’nın, Tanrı’nın uknumlarından biri olduğunu anladılar mı?

16:31   İsa, bu soruyla imanlarının hâlâ kusurlu olduğunu hatırlattı. O’nu sevdiklerini ve  iman ettiklerini biliyordu, ama onlar O’nun gerçekten bedende görünen Tanrı olduğunu biliyorlar mıydı?

16:32   İsa kısa bir süre sonra yakalanacak, yargılanacak ve çarmıha gerilecekti. Öğrencilerin hepsi O’nu bırakıp evlerine kaçacaktı. Ama İsa terk edilmeyecekti, çünkü Baba O’nunla birlikte olacaktı. Anlamadıkları, Baba Tanrı ile olan bu birlikti. Kendi yaşamlarını kurtarmak için kaçtıklarında, O’na güç verecek olan, Babası ile olan bu birliğiydi.

16:33   Öğrencilerle yaptığı bu konuşmanın amacı, esenliğe sahip olmaları içindi. Nefret edildikleri, kovalandıkları, zulmedildikleri, yalan yere suçlandıkları ve hatta işkence edildikleri zaman O’nda esenlikleri olabilirdi. O Golgo-ta’daki çarmıhta dünyayı yendi. Büyük sıkıntılarına rağmen kazanan tarafta ol-dukları güvencesine dayanabilirlerdi.

Kutsal Ruh’un gelişiyle de yeni dayanma güçleri ve düşmanla karşılaşmak için yeni cesaretleri olacaktı.

Ş. İsa Hizmeti İçin Dua Ediyor (17:1-5)

Şimdi Rab İsa’nın Başkâhinlik duası olarak bilinen bölüme geliyoruz. Bu duada kendininkiler için aracılık etti. Bu gökteki halkı için dua edişinin bir resmidir. Marcus Rainsford bunu çok iyi açıklar:

Dua, kutsanmış Rabbimizin Tanrı’nın sağındaki aracılığının güzel bir örneğidir. Halkına karşı bir söz yok; başarısızlıklarını ya da yetersizliklerini belirten bir şey yok... Yok. Onlardan sadece Baba’nın amacındakiler, O’nunla birlik içinde olanlar ve lütfetmek için gökten gelmiş Olan’ın doluluğunun alıcıları olarak söz etti. Rab’bin halkı için bütün özel dilekleri ruhsal şeylerle ilgilidir; hepsinin kaynağı göksel bereketleri işaret eder. Rab, onlar için zenginlik, onur, dünyasal güç ya da büyük terfiler istemiyor, tersine ciddi bir şekilde onların kötülükten korunabil-meleri, dünyadan ayrılabilmeleri, görev için etkin olabilmeleri ve cennetteki eve sağ salim gelebilmeleri için dua ediyor. Can esenliği gerçek esenliğin kanıtıdır.45

17:1   Saat gelmişti. Düşmanları birçok kez saati gelmediği için O’nu yakalayamamışlardı. Ama şimdi Rab’bin öldürülmesinin zamanı gelmişti. Kurtarıcı, “Oğlunu yücelt” diye dua etti. Çarmıh üzerindeki ölümüne bakıyordu. Mezarda kalsaydı, dünya O’nun diğerleri gibi bir insan olduğunu düşünecekti. Ancak Tanrı O’nu ölümden dirilterek yüceltirse, bu O’nun Tanrı’nın Oğlu ve dünyanın Kurtarıcısı olduğunun bir kanıtı olacaktı. Tanrı bu ricaya Rab İsa’yı üçüncü gün dirilterek ve sonra O’nu cennete götürüp yücelik ve onurla taçlandırarak karşılık verdi.

“Ki, Oğul da seni yüceltsin” diye Rab devam etti. Bunun anlamı 2.ve 3. ayetlerde açıklanır. İsa, Baba’yı O’na iman edenlere sonsuz yaşam vererek yüceltir. Tanrısız insanların, Rab İsa’yı kabul ettikten sonra olumlu yakarışlarıyla İsa’ya tanıklık etmeleri Tanrı’ya büyük yücelik getirir.

17:2   Çarmıhtaki kurtarma işinin sonucu olarak, Tanrı, Oğlu’na insanlık üzerinde yetki verdi. Bu yetki, O’na, Baba’nın O’na vermiş olduklarına sonsuz yaşam verme hakkını kazandırdı. Burada bize yine, dünyanın kuruluşundan önce Tanrı’nın Mesih’e ait olanları belirlediği anımsatılır. Ancak, Tanrı’nın, İsa Mesih’i kabul edecek herkese kurtuluşu sunduğunu da anımsayın. Kurtarıcı’ya iman ederek kurtulamayacak hiç kimse yoktur.

17:3   Burada sonsuz yaşamın nasıl elde edildiğine dair basit bir açıklama var. Bu, Tanrı’yı ve İsa Mesih’i tanıyarak olur. Tek gerçek Tanrı, sahte tanrılar olan putların karşıtıdır. Bu ayet, İsa Mesih’in gerçek Tanrı olmadığı anlamına gelmez. O’nun ve Baba Tanrı’nın adından sonsuz yaşamın ortak kaynağı olarak söz edilmesi onların eşit olduğunu gösterir. Rab burada, kendisinden İsa Mesih diye söz eder. Bu ayet, İsa’nın kendisinin hiçbir zaman Mesih olduğunu iddia etmediği suçlamasını çürütür.

17:4   Rab bu sözleri söylerken sanki ölmüş, gömülmüş ve dirilmiş gibi konuşuyordu. Baba’yı günahsız yaşamı, mucizeleri, elemi, ölümü ve dirilişiyle yüceltmişti. Yapması için Baba’nın O’na vermiş olduğu kurtuluş işini tamamlamıştı. Ryle şöyle der:

Çarmıha gerilme Baba’ya yücelik getirdi. O’nun hikmetini, sadakatini, kutsallığını ve sevgisini yüceltti. Çarmıh, tanrısızları aklarken bile adil kalabilmesini sağlayan bir plan olarak Tanrı’nın bilgeliğini gösterdi. Kadının soyundan gelenin yılanın başını ezeceği vaadini tutarak sadakatini gösterdi. Yasası’ndaki buyrukların yerine getirilmesini bizim yerimize geçen Oğlu’ndaki kutsallığı ile gösterdi. Günahlı insan için İlk ve Son olan Oğlu gibi bir Aracı, bir Kurtarıcı ve bir Dost sağlayarak sevgisini gösterdi.

Çarmıha gerilme Oğul’a yücelik getirdi. Şefkatini, sabrını ve gücünü yüceltti. Bizim için ölmesi, bizim yerimize elem çekmesi, bizim için kendisinin günah ve lanet sayılmasına izin vermesi ve kurtuluşumuzu kendi kanının bedeliyle satın almasıyla çok şefkatli olduğunu gösterdi. Çoğu kişinin alışılmış ölümüyle ölmemesi, bir sözüyle Babasının meleklerini çağırıp özgür kalabilecekken, akıl almaz acı ve ıstıraplara gönüllü olarak teslim olması, O’nun ne kadar sabırlı olduğunu gösterdi. Bütün dünyanın suçunun ağırlığını taşıması, Şeytan’ı alt etmesi ve onu avından mahrum etmesi O’nun ne kadar güçlü olduğunu gösterdi.46

17:5   Mesih dünyaya gelmeden önce Baba’yla yaşıyordu. Melekler Rab’be baktıklarında Tanrılığın bütün yüceliğini gördüler. O açıkça, herkesin gözünde Tanrı'ydı. Ama insanların arasına geldiğinde Tanrılığın yüceliği gizlendi. Hala Tanrı olmasına rağmen seyircilerin çoğu O'nun Tanrı olduğunu göremediler. O’nu sadece marangozun Oğlu olarak gördüler. Kurtarıcı burada Baba’nın yanındaki yüceliğinin geri verilmesi için dua ediyor. “Beni yanında yücelt” sözleri, “beni cennetteki huzurunda yücelt. Beden alışımdan önce seninle paylaştığım asıl yücelik yeniden başlasın” anlamındadır. Burada açıkça Mesih’in önceden varolduğu öğretilmektedir.

T. İsa Öğrencileri İçin Dua Ediyor (17:6-19)

17:6   İsa, Baba’nın adını öğrencilere açıklamıştı. Kutsal Yazılarda “ad” kişiyi, niteliklerini ve karakterini ifade eder. Mesih, Baba’nın gerçek doğasını tamamen açıklamıştı. Öğrenciler, Oğul’a dünyadan verilmişti. İnsanlığın iman etmeyen kalabalığından koparılmışlar ve Mesih’e ait olmak için ayrılmışlardı. J.G.Bellet şöyle yazmıştır: “Dünya olmadan önce, onlar seçilerek Baba'ya ait olmuşlardı ve Baba’nın armağanı olarak ve kanla satın alınarak Mesih’in oldular.”

Rab, “Senin sözüne uydular” dedi. Bütün başarısızlıklarına ve yetersizliklerine rağmen, O’nun öğretişine iman edip itaat ettiklerine güvendi (itimat etti). “Halkına karşı bir tek söz yok” diye yazıyor Rainsford, “Yaptıklarına ya da yapacaklarına örneğin O’nu terk edeceklerine  ilişkin hiç bir ima yok.”

17:7-8   Kurtarıcı, Babasını mükemmel bir şekilde temsil etmişti. Öğrencilere kendi yetkisiyle konuşup eyleme geçmediğini, sadece Baba’nın kendisine bildirdiği gibi yaptığını açıkladı. Bu nedenle, Baba’nın Oğul’u göndermiş oldu-ğuna iman ettiler.

Dahası, Mesih görevini kendisi başlatmadı. Baba’nın isteğine itaat ederek geldi. O, Yehova’nın kusursuz Hizmetkarı idi.

17:9   Başkâhin olarak öğrenciler için dua etti; dünya için istekte bulunmadı. Bu, Mesih’in hiçbir zaman dünya için dua etmediği anlamına gelmez. Çarmıhta, “Baba onları bağışla; çünkü ne yaptıklarını bilmiyorlar” diye dua etti.

Ama burada, Tanrı’nın tahtı önünde inanlıları temsil eden biri olarak dua ediyordu. Oradaki duası yalnızca kendisininkiler için olabilir.

17:10   Baba ve Oğul arasındaki mükemmel birlik burada gösterilir. Sadece insan olan biri, bu sözleri içtenlikle söyleyemezdi. Tanrı’ya “benim olan her şey senindir” diyebiliriz, ama “seninkiler de benimdir” diyemeyiz. Oğul Ba-ba’yla eşit olduğu için bunu söyleyebilirdi. Bu ayetlerde (6-19), İsa yoksul ve geç kavrayan sürüsünü sunar ve her bir kuzuya çok renkli bir giysi giydirerek, “Ben onlarda yüceltildim” der.

17:11   Rab İsa, yine göğe alınışını önceden yaşar. Sanki gitmişçesine dua etti. Kutsal Baba unvanına dikkat edin. Kutsal, son derece yüksek Olan’dan söz eder. Baba ise samimi yakınlığı belirtir.

İsa’nın “bir olsunlar” duası inanlı birliğinin özelliğini belirtir. Baba ve Oğul’un manevi benzerlikteki birlikleri gibi inanlıların da bu anlamda birleşmeleri gerekir, ki Rab İsa gibi olsunlar.

17:12   Kurtarıcı, öğrencilerle birlikte olduğu sürece onları Baba’nın adın-da, yani gücü ve yetkisiyle ve gerçekle esirgeyip korudu. İsa, “Mahva giden adam olan Yahuda'dan başka” “içlerinden hiçbiri mahvolmadı” dedi. Bu, Yahuda’nın, Baba tarafından Oğul’a verilenlerden biri olduğunu ya da onun iç-ten bir imanlı olduğunu ifade etmedi. Bu cümle şu anlama gelir: “Bana verdik-lerini esirgeyip korudum, hiçbiri kaybolmadı, ama Kutsal Yazı yerine gelsin diye, mahva giden adam kayboldu.” “Mahva giden adam” unvanı Yahuda’nın sonsuz felakete ya da lânete hapsedildiğini ifade eder. Yahuda peygamberliği yerine getirmek için Mesih’i ele vermeye zorlanmadı, ama Kurtarıcı’yı ele ver-meyi seçti ve bu eylemiyle de Kutsal Yazı yerine geldi.

17:13   Rab niçin öğrencilerinin huzurunda dua ettiğini açıkladı. Sanki onlara şöyle diyordu: “Bunlar Tanrı’nın önünde, her zaman dileyeceğim isteklerdir. Ama şimdi bunları dünyada, sizin işiteceğiniz şekilde söylüyorum ki, “Sevincime” büyük ölçüde ortak edilesiniz ve Baba’nın yanında sizin esenliğinizi arttırmak için nasıl görevlendirildiğimi daha iyi anlayabilesiniz.

17:14   Rab, Tanrı’nın sözünü öğrencilere verdi, onlar da kabul etti. Sonuç olarak, dünya onlara karşı yüz çevirip onlardan nefret etti. Rab İsa’nın özelliklerine sahiptiler ve bu nedenle de dünya onları hor gördü. Dünyanın düzenine uymadılar.

17:15   Rab, Baba’nın inanlıları hemen cennete götürmesini istemedi. Lütufta büyümeleri ve Mesih için tanıklık etmeleri için burada kalmalıydılar. Ama Mesih’in duası onların kötü olandan korunmaları içindi. Kaçış değil, koruma.

17:16   Mesih dünyadan olmadığı gibi, inanlılar da dünyadan değildir. Bazı dünyasal eğlencelerle ilgilenmek ya da İsa’nın adının benimsenmediği dünyasal kurumlara girmek için ayartıldığımızda bunu anımsamalıyız.

17:17   Kutsal kıl, bir tarafa ayırmak anlamındadır. Tanrı’nın Sözü’nün inanlılar üzerinde kutsal kılıcı bir etkisi vardır. Onu okur ve ona itaat ederlerken Efendi’nin kullanımına uygun kaplar olarak bir kenara ayrılırlar. İşte Rab İsa’nın burada dua ettiği şey buydu. Tanrı için dünyadan bir kenara ayrılmış ve Tanrı tarafından kullanılabilir bir halk istiyordu. İsa, “Senin sözün gerçektir” dedi. Bugün birçoklarının söylediği gibi “Senin sözün gerçeği içerir” demeyip “Senin sözün GERÇEKTİR” dedi.

17:18   Baba, Rab İsa’yı insanlara Tanrı’nın karakterini açıklaması için dünyaya gönderdi. Rab dua ederken, kısa süre sonra Babasının yanına geri gideceğini hatırladı. Ama gelecek kuşakların Tanrı’yla ilgili tanıklığa gereksinimleri olacaktı. Bu iş, Kutsal Ruh’un gücü aracılığıyla inanlılar tarafından yapılmalıdır. İnanlılar, elbette ki, Tanrı’yı hiçbir zaman Mesih gibi mükemmel bir şekilde temsil edemezler, çünkü asla Tanrı’yla eşit olamazlar. Ancak inanlılar da aynı şekilde Tanrı’yı dünyaya açıklamak için buradadırlar. Bu nedenle İsa onları dünyaya gönderdi.

17:19   Kutsal kılmak mutlaka kutsal olmak anlamına gelmez. O kişisel karakterinden dolayı kutsaldır. Buradaki düşünce, Baba'nın O'nu yapması için gönderdiği göreve ayırmış olmasıdır – özverili ölümü. Kendisi dünyanın dışında kalarak ve yüceliğe girerek ayırması anlamına da gelebilir. Vine, “Kendisini ayırması ve gücü bizim örneğimizdir” der. Dünyadan ayrılmalı ve O’ndaki payımızı bulmalıyız.

U. İsa Bütün İnanlılar İçin Dua Ediyor (17:20-26)

17:20   Başkâhin şimdi duasını öğrencilerinin dışındaki kişilere yöneltti. Henüz doğmamış kuşaklar için dua etti. Aslında bu ayeti okuyan her inanlı, “İsa 1900 yıl önce benim için dua etti” diyebilir.

17:21   Dua inanlılar arasındaki birlik içindi, ama bu defa günahkârların kurtuluşu düşünülüyordu. Mesih’in dua ettiği birlik konusu, somut kilise birliği değildi. Aksine ortak manevi benzerliğe dayanan bir birlikti. İnanlılar Tanrı’nın ve Mesih’in karakterini sergilemede bir olsunlar diye dua ediyordu. Bu, Dünyanın, Tanrı'nın O’nu göndermiş olduğuna iman etmesine neden olacaktı. Dünyaya, “Baba’nın Mesih’te görüldüğü gibi Mesih’i inanlılarda görüyorum” dedirtecek olan birlik buydu.

17:22   11’inci ayette Rab, topluluktaki birlik için dua etti. 21’nci ayetteki, tanıklıktaki birlikti. Şimdiki ise yücelikteki birliktir. Bu, kutsalların yüceltilmiş bedenlere kavuşacakları zamanı özlemle beklemeleridir. “Bana verdiğin yücelik” diriliş ve göğe çıkışın yüceliğidir.

Biz bu yüceliğe daha sahip değiliz. Tanrı’nın düşünceleri bize verilmiştir, ama Kurtarıcı dönüp bizi cennete götürünceye kadar ona sahip olmayacağız. Mesih yeryüzünde egemenliğini kurmak için döndüğünde dünyaya gösterilecektir. O zaman dünya, Baba ile Oğul ve Oğul ile halkı arasındaki önemli birliği anlayacak ve İsa’nın Tanrı’dan Gönderilmiş Olan olduğuna iman edecek, ama o zaman çok geç olacak.

17:23   Dünya, yalnızca İsa’nın Oğul Tanrı olduğunu anlamakla kalmayıp inanlıların Tanrı tarafından Mesih’in Tanrı tarafından sevildiği gibi sevildiğini de anlayacaklar. Bu kadar çok sevilmemiz inanılmaz gibi görünüyor, ama gerçek!

17:24   Oğul, halkının kendisiyle birlikte yücelik içinde olmasını arzular. Ne zaman bir inanlı ölse, bir anlamda bu O’nun duasına yanıttır. Bunu anlasaydık, üzüntümüzde bir tesellimiz olurdu. Ölmek, Mesih’le birlikte olmaya gitmek ve O’nun yüceliğini görmektir. Bu yücelik yalnızca dünya var olmadan önce Tanrı’yla birlikte sahip olduğu tanrısal yücelik değildir. Kurtarıcı olarak da kazandığı yüceliktir. Bu yücelik, dünyanın kuruluşundan önce Tanrı’nın Mesih’i sevdiğinin bir kanıtıdır.

17:25   Dünya, Tanrı’nın İsa’da açıklanışını görmedi. Ancak birkaç öğrenci gördü ve Tanrı’nın İsa’yı göndermiş olduğuna iman etti. Çarmıha gerilişinin arifesinde tüm insanlık içinde yalnızca birkaç sadık kişi vardı ve onlar bile İsa’yı bırakmak üzereydiler!

17:26   Rab İsa, Baba’nın adını öğrencileriyle birlikteyken onlara bildirmişti. Bu, onlara Baba’yı açıkladığı anlamındadır. Sözleri ve işleri Baba’nın sözleri ve işleriydi. Baba’nın mükemmel bir ifadesini Mesih’te gördüler. İsa, Baba’nın Adını, Kutsal Ruh’un hizmeti aracılığıyla bildirmeye devam etmektedir. Kutsal Ruh, Pentikost gününden beri inanlılara Baba Tanrı hakkında öğretmektedir. Özellikle Tanrı’nın Sözü aracılığıyla Tanrı’nın nasıl olduğunu bilebiliriz. İnsanlar Baba’yı, Rab İsa'nın açıkladığı şekilde kabul ettiklerinde, Baba’nın sevgisinin özel amaçları olurlar. Rab İsa inanlıların içinde yaşadığından, Baba onlara biricik Oğluna baktığı gibi bakar ve davranır. Reuss şöyle der:

Dünya yaratılmadan önce, Oğul'un kişiliğinde yeterli amaca sahip olan Tanrı sevgisi (ayet 24), yeni ruhsal dünya yaratıldığından beri bu amacına Oğul’la birleşmiş olan herkeste ulaşır.47

Ve Godet şunları ekler:

Tanrı’nın Oğlunu yeryüzüne gönderirken kesin arzusu, kendisi için tüm insanlığın ortasında tam O’na benzeyen çocuklardan oluşan bir aile kurmaktı.47

Rab İsa inanlıda olduğu için, Tanrı onu Mesih’i sevdiği gibi sevebilir.

Tanrı için çok, o kadar çok değerliyim ki

Daha değerli olamam;

Bana olan sevgisi,

Oğluna olan sevgisiyle aynıdır!

-Catesby Paget

Mesih’in, halkı için dilediklerine Rainsford şöyle değinir:

...ruhsal şeyleri, göksel bereketleri belirtir. Zenginlikler, onurlar ya da dünyasal etki değil, kötülükten kurtulma, dünyadan ayrılma, görev için uygunluk ve güvenlik içinde cennete varma.48

VIII. TANRI’NIN OĞLU’NUN ELEMİ VE ÖLÜMÜ (Bölüm 18-19)

1. Yahuda Rab’bi Ele Veriyor (18:1-11)

18:1   13-17’nci bölümlerdeki sözler Kudüs’te söylendi. İsa şimdi kentten ayrılıp doğuya, Zeytin dağına doğru yürüdü. Böyle yaparak Kidron vadisinden geçip Zeytin dağının batısındaki yokuşta bulunan Getsemani bahçesine geldi.

18:2-3   Yahuda, Rab’bin bahçede dua ederek uzun zaman geçirdiğini biliyordu. Rab’bi büyük olasılıkla dua ettiği yerde bulacağını biliyordu.

Bir bölük asker, herhalde Romalı askerler olmalıydı; oysa başkâhinlerle Ferisileri temsil eden görevliler Yahudi görevlilerdi. Fenerler, meşaleler ve silahlarla geldiler. “Fenerlerle dünyanın Işığını aramaya geldiler.”

18:4   Rab, onların kendisini bulmasını beklemeden onları karşılamak üzere öne çıktı. Bu, O’nun çarmıha gitmeye istekliliğini gösterdi. Askerler silahlarını evde bırakabilirlerdi; Kurtarıcı karşı gelmeyecekti. “Kimi arıyorsunuz?” sorusu onlara kendi ağızlarıyla görevlerinin nedenini söyletmek için planlanmıştı.

18:5   Kendilerinin Yaratıcısı, Dayanağı ve en iyi Dost'u olduğunun farkında olmadan Nasıralı İsa'yı arıyorlardı. İsa, “Ben’im” dedi. Yalnızca Nasıralı İsa olduğunu değil, Yehova olduğunu da belirtti. Önceden bahsedildiği gibi Eski Antlaşma’daki BEN’İM sözcüğü Yehova’nın adlarından biridir. Bu, acaba kalabalıkta diğerleriyle birlikte duran Yahuda’nın yeniden şaşırmasına neden olmuş mudur?

18:6   Rab, bir an için kendisini onlara BEN’İM, yani her şeye gücü yeten Tanrı olarak gösterdi. Açıklama o kadar güçlüydü ki, gerileyip yere düştüler.

18:7   Rab onlara yine kimi aradıklarını söylemelerini istedi. Mesih’in iki sözcüğünün onlar üzerindeki etkisine rağmen yanıt yine aynıydı.

18:8-9  İsa, yine kendisinin O ve Yehova olduğu karşılığını verdi. “Size söyledim, ben’im.” O’nu aradıklarından gitmeleri için öğrencilerini bırakmalarını söyledi. Kendi yaşamı tehlikedeyken kendisini düşünmeden başkalarıyla ilgilenmesini görmek harika bir şey. Böylece Yuhanna 17:12 yerine geldi.

18:10   Simun Petrus, Efendisini kalabalıktan kurtarmak için şiddet kullanma zamanının geldiğini düşündü. Rab’be sormaksızın eyleme geçip kılıcını çekti ve başkahinin kölesine vurdu. Kuşkusuz onu öldürmeye niyetliydi, ama kılıç görülmeyen bir el tarafından saptırıldı; bu nedenle yalnızca sağ kulağını kesti.

18:11   İsa, Petrus’un tedbirsiz gayretini azarladı. Elem ve ölüm kâsesi O’na Baba tarafından verilmişti ve onu içmeye niyetliydi. Doktor olan Luka o zaman Rab’bin nasıl Malkus’un kulağına dokunup iyileştirdiğini anlatır (22:51).

B. İsa Tutuklanır ve Bağlanır (18:12-14)

18:12-13   Kötü kişiler ilk defa İsa’yı yakalayıp kollarını bağlayabilmişlerdi.

Hanna, daha önceki başkâhindi. İsa’yı önce neden yılın başkâhini olan damadı Kayafas yerine Hanna’ya götürdükleri açık değildir. Buradaki önemli nokta, Tanrı’ya küfretmek ve inanca aykırı öğretiş suçlamalarının kanıtlanması çabalarıyla, İsa'nın önce Yahudiler tarafından yargılanmasıdır. Bu dini bir yargılamaydı. Sonra, yargılanmak için Romalı yetkililerin önüne çıkarıldı ve buradaki çabanın amacı, O’nun Sezar’ın düşmanı olduğunu kanıtlamaktı. Bu da sivil yargılamaydı. Yahudiler, Romalıların egemenliği altında olduklarından Roma mahkemeleri aracılığıyla çalışmak zorundaydılar. Örneğin, ölüm cezasına çarptıramazlardı. Bu, Pilatus tarafından yapılmalıydı.

18:14   Yuhanna başkâhinin, halkın uğruna bir tek adamın ölmesi gerektiği peygamberliğini yapanın Kayafas ile aynı kişi olduğunu açıkladı (Yu. 11:50’ye bakın). Şimdi bu peygamberliğin yerine gelmesinde payına düşeni yapmak üzereydi. James Stewart şöyle yazar:

Ulusun canının saygın koruyucusu olan adam buydu. En Yüce Olan’ın en yüksek yorumcusu ve temsilcisi olmak üzere ayrılmıştı. Kendisine yılda bir kez kutsalların kutsalına girmek gibi görkemli bir ayrıcalık verilmişti. İşte Tanrı’nın Oğlu’nu suçlayan da bu adamdı. Tarih, dünyadaki en iyi dini fırsatların ve en vaatkâr çevrelerin bile insanın kurtuluşunu garantilemediği gerçeğine bundan daha korkunç bir örnek sağlayamazdı. John Bunyan kitabını bitirirken, “O zaman, cennetin kapılarından bile cehenneme bir yol olduğunu gördüm” dedi.49

C. Petrus Rabbini İnkâr Ediyor (18:15-18)

18:15   Birçok Kutsal Kitap uzmanı burada söz edilen başka bir öğrencinin Yuhanna olduğuna, ama alçakgönüllülüğünün kendi adını yazmasını, özellikle Petrus’un utanç verici inkârından dolayı engellediğine inanır. Bize, Yuhanna-nın nasıl başkahinin tanıdığı olduğu anlatılmıyor, ama bunun onun avluya gir-mesini sağladığı bir gerçektir.

18:16-17   Yuhanna dışarı çıkıp kapıcı kızla konuşuncaya kadar Petrus içeriye giremedi. Geriye dönüp baktığımızda Yuhanna’nın etkisini bu şekilde kullanmasının iyilik olup olmadığını merak etmekten kendimizi alamayız. Petrus-un Rab’bi ilk inkârının güçlü, korkunç bir askerin önünde olmayıp basit bir ka-pıcı kızın önünde olması önemlidir. İsa’nın öğrencisi olduğunu inkâr etti.

18:18   Petrus şimdi Rabbinin düşmanlarının arasına karışıp kimliğini saklamaya çalıştı. Diğer birçok öğrenci gibi bu dünyanın ateşinde ısındı.

Ç. İsa Başkâhinin Önünde (18:19-24)

18:19   Buradaki başkâhinin Hanna mı, yoksa Kayafa mı olduğu belli değildir. Hanna ise, ki büyük bir olasılıkla öyle görünüyor, herhalde daha önce bu görevde bulunduğu için nezaketen kendisine başkâhin diye hitap edildi. Sonra Başkâhin İsa’ya, öğrencileri ve öğretişleri hakkında, sanki bunlar Musa’nın Yasası’na ve Roma yönetimine karşı bir tehdit oluşturuyormuş gibi sorular sordu. Bu kişilerin Rab’be karşı gerçek bir davalarının olmadığı ve bu nedenle bir sorun yaratmaya çalıştıkları apaçıktır.

18:20   İsa onlara, hizmetinin herkesin önünde yapılmış olduğu cevabını verdi. Saklayacak hiçbir şeyi yoktu. Hem havrada hem de tapınakta Yahudilerin huzurunda ders vermişti. Hiç gizlilik yoktu.

18:21   Bu, O’nu dinlemiş olan bazı Yahudileri ortaya çıkarmak için bir meydan okumaydı. Eğer yanlış bir şey yapmış ya da söylemişse, tanık göstermeliydiler.

18:22   Meydan okumanın Yahudileri sinirlendirdiği apaçıktı. İsa onları delilsiz bıraktı. Bu yüzden de kötü davranışa baş vurdular. Görevlilerden biri başkâhinle böyle konuştuğu için İsa’ya bir tokat attı.

18:23   Mükemmel bir ağırbaşlılık ve karşı gelinemez mantıkla Kurtarıcı onlara, tutumlarının adaletsizliğini gösterdi. O’nu kötü konuşmakla suçlayamadılar; buna rağmen gerçeği söylediği için O’na vurdular.

18:24   Önceki ayetler Hanna’nın önündeki sorgulamayı anlatır. Kayafas’ın önünde yapılan yargılama Yuhanna tarafından belirtilmez. 18:24 ile 18:28 arasında yer alır.

D. Petrus’un İkinci ve Üçüncü İnkârı (18:25-27)

18:25   Anlatım yine Simun Petrus’a döner. Sabahın soğuk saatlerinde ateşin yanında ısınıyordu. Kuşkusuz giysisi ve aksanı Celileli bir balıkçı olduğunu ele verdi. Onunla ayakta duran biri, ona İsa’nın öğrencilerinden biri olup olmadığını sordu. Rab’bi yine inkâr etti.

18:26   Şimdi Petrus’la konuşan, Malkus’un bir akrabasıydı. Petrus’un akrabasının kulağını kestiğini görmüştü: “Bahçede seni İsa’yla birlikte görmedim mi?”

18:27   Petrus, üçüncü kez Rab’bi inkâr etti. O anda, horozun öttüğünü duydu ve Rab’bin, “Horoz ötmeden sen beni üç kez inkâr edeceksin” sözlerini anımsadı. Diğer Müjdelerden Petrus’un o an dışarı çıkıp hüngür hüngür ağladığını biliyoruz.

E. İsa Pilatus’un Önünde (18:28-40)

18:28   Dini yargılama bitmiş ve sivil yargılama başlamak üzeredir. Yer, yargı salonu ya da vali konağıdır. Yahudiler diğer ulusların konağına girmek istemedi. Kirleneceklerini ve böylece de Fısıh yemeğini yemelerinin engelleneceğini hissettiler. Tanrı’nın Oğlu’nun ölümünü planlamaları onları rahatsız etmişe benzemiyordu. Diğer uluslardan birinin evine girmeleri onlar için bir trajedi olurken, cinayet işlemek önemsiz bir şeydi. Augustine şöyle der:

Kâfir körlük! Gerçekten, başkasının eviyle kirlenecekler ve kendi suçlarıyla kirlenmeyeceklerdi. Yabancı bir imparatorun yargıcı tarafından kirletilmekten korktular, ama suçsuz bir kardeşin kanıyla kirletilmekten korkmadılar.50

Hall şöyle yorumlar:

Vay size kâhinler, din bilginleri, ihtiyarlar ve ikiyüzlüler! Hiçbir çatı sizin göğsünüz kadar kirli olabilir mi? Saf olmayan Pilatus’un duvarları değil, sizin yüreklerinizdir. Adam öldürmek için mi gönderildiniz ve gireceğiniz yer sizi kirletecek diye duracak mısınız? Kanla, Tanrı’nın kanıyla, lekelenmeyi çok mu istiyorsunuz? Pilatus’un kaldırımına dokunmakla kirlenmekten mi korkuyorsunuz? Çirkin ve büyük kötülükleri yutarken, küçük bir şey boğazınıza mı yapışıyor? Sizi gidi sahte imansızlar, kirlenmeyecekseniz Kudüs’ten çıkın! Pilatus’un sizin gibi büyük günah canavarlarının varlığıyla duvarları kirlenir diye korkmak için, sizinkinden daha büyük bir nedeni vardı.51

Poole şöyle der: “Dinsel kurallar konusunda aşırı gayretli olan kişilerin ahlak konusundaki dikkatsizlikleri herkesçe bilinir.”52 “Fısıh yemeğini yiyebilmek için” ifadesi herhalde Fısıh’ı izleyen ziyafeti belirtir. Fısıh’ın kendisi, bir gece önce yerine getirilmişti.

18:29   Romalı vali Pilatus, dışarı çıkıp onların olduğu yere gelerek Yahudilerin dini tereddütlerine teslim oldu. Bu mahkumu neyle suçladıklarını sorarak yargılamaya başladı.

18:30   Yanıtları cesur ve kabaydı. Aslında davayı gördüklerini ve O’nu suçlu bulduklarını söylediler. Pilatus’un yapmasını istedikleri şey kararı duyurmasıydı.

18:31   Pilatus, sorumluluktan kaçınmaya ve onu Yahudilere atmaya çalıştı. Eğer İsa’yı zaten yargılamışlar ve O’nu suçlu bulmuşlarsa, o zaman niçin O’nu Yasalarına göre mahkum etmiyorlardı? Yahudilerin yanıtı çok anlamlıydı. Şöyle dediler: “Biz bağımsız bir ulus değiliz. Roma’nın idaresindeyiz. Sivil hükümet elimizden alınmıştır ve artık hiç kimseyi ölüm cezasına çarptırmaya yetkimiz yoktur.” Yanıtları, diğer ulusların gücüne olan köleliklerinin ve boyun eğmelerinin kanıtıydı. Dahası, Mesih’in ölümünün ayıbını Pilatus’a yüklemek istediler.

18:32   32’nci ayetin iki farklı anlamı olabilir: (1) Matta 20:19’da İsa, öldürülmek için diğer uluslara teslim edileceğini önceden bildirmişti. İşte Yahudiler burada bunu yapıyordu. (2) Rab, birçok yerde, yukarı kaldırılacağını söyledi (Yu.3:14; 8:28; 12:32,34). Bu, çarmıhtaki ölümü anlatıyordu. Yahudiler ölüm cezalarını taşlayarak uygularlardı, çarmıha germe ise Romalıların yöntemiydi. Bu nedenle, Yahudiler ölüm cezasını uygulamayı reddederek bilmeden Mesih’le ilgili iki peygamberliği yerine getirdiler (Mez.22:16’ya da bakın).

18:33   Pilatus şimdi İsa’yı özel bir görüşme için konağa alıp doğrudan “Sen Yahudilerin kralı mısın?” diye sordu.

18:34   İsa karşılık verirken aslında şunları söylüyordu: “Vali olarak, şimdiye kadar benim Roma’nın gücünü yıkmaya çalıştığımı duydun mu? Sana, hiç kendimi Sezar’ın İmparatorluğuna son verecek Kral olarak ilân ettiğim haberi geldi mi? Bu suçlama kişisel tecrüben sonucu mu, yoksa bu Yahudilerden işittiklerin mi?”

18:35   Pilatus’un, “Ben Yahudi miyim?” sorusunda gerçek bir aşağılama vardı. Böylesine yerel bir Yahudi sorunuyla uğraşamayacak kadar önemli biri olduğunu ima etti. Ancak, yanıtı İsa’ya karşı hiçbir gerçek suçlamayı bilmediğinin de kabulüydü. Yalnızca Yahudi yöneticilerinin söylediklerini biliyordu.

18:36   O zaman Rab, Kral olduğunu itiraf etti. Ancak Yahudilerin O’nu suçladığı biçimde bir kral değildi. Roma’yı tehdit edecek tipte bir kral da değildi. Mesih’in krallığı, insanların silahıyla ilerlemiyor. Öyle olsaydı öğrencileri O’nun Yahudiler tarafından yakalanmasını önlemek için savaşırlardı. Mesih’in krallığı buradan değildir, yani bu dünyadan değildir. Gücünü ve yetkisini dünyadan almaz; amaçları ve hedefleri bedensel değildir.

18:37   Pilatus O’na bir kral olup olmadığını sorduğunda, ...İsa, “Söylediğin gibi, ben kralım” karşılığını verdi. Ancak O’nun krallığı, kılıçlar ve kalkanlarla ilgili değil, gerçekle ilgiliydi. Gerçeğe tanıklık etmek için dünyaya geldi. Buradaki gerçek; Tanrı, Mesih’in kendisi, Kutsal Ruh, insan, günah, kurtuluş hakkındaki gerçekler ve Hıristiyanlığın (İsa Mesih inancının) tüm diğer büyük doktrinlerini ifade eder. Gerçekten yana olan herkes O’nun sesini işitir ve böylece O’nun egemenliği büyür.

18:38   Pilatus O’na “Gerçek nedir?” diye sorduğunda ne demek istediğini anlamak zor. Şaşırmış mıydı, alay mı ediyordu, yoksa ilgilenmiş miydi? Bü-tün bildiğimiz, Beden Almış Gerçeğin önünde durduğu ve O’nu tanımadığıdır. Pi-latus, İsa’da hiçbir suç bulamadığı gerekçesiyle aceleyle Yahudilerin yanına gitti.

18:39   Fısıh bayramında, Romalılardan bir Yahudi mahkumun serbest bırakılmasını istemek, Yahudiler arasında bir gelenekti. Pilatus Yahudileri memnun etmek ve aynı zamanda da İsa’yı salıvermek çabasıyla bu geleneğe sarıldı.

18:40   Plan suya düştü. Yahudiler İsa’yı istemediler, Barabas’ı istediler. Barabas bir hayduttu. İnsanın kötü yüreği bir haydudu, Yaratıcı’ya tercih etti.

F. Pilatus’un Kararı: Masum, ama Mahkum Ediliyor (19:1-16)

19:1   Masum bir Kişiyi kamçılatmak Pilatus’un adaletsizliğiydi. Belki bu cezanın Yahudileri tatmin edeceğini ve İsa’nın ölümünü talep etmeyeceklerini umut etti. Kamçılatma Roma usulü bir cezalandırmaydı. Mahkum bir kamçı ya da değnekle dövülürdü. Kamçıda metal ya da kemik parçalar olurdu ve bunlar bedende derin yaralar açarlardı.

19:2-3   Askerler, İsa’nın Kral olduğu iddiasıyla alay ettiler. Kral için bir taç, ancak dikenlerden yapılmış bir taçtı. Bu, başına bastırılırken yoğun bir acıya neden oldu. Dikenler, günahın insanlığa getirdiği lanetin bir simgesidir. Burada yücelik tacını takabilmemiz için Rab İsa’nın günahlarımızın lanetini taşıdığının bir resmini görüyoruz. Mor kaftan da alay etmek için kullanıldı. Mor kraliyet rengidir. Bu, bize yine Tanrı’nın doğruluk kaftanıyla örtülmemiz için günahlarımızın nasıl İsa’nın üzerine konduğunu anımsatır.

Tanrı’nın sonsuz Oğlu’nun, yaratıklarının ellerinden tokat yediğini düşünmek ne kadar ciddi ve acı veren bir durum! Yarattığı ağızlar şimdi O’nunla alay etmek için kullanılıyor!

19:4   Pilatus yine kalabalığın yanına çıkıp İsa’yı onlara getirmek üzere olduğunu, ama O’nun masum olduğunu bildirdi. Pilatus böylece kendisini, kendi sözleriyle mahkum etti. Mesih’te hiçbir suç bulmadı; ama yine de O’nu serbest bırakmadı.

19:5   İsa, başındaki dikenli taç ve üzerindeki mor kaftanla dışarı çıkarken, Pilatus, O’nu “O adam” diye bildirdi. Bunu alayla mı, sempatiyle mi yoksa belirsiz bir duyguyla mı söylediğini kestirmek çok zor.

19:6   Başkâhinler, Pilatus’un duraksadığını fark edip ateşli bir şekilde İsa’nın çarmıha gerilmesi için haykırdılar. Kurtarıcı’nın ölümündeki liderler, din adamlarıydı. Sık sık, yüzyıllarca, gerçek inanlılara işkence edenler, kilise görevlileri olmuştur. Pilatus’un, İsa’ya karşı olan mantıksız nefretlerinden dolayı onlardan bıktığı görülüyordu. Aslında şöyle dedi: “Eğer böyle hissediyorsa-nız, O’nu niçin kendiniz alıp çarmıha germiyorsunuz? Bana sorarsanız, O suçsuzdur.” Buna rağmen Pilatus Yahudilerin O’nu öldüremeyeceklerini, çünkü o tarihte böyle bir yetkinin, yalnızca Romalılar tarafından kullanılabileceğini bi-liyordu.

19:7   İsa’nın, Sezar’ın hükümetine karşı sorun yarattığını kanıtlama konusunda yetersiz kaldıklarını görünce, O’nu dinsel açıdan suçladılar. Mesih, Tan-rı’nın Oğlu olduğunu söyleyerek Tanrı’yla eşit olduğunu iddia etmişti. Bu, Ya-hudilere göre bir küfürdü ve ölümle cezalandırılması gerekiyordu.

19:8-9   İsa’nın Tanrı’nın Oğlu olma olasılığı, Pilatus’un canını sıktı. Zaten bu olaydan rahatsızdı, bu olasılık onu daha çok korkuttu.

Pilatus, İsa’yı vali konağına ya da yargı salonuna götürüp O’na nereden geldiğini sordu. Pilatus, bütün bu olup bitende trajik bir kişilik sergiledi. Kendi ağzıyla İsa’nın hiçbir hata yapmadığını söylemesine karşın, Yahudilerden kork-tuğundan, O’nu bırakacak ahlaki cesaretten yoksundu. İsa niçin O’na cevap vermedi? Herhalde Pilatus’un sahip olduğu ışığa uygun hareket etme konu-sundaki isteksizliğini bildiği için yanıt vermedi. Pilatus günah işleyerek uygun zamanı uzaklaştırmıştı. Sahip olduğu ışığa karşılık vermediğinden, kendisine daha fazla ışık verilmedi.

19:10   Pilatus, cevap vermesi için Rab’be gözdağı vererek O’nu zorlamaya çalıştı. İsa’ya, Romalı bir vali olarak, O’nu salıvermeye ya da çarmıha germeye yetkisinin ya da gücünün olduğunu anımsattı.

19:11   Rab İsa’nın kendine hâkim oluşu olağanüstüydü. Pilatus’tan daha sakindi. Pilatus’un elindeki yetkinin, kendisine Tanrı tarafından verilmiş olduğu karşılığını verdi. Bütün hükümetler Tanrı tarafından atanır ve bütün yetki, sivil ya da ruhsal, Tanrı’dandır.

“Beni sana teslim eden” ifadesi şu olasılıkları belirtebilir: (1) başkâhin Ka-yafa; (2) hain Yahuda; (3) genel olarak Yahudi halkı. Buradaki düşünce, bunu Yahudilerin daha iyi bilmesi gerektiğidir. Mesih’in gelişini önceden bildiren Kutsal Yazılara sahiptiler. Geldiğinde O’nu tanımaları gerekirdi. Ancak O’nu reddettiler ve şimdi de ölmesi gerektiğini haykırıyorlardı. Bu ayet, bize suçun dereceleri olduğunu öğretir. Pilatus suçluydu, ama Kayafas, Yahuda ve bütün kötü yürekli Yahudiler daha çok suçluydular.

19:12   Pilatus'un, İsa’yı salıvermeye karar verdiği anda, Yahudiler son ve en etkili kanıtlarını ileri sürdüler. “Bu adamı salıverirsen, Sezar’ın dostu değilsin!” (Sezar Roma İmparatorunun resmi unvanıydı). Sanki Sezar’ı kayırıyor-muş gibi! Oysa ondan nefret ediyorlardı. Onu yok etmek ve kendilerini onun gücünden özgür kılmak istiyorlardı. Yine de bir kral olduğunu iddia eden İsa-nın korkusundan Sezar’ın İmparatorluğunu koruyor gibi görünüyorlardı! Roma-lılar M.S 70’de Kudüs’e yürüyüp kenti mahvederek bütün sakinlerini öldürdük-lerinde bu korkunç iki yüzlülüğün cezasını çektiler.

19:13   Pilatus, Yahudilerin Sezar’a karşı sadakatsizlik suçlamasını kaldıramadı ve böylece kalabalığa korkakça teslim oldu. Şimdi İsa’yı, bu tür konuların halledildiği yer olan Taş Döşeme denilen yere çıkardı.

19:14   Aslında Fısıh bayramı, bir gece önce kutlanmıştı. Fısıh bayramına haırlık günü, bunu izleyen bayram hazırlığı anlamına gelir. “On iki suları” herhalde sabahın 6’sıydı, ama Müjdelerde zamanı hesaplama yöntemiyle ilgili çözülmemiş sorunlar vardır. “İşte, sizin Kralınız!” Pilatus’un bunu, Yahudileri kızdırmak ve kışkırtmak için söylediği hemen hemen kesindir. Kuşkusuz, kendisini İsa’yı mahkum etmek için tuzağa düşürdüklerinden dolayı onları suçladı.

19:15   Yahudiler, İsa’nın çarmıha gerilmesinde ısrarlıydılar. Pilatus “Yani kendi Kralınızı mı çarmıha germek istiyorsunuz?” sorusuyla onlarla alay etti. O zaman Yahudiler, “Sezar’dan başka kralımız yok!” diyerek kendilerini iyi-ce küçük düşürdüler. İmansız ulus! Tanrınızı, Tanrısız ve kötü bir kral için red-dediyorsunuz.

19:16   Pilatus, Yahudileri memnun etmek istiyordu ve bunun için İsa’yı çarmıha gerilmek üzere askerlere teslim etti. İnsanların övgüsünü, Tanrı’nın övgüsünden daha çok sevdi.

G. Çarmıha Geriliyor (19:17-24)

19:17   Çarmıh diye çevrilen sözcük bir tahta parçasını (kazık) ya da iki çapraz parçayı belirtebilir. Herhalde, bir kişinin normal olarak taşıyabileceği bü-yüklükteydi. İsa kendi çarmıhını bir süre taşıdı. Sonra taşıması için Simun adında Kireneli bir adama verildi. Kafatası, bu adı iki nedenden dolayı almış olabilir. (1) Her yanında mağaralar bulunan bir tepe olup kafatasına benzer bir görünüşü olduğundan. Bugün İsrail’deki “Gordon’un Golgota’sı” böyle bir yerdir. (2) Suçluların öldürüldüğü yerdi; Musa’nın Yasası’na göre gömülmeye uygun bir yer olmasa bile, yine de belki bölgede kafatasları ve kemikler bulunmaktaydı.

19:18   Rab İsa, elleri ve ayaklarından çarmıha çivilendi. Çarmıh sonra kaldırılıp yerdeki bir deliğe indirildi. Şimdiye kadar yaşamış tek mükemmel insandı ve kendi halkından gördüğü onay buydu! Eğer O’na Rabbiniz ve Kurtarıcınız olarak daha önce hiç güvenmediyseniz, şimdi sizin için nasıl öldüğünün bu basit anlatımını okurken bunu yapar mısınız? İki yanında olmak üzere, O’nunla birlikte iki hırsız da çarmıha gerildi. Bu, Yeşaya 53:12’deki peygamberliğin yerine gelmesiydi: “Suçlularla bir sayıldı.”

19:19   Çarmıha gerilenin başı üzerine bir yafta asmak ve suçu belirtmek gelenekti. Pilatus ortadaki çarmıha, NASIRALI İSA YAHUDİLERİN KRALI, yaftasının asılmasını buyurdu.

19:20   Alexander bunu güzel bir şekilde ifade eder:

Yafta, ataların ve peygamberlerin kutsal dili olan İbranice, canı aklın amaçlarına, bedeni felsefenin soyutlamalarına veren, uyumlu ve çok değerli bir dil olan Grekçe, insanoğulları arasındaki en güçlü halkın dili olan Latince dillerinde yazılmıştı. Üç dil, üç ırkı ve düşünceyi temsil eder: Esinleme, sanat, edebiyat; gelişme, savaş ve hukuk bilimi. İnsan ırkının bu üç arzusunun varolduğu, insan diliyle duyurulabilen, günah işleyecek yüreğin, konuşacak dilin, okuyacak gözün olduğu her yerde Çarmıhın bir mesajı vardır.53

İsa’nın çarmıha gerildiği yer kente yakındı. Rab İsa, kent sınırının dışında çarmıha gerildi. Bu yer tam olarak artık bilinmiyor.

19:21   Başkâhinler yaftada yazan uslubu beğenmediler. Bir gerçek (ki gerçekti) olarak değil, İsa tarafından ileri sürülen bir iddia olarak yazılmasını istediler.

19:22   Pilatus yazıyı değiştirmeyecekti. Yahudilere karşı sabrı azalıyordu ve artık onlara daha fazla ödün vermeyecekti. Ancak bu kararlılığı daha önce göstermiş olması gerekirdi!

19:23   Böyle infazlarda askerlerin ölenlerin kişisel eşyalarını paylaşmalarına izin verilirdi. Burada, kendi aralarında Mesih’in giysilerini bölüştüklerini görüyoruz. Beş parça olduğu görülüyor. Dörde böldüler, ama hâlâ dikişsiz olan mintan vardı ve değeri azaltılmadan parçalanamazdı.

19:24   Mintan için kura çektiler ve adı verilmeyen kazanana mintanı verdiler. Bunu yaparken, bin yıl önce yazılmış olağanüstü bir peygamberliği yerine getirdiklerini akıllarından geçirmediler (Mez.22:18)! Yerine gelen bu peygamberlikler, bu Kitabın, Tanrı’nın Sözü ve İsa Mesih’in gerçekten vaat edilen Mesih olduğunu bize yeniden anımsatır.

Ğ. İsa Annesini Yuhanna’ya Emanet Ediyor (19:25-27)

19:25   Birçok Kutsal Kitap öğrencisi, bu ayette adı geçen dört kadın olduğunu düşünür; (1) İsa’nın annesi Meryem; (2) Meryem’in kızkardeşi, Yuhan-na’nın annesi Salome; (3) Klopa’nın karısı Meryem; (4) Mecdelli Meryem.

19:26-27   Rab, kendi acısına rağmen şefkatle başkalarını düşünüyordu. Annesini ve öğrenci Yuhanna’yı görünce, Yuhanna’yı ona bundan sonra oğlu yerine koyacağı kişi olarak tanıttı. Rab, annesine “Kadın” diye hitap etmekle ona saygısızlıkta bulunmadı, ama onu “Anne” diye de çağırmadığı görülür. Meryem’i tapınılacak kişi yerine yükseltmeye ayartılanlar için bunda bir ders var mı? İsa burada, Yuhanna’ya, Meryem’e kendi annesiymiş gibi bakmasını söyledi. Yuhanna itaat edip Meryem’i kendi evine götürdü.

H. Mesih’in İşi Tamamlandı (19:28-30)

19:28   27 ve 28’inci ayetler arasında şüphesiz üç saatlik bir karanlık var, öğleyin 12:00’den 15:00’e kadar. İsa’nın bizim günahlarımızın cezasını çekerken Tanrı tarafından terk edilmesi bu süre içinde olmuştur. “Susadım” feryadı, çarmıha gerilmeyle yoğunlaşan, gerçek, fiziksel susuzluğu belirtti. Ama bu bize, fiziksel susuzluğundan daha büyük olan insanların canlarının kurtuluşuna duyduğu ruhsal susuzluğunu anımsatır.

19:29   Askerler içmesi için O’na ekşimiş üzüm suyu verdiler. Bir süngeri zufa dalına takarak ağzına uzattılar. (Zufa bir bitki olup Fısıh’ta da kullanılmıştır – Çık.12:22). Bu daha önce O’na verilen ödle karışık şarapla karıştırılmamalıdır (Mat.27:34). İsa bunu ağrı kesici etkisi olduğundan içmedi. Günahlarımızı tam bilinçliyken taşımalıydı.

19:30   Babasının O’na yapması için vermiş olduğu iş “Tamamlandı!” Günah için kurban olarak canını veriyor! Kurtarma ve kefaret işi! Daha ölmemiş olduğu gerçektir. Ama ölümü, gömülmesi ve göğe yükselmesi tamamlanmış kadar kesindi. Bu nedenle Rab İsa, günahkârların kurtulabileceği yolun sağlanmış olduğunu bildirebilirdi. Rab İsa’nın Golgota’daki çarmıhta tamamladığı iş için bugün Tanrı’ya teşekkür edin!

Bazı Kutsal Kitap uzmanları bize, başını eğmesinin başını geriye yatırması anlamına gelebileceğini söyler. Vine, “Başın, ölümden sonraki çaresiz düşüşü değil, başını bilerek dinlenme pozisyonuna getirmesi” der.

Ruhunu teslim etti ifadesi, ölümünün gönüllü olduğu gerçeğini vurgular. Ölümünün zamanını saptadı. Kendi gücünün kontrolünde olarak ruhunun gitmesine izin verdi: Yalnızca insan olan birinin başaramayacağı bir eylem.

I. Kurtarıcı’nın Böğrünün Delinmesi (19:31-37)

19:31   Yine, bu Yahudi dindarların soğukkanlılıkla işledikleri cinayetle ilgili ayrıntılara ne kadar dikkat ettiklerini görüyoruz. “Ufak şeyi büyütüp büyük şeye önem vermediler.” Cesetlerin Sept günü (cumartesi) çarmıhta kalmasına izin vermenin uygun olmayacağını düşündüler. Kentte dini bir bayram olacaktı. Bu nedenle Pilatus’tan, ölümü hızlandırmak için üçünün de bacaklarını kırdırmasını istediler.

19:32   Kutsal Yazılar, bacakların nasıl kırıldığını anlatmıyor. Bununla birlikte, bir tek kırık ölüme neden olmayacağından, birkaç değişik yerden kırılmış olmalı.

19:33   Bu askerler bu tür konularda oldukça deneyimliydiler. İsa’nın ölmüş olduğunu anladılar. Baygınlık geçirme olasılığı yoktu. Bacaklarını kırmadılar.

19:34   Askerlerden birinin niçin O’nun böğrünü deldiği anlatılmıyor. Belki de yüreğindeki kötülüğün son patlamasıydı. “Savaştan sonra, yenilmiş düşmanın, Tanrı’ya ve Mesih’ine karşı duyduğu derin nefreti dışarı vuran, somurtkan vuruşuydu.” Kan ve suyun anlamı üzerinde bir fikir birliği yoktur. Bazıları, bunu İsa’nın kalbi kırık olarak ölüşünün bir belirtisi olarak görürler, ama biz zaten O’nun gönüllü olarak öldüğünü okumuş bulunuyoruz. Bazıları da bunun, vaftiz olma ve Rab’bin Sofrasından söz ettiğini düşünür, ama bu zorlama gibi görünüyor. Kan, günahın suçundan temizlemekten söz eder; oysa su günahın pisliğini Söz aracılığıyla temizlemeyi simgeler. Bu durum, bir şiirde şöyle ifade edilmiştir:

Yarılan böğründen akan su ve kan,

Günahın iki misli şifası olsun,

Günahın suçundan ve gücünden kurtar beni.

-Augustus Toplady

19:35   35’inci ayet, İsa’nın bacaklarının kırılmadığını, İsa’nın böğrünün de-lindiği gerçeğini ya da tüm çarmıha gerilme sahnesini belirtir. Bunu gören adam kuşkusuz hikâyeyi yazmış olan Yuhanna’dır.

19:36   Bu ayet, Çıkış 12:46’nın yerine geldiği 33’üncü ayetle bağlantılıdır: “Ondan bir kemik kırmayacaksınız.” Bu ayet Fısıh kuzusuna işaret eder. Kemiklerin kırılmadan korunması, Tanrı’nın buyruğuydu. Mesih, bütün özellikleri tam olarak yerine getiren gerçek bir Fısıh Kuzusudur.

19:37   37’nci ayet 34’üncü ayete atıfta bulunur. Asker bunu anlamasa bile, eylemi Kutsal Yazıları yerine getiriyordu. (Zek.12:10). “İnsanın kendi kötülüğü, Tanrı’nın da kendi yolu vardır.” Zekarya’nın peygamberliği, iman eden Yahudilerin, Rab’bin yeryüzüne geri dönüşünü görecekleri gelecekteki bir günü belirtir. “Bana, bedenini deldikleri adama, bakacaklar. Evet biricik oğlu için dövünen gibi O’nun için dövünecekler.”

İ. Yusuf’un Mezarına Gömülmesi (19:38-42)

19:38   Bu bölüm, İsa’nın gömülmesi hikâyesiyle başlar. Aramatyalı Yusuf şimdiye kadar gizli bir inanlı olmuştu. Yahudilerden korkması, Mesih’i açıkça kabul etmesini engellemişti. Şimdi İsa’nın cesedini gömmek için cesaretle başvuruda bulundu. Bunu yaparken havra dışı edilmeyi, elem çekmeyi ve şiddeti göze aldı. İsa kalabalıklara hizmet ederken, reddedilmiş bir Efendiye duyduğu inancı açıklamadaki isteksizliği üzücü bir şeydir.

19:39-40   Daha önce geceleyin İsa’nın yanına gelen (3. bölüm) ve Yüksek Kurul’un önünde İsa’nın dinlenmesini söyleyen (Yu.7:50,51) Nikodim, Yuhan-na’nın okuyucuları tarafından tanınmış biridir. Şimdi yüz litre kadar karışık mür ve sarısabır özü getirerek Yusuf’a katılır. Bu baharatlar toz halindeydi ve cesede sürüldü. Sonra cesedi keten bezlerle sardılar.

19:41   Bu bölümdeki hemen her ayrıntı, peygamberliğin yerine gelmesiydi. Yeşaya, insanların Mesih’i kötülerle gömmeyi planlayacaklarını, ama ölümünde zenginlerle olacağını önceden bildirmişti (Yşa.53:9). Bahçe içindeki yeni bir mezarın, zengin birine ait olacağı apaçıktır. Matta’dan bunun Aramatyalı Yusuf’a ait olduğunu öğreniyoruz.

19:42   İsa’nın bedeni mezara kondu. Bayram günbatımında başladığından, Yahudiler cesedin ortadan kaldırılması konusunda endişeliydiler. Ama, cesedin toprağın altında üç gün ve üç gece kalması, Tanrı’nın planının bir parçasıydı. Bu nedenle, günün herhangi bir bölümünün Yahudilerce bir gün olarak sayıldığına dikkat edilmelidir. Rab’bin üç günün bir bölümünde mezarda kalmış olması Matta 12:40’daki peygamberliğin yerine gelmesiydi.

IX. TANRI’NIN OĞLU’NUN ZAFERİ (Bölüm 20)

A. Boş Mezar (20:1-10)

20:1   Haftanın ilk günü pazardı. Mecdelli Meryem daha şafak sökmeden mezara gitti. Mezarın tepenin ya da kayanın yan tarafında kazılmış küçük bir oda olması olasıdır. Taş, şüphesiz para gibi yuvarlak ve düzdü. Mezarın önündeki hendeğe ya da oluğa uyardı ve kapıyı kapatmak için kapıya doğru yuvarlanabilirdi. Meryem oraya vardığında taş zaten kaldırılmıştı. Bu, Matta 28’inci bölümden de öğrendiğimiz gibi, doğal olarak Mesih’in dirilişinden sonra ol-muştu.

20:2   Meryem hemen, Petrus ve Yuhanna’nın yanına birinin Rab’bin cesedini mezardan çıkardığı haberiyle soluk soluğa koştu. Bunu kimin yapmış olduğunu söylemedi, ama sadece bunun tek bildiği şey olduğunu göstermek için onlar dedi. Kadınların, Rabbimizin çarmıha gerilmesindeki ve dirilişindeki sadakatleri ve bağlılıklarına dikkat edilmelidir. Öğrenciler Rab’bi terk edip kaçmışlardı. Kadınlar kendi emniyetlerini düşünmeksizin destek oldular. Bunlar an-lamsız değildir.

20:3-4   Petrus ve Yuhanna’nın kentten çıkıp Golgota’nın yakınındaki bahçeye koşarken ne düşündüklerini tahmin etmek zor. Yuhanna’nın Petrus’dan daha genç olması olasıdır; mezara önce o ulaştı.

20:5   Eğilip içeri girmek ya da bakmak isteyen biri için mezarın alçak bir girişi olmalıydı. Yuhanna keten bezleri yerde serili gördü. Bedenden çözülmüşler miydi, yoksa hâlâ bedene sarılmış oldukları şekilde miydiler? İkincisinin söz konusu olduğunu sanıyoruz, ama mezarın içine girmedi.

20:6-7   Petrus, ona yetişip tereddüt etmeden mezara girdi. Petrus’un bu ani davranışında kendimizi ona yakın hissetmemizi sağlayan bir şey var. Yerde duran bezleri o da gördü, ama Kurtarıcı’nın bedeni orada değildi.

Rab’bin ayrılışının düzenli ve telaşsız olduğunu göstermek için mendil ayrıntısı eklenmiştir. Birisi cesedi çalmışsa, bezi dikkatle dürmüş olamazdı.

20:8   Yuhanna mezara girdi, bezlerin ve mendilin durumunu gördü. Ama gördü ve iman etti sözüyle, fiziksel görüşün ötesinde bir şey ifade edilir. Dirilişi kavramış olduğu anlamındadır. Önünde Mesih’in dirilişinin kanıtları vardı. Ona neler olduğu gösterildi ve iman etti.

20:9   Öğrenciler o zamana kadar Mesih’in ölümden dirilmesi gerektiğini belirten Eski Antlaşma'daki Kutsal Yazıları gerçekten anlamamışlardı. Rab’bin kendisi, bunu onlara defalarca anlatmıştı, ama onlar anlamamışlardı. Yuhanna bunu anlayan ilk öğrenciydi.

20:10   Bundan sonra öğrenciler, büyük olasılıkla kaldıkları yer olan Kudüs’e döndüler. Şüphesiz, mezarın yanında beklemenin bir faydası olmayacağı sonucuna varmışlardı. Gidip diğer öğrencilere, gördüklerini anlatmaları daha iyi olacaktı.

B. İsa’nın Mecdelli Meryem’e Görünmesi (20:11-18)

20:11   İlk iki sözcük dikkat çeker: Meryem ise. Diğer iki öğrenci eve gitti, ama Meryem... Burada yine bir kadının sevgi ve bağlılığını görüyoruz. Çok affedilmiş olduğundan, çok seviyordu. Cesedin belki de Rab’bin düşmanları tarafından çalınmış olduğunu düşünüp mezarın yanında ağlayarak tek başına nöbet tuttu.

20:12   Bu sefer içeri baktığında, İsa’nın cesedinin yatmış olduğu yerde duran iki melek gördü. Bu şahane gerçeklerin sakince ve heyecanlanmaksızın ifade edilmesi fevkâlade bir şeydir.

20:13   Meryem’in korku ve şaşkınlık göstermediği görülüyor. Onların sorusuna sanki bu doğal bir şeymiş gibi yanıt verdi. İsa’nın dirilmiş ve sağ olduğunu hâlâ anlamadığı, verdiği karşılıktan belli oluyor.

20:14   O anda bir şey arkasına dönüp bakmasına neden oldu. İsa, karşısında ayakta duruyordu, ama Meryem Rab’bi tanımadı. Henüz sabahın erken bir saatiydi, belki daha şafak sökmemişti. Devamlı ağlıyor olmasından şüphesiz görüşü bulanıklaşmıştı. Aynı zamanda Tanrı’nın, doğru zaman gelinceye kadar Rab’bi tanımasını engellemiş olması da mümkündür.

20:15   Rab, bu soruların yanıtını biliyordu, ama bunları onun ağzından duy-mak istiyordu. O’nu bahçıvan sandı. Dünyanın Kurtarıcısı, insanlara çok yakın olabilir, ama yine de tanınmayabilir. Genellikle yeryüzünün büyüklerinden biri gibi değil, alçakgönüllü bir görünümde gelir. Meryem yanıtında Rab’bin adını kullanmadı. İsa’yı üç kez “O’nu” diyerek belirtti. İlgilendiği tek bir Kişi vardı ve O’nu daha fazla tanıtması gereksizdi.

20:16   Meryem kendisini adıyla çağıran tanıdık bir ses duydu. Hata yapmak imkânsızdı – İşte İsa! O’na, “Büyük Öğretmenim” anlamına gelen “Rabbuni” diye hitap etti. Aslında hâlâ O’nu tanımış olduğu Büyük Öğretmen olarak düşünüyordu. O’nun Öğretmeninden çok Rab’bi ve Kurtarıcısı olduğunu anlamadı. Bunun için Rab onu, bundan sonra kendisini tanıyacağı daha yeni ve dolu şekli açıklamaya hazırladı.

20:17   Meryem, İsa’yı kişisel olarak insan yönüyle tanıyordu. İsa’nın, insan bedeninde yaptığı mucizelere tanık olmuştu. Bu yüzden, İsa’yı gözleriyle göremezse, O’ndan bereket alamayacağı sonucuna vardı. “Bana bedende bir insan olarak dokunma. Daha Baba’nın yanına çıkmadım. Cennete döndüğümde, Kutsal Ruh yeryüzüne gönderilecek. O geldiği zaman, beni yüreğine daha önce hiç tanımadığın bir şekilde açıklayacak. Sana buradaki yaşamın boyunca olduğumdan daha yakın ve içten olacağım” dedi.

Sonra ona kardeşlerine gitmesini ve getirilen yeni düzeni onlara anlatmasını söyledi. Rab, ilk defa öğrencilerden “Kardeşlerim” diye söz etti. Babasının onların Babası ve Tanrı’sının onların Tanrı’sı olduğunu bilmeliydiler. Öğrenciler şimdiye kadar “oğullar” ve “Tanrı’nın mirasçıları” yapılmamışlardı.

Rab İsa, “Babamız” demeyip “Benim Babam ve sizin Babanız” dedi. Bunun nedeni Tanrı’nın bizimkinden daha farklı bir anlamda O’nun Babası olmasıdır. Tanrı sonsuzluklar boyunca Rab İsa’nın Babasıdır. Mesih sonsuz kuşaklarca Oğul’dur. Oğul Baba’yla eşittir. Biz Tanrı’nın evlat edinilmiş çocuklarıyız. Bu kurtulduğumuz zaman başlayan ve hiç son bulmayacak bir ilişkidir. Tanrı’nın çocukları olarak Tanrı’yla eşit değiliz ve hiçbir zaman da olmayacağız.

20:18   Mecdelli Meryem kendisine verilen göreve itaat etti ve birinin söylediği gibi “elçilere elçi” oldu. Bu büyük ayrıcalığın ona, Mesih’e olan bağlılığına ödül olarak verildiğinden kuşku duymak mümkün mü?

C. Öğrencilerine Görünüyor (20:19-23)

20:19   Şimdi pazar akşamıydı. Öğrenciler bir aradaydılar, belki de üç gece önce toplanmış oldukları üst kattaki odadaydılar. Yahudilerden korktukları için kapılar kilitliydi. Birden İsa’nın ortalarında durduğunu gördüler ve O’nun “Size Esenlik olsun” diyen sesini işittiler. Rab’bin odaya kapılar açılmadan girdiği görülüyor. Bu bir mucizeydi. Dirilen bedeninin, et ve kemikten olan gerçek bir beden olduğu anımsanmalıdır. Buna rağmen engellerden geçecek ve doğal yasalardan bağımsız hareket edecek güce sahipti. “Size esinlik olsun!” sözü, Mesih’in çarmıhtaki ölümüyle sağladığı barıştan dolayı yeni bir anlam taşır. İmanla aklanmış olanlar Tanrı’nın sağladığı esenliğe sahiptir.

20:20   Esenlik diledikten sonra, onlara çarmıhtaki eleminin izlerini gösterdi. Çivilerin ve mızrağın neden olduğu yaraların izlerini gördüler. O’nun gerçekten Rab olduğunu anlayınca yüreklerini sevinç kapladı. Aynen söylediği gibi yapmıştı. Ölümden dirilmişti. Diri Rab, inanlının sevincinin kaynağıdır.

20:21   21’nci ayet çok güzeldir. İnanlılar O’nun esenliğinden bencilce zevk almamalıdır. O’nu başkalarıyla paylaşmalıdırlar. Bu nedenle İsa öğrencilerini Baba’nın Kendisini göndermiş olduğu gibi dünyaya gönderiyor:

Mesih dünyaya yoksul bir Kişi gibi,

Hizmetkar olarak geldi.

Yüceliğinden soyundu.

Baba’nın isteğini yapmaktan zevk aldı.

Kendisini insanla bir tuttu.

İşi iyileştirmekti.

Her şeyi Kutsal Ruh’un gücüyle yaptı.

Amacı çarmıhtı.

Şimdi öğrencilere, “Ben de sizi gönderiyorum” dedi.

20:22   Bu, Müjde bölümleri arasındaki en zor ayetlerden biridir. İsa’nın öğrencilere üflediğini ve “Kutsal Ruh’u alın” dediğini okuruz. Sorun, Kutsal Ruh’un Pentikost gününe kadar verilmemiş olmasıdır. Buna rağmen Rab olay gerçekleşmeden önce bu sözleri nasıl söyleyebildi?

Çeşitli açıklamalar yapılmıştır: (1) Bazıları Rab’bin sadece onlara Pentikost gününde alacakları bir vaatte bulunduğunu ileri sürer. Bu yeterli bir açıklama değildir. (2) Bazıları, Kurtarıcı’nın aslında “Kutsal Ruh’un kendisini alın” demekten çok “Kutsal Ruh alın” dediğine işaret eder. Buradan, öğrencilerin o zamana kadar Kutsal Ruh’un kendisini tüm doluluğuyla almadıkları, ama biraz daha derin gerçek bilgisi ya da güç ve görev için, güç ve rehberlik gibi Kutsal Ruh'un bazı hizmetlerini aldıkları sonucuna varırlar. Öğrencilerin Kutsal Ruh garantisini ya da önceden tadını aldığını söylerler. (3) Bazıları da o zaman Kutsal Ruh’un öğrencilerin üzerine tam olarak döküldüğünü ifade eder. Bu, Kutsal Ruh’un gelişinin hâlâ gelecekte olacağından söz eden Luka 24:49 ve Elçilerin İşleri 1:4,5,8 gibi ifadelerin karşısında olası görünmüyor. Yuhanna 7:39’a göre Ruh’un İsa yüceltilene, yani cennete geri dönene kadar, tüm doluluğuyla gelemeyeceği açıktır.

20:23   Bu da çok tartışılan başka bir ayettir. (1) Bir görüşe göre İsa aslında öğrencilerine (ve onların sözüyle iman edenlere) günahları bağışlama ya da bağışlamama gücünü verdi. Bu sadece, Tanrı’nın günahları bağışlayabileceğini söyleyen Kutsal Kitap öğretişiyle (Luk.5:21) doğrudan çelişir. (2) Gaebelein, ikinci bir görüşten alıntı yapar: “Vaat edilen güç ve verilen yetki, günahların hangi koşullarda bağışlanacağı ve bu koşullar kabul edilmediğinde bağışlanmayacağını bildiren Müjde öğretişiyle bağlantılıdır.” (3) Bizim kabul ettiğimiz üçüncü görüş ise, (ki ikincisine benzer), öğrencilere günahların bağışlandığını bildirme hakkının verildiğidir.

Bu üçüncü görüşü örnekleyelim. Öğrenciler Müjde’yi duyurmaya gider. Bazıları günahlarından tövbe eder ve Rab İsa’yı kabul eder. Öğrenciler onlara, günahlarının bağışlanmış olduğunu söylemekle yetkilendirilmiştir. Bazıları da tövbe etmeyi reddederler ve Mesih’e iman etmezler. Öğrenciler onlara hâlâ günah içinde yaşadıklarını ve ölürlerse sonsuza kadar mahvolacaklarını söylerler.

Bu açıklamaya ek olarak öğrencilere, uğraştıkları belirli günahlar konusunda Rab tarafından özel bir yetki verildi. Örneğin, Elçilerin İşleri 5:1-11’de Petrus bu gücü kullandı ve bu, Hananya ile Safira’nın ölümüyle sonuçlandı. Pavlus’un, 1. Korintliler 5:3-5,12,13’de kötülük yapanın günahını yargıladığı, ve 2. Ko-rintliler 2:4-8’de günahı bağışladığı görülür. Bu durumlarda, bu günahların ce-zasından bu yaşamda bağışlanma söz konusudur.

Ç. Şüphe İmana Dönüşür (20:24-29)

20:24   Tomas orada olmadığı için suçlanması gerektiği sonucuna varmayalım. Yokluğunun nedenini gösteren bir şey söylenmemiştir.

20:25   Tomas inançsız tutumundan dolayı Rab’bin dirilişinin görünen ve dokunulan kanıtına sahip olmalıydı; yoksa inanmayacaktı. Bu, bugün birçok kişinin de takındığı tutumdur, ama akıllıca bir şey değildir. Bilim adamları bile görmedikleri ve dokunmadıkları birçok şeye inanır.

20:26   Bir hafta sonra Rab yine öğrencilerine göründü. Bu sefer Tomas da onlarla birlikteydi. Rab yine odaya mucizevi bir şekilde girdi ve yine onları, “Size esenlik olsun!” sözleriyle selamladı.

20:27   Rab imansız izleyicisiyle nazikçe ve sabırla uğraştı. Elini böğründeki mızrak yarasına koyarak, onu dirilişinin gerçekliğini kanıtlamaya davet etti.

20:28   Tomas ikna oldu. Elini Rab’bin böğrüne koyup koymadığını bilmiyoruz. Ama sonunda İsa’nın dirilmiş olduğunu ve hem Rab hem de Tanrı olduğunu anladı. John Boys bunu güzel bir şekilde ifade eder: “Gördüğü yaralarla görmediği Tanrılığı kabul etti.”

20:29   Dikkat edilmesi gereken önemli şey, İsa’nın Tanrı olarak tapınılmayı kabul etmesidir. Sadece bir insan olsaydı, bunu reddetmesi gerekirdi. Ancak Tomas’ın imanı Rab’bi çok memnun eden bir iman türü değildi. Görmeye dayanan inançtı. Görmeden iman edenler daha mutludur.

En emin kanıt, Tanrı’nın Sözüdür. Tanrı bir şey derse, ona inanarak O’nu onurlandırırız; ama ek kanıtlar talep ederek O’nun onurunu zedeleriz. Sadece O söylediği için iman etmeliyiz, çünkü O yalan söyleyemez ya da yanılamaz.

D. Yuhanna Müjde’sinin Amacı (20:30-31)

İsa tarafından yapılan bütün mucizeler Yuhanna bölümünde kayıtlı değildir. Kutsal Ruh, O’nun amacına en iyi hizmet edecek olanları seçti.

Burada Yuhanna’nın kitabı yazma amacını görüyoruz. Okuyucularının İsa’nın gerçek Mesih ve Tanrı’nın Oğlu olduğuna iman edebilmeleri içindi. Böylece iman ederek O’nun adıyla sonsuz yaşama kavuşacaklardı.

Siz iman ettiniz mi?

X. SON SÖZ: DİRİ OĞUL KENDİSİNE AİT OLANLARLA BİRLİKTE (Bölüm 21)

A. Mesih Öğrencilerine Celile’de Görünüyor (21:1-14)

21:1   Yer şimdi Taberiye gölüdür. Öğrenciler Celile’de olan evlerine gitmek için kuzeye yolculuk ettiler. Rab İsa onları orada karşıladı. İsa kendisini bu şekilde gösterdi ifadesi Yuhanna’nın, Mesih’in onlara nasıl göründüğünü tanımlamak üzere olduğu anlamındadır.

21:2   O zaman öğrencilerin yedisi birlikteydi: Petrus, Tomas, Natanyel, Yakup ve Yuhanna (Zebedi’nin oğulları) ve adını bilmediğimiz iki kişi daha.

21:3   Simun Petrus balık tutmak için göle gitmeye karar verdi, diğerleri de onunla gitmek için anlaştılar. Bazı Kutsal Kitap öğrencilerinin bu yolculuğun Tanrı isteği olmadığını hissetmelerine ve dua etmeden yola çıkmalarına rağmen, bu verilecek en doğal karar gibi göründü. O gece bir şey tutamadılar. Bir geceyi hiç balık tutamadan geçiren ilk balıkçılar onlar değillerdi! Bu olay, Tan-rı’nın yardımı olmaksızın özellikle canlar kazanma konusunda insan çabalarının boşluğunu resmeder.

21:4   Sabahleyin kıyıya doğru kürek çekerlerken İsa, kendisini tanımamalarına karşın onları bekliyordu. Belki hâlâ oldukça karanlıktı ya da Tanrı’nın gücüyle O’nu tanımaları önlenmişti.

21:5   Rab, “Çocuklar, yiyecek bir şeyiniz yok mu?” diye sorduğunda da O'nu tanımadılar. Düş kırıklığı içinde O’na, “Yok” cevabını verdiler.

21:6   Bildikleri kadarıyla, O yalnızca kıyıda yürüyen bir yabancıydı. Buna rağmen öğüdünü dinlediler, ağı kayığın sağ yanına attılar. O da nesi! Dünyanın balığı. O kadar çoktu ki, ağı çekemediler. Bu, Rab İsa’nın göldeki balıkların yeri konusunda mükemmel bir bilgiye sahip olduğunu gösterir. Bize, hizmetimizi Rab yönlendirdiğinde, ağların hiç boş kalmayacağını da öğretir. Kurtulmaya hazır canların nerelerde olduğunu O bilir ve eğer O’na izin verirsek, bizi onlara yönlendirmek ister.

21:7   Rab’bi, önce Yuhanna tanıdı ve bunu hemen Petrus’a söyledi. Petrus üstlüğünü giydi ve kıyıya gitti. Yüzdü mü, sığ suda mı yoksa suyun üstünde mi yürüdü (bazılarının ileri sürdüğü gibi) belirtilmiyor.

21:8   Öbür öğrenciler, büyük balıkçı teknesinden küçük bir sandala geçerek ağı iki yüz arşın kadar uzakta olan karaya doğru çektiler.

21:9   Kurtarıcı, onlara kahvaltı hazırlamıştı: Izgara balık ve ekmek. Bu balıkları Rab mı yakaladı yoksa bir mucizeyle mi elde etti bilmiyoruz. Ancak kesinlikle, O'nun bizim zavallı çabalarımıza ihtiyacının olmadığını öğreniyoruz. Şüphesiz cennette, pek çok kişinin Müjde’yi duyurma ve kişisel tanıklık aracılığıyla kurtulduğunu, yine birçok kişinin de Rab’bin kendisi tarafından insan yardımı olmadan kurtarıldığını öğreneceğiz.

21:10   Onlara şimdi balık ağını çekmelerini söyledi: Pişirmek için değil, saymak için. Böyle yaparken, “başarının sırrının O’nun buyruğuyla çalışmak ve O’nun Sözüne tam itaat ederek eyleme geçmek olduğunu” anımsayacaklardı.

21:11   Kutsal Kitap ağdaki balık sayısını tam olarak verir: Yüz elli üç balık. Bu sayının anlamıyla ilgili birçok ilginç açıklama yapılmıştır. (1) O zamanki dünyadaki dillerin sayısı, (2) Müjde ağının yayılacağı dünyadaki ırk ve kabile sayısı. (3) Celile gölündeki ya da dünyadaki çeşitli balık türlerinin sayısı. Şüphesiz Müjde’nin yayılmasıyla kurtulacak olanların çeşitliliğinden söz eder; her kabile ve ulustan bazıları. Balıkçılar ağın yırtılmamış olmasının olağanüstü bir olay olduğunu biliyorlardı. Bu, “Tanrı’nın yollarıyla yürütülen Tanrı işinin Tanrı’nın kaynaklarından hiç bir zaman yoksun kalmayacağının” bir kanıtıdır. Tanrı ağın yırtılmaması için gerekeni yapacaktır.

21:12   Kahvaltı daveti işitilir ve öğrenciler Rab’bin hazırlamış olduğu iyi şeyleri paylaşmak için kömür ateşinin etrafına toplanırlar. Petrus kömür ateşini gördüğünde düşüncelere dalmış olmalı. Rab’bi yadsıdığında ısındığı ateşi acaba anımsamış mıdır? Öğrenciler, Rab’bin huzurunda büyük bir ciddiyetle tuhaf bir huşu duydular. O orada dirilmiş bedeniyle duruyordu. O’na sormak istedikleri birçok soru vardı. Ancak cüret edemediler. Kişiliğini saran belirli gizemi hissetmelerine rağmen, O’nun Rab olduğunu biliyorlardı.

21:13   İsa onlara kahvaltı sundu. Öğrenciler herhalde O’nun birkaç ekmek ve balıkla beş bin kişiyi nasıl doyurduğunu anımsamışlardır.

21:14   Yuhanna, İsa’nın öğrencilerine görünüşünü üçüncü kez aktarmaktadır. Matta, Markos ve Luka kısımlarından anlaşıldığına göre İsa’nın, öğrencilerine göründüğü başka zamanlar da oldu. Yuhanna kısmında öğrencilerine diril-diği akşam, bir hafta sonra ve Celile gölünün kıyısında göründüğü kaydedilmiştir.

B. Petrus’un Ruhsal Açıdan Yenilenmesi (21:15-17)

21:15   Rab önce onların fiziksel gereksinimleriyle ilgilendi. Isınıp doydukları zaman, Petrus’a döndü ve ruhsal konularla uğraştı. Petrus Rab’bi herkesin önünde üç kez inkâr etmişti. O zamandan beri tövbe etmiş ve Rab’le ilişkisi yenilenmişti. Bu ayetlerde Petrus’un ruhsal açıdan yenilendiği Rab tarafından herkesin önünde kabul edilir.

Bu ayetlerde, sevgi için iki ayrı sözcüğün kullanıldığına işaret edilmiştir. 15’inci ayeti şöyle açıklayabiliriz: “Yuhanna Oğlu Simun,54 beni, diğer öğrencilerin sevdiğinden daha çok mu seviyorsun?” Petrus, “Evet, Rab sana düşkün olduğumu biliyorsun.” Petrus, artık diğer öğrenciler Rab’bi bıraksa bile, kendisinin O’nu terk etmeyeceğiyle övünmeyecekti. Dersini almıştı.

İsa, “Kuzularımı otlat” dedi. Mesih’e olan sevgi, pratikte sürüsündeki genç kuzularını otlatmakla gösterilir. Konuşmanın, balıkçılıktan çobanlığa dönmüş olduğunu görmek ilginçtir. Birincisi Müjde’nin duyurulmasından söz ederken, ikincisi öğretişi ve sürünün bakımıyla ilgilidir.

21:16   Rab, ikinci kez Petrus’a, O’nu sevip sevmediğini sordu. Petrus ikinci kez, gerçekten kendisine güvenmeyerek, “Sana düşkün olduğumu biliyorsun” karşılığını verdi. Bu defa ona, “Koyunlarımı güt” dedi. Mesih’in sürüsünde kuzular ve koyunlar vardır; bunların Çoban gibi seven birinin sevecen ilgisine ihtiyaçları vardır.

21:17   Petrus nasıl Rab’bi üç kez inkâr ettiyse, kendisine O’nu kabul etmesi için aynı şekilde üç kez fırsat verildi.

Bu defa Petrus, İsa’nın Tanrı olduğu için her şeyi bildiği gerçeğine baş vurdu. Üçüncü kez, “Sana düşkün olduğumu biliyorsun” dedi. Kendisine son kez, bunu Mesih’in koyunlarını otlatarak göstermesi söylendi. Bu metinde altı çizilen nokta, Mesih’e hizmet etmek için bizi harekete geçiren tek nedenin O’na duyduğumuz sevgi oluşudur.

C. İsa Petrus’un Ölümünü Önceden Bildiriyor (21:18-23)

21:18   Petrus’un gençken çok serbest bir yaşamı vardı. İstediği yere gitti. Ama Rab ona, yaşamının sonunda yakalanacağını, bağlanacağını ve öldürülmeye götürüleceğini söyledi.

21:19   Bu, 18’inci ayeti açıklar. Petrus Tanrı’yı şehit olarak yüceltecekti. Rab’bi inkâr edene O’nun uğruna yaşamını vermesi için cesaret verilecekti. Bu ayet bize, yaşarken olduğu gibi ölürken de Tanrı’yı yüceltebileceğimizi anımsatır. Bundan sonra İsa, “Ardımdan gel!” dedi. Bunu derken yürümeye başlamış olmalı.

21:20   Petrus, Rab’bi izlemeye başlamış görünüyor. Sonra arkasına dönüp Yuhanna’nın da kendilerini izlediğini gördü. Yuhanna burada durup kendisini, Fısıh yemeğinde İsa’nın göğsüne yaslanıp O’nu ele verecek olanı soran kişi olarak tanımlar.

21:21   Petrus, Yuhanna’yı görünce aklından geçen düşünce herhalde şuy-du: “Yuhanna ne olacak? O da şehit olarak mı ölecek? Yoksa Rab geri gelene kadar sağ mı kalacak?” Rab’be Yuhanna’nın geleceğini sordu.

21:22   Rab’bin yanıtı, Petrus’un Yuhanna’nın son günleriyle ilgilenmemesi gerektiğiydi. O, Mesih’in İkinci Gelişine kadar yaşasa bile, bu Petrus için fark etmemeliydi. Hıristiyanlık hizmetindeki birçok hata, öğrencilerin Rab’den daha çok birbirleriyle meşgul olmasından kaynaklanır.

21:23   Rab’bin sözleri yanlış aktarıldı. Geri geldiğinde Yuhanna’nın hâlâ sağ olacağını söylememişti. Öyle olsa bile, “Bundan Petrus’a ne?” dedi. Birçokları burada İsa’nın Yuhanna’yla İkinci Gelişini birleştirmesi ve Yuhanna’nın son günleri oldukça ayrıntılı tanımlayan Vahiy kısmını yazma ayrıcalığına sahip kişi olduğu gerçeğini önemli bulur.

Ç. Yuhanna’nın İsa’ya Son Tanıklığı (21:24-25)

21:24   Yuhanna, yazdıklarının doğruluğuna kişisel tanıklığını ekledi. Bazıları bunu, Efes’teki kilisenin ihtiyarlarının Yuhanna’nın Müjde’sine tanıklığı olarak anlar.

21:25   25’inci ayeti hiç çekinmeden, kelimesi kelimesine olduğu gibi yorumlayabiliriz. İsa Tanrı’dır ve bu nedenle de sonsuzdur. Sözlerinin anlamına ya da işlerinin sayısına sınır yoktur. Yeryüzündeyken de, güneş, ay ve yıldızları tutan O’ydu. Kim evrenin devamlılığının nasıl sürdüğünü açıklayabilir? Yeryüzündeki mucizelerinde bile sadece en yalın tanımlamayı görürüz. Çok kolay bir şifa verirken bile kontrol ettiği sinirleri, kasları, kan hücreleri ve diğer öğeleri bir düşünün. Tohumları, balıkları, hayvan yaşamını yönlendirişini düşünün. İnsan işlerindeki rehberliğini düşünün. Evrendeki atomik yapının her ayrıntısındaki denetimini düşünün. Dünyanın böylesine sınırsız ayrıntıları tanımlayan kitapları içine sığdırabilmesi mümkün olur muydu? Yanıt kesin bir “Hayır” dır.

Böylece, Yuhanna yorumumuzun sonuna geliriz. Belki neden Kutsal Kitap’ın en sevilen kısımlarından biri olduğunu şimdi biraz daha iyi anlıyoruz. İnsanın Yuhanna kısmını, Çarmıhta sunulan kutsanmış Kişiye yeniden aşık olmadan derin düşünerek ve dua ederek okuması çok zordur.

DİPNOTLAR

1 (1:8) Eleştirisel metin (NKJV’deki NU) bunu Tanrı’nın biriciği olarak yorumlar. Geleneksel biricik Oğul ise el yazmalarının çoğunda ve 3:16’da da bulunur.

2 (1:29) J.Cynddylan Jones, Studies in the Gospel According to st. John. s.103.

3 (1:45) James S.Stewart, The Life and Teaching of Jesus Christ, ss.66,67.

4 (1:51) Yalnızca Yuhanna “iki amin”i aktarır (NKJV, en doğrusunu söyleyeyim). Diğer Müjdeler Rabbimizin ifadesini, “amin” diyerek özetler görünmektedir (NKJV, doğrusunu söyleyeyim).

5 (2:4) George Williams, The Student’s Commentary on the Holy Scriptures, s.194.

6 (2:11) Jones, Studies, s.148.

7 (3:1) Grekçe küçük "de" bağlacı ve, şimdi, ama vs. gibi anlamlara gelebilir. Modern İngilizce ile yazılmış Kutsal Kitaplar bunları sık sık çıkarma eğilimindedir.

8 (3:5) Başka bir geçerli yorum da şudur: Su bedensel doğuma, Ruh da Kutsal Ruh’tan doğuşa işaret etmektedir. Rabbiler “suyu” erkek tohumunun simgesi olarak kullandılar. Su, bebek doğduğunda yırtılan sıvıyla dolu keseyi de ifade edebilirdi.

9 (3:16) F.W.Boreham, daha fazla belge mevcut değildir.

10 (4:41,42) NU metni Mesih’i çıkarır.

11 (4:48) Grekçe'de bir kişiye hitap etmenin birden fazla şekli vardır (Siz, sen gibi). Burada kullanılan ise çoğuldur.

12 (5:2) Eleştiren metin Bethzatha olarak yorumlar, ama arkeoloji, el yazmalarının çoğunda ve KJV geleneğinde kullanılan geleneksel adı doğrulamıştır.

13 (5:3) James Gifford Bellett, The Evangelists, s.50.

14 (5:18) J.Sidlow Baxter, Explore the Book, V:309.

15 (5:24) İnanlının, bir gün Mesih’in yargı kürsüsünün önünde duracağını öğreten baş-ka ayetler vardır (Romalılar 14:10; 2.Korintliler 5:10). Bununla birlikte, bu yargı, günahların yargılanmasıyla ilgili olmayacaktır. Bu sorun, Golgota’da halledildi. Mesih’in yargı kürsüsünde, inanlının yaşamı ve hizmeti gözden geçirilecek ya ödül-ler alacak ya da kaybın acısını çekecektir. O zaman konu, canının kurtuluşu olmayıp yaşamının verimliliği olacaktır.

16 (5:29) Bu, Kutsal Kitap’ta diriliş konusundaki tek ayet olsaydı, insan bütün ölülerin aynı zamanda dirileceğini düşünürdü. Bununla birlikte Kutsal Kitap’ın diğer kısımlarından, özellikle Esinleme 20’den, iki diriliş arasında en azından bin yıllık bir dönemin geçeceğini biliyoruz. İlk Diriliş, Mesih’e iman ederek kurtulmuş olanların dirilişidir. İkinci Diriliş ise iman etmeden ölmüş olan herkesi içerir.

17 (5:39) Grek dilinde araştırma fiilinin yapısı iki anlamlıdır. Zorunlu (“Araştır”, KJV) ya da fiil kipi (“sen araştır”, NKJV) olabilir. İçerik NKJV çevirisini destekler.

18 (5:47) Guy King, To My Son, s.104.

19 (6:11) W.H.Griffith Thomas, The Apostle John: His Life and Writings, ss.173,174.

20 (6:15) Frederick Brotherton Meyer, Tried By Fire, s.152.

21 (6:31) Man, Tanrı’nın İsrailliler için çölde mucizevi bir şekilde sağladığı küçük, yuvarlak, beyaz bir yiyecekti. Haftanın altı günü her sabah manı yerden toplamaları gerekiyordu.

22 (6:55) NU metni “gerçek yiyecek... gerçek içecek” diye yorumlar, ama anlam hemen hemen aynıdır (gerçek).

23 (6:59) Havra, Yahudilerin dini toplantı yeridir, ama yalnızca hayvanların kurban edildiği Kudüs’teki tapınakla aynı değildir.

24 (6:69) (NU) “Sen Tanrı’nın Kutsal Olanısın” diye yorumlamaktadır.

25 (7:1) Grek dilinde “Yahudi” (Ioudaios) sözcüğünün ne anlama geldiğini bilmek yararlı olur: (1) Yahudiyeli (Celileliye karşı olan); (2) herhangi bir Yahudi (Mesih’i kabul eden de dahil olmak üzere); (3) Hıristiyanlık (İsa Mesih imanı) karşıtı, özellikle dini bir lider. Yuhanna, kendisi ikinci anlamda bir Yahudi olmasına karşın, bunu genellikle üçüncü anlamda kullanır.

26 (7:7) Meyer, Tried. s.129.

27 (7:8) NU metninin “henüz” (şimdilik) sözünü atlaması talihsizliktir. Rabbimizin aldattığını ima eder görünmektedir.

28 (8:5) J.N. Darby, daha fazla belge mevcut değildir.

29 (8:11) Yuhanna’nın eski el yazmalarının çoğunda, 7:53’den 8:11’e kadar olan kısım görünmez, ama 900’ün üzerindeki Grekçe elyazmasında (ki bu büyük bir çoğunluktur) bulunur. Bu ayetlerin özgün metnin bir kısmını oluşturup oluşturmadığına dair bir soru vardır. Onları esinlenmiş metnin parçası olarak kabul etmenin uygun olduğuna inanıyoruz. Öğrettikleri her şey Kutsal Kitap’ın bütünüyle mükemmel bir uyum içindedir. Augustine, bazılarının bu kısmı ahlâk konusunda gevşek görüşlere neden olabileceği korkusuyla çıkardığını yazar.

30 (8:45) R.C.H. Lenski, The Interpretation of Colossians, Thessalonians, Timothy, Titus, Philemon, s.701,702.

31 (9:35) NU metni, hemen hemen ana yorum kadar tapınma içeriğine uymayan “İnsanoğlu” diye yorumlar.

32 (10:28) Grekçe, vurgu için iki olumsuz sözcük kullanır (standart İngilizcede buna izin verilmez).

33 (10:36) Samuel Green, “Scripture Testimony to the Deity of Christ,” s.7

34 (11:1) Arthur W.Pink, Exposition of the Gospel of John, III:12.

35 (11:25) Burkitt, daha fazla belge mevcut değildir.

36 (11:35) Duygu tayfının karşısında, “Daima Sevinin” (Pantote chairete, 1.Selanikliler 5:16) Grekçe Yeni Antlaşma’daki en kısa ayettir.

37 (11:47) J.C.Ryle, Expository Thoughts on the Gospels, St. John. II:295.

38 (11:48) Meyer, Tried, s.112.

39 (12:5) Ryle, John II.309,10

40 (12:7) Eleştiri metininin yorumu olan “sakladı” yerine “saklayabilsin” sözleri hem bu içerik hem de Diriliş sabahı Meryem'in mezardaki yokluğuyla çelişkili görünüyor. NIV bu sorunu başka sözcüklerle açıklayarak çözmüştür.

41 (12:24) T.G.Ragland, daha fazla belge mevcut değildir.

42 (13:13,14) Tabii ki, özellikle Doğu ülkelerinde, birinin başkasının ayağını yıkadığı zamanlar vardır, ama bu alçakgönüllü hizmetin sadece bir örneğidir.

43 (13:32) Grekçe dilbilgisi (birinci dereceden şart cümlesine ei eklenmesiyle belirtilen) bunun doğruluğunu ortaya koyar.

44 (14:20) Bilinen diğer örnekler, kuşun havada, havanın kuşta ve balığın suda suyun balıkta olmasını içerir.

45 (17:1) Marcus Rainsford, Our Lord Prays for His Own. s.173.

46 (17:4) Ryle, John, III.:40,4.

47 (17:26) F.L.Godet, Commentary on the Gospel of John, II:345.

48 (17:26) Rainsford, Our Lord Prays, s.173.

49 (18:14) Stewart, Life and Teaching, s.157.

50 (18:28) Augustine, Ryle tarafından aktarıldı, John, III.248.

51 (18:28) Bishop Hall, A.g.e.

52 (18:28) Poole, A.g.e.

53 (19:20) Alexander, daha fazla belge mevcut değil.

54 (21:15) NU metni Petrus’un babasının adına Yunus yerine Yuhanna der (ayet 16,17).

BİBLİYOGRAFYA

Godet, F.L. Commentary on the Gospel of John. Grand Rapids: Zondervan Publishing House, 1969 (1893 baskısının yeni basımı, 2 cilt bir arada).

Hole, F.B. The Gospel of John Briefly Expounded. Londra: The Central Bible Truth Depot, n.d.

Ironside, H.A. Addresses on the Gospel of John. New York: Loizeaux Bros, 1956.

Jones, J.Cynddylan, Studies in the Gospel according to st. John. Toronto: William Briggs, 1885.

Kelly, William. An Exposition of the Gospel of John. Londra: C.A.Hammond Trust Bible Depot, 1966.

Lenski, R.C.H. The Interpretation of St. John’s Gospel. Minneapolis: Augsburg Publishing House, 1942.

Macaulay, J.C. Obedience Unto Death: Devotional Studies in John’s Gospel. Grand Rapids: Wm. B.Eerdmans Publishing Co.1942.

Pink, Arthur W.Exposition of the Gospel of John. Vo. III. Swengel, Pennsylvania: Bible Truth Depot, 1945.

Rainsford, Marcus. Our Lord Prays for His Own. Chicago: Moody Press, 1955

Ryle, J.C. Expository Thoughts on the Gospels: St. John. Londra: James Clarke and co.Ltd., 1957.

Tasker, R.V.G. The Gospel According to St. John. Grand Rapids: Wm. B.Eerdmans Publisling Company, 1968.

Tenney, Merrill C., JOHN: The Gospel of Belief. Grand Rapids: Wm.B. Eerdmans Publishing Company, 1948.

Thomas, W.H. Griffith. The Apostle John: Studies in His Life and Writings. Grand Rapids: Wm.B.Eermans Publishing Company, 1968.

Van Ryn, A. Meditations in John. Chiago:Moody Press, 1949.

Vine, W.E. John, His Record of Christ. Londra: Oliphants, 1957.

Westcott, B.F. The Gospel According to st. John. Grand Rapids: Wm.B. Eerdmans Publishing Co., 1954.

Table of Contents

Start