Turkish-Kutsal Kitap Yorum 3 41 Markos
Author: William Mac Donald
Date: 0101-01-01T00:00:00+00:00
Publisher: www.sermon-online.de

MARKOS

Giriş

“Markos’ta okuyucuyu etkileyen ve onu kutsal Rabbi’nin örneğine göre hizmet etmeye isteklendiren bir tazelik ve canlılık vardır.”

August Van Ryn

I. KUTSAL YAZILAR’DAKİ YERİ

En kısa Müjde olmasına ve içeriğinin yüzde doksanının Matta ve Luka’da da bulunmasına karşın Markos’un, İncil’in geneline katkısı nedir?

Her şeyden önce, Markos’un kısalığı, özlü ve sade anlatımı onun Müjde-sinin İsa Mesih imanına ideal bir giriş olmasını sağlamaktadır. Müjde’nin yeni duyulduğu yerlerde, Markos’un Müjdesi genellikle o yöresel dile çevrilen ilk bölüm olmaktadır.

Yalnızca Romalılar ve çağdaşları için, özellikle uygun olan etkili ve açık tarzı değil, ayrıca içeriği de Markos’un Müjde’sine ayrı bir değer katmaktadır.

Markos, büyük ölçüde Matta ve Luka’nın söz ettiği benzer olayları ele al-makla birlikte onların söz etmediği renkli ayrıntılara da değinir. Örneğin, İsa-nın öğrencilerine nasıl baktığından, nasıl kızdığından ve Kudüs’e doğru nasıl yürüdüğünden söz eder. Bu küçük ayrıntıları yaşamının sonlarına doğru arkadaşlık ettiği elçi Petrus’tan almış olduğuna kuşku yoktur. Markos Müjdesi-nin temelde Petrus’un anı ve deneyimlerini içerdiğine inanılmaktadır, ki bu da kitabın kişisel ayrıntılarını, davranış şekillerini ve görgü tanıklığı havasını açık-lamış olur.

Markos 14:52’de çıplak olarak kaçan genç adamın Markos’un kendisi olduğu konusunda görüş birliği vardır. Yazar burada kendini dolaylı olarak bu şekilde ifade etmiş oluyor. Yuhanna’nın zamanından beri Markos Kudüs’te yaşıyordu ve eğer Markos’un yazar olarak bu kitapla ilgisi olmasaydı, bu kısa ve ilginç öyküye yer vermek gereksiz olurdu.

II – KİTABIN YAZARI

Yazarların çoğu ikinci Müjde’nin Yuhanna Markos tarafından yazılmış olduğuna ilişkin kilisenin önceden üzerinde oy birliği olan görüşünü kabul ederler. O, evini imanlıların toplanma yeri olarak kullandıkları Kudüs’lü Meryem’in oğluydu.

Bunun dış kanıtı eskiye dayanan, güçlü ve Roma İmparatorluğunun değişik kısımlarından gelen bir kanıttır. Papiyas (İ.S. 110 civarı), ihtiyarlardan Yuhan-na’nın (başka bir imanlı olması mümkün ise de büyük olasılıkla Elçi Yuhanna) bu Müjde’yi Petrus’un arkadaşı Markos’un yazdığını söylediğinden söz eder. Yustin Martyr, İrenyus, Tertulyan, İskenderiyeli Klement, Origen ve AntiMarci-onite Önsözü Markos’a ilişkin hep görüş birliği içindedirler.

Kitabın Markos tarafından yazılmış olmasının iç kanıtı çok geniş olmamakla birlikte Hıristiyanlığın ilk döneminin evrensel geleneğine tamı tamına uyar.

Yazarın Filistin’i, özellikle de Kudüs’ü iyi bildiği bellidir. (İsa’nın öğrencileriyle birlikte son yemeği yediği üst kattaki odaya ilişkin ayrıntılar diğer Müj-delerin içerdiklerinden daha fazladır. Markos’un çocukluğunu geçirdiği ev ol-ması bile olasıdır!) Bu Müjde’de biraz Aramice bilgisi görünür, Yahudi gelenekleri anlaşılır ve anlatımın canlılığı bir görgü tanığıyla olan sıkı bağlantıyı akla getirir. Markos’un içeriğinin yapısı, Petrus’un Elçilerin İşleri 10’uncu bö-lümündeki vaazı ile paralellik göstermektedir.

Diğer Müjdelerden daha çok Latince sözcük içermesine bakılarak Markos’un bu bölümü Roma’da yazdığına inanılır (àcenturion, census, denarius, legion ve àpraetorium gibi).

Yazarımızdan Yeni Antlaşma’da 10 kez Latince adı olan Markos diye, 3 kez de Yahudi ve Latince adlarının birleşimi olan Yuhanna Markos diye söz edilir. Markos, ilkin Pavlus’un, sonra amcası Barnabas’ın ve ölümünden önce Pet-rus’un hizmetçisi olarak Müjde’yi kaleme almak için uygun biriydi.

III - TARİH

Markos’un yazılış tarihini Kutsal Kitap’a inanan muhafazakâr araştırmacılar bile tartışmaktadırlar. Tam tarih vermek mümkün değilse de Kudüs’ün yıkımın-dan önce yazıldığı anlaşılır.

Markos’un, Petrus’un Rabbimizin yaşamına ilişkin vaazlarını Elçinin ölümünden önce mi (64-68 den önce) yoksa sonra mı yazmış olduğu konusunda araştırmacılar ikiye ayrılmış durumdadırlar.

Eğer birçoklarının öğrettiği gibi Markos ilk yazılan Müjde ise, Luka’nın Markos’un yazdıklarını kullanmış olabilmesi için daha erken bir tarih vermek gerekir. Bazı araştırmacılar Markos’un yazılış tarihi olarak 50-55 yıllarını öne sürerler, ancak 57-60 arası daha büyük bir olasılıktır.

IV. ÖN OLAYLAR VE KONULAR

Bu Müjde’de Tanrı’nın Mükemmel Hizmetkarı, Rabbimiz İsa Mesih’in harika öyküsünü buluruz. Bu, yüceliğinden soyunarak kul özünü alıp insan benzeyişinde doğan (Flp.2:7), “hizmet edilmeye değil, hizmet etmeye ve canını birçokları uğruna fidye olarak vermeye gelen” (Mar.10:45) kişinin eşsiz öyküsüdür.

Eğer hatırlayacak olursak bu Mükemmel Kişi, insanların hizmetçisi olmuş, kendi isteğiyle köle önlüğünü giyinmiş olan Tanrı Oğlu’ndan başkası değildir ve Müjdesi kalıcı bir görkemle parıldayacaktır. Burada yeryüzüne bağlı bir Adam olarak yaşayan Tanrı’nın Oğlu’nun beden almış şeklini görürüz. O’nun yaptığı her şey mükemmel olarak Babasının isteğiyle uyumluydu ve O’nun görkemli işlerinin hepsi Kutsal Ruh’un gücüyle yapılmıştı.

Yazar, Yuhanna Markos, Rab’bin önce iyi başlayan sonra bir süreliğine bocalayan (Elç.15:38) ve sonunda yine yararlı biri haline gelen bir hizmetkarıdır (2Ti.4:11).

Markos’un tarzı hızlı, enerjik ve özlüdür. Onun Rab’bin sözlerinden çok işlerini vurguladığını, kitabında yalnızca dört benzetmeye karşılık on dokuz mucizeye yer vermesinden anlayabiliriz.

Müjde’yi incelerken üç şeyi bulmaya çalışacağız: (1) Ne diyor? (2) Neyi an-latmak istiyor? (3) Buradan nasıl bir ders alabilirim? Bu Müjde, Rab’bin sadık ve gerçek hizmetçileri olmak isteyen herkes için değerli bir yardımcıdır.

ANA HATLAR

I. HİZMETKAR’IN HAZIRLANIŞI (1:1-13)

II. HİZMETKAR’IN CELİLE’DEKİ İLK HİZMETİ (1:14-3:12)

III. HİZMETKAR’IN ÖĞRENCİLERİNİ ÇAĞIRMASI VE ONLARI YETİŞTİRMESİ (3:13-8:38)

IV. HİZMETKAR’IN KUDÜS’E YOLCULUĞU (9-10)

V. HİZMETKAR’IN KUDÜS’TEKİ HİZMETİ (11-12)

VI. HİZMETKAR’IN ZEYTİN DAĞINDAKİ KONUŞMASI (13)

VII. HİZMETKAR’IN ELEMİ VE ÖLÜMÜ (14-15)

VIII. HİZMETKAR’IN ZAFERİ (16)

YORUM

I. HİZMETKAR’IN HAZIRLANIŞI (1:1-13)

A. Hizmetkar’ın Habercisi Yolu Hazırlıyor (1:1-8)

1:1   Markos’un konusu Tanrı’nın Oğlu İsa Mesih’le ilgili müjdedir. Ama-cı Rab İsa’nın hizmet etme rolünü vurgulamak olduğundan, Kurtarıcı’nın so-yuyla değil, halka hizmetiyle başlar. Bunu müjdenin habercisi Vaftizci Yahya bildirmiştir.

1:2-3   Hem Malaki hem Yeşaya[1]
(İşaya) peygamber Mesih’ten önce, O’nun gelişi için halkın ahlaki ve ruhani olarak hazır olması amacıyla çağıracak bir habercinin geleceğini önceden bildirdi (Mal.3:1; Yşa.40:3). Vaftizci Yahya bu peygamberlikleri yerine getirdi. O, “haberci... çölde yükselen ses”ti.

1:4   Bildirisi, insanların günahlarının bağışlanması için tövbe etmeleri (düşüncelerini değiştirmeleri ve günahlarını terk etmeleri) gerektiği idi. Bunu yapmayanlar Rab’bi kabul edecek bir durumda olmayacaklardı. Yalnızca kutsal kişiler, Tanrı’nın Kutsal Oğlu’nun değerini bilebilirler.

1:5   Onu dinleyenler tövbe ettiklerinde, Yahya onları kararlarının değişiminin dış ifadesi olarak vaftiz etti. Vaftiz bu kişileri, Rab’bi bırakmış olan İsrail halkının kalanından açık bir şekilde ayırdı. Onları Mesih’i kabul etmeye hazır kısımla birleştirdi. 5’inci ayetten Yahya’nın çağrısına verilen karşılık evrensel görünüyor. Ama durum böyle değildi. Ateşli vaizi dinlemek için çöle akın eden kalabalıklar ilk anda şevkle dolmuş olabilir, ama halkın çoğu günahlarını içten bir şekilde itiraf edip bırakmadılar. Bu durum, hikaye ilerledikçe görülecektir.

1:6   Yahya nasıl bir kişiydi? Bugün olsa fanatik ve sofu biri olarak adlandırılırdı. Evi çöldü. Giysisi, İlyas’ınki gibi çok kaba ve basitti. Yiyeceği ise lüks olmaktan uzak, yaşamını ve gücünü devam ettirmesine yetecek kadardı. O bütün bunları Mesih’i bildirme görevinin görkemi karşısında ikinci sıraya iten bir kişiydi. Belki zengin olabilirdi, ama fakir olmayı seçti. Bunun için başını ko-yacak bir yeri olmayan Mesih’e uygun bir haberci oldu. Buradan Rab’bin hiz-metçisi olanın sadelik gibi bir özelliğe sahip olması gerektiğini öğreniyoruz.

1:7   Bildirisi Rab İsa’nın üstünlüğüydü. İsa’nın güçte, kişisel mükemmellikte ve hizmette daha büyük olduğunu söyledi. Yahya kendisini bir köle işi olan, Kurtarıcı’nın çarıklarının bağını çözmeye bile layık görmedi. Ruhla dolu vaaz daima Rab İsa’yı yüceltir ve benliği alçaltır.

1:8   Yahya’nın yaptığı vaftiz su ileydi. Bir dış semboldü, ama kişinin yaşamında bir değişiklik sağlamadı. İsa onları Kutsal Ruh’la vaftiz edecekti; bu vaftiz büyük bir ruhsal güç akışı sağlayacaktı (Elç.1:8). Hem de bütün imanlıları kilisede, Mesih’in bedeninde birleştirecekti (1Ko.12:13).

B. Haberci Hizmetkar’ı Vaftiz Ediyor (1:9-11)

1:9   Nasıra’da geçirilen otuz “sessiz yıl” şimdi sona erdi. Rab İsa halka hizmet etmeye başlamak üzereydi. İlk önce İsa Nasıra’dan Eriha yakınındaki Şeria’ya (100 km) geldi. Orada Yahya tarafından vaftiz edildi. O’nun durumunda, elbette ki, hiç tövbe etme olayı yoktu çünkü itiraf edecek hiçbir günahı yoktu. Rab için vaftiz olma, O’nun çarmıhtaki ölümle vaftiz olmasını ve ölümden dirilmesini resmeden sembolik bir hareketti. Bu nedenle, hizmetinin hemen başında haç ve boş mezarın canlı bir iması vardı.

1:10-11 Sudan çıkar çıkmaz, göklerin yarıldığını ve Ruh’un güvercin biçiminde kendi üzerine indiğini gördü. İsa’yı sevgili Oğlu olarak kabul eden Baba Tanrı’nın sesi duyuldu.

Rabbimizin yaşamında hiçbir zaman Kutsal Ruh’la dolu olmadığı bir an olmadı. Ama şimdi Kutsal Ruh, O’nu hizmeti için kutsayarak ve güçle donatarak O’nun üzerine geldi. Bu, Ruh’un, gelecek üç yıllık hizmete hazırlanması için özel bir hizmetiydi. Kutsal Ruh’un gücü şarttır. Bir kişi iyi eğitim görmüş, yetenekli ve sürükleyici bir konuşmacı olabilir, ama yine de “kutsama” dediğimiz gizemli nitelik olmadıkça hizmeti etkisizdir. Esas soru şudur: Rab’bin hizmeti için Kutsal Ruh’un beni güçlendiren deneyimini yaşadım mı?”

C. Hizmetkar Şeytan Tarafından Deneniyor (1:12,13)

Yehova’nın Hizmetkarı, Şeytan tarafından çölde kırk gün denendi. Tan-rı’nın Ruh’u, O’nu bu buluşma yerine günah işleyip işlemeyeceğini görmek için değil, ama günah işleyemeyeceğini kanıtlamak için yöneltti. İsa’nın insan olarak yeryüzünde günah işlemesi mümkün olsaydı, şimdi cennette insan olarak günah işlemeyeceğine dair nasıl güvenimiz olurdu?

Markos niçin O’nun yabani hayvanlar arasında olduğunu söylüyor? Bu hayvanlara Rab’bi mahvetmeye çalışmaları için Şeytan tarafından güç mü ve-rilmişti? Yoksa Yaratıcılarının huzurunda uysal mıydılar? Biz yalnızca soru so-rabiliriz.

Kırk günün sonunda melekler O’na hizmet ettiler (Mat.4:11); denenme sırasında hiçbir şey yemedi (Luk.4:2).

Denenmeler imanlı için kaçınılmaz. Kişi Rab’bi ne kadar yakından izlerse, denenmeler de o kadar çok yoğun olacaktır. Şeytan barutunu ismen Hıristiyanlar üzerinde boşuna harcamaz, ama silahını ruhsal savaşta yer kazananların üzerine açar. Denenmek günah değildir. Günah, denenmeye teslim olmada yatar. Kendi gücümüzle karşı gelemeyiz. Ama karanlık tutkuları, elemleri boyun eğdirmek için imanlının gücü içinde yaşayan Kutsal Ruh’tur.

II. HİZMETKAR’IN CELİLE’DEKİ İLK HİZMETİ (1:14 - 3:12)

A. Hizmetkar Hizmetine Başlıyor (1:14,15)

Markos, Rab’bin Yahudiye’deki hizmetini (Yu.1:1-4:54) kaydetmez ve bir yıl dokuz ay süren büyük Celile hizmetiyle başlar (1:14 - 9:50). Daha sonra, Kudüs’teki son haftaya geçmeden önce Perean hizmetinin ikinci kısmını kısaca ele alır (10:1-10:45).

İsa, Tanrı’nın Egemenliğinin[2]
müjdesini duyura duyura Celile’ye gitti. O’nun bildirisi şuydu:

1. Zaman doldu. Eski Antlaşma peygamberlik programına göre Kralın halk arasında görüneceği zaman ayarlanmıştı. İşte o zaman geldi.

2. Tanrı’nın Egemenliği yaklaştı. Kral buradaydı ve İsrail halkına egemenliği gerçek bir şekilde sunuyordu. Kral sahneye çıktığından, egemenlik yak-laştı.

3. İnsanlar, tövbe etmek ve Müjde’ye inanmak için çağrıldı. Egemenliğe gir-meye uygun olmak için, günahları konusunda karar değiştirmeleri ve Rab İsa’yla ilgili müjdeye inanmaları gerekiyordu.

B. Dört Balıkçı Çağrılıyor (1:16-20)

1:16-18   İsa, Celile gölünün kıyısından geçerken, balık tutan Simun ve Andreya’yı gördü. Onlarla daha önce karşılaşmıştı; aslında hizmetinin başlangıcında O’nun öğrencileri olmuşlardı (Yu.1:40,41). Onları insan tutan balıkçılar yapmaya söz vererek kendisini izlemelerini istedi. O anda, O’nun ardından gitmek için kârlı balıkçılık işini bıraktılar. İtaatleri hazır, fedakârlık dolu ve tamdı. Balık tutma bir sanattır, insan kazanma da öyle.

1. …Sabır gerektirir. Sık sık saatler süren yalnızlık vardır.

2. Yem, tuzak ya da ağ kullanmada …yetenek gerekir.

3. Balıkların olduğu yere gitmede …sezgi ve sağ duyu gerekir.

4. …Kararlılık gerekir. İyi bir balıkçının cesareti hemen kırılmaz (morali hemen bozulmaz).

5. …Sessizlik gerekir. En iyi yol, kargaşadan sakınmaktır ve benliği perde arkasında tutmaktır.

Mesih’in ardından giderek insan tutan balıkçılar oluruz. Ne kadar çok O’nun gibi olursak, başkalarını kazanma konusunda o kadar çok başarılı oluruz. Bizim sorumluluğumuz O’nun ardından gitmektir; gerisine O bakar.

1:19-20   Oradan biraz ileri gidince, Rab İsa Zebedi’nin oğulları Ya-kup’la Yuhanna’yı ağlarını onarırken gördü. Onları çağırır çağırmaz, baba-larına veda edip Rab’bin ardından gittiler.

Mesih hâlâ O’nun ardından gitmek için her şeyini bırakacak kişileri çağırıyor (Luk.14:33). İsa’ya itaat etme konusunda ne mala mülke ne de başka etkenlere izin verilmemelidir.

C. Kötü Bir Ruhun Çıkarılışı (1:21-28)

21-34’üncü ayetler Rab’bin sıradan bir gününü betimliyor. Büyük Hekim cine tutsakları ve hastaları iyileştirdikçe mucizeler mucizeleri izliyordu.

Kurtarıcı’nın iyileştirme mucizeleri, O’nun insanları günahın korkunç sonuçlarından nasıl özgür kıldığını resmeder. Bu, aşağıdaki tabloda gösterilir:

MUCİZE:

NEDEN KURTULDU:

1 - Kötü ruha tutsak adamın iyileşmesi (1:23;26).

1 - Günahın kötülüğünden.

2 - Simun’un kaynanasının iyileşmesi (1:29-31).

2 - Günahın ateşinden ve rahatsızlığından.

3 - Cüzamlının iyileşmesi (1:40-45).

3 - Günahın iğrençliğinden.

4 - Felçlinin iyileşmesi (2:1-12).

4 - Günahın neden olduğu çaresizlikten.

5 - Eli sakat bir adamın iyileşmesi (3:1-5).

5 - Günahın neden olduğu yararsızlıktan.

6 - Cinli adamın kurtulması (5:1-20).

6 - Günahın ıstırabından, şiddetinden ve dehşetinden.

7 - Kanaması olan kadın (5:25-34).

7 - Günahın, yaşamın canlılığını tüketmesinden.

8 - Yair’in kızının dirilişi (5:21-24; 35-43).

8 - Günahın neden olduğu ruhsal ölümden.

9 - Suriye-Fenike’li kadının kızının iyileşmesi (7:24-30).

9 - Günahın ve Şeytan’ın esaretinden.

10- Sağır ve dili tutuk bir adamın iyileşmesi (7:31-37)

10- Tanrı Sözü’nü duyma, ve ruhsal şeylerden konuşma yetersizliğinden.

11- Kör adamın iyileşmesi (8:22-26).

11- Müjdenin ışığına olan körlükten.

12- Cine tutsak çocuğun iyileşmesi (9:14:29).

12- Şeytan’ın egemenliğinin insafsızlığından.

13- Kör Bartimay’ın iyileşmesi
(10:46-52).

13- Günahın soktuğu kör ve dilenci durumundan.

Günümüzde Müjde’yi duyuran kişilerden bu fiziksel iyileştirme hareketlerini gerçekleştirmeleri beklenmiyor, bunun yerine onların ruhsal karşılıklarıyla uğ-raşmaları isteniyor. Bunlar Rab İsa’nın Yuhanna 14:12’de bahsettiği daha bü-yük mucizeler, değil mi: “Benim yaptığım işleri bana iman edenin kendisi de yapacak; hatta daha büyüklerini yapacaktır”?

1:21-22   Şimdi Markos’un öyküsüne geri dönelim. İsa Sept günü Keferna-hum’da havraya girip ders vermeye başladı. Halk O’nun sıradan bir öğret-men olmadığını anladı. Monoton bir sesle konuşan din bilginlerinin tersine, O’nun sözlerinde yadsınamaz bir güç vardı. O’nun cümleleri Yüce Olan’ın ok-larıydı. Dersleri ikna edici ve düşündürücüydü. Din bilginleri elden düşme bir dinin seyyar satıcılığını yapıyorlardı. Rab İsa’nın öğretişinde gerçek olmayan hiçbir şey yoktu. İstediğini söylemeye hakkı vardı, çünkü öğrettiğini yaşadı.

Tanrı Sözü’nü öğreten herkes ya yetkiyle konuşmalıdır ya da hiç konuşmamalıdır. Mezmur yazarı şöyle der: “İman ettim ve bu nedenle konuştum” (Mez. 116:10). Pavlus bu sözleri 2. Korintliler 4:13’de yineler. Onların bildirisi derin bir inançtan doğdu.

1:23   Havralarında cine tutsak bir adam vardı. Cin kötü ruh olarak tanımlanır. Bu, ruhun kendisini, o insanı fiziksel veya ahlâki açıdan kötü yaparak açığa vurduğu anlamına gelir. Kimse kötü ruha tutsak olmayı akıl hastalıklarının değişik şekilleriyle karıştırmasın. Bu ikisi birbirinden bağımsız ve farklıdır. Cine tutsak kişi aslında kötü ruhun kontrolü altındadır. Bu kişi sık sık doğaüstü yetenekler sergileyebilir ve yine sık sık Rab İsa Mesih’in kişiliği ve işiyle karşılaştığında şiddet kullanıp küfür edebilir.

1:24   Kötü ruhun İsa’yı tanıyıp O’ndan Nasıralı ve Tanrı’nın Kutsalı olarak söz ettiğine dikkat edin. Hem de zamirdeki çoğuldan tekile olan değişime dikkat edin: “Bizden ne istiyorsun? ...Bizi mahvetmeye mi geldin? ...Senin kim olduğunu biliyorum...” Cin ilk önce adama bağlı olarak biz derken, sonra yalnızca kendi adına konuşur.

1:24-25   İsa, gerçek bile olsa, bir cinin tanıklığını kabul etmezdi. Bunun için kötü ruha susmasını sonra da o adamdan çıkmasını buyurdu. Sarsılan ada-mı görmek ve cinin kurbanını bırakırken çıkardığı ürkütücü sesi duymak tuhaf olmalı.

1:27-28   Mucize büyük bir şaşkınlık yarattı. Bir Adam’ın bir sözle cin çıkarması, halk için yeni ve şaşırtıcı bir şeydi. Bunun yeni bir dinî öğretişin başlangıcı olup olmadığını merak ettiler. Mucizeyle ilgili haber Celile bölgesinin her yerine hızla yayıldı. Bu kısmı geçmeden önce üç şeye dikkat edelim.

1. Görünüşe göre Mesih’in İlk Gelişi yeryüzünde cinlerin faaliyetlerini canlandırdı.

2. Mesih’in kötü ruhlar üzerindeki gücü, sonuçta O’nun Şeytan ve temsilcileri üzerindeki zaferini önceden belirtir.

3. Tanrı nerede çalışırsa, Şeytan orada karşı çıkar. Rab’be hizmet etmek için yola çıkanlar, yollarının her adımında muhalefetle karşılaşmaya hazır ol-malıdırlar. “Çünkü savaşımız insanlara karşı değil, kötülüğün göksel yer-lerdeki ruhsal ordularına, yönetimlerine, hükümranlıklara, bu karanlık dün-yanın güçlerine karşıdır” (Ef.6:12).

Ç. Petrus’un Kaynanası İyileşiyor (1:29-31)

“O anda, hemen” sözcükleri bu Müjde’nin özelliklerinden biridir ve bu özellikle Rab İsa’nın hizmet yönünü vurgulayan Müjde için uygundur.

1:29-30   Rabbimiz havradan Simun’un evine gitti. Oraya varır varmaz, Simun’un kaynanasının ateşler içinde yattığını öğrendi (30’uncu ayet). Durumu hemen İsa’ya bildirdiler. Onun ihtiyacını Hekim’e bildirme konusunda hiç zaman kaybetmediler.

1:31   İsa, bir tek söz söylemeden hastanın elinden tuttu ve ayağa kalkmasına yardım etti. O anda iyileşti. Normalde ateş hastayı zayıf düşürür. Bu durumda ise Rab yalnızca ateşi iyileştirmedi, hizmet etmesi için ona hemen güç de verdi. Ve kadın onlara hizmet etmeye başladı. J.R. Miller şöyle der:

Normal ya da doğaüstü bir şekilde sağlığına kavuşan hasta kişi, kendisine iade edilen yaşamı Tanrı’nın hizmetine adamada acele etmelidir… Birçok kişi Mesih’e hizmet etmek için hayal ettikleri büyük hizmet olanaklarına kavuşabilmenin özlemiyle sürekli olarak yanmaktadır. Bu sırada, Mesih’in, O’na hizmet etmelerini istediği birçok şeyi ellerinden kaçırmaktadırlar. Mesih’e gerçek hizmet, kişinin günlük işlerinde önceliği O’na vermesidir.[3]

Rab, her iyileştirme mucizesinde değişik bir işlem uygulamıştır. Bu, herkesin Rab’be gelişinin farklı yollarla ya da nedenlerle olabileceğini gösterir. Herkesle bireysel olarak ilgilenilmelidir.

Petrus’un kaynanasının olması, o günlerde bekâr din görevlisi düşüncesinin olmadığını gösterir. Bu, Tanrı Sözü’nde hiç destek bulmayan ve birçok kötülüklere neden olan insani bir gelenektir.

D. Gün Batımında İyileştirme (1:32-34)

Kurtarıcı’nın orada olduğu haberi gün boyunca yayılmıştı. Halk, Sept günü boyunca gereksinimi olanları O’na getirmeye cüret edemedi. Ama güneş batınca ve Sept günü bitince, Petrus’un evine akın ettiler. Orada hastalar ve cine tut-sak olanlar günahın her safhasından ve şeklinden kurtaran gücü yaşadılar.

E. Celile Bölgesinde Tanrı Sözü Duyuruluyor (1:35-39)

1:35   Sabah çok erkenden, ortalık henüz ağarmadan İsa kalktı ve rahatsız edilmeden dua edebileceği bir yere gitti. Yehova’nın Hizmetkarı her sabah Baba Tanrı’dan o günle ilgili bilgiyi almak için kulağını açtı (Yşa.50:4-5). Eğer Rab İsa sabah erkenden Tanrı’yla vakit geçirmeye gereksinim duyduysa, buna bizim daha çok ihtiyacımız olduğu gerçeğini gözardı etmemeliyiz! Dua ettiğinde sarf ettiği emeğe dikkat edin; kalktı ve ortalık henüz ağarmadan dışarı çıktı. Dua, kişiye uyar bir konu değil, disiplin ve özveri konusu olmalıdır. Bu, hizmetimizin çoğunun niçin etkisiz olduğunu açıklıyor mu?

1:36-37   Simun ve diğerleri kalkana kadar, halk yine evin önüne toplandı. Öğrenciler Rab’be, artan popülerliğini anlatmaya gittiler.

1:38   Hayret uyandıracak şekilde, kente geri dönmedi, ama öğrencilerini çevredeki kasabalara, oralarda da Tanrı Sözünü duyurması gerektiğini açık-layarak götürdü. Kefernahum’a niçin geri dönmedi?

1. Her şeyden önce, daha demin dua etmiş ve o gün Tanrı’nın O’nun ne yapmasını istediğini öğrenmişti.

2. İkincisi, Kefernahum’daki hareketin yüzeysel olduğunu anladı. Kuru kalabalıklar hiçbir zaman Kurtarıcı’ya çekici gelmedi. O, insanların yüreklerindekini görmek için daha derine baktı.

3. Popülerliğin tehlikesini biliyordu ve öğrencilerine, insanların onlar hakkında iyi konuştukları zaman dikkat etmeleri gerektiğini örnek göstererek öğretti.

4. Daima tacı çarmıhın önüne koyacak yüzeysel, duygusal gösterilerden sakındı.

5. Sözü duyurmaya büyük önem verdi. İyileştirme mucizeleri insanlığın acısını hafifletmek için amaçlanmışsa da, Tanrı Sözü’ne ilgiyi çekmek için tasarlanmıştı.

1:39   Böylece İsa havralarda Tanrı Sözü’nü duyurarak ve cinleri kovarak tüm Celile bölgesini dolaştı. Tanrı Sözü’nü duyurmayı ve uygulamayı, yani söz ile eylemi birleştirdi. Havralarda ne kadar sık cin kovduğunu görmek ilginç. Bugünkü liberal kiliseler havralara benziyor mu?

F. İsa Bir Cüzamlıyı İyileştiriyor (1:40-45)

Cüzamlının hikâyesi bize Tanrı’nın yanıtladığı öğretici dua örneğini gösterir:

1. Ciddi ve ümitsizdi: O’na yalvardı.

2. Saygılıydı: O’na diz çöktü.

3. Alçakgönüllü ve uysaldı: “Eğer istersen.”

4. İnanıyordu: “Kılabilirsin.”

5. Gereksinimini kabul etti: “Beni temiz kıl.”

6. Belirliydi: “beni bereketle” değil, “Beni temiz kıl.”

7. Kişiseldi: “Beni temiz kıl.”

8. Kısaydı: Grekçe’de beş sözcükten oluşuyordu.

Ne olduğuna dikkat edin!

İsa’nın yüreği sızladı. Bu sözleri hiçbir zaman sevinçli ve minnettar olmadan okumayalım.

Elini uzattı. Bir düşünün! Tanrı’nın eli alçakgönüllü, inanan bir duaya yanıt olarak uzandı.

Ona dokundu. Yasa’ya göre cüzamlıya dokunan kişi murdar olurdu. Hem de hastalığa yakalanma tehlikesi vardı. Ama Kutsal İnsanoğlu, günahın harabi-yetiyle lekelenmeksizin ona gidererek insanlığın acılarıyla kendini bir tuttu.

“İsterim” dedi. O, bizim iyileştirilme isteğimizden daha çok iyileştirmeye isteklidir. Sonra, “Temiz ol” dedi. O anda cüzamlının derisi düzelip temiz oldu.

Kâhine görünüp buyrulan adakları sununcaya kadar adama mucizeyi anlatmamasını istedi (Lev.14:2-32). Bu her şeyden önce adamın itaatinin denenmesiydi. Kendisine söyleneni yapacak mıydı? Yapmadı; durumunu bildirdi ve sonuç olarak da Rab’bin işini engelledi (ayet 45). Hem de kâhinin anlayışının denenmesiydi. Harika iyileştirme mucizeleri yapan, uzun zamandır beklenen Mesih’in gelmiş olduğunu anlayacaklar mıydı? Kahin de İsrail halkının genel karakterine uyan biriyse, anlamayacaktı.

Tekrar İsa’nın kalabalıktan ayrıldığını ve ıssız yerlerde hizmet ettiğini görüyoruz. Başarıyı büyük sayılarla ölçmedi.

G. Bir Felçlinin İyileştirilmesi (2:1-12)

2:1-4   Rab Kefernahum’a geldikten hemen sonra, kaldığı evin etrafına çok insan toplandı. Haber çok çabuk yayıldı ve insanlar Mucize Yapanı görmek istiyorlardı. Ne zaman Tanrı güçle hareket etse, insanlar bunu çekici bulur. Kurtarıcı sadık bir şekilde, onlar kapının etrafında toplanmışken, onlara Tan-rı’nın sözünü anlattı. Kalabalığın en gerisinde dört kişinin döşek üzerinde taşıdığı bir felçli vardı. Kalabalık onun Rab İsa’ya yaklaşmasını engelledi. Genellikle başkalarını İsa’ya getirme sırasında engeller çıkabilir. Ama iman hünerlidir. Döşeği taşıyan dört kişi, felçliyi dışarıdaki merdivenlerden dama çıkardılar, damda bir delik açtılar ve onu Tanrı Oğlu’na yaklaştırmak için aşağı indirdiler (belki de ortada avlu -iç bahçe- vardı). Birisi bu dört iyi ar-kadaşa Şefkat, İşbirliği, Özgünlük ve Kararlılık adlarını taktı. Bu özellikleri gösteren bir arkadaş olmaya gayret etmeliyiz.

2:5   İsa, onların imanından etkilendi, ...felçliye, “Oğlum, günahların bağışlandı” dedi. Bunu söylemesi tuhaf karşılandı. Konu günah değil, felçti, değil mi? Evet, ama İsa belirtilerinin ötesine geçip nedenlerine yöneldi. Bedeni iyileştirip canı ihmal etmeyecekti. Geçici duruma çare bulup sonsuz durumu düzeltmeden bırakmayacaktı. Bunun için, “günahların bağışlandı” dedi. Müthiş bir bildiriydi. Şimdi, yeryüzünde, bu yaşamda, adamın günahları bağışlandı. Yargı Gününe kadar beklemesine gerek kalmadı. Şimdi bağışlanmanın güvencesine kavuştu. Bu, Rab İsa’ya iman edenler için de geçerlidir.

2:6-7   Din bilginleri çabucak ifadenin önemini yakaladılar. Yalnızca Tan-rı’nın günahları bağışlayabileceğini bilecek kadar Kutsal Kitap doktrinini öğ-renmişlerdi. Bu nedenle, günahları bağışladığını ifade eden herhangi bir kişi Tanrı olduğunu iddia ediyor demekti. Bu noktaya kadar mantıkları doğruydu. Ama Rab İsa’nın Tanrı olduğunu kabul etmek yerine, yüreklerinde O’nu küfretmekle suçladılar.

2:8-9   İsa onların düşüncelerini okudu, ki bu da O’nun doğaüstü gücünün bir kanıtıdır. Onlara şu kışkırtıcı soruyu sordu: “Hangisi daha kolay, felçliye, ‘Günahların bağışlandı’ demek mi, yoksa, ‘Kalk döşeğini topla ve yürü,’ demek mi?” Aslında birini söylemek diğerini söylemek kadar kolaydır. Ama aynı zamanda, insani açıdan konuşulursa birini yapmak diğerini yapmak kadar olanaksızdır.

2:10-12   Rab zaten felçlinin günahlarının bağışlandığını bildirmişti. Evet, ama bu gerçekten olmuş muydu? Din bilginleri felçlinin günahlarının bağışlandığını göremediler, bunun için inanmadılar. Felçlinin günahlarının gerçekten bağışlanmış olduğunu göstermek için Kurtarıcı din bilginlerine görebilecekleri bir şey verdi. Felçliye kalkmasını, döşeğini toplamasını ve yürümesini söyledi. Adam bunlara anında karşılık verdi. Herkes şaşakalmıştı. Böylesini daha önce hiç görmemişlerdi. Ama din bilginleri, karşı konulamaz kanıta rağmen, inanmadılar. İnanç isteği içerir; onlar inanmak istemediler.

Ğ. Levi’nin Çağrılması (2:13-17)

2:13, 14   İsa, göl kıyısında ders verirken vergi toplayan Levi’yi gördü. Levi’yi ilk Müjde’yi yazan Matta olarak tanıyoruz. O bir Yahudiydi, ama yaptığı işin, hor görülen Roma hükümeti için vergi toplama olduğu düşünüldüğünde, bunun hiç de Yahudi işi olmadığı belliydi! Böyle kişiler aslında fahişeler gibi toplumun ayaktakımı olarak hor görülürlerdi. Yine de Levi, Mesih’in çağ-rısını duyunca, her şeyi bıraktı ve O’nun ardından gitti. Onun gibi her birimiz de atik ve soru sormayan bir itaatte bulunabilelim. Bu büyük bir özveri gibi görünebilir, ama sonsuzlukta hiç de özveri olarak görünmeyecektir. Şehit edilen Müjdeci Jim Elliot’ın dediği gibi, “Kaybedemeyeceğini kazanmak için elinde tutamayacağını veren hiç de aptal değildir.”

2:15   Levi’nin evinde arkadaşlarını İsa’yla tanıştırabileceği bir ziyafet düzenlendi. Arkadaşlarının çoğu kendisi gibi vergi görevlisi ve günahkârdı. İsa, onlarla birlikte olma davetini kabul etti.

2:16   Din bilginleriyle Ferisiler O’nu ciddi bir hata yaparken yakaladıklarını sandılar. Doğrudan O’na gitmek yerine öğrencilerine gidip onların güvenlerini ve bağlılıklarını azaltmaya çalıştılar. Efendileri nasıl olur da vergi görevlileri ve günahkârlarla birlikte yiyip içebilirdi?

2:17   İsa bunu işitti ve onlara sağlamların değil, yalnızca hastaların hekime ihtiyaçlarının olduğunu anımsattı. Din bilginleri sağlam olduklarını sandıklarından Büyük Hekime olan gereksinimlerini göremediler. Vergi görevlileri ve günahkârlar ise suçlarını ve yardıma olan gereksinimlerini kabul ettiler. İsa doğru kişileri değil, onlar gibi günahkârları çağırmaya geldi.

Burada bizim için de bir ders var. Kendimizi imanlıların olduğu çevreye kapatmamalıyız. Tanrısız olanlarla dost olmaya çalışarak onlara Rabbimizi ve Kurtarıcımızı tanıtmalıyız. Günahkârlarla dost olurken, tanıklığımızdan ödün verecek herhangi bir şey yapmamalıyız ve de kurtulmamış olanların bizi kendi seviyelerine (durumlarına) çekmelerine izin vermemeliyiz. Dostluğu, olumlu ruhsal yardıma yönlendirmede inisiyatifi ele almalıyız. Kişinin kendisini kötülük ve dünyadan ayırması daha kolay olurdu, ama İsa bunu yapmadı, dolayısıyla izleyicileri de yapmamalıdır.

Din bilginleri Rab’bi günahkârların dostu diye çağırarak O’nun adını lekeleyeceklerini sandılar. Ama maksatlı hakaretleri sevindirici bir övgüye dönüştü. Bütün kurtulanlar O’nu günahkârların dostu olarak memnuniyetle kabul ettiler ve bunun için de O’nu sonsuza kadar seveceklerdir.

H. Oruç Tutmayla İlgili Tartışma (2:18-22)

2:18   Yahya’nın öğrencileriyle Ferisiler dinî uygulama olarak oruç tuttular. Oruç, Eski Antlaşma’da derin bir üzüntünün ifadesi olarak kurumlaşmıştı. Ama anlamının çoğunu kaybedip dinsel bir rutin halini aldı. İsa’nın öğrencilerinin oruç tutmadığını fark ettiler. Belki de Rab’be bunun açıklamasını sorduklarında, yüreklerinde kıskançlığın ve kendine acımanın üzüntüsü vardı.

2:19-20   Rab, karşılık olarak, öğrencilerini bir güveyin davetlileriyle karşılaştırdı. Bizzat kendisi Güveydi. Aralarında oldukça dışarıdan üzüntülerini göstermelerine gerek yoktu. Ama güveyin aralarından alınacağı günler geliyordu; işte o zaman oruç tutmaları için nedenleri olacaktı.

2:21   Rab, o anda eski çağla uyuşmayan Yeni Çağın gelişini ilan etmek için iki örneği sözlerine ekledi. İlk örnek çekmemiş kumaş parçasından yapılan bir yamayla ilgiliydi. Eski bir giysinin onarımında kullanıldığında, kaçınılmaz olarak çekecektir ve bir şey bozulmak zorunda kalacaktır. Eski kumaştan yapılan giysi yamadan daha dayanıksız olacaktır ve yamanın dikildiği yerden yırtılacaktır. İsa, Eski Dönemi eski giysiyle kıyasladı. Tanrı hiçbir zaman Mesih İnancını Museviliğin üzerine yamalamayı amaçlamadı; yeni bir hareketti. Oruç-la ifade edilen Eski Çağın üzüntüsü, yerini Yeni Çağın sevincine bırakmalıdır.

2:22   İkinci örnek eski tulumdaki yeni şarapla ilgilidir. Eski tulum esneme gücünü kaybeder. Yeni şarap eski tuluma konursa, fermantasyonun oluş-turduğu basınç tulumu patlatır. Yeni şarap, İsa Mesih’e olan imanın sevincini ve gücünü simgeler. Eski tulum Museviliğin şeklini ve törenlerini resmeder. Yeni şarap yeni tuluma gereksinim duyar. Yahya’nın öğrencileri ve Ferisilerin, Rab’bin izleyicilerini daha önce de uygulanmış olan hüzünlü oruç tutmaya esir etmelerinin bir faydası yoktu. Yeni yaşamın sevinci ve coşkusuna kendilerini ifade etmeleri için izin verilmelidir. Mesih İnancı, daima insanın onu dinî ku-rallarla karıştırmaya çalışmasından zarar görmektedir. Rab İsa bu ikisinin bir-birine zıt olduğunu öğretti, yasa ve lütuf birbirine karşı iki olgudur.

I. Sept Günüyle İlgili Tartışma (2:23-28)

2:23-24   Bu olay, İsa’nın öğretmiş olduğu Musevi geleneğiyle müjdenin özgürlüğü arasındaki çatışmayı resmeder.

Bir Sept günü İsa ekinler arasından geçerken, öğrencileri yemek için başakları kopardılar. Bu Tanrı’nın Yasasını bozmadı. Ama kılı kırk yaran gelenekçi ihtiyarlara göre öğrenciler başakları “toplayarak” ve belki de ellerinde kabuğu çıkarmak için “ovuşturarak” Sept gününün kutsallığını bozmuşlardı!

2:25-26 Rab, onlara Eski Antlaşma’dan bir olayı kullanarak karşılık verdi. Davut, kral olarak kutsanmasına rağmen reddedilmişti ve hüküm sürme yerine bir keklik gibi avlanıyordu. Bir gün erzağı bitince, Tanrı’nın evine girdi ve adak ekmeklerini adamlarını ve kendisini doyurmak için kullandı. Genellikle, bu adak ekmeği kâhinlerin dışında herkese yasaktı, buna rağmen Tanrı, Davut’u böyle yaptığı için azarlamadı. Niçin? Çünkü İsrail’de hiçbir şey doğru değildi. Davut’a, hakkı olan krallığı verilmediği sürece, Tanrı genellikle onun yasak olanı yapmasına izin verdi.

Rab İsa’nın da durumu böyleydi. Kutsanmış olmasına karşın hüküm sürmüyordu. Öğrencilerinin giderken başakları toplamak zorunda kalmış olmaları gerçeği, İsrail’de her şeyin doğru olmadığını gösterdi. Bizzat Ferisiler İsa’yı ve öğrencilerini eleştirme yerine onlara konukseverlik göstermeliydiler.

Davut, adak ekmeğini yiyerek Yasa’yı çiğnemişse de, Tanrı tarafından azar-lanmadı. Benzer durumda olan öğrenciler, ihtiyarların geleneklerinden başka bir şeyi çiğnememiş olduklarından, kesinlikle suçlu değildiler.

26’ıncı ayet, Davut’un adak ekmeğini Aviyatar’ın başkâhin olduğu za-manda yediğini söylüyor. 1. Samuel 21:1’e göre Ahimelek o zaman kâhindi. Aviyatar da babasıydı. Başkâhinin Davut’a bağlılığı onu Yasa’ya olan bu alışıl-mamış aykırılığa izin vermesinde etkilemiş olabilir.

2:27-28   Rabbimiz konuşmasını, Sept gününün Tanrı tarafından insanın köleliği için değil, yararı için kurumlaştırıldığını Ferisilere anımsatarak bitirdi. “İnsanoğlu Sept gününün de Rabbidir” diye ekledi, yani Sept gününü zaten kendisi vermişti. Bu nedenle, o gün neye izin verip neyi yasaklayacağı konusunda karar vermeye yetkisi vardı. Sept günü kesinlikle, çok gerekli işleri ya da merhamete dayalı konuları engellemek için amaçlanmadı. Mesih İmanlıları Sept gününü tutmak zorunda değildirler. O gün İsrail halkına verildi. Mesih İmanlıları için özellik belirten gün, haftanın ilk günü olan Rab’bin Günüdür. Ne var ki, bu, kurallara tıpatıp uyarak nelerin yapılıp nelerin yapılmayacağını katı bir şekilde belirleyen bir gün değildir. Daha çok imanlıların tapınabileceği, hizmet edebileceği, canlarının terbiyesine katılabileceği ve işe gitmediği ayrıcalıklı bir gündür. Kendimize sormamız gereken soru, “Rab’bin Gününde bunu yapmak yanlış mı?” değil, “Bu günü Tanrı’yı yüceltmek, komşumun bereketi ve ruhsal iyiliğim için nasıl en iyi şekilde kullanabilirim?” olmalıdır.

İ. Hizmetkar Sept Gününde İyileştiriyor (3:1-6)

3:1-2   Sept günü denenmeye yol açan başka bir dava daha ortaya çıktı. İsa yine havraya girdiğinde, eli sakat bir adamla karşılaştı. Bu, şu soruya neden oldu: “İsa onu Sept gününde iyileştirecek miydi?” Eğer iyileştirseydi, Feri-silerin O’na karşı bir davaları olacaktı, en azından öyle sandılar. İkiyüzlülük-lerini ve samimiyetsizliklerini bir düşünün. Bu adama yardım etmek için her-hangi bir şey yapamıyorlardı ve yapabilecek olana da güceniyorlardı. Yaşam Rabbini suçlayacak bir zemin arıyorlardı. Eğer Sept günü iyileştirseydi, bir kurt sürüsünü öldürür gibi koşuşturacaklardı.

3:3-4   Rab adama, “ortaya çık” dedi. Bekleyişle dolu bir hava vardı. Sonra Ferisilere, “Kutsal Yasa’ya göre Sept günü iyilik yapmak mı doğru, kötülük yapmak mı? Can kurtarmak mı doğru, öldürmek mi?” diye sordu. Sorusu Ferisilerin kötülüğünü açığa vurdu. O’nun Sept günü iyileştirme mucizesi yap-masının yanlış olduğunu, ama O’nu yok etmeyi planlamanın kendileri için yan-lış olmadığını düşündüler!

3:5   Karşılık vermemelerine şaşmamak gerek! Utançla dolu bir sessizlikten sonra Kurtarıcı, adama, “elini uzat!” diye buyurdu. Adam elini uzatırken, tüm güç geri döndü, el normal şeklini aldı ve kırışıklıklar kayboldu.

3:6   Bu Ferisilerin dayanma gücünü aşıyordu. Dışarı çıktılar, ezeli düşmanları olan Hirodes yanlılarıyla temas kurdular ve İsa’yı yok etmek için onlarla görüşmeye başladılar. Hâlâ Sept günüydü. Hirodes, Vaftizci Yahya’nın ölümüne sebep olmuştu. Belki onun adamları İsa’yı öldürme konusunda da eşit derecede başarılı olurdu. Ferisilerin umudu buydu!

J. Büyük Kalabalıklar İsa’ya Akın Ediyor (3:7-12)

3:7-10   Havradan çıktıktan sonra İsa Celile gölünün kıyısına çekildi. Bu göl Kutsal Kitap’ta sık sık diğer ulusları simgeler. Bu davranışı, Yahudilerden diğer uluslara dönüşünü resmedebilir. Yalnızca Celile’den değil, uzak yerlerden de gelen büyük bir kalabalık toplandı. Kalabalık o kadar büyüktü ki, İsa, iyileşmek için gelen kalabalığın arasında sıkışıp kalmamak için küçük bir kayığın hazır bulundurulmasını istedi.

3:11-12   Kalabalığın içindeki kötü ruhlar O’na, “Sen Tanrı’nın Oğlusun!” diye bağırdıklarında, onları bunu söylememeleri için sıkı sıkıya uyardı. Daha önce öğrendiğimiz gibi, kötü ruhların tanıklığını kabul etmeyecekti. Tanrı’nın Oğlu olduğunu yadsımadı, ama böyle bir açıklamanın zamanını ve biçimini kontrol etmeyi tercih etti. İsa’nın iyileştirmek için gücü vardı, ama O’nun mucizeleri yalnızca yardım için gelenlerin üzerinde gerçekleşti. Kurtuluş için de bu geçerlidir. O’nun gücü herkesi kurtarmak için yeterlidir, ama yalnızca O’na güvenenler için etkilidir.

Kurtarıcı’nın hizmetinden, gereksinimin bir çağrı oluşturmadığını öğreniyoruz. Her yerde gereksinim vardı. İsa, nerede ve ne zaman hizmet etme konusunda Baba Tanrı’dan gelen bilgiye bağımlıydı. Biz de böyle olmalıyız.

III. HİZMETKAR’IN ÖĞRENCİLERİNİ ÇAĞIRMASI VE ONLARI YETİŞTİRMESİ (3:13 - 8:38)

A. İsa On İki Öğrencisini Seçiyor (3:13-19)

3:13-18   Dünyaya Müjde’yi öğretme göreviyle karşı karşıya kaldığında, İsa on iki öğrenci atadı. Bu kişilerin çok büyük özellikleri yoktu; onları büyük yapan İsa’yla olan ilişkileriydi. Hepsi de oldukça gençti. James E. Stewart’ın öğrencilerin gençliği üzerine harika bir yorumu vardır:

Mesih İnancı gençlerin hareketi olarak başladı… Maalesef bu, Hıristiyan sanatının ve öğretişinin gözden kaçırdığı bir gerçektir. Ama başlangıçtaki öğrenci takımını, genç erkekler grubunun oluşturduğu oldukça kesindir. Bunun için Mesih İnancının dünyaya genç kişilerin hareketi olarak girmesi şaşırtıcı değildir. Öğ-rencilerin büyük bir çoğunluğu İsa’nın ardından gittiklerinde hâlâ yirmile-rindeydiler. İsa’nın kendisinin de hizmete “gençliğinin baharında” başlamış olduğunu unutmamalıyız. (Mezmurlar 110:3. Mezmur ilk önce İsa’ya kendisi ta-rafından ve daha sonra da elçilerin özelliğini taşıyan kilise tarafından uygulandı.) Daha sonraki günlerde Mesih İmanlılarını büyük mezarların duvarlarına, efen-dilerinin benzerini çizdiklerinde O’nu betimlemek için yaşlı, yorgun ve acıyla sızlayan birini değil de, sabahleyin dağlara çıkan genç bir çoban olarak çizme-lerini yönlendiren gerçek bir içgüdüydü. Isaac Watts’ın bir ilahisi bu gerçeği yansıtır.

“Yüceliğin genç Prensi’nin öldüğü

Harika çarmıha baktığımda…”

Hiç kimse gençliği neşesinde, cesaretinde, cömertliğinde, umudunda, ani yalnızlığında, akıldan çıkmayan rüyalarda, gizli çatışmalarda ve kuvvetli denemelerde İsa gibi anlamadı. Yine hiç kimse yaşamın ergenlik yıllarının –keşfedilmemiş düşüncelerin canlandığı ve tüm dünyanın açılmaya başladığı yılların– Tanrı’nın can ile en büyük yakınlaşma fırsatı olduğunu İsa’dan daha net kavramadı… Onikilerin yaşamına baktığımızda, gördüğümüz şey onların ruhsal maceralarıdır. Onlar, liderlerini bilinmeyene doğru izlerken, O’nun kim olduğunu, bunu niçin yaptıklarını ya da onları nereye götürdüğünü tam olarak bilmiyorlardı, ama İsa’dan etkilenmişlerdi. Arkadaşları tarafından küçümsendikleri, düşmanları tarafından öldürülmeye çalışıldıkları, yüreklerinde bazen gürültü koparan kuş-kuyla neredeyse tamamen bu işin dışında olmak istedikleri zaman bile İsa’ya güvenerek zaferler kazanan “Elçilerin muhteşem arkadaşlığı”nı görüyoruz. Bu konuda Elçiler gerçekten iyi örnekler. Biz de onlar gibi aramızda uyumu tesis edip İsa’nın izinden yürüyebiliriz.[4]

Onikilerin çağrılmalarının üç nedeni vardı: (1) yanında bulundurmak; (2) Tanrı Sözü’nü duyurmaya göndermek; ve (3) onları hastaları iyileştirmeye ve cinleri kovmaya yetkili kılmak.

İlk önce yetiştirme (eğitme) zamanı, Tanrı Sözü’nü halka duyurmadan önce onları kişisel olarak hazırlama aşaması olmalıydı. İşte hizmetin basit bir kuralı. Tanrı’nın temsilcileri olarak hareket etmeden önce vaktimizi O’nun yanında bulunarak geçirmeliyiz.

İkincisi, Tanrı Sözü’nü duyurmak için gönderildiler. Tanrı Sözü’nü bildirme, müjdeyi bildirmenin temel yöntemi olarak her zaman odak olmalıdır. Hiçbir şeyin bunu geri plana atmasına izin vermemeliyiz.

Sonuncusu ise onlara doğaüstü yetkinin verilmesidir. Cinleri çıkarmaları, Tanrı’nın elçiler aracılığıyla konuştuğunu insanlara kanıtlayacaktı. Kutsal Kitap henüz tamamlanmamıştı. Mucizeler, Tanrı’nın habercilerinin kanıtıydı. Bugün, insanlar Tanrı Sözü’ne tamamen sahiptirler; mucize kanıtı olmaksızın ona inan-maya karşı sorumludurlar.

3:19   Yahuda İskariyot adı, öğrencilerin arasında hemen göze çarpar. Öğrenci olarak seçilip sonradan Rabbimizi ele veren kişiye dönüşmesiyle ilgili bir gizem vardır. İmanlı hizmetinde en büyük ıstıraplardan birisi zeki, istekli ve bağlı gibi görünen birinin sonradan Kurtarıcı’ya arkasını dönmesini ve O’nu çarmıha geren dünyaya geri dönüşünü görmektir.

Elçilerden Onbiri Rab’be bağlı kaldığını kanıtladı. İsa onlar aracılığıyla geniş kitlelere ulaştı. Müjde’yi duyurarak geniş bir alana yayıldılar. Bugün bir anlamda biz onların hizmetinin devam eden meyveleriyiz. İnanlılar olarak etkimizin nerelere ulaşacağını söylemek olanaksızdır.

B. Bağışlanamayan Günah (2:20-30)

3:20-21   Rab, öğrencilerini çağırdığı dağdan Celile’deki eve geri döndü. O kadar büyük bir kalabalık toplandı ki, O ve öğrencileri yemek yiyemeyecek kadar meşguldüler.

İsa’nın yaptıklarını duyan yakınları, O’nun aklını kaçırmış olduğunu düşünerek O’nu alıp götürmeye çalıştılar. Ailedeki bu fanatiğin gayretinden dolayı utandıkları şüphesizdir.

J.R.Miller bunu şöyle yorumlar:

İsa’nın mağlup edilemeyen gayretini, yalnızca O’nun deli olduğu sonucuna vararak açıklayabildiler. Bugünlerde de, Mesih’e bağlı bir izleyicinin kendisini tamamen Efendisinin sevgisinde unuttuğunda buna benzer konuşmalar duyarız. Bazıları, “Çıldırmış olmalı!” der. İnancın, isteği alışılmamış şekilde alevlendirdiği kişinin ya da Efendi için hizmette orta sıralarda yer alan imanlıdan daha çok istekli olanın çıldırmış olduğunu sanırlar...

Bu iyi bir deliliktir. Ne yazık ki, sayısı çok azdır. Eğer bu kişilerin sayısı daha fazla olsaydı, kilisenin gölgesi altında bu kadar çok kurtulmamış canlar ölmeyecekti; Müjde’yi karanlık bölgelere duyurmak için Müjdeci ve para bulmak bu kadar zor olmayacaktı; kiliselerimizde bu kadar boş sıra olmayacaktı; dua toplantılarımızda bu kadar çok sessizlik ve Pazar günü çocuklara eğitim verecek bu kadar az kişi olmayacaktı. Bütün imanlılar kendilerini Efendi gibi ya da Pavlus gibi görebilselerdi muhteşem bir şey olurdu. Bu dünyada, başka bir dünyayla ilgilenmemek daha büyük bir çılgınlıktır; devamlı kaybolan kişilerin arasında hareket edip onlara hiç acımamak, onların kaybettiği durumu düşün-memek, onları kurtaracak herhangi bir gayret sarf etmemek...

Mahvolan canlarla ilgilenmemek, soğukkanlı kalmak ve merhametsiz davranmak daha kolaydır; biz kardeşlerimizden sorumluyuz. Hiçbir görevdeki sorumsuzluk onların sonsuz kurtuluşlarını önemsememekten daha kötü olamaz.[5]

Tanrı için ateşli olan bir kişinin, çağdaşlarına çıldırmış gibi görünmesi bir gerçektir. Ne kadar çok Mesih gibi olursak, o kadar çok akrabalarımız ve arkadaşlarımız tarafından yanlış anlaşılmanın üzüntüsünü yaşayacağız. Zengin olmak için yola çıkarsak, insanlar bizi destekler. Eğer kendimizi İsa Mesih’e adamışsak bizimle eğlenirler.

3:22   Din bilginleri O’nun aklını kaçırmış olduğunu düşünmediler. O’nu cinleri cinlerin reisi olan Beelzebub’un gücüyle çıkarmakla suçladılar. Beel-zebub adı “Sineklerin Tanrısı”, ya da “Pislik Tanrısı” anlamına gelir. Bu ciddi, aşağılık ve inançsızlık dolu bir suçlamaydı.

3:23   İsa, ilk önce bu suçlamayı delillerle çürüttü, sonra da bunu yapanların kötü sonunu bildirdi. Eğer cinleri Beelzebub’un gücüyle çıkarıyor olsaydı, o zaman Şeytan bizzat kendi amaçlarını bozarak kendisine karşı çalışıyor olacaktı. Şeytan’ın amacı insanları cinlerden özgür kılmak değil, cinler aracılığıyla kont-rol etmektir.

3:24-26   Kendi içinde bölünmüş olan bir ülke, bir ev ya da kişi ayakta kalamaz. Dayanabilmek karşıtlığa değil, içten işbirliğine bağlıdır.

3:27   Bu nedenle, din bilginlerinin suçlaması mantığa aykırıdır. Aslında, Rab İsa onların söylediklerinin tam tersini yapıyordu. Mucizeleri, Şeytan’ın yiğitliğinden çok düşüşünü belirtiyordu. Kurtarıcı, “Hiç kimse güçlü adamın evi-ne girip onun malını çalamaz. Ancak önceden o güçlü adamı bağlarsa, onun evini soyabilir” dediğinde bu konuyu açıklamak istiyordu.

Güçlü adam Şeytan’dır. Ev ise onun idaresidir; bu çağın tanrısı odur. Etkilediği insanlar da malıdır. Şeytan’ı bağlayan ve evini soyan kişi İsa’dır. Mesih’in ikinci gelişinde, Şeytan bağlanacak ve dipsiz kuyuya bin yıllığına atılacaktır. Kurtarıcı’nın, yeryüzündeki hizmeti sırasında, cinleri çıkarması, sonunda Şeytan’ın tamamen bağlanacağının bir belirtisiydi.

3:28-30   28-30’uncu ayetlerde, Rab, bağışlanamayan günahtan suçlu olan din bilginlerinin kötü sonunu bildirdi. İsa’yı cinleri Beelzebub’un gücüyle çıkarmakla –ki Kutsal Ruh’un gücüyle yapmıştı– suçlayarak aslında Kutsal Ruh’a cin dediler. Bu Kutsal Ruh’a edilmiş bir küfürdür. Her çeşit günah bağış-lanabilir, ama bu günah bağışlanamaz. Sonsuz bir günahtır.

İnsanlar bu günahı bugün işleyebilir mi? Herhalde bu mümkün değildir. Bu, İsa yeryüzünde mucize yaparken işlenmiş bir günahtı. Bugün, yeryüzünde fiziksel olarak bulunup cinleri çıkarmadığından, Kutsal Ruh’a küfür etme olasılığı yoktur. Bağışlanamayan günahı işlemiş olmalarından endişe edenler bu günahı işlememişlerdir; zaten endişelenmiş olmaları gerçeği, Kutsal Ruh’a karşı küfretmekten suçlu olamayacaklarını gösterir.

C. Hizmetkar’ın Gerçek Annesi ve Kardeşleri (3:31-35)

İsa’nın annesi Meryem ve kardeşleri O’nunla konuşmaya geldi. Kalabalık onların İsa’ya ulaşmalarına engel oldu. Bu nedenle dışarıda O’nu bekledikleri haberini gönderdiler. Haberci, İsa’ya annesi ve kardeşlerinin[6]
O’nu istediklerini söylediğinde, İsa etrafına baktı ve Tanrı’nın isteğini yerine getirenin, O’nun kardeşi ve annesi olduğunu bildirdi.

Burada bizim için birçok ders vardır:

1. Her şeyden önce, Rab İsa’nın sözleri Meryem’e tapma konusunda bir azar niteliğindeydi. Doğal annesi olarak ona saygısızlık etmedi, ama ruhsal ilişkilerin doğal olanlardan önce geldiğini söyledi. Meryem için Tanrı’nın isteğini yerine getirmek, İsa’nın annesi olmaktan daha iyiydi.

2. İkincisi ise Meryem’in daimi olarak bakire kaldığı konusundaki yanlış ina-nışı çürütmesidir. İsa’nın kardeşleri vardı. O, Meryem’in ilk çocuğuydu, ama sonradan başka oğulları ve kızları oldu (Mat.13:55; Mar.6:3; Yu.2:12; 7:3, 5,10; Elç.1:14; 1Ko.9:5; Gal.1:9 ve Mez.69:8’e bakın).

3. İsa, Tanrı’nın işlerini, ailevi bağların üstünde tuttu. Bugün izleyicilerine hâlâ şunları söylüyor: “Biri bana gelip de babasını, annesini, karısını, çocuklarını, kardeşlerini, hatta kendi canını bile gözden çıkarmazsa, benim öğrencim ola-maz” (Luk.14:26).

4. Bu metin bize imanlıların, kurtulmamış kan bağı olan akrabalarından çok, diğer imanlılara daha kuvvetli iplerle bağlı olduklarını anımsatır.

5. Son olarak İsa’nın, Tanrı’nın isteğini yapmaya verdiği önemi vurgular. Bu standardı karşılayabiliyor muyum? O’nun annesi ya da kardeşi miyim?

Ç. Tohum Benzetmesi (4:1-20)

4:1-2   İsa yine göl kıyısında ders vermeye başladı. Kalabalık, kıyıdan biraz uzakta olan bir kayığı kürsü gibi kullanmasını gerektirdi. Kendisi hakkında doğayı kullanarak ruhsal dersler veriyordu. Ruhsal gerçeği doğal ortamda görebiliyordu. Tabiat tüm insanların görebilmesi için gözler önündedir.

4:3-4   Bu benzetme ekinci, tohum ve toprakla ilgilidir. Yol kenarına düşen tohum, toprağın çok sert olması nedeniyle derine gidemedi. Kuşlar... geldi ve tohumu yedi.

4:5-6   Kayalık yerlerde, kayayı kaplayan ince bir toprak tabakası vardı. Toprağın sığlığı tohumun kök salmasına engel oldu.

4:7    Dikenli çalılar tohumu besin ve güneş ışığından yoksun bıraktılar ve onu boğdular.

4:8-9 İyi toprak, tohum için gerekli derinlikte ve verimlilikteydi. Bazı tohumlar otuz, bazısı altmış, bazısı da yüz kat ürün verdi.

4:10-12   Öğrenciler İsa’yla yalnız kaldıklarında, O’na niçin benzetmelerle konuştuğunu sordular. O da onlara, yalnızca yüreği açık olanların Tanrı’nın Egemenliğinin sırrını bilmelerine izin verilmiş olduğunu açıkladı. Yeni Antlaşma’daki sır şimdiye kadar bilinmeyen yalnızca özel esinlemelerin aracılığıyla bilinebilen bir gerçektir. Tanrı’nın Egemenliği’nin sırrı şudur:

1. Rab İsa kendisini İsrail’e Kral olarak sunduğunda reddedildi.

2. Egemenliğin yeryüzünde kurulmasından önce bir süre geçecek.

3. Egemenlik, aradaki zaman içinde ruhsal olarak vardır. Mesih’i Kral olarak kabul edenler, Kral’ın bizzat kendisi yokken bile egemenliğe girecekler.

4. Aradaki zaman sırasında Tanrı Sözü değişik derecelerdeki başarıyla ekilecekti. Aslında bazıları Rab İsa’yı kabul ederken bazıları ismen imanlı olacaklardı. Mesih’i kabul ettiğini söyleyenlerin hepsi değil, yalnızca gerçek imanlılar Tanrı’nın Egemenliğine girecektir.

11 ve 12’inci ayet, bu gerçeğin niçin benzetmelerle anlatıldığını açıklar. Tanrı, ailesinin sırlarını yüreği açık, alıcı ve itaatkâr olanlara açıklarken, kendilerine verilen ışığı reddedenlerden gerçeği özellikle saklar. İşte bunlar, İsa’nın “dışarıda olanlar” diye ifade ettikleridir. 12’nci ayetin sözleri, okuyucuya sert ve adaletsiz görünebilir: “Öyle ki, bakıp bakıp görmesinler, duyup duyup anlamasınlar da, dönüp bağışlanmasınlar.”

Ama bu kişilerin zevk almış oldukları şahane ayrıcalığı anımsayalım. Tan-rı’nın Oğlu onların arasında eğitim vermiş ve gözlerinin önünde büyük mu-cizeler yapmıştı. O’nu gerçek Mesih olarak kabul edeceklerine, O’nu reddediyorlardı. Dünyanın Işığını hakaretle reddettikleri için, şimdi O’nun öğretişinin ışığından mahrum olacaklardı. Bundan böyle O’nun mucizelerini göreceklerdi, ama ruhsal önemini anlamayacaklardı; O’nun sözlerini duyacak ama sözlerindeki derin anlamı değerlendiremeyeceklerdi.

Müjde’yi son defa duyma diye bir şey vardır. Günah işlemeye devam ederek lütuf gününü kaçırmak mümkündür. İnsanlar, kurtuluş noktasının ötesine sürüklenirler. Kurtarıcı’yı reddetmiş olan ve bir daha tövbe etmek ve bağışlanmak için fırsatları olmayacak olan insanlar vardır. Müjde’yi duyabilirler, ama tohum (Müjde) katılaşmış kulaklara ve cansız yüreklere düşüyor. “Yaşamın olduğu yerde umut da var” deriz, ama Kutsal Kitap, yaşayıp da tövbe etme umudunun ötesinde olanlardan söz ediyor (örneğin, İbraniler 6:4-7).

4:13   İsa öğrencilerine, bu basit benzetmeyi anlayamazlarsa, bütün diğer benzetmeleri nasıl anlayabileceklerini sordu.

4:14   Kurtarıcı, ekinciyi tanımlamadı. Bizzat kendisi ya da O’nun temsilcileri olarak Tanrı Sözü’nü yayanlar da olabilir. Tohumun, Tanrı sözü olduğunu söyledi.

4:15-20   Değişik toprak çeşitleri, insan yüreğini ve Tanrı Sözü’nün alıcılığını şöyle temsil eder:

15’inci ayetteki yol kenarındaki topraktır. Bu yürek katıdır. İnatçı ve yüreği kırılmamış olan kişi Kurtarıcı’ya kararlı bir şekilde “Hayır” der. Sözü alıp götüren kuşlar Şeytan’ı resmeder. Günahkâr, bildiriye karşı hareketsiz ve durgundur. Sonra da bildiriye kayıtsız ve duygusuz kalır.

Kayalık yer (ayet 16, 17). Bu kişi Tanrı Sözü’ne yüzeysel olarak karşılık verir. Belki de ateşli bir vaazda duygusal davranıp Mesih’e iman ettiğini söyler. Bu yalnızca düşünsel bir kabullenmedir. Ama Mesih’in kişiliğine derin bir bağlılık yoktur. Tanrı Sözü’nü sevinçle kabul eder. Ancak samimi bir tövbe ve pişmanlıkla kabul etseydi daha iyi olurdu. Bu durum bir süre için iyi devam ediyor gibi görünür, ama inancından dolayı sıkıntı ya da zulme uğrayınca, bunun pahalıya patladığını düşünüp her şeyi bırakır. Her şey iyi gittiği sürece imanlı olduğunu söyler, ama zulümle karşılaşınca imanının olmadığını açığa vurur.

Dikenli yer (ayet 18, 19). Bu kişiler de umut verici bir şekilde başlarlar. Dışardan gerçek imanlılar gibi görünürler. Ama iş ile, dünyasal kaygılarla ve zengin olma arzusuyla meşgul olurlar. Ruhsal olaylara olan ilgilerini kaybederler ve sonunda imanlı olma iddiasını bırakırlar.

İyi toprak (ayet 20). Burada Tanrı Sözü’nü, neye mal olursa olsun, kesin bir kabullenme vardır. Bu kişiler yeniden doğanlardır. Kral Mesih’in sadık kullarıdırlar. Ne dünya, ne beden, ne de Şeytan, Mesih’e olan güvenlerini sarsabilir.

İyi toprakta, Tanrı Sözü’nü duyanların arasında bile değişik derecelerde meyve verenler vardır. Kimi otuz, kimi altmış, kimi de yüz kat ürün verir. Üretkenlik derecesini belirleyen nedir? En çok üretken olan yaşam, Tanrı Sö-zü’ne hemen, soru sormadan ve sevinçle itaat edendir.

D. Duyanların Sorumluluğu (4:21-25)

4:21   Burada kandil, Rab’bin öğrencilerine bildirdiği gerçekleri temsil eder. Bu gerçekler tahıl ölçeğinin ya da yatağın altına değil, herkesin görebileceği yere konulması içindi. Tahıl ölçeği, izin verildiğinde, Rab’bin işine verilmesi gereken zamanı çalan işi temsil edebilir. Yatak, müjdenin yayılmasının düş-manları olan rahatlığı ve tembelliği ifade edebilir.

4:22   İsa kalabalıklara benzetmelerle konuştu. Anlatmak istediklerinin anlamı gizlenmişti. Ama tanrısal amaç, öğrencilerin bu gizli gerçekleri istekli yüreklere açıklamasıydı. Ne var ki 22’inci ayet, öğrencilerin kişisel iş ya da zevklere, Kurtarıcı adına yapılan tanıklıktan önce yer vermemeleri gerektiğini anımsatıyor. Bunu hatırda tutarak hizmet etmelidirler.

4:23   Bu sözlerin ciddiyeti İsa’nın uyarısıyla belirtilir: “İşitecek kulağı olan işitsin!”

4:24   Sonra İsa konuşmasına bir başka ciddi uyarıyı ekledi. “İşittiklerinize dikkat edin!” Tanrı Sözü’nden bir buyruğu duyarsam, ama itaat etmekte başarısız olursam, onu başkalarına aktaramam. Öğretişe güç ve yer veren şey, insanların gerçeği vaizin yaşamında gördükleri zamandır.

Gerçeği başkalarıyla paylaşırken kullandığımız ölçek bize fazlasıyla geri gelecektir. Bir öğretmen ders hazırlarken öğrencilerden daha çok şey öğrenir. Gelecekteki ödül bizim yaptığımız harcamadan çok daha büyük olacaktır.

4:25   Öğrendiğimiz ve yaşamımızda işlemesine olanak tanıdığımız her ruh-sal gerçek karşılığında daha çok verileceği kesindir. Öte yandan, gerçeğe kar-şılık vermememiz, daha önce elde olanın da kaybıyla sonuçlanır.

E. Filizlenen Tohum Benzetmesi (4:26-28)

Bu benzetme yalnızca Markos bölümünde geçer ve en azından iki şekilde yorumlanabilir. Adam, Rab İsa’yı hizmeti sırasında yeryüzüne tohum saçarken, sonra da cennete dönerken resmedebilir. Tohum gizemli, görülmez ama yeni-lemez bir şekilde büyümeye başlar. Küçük bir başlangıçtan gerçek imanlı har-manı gelişir. Ürün olgunlaşınca ekin göksel tahıl ambarına götürülecek.

Ya da benzetme, öğrencileri yüreklendirmek için amaçlanmış olabilir. Sorumlulukları tohumu ekmektir. Tanrı Sözü’nün O’na boş dönmeyeceğini, ama onun için amaçlamış olduklarını yapmada başarılı olacağını bilerek geceleyin uyuyabilir ve gündüz kalkabilirler. İnsanın gücü ve yeteneği dışında gizemli ve mucizevi bir ilerlemeyle söz, insan yüreğinde Tanrı için meyve vererek et-kinleşir. İnsan eker ve sular, ama Tanrı arttırır. Bu yorumla ilgili zorluk 29’uncu ayetten kaynaklanır. Yalnızca Tanrı, ürün biçme zamanında orağı sallar. Oysa benzetmede, ürün olgunlaşınca orağı sallayanla tohumu eken aynı adamdır.

F. Hardal Tanesi Benzetmesi (4:30-34)

4:30-32   Bu benzetme Tanrı’nın Egemenliğinin büyümesini, hardal tanesi kadar küçük bir başlangıçtan, kuşların barınacağı kadar büyük bir ağaç ya da bitki olmasıyla resmeder. Egemenlik, zulüm gören küçük bir azınlıkla başladı. Sonradan daha popüler oldu ve hükümetlerce devlet dinî olarak benimsendi. Bu büyüme harikulade olmakla birlikte sağlıksızdı: Çoğunluğu Kral’ı ağzıyla övüp gerçekte yüreğini vermemiş kişilerden oluşuyordu.

Vance Havner şöyle der:

Kilise yaraları taşıdığı sürece ilerledi. Madalyalar takmaya başladıklarında ise amaç zayıfladı. İmanlılar Topluluğu için, imanlıların aslanlara yedirildikleri gün, mevsimlik bilet alıp tribüne oturdukları günden daha büyüktü.[7]

Bu nedenle hardal bitkisi, her türlü sahte öğretmeni barındırma yeri olan ismen Hıristiyan dünyasını resmeder.

4:33-34   33 ve 34’üncü ayetler bizi, öğretme konusunda önemli bir kuralla tanıştırır. İsa, Tanrı Sözü’nü halka dinleyebildikleri ölçüde öğretti. İsa, bir sonraki dersi vermeden onların daha önce öğrendiklerini özümsemeleri için zaman vererek  geliştirdi. İsa, dinleyicilerinin kapasitesinin farkındaydı. Onları anlayamayacakları kadar çok bilgiyle tıka basa doldurmadı (bkz. Yu.16:12; 1Ko.3:2; İbr.5:12). Bazı vaizlerin yöntemi, İsa’nın “Koyunlarımı güdün” yerine “Zürafalarımı güdün” demiş olduğu düşündürebilir!

Genel öğretişi benzetmelerle olmasına karşın onları öğrencilerine yalnız kaldıklarında açıkladı. Tanrı, ışığı içtenlikle arzu edenlere verir.

G. Rüzgar ve Dalga İsa’ya Hizmet Ediyor (4:35-41)

4:35-37   Aynı günün akşamında İsa ve öğrencileri Celile gölünün doğu kıyısına hareket ettiler. Önceden herhangi bir hazırlık yapmamışlardı. Diğer kü-çük kayıklar da onları izledi. Sonra aniden büyük bir fırtına koptu. Büyük dalgalar kayığı suyla doldurmaya başladı.

4:38-41   İsa kayığın kıç tarafında uyuyordu. Çılgına dönmüş öğrenciler, O’nu, onların güvenliğiyle yeteri kadar ilgilenmiyor diye azarlayarak uyandırdılar. Rab kalkıp rüzgarı ve dalgaları azarladı. Ortalık anında sakinleşti. İsa sonra izleyicilerini korktukları ve güvenmedikleri için azarladı. Mucizeden do-layı şaşakalmışlardı. İsa’nın kim olduğunu bilmelerine rağmen, doğa olaylarını kontrol edebilenin gücüyle yeniden etkilendiler.

Bu olay Rab İsa’nın insanlığını ve tanrısallığını gösterir. Kayığın kıç tarafında uyudu; bu O’nun insan oluşundandı. Konuştu ve deniz sakinleşti; bu da tanrısallığıydı.

Daha önceki mucizelerin O’nun hastalıklar ve cinler üzerindeki gücünü gös-termesi gibi, bu da O’nun doğa üstü gücünü gösterir.

Sonuç olarak, bu yaşamın bütün fırtınalarında kayığın içinde İsa olduğu zaman asla batmayacağımızı bilerek O’na gitmemiz için bizi cesaretlendiriyor.

Yastıkta uyuyan Rab Sen’sin,

Kızgın denizi yatıştıran Rab Sen’sin,

Kayıkta Seninle olabilsek,

Rüzgarın esmesi ve denizin dalgalanması ne yapabilir?

-  Amy Carmichael

Ğ. Cinli Bir Adamın İyileşmesi (5:1-20)

5:1-5   Gerasalılar memleketi Celile gölünün doğu yakasındaydı. İsa orada alışılmamış derecede şiddetli, kötü ruha tutsak ve topluma dehşet saçan bir adamla karşılaştı. Onu engellemek için gösterilen bütün çabalar başarısızlıkla sonuçlanmıştı. Dağlardaki mezarların arasında devamlı bağırarak ve kendi kendini keskin taşlarla yaralayarak yaşıyordu.

5:6-13   Kötü ruha tutsak adam İsa’yı görünce önce saygılı davrandı, sonra da acı bir şekilde şikayet etti. “Ne kadar gerçek ve korkunç bir görüntü – adam tapınmayla, duayla ve imanla birlikte nefretle karşı gelerek ve korkarak eğildi; özgürlüğü özlerken bile öfkeye sarılan çift kişilik” (Scripture Union Notes).

Olayların sırası tam olarak belli değil, ama aşağıdaki gibi olmuş olabilir:

1. Kötü ruha tutsak adam Rab İsa’nın önünde saygıyla yere kapandı (ayet 6).

2. İsa kötü ruha adamın içinden çıkmasını emretti (ayet 8).

3. Adam aracılığıyla konuşan ruh, İsa’yı tanıdı. O’nun müdahale hakkına meydan okudu ve İsa’ya antla ona eziyet etmemesi için yalvardı (ayet 7).

4. İsa adamın adını sordu. Birçok cinle birlikte olduğunu belirten Tümen’di (ayet 9). Ne var ki bu, adamın kötü ruha (tekil) tutsak olduğunu söyleyen 2’inci ayetle çelişkiye düşmez.

5. Belki de bu İsa’ya kötü ruhların domuz sürüsüne girmesine izin vermesi için yalvaran cinlerin sözcüsüydü (ayet 10-12).

6. İki bin domuzun dik yamaçtan aşağı koşuşarak göle atlayıp boğulmasıyla sonuçlanan izin verildi (ayet 13).

Rab, sık sık bu domuzların mahvolmasına neden olmakla eleştirilmiştir. Birkaç noktaya dikkat edilmelidir.

1. Bu mahva neden olmadı; ona izin verdi. Domuzları mahveden, Şeytan’ın yıkıcı gücüydü.

2. Kusur bulan domuz sahiplerine dair bir kayıt yoktur. Belki de bunlar domuz yetiştirmesi yasak olan Yahudilerdi.

3. İnsanın canı, dünyadaki bütün domuzlardan çok daha değerlidir.

4. İsa’nın bildiklerini bilsek, O’nun gibi hareket ederdik.

5:14-17   Domuzların mahvolmasına tanık olanlar haberi yaymak için koşarak kente gittiler. Kalabalık döndüğünde, önceleri cine tutsak olan adamı İsa-nın ayakları dibinde giyinmiş ve aklı başına gelmiş bir durumda buldular. Halk korktu. Görgü tanıkları tüm hikayeyi yeni gelenlere naklettiler. Bu, halk için çok fazlaydı; bölgelerinden ayrılması için İsa’ya yalvardılar. Olayın şok edici kısmı domuzların mahvolması değil, O’nun gitmesini istemeleridir. Mesih paha-lıya patlayan bir konuktur!

“Hâlâ büyük kalabalıklar, Mesih’in arkadaşlığının onlarda sosyal, parasal ya da kişisel kayıplara neden olabileceği korkusuyla O’nun onlardan uzak kalmasını dilerler. Kendi mallarını kurtarmaya çalışırken canlarını kaybederler.”

5:18-20   İsa kayıkla ayrılmak üzereyken, iyileşen adam O’nunla beraber gitmek için yalvardı. Yeni yaşamını kanıtlayan değerli bir istekti, ama İsa onu Tanrı’nın büyük gücü ve merhametinin canlı tanığı olarak eve gönderdi. Adam müjdeyi, on kenti içine alan bölge olan Dekapolis’e yayarak itaat etti.

Bu, Tanrı’nın lütfuyla kurtulmuş olan herkes için basit bir emirdir: “Evine, yakınlarının yanına dön, Rab’bin senin için neler yaptığını, sana nasıl mer-hamet ettiğini onlara anlat.” Müjde paylaşımı (yayımı) evde başlar!

H. İyileştirilemeyeni İyileştirme ve Ölüyü Diriltme (5:21-43)

5:21-23   Celile’nin batı yakasına geri dönüldükten kısa bir süre sonra Rab İsa yine büyük bir kalabalığın ilgi merkezi oldu. Çılgına dönmüş bir baba koşarak İsa’ya geldi. Bu, havra yöneticilerinden biri olan Yair’di. Küçük kızı ölüyordu. İsa, kızın iyileşebilmesi için gidip ellerini onun üzerine koyar mıydı?

5:24   Rab buna karşılık verdi ve eve doğru gitmeye başladı. O’nu sıkıştıran bir kalabalık da ardından gidiyordu. O’nu sıkıştıran kalabalık ifadesinin hemen ardından, O’na iyileşmek için dokunan bir kadının imanını ifade eden sözleri okumamız ilginçtir.

5:25-29   Yair’in evine giden İsa’nın yolunu aklı başından gitmiş durumda olan bir kadın kesti. Rabbimiz, görünen bu engellemeye ne kızdı, ne de rahatsız oldu. Bu tür engellemelere karşı biz nasıl hareket ederiz?

Kişinin kendisi için planladığı işlere karşı olan engellemelere ve kesintilere, Tanrı’nın, kişinin işi konusunda bencilleşmemesine yardım etmek için gönder-diği denemeler ve disiplin olarak bakmayı yararlı buluyorum… Bazılarının dü-şündüğü gibi bu boşa geçirilen bir zaman değil, günlük çalışmanın en önemli kısmıdır; kişinin Tanrı’ya sunabileceği en iyi bölümdür (Choice Gleanings Calendar).

Bu kadın on iki yıldır devam eden bir kanamadan ötürü acı çekiyordu. Gittiği bir sürü hekim ağır tedavi yöntemleri uygulamış, varını yoğunu almış ve onu iyi olmaktan çok, daha kötü bir durumda bırakmışlardı. İyileşme umudunun bittiği bir anda birisi ona İsa’dan bahsetti. O’nu bulmak için hiç vakit kaybetmedi. Kalabalığın arasından geçerek, O’nun giysisinin eteğine dokundu. O anda kan durdu ve kendini tamamen iyi hissetti.

5:30   O’nun amacı sessizce uzaklaşmaktı, ama Rab onun, Kurtarıcısını açık-ça kabul etme bereketini kaçırmasına izin vermeyecekti. O’na dokunduğunda, kendisinden gitmiş olan tanrısal gücün farkındaydı; onu iyileştirmek O’ndan bir şey götürdü. Bunun için “Giysilerime kim dokundu?” diye sordu. Bu sorunun yanıtını biliyordu, ama onu kalabalığın önüne çıkarmak için sordu.

5:31   Öğrencileri bu sorunun saçma olduğunu düşündüler. Birçok kişi O’nu devamlı itmekteydi. “Bana kim dokundu?” diye niçin soruyordu? Ama fiziksel yakınlıktan kaynaklanan dokunuşla çaresiz bir insanın iman dolu dokunuşu arasında fark vardır. O’na güvenmeksizin çok yakınında olmak mümkündür, ama O’nun haberi olmadan O’na imanla dokunmak imkânsızdır.

5:32-33   Kadın korkuyla titreyerek geldi; İsa’nın ayaklarına kapandı ve İsa’ya inandığını açıkladı.

5:34   Sonra İsa onun canını tazeleyen sözler söyledi. Mesih’i kabul etmeyi açıkça söylemek son derece önemlidir. Değilse iman yaşamında çok az büyüme olur. Cesurca O’nu bildirirken O, canlarımızı iman güveniyle dolu olarak coş-turur. Rab İsa’nın sözleri yalnızca fiziksel iyileştirmeyi doğrulamakla kalmadı, canın kurtuluşunun büyük bereketini de kapsadı.

5:35-38   Yair’in kızının öldüğünü bildiren haberciler geldi. Artık öğretmeni götürmeye gerek yoktu. Rab sevecen bir şekilde Yair’in güvenini tazeledi, sonra da Petrus, Yakup ve Yuhanna’yı eve götürdü. Üzüntü zamanında doğudaki evlerde görülen ağlama feryatlarıyla – ki, bunun bir kısmı feryat etmesi için özel olarak tutulan kişiler tarafındandır – karşılaştılar.

5:39-42 İsa onlara çocuğun ölmediğini, sadece uyuduğunu söylediğinde, göz yaşları küçümsemeye dönüştü. Cesur bir şekilde aileyi çocuğun odasına götürdü ve çocuğun elini tutarak Aramice, “Talita kumi!” dedi. Bu söz “Kızım sana söylüyorum, kalk!” demektir. On iki yaşında olan kız hemen kalktı, yürümeye başladı. Oradakileri derin bir şaşkınlık aldı. Kuşkusuz sevinçten çılgına dönmüşlerdi.

5:43   Rab mucizeyi yaymalarını yasakladı. Kalabalıkların, kendisini alkışlamasıyla ilgilenmiyordu. Azimle çarmıha gitmesi gerekiyordu.

Eğer kız gerçekten ölmüşse, o zaman bu bölüm İsa’nın cinler, hastalıklar ve ölüm üzerindeki gücünü resmeder. Bütün Kutsal Kitap uzmanları kızın ölü olduğu konusunda hemfikir değillerdir. İsa ölmediğini, ama uyuduğunu söyledi. Belki de komadaydı. Onu ölümden kolayca diriltebilirdi; ama o gerçekten yalnızca bilinçsiz bir durumdaysa, bunu yapmaktan dolayı şeref kazanmaya çalışmayacaktı.

Bu bölümün kapanış sözlerini gözden kaçırmamalıyız “Kıza yiyecek bir şey verilmesini buyurdu.” Ruhsal hizmette bu “yetiştirme işi” olarak bilinir. Yeni yaşamın kalp atışından haberdar olan canların beslenmeye gereksinimi vardır. Bir öğrencinin Kurtarıcıya olan sevgisini göstermesinin bir yolu da O’nun koyunlarını beslemesidir (bkz. Yu.21:15-17).

I. Hizmetkar Nasıra’da Reddediliyor (6:1-6)

6:1-3   İsa Nasıra’ya öğrencileriyle döndü. Burası O’nun marangoz olarak çalıştığı kendi memleketiydi. Sept günü havrada ders verdi. Şaşıran halk O’nun öğretişinin bilgeliğini ya da mucizelerinin harikalığını yadsıyamıyordu. Ancak O’nu Tanrı’nın Oğlu olarak kabul etme konusunda büyük bir isteksizlik vardı. O’nu marangoz, Meryem’in oğlu, erkek kardeşleri ve kız kardeşleri hâlâ orada olan biri olarak gördüler. Nasıra’ya büyük bir kahraman olarak dönmüş olsaydı, O’nu daha çabuk kabul edebilirlerdi. Ama O alçakgönüllü, lütufla ve yumuşak başlılıkla geldi. Bu onları gücendirdi.

6:4-6   İsa o zaman bir peygamberin genellikle memleketinin dışında daha çok kabul gördüğünü söyledi. Akrabaları ve arkadaşları O’nun kişiliğini ya da hizmetini değerlendiremeyecek kadar O’na yakındılar. Nasıralıların bizzat kendileri hor görülen bir halktı. Genel yargı şuydu: “Nasıra’dan hiç iyi bir şey çıkabilir mi?” Kendileri horlanan Nasıralılar, Rab’bi hor gördüler. İşte, insan yüreğindeki imansızlığın ve gururun örneği! İmansızlık büyük bir oranda Kurtarıcı’nın Nasıra’daki işini engelledi. Orada birkaç hastayı iyileştirdi, ama hepsi buydu. İnsanların imansızlığı onu şaşırttı. J.G.Miller şöyle uyarır:

Böyle bir imansızlığın kötülüğe karşı sonucu çok büyüktür. Lütuf ve merhametin yollarını kapatır, bunun için de yalnızca bir damlası gereksinim içinde olan insana ulaşır.[8]

İsa yeniden yanlış anlaşılmanın yalnızlığını ve önemsenmemeyi yaşadı. İzleyicilerinin birçoğu da bu üzüntüyü yaşamıştır. Rab’bin hizmetçileri sık sık mütevazı bir şekilde görünürler. Dış görünüşün ötesine bakıp gerçek ruhsal değeri görebiliyor muyuz? Rab, Nasıra’daki reddedilişinden yılmadan çevredeki köy-leri dolaşıp Tanrı Sözü’nü öğretiyordu.

İ. Hizmetkar Öğrencilerini Görevlendiriyor (6:7-13)

6:7   Onikilerin işe başlama zamanı gelmişti. Kurtarıcı’nın eşsiz eğitiminden geçmişlerdi; işte şimdi harika mesajın habercileri olarak göreve başlayacaklardı. Onları ikişer ikişer gönderdi. Böylece Tanrı Sözü iki tanığın ağzından doğ-rulanacaktı. Hem de yolculuk ederken ortak bir güç ve yardımlaşma olacaktı. Sonuç olarak, iki kişinin varlığı ahlaki standardın düşük olduğu kültürlerde faydalı olabilir. Sonra onlara, kötü ruhları kovma yetkisini verdi. Bu, dikkat etmeye değer bir noktadır. Kötü ruhları kovmak başlı başına bir iştir; bu yetkiyi başkalarına yalnızca Tanrı verebilir.

6:8   Rab’bin Egemenliği bu dünya gibi olsaydı, hiçbir zaman 8-11 ayetlerindeki bilgiyi vermeyecekti. Bu bilgi dünyasal bir liderin vereceği bilginin tam tersidir. Öğrenciler yanlarına erzak almadan gitmeliydiler: Ne ekmek, ne torba, ne de kuşaklarında para. Bu gereksinimlerini karşılaması için O’na güvenme-leri gerekiyordu.

6:9   Çarık giymelerine ve kendilerini hayvanlara karşı korumaları için değnek ve yalnızca bir mintan götürmelerine izin verildi. Hiç kimsenin öğrencilerin mal varlığına gıpta etmeyeceği ve de zengin olma umuduyla İsa Mesih’i kabul etmeyeceği kesindi! Öğrencilerin sahip olması gereken güç Tanrı’dan gelmeliy-di; tamamen O’na bağlıydılar. En sade şekilde gönderildiler, buna rağmen Tan-rı’nın Oğlu’nun temsilcileri olarak O’nun gücü onlara verildi.

6:10   Kendilerine sunulan konukseverliği kabul etmeleri ve gittikleri yerde oradan ayrılıncaya kadar hep aynı evde kalmaları gerekiyordu. Bu bilgi onların daha rahat yer aramalarını engelledi. Görevleri, İsa’nın bildirisini duyurmaktı. Lüks, rahatlık ya da kolaylık arayarak bildiriden ödün vermemeleri gerekiyordu.

6:11   Eğer bir yer öğrencileri ve bildirilerini reddederse, orada kalma zorunlulukları yoktu. Eğer kalırlarsa bu davranışları, incilerini domuzların önüne atmak olacaktı. Ayrılırken Tanrı’nın sevgili Oğlu’nu reddedenleri, Tanrı’nın reddettiğini simgelemek için ayaklarının altındaki tozu silkelemeleri gerekiyordu.

Bilgilerin bazısının geçici olmasına ve sonradan Rab İsa tarafından kaldırılmış olmasına rağmen (Luk.22:35-36) bu bilgiler yine de her çağda Mesih’in hizmetçisi için devam eden kuralları belirtirler.

6:12-13   Öğrenciler yola çıkıp insanları tövbeye çağırmaya başladılar. Birçok cin kovdular, birçok hastayı, üzerlerine yağ sürerek iyileştirdiler. Yağla kutsamanın, Kutsal Ruh’un yatıştırıcı, hafifletici gücünü resmeden simgesel bir hareket olduğuna inanıyoruz.

J. Hizmetkar’ın Habercisinin Öldürülmesi (6:14-29)

6:14-16   Mucize yapan birinin memlekette dolaştığı haberi Kral Hirodes’e ulaştığında, Kral hemen onun ölümden dirilmiş olan Vaftizci Yahya olduğu sonucuna vardı. Bazıları onun İlyas ya da diğer peygamberlerden biri olduğunu söylüyordu, ama Hirodes başını kestirdiği adamın dirilmiş olduğuna inanıyordu. Vaftizci Yahya, Tanrı’dan bir sesti. Hirodes bu sesi susturmuştu. Oysa şimdi yapmış olduğu şeyden dolayı duyduğu korkunç vicdan azabı Hirodes’i bir şekilde hançerliyordu. Günahkârın yolunun zor olduğunu öğrenecekti.

6:17-20   Öykü şimdi Yahya’nın öldürüldüğü zamana geri döner. Vaftizci, Hirodes’i kardeşi Filipus’un karısıyla Kutsal Yasa’ya aykırı bir şekilde evlenmesinden dolayı azarlamıştı. Hirodes’in karısı olan Hirodiya buna çok kızdı ve öç almaya ant içti. Ama Hirodes Yahya’ya kutsal bir adam olduğu için saygı duyuyordu ve karısının çabalarını engelliyordu.

6:21-25   Sonunda fırsatı ele geçirdi. Bölgedeki meşhur kişilerin katıldığı Hirodes’in doğum günü şöleninde Hirodiya, kızının dans etmesini ayarladı. Bu Hirodes’in o kadar çok hoşuna gitti ki, kıza krallığının yarısına kadar herhangi bir şeyi vermeye ant içti. Kız, annesinin kışkırtmasıyla Vaftizci Yah-ya’nın başını bir tepsi üzerinde istedi.

6:26-28   Kral tuzağa düşürülmüştü. Kendi arzu ve yargısına karşı olmasına rağmen isteği yerine getirdi. Günah, ağını onun etrafında örmüştü ve köle olan kral kötü bir kadınla şehvani bir dansın kurbanı oldu.

6:29   Yahya’nın sadık öğrencileri olanları duyunca, cesedini aldılar ve gömdüler, sonra da İsa’ya gidip durumu anlattılar.

K. Beş Bin Kişinin Doyurulması (6:30-44)

6:30   Her dört Müjde’de bulunan bu mucize, İsa’nın hizmetinin üçüncü yılının başında oldu. Elçiler, Tanrı Sözü’nü öğretme görevlerinin ilkinden Kefer-nahum’a daha yeni dönmüşlerdi (7-13. ayetlerine bakın). Belki başarılarından dolayı heyecanlıydılar, belki de yorgun ve yürümekten ayakları şişmiş durum-daydı. Onların dinlenmeye ve sessizliğe olan gereksinimlerini gören Rab, onları kayıkla Celile gölü kıyısında tenha bir yere götürdü.

6:31-32   ”Gelin tek başımıza tenha bir yere gidelim de biraz dinlenin” sözlerinin sık sık imanlılar için lüks bir tatilin haklı çıkarılmasında kullanıldığını duyarız. Kelly bu konudaki görüşünü şöyle belirtir:

Bizim de bu şekilde daha çok dinlenmeye gereksinim duymamız iyi olurdu; yani işimiz çoksa ve devamlı başkalarının bereketi için kendimizi feda etmişsek bunun bizim için de  bir geçerliliği olabilirdi.[9]

6:33-34   Büyük bir kalabalık gölün kıyısındaki yoldan giderek Rab’bi ve öğrencilerini izlediler. İsa bu insanlara acıdı. Ruhsal yönlendirmeden yoksun, aç ve savunmasız olarak dolaşıyorlardı. Böylece onlara birçok konuda ders vermeye başladı.

6:35-36   Vakit ilerledikçe, öğrenciler kalabalıkla ilgili olarak huzursuzluk duymaya başladılar; o kadar çok insan olmasına karşın yiyecek hiçbir şey yoktu. Kurtarıcı’nın acıdığı kalabalık, öğrencileri kızdırdı. İnsanlar bizim için davetsiz gelenler mi, yoksa sevgimizin hedefi midir?

6:37-38   İsa öğrencilerine dönüp “Onlara yiyecek verin” dedi. Olayın tümü mantığa aykırı gibi göründü: Beş bin erkek, artı kadınlar ve çocuklar, beş ekmekle iki balıktan başka hiç bir yiyeceğin olmadığı bir durum!

6:39-44 Mucizenin ardından öğrenciler, Kurtarıcı’nın kendisini yaşam ekmeği olarak aç dünya için nasıl vereceğinin resmini gördüler. Başkalarının sonsuz yaşama kavuşabilmesi için O’nun bedeni bölünecekti. Aslında, kullanılan bu sözler Rab’bin ölümünü simgeleyen Rab’bin Sofrasının imasıdır: Aldı; şükran duasını, yaptı; böldü; verdi.

Böylece öğrenciler O’na hizmet etme konusunda değerli dersler aldılar:

1. Rab İsa’nın öğrencileri asla O’nun gereksinimleri karşılama gücünden kuşkulanmamalıdırlar. Eğer O beş bin erkeği, beş ekmek ve iki balıkla doyurabilirse, kendisine güvenen hizmetçilerinin gereksinimlerini her durumda karşılayabilir. Yiyeceklerinin nereden geleceği konusunda endişelenmeden O’nun için çalışabilirler. İlk önce Tanrı’nın Egemenliğini ve doğruluğunu ararlarsa, gereksinimleri karşılanacaktır.

2. Mahvolan dünyaya Tanrı’nın müjdesi nasıl duyurulabilir? İsa, “Onlara siz yiyecek verin” dedi. Bizde olanı O’na verirsek, ne kadar küçük olursa olsun, O, onu kalabalıklar için bereketleyerek çoğaltabilir.

3. Kalabalığı yüzer, ellişer kişilik gruplar halinde oturtarak işi sistematik bir şekilde halletti.

4. Şükran duası etti ve ekmekle balığı böldü. O’nun tarafından bereketlenmeden asla işe yaramayacaklardı. Bölünmeden (kırılmadan), tamamen yetersiz olacaklardı. “İnsanlara daha çok karşılıksız olarak verilmememizin nedeni henüz tam olarak kırılmamamızdır.”

5. İsa’nın bizzat kendisi yiyeceği dağıtmadı. Öğrencilerinin bunu yapmalarına izin verdi. O’nun planı dünyayı Kendine inananlar aracılığıyla beslemektir.

6. Herkes için yeteri kadar yiyecek vardı. Eğer bugün imanlılar Rab’bin işinde her şeyi günlük gereksinimlerin üzerine koymuş olsalardı, tüm dünya Müj-de’yi bu kuşakta duyabilirdi.

7. Kalan artıklar (on iki sepet dolusu) başlangıçtan daha çoktu. Tanrı cömert bir Sağlayıcıdır. Buna rağmen hiçbir şeyin israf edilmediğine dikkat edin. Artan miktar toplandı. İsraf etmek günahtır.

8. Öğrenciler dinlenmek için planlarında ısrar etmiş olsalardı, en büyük mucizelerden biri gerçekleşmemiş olacaktı. Bu bizim için de geçerlidir!

L. İsa Su Üstünde Yürüyor (6:45-52)

6:45-50   Kurtarıcı, kendisine hizmet edenlerin yalnızca yiyeceğini değil, güvenliğini de sağlayabilir.

Öğrencilerini kayıkla gölün batı kıyısına geri gönderdikten sonra, İsa dua etmek için dağa çıktı. Gecenin karanlığında, onlara karşı esen rüzgardan dolayı kürek çekmek konusunda zorlandıklarını gördü. Su üstünde yürüyerek onlara yardıma gitti. İlk önce, O’nu hayalet sanarak dehşete kapıldılar. Onları yatıştıracak şekilde konuşup kayığa bindi. O anda rüzgâr dindi.

6:51-52   Öykü şu yorumla biter: “İsa kayığa binip onlara katılınca rüzgâr dindi. Onlar ise tam bir şaşkınlık içindeydiler. Ekmekle ilgili mucizeyi bile anlamamışlardı; zihinleri körleşmişti.” Ekmekle ilgili mucizeyi gördükten sonra bile hiçbir şeyin O’nun için imkânsız olmadığını hâlâ anlayamadılar. O’nu su üstünde yürürken gördüklerinde şaşırmamaları gerekirdi. Bu, tanık oldukla-rından daha büyük bir mucize değildi. İman eksikliği, yürek katılığına ve ruhsal körlüğe neden oldu.

İmanlılar Topluluğu, bu mucizede bu çağın ve kapanışının bir resmini görmüştür. Dağdaki İsa, cennette halkı için dua eden Mesih’i temsil eder. Öğrenciler, yaşamın zorlukları ve fırtınalarıyla mücadele eden imanlıları temsil eder. Kurtarıcı kendisine bağlı olanlara hemen geri dönüp onları tehlike ve dertten kurtaracak, onları cennetin kıyısına sağ salim yönlendirecektir.

M. Hizmetkar, Ginesar’da Hastaları İyileştiriyor (6:53-56)

Gölün batı yakasına dönünce, İsa’nın etrafını hastalar kuşattı. İsa’nın gittiği her yerde hastaları döşekler üzerinde O’na getirdiler. Pazar yerleri hastanelere dönüştürüldü. Sadece giysisinin eteğine dokunacak kadar O’na yaklaşmak istiyorlardı. Dokunanların hepsi de iyileşiyordu.

N. Tanrı Sözü’ne Karşı Olan Gelenekler (7:1-23)

7:1   Ferisiler ve bazı din bilginleri: Tanrı’nın Yasa’sıyla birbirine karıştırdıkları geleneklerin katı bir şekilde uygulandığı geniş bir sistem kurmuşlardı. Dini liderler bu gelenekleri neredeyse Kutsal Yazılar ile bir tutuyorlardı. As-lında bazı durumlarda Kutsal Yazıları yalanladılar ya da Tanrı’nın Yasa’sını za-yıflattılar. Dinî liderler kuralları kabul ettirmekten zevk aldılar. Halk da gerçekle ilgisi olmayan adetlerden memnun kalarak bunları yumuşak huylulukla kabul etti.

7:2-4   Burada Ferisilerle din bilginlerini İsa’yı öğrencilerinin yıkanmamış ellerle yemek yedikleri için eleştirirken görürüz. Bu, öğrencilerin yemek yemeden önce ellerini yıkamadıkları anlamına gelmez, ama geleneklerle emredilmiş ayrıntılı adete göre aptes almadıkları anlamına gelir. Örneğin dirseklerine kadar yıkamamışlarsa törensel olarak murdar oldukları düşünülürdü. Çarşıdan dön-müşlerse, geleneklere göre yıkanmaları gerekirdi. Bu karışık yıkama sistemi, testi ve kaplara kadar uzandı. Ferisilerle ilgili olarak E.Stanley Jones şöyle yazar:

Kudüs’ten O’nu görmeye geldiler. Tutumları o kadar olumsuz ve kusur aramayla doluydu ki, bütün gördükleri yıkanmamış ellerdi. İnsanların kafalarını, canlarını ve bedenlerini temizleyen bu en büyük kurtarma hareketini göremediler. Kocaman gözleri küçük ve önemsiz konuları görmek için iyice açılırken önemli konularda körleşti. Böylece tarih onları Mesih’in olumlu etkisine karşı olumsuz yak-laşan yönleriyle kaydediyor. Geride eleştiri bıraktılar. İsa ise değişen yürekler bıraktı. Onlar kusurları seçtiler; İsa ise izleyicileri seçti. [10]

7:5-8   İsa çabucak bu davranışın ikiyüzlülüğüne işaret etti. Halk tam Ye-şaya peygamberin önceden bildirdiği gibiydi. Rab’be bağlıklarını ifade ettiler, ama içten çürümüşlerdi. Ayrıntılı geleneklerle Tanrı’ya tapar gibi yaptılar, ama geleneklerini Kutsal Kitap’ın öğretişlerinin yerine geçirdiler. İman ve ahlak ko-nularında tek yetki olarak Kutsal Yasa’yı kabul etmek yerine, Kutsal Yazıların açık taleplerine gelenekleriyle kaçamak yollar aradılar ya da Tanrı’nın sözlerini istedikleri gibi yorumladılar.

7:9-10 İsa, geleneklerinin Tanrı’nın Yasasını nasıl geçersiz kıldığına ilişkin bir örnek seçti. On Buyruktan biri çocukların, anne ve babalarına saygı göstermelerini talep eder (bu onların gereksinim olduğu takdirde bakılmalarını da içerir). Annesine ya da babasına küfreden ölümle cezalandırılsın diye buy-rulmuştur.

7:11-13 Ama “verilmiştir” ya da “adanmıştır” anlamına gelen ve Kurban olarak bilinen bir Yahudi geleneği ortaya çıkmıştır. Diyelim ki, Yahudi bir ana baba büyük bir gereksinim içindeydi. Onlara bakmak için oğullarının parası var-dı, ama bakmak istemedi. Yapacağı tek şey paranın Tanrı’ya ya da tapınağa adandığını ima eden “Kurban” demekti. Bu onu anne babasını destekleme sorumluluğundan kurtarırdı. Parayı süresiz olarak tutabilir ve herhangi bir işe yatırım yaparak kullanabilirdi. Paranın tapınağa teslim edilip edilmemesi önemli değildi. Kelly şöyle der:

Liderler dinî amaç için gayri menkulü sağlama bağlamak ve kişileri Tanrı Sözü ile ilgili bütün vicdani sıkıntılardan kurtarmak için bu planı tasarlamışlardı... İnsanı anne babasına saygı göstermesi için çağıran ve onlara yapılan bütün kötülükleri suçlayan Tanrı’ydı. Yine de dinî kisve altında Tanrı’nın bu emir-lerine saygı göstermeyenler vardı! Rab, “Kurban” deme geleneğine yalnızca ana babaya yapılmış bir hata olarak değil, Tanrı’nın kesin buyruğuna karşı yapılmış asi bir hareket olarak bakar.[11]

7:14-16   14’üncü ayetin başında Rab, insanı ağzından içeri girenin kirletmediğini (yıkanmamış ellerle yenen yemek gibi), ancak insanın içinden çıkanın (Tanrı Sözü’nü bir kenara koyan gelenekler gibi) onu kirlettiği gibi devrim yaratan bir açıklamada bulundu.

7:17-19   Öğrencileri bile buna şaşırdı. Eski Antlaşma’nın öğretişiyle yetiştiklerinden domuz, tavşan ve karides gibi hayvanların murdar olduğunu ve onları yedikleri takdirde kirleneceklerini düşünmüşlerdi. Oysa İsa açıkça insanın içine gidenin onu kirletmediğini söylüyordu. Bir bakıma bu Yasa döneminin sonuna işaret etti.

7:20-23  İnsanı kirleten yüreğinden çıkandır; kötü düşünceler, ahlaksızlık, hırsızlık, cinayet, zina, açgözlülük, kötülük, hile, sefahat, kıskançlık, iftira, kibir ve akılsızlık. Konu içinde insan geleneğinin de listeye alınması gerekir. Kurban geleneği cinayetle aynıdır. Bu kötü ant bozulmadan önce anne baba açlıktan ölebilirdi.

Bu metnin önemli derslerinden biri, daima bütün öğretişi ve geleneği Tanrı Sözü ile denememiz gerektiği ve insandan olanı reddedip Tanrı’dan olana itaat etmemizdir. Bir kişi Kutsal Kitap’a inananlar arasında kabul görmek için ilk önce Kutsal Yazılara uygun açık bir öğretiş verebilir. Bu güveni kazandıktan sonra, insani öğretişi eklemeye başlar. Onun yanlış yapamayacağına inanan sadık izleyicileri, bildirisi Tanrı Sözü’nün keskinliğini körletse ya da açık anlamını sulandırsa bile kör bir şekilde onun ardından giderler.

İşte bu şekilde din bilginleri ve Ferisiler, Tanrı Sözü’nün öğretmenleri olarak yetki kazanmışlardı. Ama şimdi Tanrı Sözü’nün amacını hiçe sayıyorlardı. Rab İsa’nın, insanın Tanrı Sözü’ne değil, Söz’ün insana güven verdiğine dair insan-ları uyarması gerekiyordu. Mihenk taşı daima, “Söz ne diyor?” olmalıdır.

O. Diğer Uluslardan Biri İmanı Sayesinde Bereketleniyor (7:24-30)

7:24-25   Yukarıdaki olayda İsa bütün yiyeceklerin temiz olduğunu gösterdi. Burada diğer ulusların artık sıradan ya da murdar olmadığını gösteriyor. İsa Suriye-Fenike olarak da bilinen kuzeybatıdaki Sur ve Sayda bölgesine gitti. Kim olduğunu belli etmeden bir eve girmeye çalıştı, ama ünü O’ndan önce gitmişti ve varlığı kısa sürede duyuldu. Diğer uluslardan bir kadın, cine tutsak kızına yardım etmesini rica etmek için O’na geldi.

7:26   Kadının Yahudi değil, Grek olduğu gerçeğini vurguluyoruz. Tan-rı’nın seçilmiş halkı olan Yahudilerin, Tanrı’nın önünde belli ayrıcalıkları vardı. Tanrı onlarla harika antlaşmalar yapmıştı, Kutsal Yazıları onlara vermişti, ça-dırda ve daha sonra da tapınakta onlarla beraber kalmıştı. Diğer uluslar ise tam tersine dünyada Mesih’siz umutsuz ve Tanrı’sız olarak İsrail ulusunun dışında olup vaatlere yabancıydılar (Ef.2:11,12). Rab İsa öncelikle İsrail halkına geldi. Kendisini bu halka Kral olarak sundu. Müjde ilk olarak İsrail evine duyuruldu. Suriye-Fenike ırkından olan bu kadınla uğraşmasını anlamak için bunu göz önünde bulundurmak önemlidir. Kızından cini kovmasını rica ettiğinde, onu azarlar gibi göründü.

7:27   İsa önce çocukların (İsraillilerin) doyurulması gerektiğini ve çocuk-ların ekmeğini köpeklere (diğer uluslara) atmanın doğru olmadığını söyledi. Verdiği karşılık bir ret değildi. “Bırakın önce çocuklar doysunlar” dedi. Bu söz sert görünebilir. Aslında bu onun tövbe etmesini sağlamak ve imanını sı-namak içindi. İsa’nın o zamanki hizmeti öncelikle Yahudilere yönelikti. Kadın diğer uluslardan biri olarak O’ndan hak iddia edemezdi. Bu gerçeği kabul ede-cek miydi?

7:28   Aslında “Haklısın, Rab, diğer uluslardan küçük bir köpeğim. Ama köpeklerin sofranın altında çocukların düşürdüğü ekmek kırıntılarını yediklerinin farkındayım. Bütün istediğim şu: “Yahudilere olan hizmetinden arta kalan ekmek kırıntılarının birazı!” diyerek bu gerçeği kabul etti.

7:29-30   Bu inanılmaz bir imandı. Rab, bu imanı onun kızını uzaktan iyileş-tirerek ödüllendirdi. Kadın eve gittiğinde, kızı tamamen iyileşmişti.

Ö. Sağır ve Dili Tutuk Bir Adam İyileştiriliyor (7:31-37)

7:31-32   Rabbimiz Akdeniz kıyısından Celile gölünün Dekapolis diye de bilinen doğu kıyısına geri döndü. Orada yalnızca Markos bölümünde geçen bir olay oldu. O’na sağır ve dili tutuk bir adam getirdiler. Bu tutukluk belki fiziksel bir sakatlıktan kaynaklanıyordu, belki de duymadığı ve dolayısıyla sesleri ayıramadığı için konuşamıyordu. Bu adam, Tanrı’nın sesini duymayan ve duy-madığı için de başkalarına O’nun hakkında konuşamayan günahlı insanı res-mediyor.

7:33-34   İsa önce adamı bir kenara çekti. Parmaklarını adamın kulaklarına soktu, tükürüp onun diline dokundu, böylece bir çeşit işaret diliyle adama kulaklarının açılmak ve dilinin çözülmek üzere olduğunu söyledi. Sonra İsa gücünün Tanrı’dan geldiğine dikkati çekerek göğe baktı. İçini çekmesi, günahın insanoğluna getirmiş olduğu acıya üzüldüğünü ifade eder. Sonunda “Açıl” anlamına gelen bir sözcük döküldü ağzından: “Effata”.

7:35-36 Adam hemen normal bir şekilde duymaya ve konuşmaya başladı. Rab, halkı mucizeyi yaymamaları için uyardı, ama onlar O’nun uyarısına aldırmadılar. İnsanlar ne kadar iyi niyetli olurlarsa olsunlar, itaatsizlik asla haklı çıkarılamaz.

7:37   Seyirciler O’nun harika işlerine hayret ettiler. “Yaptığı her şey mükemmel, sağırların kulaklarını açıyor, dilsizleri konuşturuyor!” dediler. Ko-nuştukları gerçeği bilmiyorlardı. Olanları tam manasıyla anlasalardı, sözlerini daha derin bir inanç ve duyguyla söylemiş olurlardı.

Canlarımız O’nun sevgisini öğrenmiş olduğundan,

Bize kanıtlamış olduğu merhametler

Hamtlarımızın mükemmelleştirdiği merhametlerdir;

Rabbimiz İsa her şeyi mükemmel yaptı.

- Samuel Medley

P. Dört Bin Kişinin Doyurulması (8:1-10)

8:1-9 Bu mucize beş bin kişinin doyurulmasına benziyor, ama farklılıkları görmek için aşağıdaki tabloya bakın:

BEŞ BİN KİŞİ

DÖRT BİN KİŞİ

1. Halk Yahudiydi (Yu.6:14-15’e bakın).

1. Halk büyük bir olasılıkla diğer ulus-lardandı (Dekapolis’te oturuyorlardı).

2. Kalabalık İsa’yla bir gün beraber olmuştu (6:34).

2. Bu kalabalık İsa’yla üç gün beraber oldu (8:2).

3. İsa beş ekmekle iki balık kullandı (Mat.14:17).

3. Yedi ekmekle birkaç küçük balık kullandı (8:5-7).

4. Beş bin erkek, artı kadınlar ve çocuklar doyuruldu (Mat.14:21).

4. Dört bin erkek, artı kadınlar ve çocuklar doyuruldu (Mat.15:38).

5. Artıklar on iki sepeti doldurdu

(Mat.14:20).

5.  Artıklar yedi küfe ya da sepeti doldurdu (8:8).

Elinde ne kadar az varsa, o kadar çok şey başardı ve o kadar çok arttı. 7’inci bölümde sofradan diğer uluslardan bir kadına düşen ekmek kırıntılarına değindik. Burada ise diğer uluslardan oluşan büyük bir kalabalık bol bol doyuruldu. Erdman şöyle der:

Bu dönemdeki ilk mucize, gereksinim içinde olan diğer uluslar için sofradan ekmek kırıntılarının düşebileceğini ima etti; burada bunlar, kendi halkı tara-fından reddedilen İsa’nın yaşamını dünya için vereceği ve tüm uluslar için Ya-şam Ekmeği olacağının belirtisidir.[12]

Dört bin kişiyi doyurma gibi olaylara önemsiz tekrarlar olarak bakmak tehlikeli bir yaklaşımdır. Kutsal Kitap çalışmasına, Kutsal Yazıların her bir sözcüğünün ruhsal bir gerçekle dolu olduğu ve şimdi “bunu kavramalıyız” inancıyla yaklaşmalıyız.

8:10   İsa ve öğrencileri kayıkla Celile gölünün batı kısmındaki Dalmanuta denilen yere geçtiler.

R. Ferisiler Gökten Bir Belirti istiyor (8:11-13)

8:11   Ferisiler gökten bir belirti istemek için O’nu bekliyorlardı. Körlükleri ve arsızlıkları çok büyüktü. Bütün belirtilerin en büyüğü önlerinde duruyordu: Rab İsa’nın bizzat kendisi. İsa, gökten gelmiş olan gerçek bir belirtiydi, ama O’nu doğru değerlendiremediler. O’nun eşsiz sözlerini duydular, harika mucizelerini gördüler, görünmez Tanrı’nın görüntüsü olan Adam ile karşılaştılar, ama yine de ruhsal körlükleri nedeniyle gökten bir belirti istediler.

8:12-13   Kurtarıcı’nın içten bir ah çekmesi şaşırtıcı değildir! Dünya tarihinde ayrıcalıklı bir kuşak olduysa, bu Ferisilerin içinde olduğu Yahudi kuşağıydı. Yine de Mesih’in görünmüş olduğu en açık kanıta karşı kördüler ve yeryüzünden ziyade gökten bir mucize istediler. İsa, “Daha fazla belirti olmayacak. Fırsatınız vardı” diyordu. Yine kayığa binip doğu yönündeki karşı kıyıya geçti.

S. Ferisilerin ve Hirodes’in Mayası (8:14-21)

8:14-15   Yolculuk sırasında öğrenciler yanlarına ekmek almayı unutmuş-lardı. İsa onları Ferisilerin mayasına ve Hirodes’in mayasına karşı uyar-dığında, hâlâ Ferisilerle karşılaşmasını (konuşmasını) düşünüyordu. Kutsal Ki-tap’ta maya daima yavaşça ve sessizce yayılıp dokunduğu her şeyi etkileyen bir çeşit kötülüktür. Ferisilerin mayası ikiyüzlülüğü, geleneklere bağlılığı, kendini üstün görmeyi ve bağnazlığı kapsar. Ferisiler dışarıdan böyle görünmeyi başar-dılar, ama içten çürük ve kötüydüler. Hirodes’in mayası şüpheciliği, ahlaksız-lığı ve dünyasallığı içerebilir. Hirodes yanlıları bu günahlarla göze çarpıyor-lardı.

8:16-21   Öğrenciler can alıcı noktayı tamamen kaçırdılar. Düşünebildikleri tek şey yiyecekti. Bu nedenle dokuz soruyu ardı ardına onlara yöneltti. İlk beşinde, duygusuzluklarından dolayı onlara sitem etti, son dört soruda ise onlarla olduğu sürece gereksinimlerinin sağlanması konusunda kaygılandıkları için onları azarladı. Beş ekmekle beş bin kişiyi doyurmamış mıydı? On iki sepet dolusu artık kalmamış mıydı? Evet! Yedi ekmekle dört bin kişiyi doyurmamış mıydı? Yedi küfe artık toplanmamış mıydı? Evet bunları yapmıştı. O zaman kayıktaki bir avuç öğrencinin gereksinimlerini bol bol karşılayabileceğini niçin anlamadılar? Evrenin Yaratıcısının ve Devam Ettiricisinin kayıkta onlarla beraber olduğunu kavrayamadılar mı?

Ş. Beytsayda’da Kör Bir Adam İyileştiriliyor (8:22-26)

Yalnızca Markos bölümünde bulunan bu mucize birkaç ilginç soruyu da beraberinde getirir. Birincisi, İsa adamı iyileştirmeden önce neden köyün dışına çıkardı? Adama neden yalnızca dokunarak iyileştirmedi? Tükürük gibi göreneklere uymayan bir yolu neden kullandı? Niçin adam hemen mükemmel bir görüm kazanmadı?[13]
(Bu, Müjdelerde yer alan adım adım gerçekleştirilmiş tek iyileştirmedir). Son olarak, İsa neden adamın mucizeyi köyde anlatmasını ya-sakladı? Rabbimiz egemendir ve bize faaliyetlerinin hesabını vermek zorunda değildir. Biz anlamasak bile yaptığı her şeyin geçerli bir nedeni vardır. Her yürek değiştirme (O’na gelme) farklı olduğu gibi, her iyileştirme eylemi de farklıdır. Bazıları O’na gelir gelmez olağanüstü bir ruhsal görüş kazanırlar. Diğerleri ilk önce bulanık görürler, ama daha sonra tam anlamıyla kurtuluşun güvencesine varırlar.

T. Petrus’un Büyük Tanıklığı (8:27-30)

Bu bölümün son iki paragrafı bizi onikilerin eğitiminin doruk noktasına getirir. İsa’nın öğrencileriyle gelecekteki yolu paylaşabilmesi ve onları Tanrı’ya bağlılık ve fedakarlıkla dolu bir yaşamda izlemeleri için davet etmeden önce, İsa’nın kim olduğuna dair derin ve kişisel değerlendirmelerinin olmasına ihtiyaç vardı. Bu bölüm bizi öğrenci olmanın can alıcı noktasına getirir. Belki de bu, bugün İsa Mesih inancının düşünce ve uygulamasında en çok ihmal edilen alan-dır.

8:27-28   İsa ve öğrencileri kuzeyde sakin bir yer aradılar. Filipus Seza-riye’sine giderken, halkın O’nun hakkındaki fikrini sorarak konuyu açtı. Genel olarak, halk O’nun büyük biri olduğunu kabul ediyordu. Vaftizci Yahya, İlyas ya da peygamberlerden birinin düzeyindeydi. Ama insanın saygısı aslında say-gısızlıktır. Eğer İsa Tanrı değilse, o zaman bir dolandırıcı, deli ya da bir efsane-dir. Başka bir olasılık yoktur.

8:29-30   Rab, sonra öğrencilere amaçlı olarak O’nunla ilgili değerlendirmelerini sordu. Petrus hemen O’nun Mesih, yani Meshedilmiş Olan olduğunu söyledi. Petrus bunu biliyordu, ama yaşantısındaki olaylardan sonra şimdi derin ve kişisel bir inancı vardı. Yaşam hiçbir zaman aynı olamazdı. Petrus asla bir daha ben merkezci bir tutumla doyum sağlayamazdı. Eğer İsa Mesih ise, o zaman Petrus tamamen kendini vererek O’nun için yaşamalıydı.

U. Hizmetkar Ölüp Dirileceğini Önceden Bildiriyor (8:31-38)

Şimdiye kadar Yehova’nın Hizmetkarı’nı sürekli olarak başkalarına hizmet eden bir yaşamda izledik. O’nu düşmanları tarafından nefret edilirken ve arka-daşları tarafından yanlış anlaşılırken gördük. Dinamik güçle, ahlaki mükemmel-likle, derin sevgiyle ve alçakgönüllülükle dolu bir yaşamı gördük.

8:31   Ama Tanrı’ya hizmet etme yolu elem çekmeye ve ölüme götürür. Bunun için Kurtarıcı öğrencilerine açıkça (1) Elem çekmesi; (2) Reddedilmesi; (3) Öldürülmesi; (4) Dirilmesi gerektiğini anlattı. O’na göre yüceliğe giden yol, önce çarmıhtan ve mezardan geçecekti. F.W. Grant’ın söylediği gibi: “Hiz-met etmenin anlamı kendini feda etmektir.”

8:32-33   Petrus, İsa’nın elem çekmesi ve ölmesi gerektiği düşüncesini kabul edemedi; bu onun Mesih anlayışına tersti. Hem de Rab’bi ve Efendisinin düşmanları tarafından öldürüleceğini düşünmek istemedi. Böyle bir şeyi ileri sürdüğü için O’nu azarladı. O zaman İsa Petrus’a şöyle dedi: “Çekil önümden Şeytan! Senin düşüncelerin Tanrı’nın değil, insanın düşünceleridir.” İsa, Petrus’u ne Şeytan olmakla ne de Şeytan’ın onun içinde olmasıyla suçluyordu. Demek istediği şuydu: “Şeytan’ın konuşacağı gibi konuşuyorsun. O her zaman bizi tam olarak Tanrı’ya itaat etmekten alıkoymaya çalışır. Tahta kolay bir yoldan gitmemiz için bizi ayartır.” Petrus’un sözleri öz ve içerik açısından şeytaniydi; Rab’bin kızmasına neden olan şey de buydu. Kelly bunu şöyle yorumlar:

Rabbimizi böylesine tahrik eden şey ne idi? Hepimizin karşı karşıya kaldığı tuzak: Benliği kurtarma arzusu, kolay bir yolu çarmıha tercih etme. Doğal olarak zorluktan, utançtan ve reddedilmeden kaçmayı istediğimiz; böyle bir dünyada gerekli olan Tanrı’nın isteğini yapma eleminden çekindiğimiz; yeryüzünde sakin ve saygın bir yolu, yani her iki dünyanın da en iyisine sahip olmayı tercih ettiğimiz doğru değil mi? İnsanın bu tuzağa düşmesi ne kadar kolay! Petrus, Mesih’in bütün bu elemle dolu yoldan geçmesi gerektiğini anlayamadı. Orada olmuş olsaydık, daha kötüsünü söylemiş ya da düşünmüş olabilirdik. Petrus’un siteminde derin bir insani sevgi vardır. O da Kurtarıcı’yı içtenlikle sevdi. Ama kendi içinde hala Rab’be teslim etmediği dünyasal bir şeyler vardı.[14]

İsa’nın önce öğrencilerine bakıp sonra, “Çarmıha gitmezsem, bunlar nasıl kurtulabilir?” dercesine Petrus’u azarladığına dikkat edin.

8:34   İsa onlara aslında şunu söylemek istedi: “İnsanlar kurtulabilsin diye elem çekip öleceğim. Eğer ardımdan gelmek isterseniz her türlü bencil dürtü-yü inkâr ederek iftira, elem ve ölümle karşılaşabileceğiniz yolu seçmelisiniz ve ardımdan gelmelisiniz. Kişisel rahatlığı, sosyal zevki, dünyasal bağları, büyük hırsları, maddi zenginliği ve yaşamın kendisini bile bırakmak zorunda kalabi-lirsiniz.” Bu gibi sözler bize lüks ve rahatlık içinde yaşamamızın doğru olduğu-na nasıl inanabileceğimizi düşündürür. Materyalizmi, bencilliği ve yürekleri-mizin soğukluğunu nasıl haklı çıkarabiliriz? O’nun sözleri bizi kendini inkâr eden, teslim eden, elem çeken özverili yaşamlara çağırıyor.

8:35   Her zaman yaşamımızı kurtarma denenmesi vardır: Her şeyin merkezi olan benlikle rahatça yaşamak, geleceği güvence altına almak, kendi seçimlerimizi yapmak gibi. Kişinin yaşamını kaybetmesinde bundan daha kesin bir yol yoktur. Mesih, kendimizi O’na ruhta, canda ve bedende adayarak O’nun ve Müjde’nin uğruna yaşamlarımızı vermemiz için bizi çağırıyor. Dünyanın Müj-de’yi duyması için yaşamımızı O’nun kutsal hizmetinde geçirmemizi ve gere-kirse vermemizi istiyor. Yaşamımızı kaybetmenin anlamı budur. Yaşamımızı kurtarmanın bundan daha emin bir yolu yoktur.

8:36-37   Bir imanlı, yaşamı boyu dünyanın bütün zenginliğini kazansa bile bunun ona ne yararı olurdu? Yaşamını Tanrı’nın yüceliği ve kaybolanların kur-tuluşu için kullanma fırsatını kaçırmış olurdu. Bu onun için kötü bir pazarlık olurdu. Yaşamlarımız dünyanın verdiği her şeyden çok daha değerlidir. Yaşam-larımızı Mesih için mi, yoksa benlik için mi kullanacağız?

8:38   Rabbimiz, genç öğrencilerinden bazılarının öğrencilik yolunda utanç korkusuyla tökezleyebileceğini anladı. Bu nedenle onlara kendisinden ve söz-lerinden dolayı utanç duyanların, tekrar güçle geldiğinde daha büyük bir utançla elem çekeceklerini anımsattı. Ne düşünce! Rabbimiz yakında tekrar yeryüzüne geldiğinde, bu defa utandırılma içinde değil, Kendi görkemi ve Babasının gör-kemi içinde, kutsal meleklerle birlikte gelecek. Göz kamaştırıcı bir parlaklık olacak. O zaman kendisinden utananlardan utanacak. “Bu vefasız ve günahkâr kuşakta… benden utanan” sözleri yüreklerimize yer etsin. Vefasızlık ve gü-nahlı bir özelliğe sahip olan dünyada günahsız Kurtarıcı’dan utanmak ne kadar yersiz bir şey!

IV. HİZMETKAR’IN KUDÜS’E YOLCULUĞU
(Bölüm 9-10)

A. İsa’nın Görünümü Değişiyor (9:1-13)

İsa, kendisinin geçeceği iftira, elem ve ölüm yolunu öğrencilerin önüne serdi. Onları Kendisine bağlılık ve kendilerini feda edecekleri yaşamlarla izlemeleri için davet ettikten sonra Rab şimdi resmin diğer tarafını gösteriyor. Öğrencilik, bu yaşamda onlara pahalıya patlayacak, ama ileride görkemle ödüllendirileceklerdi.

9:1-7 Rab sözlerine, öğrencilerden bazılarının Tanrı’nın Egemenliğinin kudretle gerçekleştiğini görmeden ölümü tatmayacaklarını söyleyerek devam etti. Petrus, Yakup ve Yuhanna’yı ima ediyordu. İsa’nın görünümünün değiştiği dağda Tanrı’nın kudretli Egemenliğini gördüler. Bölümün özeti, şimdi Mesih’in uğruna çektiğimiz herhangi bir elemin, O döndüğünde karşılığının bol bol verileceği ve hizmetçilerinin görkemle O’nunla görüleceğidir. Dağ-daki olay Mesih’in Bin Yıllık Egemenliğini belirtir.

1. İsa’nın görünümü değişti: O’nun Kişiliğinden göz kamaştırıcı bir parlaklık yayıldı. Giysileri bile hiçbir çamaşırcının erişemeyeceği kadar beyaz ve par-laktı.

İlk Gelişi sırasında Mesih’in görkemi gizlendi. Elemler Adamı gururunun kırıldığı ve acıyla karşılaştığı bir ortamda geldi. Ama görkemle geri döneceği günler yakındır. O zaman hiç kimse O’nu yanlış anlamayacaktır. Görünebilir halde, kralların Kralı ve rablerin Rab’bi olacaktır.

2. Musa’yla İlyas da oradaydı ve şu kişileri temsil etmekteydiler: (a) Eski Antlaşma kutsallarını ya da (b) Yasayı (Musa) ve peygamberleri (İlyas) ya da (c) ölmüş olan kutsalları ve yukarı alınmış olanları.

3. Petrus, Yakup ve Yuhanna oradaydı. Onlar da genel olarak Yeni Antlaşma Kutsallarını ya da egemenlik kurulduğunda sağ olanları temsil edebilirler.

4. İsa odak Kişiydi. Petrus’un üç çardak kurma önerisi gökten gelen bulut ve ses tarafından azarlandı. Her şeyde üstünlüğü Mesih almalıdır.

5. Bulut, Eski Antlaşma’daki çardak ve tapınaktaki En Kutsal Yer’de kalan şekina (görkem) bulutu olabilirdi. Tanrı’nın varlığının görünen ifadesiydi.

6. Ses, Baba Tanrı’nın Mesih’i Sevgili Oğlu olarak kabul ettiği sesin aynısıydı.

9:8   Bulut kalkınca öğrenciler yanlarında İsa’dan başka kimseyi göremediler. Bu, egemenlik kudretle geldiğinde O’nun alacağı ve şimdi izleyicilerinin yüreklerine alması gereken emsalsiz, görkemli ve üstün yerin resmiydi.

9:9-10   İsa dağdan inerlerken onları, Kendisi ölümden dirilmeden orada gördüklerini hiç kimseye söylememeleri için uyardı. Bu onları şaşırttı. Belki de hâlâ O’nun öldürülmesi ve yeniden dirilmesi gerektiğini anlamadılar. Ölüm-den dirilme ifadesini merak ediyorlardı. Yahudi olarak herkesin dirileceği ger-çeğini biliyorlardı. Ama İsa özel bir dirilişten söz ediyordu. Ölülerin arasından kendisi dirilecekti; dirildiğinde herkes dirilmeyecekti. Bu yalnızca Yeni Antlaş-ma’da bulunan bir gerçektir.

9:11   Öğrencilerin başka bir sorunları daha vardı. Gelecek egemenlikten kü-çük bir parça görmüşlerdi. Ama daha önceden Malaki, Mesih’in habercisi, her şeyin yeniden düzene sokulmasının başlangıcı ve O’nun evrensel egemenliğinin kuruluşunun hazırlığı olarak İlyas’ın gelmesi gerektiğini söylememiş miydi? (Mal.4:5) İlyas neredeydi? Din bilginlerinin dediği gibi önce o gelmeyecek miydi?

9:12-13   İsa aslında buna şöyle karşılık verdi: “Gerçekten de önce İlyas’ın gelmesi gerektiği doğrudur. Ama daha önemli olan ve hemen sorulması gereken soru şudur: Eski Antlaşma’daki Kutsal Yazılar İnsanoğlu’nun çok acı çekeceğini ve hiçe sayılacağını önceden söylemiyor mu? İlyas konusuna gelince, İl-yas geldi bile (Vaftizci Yahya’nın kişiliğinde ve hizmetinde), ama insanlar ona istedikleri gibi, İlyas’a davrandıkları gibi davrandılar. Vaftizci Yahya’nın ölü-mü İnsanoğlu’na olacakların habercisiydi. Haberciyi reddettiler, Kralı da redde-decekler.”

B. Cine Tutsak Bir Çocuğun İyileştirilmesi (9;14-29)

9:14-16   Öğrencilerin görkemin zirvesinde kalmalarına izin verilmedi. Dağın eteğinde inleyerek ağlayan insanlık vardı. Önlerinde dünya kadar gereksinim vardı. İsa ve üç öğrencisi dağın eteğine ulaştıklarında, kalabalıkta din bilginleriyle diğer öğrencilerin arasında ateşli bir tartışma devam ediyordu. Rab görünür görünmez, konuşma durdu ve kalabalık O’na koştu. İsa öğrencilerine, “Onlarla ne tartışıyorsunuz?” diye sordu.

9:17-18   Perişan bir baba heyecanla Rab’be, dilsiz bir ruha tutsak olan oğlunu anlattı. Cin çocuğu yere çarpıyordu, dişlerini gıcırdatıp ağzından köpükler saçtırıyordu. Bu şiddetli nöbetler çocuğun mahvolmasına neden oluyordu. Çocuğun babası öğrencilere yardım etmeleri için başvurmuştu, ama onlar başaramadılar.

9:19   İsa imansızlıklarından dolayı öğrencileri azarladı. Cinleri çıkarmaları için onlara yetki vermemiş miydi? Onlara vermiş olduğu yetkiyi kullanmalarından önce onlarla daha ne kadar kalması gerekecekti? Güçsüzlük ve yenilgiyle dolu yaşamlara daha ne kadar dayanmak zorunda kalacaktı?

9:20-23   Çocuk, İsa’nın yanına getirilirken, ruh özellikle ciddi bir krize neden oldu. Rab, çocuğun babasına bunun ne zamandan beri devam etmekte olduğunu sordu. O da küçüklüğünden beri olduğunu söyledi. Bu krizler birçok kez çocuğu ateşe ve suya atmıştı. Ölümden kıl payı kurtulmuştu. O zaman çocuğun babası Rab’be, elinden bir şey gelirse, çocuğu kurtarması için yal-vardı: Bu, umutsuz yılların acıklı bir yalvarışıydı. İsa, ona sorunun O’nun iyi-leştirme yeteneğinden kaynaklanmadığını, yalnızca onun imanına bağlı oldu-ğunu anlattı. Diri Tanrı’ya olan iman daima ödüllendirilir. Hiçbir durum O’nun için imkânsız değildir.

9:24   Çocuğun babası bütün çağlarda Tanrı’nın halkının yaşadığı imanla imansızlığın paradoksluğunu ifade etti. “Rab, iman ediyorum imansızlığımı yenmeme yardım et.” İman etmek istiyoruz, ama yine de kendimizi kuşkularla dolmuş buluyoruz. Bu içerden gelen anlamsız çelişkiden nefret ediyoruz, yine de onunla boşuna savaşıyor gibi görünüyoruz.

9:25-27   İsa kötü ruha çocuğu bırakmasını emrettiğinde, kötü bir kriz daha oldu ve sonra küçük beden ölü gibi rahatladı. Kurtarıcı onu kaldırıp babasına teslim etti.

9:28-29   Daha sonra Rabbimiz öğrencileriyle evde yalnız kalınca, onlar özel olarak O’na bunu niçin başaramamış olduklarını sordular. O da bazı mu-cizelerin dua ve oruç[15]
gerektirdiğini söyledi. Hangimiz Rab’bin hizmetinde zaman zaman yenilgi ve gerginlikle karşı karşıya kalmadık? Yorulmadan ve çok çalışarak uğraştık, ama yine de Tanrı’nın Ruhu’nun kudretle çalıştığının kanıtını göremedik.

C. İsa Ölümünü ve Dirilişini Yine Önceden Bildiriyor (9:30-32)

9:30   Rabbimizin Filipus Sezariyesi’ne olan ziyareti bitmişti. Şimdi Celile bölgesinden geçiyordu; bu O’nu Kudüs’e ve çarmıha götürecek bir yolculuktu. Fark edilmeden yolculuk etmek istedi. Hizmetinin büyük bir çoğunluğu tamamlanmıştı. Şimdi öğrencileriyle, onlara ders vererek ve onları gelecek olaylara hazırlayarak zaman geçirmek istiyordu.

9:31-32   Onlara tutuklanacağını ve öldürüleceğini, ama üç gün sonra yeniden dirileceğini yalın bir biçimde anlattı. Ama onlar bunu bir türlü anlayamadılar, O’na soru sormaktan da korkuyorlardı. Biz de sık sık soru sormaktan korkarız ve bunun için de bereketi kaçırırız.

Ç. Egemenlikteki Büyüklük (9:33-37)

9:33-34 Kefernahum’da kalacakları eve geldiklerinde İsa onlara yolda aralarında neyi tartıştıklarını sordu. Aralarında kimin en büyük olduğunu tartışmış olduklarını söylemeye utandılar. Belki de İsa’nın değişen görünümü onların yakında gelecek bir egemenlik için umutlarını canlandırmıştı ve kendilerini oradaki şerefli yerlere göre hazırlıyorlardı. İsa’nın onlara yaklaşan ölümünü anlatmış olduğu bir zamanda, onların kendilerine başkalarından daha çok değer verdiklerini görmek ne kadar acıdır. Yeremya peygamberin dediği gibi, insanın yüreği aldatıcıdır ve her şeyden daha çürüktür.

9:35-37 Onların tartıştıkları konuyu bilen İsa onlara yumuşak huylulukla ilgili bir ders verdi. Birinci olmanın yolunun, hizmette gönüllü olarak en alçak yeri almak ve kendimizden çok başkaları için yaşamak olduğunu söyledi. İsa küçük bir çocuğu onların önüne dikip daha sonra kucağına aldı. En az itibar edilene ve en az meşhur olana, O’nun adı uğruna gösterilen iyiliğin bir büyüklük hareketi olduğunu vurguladı. Gösterilen iyilik İsa’nın kendisine, hatta Baba Tanrı’ya gösterilmiş gibidir. “Ya Rab İsa, öğretişlerin dünyaya dönük yüreğimi incelesin ve içindekileri açığa çıkarsın. Benliğimi al ve senin yaşamının benim aracılığımla yaşanmasına izin ver.”

D. Hizmetkar Aşırı Taraftarlığı Yasaklıyor (9:38-42)

Bu bölüm başarısızlıklarla dolu gibi görünüyor. İsa’nın görünümünün değiştiği dağda Petrus dikkatsizce konuştu (ayet 5-6). Öğrenciler dilsiz bir cini kovma konusunda başarısız oldular (ayet 18). Kimin en büyük olduğunu tartıştılar (ayet 34). 38-40’ıncı ayetlerde onları aşırı bir taraftarlık ruhu içinde görüyoruz.

9:38   İsa’ya, O’nun adıyla cin kovan bir adam bulduklarını ileten Yuhan-na’ydı. Adam kendilerini izlemediği için öğrenciler ona, yaptığı şeyi durdur-masını söylediler. Adam yanlış bir öğreti yaymıyordu ve günah içinde de yaşa-mıyordu. Yalnızca öğrencilere katılmadı.

Beni dışarıda bırakan bir daire çizdiler,

Küçümsenen, isyânkar, muhalefetçi şey,

Ama sevgi ile kazanacak anlayış vardı bende.

Onları içeri alan bir daire çizdik.

9:39   İsa, “Ona engel olmayın. Cinleri adımla kovacak kadar bana imanı varsa, benim tarafımdadır ve Şeytan’a karşı çalışıyordur. Çabucak dönmek, beni kötülemek ya da düşmanım olmak niyetinde değildir” dedi.

9:40   40’ıncı ayet, İsa’nın “Benden yana olmayan bana karşıdır. Benimle birlikte toplamayan dağıtıyor demektir” sözleriyle çelişkiye düşüyor gibi görünüyor. Ama burada gerçek bir çelişki yoktur. Matta’daki konu, İsa’nın Tan-rı’nın Oğlu ya da cinin gücüyle dolu olup olmadığıydı. Böyle temel bir soruda O’nunla beraber olmayan O’na karşı çalışıyordur.

Markos’taki soru, Mesih’in Kişiliği ya da hizmeti değil, Rab’bin hizmetindeki kişinin arkadaşlarıdır. Burada hoşgörü ve sevgi olmalıdır. Hizmette O’na karşı olmayan Şeytan’a karşıdır ve bu nedenle de Mesih’in tarafındadır.

9:41   Mesih’in adı uğruna yapılan en küçük iyilik bile ödüllendirilecektir. Mesih’e ait olan bir öğrenciye verilen bir bardak su bile gözden kaçmayacaktır. Bir cini O’nun adıyla kovmak harika bir şeydir. Bir bardak su vermek ise sıradandır. O’nun yüceliği için yapıldığında her ikisi de O’nun için değerlidir. “Çünkü Mesih’e aitsiniz” sözleri imanlıları birbirine bağlaması gereken özdür. Bu sözler önümüzde durursa, bizi Mesih’in hizmetinde parti ruhundan, ufak tefek çekişmelerden ve kıskançlıklardan kurtarır.

9:42   Rab’bin hizmetkarının sözleri ve hareketlerinin başkaları üzerindeki etkisinin düşünülmesi gerekir. Yaşam boyu ruhsal zarara neden olarak bir iman-lıyı sıkıntıya sokmak mümkündür. Küçüklerden birini kutsallık ve gerçek yol-dan saptırmaktansa boynuna kocaman bir değirmen taşının asılıp denize atıl-ması onun için daha iyi olur.

E. İnsafsız Öz Denetim (9:43-50)

9:43   Bu bölümün geri kalan ayetleri disiplinin (öz denetim) ve vazgeçmenin gerekliliğini vurgular. Gerçek öğrencilik yoluna çıkanların daima doğal arzular ve şehvetlerle savaşması gerekir. Onları beslemek mahvolmak demektir.

Rab el, ayak ve gözden söz etti. Bunlardan birini kaybetmenin bunlarla cehenneme atılmaktan daha iyi olduğunu açıkladı. Amaca ulaşmak bütün fedakarlıklara değer.

El işlerimizi; ayak yürüyüşümüzü (yaşantımızı), göz de arzu ettiğimiz şeyleri gösterir. Bunlar gizli tehlike noktalarıdır. Bunlarla ciddi bir şekilde uğraşılmazsa, sonsuz yıkıma neden olabilirler.

Bu metin, gerçek imanlıların sonuçta yok olup sonsuzluğu cehennemde geçirebileceklerini mi öğretiyor? Tek başına ele alınırsa bunu akla getirebilir. Ama Yeni Antlaşma öğretişinin tutarlılığıyla ele alındığında, cehenneme giden bir kişinin hiçbir zaman içten bir imanlı olmadığı sonucuna varmalıyız. Bir kişi yeniden doğduğunu ifade edebilir ve bir süre iyi gidiyor gibi görünebilir. Ama bu kişi sürekli bedene düşkünlük gösterirse hiç kurtulmamış olduğu belli olur.

9:44-48   Rab devamlı[16]
cehennemden “oradakileri kemiren kurt ölmez, yakan ateş de sönmez” diye söz ediyor. Son derece ciddi. Buna gerçekten inansaydık maddî şeyler için değil, hiç ölmeyen canlar için yaşardık. “Ya Rab, diğer insanların kurtulması için bana tutku ver!”

İyi ki ahlaksal olarak bir eli ya da ayağı kesmek ya da bir gözü çıkarmak hiçbir zaman gerekli değil. İsa bunu böyle aşırılıklarda uygulamamız için belirtmedi. Bütün söylediği, bu organların kullanımını feda etmenin, bunları kötü kullanarak cehenneme sürüklenmekten daha iyi olduğuydu.

9:49   49. ve 50’inci ayetler özellikle zordur. Bu nedenle bunları cümlecikler halinde inceleyeceğiz. “Çünkü herkes ateşle tuzlanacaktır.” Üç ana sorun şunlardır: (1) Hangi ateşe işaret ediliyor?, (2) Tuzlanacaktır sözüyle ne anlatılmak isteniyor?, (3) Herkes sözü kurtulmuşlara mı, kurtulmamışlara mı, yoksa her ikisine de mi işaret ediyor?

Ateş, cehennem (44, 46, 48 ayetleri) ya da imanlının işlerinin ve öz yargılamasının tanrısal yargılamayı da içeren herhangi bir yargı türü anlamına gelebilir.

Tuz, korumayı, arıtmayı ve baharat koymayı gösterir. Aynı zamanda doğu ülkelerinde sadakatin, arkadaşlığın şeref sözüdür ya da verilen bir söze olan bağlılıktır.

Eğer herkes kurtulmamışlar anlamına gelirse, o zaman onların cehennem ateşinde tutulacağı düşünülebilir. Yani sonsuz ceza çekeceklerdir.

Eğer herkes imanlılara işaret ediyorsa, metin onların (1) yaşamda Tanrı’nın eğitici ateşleri aracılığıyla arıtılmaları; (2) kendilerini, öz denetimle fedakarlıkta bulunarak korumaları; (3) Mesih’in Yargı Kürsüsünde denenmeleri gerektiğini ima ediyor olabilir.

“Ve her sunu (ekmek takdimesi) tuzlanacaktır.”[17]
Bu Levililer 2:13’den alınmıştır (Ayrıca bkz. Say.18:19; 2Ta.13:5). Tanrı ile halkı arasındaki antlaşmanın simgesi olan tuz, halka antlaşmanın ciddi bir antlaşma olduğunu ve bozulmadan tutulması gerektiğini anımsatmak için planlanmıştı. Bedenlerimizi Tanrı’ya diri kurbanlar olarak sunarken (Rom.12:1-2), bu kurbanı geri alınamaz bir adanmışlıkla terbiye etmeliyiz.

9:50   ”Tuz yararlıdır.” İmanlılar dünyanın tuzudur (Mat.5:13). Tanrı onlardan sağlıklı, arıtan bir etki olarak gayret etmelerini bekler. Öğrenciliklerini yerine getirdikleri sürece herkes için berekettirler.

“Ama tuz tuzluluğunu yitirirse, ona tekrar nasıl tat verebilirsiniz?” Tuzun tuzluluğu olmadan bir değeri yoktur. Görevlerini gerçek bir öğrenci olarak yerine getirmeyen bir imanlı kısır ve etkisizdir. İmanlı yaşamında iyi bir baş-langıç yapmak yeterli değildir. Sürekli ve köklü bir özeleştiri olmaksızın Tan-rı’nın çocuğu Tanrı’nın kendisini kurtarmasındaki amacı gerçekleştirmede başa-rısız kalır.

“İçinizde tuz olsun.” Dünyada Tanrı için bir güç olun. Mesih’in yüceliği için yararlı bir etki göstererek gayret edin. O’nun için yaşamınızda etkililiğinizi azaltan herhangi bir şeye karşı hoşgörüsüz olun.

“Ve birbirinizle barış içinde yaşayın!” Bu, öğrencilerin aralarında kimin en büyük olduğunu tartıştıkları 33 ve 34’üncü ayetlere tekrar işaret ediyor. Gururun bir tarafa atılıp yerine herkese alçakgönüllülükle hizmet etme gayreti yerleştirilmelidir.

Özet olarak, 49 ve 50’inci ayetler de imanlının yaşamı, Tanrı’ya bir kurban olarak resmediliyor gibi görünüyor. Ateşle tuzlanıyor, yani benliği yargılama ve benlikten vazgeçme birleşiyor. Tuzla tuzlanıyor, yani değiştirilemez bağlılığın şeref sözüyle sunuluyor. Eğer bir imanlı içtiği anttan geri dönerse ya da gü-nahkâr arzularla uğraşma konusunda başarısız olursa, o zaman yaşamı tatsız, değersiz ve anlamsız olacaktır. Bunun için kutsanmış olduğu görevine engel olan her şeyi yaşamından uzaklaştırmalı ve diğer imanlılarla huzurlu bir ilişki sürdürmelidir.

F. Evlilik ve Boşanma (10:1-12)

10:1   Rabbimiz, Celile’den Şeria nehrinin doğusundaki bölge olan güneydoğudaki Perea’ya gitti. Perea görevi 10:45’e kadar uzanır.

10:2   Kısa bir süre sonra Ferisiler O’nu yine buldular. Öldürmek için bir kurt sürüsü gibi hareket ediyorlardı. O’nu tuzağa düşürmek gayretiyle boşanmanın Kutsal Yasa’ya uygun olup olmadığını sordular. O da onları Musa’nın yazdığı İlk Beş Kitaba (Tevrat) havale etti. “Musa size ne buyurdu?”

10:3-9   Musa’nın izin vermiş olduğunu söyleyerek O’nun sorusundan kaçındılar. Musa, erkeğin bir boş kağıdı yazarak karısını boşamasına izin verdi. Ama bu, Tanrı’nın gerçek düşüncesi değildi; yalnızca insanların yüreğinin katılığından ötürü izin verildi. Tanrısal plan, erkekle kadını yaşadıkları sürece evlilikte birleştirmekti. Bu olay Tanrı’nın cinsiyeti yaratmasına kadar gider. Adam, annesini babasını bırakacak ve öyle ki, evlilikte karısıyla bir beden olacaktır. Bunun için, Tanrı’nın birleştirdiğini insan ayırmamalıdır.

10:10   Öyle görünüyor ki, öğrencileri bile bunu kabullenmekte zorlandılar. O zamanlar kadınların toplumda saygın bir yeri ya da güvenliği yoktu. Sık sık hor görüldüler. Adam, karısından memnun değilse, onu boşayabiliyordu. Ka-dının başvurabileceği hiç bir yol yoktu. Birçok bakımdan bir mal gibi davranı-lıyordu.

10:11-12   Öğrenciler Rab’be daha çok soru sorduklarında, anlamlı olarak boşanmadan sonraki (boşanan ister erkek, ister kadın olsun) evliliğin zina ol-duğunu söyledi. Bu ayet olduğu gibi alınırsa, her türlü durumda boşanmanın yasak olduğunu gösterir. Ama Matta 19:9’da bir istisna var. Eşlerden biri cinsel ahlaksızlıkla suçlu olursa, diğerinin boşanmasına izin verilir ve tahmini olarak da yeniden evlenmekte özgürdür. Ayrıca 1. Korintliler 7:15’te, imanlı bir eşin imanlı olmayan eş tarafından terk edildiğinde, yeniden evlenmesine izin verilmesi mümkün görünmektedir.

Elbette, boşanma ve yeniden evlenmeyle ilgili zorluklar vardır. İnsanlar evliliğin karışık bir yumak olmasına neden olduklarından, bunu açmak için Süleyman’ın bilgeliğine gereksinim vardır. Bu karışık yumaklardan sakınmanın tek yolu boşanmaktan kaçınmaktır. Boşanma içerdiği kişilerin yaşamları üzerine bir bulut tabakasıyla soru işaretini koyar. Boşanmış kişiler yerel topluluğa üye olmak istedikleri zaman ihtiyarlar durumu Tanrı korkusuyla gözden geçirme-lidir. Her durum farklıdır ve bireysel olarak düşünülmelidir.

Bu paragraf yalnızca Mesih’in evliliğin kutsallığıyla ilgili konuya değinmeyip kadın haklarına olan ilgisini de gösterir. Mesih İnancı kadınlara yeryüzündeki dinlerin hiç birinde bulunmayan çok özel bir önem verir.

G. Küçük Çocukların Kutsanması (10:13-16)

10:13   Şimdi Rab İsa’nın küçük çocuklar ile ilgili endişesine tanık oluyoruz. Öğrenciler, çocuklarını İsa’nın kutsaması için getiren anne babaları kovdular.

10:13-16   Rab buna çok kızdı ve Tanrı’nın Egemenliğinin küçük çocuk-lara, çocuk gibi iman edenlere ve alçakgönüllülere ait olduğunu açıkladı. Ege-menliğe girmek için yetişkinlerin küçük çocuklar gibi olmaları gerekiyor.

George MacDonald, kapısının önünde oynayan çocuk bulunmayan kişinin imanına inanmadığını söylerdi. Bu ayetler Rab’bin hizmetinde bulunan kişinin aklına Tanrı Sözüyle küçüklere ulaşmanın önemini getirmelidir. Çocukların beyinleri çok alıcı ve şekil verilebilir durumdadır. W. Graham Scroggie, “Ço-cuklara en iyi şekilde davranın ve onlara elinizden gelenin en iyisini verin” demiştir.

Ğ. Genç Zengin Yönetici (10:17-31)

10:17   Zengin bir adam, içten gibi görünen bir soruyla Rab’bin yolunu kes-ti. İsa’ya “İyi öğretmenim” diye hitap ederek, sonsuz yaşama kavuşmak için ne yapması gerektiğini sordu.

10:18   İsa “İyi öğretmenim” sözünü yakaladı. Bu unvanı reddetmedi, ama adamın imanını sınamak için sordu. Yalnızca Tanrı iyidir. Zengin adam Rab İsa’yı Tanrı olarak kabul etme konusunda istekli miydi? Değildi.

10:19-20   Daha sonra Kurtarıcı, onun günah bilgisini ortaya çıkarmak için Kutsal Yasa’yı kullandı. Adam hâlâ egemenliğe bir şeyler yaparak kavuşma hayalinin etkisi altındaydı. O zaman ona ne yapması gerektiğini söyleyen Ya-sa’ya itaat etsin. Rabbimiz öncelikle insanlarla olan ilişkilerimizi içeren beş emri aktardı. Aslında bu beş emir, “Komşunu kendin gibi seveceksin” diyordu. Adam bunları gençliğinden beri yerine getirmekte olduğunu söyledi.

10:21-22   Ama gerçekten komşusunu kendisi gibi sevdi mi? Sevdiyse bunu mallarını satarak ve parasını yoksullara vererek kanıtlayabilirdi. Üzüntü içinde oradan uzaklaştı. Çünkü çok malı vardı.

Rab İsa, bu adamın mallarını satarak ve gelirini yoksullara vererek kurtulabileceğini söylemek istemedi. Kurtuluş için tek bir yol vardır: Bu da Rab’be iman etmektir. Ama kurtulmak için bir adamın günahkâr olduğunu ve Tanrı’nın kutsal isteklerine ulaşamadığını kabul etmesi gerekir. Rab, adamın, günahı kavraması için tekrar On Emir’i  hatırlattı. Zengin adamın mallarını paylaşmak istememesi, onun komşusunu kendisi gibi sevmediğini gösterdi. “Rab, eğer gereken buysa, o zaman ben bir günahkârım. Kendi çabalarımla kendimi kurtaramam. Bu nedenle beni lütfunla kurtarmanı rica ediyorum” demeliydi. Ama malını çok seviyordu. Ondan vazgeçme konusunda isteksizdi.

İsa adama her şeyini satmasını söylediğinde bunu kurtuluşun bir yolu olarak göstermiyordu. Adama Tanrı’nın Yasa’sına uymamış olduğunu ve bunun için de kurtulmaya gereksinimi olduğunu gösteriyordu. Eğer Kurtarıcı’nın öğretisine karşılık vermiş olsaydı, kurtuluş yolu kendisine verilmiş olurdu.

Ama burada bir sorun var. Biz imanlılar, komşumuzu kendimiz gibi sevmek zorunda mıyız? İsa bize, “Git neyin varsa sat, parasını yoksullara ver; böylece gökte hazinen olur, sonra gel beni izle” diyor mu? Herkes bunu kendisi için yanıtlamalıdır, ama bunu yapmadan önce aşağıdaki kaçınılmaz gerçekleri düşünmelidir:

1. Her gün binlerce insan açlıktan ölüyor.

2. Dünyanın yarısından çoğu Müjde’yi hiç duymadı.

3. Malımız insanların ruhsal ve fiziksel gereksinimlerini hafifletmek için kullanılabilir.

4. Mesih’in örneği bize başkalarının zengin olabilmesi için bizim yoksul olmamız gerektiğini öğretiyor (2Ko.8:9).

5. Yaşamın kısalığı ve Rab’bin gelişinin yakınlığı bize şimdi paramızı O’nun için kullanmamız gerektiğini öğretiyor. O geldikten sonra her şey için çok geç olacak.

10:23-25   Zengin adamı kalabalığa karışırken görünce İsa, zenginlerin Tanrı’nın Egemenliğine girmesinin zorluğundan söz etti. Öğrenciler bu söze şaşırdılar; zenginliği Tanrı’nın bereketiyle birleştiriyorlardı. Bunun için İsa, “...varlıklı kişilerin[18]
Tanrı’nın Egemenliğine girmesi ne güçtür” diye yineledi. “Devenin iğne deliğinden geçmesi, zenginin Tanrı Egemenliğine girmesinden daha kolaydır” diyerek devam etti.

10:26-27 Bu, öğrencilerin “öyleyse kim kurtulabilir” diye merak etmesine neden oldu. Kutsal Yasa altında yaşayan Yahudiler olarak zenginliğe Tanrı’nın bereketinin göstergesi olarak bakıyorlardı. Musa’nın Yasa’sında Tanrı kendisine itaat edenlere refahı vaat etti. Öğrenciler zengin bir kişi egemenliğe giremezse, hiç kimse giremez diye düşündüler. İsa, insanlar için imkânsız olanın Tanrı için mümkün olduğu karşılığını verdi.

Bu metnin öğretişinden hangi sonucu çıkarmalıyız?

İlk olarak, zenginlerin zenginliği Tanrı’dan daha çok sevmelerinden dolayı kurtulmaları zordur (ayet 23). Paralarından vazgeçmektense, Tanrı’dan vazge-çerler. Bu durum var olduğu sürece kurtulamazlar.

Eski Antlaşma’da zenginliğin Tanrı’nın kayırmasının bir göstergesi olduğu doğrudur. Şimdi bu durum değişti. Zenginlik Mesih’in bereketinin işareti yerine insanın bağlılığının bir denemesidir.

Bir devenin iğne deliğinden geçmesi, bir zenginin egemenliğin kapısından geçmesinden daha kolaydır. İnsani açıdan zengin bir adam kurtulamaz. Burada biri, insani açıdan konuşulursa hiç kimse kurtulamaz diye karşı gelebilir. Bu doğrudur. Ama bu zenginin durumunda daha da doğrudur. O, yoksulun farkında olmadığı zorluklarla karşı karşıya kalır. Para tanrısını yüreğinin tahtından atmalı ve Tanrı’nın önünde bir yoksul olarak durmalıdır. Bu değişikliği başarmak insanlar için imkânsızdır. Bunu yalnızca Tanrı yapabilir.

Yeryüzünde hazine biriktiren imanlılar, itaatsizliklerini genellikle çocuklarının yaşamlarında öderler. Bu tür ailelerden gelen çocukların çok azı Rab’bin yolunda iyi bir şekilde hizmette bulunur.

10:28-30   Petrus, Kurtarıcı’nın öğretişinin amacını yakaladı. İsa’nın, “Her şeyi bırakıp ardımdan gelin” dediğini anladı. İsa bunu, O’nun ve Müjde’nin uğruna her şeyi bırakanlara şimdi ve sonsuz ödül vaadiyle doğruladı.

1. Şimdiki ödül para değildir.

a. Evler: Rab’bin hizmetçisi olarak kendine kalacak yer verecek olan diğer kişilerin evleri.

b. Kardeşe, anneye, çocuğa: Arkadaşlıkları bütün yaşamı zenginleştiren imanlı kardeşler.

c. Toprağa: Kral için talep ettiği dünyanın ülkeleri.

d. Zulümler: Bunlar şimdiki ödüllerin bir kısmıdır. Bir kişi Mesih’in uğruna elem çekecek kadar değerli bulunduğunda, bu sevinilecek bir durumdur

2. Gelecek ödül ise sonsuz yaşamdır. Bu, her şeyi bırakarak sonsuz yaşamı kazanırız anlamına gelmez. Sonsuz yaşam bir armağandır. Buradaki düşünce, her şeyi bırakanların cennetteki sonsuz yaşamdan daha çok zevk alma kapasitesiyle ödüllendirildikleridir. Bütün imanlılar bu yaşama sahip olacaklardır, ama hepsi bundan aynı derecede zevk almayacaktır.

10:31   Rabbimiz sonra bir uyarı sözünü ekledi: “Birincilerin birçoğu sonuncu, sonuncuların birçoğu da birinci olacak.” Öğrencilik yoluna iyi başlamak yeterli değildir. Önemli olan nasıl bitirdiğimizdir. Ironside şöyle demiştir:

Sadık ve bağlı bir izleyici olacağına söz veren herkes, Mesih’in adı uğruna kendini inkâr etme yolunda devam etmeyecektir, geride görünen ve bağlılıkları soru işareti yaratanların bazıları deneme zamanında gerçek ve geri planda olduklarını kanıtlayacaklardır.[19]

H. Hizmetkar’ın Elemlerinin Üçüncü Kez Bildirilişi (10:32-34)

10:32   Kudüs’e gitme zamanı gelmişti. Bu Rab İsa için Getsemani’nin üzün-tüsü ve elemleri, çarmıhın utancı ve ıstırabı demekti.

Böyle bir zamanda duyguları nasıldı acaba? Duygularını, “İsa önlerinde yürüyordu” sözlerinde okuyamaz mıyız? Bunun ne kadar pahalıya mal olacağını tam anlamıyla bilerek Tanrı’nın isteğini yapma kararlılığı vardı. Yalnızlık vardı: Öğrencilerinin önünde tek başına yürüyordu. Sevinç de vardı: Baba’nın isteğinde olmanın derin, köklü sevinci, gelen yüceliğin sevinçli ümidi, kendisi için gelini kurtarma sevinci. Kendisini bekleyen sevinç uğruna utancı hiçe sayıp çarmıha katlandı.

İlerleyen yolda uzun adımlarla yürürken O’na baktığımızda biz de şaşırıyoruz: Korkusuz Liderimiz imanımızın Öncüsü ve Tamamlayıcısı, yüce Efendimiz, tanrısal Prens. Bu konuda Erdman şöyle yazar:

Çarmıha doğru sendelemeden giden Tanrı’nın Oğlu’nun yüzüne, bedenine bak-mak için duralım. İzlerken bizde yeni bir kahramanlık uyanmıyor mu? Bizim için olan ölümünün ne kadar gönüllü olduğunu görünce yüreğimizde yeni bir sevgi uyanmıyor mu? Yine de bu ölümün gizemini ve anlamını merak etmiyor muyuz? [20]

Ardından gidenler korkuyorlardı. Kudüs’teki dinî liderlerin, O’nun ölümünde ısrarlı olduklarını biliyorlardı.

10:33-34   İsa, üçüncü kez yaklaşan olayların ayrıntısını öğrencilerine anlattı. Şu peygamberliklerin ana hatları O’nun insandan öte olduğunu gösterir.

1. “Şimdi Kudüs’e gidiyoruz” (11:1 - 13:37)

2. “İnsanoğlu, başkâhinlerin ve din bilginlerinin eline teslim edilecek” (14:1,2,43-53)

3. “O’nu ölüm cezasına çarptıracaklar” (14:55-56)

4. “O’nu diğer uluslara teslim edecekler” (15:1)

5. “O’nunla alay edecek, üzerine tükürecek ve O’nu kamçılayıp öldürecekler” (15:2-38)

6. “O üç gün sonra dirilecek” (16:1-11)

I. Büyüklük Hizmet Etmektir (10:35-45)

10:35-37   Yaklaşan ölümünün acı bildirisinin hemen ardından Yakup’la Yuhanna hem asil hem de zamansız bir dilekle geldiler. Mesih’e yakın olmak istemeleri asillikti, ama kendileri için büyük şeyler isteme açısından kötü bir zamandı. İsa’nın egemenliğini kuracağına iman ettiler, ama O’nun yaklaşmakta olan elemini fark edemediler.

10:38-39   İsa onlara, elemini belirterek, O’nun kasesinden içip içemeyeceklerini ve ölümünü belirterek O’nun vaftizini paylaşıp paylaşamayacaklarını sordu. Yapabileceklerini belirttiler ve O da haklı olduklarını söyledi. O’na olan bağlılıklarından dolayı elem çekeceklerdi ve Yakup şehit olacaktı (Elç.12:2).

10:40   Ama sonra egemenlikteki şerefli yerlerin keyfi olarak verilmediğini açıkladı. Bu yerler kazanılacaktı. Burada, egemenliğe girişin iman yoluyla, lütufla olduğunu, ama yerlerin Mesih’e olan sadakatle kararlaştırılacağını hatırlamak iyi olur.

10:41-44   Diğer on öğrenci Yakup’la Yuhanna’nın önde olmaya çalışmalarına kızmaya başladılar. Ama öfkeleri onların da aynı ruha sahip oldukları gerçeğini ortaya çıkardı. Bu, Rab İsa’ya büyüklük üzerinde güzel ve devrimci bir ders verme olanağını sağladı. Kurtulmamışlar arasındaki büyük adamlar, keyfi güçle yöneten, otoriter ve küstah olanlardır. Ama Mesih’in Egemenliğindeki büyüklük, hizmetle anlaşılır. Birinci olmak isteyen herkesin kulu ol-malıdır.

10:45   En büyük örnek bizzat İnsanoğlu’nun kendisidir. İnsanoğlu bile hizmet edilmeye değil, hizmet etmeye ve canını birçokları uğruna fidye olarak vermeye geldi. Bunu bir düşünün! Mucizevi bir doğumla geldi. Yaşamı boyunca hizmet etti. Ve başkalarının yerine ölerek yaşamını verdi.

Daha önceden de bahsedildiği gibi, 45’inci ayet tüm Markos Müjdesi’nin anahtar ayetidir. Dünyanın bildiği en büyük yaşamın kısa bir hikayesi, teolo-jinin minyatürüdür.

İ. Kör Bartimay’ın İyileşmesi (10:46-52)

10:46   Sahne, Perea’dan Yahudiye’ye döner. Rab ve öğrencileri Şeria nehrini geçip Eriha’ya geldiler. İsa orada müthiş gereksinimi olan ve bu gereksinimi bilip kararlılık gösteren kör Bartimay’la karşılaştı.

10:47   Bartimay Rab’bi tanıdı ve O’na Davut Oğlu diye hitap etti. İsrail halkı Mesih’in varlığına körken, kör bir Yahudi’nin gerçek bir ruhsal görüşünün olması ilginçti.

10:48-52   Haline acıması için etmiş olduğu ısrarlı dualar yanıtsız kalmadı. Gözlerinin görmesi için ettiği duaya gereken yanıtı aldı. Minnettarlığını, İsa’nın Kudüs’e son yolculuğunda, ardından giderek ifade etti. Çarmıha doğru ilerler-ken Eriha’da böyle bir iman bulmak Rab’bi sevindirmiş olsa gerek. Bartimay’ın Rab’bi araması iyi oldu, çünkü Rab bir daha o yoldan geçmeyecekti.

V. HİZMETKAR’IN KUDÜS’TEKİ HİZMETİ (Bölüm 11-12)

A. Zaferli Giriş (11:1-11)

11:1-3   Son haftanın kaydı burada başlar. İsa Beytfacı’ya (“ham incirlerin evi”) ve Beytanya’ya (“yoksulların, alçakgönüllülerin ve baskı altında olanların evi”) yakın konumda bulunan Zeytin dağının doğu yamacında durdu.

Kendisini Yahudi halkına açıkça Kral-Mesihleri olarak tanıtmanın zamanı gelmişti. Bunu sıpayla gidip Zekarya peygamberin peygamberliğini yerine getirerek (9:9) yapacaktı. Böylece iki öğrencisini Beytanya’dan, Beytfacı’ya gönderdi. Mükemmel bir bilgi ve tam yetkiyle onlara bağlı olarak bulacakları terbiye edilmemiş bir sıpayı getirmelerini söyledi. Biri onlara bir şey söylerse “Rab’bin ona ihtiyacı var” diyeceklerdi. Burada görüldüğü gibi Rab’bin her şeyi bilmesi, birinin şunu söylemesine neden oldu: “Bu modernizmin Mesih’i değil, tarihin ve göklerin Mesih’idir.”

11:4-6   Her şey İsa’nın önceden söylediği şekilde gerçekleşti. Köyün ana kavşağında bağlı olan sıpayı buldular. Onlara ne yaptıkları sorulduğunda, İsa-nın böyle söylemiş olduğunu söylediler. O zaman onları rahat bıraktılar.

11:7-8   Daha önce üstüne hiç kimsenin binmediği ve eğitilmemiş olan bu sıpa, Yaratıcısını büyük bir itaatle Kudüs’e kadar taşıdı. Rab kente halkın kulağında çınlayan alkış sesiyle giysilerden ve palmiye ağaçlarının dallarından oluşan halı üzerinde girdi. En azından bir dakika için Kral olarak kabul edildi.

11:9-10   Halk bağırıyordu:

1. “Hozana!”: Aslında “Şimdi Kurtar” anlamına gelir, ama sonradan hamt sözü oldu. Belki de halk, “Bizi Romalı zalimlerden kurtar” demek istiyordu.

2. “Rab’bin adıyla gelene övgüler olsun!”: İsa’nın vaat edilen Mesih olduğunun açıkça kabul edilmesi (Mezmur 118:26).

3. “Atamız Davut’un yaklaşan egemenliği kutlu olsun!”: Mesih’in Davut’un tahtında oturacağı egemenliğin kurulmak üzere olduğunu sandılar.

4. “En yücelerde hozana!”: En yücelerdeki cennette Rab’bi övme ya da kurtarması için bir çağrı.

11:11   İsa Kudüs’e varınca tapınağa gitti: Tapınma yerine değil, tapınağın bahçesine. Burasının Tanrı’nın evi olmasına rağmen, kâhinlerin ve halkın O’na hakkı olan yeri vermemesinden ötürü kendisini rahat hissetmedi. Bunun için her tarafı kısaca gözden geçirdikten sonra, Kurtarıcı on iki öğrencisiyle Bey-tanya’ya döndü. Pazar akşamıydı.

B. Meyvesiz İncir Ağacı (11:12-14)

Bu olay, Kurtarıcı’nın Kudüs’teki görkemli karşılanışının açıklamasıdır. İsrail halkını meyvesiz bir incir ağacı gibi gördü; yaprakları (dindarlık taslama) vardı, ama meyveleri yoktu. Hozana sesleri kısa bir süre sonra, “Çarmıha gerilsin!” seslerine dönüşecekti.

Ayette, incir mevsimi değildi denmesine karşın, meyvesi olmadığı için incir ağacının suçlanması biraz garip karşılanabilir. Bu, Kurtarıcı’yı mantıksız ve huysuz biri olarak resmediyor gibi görünebilir. Bunun doğru olmadığını biliyoruz; ama yine de bu ilginç durumu nasıl açıklayabiliriz?

Orta Doğu bölgesinde incir ağaçları yapraklanmadan yenebilir meyveler verirdi. Bu olay incir mevsimi olarak tanımlanan normal ürünün habercisiydi. Önceden incirler görünmezse, bu sonradan normal ürünün olmayacağına işaret ediyordu. İsa, İsrail halkına geldiği zaman iman ettiklerini belirten yapraklar vardı, ama Tanrı için hiç meyve yoktu. Yerine getirilmeyen vaat, gerçek olmayan iddia vardı. İsa halktan gelecek meyveye açtı. Zamanından önce oluşan meyve olmaması yüzünden, inanmayan halkın daha sonra da meyve vermeyeceğini biliyordu. Bunu göstermek için incir ağacını lanetledi. Bu, İsrail’in M.S. 70’de başına gelecek yargılamayı önceden gösterdi.

Ne var ki, bu olay İsrail’in daimi bir meyvesizlikle lanetleneceği anlamına gelmez. Yahudi halkı geçici olarak bir yana bırakıldı, ama Mesih egemenlik sürmek için geri döndüğünde, halk yeniden doğacak ve Tanrı’nın yanında ayrıcalıklı yerini yeniden alacak.

Bu olay Mesih’in kutsamasından çok lanetlediği, yaşamı vermekten çok mahvettiği tek mucizedir. Bu bir sorun olarak ortaya çıkar. Ne var ki, bu itiraz geçersizdir. Yaratıcı’nın önemli bir ruhsal dersi öğretmek ve böylece insanları sonsuz felaketten kurtarmak için cansız bir nesneyi mahvetmeye hakkı vardır.

Bu metnin asıl yorumu İsrail halkıyla ilgiliyse de, her çağın çok konuşan ama az uygulayan insanlarına da hitap eder.

C. Hizmetkar Tapınağı Temizliyor (11:15-19)

11:15-16   İsa hizmetine başladığında, tapınağın etrafını çevirerek ticaret yapanları kovmuştu (Yu.2:13-22). Şimdi hizmetinin sonu yaklaşırken, tekrar tapınağın avlusuna girdi ve kutsal faaliyetlerden vurgunculuk yapanları kovdu. Yük taşıyan hiç kimsenin tapınağın avlusundan geçmesine bile izin vermedi.

11:17   Yeşaya ve Yeremya peygamberlerden alıntıları birleştirerek kutsallığa saygısızlığı, herkese açık olmamayı ve ticari tutumu suçladı. Tanrı, tapı-nağın yalnız İsrail’in değil, tüm ulusların dua evi olmasını amaçlamıştı (Yşa.56:7). Oysa onlar tapınağı hileli iş yapanların ve haraççıların yuvası, bir çeşit dinî pazar haline getirmişlerdi (Yer.7:11).

11:18   Başkâhinler ve din bilginleri O’nun suçlamalarından korktular. O’nu yok etmeyi istiyorlardı, ama halkın O’na hayranlıkla bakmasından dolayı bunu yapamadılar.

11:19   Akşam olunca… kentten ayrıldı. Grekçe fiilin zamanı bunun O’nun alışkanlığı, belki de güvenliği nedeniyle olduğunu akla getirir. Kendisi için korkmuyordu. Hizmetinin bir bölümünün koyunlarını, yani öğrencilerini korumak olduğunu anımsamalıyız (Yu.17:6-19). Dahası doğru zamandan önce düşmanlarının isteklerine teslim olmak O’nun için gülünç olurdu.

Ç. Meyvesiz İncir Ağacından Alınacak Ders (11:20-26)

11:20-23   İncir ağacının lanetlendiğinin ertesi sabahı öğrenciler Kudüs’e giderken ağacın yanından geçtiler. Ağaç kökten kurumuştu. Petrus Rab’be bundan bahsettiği zaman, O yalnızca, “Tanrı’ya iman edin” dedi. Ama bu söz-lerin incir ağacıyla ne ilgisi var? Bunu izleyen ayetler, İsa’nın imanı, zorlukların kaldırılmasında bir araç olarak teşvik ettiğini gösterir. Öğrencilerin Tanrı’ya imanı varsa, meyvesizlik sorunuyla uğraşabilirler ve dağ gibi engelleri kaldıra-bilirler.

Ne var ki, bu ayetler kişiye kendi rahatlığını sağlamak amacıyla mucizevi güçler için dua etme yetkisini vermez. Her iman hareketi Tanrı’nın vaadine dayanmalıdır. Belirli bir zorluğu ortadan kaldırmanın Tanrı’nın isteği olduğunu bilirsek, o zaman bunun olması için güvenle dua edebiliriz. Aslında, herhangi bir konuda Kutsal Kitap’ta açıklandığı gibi ya da Ruh’un içten gelen tanıklığıyla bunun Tanrı’nın isteğine göre olduğundan emin olduğumuz sürece dua edebiliriz.

11:24   Gerçekten Rab’le yaşadığımız ve Ruh’ta dua ettiğimiz zaman, duanın yanıtı gelmeden önce onun yanıtlanmış olduğu güvencine sahip olabiliriz.

11:25-26   Ama yanıtlanmış duanın temel şartlarından biri bağışlayan bir ruhtur. Eğer başkalarına karşı sert ve kinci bir tutum beslersek, Tanrı’nın dualarımızı duyup bize yanıt vermesini bekleyemeyiz. Bağışlanmamız gerekiyorsa bağışlamalıyız. Bu, İsa’nın Kurtarıcı olarak kabul edildiği zamanki günahların yasal bağışlanmasıyla ilgili değil, yalnızca iman ve lütuf aracılığıyla sağlanan bağışlanmayla ilgilidir. Bu olay Tanrı’nın baba olarak çocuklarıyla ilgilendiğini gösterir. İmanlıdaki bağışlamama ruhu, göklerde olan Babamızla aramızdaki ilişkiyi bozar ve bereket almamıza engel oluşturur.

D. Hizmetkar’ın Yetkisi Sorgulanıyor (11:27-33)

11:27-28   Tapınağa varır varmaz, dinî liderler İsa’ya yaklaşıp O’na iki soru sorarak yetkisine meydan okudular: (1) “Bunları hangi yetkiyle yapıyorsun? (2) Bunları yapma yetkisini sana kim verdi? (yani tapınağı temizleme, incir ağacını lanetleme ve Kudüs’e zaferle girme). Nasıl yanıt verirse versin O’nu tuzağa düşürmeyi umut ettiler. Eğer kendisinde Tanrı’nın Oğlu olarak yetki olduğunu iddia etseydi, O’nu küfretmekle suçlayacaklardı. Yetkisinin insan kaynaklı olduğunu iddia etseydi, O’nu küçümseyeceklerdi. Yetkiyi Tanrı’dan almış olduğunu iddia etseydi, iddiaya meydan okuyacaklardı; kendilerini halkın, Tanrı tarafından atanmış dinî liderleri olarak görüyorlardı.

11:29-32   Ama İsa bir soru sorarak karşılık verdi. Vaftizci Yahya’nın görevlendirilmesi Tanrı’dan mıydı, insanlardan mıydı? (Yahya’nın vaftiz etmesi onun hizmetine işaret eder). Bu soruya açık bir yanıt veremediler. Yahya’nın hizmeti, Tanrı’dansa, onun tövbe edin çağrısına itaat etmeleri gerekirdi. Yah-ya’nın hizmetini kötüleselerdi, Yahya’yı hâlâ Tanrı’nın sözcüsü sayan halkın öfkesini göze alacaklardı.

11:33   Bilmediklerini belirterek yanıt vermeyi reddettikleri zaman, Rab de yetkisi hakkında onlarla konuşmayı reddetti. Habercisinin kimliğini kabul etme konusunda isteksiz oldukları sürece, ondan daha yüksek konumda olan Kral’ın kimliğini hiç kabul etmeyeceklerdi.

E. Bağ Kiracıları Benzetmesi (12:1-12)

12:1   Rab İsa, onların sorusuna yanıt vermeyi reddetmiş olmakla birlikte, Yahudi yetkililerle uğraşmayı bitirmemişti. Tanrı’nın Oğlu’nu reddettikleri için onları iğneli sözlerle suçlayan benzetmeler anlattı. Bağ diken adam Tanrı’ydı. Bağ, İsraillilerin o zaman oturduğu ayrıcalıklı yerdi. Çit, İsraillileri diğer ulus-lardan ayıran ve onları ayrı bir halk olarak Rab için koruyan Musa’nın Yasa-sıydı. Bağcılar, Ferisiler, din bilginleri ve ihtiyarlar gibi dinî liderlerdi.

12:2-5   Tanrı İsrail halkından, arkadaşlık, kutsallık ve sevgi arayarak tekrar tekrar hizmetçilerini ve peygamberlerini gönderdi. Ama halk peygamberlere eziyet etti, hatta bazılarını da öldürdü.

12:6-8   Sonunda Tanrı sevgili Oğlu’nu gönderdi. O’nu muhakkak sayacaklardı. Ama saymadılar. O’na tuzak kurdular ve sonunda da öldürdüler. Böylece, Rab kendi ölümünü önceden bildirdi ve katillerini açığa çıkardı.

12:9   Tanrı bu kötü adamlarla ne yapacaktı? Onları yok edip ayrıcalıklı yerlerini başkalarına verecekti. Buradaki başkaları diğer uluslara ya da son günlerde tövbe etmiş İsraillilere işaret edebilir.

12:10-11   Bütün bunlar Eski Antlaşma’daki peygamberliklerin yerine gelmesiydi. Örneğin, Mezmur 118:22-23’üncü ayetlerde Mesih’in Yahudi liderler tarafından yapı planlarında reddedileceği önceden bildirilmişti. Bu Taş için hiç yerleri yoktu. Ama ölümünden sonra Tanrı tarafından ölümden diriltilecek ve üstünlük verilecekti. Tanrı’nın planında köşenin baş taşı yapılacaktı.

12:12   Yahudi liderler benzetmedeki amacı anladılar. 118’inci Mezmur’un Mesih’ten söz ettiğine inanıyorlardı. Şimdi Rab İsa’nın onu kendisine uyarladığını duydular. O’nu tutuklamak istediler, ama O’nun zamanı daha gelmemişti. Halk, İsa’nın yanında yer alabilirdi. Bunun için dinî liderler O’nu şimdilik bırakıp gittiler.

F. Sezar’ın Hakkı Sezar’a ve Tanrı’nın Hakkı Tanrı’ya (12:13-17)

12’inci bölüm Ferisiler, Hirodes yanlıları ve Sadukiler tarafından Rab’be
yapılan saldırıları içerir. Bu bir sorular bölümüdür (9, 10, 14, 15, 16, 23, 24, 26, 28, 35, 37’nci ayetlere bakın).

12:13-14   Ezeli düşman olan Ferisilerle Hirodes yanlılarını bir araya getiren sebep Kurtarıcı’ya olan ortak düşmanlıklarıydı. O’na karşı kullanabilecekleri bir şeyi O’na söyletmek için çok uğraştılar. Bu nedenle O’na, Roma hükümetine vergi ödemenin Yasa’ya uygun olup olmadığını sordular.

Hiçbir Yahudi diğer ulusların yönetimi altında yaşamaktan hoşnut değildi. Ferisiler bundan son derece nefret ederken, Hirodes yanlıları daha hoşgörülü bir görüşü benimsemişlerdi. İsa açıkça Sezar’a vergi vermeyi onaylasaydı, Yahudilerin pek çoğunu kendisinden soğutacaktı. Sezar’a karşı konuşsaydı, bir hain olarak tutuklanması ve yargılanması için O’nu Romalı yetkililere yakalattıracaklardı.

12:15-16   İsa birine bir dinar getirmesini söyledi (Kendisinde bir dinar ol-madığı görülüyor). Paranın üstünde, Yahudilere işgal edilmiş olduklarını anım-satan Tiberyus Sezar’ın resmi vardı. Neden bu durumdaydılar? Sadakatsizlikle-rinden ve günahlarından dolayı bu duruma düşmüşlerdi.

12:17 İsa onlara, “Sezar’ın hakkını Sezar’a, Tanrı’nın hakkını da Tan-rı’ya verin” dedi. Başarısız kaldıkları nokta birincisinden çok ikincisindeydi. İsteksiz olmakla birlikte Romalılara vergilerini ödemişlerdi, ama Tanrı’nın ya-şamlarındaki isteklerini önemsememişlerdi. Paranın üstünde Sezar’ın resmi var-dı ve bu nedenle de Sezar’a aitti. İnsanda ise Tanrı’nın benzeyişi vardır. Tanrı insanı kendi benzerliğinde yarattı (Tek.1:26-27) ve bu nedenle de Tanrı’ya aittir.

İmanlı kişi kendisini yönetenlere itaat etmeli ve onu desteklemelidir. Ne yöneticilerinden kötü bir şekilde söz etmeli ne de hükümeti devirmeye çalışmalıdır. Vergisini ödemeli ve yetkili durumda olanlar için dua etmelidir. Daha büyük bir sadakatle bağlı olduğu Mesih’e karşı bir şey yapması istenirse, bunu reddetmeli ve cezasına dayanmalıdır. Tanrı’nın istekleri her zaman ön planda tutulmalıdır. Bu istekleri yaparken imanlı, dünyanın önünde daima iyi bir tanıklık sürdürmelidir.

G. Sadukiler ve Diriliş Bilmeceleri (12:18-27)

12:18   Sadukiler, zamanın liberalleri ya da usçularıydı. Bedensel diriliş düşüncesiyle alay ediyorlardı. Bunun için bu düşünceyi gülünç kılmaya çalışarak akıl almaz bir hikayeyle Rab’be geldiler.

12:19   İsa’ya, Musa’nın Yasasının İsrail’deki dul kadınlar için özel bir durum içerdiğini anımsattılar. Ailenin adını sürdürmek ve mal varlığını devam ettirmek için, Kutsal Yasa bir adamın çocuksuz olarak öldüğü durumda, kardeşinin onun dul karısıyla evlenmesini şart koşardı (Tes.25:5-10).

12:20-23   İşte burada bir kadının ardı ardına yedi kardeşle evlendiğini içeren acayip bir durum vardı. Kadın hepsinden sonra öldü diyerek can alıcı sorularını sormaya hazırlandılar! “Diriliş günü kimin karısı olacak?”

12:24   Akıllı olduklarını sandılar, ama Kurtarıcı onlara hem dirilişi öğreten Kutsal Yazılar, hem de ölüyü dirilten Tanrı’nın gücü konusunda çok cahil olduklarını anlattı.

12:25   Önce evlilik ilişkilerinin cennette devam etmediğini bilmeleri gerekir… İmanlılar cennette birbirlerini tanıyacak, kadın ve erkek olarak özelliklerini kaybetmeyecekler, ama ne evlenecekler ne de evlendirilecekler. Bu bakımdan göklerdeki meleklere benzeyecekler.

12:26-27   Sonra Rabbimiz Eski Antlaşma’daki kitaplardan en çok Musa-nınkilere değer vermiş olan Sadukileri, Musa’nın alevlenen çalı olayına geri götürdü (Çık.3:6). Orada Tanrı kendisinden İbrahim’in Tanrısı, İshak’ın Tan-rısı ve Yakup’un Tanrısı olarak söz etti. Kurtarıcı bunu, Tanrı’nın ölülerin de-ğil, yaşayanların Tanrısı olduğunu göstermek için kullandı.

Ama nasıl olur? Tanrı Musa’ya göründüğünde, İbrahim, İshak ve Yakup ölü değil miydi? Evet, bedenleri Hebron’daki Makpela tarlasının mağarasında gömülüdür. O zaman Tanrı nasıl yaşayanların Tanrısıdır?

Açıklaması şöyle görünüyor:

1. Tanrı, diyar ve Mesih konusunda bu atalara söz vermişti.

2. Bu vaatler onların yaşadıkları dönemde gerçekleşmedi.

3. Tanrı yanan çalıda, Musa’ya konuştuğu zaman, bu kişilerin bedenleri mezar-daydı.

4. Yine de Tanrı, kendisinden yaşayanların Tanrısı olarak söz etti.

5. İbrahim’e, İshak’a ve Yakup’a verdiği sözleri yerine getirmelidir.

6. Bu nedenle, Tanrı’nın karakterinden bildiğimize göre diriliş tam bir gereksinimdir.

Bunun için Rab Sadukilerden ayrılırken şöyle demiştir: “Siz büyük bir yanılgı içindesiniz”.

Ğ. En Büyük Buyruk (12:28-34)

12:28   İsa’nın, kendisini eleştirenlerin sorularını ustaca yanıtlamasından etkilenen bir din bilgini O’na tüm buyrukların en önemlisinin hangisi olduğunu sordu. Bu dürüst bir soruydu ve bir bakıma yaşamın en temel sorusudur. Gerçekten insanın varlığının esas amacının az ve öz ifadesini istiyordu.

12:29   İsa, Yahudi amentüsü olan Şema’dan (Tesniye 6:4) alıntı yaparak başladı: “Dinle, ey İsrail! Tanrımız olan Rab tek Rab’dir.”

12:30   Sonra da insanın Tanrı’ya olan sorumluluğunu özetledi: O’nu bütün yüreğinle, bütün canınla, bütün aklınla ve bütün gücünle sev. Tanrı, insanın yaşamında en üstün yeri almalıdır. Tanrı’ya olan sevgiyle hiçbir sevginin rekabet etmesine izin verilemez.

12:31   On Emrin diğer yarısı da bize komşumuzu kendimiz gibi sevmemizi öğretir. Tanrı’yı kendimizden daha çok ve komşumuzu da kendimiz gibi sev-meliyiz. Bunun için gerçekten değeri olan yaşam, önce Tanrı’yla sonra da baş-kalarıyla ilgilidir. Maddesel şeylerden bahsedilmiyor.

12:32-33   Din bilgini, övülmeye değer bir açıklıkla Tanrı’yı ve komşuyu sevmenin geleneklerden çok daha önemli olduğunu ifade ederek aynı fikirde olduğunu gösterdi. Kişilerin geleneklerini yerine getirip içten gelen kutsallık olmaksızın dindarlık gösterisinde bulunabileceklerini anladı. Tanrı’nın insanın dışıyla olduğu gibi içiyle de ilgilendiğini kabul etti.

12:34  İsa bu fevkalade gözlemi duyunca, din bilginine Tanrı’nın Egemen-liğinden uzak olmadığını söyledi. Egemenliğin gerçek kulları Tanrı’yı, arka-daşlarını ve kendilerini göstermelik dindarlıkla aldatmaya çalışmazlar. Tanrı’nın yüreğe baktığını anlayarak günahtan temizlenmek ve O’nu memnun edecek şekilde yaşayabilmek için güç almaya O’na giderler. Bundan sonra hiç kimse Rab İsa’yı, O’na üstü kapalı sorular sorarak tuzağa düşürmeye cesaret edemedi.

H. Davut’un Oğlu Davut’un Rabbidir (12:35-37)

Din bilginleri Mesih’in doğrudan Davut’un soyundan olacağını düşünmüşlerdi. Bu, gerçek olmasına rağmen, gerçeğin tümü değildi. Bu nedenle, Rab İsa tapınağın bahçesinde etrafında toplanmış olanlara şu soruyu sordu. Davut, Mezmur 110:1’de gelecek Mesih’ten Rabbi olarak söz etti. Bu nasıl olabilirdi? Mesih aynı zamanda nasıl hem Davut’un Oğlu, hem de Davut’un Rabbi olabilirdi? Bize göre bunun yanıtı açıktır. Mesih hem İnsan, hem de Tanrı olacaktı. Davut’un Oğlu olarak insan olacaktı. Davut’un Rabbi olarak da Tanrı olacaktı.

Oradaki Büyük kalabalık O’nu sevinçle dinliyordu. Öyle görünüyor ki, gerçeği tam olarak anlayamasalar bile kabul etmeye istekliydiler. Ferisiler ve din bilginlerinden hiç söz edilmiyor. Sessiz kalmaları bir kötülük tasarladıklarını işaret ediyor olabilir.

I. Din Bilginlerine Karşı Uyarı (12:38-40)

12:38-39   Din bilginlerinin yalnızca görünüşleri dindardı. Uzun kaftanlar içinde gösteriş yapmayı seviyorlardı. Bu onları halktan ayırıyordu ve onlara dindar bir görünüm veriyordu. Meydanlarda yüksek unvanlarla selamlanmaktan hoşlanıyorlardı. Bu onların egolarını besliyordu! Fiziksel konumun Tanrı’ya bağlılıkla bir ilişkisi varmış gibi havralarda seçkin yerleri arıyorlardı. Yalnızca dinî önem değil, sosyal seçkinlik de istiyorlardı. Şölenlerde baş köşelere kurulmak istiyorlardı.

12:40   İç dünyaları açgözlü ve ikiyüzlüydü. Bağış parasının Rab için olduğunu bahane ederek kendilerini zenginleştirmek için dulların malını ve geçim kaynaklarını çalıyorlardı! Yalnızca kafa şişiren sözlerden oluşan uzun duaları ezberden okuyorlardı. Kısacası özel olmayı (uzun kaftanlar); popüler olmayı (selamlanmayı); şöhreti (seçkin yerleri); önceliği (baş köşeleri); malı mülkü (dulların evlerini); dindarlık taslamayı (uzun duaları) seviyorlardı.

İ. Dul Kadının İki Bakır Parası (12:41-42)

Bu dul kadının bağlılığı din bilginlerinin hırsını gösteren canlı bir tezattır. Onlar dul kadınların evlerini hırsla yerken, o elinde bulunanın tümünü Rab’be verdi. Bu olay yine Rab’bin her şeyi bildiğini gösteriyor. Zenginlerin tapınak-taki bağış kutusuna büyük paralar atmalarını seyrederken, verdiklerinin bir öz-veriyi temsil etmediğini biliyordu. Onlar zenginliklerinden artanı attılar. Dul kadının verdiği iki bakır paranın onun geçinmek için elinde bulunanın tümü olduğunu bildiğinden, onun herkesten daha çok verdiğini söyledi. Parasal de-ğer açısından çok az verdi. Ama Rab verme eylemini servetimizle ve geriye ne kadar bıraktığımızla ölçüyor. Bu, az miktarda maddî varlığı olduğu halde elinde olanı O’na vermek üzere büyük isteği olanlar için büyük bir teşviktir.

Dul kadının sergilediği örneği izlemeden onun davranışını onaylayabilmemiz ve Kurtarıcı’nın kararıyla hemfikir olabilmemiz şaşırtıcıdır! İnandığımızı söylediğimize gerçekten inansaydık, biz de tam olarak onun yaptığını yapardık. Kadının armağanı, her şeyin Rab’be ait olduğunu, O’nun her şeye layık olduğunu, her şeye sahip olması gerektiği inancını ifade ediyordu. Bugün pek çok imanlı bu kadını, geleceği göz önüne almadığı için eleştirir. Bu bir tedbir ve sağduyu eksikliğini mi gösteriyordu? Bunun için insanlar tartışıp durur. Ama bu iman yaşamıdır: Şimdi her şeyimizi Tanrı’ya adayıp gelecek için de O’na güvenmeliyiz. Rab, önce Tanrı’nın Egemenliğinin ve O’ndaki doğruluğun ardından gidenlere tüm bunların verileceğine dair söz vermedi mi? (Mat.6:33)

Radikal mi? Devrimci mi? Mesih’in öğretişlerinin radikal ve devrimci olduğunu anlamazsak, O’nun hizmetinin önemini de kaçırmış oluruz.

VI. HİZMETKAR’IN ZEYTİN DAĞINDAKİ KONUŞMASI (Bölüm 13)

A. İsa Tapınağın Yıkılacağını Önceden Bildiriyor (13:1-2)

13:1   Rab ölümünden önce son defa tapınaktan çıkarken, öğrencilerinden biri O’nun ilgisini tapınağın görkem ve mimarisine çekmeye çalıştı. Öğrenciler büyük taşları içeren mimari başarılarla meşguldüler.

13:2  Kurtarıcı, bunların yakında yıkılacağını belirtti. Roma ordusu M.S. 70’de Kudüs’ü işgal ettiğinde, taş üstünde kalmayacaktı. Geçici eserlerle bu kadar çok meşgul olmanın anlamı neydi?

B. Üzüntülerin Başlangıcı (13:3-8)

Rab, Zeytin dağındaki konuşmasında öğrencilerin dikkatini daha önemli olaylara çekti. Peygamberliklerin bazıları M.S. 70’deki Kudüs’ün yıkılışını resmediyor gibi görünüyor; çoğunun o tarihin ötesindeki büyük sıkıntı zamanına ve Mesih’in güçlü ve görkemli Geri Dönüşüne işaret ettiği bellidir. Konuşmanın her dönemdeki imanlılara hitap ettiği parolalar şunlardır: (1) Dikkat edin (5, 9, 23, 33’üncü ayetler); (2) Korkmayın (ayet 7), (3) Dayanın (ayet 13), (4) Dua edin (ayet 18, 33); (5) Uyanık kalın (ayet 33, 35, 37).

13:3-4   Konuşma Petrus, Yakup, Yuhanna ve Andreya’nın özel olarak sordukları bir soruyla başladı. Tapınak ne zaman yıkılacaktı ve peygamberlik edilen olayın öncesindeki belirti ne olacaktı? Rab’bin yanıtı İkinci Gelişinden önce olacak Büyük Sıkıntı sırasında daha sonraki tapınağın yıkılışını da içerdi.

13:5-6   İlkin, hiç kimsenin onları Mesih olduklarını söyleyerek saptırmaması için dikkatli olmaları gerekiyordu. Birçok tarikatın, kendi “Mesih-karşıt”larıyla ortaya çıkmasından görüldüğü gibi birçok sahte Mesih ortaya çıkacaktı.

13:7-8   İkincisi, savaşları ve savaş haberlerini sonun belirtisi olarak yorumlamamalıydılar. Aradan geçen zaman boyunca uluslararası tartışmalar olacaktı. Buna ek olarak doğal afetler olacaktı: Depremler, kıtlıklar ve sıkıntılar. Bunlar doğum sancılarının başlangıcından önce ortaya çıkan kasılmalardı.

C. Öğrencilerin Zulüm Görmesi (13:9-13)

13:9   Üçüncü olarak Rab, Kendisi hakkında tanıklıkta bulunmaktan çekinmeyenlerin zor dönemlerden geçeceklerini önceden bildirdi. Dinî ve sivil mahkemelere verileceklerdi.

Bu bölüm, her dönemdeki Mesih İnancına olan tanıklığa uygun olmasına rağmen Mesih’in egemenlik sürmek için gelmesinden önce yeryüzündeki bütün uluslara Egemenliğin Müjdesini taşıyacak olan 144.000 Yahudi imanlının hizmetine ilişkin özel bir göndermede bulunuyor gibi görünüyor.

13:10   10’uncu ayet, Mesih imanlılarının göğe alınışından önce Müjde’nin tüm uluslara duyurulması gerektiğini öğretmek için kullanılmamalıdır. Evrensel olarak duyurulmalıdır ve belki de duyurulacaktır. Ama mutlaka duyurulması gerekir demek, Kutsal Kitap’ta ifade edilmeyen bir şeyi iddia etmek olur. Mesih’in Gelişinden önce, O’nun kutsalları için hiçbir peygamberliğin ger-çekleştirilmesine gerek yoktur; O her an gelebilir!

13:11   Rab, O’nun uğruna işkence gören imanlıların mahkemelerde kendilerini savunurken tanrısal bir yardım alacaklarına dair söz verdi. Savunmalarını önceden hazırlamalarına gerek yoktu; belki de zaman olmayacaktı. Kutsal Ruh onlar aracılığıyla konuşacaktı. Bu söz, bugün vaaz ya da Müjde bildirisini hazırlamamak için bahane olarak kullanılmamalıdır, ama zor zamanlarda doğaüstü yardımın garantisidir. Vaizler için değil, şehitler için bir vaattir!

13:12-13   Sıkıntı günlerinin bir diğer özelliği de Kurtarıcı’ya sadık olanların yaygın bir şekilde ele verilmesi olacaktır. Aile üyeleri, imanlılara karşı ispiyoncu olarak çalışacaklar. Büyük bir Mesih-karşıtı düşünce dalgası dünyaya yayılacak. Rab İsa’ya sadık kalmak cesaret gerektirecek, ama sonuna kadar dayanan kurtulacaktır. Bu sözler, dayandıkları için sonsuz kurtuluşu alacakları anlamına gelmez; gelseydi bu sahte bir müjde olurdu. Büyük Sıkıntı zamanında sadık imanlıların fiziksel ölümden kurtulacağı anlamına da gelmez, çünkü başka bir yerde birçoğunun tanıklığını kanlarıyla mühürleyeceklerini okuyoruz. Sona kadar dayanmanın gerçeği kanıtlayacağı anlamına gelmesi olasıdır, yani gerçekten kurtulanları tanımlayacaktır.

Ç. Büyük Sıkıntı (13:14-23)

13:14-18   14. ayet, “Sıkıntı Zamanı”nın ortasını, “Büyük Sıkıntı”nın başlangıcını belirtir. Bunu, bu metni Daniel 9:27’yle karşılaştırarak anlıyoruz. O zaman büyük ve nefret uyandıran bir put Kudüs’teki tapınağa konulacaktır. İnsanlar ona tapmaya zorlanacaklar ya da öldürülecekler. Gerçek imanlılar tabii ki, bunu reddedecekler.

Bu putperestlik görüntüsünün kurulması büyük eziyetin başlangıcını belirtecektir. Kutsal Kitap’a inananlar ve okuyanlar Yahudiye’den kaçma zamanının geldiğini bilecekler. Kişisel eşyaları toplamak için zaman olmayacak. Gebe ve çocuk emziren kadınlar çok zor bir durumda kalacaklar. Eğer bu olay kışa rastlarsa buna daha çok tehlike eklenecektir.

13:19   Öyle bir sıkıntı zamanı olacak ki, ne geçmişte böylesi olmuştur ne de gelecekte olacaktır. Bu Büyük Sıkıntıdır. Rab İsa burada her çağdaki imanlıların karşılaştığı genel sıkıntılar hakkında konuşmuyor. Bu yoğunluğu açısından tek olan sıkıntı dönemidir.

Sıkıntının öncelikle Yahudi ulusundan kaynaklandığına dikkat edin. Tapınak (ayet 14 ve Mat.24:15) ve Yahudiye’yle (ayet 14) ilgili ayetler bunu gösteriyor. Yakup’un sıkıntı zamanıdır (Yer.30:7). Burada sözü edilen kilise değildir. Kilise, Rab’bin Günü başlamadan önce göğe alınmış olacak (1Se 4:13-18; 5:1-3).

13:20   O günlerde Tanrı’nın öfke kasesi dünyanın üzerine dökülecek. Felaket, karışıklık ve kan dökme zamanı olacak. Aslında kıyım öylesine büyük olacak ki, Tanrı gündüzü doğaüstü bir şekilde kısaltacak; aksi halde hiç kimse kurtulamazdı.

13:21-22   Büyük Sıkıntı’da yine sahte mesihlerin ortaya çıkışı görülecek, İnsanlar o kadar çaresiz kalacaklar ki, onlara güvenlik sözü veren her kişiye gidecekler. Ama imanlılar Mesih’in sessizce ve habersizce görünmeyeceğini bilecekler. Bu sahte mesihler doğaüstü harikalar yaratsalar bile (ki yapacaklar), se-çilmiş olanları saptıramayacaklar. Bu mucizelerin şeytanca esinlenmiş olduğu-nu anlayacaklar.

Mucizeler her zaman tanrısal kaynaklı değildir. Bilinen doğa kanunlarından ayrılan insanüstülüğü temsil ederler ama Şeytan’ın, meleklerin ya da cinlerin iş-lerini de temsil edebilirler. Yasa Tanımaz Adama mucizeler yapması için şeyta-nî güç verilecek (2Se.2:9).

13:23   Bu nedenle imanlıların dikkatli olmaları ve önceden uyarılmaları gerekir.

D. Mesih’in İkinci Gelişi (13:24-27)

13:24-25   O sıkıntıdan sonra gökte ürkütücü karışıklıklar olacak, karanlık yeryüzünü gece ve gündüz kaplayacak. Yıldızlar gökten düşecek ve göksel güçler (yıldızları yörüngede tutan güçler) sarsılacak.

13:26-27   O zaman dünya, İnsanoğlu’nun mütevazı Nasıralı olarak değil, görkemli Fatih olarak yeryüzüne geri gelişini görecek. Bulutlar içinde sayısız meleklerle yüceltmiş kutsalların eşliğinde gelecek. Büyük güç ve parlaklıkla dolu bir görünüm olacak. Meleklerini, kendi seçtiklerini, yani O’nu Büyük Sıkıntı döneminde Rab ve Kurtarıcı olarak kabul edenlerin hepsini bir araya toplamaları için gönderecek. Yeryüzünün bir ucundan diğer ucuna kadar –Çin’den Kolombiya’ya kadar– O’nun yeryüzündeki bin yıllık egemenliğinin iyiliklerinden tad almak için gelecekler. Ne var ki, aynı zamanda düşmanları da yok edilecekler.

E. İncir Ağacı Benzetmesi (13:28-31)

13:28   İncir ağacı İsrail ulusunun simgesidir. İsa, burada İkinci Gelişinden önce incir ağacının yapraklarını süreceğini öğretti. 1948’de bağımsız İsrail devleti kuruldu. Bugün bu ulus büyük olmadığı halde, dünya olaylarını önemli oranda etkilemektedir. İsrail için “yapraklarını sürüyor” denebilir. Henüz hiç meyve yok; aslında Mesih’in, kendisini kabul edecek halka geri dönüşüne kadar da hiç meyve olmayacaktır.

13:29   İsrail ulusunun oluşumu ve büyümesi bize Kral’ın[21]
yakın, kapıda olduğunu anlatır. Egemenlik sürmek için gelişi yakınsa İmanlılar Topluluğu için gelişi daha da yakındır!

13:30   30. ayet sık sık bu bölümde peygamberlik edilen her şeyin Mesih’in günündeki insanlar yaşarken tamamlanacağı anlamına geldiği şeklinde anlaşılır. Ama bu anlama gelemez, çünkü birçok olay, özellikle ayet 24-27’deki, o zaman olmadı. Bazıları da bunu, incir ağacının yapraklarını sürdüğü zaman yaşayan kuşağın, yani 1948’de kurulan İsrail ulusunun, İkinci Gelişi görecek kuşak olacağı anlamında anlarlar. Biz üçüncü bir görüşü tercih ediyoruz. Bu kuşak “bu soy” anlamına gelebilir. Bunun “İnançsızlık ve Mesih’i reddetmeyle tanımlanan bu Yahudi Soyu” anlamına geldiğine inanıyoruz. Tarihin tanıklığını yaptığı “bu kuşak” yok olmadı. Tüm bir ulus ve farklı bir halk olarak, sağ kalmakla yetinmeyip Rab İsa’ya karşı derin düşmanlıklarını da devam ettirdiler. İsa, bu ulusun ve ulusal özelliğinin İkinci Gelişine kadar devam edeceğini önceden bildirdi.

13:31   Rabbimiz her bir sözünün kesinliğini vurguladı. Atmosferden oluşan gök ve yıldızların olduğu gök ortadan kalkacak. Yer yok edilecek. Ama O’nun sözleri asla ortadan kalkmayacaktır.

F. Bilinmeyen Gün ve Saat (13:32-37)

13:32   İsa, “O Günü ve o saati, ne gökteki melekler, ne de Oğul bilir; Baba’dan başka kimse bilmez” dedi. Bu ayetin, müjdenin düşmanları tarafından, İsa’nın bizim gibi sınırlı bilgisiyle yalnızca insan olduğunu kanıtlamak için kullanılmakta olduğu iyi bilinir. İçten ama yanlış yönlendirilmiş imanlılar tarafından da İsa’nın dünyaya insan olarak geldiğinde, tanrısal niteliklerinden ayrıldığını göstermek için kullanılmaktadır.

Bu yorumların ikisi de doğru değildir. İsa hem Tanrı, hem de İnsandı. Tan-rısallığın bütün niteliklerine ve mükemmel insanlığın bütün öğelerine sahipti. Tanrısallığının bedenle örtüldüğü doğrudur, ama yine de vardı. Tam olarak Tan-rı olmadığı bir zaman yoktu.

O zaman nasıl olur da İkinci Gelişinin zamanını bilmediği söylenebilir? Bu-nun yanıtının Yuhanna 15:15’de bulunduğuna inanıyoruz: “...Çünkü kul efen-disinin ne yaptığını bilmez...” Mükemmel bir Hizmetkar olarak Rab İsa’ya geli-şinin zamanı bildirilmedi. Tanrı olarak, tabii ki bunu biliyor. Ama Hizmetkar olarak bu, başkalarına açıklamaması amacıyla kendisine bildirilmedi.

James H. Brookes bunu şöyle açıklıyor:

Bu, Rabbimizin tanrısal bilgisinin inkârı değildir. Yalnızca insan kurtuluşu pla-nında, “Baba’nın kendi yetkisiyle belirlemiş olduğu zamanları ve tarihleri bil-mek” O’nun için olmadığı şeklindeki açıklamadır (Elç.1:7). İsa, tekrar geleceğini biliyordu ve sık sık İkinci Gelişinden söz etti, ama geri gelişinin tarihini belir-lemek Oğul olarak O’na düşmedi. Bundan dolayı bunu izleyicilerinin önünde daima beklenen ve arzulanan bir hedef olarak tutabilirdi.[22]

13:33-37   Bölüm, Rab’bin Dönüşüyle ilgili olarak uyanık olma ve dua etme öğüdüyle biter. Belirlenen tarihi bilmediğimiz gerçeği bizi uyanık tutmalıdır.

Benzer bir durum gündelik hayatta da yaygındır. Adam uzun bir yolculuğa çıkar. Evinden ayrılırken kölelerine birer görev verir ve nöbetçiye de kendisinin gelişini beklemesini söyler. İsa kendisini yolculuğa çıkan adama benzetti. Geceleyin herhangi bir saatte geri gelebilir. Gece nöbetçisi olarak hizmet eden halkı, uykuda bulunmamalıdır. Bu nedenle bu sözü bütün halkına söyledi: “Uyanık kalın!”

VII. HİZMETKAR’IN ELEMİ VE ÖLÜMÜ (Bölüm 14-15)

A. İsa’yı Öldürme Planı (14:1-2)

Tarihi önem taşıyan haftanın Çarşamba günüydü. Yedi günlük Mayasız Ek-mek bayramına öncülük eden Fısıh bayramına iki gün kalmıştı. Dinî liderler Rab İsa’yı yok etmeye kararlıydılar, ama dinî bayram sırasında yapmak istemi-yorlardı. Çünkü halkın çoğu hâlâ O’nu bir peygamber sayıyordu.

Başkâhinlerle din bilginleri O’nu bayramda öldürmemeye kararlı olmalarına rağmen, Tanrı etkili oldu ve Tanrı’nın Fısıh Kuzusu o zaman öldürüldü (bkz. Mat.26:2).

B. İsa Beytanya’da Meshediliyor (14:3-9)

Bir kuyumcunun elması, siyah kadifeye koyması gibi, Kutsal Ruh ve yazar Markos, bir kadının Rabbimize olan sevgisinin parlaklığını, dinî hiyerarşinin ve Yahuda’nın karanlık planları arasında ustaca vurguluyor.

14:3   Cüzamlı Simun, Kurtarıcının şerefine, belki de iyileştirilme olayına duyduğu minnet nedeniyle bir ziyafet verdi. İsimsiz bir kadın (Beytanyalı Mer-yem olması olası, Yuhanna 12:3) çok değerli bir yağı İsa’nın başından aşağı bolca döktü. Kadının İsa’ya olan sevgisi büyüktü.

14:4-5   Konuklardan bazıları bunun büyük bir savurganlık olduğunu düşündüler. Kadın kayıtsız ve müsrifti. Yağı niçin satıp parasını yoksullara vermemişti? (Üç yüz dinar bir yıllık ücrete eşitti). İnsanlar günümüzde de hâlâ kişinin yaşamının bir yılını Rab’be vermesinin savurganlık olduğunu düşünüyorlar. Kişinin yaşamının tamamını Rab’be vermesini kim bilir ne kadar büyük bir savurganlık olarak görüyorlardır!

14:6-8   İsa, onları bu davranışlarından dolayı azarladı. Kadın, Kurtarıcı’ya bu armağanı vermek için altın bir fırsat yakalamıştı. Yoksullar için bu kadar çok endişe ediyorlarsa, onlara daima yardım edebilirlerdi; çünkü yoksullar her za-man aralarında olacaktır. Ama Rab yakında ölüp gömülecektir. Bu kadın vakti varken Kurtarıcı’ya olan sevgisini göstermek istedi. Rab’bin bedenine öldükten sonra bakamayabilirdi, bunun için İsa henüz hayattayken sevgisini göstermeliydi.

14:9   O yağın kokusu bizim kuşağımıza kadar geliyor. İsa onun evrensel olarak anılacağını söyledi. Bu kadın bugüne kadar Müjde kayıtları aracılığıyla anılmıştır.

C. Yahuda İskariyot’un İhaneti (14:10-11)

Kadın Kurtarıcı’ya çok değer verdi. Yahuda ise tam tersine O’na çok az değer verdi. Yahuda, Rab İsa’yla en azından bir yıl yaşamış olmasına ve O’ndan yalnızca iyilik görmüş olmasına rağmen, şimdi başkâhinlere Tanrı’nın Oğlu’nu onların eline verme garantisiyle kirlendi. Onlar da teklifi memnuniyetle kabul edip ona ihaneti karşılığında ödeme yapmayı teklif ettiler. Şimdi yapılması gereken tek şey ayrıntılarda anlaşmaktı.

Ç. Fısıh Bayramına Hazırlık (14:12-16)

Kronolojinin tam anlamıyla kesin olmamasına karşın, şimdi Fısıh Haftasının Perşembe gününe gelmiş olmamız olasıdır. Öğrenciler bunun, şimdiye kadar olmuş olan bütün Fısıh bayramlarının gerçekleşmesi ve zirvesi olacağını pek anlamadılar. Rab’be Fısıh yemeğinin nerede hazırlanmasını istediğini sordular. O da onları su testisi taşıyan bir adamı –genellikle su testisini kadınlar ta-şıdığından bu çok nadir bir şeydi– aramalarıyla ilgili bilgiyi vererek Kudüs’e gönderdi. Bu adam onları doğru eve götürecekti. Sonra da evin sahibine Öğretmenin, öğrencileriyle birlikte Fısıh yemeğini yiyeceği odayı onlara göstermesini söyleyeceklerdi.

Rab’bin bu şekilde seçmesini ve buyurmasını görmek harika bir şey. İnsanların ve malın mülkün Mutlak Yöneticisi olarak hareket ediyor. Kendilerini ve mallarını O’nun hizmetine adayan hazır yürekleri görmek de gerçekten teşvik edici. Yaşamımızın her odasına her an girebilecek olması bizim için ne kadar muhteşem bir olaydır!

D. İsa Ele Verilişini Önceden Bildiriyor (14:17-21)

Aynı günün akşamı onikilerle birlikte, hazırlanmış olan üst kattaki odaya geldi. Sofraya oturmuş yemek yerlerken İsa, öğrencilerden birinin O’nu ele vereceğini bildirdi. Hepsi doğalarındaki kötü eğilimleri kabul etti. Her biri suçlunun kendisi olup olmadığını sordu. İsa o zaman hainin kendisiyle birlikte ekmeğini sahana batıran, yani bir parça ekmek verdiği kişi olduğunu açıkladı. Daha önce yazılmış olduğu için İnsanoğlu’nun ölüme doğru gittiğini, ama O’nu ele veren kişinin sonunun daha kötü olacağını söyledi. Aslında hiç doğmamış olsaydı daha iyi olurdu...

E. Rab’bin İlk Sofrası (14:22-26)

14:22-25   Yahuda lokmayı aldıktan sonra geceleyin dışarı çıktı (Yu.13:30). İsa o zaman Rab’bin Sofrası olarak bildiğimiz olayı hazırladı. Bu olayın anlamı üç sözcükle güzel bir şekilde ifade edilir: (1) Aldı-İnsanlığı üzerine aldı; (2) Böldü-Çarmıhta bölünmek üzereydi; (3) Verdi-Kendisini bizim için verdi.

Ekmek, verdiği bedenini, kâse de dökülen kanını simgeledi. Kanıyla Yeni Antlaşma’yı onayladı. O’nun için yeryüzüne tekrar gelip Egemenliğini kuruncaya kadar bir daha bayram sevinci olmayacaktı.

14:26   O anda bir ilahi söylediler, Mezmur 113 ile 118 arasındaki bir kısım olsa gerek. Sonra da Kudüs’ten çıkıp Kidron’un karşısındaki Zeytin dağına doğru gittiler.

F. Petrus’un Kendine Güveni (14:27-31)

14:27-28   Kurtarıcı yolda öğrencilerini, hepsinin ilerleyen saatlerde O’nun izleyicileri olarak bilinmekten korkacaklarına ve utanacaklarına dair uyardı. Zekarya’nın daha önceden söylemiş olduğu gibi olacaktı; Çoban vurulacaktı ve koyunları da darmadağın olacaktı (Zek.13:7). Ama onlara sahip çıkacağı konusunda güven verdi; ölümden dirildikten sonra onları Celile’de bekleyecekti.

14:29-30   Petrus, Rab’bi inkâr etme düşüncesine öfkelendi. Başkaları yapabilirdi, ama o asla! İsa “Asla”yı “Yakında” şeklinde düzeltti. Horoz iki kez ötmeden Petrus Kurtarıcı’yı üç kez inkâr etmiş olacaktı.

14:31   Petrus “Bu inanılmaz bir şey, ölmem bile gerekse, Seni inkâr etmem!” diye bağırdı. Bu şekilde övünen yalnızca Petrus değildi. Hepsi de kendilerine güvenerek aynı aceleci iddiada bulundular. Bizim de yüreklerimizin korkaklığını ve zayıflığını öğrenmemiz gerekir.

G. Getsemani Bahçesindeki Sıkıntı (14:32-42)

14:32   Karanlık çökmüştü. Cuma sabahına doğru yol olan perşembe gecesiydi. Getsemani denilen yere geldikleri zaman, Rab İsa öğrencilerden sekizini girişe yakın bir yerde bıraktı.

14:33-34  Petrus’u, Yakup’u ve Yuhanna’yı yanına alıp bahçenin içine götürdü. Orada kutsal canının bizim için günah sunusu olacağını önceden bile-rek çok yoğun bir sıkıntı duymaya başladı. Bizim için günah yapılmanın, Gü-nahsız olan için ne demek olduğunu kavrayabilmemiz olanaksızdır. Uyumadan orada kalmalarını söyleyerek üç öğrencisini orada bıraktı. Bahçenin içine doğ-ru tek başına ilerledi. Bunun gibi, bizim günahlarımıza karşın Tanrı’nın müthiş yargısını taşıyarak tek başına çarmıha gidecekti.

14:35   Şaşkınlıkla Rab’bin yere kapanıp Tanrı’ya dua ettiğini görüyoruz. Çarmıha gitmekten alıkonulmasını mı istiyordu? Hiç de değil; dünyaya gel-mesinin amacı buydu. Önce, mümkünse o saati yaşamayayım diye dua etti. O’nun ölmesi, gömülmesi ve dirilmesi dışında günahkârların kurtulabileceği başka bir yol varsa, Tanrı o yolu açıklasın diye dua etti. Gök sessizdi. Kurtula-bileceğimiz başka bir yol yoktu.

14:36   Yine de, “Abba, Baba, senin için her şey mümkün, bu kâseyi benden uzaklaştır. Ama benim değil, senin istediğin olsun” diye dua etti. Tanrı’ya O’nun için her şeyin mümkün olduğu sevgili Baba’sı olarak hitap ettiğine dikkat edin. Buradaki konu fiziksel olasılıktan çok ahlaki olasılıktı. Her şeye gücü yeten Baba, günahkârları kurtarabileceği adil olan başka bir yol bulabilir miydi? Sessiz kalan gök başka bir yolun olmadığını belirtti. Günahkârların günahtan özgür kılınabilmesi için Tanrı’nın Kutsal Oğlu kanını dökmeliydi!

14:37-40   Üç öğrencinin yanına döndüğünde onları uyumuş buldu; bu düş-müş olan insan doğasının acıklı bir açıklamasıdır. İsa, Petrus’u o önemli saatte uyumaması için uyardı. Yalnızca kısa bir süre önce, Petrus azmiyle övünmüştü. Oysa şimdi uyanık bile kalamadı. Bir saat dua edemeyen kişinin, aşırı baskı-ların olduğu zamanki denemelere karşı gelebilmesi pek mümkün değildir. İn-sanın ruhu ne kadar istekli olursa olsun bedeninin zayıflığını hesaba katmalıdır.

14:41-42   Öğrencilerin yanına üçüncü kez döndüğünde, onları yine uyurken buldu. O zaman, “Hâlâ uyuyor, dinleniyor musunuz? Yeter! Saat geldi. İşte İnsanoğlu günahkârların eline veriliyor” dedi. Böylece oradan ayrılmak için kalktılar. Ama uzağa gitmelerine gerek kalmadı.

Ğ. İsa’nın Ele Verilişi ve Tutuklanması (14:43-52)

14:43   Yahuda bir heyetle zaten bahçeye girmişti. İşbirlikçileri sanki tehlikeli bir suçluyu yakalayacaklarmış gibi kılıç ve sopa taşıyorlardı.

14:44-45   Ele veren Yahuda’nın daha önceden hazırladığı bir işareti vardı. Tutuklamaları gereken Kişi’yi öpecekti. Bunun için uzun adımlarla İsa’ya doğru yaklaştı, Rabbi diyerek O’nu öptü (Özgün anlamı tekrarlanan öpücükleri belirtir). Yahuda niçin İsa’yı ele verdi? İsa hükümetin dizginlerini yaka-lamadığı için hayal kırıklığına mı uğratmıştı? Egemenlikte önemli bir yere sahip olma umudu mu kırılmıştı? Açgözlülüğe mi yenilmişti? Bütün bunlar yaptığı rezil işe katkıda bulunmuş olabilir.

14:46-50   Hainin silahlı adamları Rab’bi tutukladılar. Petrus çabucak kılıcını çekti ve başkâhinin kölesinin kulağını uçurdu. Bu doğal bir tepkiydi, ama ruhsal değildi. Petrus ruhsal savaşta kazanmak için bedensel silahlar kullanıyordu. Luka 22:51 ve Yuhanna 18:11’de okuduğumuz gibi Rab Petrus’u azarladı ve kölenin kulağını iyileştirdi. İsa sonra O’nu tutuklayanlara kendisini zorla götürmelerinin ne kadar yersiz olduğunu anımsattı! Her gün tapınakta yanıbaşlarında ders veriyordu. Niçin o zaman O’nu tutuklamamışlardı? Bu-nun yanıtını biliyordu. O’nun ele verileceğini (Mez.41:9), tutuklanacağını (Yşa. 53:7), itilip kakılacağını (Mez.22:12), ve terk edileceğini (Zek.13:7) önceden bildiren Kutsal Yazıların yerine gelmesi gerekiyordu.

14:51-52   Bu olayı kaydeden yalnızca Markos’tur. Silahlı adamların elinde giysisini bırakarak çılgın bir şekilde kaçan genç adamın Markos’un kendisi ol-duğuna inanılmaktadır.

Keten bez alışılmış bir giysi değildi, ama onun çabucak bulup üstüne geçirdiği bir bez parçasıydı.

Erdman şöyle der: “Bu etkili olay herhalde İsa’nın tehlike ve acı anında nasıl tamamen terk edildiğini göstermek için eklenmiştir. Tek başına acı çekmenin ne olduğunu çok iyi biliyordu.”

H. İsa Başkâhinlerin Önünde (14:53-54)

Dinî yargının kaydı, 53’üncü ayetten 15:1’e kadar uzanır ve üç kısma ayrılır: (1) Başkâhinlerin önündeki yargılama (53-54); (2) Yüksek Kurul’un gece yarısı toplantısı (55-56); (3) Yüksek Kurul’un sabah toplantısı (15:1).

14:53  Markos’un burada Kayafa’nın önündeki yargılamayı kaydettiği genel olarak kabul edilmektedir. Hanna’nın önündeki yargılama Yuhanna 18:13, 19:24’te bulunur.

14:54   Petrus, Rab İsa’yı, emin bir mesafede kalarak, başkâhinin avlusunun içine kadar izledi. Birisi onun düşüşünün ana hatlarını şöyle çıkarmıştır:

1. İlk önce savaştı - yanlış yönlendirilmiş heves.

2. Sonra kaçtı - korkakça geri çekiliş.

3. Sonunda uzaktan izledi - geceleyin yarı gönüllü öğrencilik.

Rab’bin düşmanları olan nöbetçilerle ateşin başında oturup ısınmaya baş-ladı.

I. İsa Yüksek Kurul’un Önünde (14:55-65)

14:55-59   Tam olarak belirtilmemiş olmasına rağmen 55’inci ayet, Yüksek Kurul’un gece yarısı toplantısıyla başladığı görülüyor. 71 kişilik dinî liderler grubuna başkâhin başkanlık etti. O gece, Yüksek Kurul’u oluşturan Ferisiler, Sadukiler, din bilginleri ve ihtiyarlar hükümleri altında iş gördükleri kanunları tamamen hiçe saydıklarını gösterdiler. Geceleyin ya da herhangi bir Yahudi bayramında toplanmamaları gerekirdi. Tanıklara yalan yere yemin ettirmek için rüşvet vermemeliydiler. Bir gece geçmeden ölüm kararı yürürlüğe konmamalıydı. Tapınağın olduğu yerdeki Yontma Taş binasında toplanmadıkları sürece kararları hükümsüzdü.

Rab İsa’yı öldürme isteğinde olan dinî yetkililer kendi yasalarına karşı gelme alçaklığında tereddüt etmediler. Kararlı çabaları birtakım yalancı tanıkları or-taya çıkardı ama birbirini tutan tanıklık sağlayamadılar. Bazıları, Rab’bin söz-lerini, elle yapılmış tapınağı yıkıp, üç günde elle yapılmamış başka bir ta-pınağı kuracağına dair gözdağı vermiş gibi, yanlış aktardılar. İsa’nın ne demek istediği Yuhanna 2:19’da bulunur. Kasıtlı bir şekilde Kudüs’teki tapınakla O’nun bedeni olan tapınağı karıştırdılar.

14:60-62   Başkâhin O’na ilk soruyu sorduğunda İsa yanıt vermedi. Ama yemin altında (Mat.26:63), O’na Yüce Olan’ın Oğlu Mesih olup olmadığını sorduğunda Kurtarıcı, Levililer 5:1’e itaat ederek Ben’im cevabını verdi. Mesih olduğu konusunda herhangi bir şüpheyi ortadan kaldırmak için Rab İsa baş-kâhine İnsanoğlu’nun kudretli Olan’ın sağında oturduğunu ve göğün bulut-larıyla yeryüzüne geri geldiğini göreceğini söyledi. Bununla, başkâhinin, O’nun açıkça Tanrı olarak gösterildiğini göreceğini söylemek istedi. İlk Gelişinde tanrısallığının yüceliği insan bedeninde gizlendi. Ama güç ve görkemle geri geldiğinde örtü kaldırılacak ve herkes O’nun kim olduğunu tam olarak bilecek.

14:63-64   Başkâhin İsa’nın ne demek istediğini anladı. Bu sözde küfre karşı olan haklı öfkesinin bir işareti olarak giysilerini yırttı. Mesih’i tanımaya ve kabul etmeye en çok hazır olması gereken İsrailli, suçlamasıyla en büyük gürültüyü kopardı. Ama yalnız değildi, Yüksek Kurul’un[23]
tamamı İsa’nın küfretmiş olduğunda hemfikirdi ve O’nun ölüm cezasını hak ettiğine oybirliğiyle karar verdiler.

14:65   Bunu izleyen manzara aşırı derecede kabaydı. Yüksek Kurul’un bazı üyeleri Tanrı’nın Oğlu’na tükürmeye, gözlerini bağlayarak kendisine saldıranların adlarını söylemesi için meydan okumaya başladılar. Değerli Kurtarıcı’nın Kendisine yapılanlara katlanmak zorunda kalmış olması inanılmaz bir şeydir (bkz. İbr.12:3). Nöbetçiler de (tapınak polisleri) O’nu tokatlayarak bu kervana katıldılar.

İ. Petrus İsa’yı İnkâr Edip Hüngür Hüngür Ağlıyor (14:66-72)

14:66-68   Petrus aşağıda, binanın avlusunda bekliyordu. Başkâhinin hiz-metçi kızlarından biri geldi. Onu dikkatle süzüp Nasıralı İsa’nın öğrencilerinden biri olmakla suçladı. Zavallı öğrenci onun suçlamasını anlamıyormuş gibi göründü, sonra da horozun ötüşünü duyacağı dış kapının önüne çıktı. Dehşetli bir andı. Günah korkunç ücretini alıyordu.

14:69-70   Hizmetçi kız onu yine görünce, onu İsa’nın öğrencilerinden biri olarak işaret etti. Petrus yine soğuk bir şekilde inkâr etti ve herhalde oradakilerin onu niçin yalnız bırakmadıklarını merak ediyordu. Az sonra kalabalık Pet-rus’a, “Gerçekten onlardansın; sen de Celilelisin” dedi.

14:71-72   Petrus kendine lanet okuyup yemin ederek, O adamı tanımadığını belirtti. Bu sözcükler ağzından çıkar çıkmaz horoz öttü. Sanki doğa böylesine korkak olan bir yalanı protesto ediyordu. O anda Petrus Rab’bin önceden bildirdiğinin gerçekleşmiş olduğunu anladı. Hüngür, hüngür ağlamaya başladı. Dört Müjde’nin de Petrus’un Rab’bi inkâr ettiğini kaydetmesi önemlidir. Bizim de benliğe güvenmenin utanmayla sonuçlandığı gerçeğini anlamamız gerekir. Benliğe güvenmemeyi ve tamamen Tanrı’nın gücüne dayanmayı öğrenmeliyiz.

J. Yüksek Kurul’un Önündeki Sabah Duruşması (15:1)

Bu ayet Yüksek Kurul’un sabah toplantısını, belki de bir gece önceki yasa dışı hareketlerini geçerli kılmak için toplandıklarını betimliyor. Sonuç olarak İsa’yı bağlayıp Roma hükümetinin Filistin valisi olan Pilatus’a götürdüler.

K. İsa Pilatus’un Önünde (15:2-5)

15:2   Şimdiye kadar İsa, dinî liderlerin önünde küfretme suçlamasıyla yargılanmaktaydı. Şimdi hainlik suçlamasıyla sivil mahkeme önüne götürüldü. Sivil yargılama üç basamakta gerçekleşti: İlk olarak Pilatus’un, sonra Hirodes ve sonunda tekrar Pilatus’un önünde.

Pilatus Rab İsa’ya Yahudilerin Kralı olup olmadığını sordu. Öyleyse tahminen Sezar’ı yıkmaya çalışıyordu ve bunun için de hainlikten suçluydu.

15:3-5   Başkâhinler İsa’ya karşı birçok suçlamada bulundular. Pilatus O’nun bu kadar ağır suçlamalar karşısındaki ağır başlı tutumuna şaşırdı. O’na niçin kendisini savunmadığını sordu, ama İsa kendisini suçlayanlara karşılık vermeyi reddetti.

L. İsa mı Barabas mı? (15:6-15)

15:6-8   Her Fısıh bayramında Yahudi bir tutukluyu salıvermek Romalı Valinin adetiydi. Bu uygulama mutsuz halka bir çeşit politik sus payı olarak algılanabilir. Barabas bu iş için uygun bir tutukluydu, isyancılık ve adam öldürmekten suçluydu. Pilatus kıskanç başkâhinlere meydan okuyarak, İsa’yı salıvermeyi önerdiğinde, kışkırtılan halk Barabas’ı istedi. Sezar’a karşı hainlikle İsa’yı suçlayanlar, aslında bu suçtan tutuklu olan adamın salıverilmesini istiyorlardı! Başkâhinlerin tutumu mantıksız ve gülünçtü, ama günah böyledir. Aslında O’nun popüler oluşunu kıskanıyorlardı.

15:9-14   Pilatus Yahudilerin Kralı dedikleri adama ne yapması gerektiğini sordu. Halk vahşice, “O’nu çarmıha ger!” diye bağırdı. Pilatus bunun için bir neden göstermelerini talep etti, ama hiçbir neden yoktu. Kalabalığın isterisi yükseliyordu. Bağırarak söyledikleri tek şey, “O’nu çarmıha ger!” idi.

15:15   Yüreksiz Pilatus onların istediğini yaptı: Barabas’ı salıverdi, İsa’yı kamçılattıktan sonra çarmıha gerilmesi için askerlere teslim etti. Bu, adaletsizce alınan bir kararın korkunç sonucuydu. Ama yine de kurtuluşumuzun bir izdüşü-müydü: suçlunun serbest kalabilmesi uğruna suçsuz olan kişi öldürülmek için teslim edildi.

M. Askerler Tanrı’nın Hizmetkarı’nı Aşağılıyor (15:16-21)

15:16-19   Askerler, İsa’yı Vali konağındaki salona götürdüler. Tüm taburu topladıktan sonra Yahudilerin Kralı için aşağılayıcı bir taç giyme töreni düzenlediler. Keşke mor giysi giydirdikleri adamın Tanrı’nın Oğlu olduğunu bilselerdi. Dikenlerden taç taktıkları kendi Yaratıcılarıydı. Yahudilerin Kralı olarak aşağıladıkları kişi, evrenin Devam Ettiricisiydi. Başına vurdukları kişi yüceliğin ve yaşamın Rabbiydi. Esenlik Prensine tükürdüler. Kralların Kralı, rablerin Rab’bi ile alay etmek için diz çöküp eğiliyorlardı.

15:20-21   Kaba şakaları bitince, O’na yine kendi giysilerini giydirdiler ve çarmıha germek üzere O’nu dışarı götürdüler. Markos burada askerlerin yoldan geçmekte olan Kireneli (Kuzey Afrika’da) Simun’a O’nun çarmıhını taşımasını emretmelerinden bahseder. Simun zenci olabilir, ama büyük bir olasılıkla Helenli bir Yahudiydi. İmanlı olmaları olası olan İskender ve Rufus adlı iki oğlu vardı (Rom.16:13’te bahsedilen Rufus aynı kişiyse). İsa’nın çarmıhını taşıyarak, Kurtarıcı’nın öğrencileri olarak bizim nasıl tanımlanmamız gerekti-ğini gösterir.

N. İsa Çarmıha Geriliyor (15:22-23)

Tanrı’nın Ruh’u, çarmıha gerilmeyi yalın ve duygusuz bir şekilde betimler. Bu aşırı derecede insafsız olan öldürme şeklinin ya da neden olduğu korkunç elemin üzerinde uzun süre durmaz.

Bugün bu yer tam olarak bilinmiyor. Geleneksel yer, Kutsal Sepulcher Kilisesinde, kentin duvarları içindeyse de, destekleyicileri, Mesih’in zamanında bunun duvarların dışında olduğunu ileri sürüyor. Varsayılan diğer bir yer ise Gordon Calvary’dır ki bu, kentin kuzeyinde bahçeye bitişik duvarlardır.

15:22   Golgota, Kafatası anlamına gelen Aramice bir addır. Kalvari ise Latince adıdır. Bu adı almasının nedeni, bölgenin kafatası şeklinde olması ya da infaz yeri olarak kullanılması olabilir.

15:23   Askerler İsa’ya mürle karışık şarap sundular. Bu, O’nun duygularına uyuşturucu bir etkide bulunmuş olacaktı. İnsanın günahına tüm bilinciyle dayanmaya kararlı olduğundan bunu içmedi.

15:24   Askerler çarmıha gerilenlerin giysileri için aralarında kura çektiler. Kurtarıcı’nın giysilerini aldıklarında, O’nun hemen hemen maddî olarak sahip olduğu her şeyi almış oldular.

15:25-28   İsa’yı çarmıha gerdiklerinde saat dokuzdu (sabahleyin). Başının üstüne YAHUDİLERİN KRALI yazılı yaftayı koydular (Markos yazıdan ayrıntılı şekilde söz etmez, ama özünü verir; Matta 27:37; Luka 23:38, Yuhanna 19:19’a bakın). Biri sağında, biri solunda olmak üzere iki haydudu da, O’nunla çarmıha gerdiler; tam Yeşaya’nın O’nun ölümünde günahkârlarla sayılacağını (Yşa.53:12) önceden bildirmiş olduğu gibi.[24]

15:29-30   Yoldan geçenler (29, 30), başkâhinler ve din bilginleri (31) ayrıca iki haydut da (32) Rab İsa’yla alay ettiler.

Yoldan geçenler herhalde Fısıh bayramını kentin içinde geçirmeye hazırlanan Yahudilerdi. Dışarıda Fısıh Kuzu’suna hakaret edecek kadar kaldılar. O’nun sözlerini, sevgili tapınaklarını yıkıp üç günde yeniden kuracağı gözdağını ve-rişi gibi, yanlış aktardılar. O kadar büyükse çarmıhtan inerek kendisini kur-tarsın.

15:31   Başkâhinler ve din bilginleri O’nun başkalarını kurtarabileceği yolundaki sözleriyle alay ettiler: “Başkalarını kurtardı, kendini kurtaramıyor.” Bu yorum acımasız ve gaddarca olmasına rağmen doğruydu; Rab’bin yaşamında da bizim yaşamımızda da doğrudur. Sadece kendimizi kurtarmaya çalışırsak başkalarını kurtaramayız.

15:32   Dinî liderler de, O’na eğer İsrail’in Kralı Mesih’se çarmıhtan inmesi için meydan okudular. O zaman O’na iman edeceklerini söylediler. Görelim ve iman edelim.[25]
Ama Tanrı’nın buyruğu, “İman et ve o zaman göreceksin”dir. Suçlular bile onu azarladı!

O. Üç Saatlik Karanlık (15:33-41)

15:33   Bütün ülkenin üzerine öğleyin saat on ikiden, saat üçe kadar süren bir karanlık çöktü. İsa o zaman günahlarımıza karşı Tanrı’nın tüm yargısına tahammül ediyordu. Ruhsal yalnızlık ve Tanrı’dan ayrı olmanın acısını çekti. Hiçbir insan aklı, O’nun canının günah için kurban edildiği zaman dayandığı acıyı anlayamaz.

15:34   Acısının bitiminde ise yüksek sesle (Aramice), “Tanrım, Tanrım, beni niçin terk ettin?” diye bağırdı. Tanrı O’nu terk etmişti. Rab İsa kendini bizim günahlarımızla bir tutmuştu ve tüm cezayı ödüyordu.

15;35-36   İnsafsız kalabalıktan bazıları, O’nun “Elohi, Elohi” dediğini duyunca, O’nun İlyas’ı çağırdığını öne sürdüler. Son bir hakaret olarak aralarından biri bir süngeri ekşimiş üzüm suyuna batırdı, bir kamışın ucuna takarak İsa’ya içirdi.

15:37   İsa güçle ve zaferle bağırdı ve sonra son nefesini verdi. Ölümü isteğinin eylemiydi, istemsiz bir eylem değil.

15:38   O anda tapınaktaki perde yukarıdan aşağıya dek yırtılarak ikiye bölündü. Bu Mesih’in ölümüyle bütün imanlıların bundan böyle Tanrı’nın huzuruna çıkma ayrıcalığını belirten, Tanrı’nın bir eylemiydi (bkz. İbr.10:19-22). Yeni bir dönem başlamıştı. Bu, Tanrı’dan uzak olmanın değil, Tanrı’ya yakınlığın dönemi olacaktı.

15:39   Romalı yüzbaşının itirafı, asil de olsa, İsa’nın Tanrı’yla eşit olduğunu tam olarak kabul ettiğini göstermez. Yahudi olmayan yüzbaşı O’nu Tan-rı’nın Oğlu olarak tanıdı. Bunun tarihi bir olay olduğunu şüphesiz sezdi. Ama imanının gerçek olup olmadığı açık değildir.

15:40-41   Markos bazı kadınların çarmıhın yanında kaldığından bahseder. Kadınların Müjde anlatımlarında parlak bir şekilde öne çıktıklarından söz etmek gerekir. Kişisel güvenlik düşüncesi erkekleri saklanmaya zorladı. Kadınların Mesih’e olan sevgileri kendi durumlarını düşünmeyecek kadar büyüktü. Çar-mıhta son, mezarda ilk kişilerdi.

Ö. İsa’nın Yusuf’un Mezarına Gömülmesi (15:42-47)

15:42   Sept günü, cuma gününün gün batımından başladı. Sept gününden önceki gün ya da diğer bayramlarda Hazırlık günü[26]
olarak bilinirdi.

15:43   Acele etmeyi gerektiren bu ortam, Aramatyalı Yusuf’u İsa’nın cesedini gömmek üzere Pilatus’tan izin istemek için cesaretlendirdi. Yusuf dindar bir Yahudiydi, belki de Yüksek Kurul üyelerinden biriydi (Luk.23:50-51; Mat. 27:57; Yu.19:30’e bakın).

15:44-45   Pilatus İsa’nın bu kadar çabuk ölmüş olmasına şaştı. Yüzbaşı O’nun ölümünü doğrulayınca, Vali, Yusuf’a cesedi alması için izin verdi (Bu bölümde İsa’nın bedeni için iki sözcük kullanılır. Yusuf İsa’nın bedenini istedi; Pilatus ona cesedi alması için izin verdi).

15:46   Yusuf (ve Nikodim -Yuhanna 19:38-39) dikkatle bedene baharat sürüp keten beze sardı ve sonra O’nu kendisine ait yeni bir mezara yatırdı. Mezar kayadan oyulmuş küçük bir yerdi. Köşe taşı şeklindeki büyük bir taşı mezarın girişine yuvarlayarak kapıyı kapadı.

15:47   Yine kadınların, yani iki Meryem’in orada olduğundan söz edilir. Onlara yorulmayan ve korkmayan sevgilerinden ötürü hayran kalırız. Bugün Müjde’yi duyuran kişilerden pek çoğunun kadın olduğunu duyarız. Erkekler nerede?

VIII. HİZMETKAR’IN ZAFERİ (Bölüm 16)

A. Kadınlar Boş Mezarda (16:1-8)

16:1-4   Cumartesi akşamı iki Meryem ve Şalome İsa’nın cesedine baharat sürmek için mezara gittiler. Bunun kolay olmayacağı belliydi. Mezarın ağzına kocaman bir taşın yuvarlanmış olduğunu biliyorlardı. Romalıların mührünü ve askerlerini biliyorlardı. Ama sevgi, sevilene ulaşmak için dağ gibi zorlukları aşar.

Pazar sabahı çok erkenden, mezarın girişindeki taşı onlar için kimin yana yuvarlayacağını merak edip aralarında konuşuyorlardı. Başlarını kaldırıp bakınca taşın yuvarlanmış olduğunu gördüler! Kurtarıcı’yı onurlandırmaya niyetlendiğimizde, sorunların, onlarla uğraşmadan önce kaldırıldığına ne kadar sık şahit olduğumuza dikkat ettiniz mi?

16:5-6   Mezara girince beyaz kaftan giyinmiş genç bir adam görüntüsündeki meleği gördüler. Melek onların korkularını İsa’nın dirilmiş olduğunu söyleyerek giderdi. Mezar boştu.

16:7   Sonra melek onları diriliş habercileri olarak görevlendirdi. Öğrencilerine ve Petrus’a İsa’nın onları Celile’de karşılayacağını söyleyeceklerdi. Rab’bi inkâr etmiş bir öğrenci olan Petrus’un özel bir anılmayla seçilmiş olmasına dikkat edin. Diri Kurtarıcı onu reddetmeyip hâlâ seviyordu ve onu tekrar görmeyi arzuluyordu. İlişkinin eski haline gelmesi için özel bir olayın gerçekleşmesi gerekiyordu. Amaçsızca dolaşan koyun, Çoban’la olan birlikteliğe tekrar getirilmeliydi. Tekrar günaha dönenler Baba’nın evine geri gelmelidir.

16:8   Kadınlar şok ve panik karışımı bir halde mezardan çıkıp kaçtılar. Olayı kimseye anlatamayacak kadar korktular. Bu şaşırtıcı bir şey değil. Şaşırtıcı olan onların bu zamana kadar süren, cesaretleri ve Rab’be sadık kalışlarıdır.

Markos’un eski iki metninde 16:9-20 bulunmadığından, birçok çağdaş uzman bunların güvenilir olmadığına inanır. Bununla beraber, metne bunların dahil edilmesi için güçlü kanıtlar vardır:

1. Hemen hemen bütün Grekçe el yazmaları bu metni içerir ve birçok kilise babası da bu metnin doğruluğu konusunda hemfikirdir.

2. 8’inci ayet tuhaf bir sondur, özellikle de Grekçe’deki son sözcük (gar, için). Bu sözcük hemen hemen hiçbir cümlenin ve hele de bir kitabın sonunda yer almaz.

3. Bazılarının öğrettiği gibi Markos’un Müjdesi’nin orijinalindeki sonu kaybolduysa ve bu daha sonra yazılan bir özet ise, o zaman Rabbimizin sözlerinin korunması konusundaki vaadi (Mat.24:35) başarısızlığa uğramış olur.

4. Metnin içeriğindeki doktrin sağlamdır.

5. Biçim ve özellikle seçilen sözcükler kitabın birinci bölümüyle yakın bir paralelliktedir.[27]
Bu chiasm denilen, bir çalışmanın başlangıcının ve sonunun paralel yapıda (abcç,  çcba), olduğunu gösterir.

B. Mecdelli Meryem’e Görünüyor (16:9-11)

16:9   Kurtarıcı önce Mecdelli Meryem’e göründü. İsa’yla ilk karşılaştığında, İsa ondan yedi cin kovmuştu. O zamandan sonra her şeyiyle O’na sevgiyle hizmet etti. Çarmıha gerilmesine tanık oldu ve cesedinin yatırıldığı yeri gördü.

Diğer Müjde’lerden onun mezarı boş bulduktan sonra Petrus ve Yuhanna’ya haber vermek için koştuğunu öğreniriz. Onunla gelip mezarı, onun anlatmış olduğu gibi boş buldular. Onlar evlerine dönerken Mecdelli Meryem boş mezarda kaldı. İşte o zaman İsa ona göründü.

16:10-11   Meryem bu haberi yas tutan öğrencilerle paylaşmak için tekrar kente gitti. Onlar için bu inanılmayacak kadar iyi bir haberdi. Ona inanmadılar.

C. İsa, İki Öğrenciye Görünüyor (16:12-13)

16:12   Bu görünümün tüm hikayesi Luka 24:13-31’de bulunur. Burada Rab’bin, Emayus yolunda yürümekte olan iki öğrenciye değişik bir biçimde göründüğünü okuruz. Meryem’e bahçıvan olarak görünmüştü. Şimdi de bir yolcu gibi göründü. Ama yüceltilmiş bedeninde aynı İsa’ydı.

16:13  İki öğrenci Kudüs’e dönüp diri Kurtarıcı ile karşılaşmalarını haber verdiklerinde, onlar da Meryem’in karşılaşmış olduğu imansızlıkla karşılaştılar.

Ç. İsa, Onbirlere Görünüyor (16:14-18)

16:14   Aynı gün, Pazar akşamı, Onbirlere göründü (Luk.24:36; Yu.20:19-24; 1Ko.15:5). Öğrencilere Onbirler olarak işaret edilse de, yalnızca on öğrenci oradaydı. Tomas orada yoktu. İsa öğrencilerini, Meryem’in ve diğerlerinin ge-tirdiği diriliş haberlerini kabul etmedikleri için azarladı.

16:15   Ayet 15, Rab’bin Göğe Çıkışı arifesinde verdiği görevi kaydeder. Bu nedenle 14 ve 15’inci ayetler arasında aralık vardır. Öğrencilere Müjde’yi bütün yaratılışa duyurmalarını buyurdu. Kurtarıcı’nın amacı dünyanın Müjde’yi duymasıydı. Bunu, O’nun ardından gitmek için her şeylerini bırakacak onbir öğrencisiyle başarmayı amaçladı.

16:16   Müjde’yi duyurmanın iki sonucu olacaktı. Bazıları iman edecek, vaf-tiz olacak ve kurtulacaktı; bazıları da iman etmeyecek ve hüküm giyecekti.

Bazıları kurtuluş için su vaftizinin gerekliliğini öğretmek için ayet 16’yı kullanırlar. Oysa bu anlama gelemeyeceğini aşağıdaki nedenlerden biliyoruz:

1. Çarmıhtaki haydut vaftiz olmadı; yine de kendisine Cennette Mesih’le birlikte olma güvencesi verildi (Luk.23:43).

2. Sezariye’deki diğer uluslar kurtulduktan sonra vaftiz oldular (Elç.10:44-48).

3. İsa’nın bizzat kendisi hiç kimseyi vaftiz etmedi (Yu.4:1-2); vaftiz olmak kurtuluş için gerekli olsaydı, bunun atlanmış olması tuhaf olurdu.

4. Pavlus, Korintlilerden çok az kişiyi vaftiz ettiği için Tanrı’ya şükretti (1Ko.1:14-16); Vaftiz olmak kurtuluş için zorunlu olsaydı, böyle bir şükretme imkânsız olurdu.

5. Yeni Antlaşma’da yaklaşık 150 parça, kurtuluşun yalnızca iman etmekle olacağını ifade eder. Bu etkili tanıklığı herhangi bir ayet ya da birkaç ayet çelişkiye düşüremez.

6. Yeni Antlaşma’da vaftiz olmak, ölümle ve gömülmeyle bağlantılıdır, ama ruhsal doğumla değil.

O zaman 16’ıncı ayet ne anlama gelir? Bu ayetin vaftizden, iman etmenin beklenen dışa vurumu olarak söz ettiğine inanıyoruz. Vaftiz olma, kurtuluşun bir koşulu değil, kişinin kurtulmuş olduğunun fiziksel bir ilanıdır.

16:17-18   İsa burada Müjde’ye iman edenlere eşlik edecek belirli mucizeleri tanımlar. Bu ayetleri okurken hemen akla gelen soru şudur: “Bu belirtiler bugün var mı?” Bu belirtilerin öncelikle ilk imanlıların olduğu dönemler için, Kutsal Kitap yazılı olarak tamamlanmadan önce, amaçlanmış olduğuna inanıyoruz. Bu belirtilerin çoğu Elçilerin İşleri bölümünde bulunur.

1. Cinleri kovma (Elç.8:7; 16:18; 19:11-16).

2. Yeni diller (Elç.2:4-11; 10:46; 19:6).

3. Yılanları tutma (Elç.28:5).

4. Zararlı etkisi olmayan zehri içme: Elçilerin İşleri bölümünde kaydedilmemiştir, ama kilise tarihçisi Eusebius tarafından Yuhanna ve Barnabas’a atıfta bulunulur.

5. İyileşmeleri için hastaların üzerine el koyma (Elç.3:7; 19:11; 28:8-9).

Bu mucizelerin amacı neydi? Bunun yanıtının İbraniler 2:3-4’te bulunduğuna inanıyoruz. Yeni Antlaşma tamamlanmadan önce, insanlar öğrencilere ve diğerlerine Müjde’nin tanrısal olduğunun kanıtını soracaklardı. Duyuruyu doğrulamak için Tanrı buna belirtiler, harikalar ve Kutsal Ruh’un çeşitli armağanlarıyla tanıklık etti.

Bugün bu belirtilere olan gereksinim yoktur. Kutsal Kitap’ın tamamı elimizdedir. İnsanlar buna inanmazsa, zaten bir şekilde inanmayacaklardı. Markos bu mucizelerin devam edeceğini söylemedi. Burada Matta 28:18-20’de olduğu gibi “dünyanın sonuna kadar” sözleri yoktur.

Bununla birlikte, Martin Luther şunları belirtmiştir: “Burada sözü edilen, bu gibi olayların gereksinim durumunda ortaya çıkacağıdır. Gereksinim ortaya çık-tığında ve Müjde’ye baskı yapıldığında, Müjde’nin iftiraya uğramasına ve yı-kılmasına fırsat vermeden önce bu belirtileri kesinlikle yapmalıyız.”

D. Hizmetkar’ın Tanrı’nın Sağına Alınması (16:19-20)

16:19   Dirilişinden kırk gün sonra Rabbimiz İsa Mesih göğe alındı ve Tan-rı’nın sağında oturdu. Bu onur ve gücün olduğu yerdir.

16:20   O’nun buyruğuna itaat eden öğrencileri Müjde’yi duyurarak ve insanları Kurtarıcı’ya kazanarak alev gibi gittiler. Rab’bin gücü onlarla birlikteydi. Vaat edilen belirtiler Müjde’yi duyurmalarına eşlik edip konuştukları sözleri doğruluyordu.

Markos’a esinlenen bölüm burada sona erer: Gökteki Rab İsa, dünyaya Müj-de’yi duyurma yükünü taşıyan ve kendilerini tamamen buna veren yeryüzün-deki birkaç sadık öğrenci ve de sonsuz eserin sonuçları ile...

Bizim kuşağımızda Yüce Görev bize emanet edildi. Hedefimiz her kişiye Müjde’yle yaklaşmaktır. 2000 yılına kadar şimdiye kadar yaşamış olan insanların yarısı yaşayacaktır. Nüfus patlarken, hedef de yükseliyor. Ama yöntem her zaman aynıdır: Mesih’e sınırsız sevgileriyle bağlı olan ve hiçbir özveriyi O’nun için çok görmeyen adanmış öğrenciler.

Tanrı’nın isteği bütün dünyanın Müjde’yi duymasıdır. Bununla ilgili peki biz ne yapıyoruz?

DİPNOTLAR

Anmerkungen

[←1 ]

(1:2-3) Bazı metinler “Yeşaya peygamber” şeklinde yazmaktadır, ama ilk alıntı Malaki’dendir; metinlerin çoğunun desteklediği geleneksel okuma metninin dediği “Peygamberler” daha doğrudur.

[←2 ]

(1:14-15) Bazı metinler buradaki “Egemenlik” sözcüğünü metin dışı bırakmaktadır.

[←3 ]

(1:31) J. R. Miller, Come Ye Apart, 28 Mart’ın Okuması.

[←4 ]

(3:13-18) James E. Stewart, The Life and Teaching of Jesus Christ,  s.55-56.

[←5 ]

(3:20-21) Miller, Come, 6 Haziran’ın okuması.

[←6 ]

(3:31-35) Hem NU (en eskisi) metni hem de metinlerin çoğunları “ve kız kardeş-leriniz”i ekler.  Bu şüphesiz doğrudur.

[←7 ]

(4:30-32) Vance Havner, daha fazla bilgi yoktur.

[←8 ]

(6:4-6) J.G.Miller, daha fazla bilgi yoktur.

[←9 ]

(6:21-32) William Kelly, An Exposition of the Gospel of Mark, s.85.

[←10 ]

(7:2-4) E.Stanley Jones, Growing Spiritually, s.109.

[←11 ]

(7:11-13) Kelly, Mark, s.105.

[←12 ]

(8:1-9) Charles R. Erdman, The Gospel Of Marks, s.116.

[←13 ]

(8:22-26) Mükemmel gözlerle doğmuş bir bebeğin gözlerini odaklamayı öğrenmesi gerektiği gibi, adamın da mükemmel bir görüş kazanması mümkündür.

[←14 ]

(8:32-33) Kelly, Mark, s.136.

[←15 ]

Bazı metinler buradaki “ve oruç” sözcüğünü metin dışı bırakmaktadır.

[←16 ]

(9:44-48) Rabbimiz cehennem tehlikelerine karşı uyarmak için Yeşaya 66:24’ü üç kez (ayet 44,46 ve 48) aktarır. Bu biçimin paralellik vurgusunu (TR ve metnin çoğunluğunda bulunur) metni iki defa metin dışı bırakmış olan eleştirmenin (NU) metinle yumuşattığına inanıyoruz.

[←17 ]

(9:49) NU metni bu cümleciği metin dışı bırakmaktadır.

[←18 ]

(10:23-25) NU metninde “varlıklı kişilerin” yerine “zenginliğe güvenenleri” ifadesi bulunmaktadır. Metnin esas vurgusu budur.

[←19 ]

(10:31) Harry A. Ironside, Expository Notes on the Gospel of Mark, s.157

[←20 ]

(10:32) Erdman, Mark, s.147.

[←21 ]

(13:29) Buradaki konu Grekçe’deki fiilin sonudur. “dır” (estin) konu içinde “O” Mesih ya da “o” (yaz mevsimi önceden bildirilen olaylar) olabilirdi. Sonuç anlam-ları benzerdir.

[←22 ]

(13:32) James H.Brookes “I Am Coming” s.40.

[←23 ]

(14:63-64) Aramatyalı Yusuf’un ve Nikodim’in bu yasadışı olan toplantıda olma-dıklarına inanılır.

[←24 ]

(15:25-28) Eleştirici NU metni Markos’daki bu alıntıyı metin dışı bırakmaktadır.

[←25 ]

(15:32) Metinlerin çoğu liderlerin vaadini (sahte olması mümkün) kişiselleştirerek “O’na…”yı ekler.

[←26 ]

(15:42) Çağdaş Grekçe’de “Hazırlık günü” “Cuma” anlamına gelir.

[←27 ]

(16:8) George Salmon, Historical Introduction to the Study of the Books of the New Testament, s.144-151.

BİBLİYOGRAFYA

Alexander, Joseph Addison. The Gospel According to Mark, Edinburgh: The Banner of Truth Trust, 1960.

Coates, C. A. An Outline of Mark’s Gospel and other Ministry. Kingston-on-Thames: Stow Hill Bible and Tract Depot, 1964

Cole, Alan. The Gospel According to St. Mark, Grand Rapids: Wm. B. Eerdmans Publishing Company, 1961.

Erdman, Charles R. The Gospel of Mark, Philadelphia: The Westminster Press, 1917.

Ironside, Harray A. Expository Notes on the Gospel of Mark, Nerptune, NJ: Loizeaux Brothers Publishers, 1948.

Kelly, William. An Exposition of the Gospel of Mark, London: C. A. Hammond, 1934.

Lenski, R. C. H. The Interpretation of St. Mark’s Gospel, Minneapolis: Augsburg Publishing House, 1946.

Swete, Henry Barclay. The Gospel According to St. Mark, London: MacMillan and Company, Limited, 1902.

Table of Contents

- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- 13
- 14
- 15
- 16
- 17
- 18
- 19
- 20
- 21
- 22
- 23
- 24
- 25
- 26
- 27
- ←1
- ←2
- ←3
- ←4
- ←5
- ←6
- ←7
- ←8
- ←9
- ←10
- ←11
- ←12
- ←13
- ←14
- ←15
- ←16
- ←17
- ←18
- ←19
- ←20
- ←21
- ←22
- ←23