MATTA

Türkçesi: Filiz Akyüz

MATTA

Giriş

“Düşüncenin görkemi ve materyal bolluğunun büyük fikirlere tabi kılındığı güç açılarından, her iki Antlaşma’da tarihsel konuyla ilgili olan hiçbir yazı Matta ile karşılaştırılamaz”

Theodor Zahn

I. KUTSAL YAZILAR’DAKİ YERİ

Matta Müjdesi, Eski ve Yeni Antlaşma arasında mükemmel bir köprü oluşturur. Daha ilk sözcükleriyle bizi, Tanrı’nın Eski Antlaşma’daki halkının atasına İbrahim’e ve İsrail’in ilk büyük kralı Davut’a götürür. Vurgusuyla, belli Yahudi tadıyla, İbranice Kutsal Yazılardan birçok alıntılarla ve Yeni Antlaşma’daki yazıların başında olma durumuyla Matta, Mesih’le ilgili bildiriyi dünyaya duyurmaya başlamak için en uygun yerdedir.

Matta, dört Müjde’nin sıralanmasındaki bu konumunu uzun süre muhafaza etmiştir. Çünkü en son zamanlara kadar yazılan ilk Müjde olduğuna herkes inanıyordu. Aynı zamanda Matta’nın net ve düzenli üslubu toplulukta yüksek sesle okunmasını mümkün kılıyordu. Zaman zaman Yuhanna Müjdesiyle rekabet etmesine karşın en sevilen Müjde idi.

Matta’nın, İncil’in ilk yazıya dökülen kitap olup olmadığına inanmak gerçek Mesih İnanlısı olma açısından önemli değildir. Bununla birlikte ilk Mesih inanlılarının hemen hepsi Yahudi neslindendi ve sayıları oldukça fazlaydı. Bu ilk Mesih inanlılarının gereksinimlerinin ilk olarak karşılanması oldukça mantıklı görünmektedir.

II. KİTABIN YAZARI

Müjde’nin Dışındaki Kanıtlar

Levi diye de bilinen vergi görevlisi Matta’nın kendi adıyla anılan Matta bölümünü yazmış olduğu eski ve evrensel bir dışınlı kanıttır. Havari grubunun önde gelen bir üyesi olmadığından, ilk Müjde’nin ona atfedilmesi, eğer gerçekten bununla bir ilişkisi olmasaydı, tuhaf olurdu. “Didache” (On iki Elçi’nin Öğretişi) diye bilinen eski belgenin yanında, Yustin Martyr, Korintli Dionisius, Antiyoklu Teofilus ve Atinalı Atenagoras, Müjde’nin güvenilir olduğundan söz ederler. Kilise tarihçisi Üsebyus (Eusebius), Papias’tan alıntı yaparak şöyle der, “Matta Logia’yı İbranice dilinde yazdı ve herkes onları yapabildiği kadar yorumladı.” Aslında İrenyus, Pantenus ve Origen de buna katılırlar. Genellikle “İbranice”nin, Yeni Antlaşma’da kullanıldığı gibi, Rabbimizin zamanında İbranilerin kullandığı Aramice dilinin bir diyalekti anlamına geldiği düşünülür. Ama “Logia” ne demektir? Genellikle bu Yunanca sözcük, Eski Antlaşma’nın içerdiği Tanrı’nın vahyi gibi “vahiy” anlamına gelir. Papias’ın ifadesinde ise bu anlama gelemez. Onun ifadesinde üç temel görüş vardır:

(1) Mevcut olan Matta Müjde’sinden söz eder. Yani Matta, Yahudileri Mesih’e kazanmak ve İbrani Mesih inanlılarını eğitmek için Müjde’sini Aramice olarak yazdı ve daha sonra da Yunancası çıktı.

(2) Yalnızca, daha sonra Müjde’sinde yer alan, İsa’nın sözlerine işaret eder.

(3) Testimonya’yı ifade eder, yani Eski Antlaşma’daki Kutsal Yazıları aktararak İsa’nın Mesih olduğunu gösteren alıntılar. Birinci ve ikinci görüşler üçüncüye göre daha uygundur.

Matta’nın Yunancası çeviri gibi değildir, ama bu kadar yaygın (ve hiç muhalefeti olmayan) bir geleneğin bazı olaylara dayanan bir temeli olmalıdır. Matta’nın Filistin’de on beş yıl vaaz ettiği ve daha sonra Müjde’yi yaymak için başka yerlere gittiği söylenir. M.S. 45 yıllarında, İsa’yı Mesihleri olarak kabul eden Yahudiler için Müjdesinin ilk taslağını Arami dilinde bırakarak daha sonra evrensel kullanımı için Yunanca’ya çevirmiş olması mümkündür. Benzer bir şey de Matta’nın çağdaşı Yusifus tarafından yapılmıştır. Bu Yahudi tarihçi, Yahudi Savaşları kitabının ilk taslağını Arami dilinde yazmış ve daha sonra da Yunanca olarak çıkarmıştır.

Müjde’nin Özündeki Kanıtlar

Matta bölümünün özündeki kanıtlar, yazarın Eski Antlaşma’yı seven, dikkatli, yetenekli ve dindar bir Yahudi olduğunu göstermektedir. Roma memuru olarak Matta, halkının kullandığı Arami dilinde ve yöneticilerin kullandığı Yunancada yetenekli olmalıydı (Romalılar, Orta Doğu’da Latince değil, Yunanca kullandılar). Sayısal ayrıntılar, parayla ilgili benzetmeler ve parayla ilgili terminoloji vergi görevlisine uygun düşüyor. Kısa ve düzenli bir üsluba da uyuyor. Muhafazakar olmayan Goodspeed adlı araştırmacı, kısmen özünlü kaynağın doğrulamasından, bu Müjde’nin Matta tarafından yazıldığını kabul eder.

Evrensel dışınlı kanıtlara ve uygun özünlü kanıtlara rağmen muhafazakâr olmayan araştırmacıların çoğu, bu Kitabın yazarının vergi görevlisi Matta’nın olduğu geleneksel görüşüne karşı çıkar. Bunu iki nedenle yaparlar.

Birincisi, Markos’un yazılmış ilk kitap olduğunu var sayarsak (bugün birçok çevrede inanıldığı gibi), İsa’nın ilk öğrencilerinden ve yakın tanıklarından biri olan yazar nasıl olur da Markos’tan bu kadar çok şey alabilmiştir (Markos’un %93’ü İncil’in diğer ilk üç kitaplarında da geçer). Yanıt olarak, öncelikle Mar-kos’un ilk kitap olduğu kesin olarak kanıtlanmış değildir. İlk kanıtlar Matta’nın ilk kitap olduğunu gösterir. Bu, ilk Mesih inanlılarının neredeyse hepsinin Ya-hudi olmasından ötürü, oldukça anlamlıdır. Ama Markos’un önceliğini kabul et-sek bile (ki birçok muhafazakâr kabul eder), ilk kilise geleneğinin iddia ettiği gibi, Matta, Markos’un yazılarının büyük çoğunluğunun Matta’nın öğrencisi ve arkadaşı olan Simun Petrus’un anıları olduğunu anlayabilirdi (Markos bölümü-nün önsözüne bakın).

Kitabın, Matta ya da herhangi bir görgü tanığı tarafından yazılmış olmasına karşı çıkan ikinci görüş ise Kitabın canlı ayrıntıdan yoksun oluşuna dayanır. Hiç kimsenin Mesih’in işlerine tanık olduğunu iddia etmediği Markos’un, orada olduğunu düşündüren renkli ayrıntılar vardır. Bir görgü tanığı nasıl bu kadar heyecansız yazabildi? Belki de bunu bir vergi görevlisinin kişiliği oldukça iyi açıklar. Rabbimizin konuşmalarına yer vermek için, Levi gereksiz ayrıntıları kesmiş olabilir. Bu özellikle, ilkini Markos’un yazmış olduğu ve Matta’nın da Petrus’un ilk elden anılarının iyi sunuluşunu gördüğü durumda olabilir.

III. TARİH

Eğer Matta Müjde’sinin (ya da en azından İsa’nın sözleri) ilk yayımının Aramice olarak yapıldığı inancı dikkate alınırsa, Göğe Çıkıştan on beş yıl sonra, M.S. 45 yılı, eski geleneğe uyar. Kutsal Kitap’ın bir kısmı olan Müjde’yi Yunanca olarak 50 ya da 55 yıllarında, belki de daha sonra, yayınlamış olabilir.

Matta’nın, Kudüs’ün yıkılmasından (M.S.70) sonra yazılmış olduğu görüşü, genellikle Mesih’in, geleceği ayrıntılarıyla bildirme yeteneğine inanmamaya da-yanır ve usçuluk felsefesine göre olan diğer teoriler de tanrısal vahyi ya önem-semezler ya da yadsırlar.

IV. ÖN OLAYLAR VE KONU

Matta, İsa’nın çağrısını aldığında genç bir adamdı. Doğuştan Yahudiydi, vergi görevlisi olarak eğitilmişti, ne var ki İsa’yı izlemek için her şeyi bıraktı. Karşılık olarak aldıklarından biri, on iki elçiden biri olmaktı. Diğeri de, bildiğimiz gibi,  Müjde’nin ilk bölümünün yazarı olarak seçilmiş olmasıdır. Genellikle Matta’nın Levi ile aynı kişi olduğuna inanılır (Mar.2:14; Luk.5:27).

Matta, Müjde’sinde İsa’nın uzun süredir beklenen İsrail’in Mesih’i, Davut’un tahtına layık tek yasal kişi olduğunu göstermek için yola çıkar.

Kitap, Mesih’in tüm yaşam hikayesini içerdiğini iddia etmez. Soyu ve ilk yıllarıyla başlar, sonra hemen aşağı yukarı otuz yaşındayken görevinin başlangıcına atlar. Kutsal Ruh’la yönlendirilen Matta, Kurtarıcı’nın yaşamından ve görevinden O’nu Tanrı’nın Kutsanmış Olanı (Mesih anlamına gelir) olarak gös-teren kısımlardan seçer. Kitap doruğa doğru hareket eder: Rab İsa’nın yargı-lanması, ölümü, gömülmesi, dirilişi ve göğe çıkışı. Elbette, bu dorukta insanın kurtuluş temeli atılır. Bu nedenle kitapçığa Müjde denir: Günahkâr insanların kurtuluşu kabul edebilme yolunu açıklamaktan çok Mesih’in özverisi vasıtasıyla kurtuluşun mümkün kılındığı anlatılır.

Kutsal Kitap Yorumu, ayrıntılı ve teknik olmaktan çok bağımsız etüt etmeyi ve derin düşünmeyi teşvik etmek amacıyla yazıldı. Ve en önemlisi okuyucunun yüreğinde Kralın geri dönüşü için hararetli bir özlemi yaratmayı amaç edinir.

“Daha çok yanan bir yürekle bile ben,

Daha tatlı umutla bile ben,

Ah Mesih’im! Senin dönüş ânın için inliyorum,

Dönüşünün alev alev yanmasıyla kendimden geçiyorum.”

St. Pavlus’tan - F. W. H. Myers

ANA HATLAR

I. KRAL MESİH’İN SOYU VE DOĞUMU (Bölüm 1)

II. KRAL MESİH’İN İLK YILLARI (Bölüm 2)

III. MESİH’İN HİZMETE RESMEN BAŞLAMA HAZIRLIKLARI    (Bölüm 3 ve 4)

IV. EGEMENLİĞİN ANAYASASI (Bölüm 5 - 7)

V. MESİH’İN GÜCÜNÜN VE LÜTFUNUN MUCİZELERİ VE GELEN DEĞİŞİK TEPKİLER (8:1 - 9:34)

VI. KRAL MESİH’İN ÖĞRENCİLERİNİN İSRAİL’E YAYILMASI      (9:35 - 10:42)

VII. ARTAN MUHALEFET VE REDDETME

(Bölüm 11 - 12)

VIII. KRAL, İSRAİL’İN REDDİ ÜZERİNE EGEMENLİĞİN GEÇİCİ YENİ BİÇİMİNİ AÇIKLIYOR (Bölüm 13)

IX. MESİH’İN BİTMEYEN LÜTFUNUN KATI BİR DÜŞMANLIKLA KARŞILANMASI (14:1 - 16:12)

X. KRAL ÖĞRENCİLERİNİ HAZIRLIYOR (16:13 - 17:27)

XI. KRAL ÖĞRENCİLERİNİ EĞİTİYOR (Bölüm 18 - 20)

XII. KRAL’IN SUNULMASI VE REDDEDİLMESİ (Bölüm 21 - 23)

XIII. KRAL’IN ZEYTİN DAĞINDAKİ KONUŞMASI (Bölüm 24 - 25)

XIV. KRAL’IN ELEMİ VE ÖLÜMÜ (Bölüm 26 - 27)

XV. KRAL’IN ZAFERİ (Bölüm 28)

YORUM

I. KRAL MESİH’İN SOYU VE DOĞUMU (Bölüm 1)

A. İsa Mesih’in Soyu (1:1-17)

Yeni Antlaşma’yı okumaya başlayan biri, bunun neden sıkıcı bir soy ağacıyla başladığını merak edebilir. Bunun önemli olmadığı sonucuna varıp isimlerin bulunduğu kısmı atlayarak diğer bölümleri okumaya başlayabilir.

Ne var ki, soy ağacı son derece önemlidir. Sonradan meydana gelecek olan olayların temelini atar. İsa’nın, Davut’un torunu olarak kraliyet soyundan geldiği açıklanmadan, O’nun İsrail’in Kralı Mesih olduğunu kanıtlamak mümkün değildir. Matta, hikâyesine başlanması gereken yerden başlar: İsa’nın dünyadaki babası Yusuf aracılığıyla Davut’un tahtının yasal mirasçısı olduğunu gösteren belgeleri gözler önüne serer.

Buradaki soy, İsa’nın İsrail Kralı olarak yasal soyunu dikkatle açıklar; Luka’daki soy ise O’nun Davut’un Oğlu olarak doğrudan doğruya onun soyundan geldiğini gösterir. Matta’daki soy Davut’tan sonra kral olan oğlu Süleyman gibi kraliyet soyunu izler; Luka’daki soy ise Davut’un diğer oğlu Natan aracılığıyla devam eden kan soyunu izler. Bu soy oğul olarak evlat edinildiği Yusuf’la sonuçlanır; Luka 3’teki soyun ise İsa’nın gerçek Oğul olduğu Meryem’in atalarını göstermesi mümkündür.

Bin yıl önce Tanrı, Davut’la sonsuza kadar sürecek bir krallık ve yöneticilik vaadi içeren koşulsuz bir antlaşma yapmıştı. Bu şimdi Mesih’te gerçekleşiyor: Meryem vasıtasıyla Davut’un zürriyetindendir; Yusuf vasıtasıyla da Davut’un tahtının yasal mirasçısıdır. Ebediyen yaşadığından krallığı da sonsuzdur ve Davut’un büyük Oğlu olarak sonsuza kadar hüküm sürecektir. İsa, İsrail tahtına talebini iki öğeyle kişiliğinde birleştirmiştir: Yasal ve doğrudan doğruya geldiği soydan. Yaşadığı için de başka hiç kimse hak talep edemeyecektir.

1:1-15   İbrahim oğlu, Davut oğlu İsa Mesih’in soyuyla ilgili kayıt ifadesi Tekvin 5:1’deki, “Âdem zürriyetlerinin kitabı budur” ifadesine benzemektedir. Tekvin ilk Âdem’i, Matta ise son Âdem’i tanıtır. İlk Âdem ilk ve fiziksel yaratılışın başıydı. Mesih ise son Âdem olarak yeni ya da ruhsal yaratılışın Başıdır.

Bu kitabın konusu İsa Mesih’tir. İsa ismi O’nu Yahve-Kurtarıcı (1) olarak, Mesih unvanı ise O’nu uzun süredir beklenen İsrail’in Mesih’i (“meshedilmiş” ya da “kutsanmış” olan) olarak gösterir. Davut Oğlu unvanı ise Eski Antlaşma’daki Kurtarıcı ve Kral rollerini birleştirir. İbrahim Oğlu unvanı Rabbi-mizi, İbrani halkının ilk atasına verilen bütün vaatleri gerçekleştiren olarak gösterir.

Soy, tarihsel olarak üç bölüme ayrılır: İbrahim’den Yeşay’a, Davut’tan Yoşiya’ya ve Yekanya’dan Yusuf’a. İlk bölüm Davut’a kadar olan dönemi; ikincisi krallık dönemini; üçüncüsü ise sürgündeki kraliyet soyunun kayıtlarını içerir (MÖ 586 ve daha sonrası).

Bu kayıtta birçok ilginç özellik vardır. Örneğin, ilk paragrafta dört kadından bahsedilir: Tamar, Rahab, Rut ve Batşeba (Uriya’nın karısı). Doğuda soy kayıtlarında kadınların ismine nadiren rastlandığından, bu kadınların ilave edilmiş olması şaşırtıcıdır; bunlardan ikisi fahişeydi (Tamar ve Rahab), biri zina işlemişti (Batşeba) ve ikisi İsrailli değildi (Rahab ve Rut). Matta Kitabının girişinde bulunmaları belki de Mesih’in gelişinin günahkârlara getireceği kurtuluşa, Yahudi olmayanlara getireceği lütfa ve O’nda cinsiyet ve ırkçılık engelinin kalkacağına dair ince bir imadır.

Kral Yekonya isminden söz edilmiş olması oldukça ilginçtir. Yeremya 22:30’da Tanrı bu adamı lanetlemiştir: “RAB şöyle diyor: ‘Bu adamı çocuksuz, ömrünce başarılı olmayacak biri olarak yazın. Çünkü soyundan gelen hiç kimse başarılı olmayacak, soyundan gelen hiç kimse Davut’un tahtında oturamayacak, Yahuda’da bir daha krallık etmeyecek.’” Eğer İsa Yusuf’un gerçek oğlu olmuş olsaydı, bu lanetin altında kalmış olacaktı. Bununla beraber, Davut’un tahtına hak kazanabilmek için Yusuf’un yasal oğlu olması gerekiyordu. Sorun bakireden doğum mucizesiyle çözümlendi: İsa Yusuf vasıtasıyla tahtın yasal varisiydi. Meryem vasıtasıyla da gerçek Davut Oğlu idi. Yekonya’nın üstündeki lanet, Yekonya soyundan olmayan Meryem’i ve çocuklarını etkilemedi.

1:16   Grekçe’deki “ondan” (“Meryem” yoktur) sözcüğünün tekil ve dişil olması İsa’nın, Yusuf’tan değil, yalnızca Meryem’den doğduğunu gösteriyor. Fakat bu ilginç soy niteliklerine ek olarak sunuşta zorluk yarattığı da anımsanmalıdır.

1:17   Matta her üç bölümdeki on dört soya ilişkin duruma ilgiyle yaklaşır. Bununla beraber bazı belirli isimlerin listesinde olmadığını Eski Antlaşma’dan biliyoruz. Örneğin, Yoram’la Uziya (8. ayet) arasında Ahazya, Yehoaş (Yoaş) ve Amatsya kral olarak hüküm sürmüştür (2Kr.8-14; 2Ta.21-25).

Matta ve Luka’daki soylar Şaltiyel ve Zerubabel gibi iki ismi üst üste getirir (Mat.1:12,13; Luk.3:27). Meryem ve Yusuf’un soylarının bu adamlarla birleşip sonradan ayrılmaları ilginçtir. Her iki kitabın Ezra 3:2’deki kaydı izleyerek Zerubabel’in Şalteyel’in oğlu olduğunu söylemesine rağmen 1. Tarihler 3:19’da Pedayal’ın oğlu olduğunun yazılması sorun yaratır.

Üçüncü sorun ise Matta’nın, Davut’tan İsa’ya kadar yirmi yedi kuşak saymasına karşın, Luka’nın kırk iki kuşak saymasıdır. Müjde yayıcılarının değişik soy ağacı taslağı çizmelerine rağmen, kuşak sayımında böyle bir farklılığın olması tuhaftır. Bu sorunlara ve görünen zıtlıklara karşı Kutsal Kitap öğrencisinin tutumu ne olmalıdır? İlk olarak, temel noktamız Kutsal Kitap’ın Tanrı’nın esinlenmiş sözü olmasıdır. Bu nedenle yanlışlık olamaz. İkincisi ise sonsuz olmasıdır ve Tanrı’nın sonsuzluğunu göstermesidir. Sözün temel gerçeklerini anlayabiliriz, ama hiçbir zaman içindekileri tam olarak kavrayamayız.

Buna göre sorunlara yaklaşımımız bizi, Kutsal Kitap’ın hata yapabileceğinden çok sorunun bilgi eksikliğinden kaynaklandığı sonucuna götürür. Kutsal Kitap sorunları bunlara yanıt bulabilmek amacıyla daha çok araştırma yapmak için bizi kamçılamalıdır. “Tanrı’yı gizli tuttuğu şeyler için, krallarıysa açığa çıkardıkları için yüceltiriz” (Sül.25:2).

Tarihçilerin titiz araştırmaları ve arkeologların kazıları Kutsal Kitap’taki ifadelerin yanlış olduğunu gösterememiştir. Bize sorun ve zıtlık olarak görünen her şeyin anlaşılabilir bir açıklaması vardır ve bu açıklamalar ruhsal önem ve faydalarla doludur.

B. İsa Mesih’in Meryem’den Doğuşu (1:18-25)

1:18   İsa Mesih’in doğumu soy kayıtlarında bahsedilen bütün doğumlardan farklıydı. Tekrarlanan formül şuydu: “A, B’nin babasıydı.” Şimdi insan olarak babası olmayan bir doğum kaydıyla karşı karşıyayız. Mucizevi hamile kalma ile ilgili gerçekler basit ve onurlu bir şekilde ifade edilmiştir. Meryem evlenmek için Yusuf’a söz vermiştir ama, henüz düğün olmamıştır. Yeni Antlaşma zamanında nişan (bugünkü nişanlılıktan daha bağlayıcı) yalnızca boşanma ile bozulabilirdi. Nişanlı çiftler düğüne kadar birlikte yaşamıyorlardı ama, her iki taraftan birinin sadakatsizliği zina olarak kabul edilir ve ölümle cezalandırılırdı. Nişanlılığı sırasında bakire Meryem mucizevi bir şekilde Kutsal Ruh’tan gebe kaldı. Bu gizemli olayı melek daha önce Meryem’e açıklamıştı: “Kutsal Ruh senin üzerine gelecek, en yüce Olan’ın gücü senin üstüne gölge salacak” (Luk. 1:35). Şüphe bulutu ve endişe Meryem’in üstüne çökmüştür. Tarih boyunca hiçbir bakirenin doğum yaptığı görülmemişti. Evlenmemiş bir kadının gebe kalmış olmasını, açıklayabilecek tek bir durum vardı.

1:19   Yusuf bile Meryem’in durumunun gerçek açıklamasını bilmiyordu. Nişanlısına iki olasılıktan dolayı çok kızmış olabilir: İlk olarak, kendisine karşı görünen sadakatsizliği ve ikincisi de suçsuz olmasına rağmen bu durumdan dolayı resmen suçlanacak olması. Meryem’e olan sevgisi ve adaletin yerine getirilmesi isteği, nişanı sessizce bozma kararını vermesine yol açtı. Böyle bir olaydan doğacak rezaleti önlemek için bu yolu seçmişti.

1:20   Bu yumuşak ve düşünceli adam Meryem’i korumak için stratejisini saptarken, Rab’bin bir meleği ona rüyada göründü. “Davut oğlu Yusuf” şeklindeki selamlama kuşkusuz kraliyet soyu bilincini canlandırmak ve de onu İsrail’in Kral-Mesih’inin beklenmedik gelişine hazırlamak için planlanmıştı. Meryem’le evlenmek için korkmasına hiç gerek yoktu. Onun iffeti konusundaki kuşkuları temelsizdi. Gebeliği Kutsal Ruh’un bir mucizesiydi.

1:21   Melek daha sonra doğmamış çocuğun cinsiyetini, ismini ve yapacaklarını açıkladı. Meryem bir Oğul doğuracaktı. İsmi İSA olacaktı (“Yehova kurtuluş” ya da “Yehova Kurtarıcı” demektir). İsmi doğrultusunda halkını günahlarından kurtaracak olan O’dur. Bu Çocuk, halkı günahın cezasından, günahın gücünden ve sonuç olarak günahın varlığından kurtarmak için dünyayı ziyaret eden Yehova’nın bizzat kendisidir.

1:22   Matta bu olayları kaydederken, Tanrı’nın insanla olan tarihsel ilişkisinde yeni bir dönemin başlamış olduğunu anladı. Uzun süredir gelişi beklenen Mesih’le ilgili peygamberlik nihayet gerçekleşmişti. Yeşaya’nın üstü kapalı peygamberliği Meryem’in çocuğunda gerçekleşiyordu: Bütün bunlar, Rab’bin, peygamber aracılığıyla, bildirdiği şu söz yerine gelsin diye oldu. Matta, Yeşaya’nın sözlerinin, Rab’bin, Mesih gelmeden en az 700 yıl önce peygamber aracılığıyla konuşmasının kutsal esinlemeyle olduğunu söyler.

1:23   Yeşaya 7:14’deki peygamberlik, eşsiz bir doğumu önceden bildirişi (“İşte, kız gebe kalacak”), çocuğun cinsiyetini (“ve bir Oğul doğuracak”) ve çocuğun ismini (O’nun adını İmanuel koyacaklar”) kapsar. Matta buna, ‘İmanuel’ isminin Tanrı bizimledir anlamına geldiğini ekler. İsa’nın dünyadayken “İma-nuel” olarak çağrıldığına ilişkin herhangi bir kayıt yoktur; her zaman “İsa” ola-rak çağrılmıştır. Bununla birlikte İsa isminin anlamı (21. ayete bakın) Tanrı’nın bizimle olduğunu ima eder. İmanuel, Mesih’in ikinci gelişinde daha çok kul-lanılmak üzere seçilmiş bir isim de olabilir.

1:24   Meleğin araya girmesiyle, Yusuf Meryem’i boşama düşüncesinden vazgeçti. İsa’nın doğumuna kadar nişanlılıklarını sürdürmeye devam etti ve doğumdan sonra da onunla evlendi.

1:25   Meryem’in yaşamı boyunca bakire kaldığı öğretişi bu ayette bahsedilen Yusuf’la birleşmesiyle çürümüş oluyor. Meryem’in İsa’dan başka çocukları olduğunu gösteren diğer ayetler şunlardır: Mat.12:46; 13:55,56; Mar.6:3; Yu. 7:3,5; Elç.1:14; 1Ko.9:5; ve Gal.1:19.

Meryem’i eş olarak alan Yusuf, çocuğunu da oğul olarak evlat edinmiştir. Bu şekilde İsa, Davut’un tahtının yasal varisi oldu. Yusuf, meleğin sözlerine uyarak Bebeğin adını İsa koydu.

Böylece Kral-Mesih doğdu. Sonsuz Olan zamana girdi. Her şeye gücü yeten, ufacık bir bebek oldu. Yüce Rab, bu yüceliği insan bedeninde gizledi: “Tanrılığın bütün doluluğu bedence Mesih’te bulunuyor” (Kol.2:9).

II. KRAL-MESİH’İN İLK YILLARI (Bölüm 2)

A. Yıldızbilimcilerin Kral’a Tapınmak İçin Gelişi (2:2-12)

2:1-2   Mesih’in doğumuyla ilgili kronolojik olayları kolayca karıştırabiliriz. Birinci ayet, Hirodes’in Meryem ve Yusuf’u Beytlehem’de ahırda kaldıkları süre içinde İsa’yı öldürmeye çalıştığını gösteriyor gibi görünebilir, bir araya ge-tirilen kanıt bir ya da iki yıl sonraki zamana işaret eder. Matta, 11. ayetle yıldız-bilimcilerin çocuğu bir evde gördüklerini söyler. Hirodes’in iki yaş altındaki er-kek çocukların öldürülmesi emri (ayet 16) Mesih’in doğumundan beri geçen za-man içinde belirsiz bir zaman olabilir.

Büyük Hirodes, Esav soyundandı ve Yahudilerin geleneksel düşmanıydı. Yahudiliği kabul etmişti, ama bunun nedeni politik güdü olabilirdi. Krallığının sonuna doğru doğudan bazı yıldızbilimciler Yahudilerin Kralını aramak için geldi. Bu adamlar, ayinlerinin odak noktası doğa olayları olan dinsiz rahipler de olmuş olabilirler. Bilgileri ve olayları önceden kestirme yetilerinden dolayı bu kişiler genellikle krallara danışman olarak seçiliyorlardı. Doğuda nerede yaşadık-larını, kaç kişi olduklarını ve yolculuklarının ne kadar sürdüğünü bilmiyoruz.

Bir şekilde doğudaki yıldız, tapınmaya geldikleri Kralın doğumunu onlara bildirdi. Mesih’in gelişiyle ilgili olan Eski Antlaşma’daki peygamberlikleri bilmiş olmaları mümkündür. Belki de Balam’ın Yakup’tan çıkacak Yıldız’la ilgili kehanetini (Say.24:17) ve buna bağlı olarak Mesih’in ilk gelişini önceden bildiren yetmiş hafta peygamberliğini biliyorlardı (Dan.9:24,25). Ama bu bilginin onlara olağanüstü bir şekilde ulaştığı görülüyor.

Yıldızın görünüşüne ilişkin çeşitli bilimsel açıklamalar yapıldı. Örneğin, bazıları bunun gezegenlerin birleşmesiyle ilgili olduğunu söylüyor. Ama bu yıldızın yönü oldukça düzensizdi; Kudüs’ten İsa’nın olduğu eve kadar yıldızbilimcilere yol göstererek onların önünden gitti (ayet 9). Sonra durdu. Aslında bu o kadar değişik bir şeydir ki, yalnızca bir mucize olduğu kabul edilebilir.

2:3   Kral Hirodes, Yahudilerin Kralı olacak Bebeğin doğduğunu duyunca çok tedirgin oldu. Böyle bir Bebeğin doğumu huzursuz olan yönetimine karşı bir tehlike olurdu. Bütün Kudüs halkı onunla beraber tedirgindi. Şehrin bu haberi sevinçle kabul etmesi gerekirken, nefret edilen Roma yöneticilerini kızdır-ma ya da onların hoşnutsuzluk riskini arttırma düşüncesiyle korkuyorlardı.

2:4-6   Hirodes Yahudi din bilginlerini toplayarak Mesih’in nerede doğacağını araştırmaya başladı. “Tüm başkâhinler” başkâhinle oğullarıydı (belki de ailenin diğer üyeleri). “Ulusun din bilginleri” ise Musa’nın Yasa’sında kâhin olmayan uzmanlardı. Yasaları korudular, öğrettiler ve de Sanhedrin’de yargıç olarak hizmet ettiler. Bu kâhinler ve din bilginleri Kralın doğum yeri olarak hemen Mika 5:2’deki “Yahudiye’nin Beytlehem kasabası” olduğunu söylediler. Mika’daki peygamberlik metni bu yeri “Beytlehem Efrata” olarak isimlendirir. Filistin’de birden fazla Beytlehem olduğundan, bu onun Yahuda sınırlarındaki Efrata bölgesinde olduğunu gösterir.

2:7-8   Kral Hirodes, yıldızın göründüğü anı tam olarak öğrenmek için gizlice yıldızbilimcileri çağırdı. Bu gizlilik onun kötü niyetini açığa vuruyordu: doğru çocuğun yerini keşfetmek için bu bilgiye gereksinimi vardı. Gerçek niyetini saklamak için onları çocuğu aramaya gönderdi, buldukları takdirde kendisine haber vermelerini istedi.

2:9   Yıldızbilimciler yola çıktıklarında, doğuda görmüş oldukları yıldız tekrar göründü. Bu, yıldızın onlara doğudaki yolculukları boyunca yol göstermediğine işaret eder. Ama şimdi küçük çocuğun bulunduğu eve kadar onlara yol gösterdi.

2:10   Yıldızbilimcilerin, yıldızı gördüklerinde duydukları olağanüstü sevinci özellikle belirtiyor. Yahudi olmayan bu kişiler Mesih’i gayretle arıyorlardı; oysa Hirodes O’nu öldürmeyi planlıyordu; kâhinler ve din bilginleri kayıtsızdılar; Kudüs halkı ise tedirgindi. Bu tutumlar Mesih’in nasıl kabul edileceğini gösteren kehanetlerdi.

2:11   Yıldızbilimciler eve girdiklerinde çocuğu annesi Meryem’le birlikte gördüler. Yere kapanarak O’na tapındılar. Armağan olarak altın, tütsü ve mür sundular. Çocuğu annesiyle birlikte görmelerine dikkat edin. Normal bir durumda önce anneden sonra da çocuğundan bahsedilir, ama bu çocuk eşsizdir ve de önceliğin O’na verilmesi gerekir (13, 14, 20, 21 ayetlere bakın). Yıldızbilimciler Meryem’e ve Yusuf’a değil İsa’ya tapındılar (Bu durumda Yusuf’un isminden bile bahsedilmiyor ve bir süre sonra ismi İncil’in içinde geçmeyecek). Hamdımıza ve tapınmamıza layık olan İsa’dır, Meryem ya da Yusuf değil.

Getirdikleri değerli armağanlar çok anlamlıydı. Altın tanrısallığı ve yüceliği simgeler; Kutsal Kişiliğinin mükemmel parıltısını ifade eder. Tütsü yağ veya parfümdür; günahsız mükemmel yaşamın kokusunu ifade eder. Mür ise acı bir bitkidir; dünyanın günahlarını taşıyarak çekeceği acıyı önceden bildirir. Yahudi olmayanların getirdiği armağanlar Yeşaya 60:6’daki sözleri hatırlatır. Yeşaya Yahudi olmayan kişilerin Mesih’e armağanlarla geleceğini önceden bildirmişti ama yalnızca altın ve tütsüden bahsetmişti: “..altın ve günnük getirecekler ve Rab’bin hamdını ilan edecekler.” Niçin mür dahil edilmemişti? Çünkü Yeşaya burada, Mesih’in güçlü ve büyük yücelikle dolu ikinci gelişinden söz ediyordu. O zaman mür olmayacak çünkü o zaman acı çekmeyecek. Ama mür Matta bölümünde yer alıyor, çünkü O’nun ilk gelişinden bahsediliyor. Matta’da Mesih’in çektiği acıları görüyoruz; Yeşaya’da yazılan yücelikler ise gelecektir.

2:12   Yıldızbilimciler, Hirodes’in yanına dönmesinler diye rüyada uyarıldıklarından, yollarına itaatkâr bir şekilde başka bir yoldan devam ettiler. Mesih’le yürekten karşılaşan biri aynı yoldan dönmez. O’nunla gerçek karşılaşma bütün yaşamı değiştirir.

B. Yusuf, Meryem ve İsa’nın Mısır’a Kaçışı (2:13-15)

2:13-14   Rabbimiz bebekliğinden beri ölüm tehlikesi altındaydı. Ölmek için doğduğu belliydi, ama belirlenen zamanda. Tanrı’nın isteğinde yürüyen kişi, işini bitirinceye kadar ölümsüzdür. Rab’bin bir meleği Yusuf’a rüyada göründü ve ailesiyle Mısır’a kaçmasını söyledi. Hirodes “arama ve mahvetme” işine başlamaya hazırdı. Hirodes’in öfkesi sonucu sığınmacı oldular. Orada ne kadar kaldıklarını bilmiyoruz, ama Hirodes’in ölümüyle kendi vatanlarına dönme yolu açılmış oldu.

2:15   Böylece bir Eski Antlaşma peygamberliği daha yeni bir anlam kazandı. Tanrı, Hoşeya peygamber aracılığıyla şöyle demişti: “Oğlumu Mısır’dan geri çağırdım” (Hoş.11:1). Bu ifade iki anlama gelebilir: birincisi, özgün anlamda, Mısır’dan çıkışla İsrail halkının Mısır’dan kurtuluşunu ifade eder. İkincisi, Mesih’in tarihi İsrail’inkiyle yakın bir paralelliktedir. Bu peygamberlik, Mesih’in Mısır’dan İsrail’e dönmesi ile gerçekleşmiştir.

Rab doğruluk içinde hüküm sürmek için geri döndüğü zaman, Mısır bin yıllık devredeki bereketi paylaşan ülkeler arasında olacaktır (Yşa.19:21-25; Tes.3:9,10; Mez.68:31). İsrail’in geleneksel düşmanı olan bu halk niçin bu kadar çok kayırılacaktı? Rab İsa’ya sundukları sığınağa karşın duyulan Kutsal minnettarlığın bir işareti olabilir miydi?

C. Hirodes Beytlehem’deki Bebekleri Katlediyor (2:16-18)

2:16   Yıldızbilimciler geri dönmeyince, Hirodes küçük kralın yerini bulma planında aldatıldığını anladı. Öfke içinde Beytlehem ve tüm yöresinde bulunan iki ve daha küçük yaştaki erkek çocukların öldürülmesini emretti. Öldürülen çocukların sayısı tahmine göre değişiyor; bir yazar aşağı yukarı yirmi altı olduğunu öne sürüyor. Yüzlerce çocuğun öldürülmüş olması mümkün değildir.

2:17-18   Çocukların öldürülmesini izleyen ağlayış sesleri Yeremya Peygamberin sözlerinin yerine gelmiş olduğunu gösterir:

Rab şöyle diyor:

“Ramah’ta bir ses duyuldu,

ağlayış ve acı feryat sesleri!

Çocukları için ağlayan Rahel,

teselli edilmek istemiyor.

Çünkü onlar yok artık!” (Yer.31:15)

Peygamberlikte, Rahel İsrail halkını temsil ediyor. Halkın acısı Ramah’a (katliamın olduğu Beytlehem yakınında) gömülmüş olan Rahel’e atfediliyor. Acı çeken anne babalar mezarından geçerken, Rahel’in onlarla ağladığı düşünülüyor. Hirodes, küçük Rakibini bertaraf etme konusunda bir sonuç alamadı, ama yazılı tarihe kötü ve acımasız biri olarak geçti.

D. Yusuf, Meryem Ve İsa Nasıra’ya Yerleşiyor (2:19-23)

Hirodes’in ölümünden sonra Rab’bin bir meleği Yusuf’a geri dönmenin emniyetli olacağını söyledi. İsrail diyarına gelince, Hirodes’in yerine oğlu Ar-halas’ın Yahudiye kralı olarak tahta geçtiğini duydu. Yusuf bu riski göze al-mada tereddütlüydü ve korkularını Tanrı’nın rüyada doğrulamasıyla, kuzeydeki Celile bölgesine gitti ve Nasıra’ya yerleşti.

Matta bize bu bölümde dördüncü kez peygamberliğin yerine gelmiş olduğunu hatırlatıyor. Peygamberlerin hiçbirinden ismen bahsetmiyor, ama Mesih’in Nasıralı diye çağrılacağını peygamberlerin önceden haber verdiğini söylüyor. Bunu hiçbir Eski Antlaşma ayeti doğrudan söylemiyor. Birçok araştırmacı Matta’nın Yeşaya 11:1’deki ayete atıfta bulunduğunu iddia eder: “Yes-se’nin kütüğünden filiz çıkacak ve kökünden bir fidan meyve verecek.” İbra-nicede netzer “Filiz” demektir, ama bu ilişki uzak görünüyor. Bir başka açık-lama ise “Nasıralı” herkesin horladığı Nasıra kentinde oturana denirdi. Natanyel bunu herkesçe bilinen şu soruyla ifade ediyor, “Nasıra’dan iyi bir şey çıkabilir mi?” (Yu.1:46). Bu “önemsiz” kente yağdırılan hakaret orada oturanlara da mal edildi. Bunun için 23. ayet “O’na Nasıralı denecektir” dediği zaman O’nun küçümseneceğini demek istiyor. İsa’nın Nasıralı çağrılacağına dair hiçbir pey-gamberlik sözü bulamasak da, O’nun “insanlar tarafından hor görülüp red-dedileceğini anlatan sözler” (Yşa.53:3) buluruz. Bir başkası da insanların O’nu insan değil bir toprak kurdu gibi hor görüp reddedeceğini söyler (Mez.22:6). Bu nedenle peygamberler tam anlamıyla bu sözcükleri kullanmamışlarsa da, bunun pek çok peygamberliğin ruhu olduğu yadsınamaz.

Yüce Tanrı’nın beden alıp dünyaya geldiğinde hakarete uğraması kendisine lakap takılması şaşırtıcıdır. O’nu izleyenler de O’na yapılan hakareti paylaşma ayrıcalığına sahiptirler (İbr.13:13).

III. MESİH’İN HİZMETE RESMEN BAŞLAMA HAZIRLIKLARI (Bölüm 3 ve 4).

A. Vaftizci Yahya Yolu Hazırlıyor (3:1-12)

İkinci ve üçüncü bölüm arasında, Matta’nın bahsetmediği 28 ya da 29 yıllık zaman dilimi vardır. Bu süre içinde, İsa Nasıra’da önünde bulunan göreve hazırlanıyordu. Bu hiç mucize yapmadığı bir zamandı ama, Tanrı’nın gözünde mükemmel haz buldu (Mat.3:17). Bu bölümde O’nun halka açık hizmetinin baş-langıcını görüyoruz.

3:1-2   Vaftizci Yahya kuzeni İsa’dan altı ay daha büyüktü (Luk.1:26,36 ayetlerine bakın). İsrail kralının habercisi olarak hizmet etmek için tarih sahnesine çıkmıştı. İdare ettiği yer Kudüs’ten Ürdün’e kadar uzanan çorak bir alan olan Yahudiye çölüydü. Yahya’nın mesajı, “Tövbe edin! Göklerin Egemenliği yaklaşmıştır” idi. Kral yakında ortaya çıkacaktı, ama günaha yapışan halk üzerinde krallık etmeyecekti, edemeyecekti. Yollarını değiştirmeleri, itiraf etmeleri ve de günahlarından arınmaları gerekiyordu. Tanrı onları karanlığın ege-menliğinden, Göklerin Egemenliğine çağırıyordu.

GÖKLERİN EGEMENLİĞİ ÜZERİNE ARASÖZ

İkinci ayette, Matta bölümünde 32 kez kullanılan, Göklerin Egemenliği deyiminin ilk kullanılışını görüyoruz. Bu kavramı kavramadan Matta’yı doğru olarak anlamak zor olacağından, bu terimin tanımlaması ve betimlenmesi sırayla aşağıdadır.

Göklerin Egemenliği, Tanrı’nın Egemenliğinin kabul edildiği bir küredir. “Gökler” sözcüğü Tanrı’yı belirtmek için kullanılmıştır. Bu, Daniel 4:25’de Da-niel’in “Yüce Olan’ın” insanlığın üzerinde saltanat sürdüğünü söylediğini gös-terir. Bir sonraki ayette “göklerin” saltanat sürdüğünü söyler. Tanrı’nın Ege-menliğine boyun eğen kişiler nerede olurlarsa olsunlar, orada göklerin egemen-liği vardır.

Göklerin Egemenliğinin iki görünüşü vardır. En geniş anlamıyla bu, Tanrı’yı En Yüce Yönetici (Kral) olarak kabul ettiğini açıklayan herkesi kapsar. Dar anlamda ise yürekten Rab İsa’yı Rab ve Kurtarıcı olarak kabul edenleri kapsar. Bunu yan sayfadaki ortak merkezli iki daireyle gösterebiliriz:

Büyük daire itiraf alanıdır; bu yalnızca Krala olan bağlılıklarını açıkça be-lirten halkını kapsar. Bu, tohum (Mat.13:3-9), hardal tanesi (Mat.13:31, 32) ve maya (Mat.13:33) benzetmelerinde görülür. Küçük daire ise yalnızca imanla Rab İsa Mesih’te yeniden doğmuş olanları kapsar. Gök-lerin Egemenliğinin iç kısmına, Rab İsa’yı kabul et-meden girilmez (Mat.18:3).

Kutsal Kitap’taki egemenlikle ilgili referansları bir-araya getirerek, tarihsel gelişmeyi beş evrede izleyebi-liriz.

Birincisi, Eski Antlaşma’da önceden bildirilmiştir. Daniel önceden Tanrı’nın hiç yıkılmayacak ve hâkimi-yetini başka bir halka vermeyecek bir egemenlik kuracağını söylemişti (Dan.2:44). Hem de Evrensel ve sonsuz yetkiyi kullanacak olan Mesih’in gelişini önceden görmüştü (Dan.7:13,14; Yer.23:5,6).

İkincisi Vaftizci Yahya’nın, İsa’nın ve on iki öğrencisinin betimlediği egemenlik yaklaşmıştır ya da yaklaştı (Mat.32; 4:27; 10:7). Matta 12:28’de İsa, “...Ben cinleri Tanrı’nın Ruhuyla kovuyorsam, Tanrı’nın Egemenliği üzerinize gelmiş demektir” dedi. Luka 17:21’de ise İsa şunu söyledi: “Çünkü Tanrı’nın Egemenliği içinizdedir.” Daha sonra göstereceğimiz gibi, Tanrı’nın Egemenliği ile Göklerin Egemenliği terimleri eş anlamda kullanılmıştır.

Üçüncü olarak, egemenlik bir ara zaman şeklinde betimlenmiştir. Kral, İsrail halkının kendisini reddetmesinden sonra göklere geri döndü. Bu egemenlik, Kralın yokluğunda bile O’nun krallığını kabul edenlerin yüreklerinde vardır; dağdaki vaaz da dahil olmak üzere manevi ve ahlaki kuralları bugün de bizler için geçerlidir. Egemenliğin bu ara evresi Matta 13’de benzetmelerle betimlenmiştir.

Egemenliğin dördüncü evresine ortaya çıkması denebilir. Mesih’in yeryüzündeki bin yıllık yönetimi, gelecek yönetiminin yüceliğinde Mesih’in Görünümünün değişmesiyle resmedilmiştir (Mat.17:1-8). İsa bu evreyi Matta 8:11’de şöyle ifade etmiştir: “...doğudan ve batıdan birçok insan gelecek, Göklerin Ege-menliğinde İbrahim, İshak ve Yakup’la sofraya oturacaklar.”

Sonuncusu ise egemenliğin sonsuzluğudur. Bu, 2. Petrus 1:11’de “Rabbimiz ve Kurtarıcımız İsa Mesih’in sonsuz egemenliği” olarak betimlenmiştir.

“Göklerin Egemenliği” deyimi yalnızca Matta bölümünde kullanılmıştır, ama “Tanrı’nın Egemenliği” deyimi Matta, Markos, Luka ve Yuhanna kitaplarında kullanılmıştır. Amacın uygulanabilirliği açısından hiç fark yoktur, her ikisi için de aynı şeyler söylenmiştir. Örneğin, Matta 19:23’de İsa zengin bir kişinin Göklerin Egemenliğine girmesinin güç olacağını söyler. Markos 10:23 ve Luka 18:24 bunu İsa’nın Tanrı’nın Egemenliği olarak söylediğini yazar (Mat. 19:24’de “Tanrı’nın Egemenliği” olarak geçer).

Yukarıda bahsettiğimiz gibi Göklerin Egemenliğinin dış yüzeyi ve ruhani (iç) gerçeği vardır. Tanrı’nın Egemenliği için de aynısı geçerlidir, dahası iki terim de aynı şeyi belirtir. Tanrı’nın Egemenliği de gerçeği ve sahteyi kapsar. Bu, tohum (Luk.8:4-10), hardal tanesi (Luk.13:18, 19) ve maya (Luk.13:20, 21) benzetmelerinde görülür. Tanrı’nın Egemenliğine, iç kısımdaki gerçeğe, yalnızca yeniden doğanlar girebilir (Yu.3:3,5).

Son nokta: Egemenlik kiliseyle aynı değildir. Egemenlik Mesih’in insanlığa hizmet etmesiyle başlamıştır; kilise ise Pentikost günüyle başlamıştır (Elç.2). Egemenlik, dünya yok oluncaya kadar dünyada devam edecektir; kilise ise sevinç Gününe kadar (Kilisenin dünyadan ayrılması, Mesih’in gökten inip bütün inanlıları eve götürmesi – 1Se.4:13-18.) Kilise Mesih’le O’nun ikinci gelişinde O’nun gelini olarak O’nunla beraber hüküm sürecektir. Şimdi egemenliğin iç gerçeğinde, doğruluğunda olan kişiler aynı zamanda kilisededirler.

3:3   Matta 3’deki açıklamaya geri dönelim: Yahya’nın hizmetinin hazırlıkları Yeşaya Peygamber tarafından yedi yüzyıldan fazla bir süre önce bildirilmiştir: “Çölde yükselen ses, ‘Rab’bin yolunu hazırlayın, geçeceği patikaları düzeltin’ diyor” (Yşa.40:3).

İşte Yahya bu sesti. İsrail halkı ise ruhsal anlamda kuru ve çorak bir çöldü. Yahya, halka tövbe ederek ve günahlarını terk ederek Rab’bin yolunu hazırlayın ve yaşamlarında O’nun tam yönetimine engel olan her şeyi ayıklayarak O’nun geçeceği patikaları düzeltin diyordu.

3:4   Vaftizcinin giysisi, günümüzdeki yumuşak, lüks ve iyi bir kumaştan değil, açık havada çalışan adamın giyeceği kaba dokunmuş deve tüyünden yapılmıştı. Deriden bir kuşağı vardı. Bu İlya’nın giysisiyle aynıydı (2Kr.1:8) ve belki Yahudi inanlılarının, Yahya’nın göreviyle İlya’nınki arasındaki benzerli-ğe dikkatlerini çekmek için Tanrı yardım etti (Mal.4:5; Luk.1:17; Mat.11:14; 17:10-12).Yahya, normal yaşamın rahatlığı ve zevklerinden arınmak ve görevinin gerektirdiği gücü almak için çekirge ve yaban balı ile beslendi.

İnsanların, normal olarak yaşadıkları şeylerin hiçbirine önem vermeyen Yahya ile karşılaşması sarsıcı bir tecrübedir. Ruhsal gerçeklerle dolu olması da diğer kişilere ne kadar fakir olduklarını anlamalarını sağlamış olsa gerek. Kendini bu kadar feda etmesi, zamanındaki maddeciliğe arı iğnesi gibi batan bir azardı.

3:5-6   İnsanlar Kudüs’ten, bütün Yahudiye’den ve Şeria nehrinin her yöresinden onu dinlemek için akın akın geliyordu. Bazıları onun bildirisine karşılık vererek, gelecek Krala itaat etmeye ve sadık olmaya hazır olduklarını etkin bir şekilde söylemek için onun tarafından Şeria nehrinde vaftiz ediliyordu.

3:7   Ferisilerle Sadukilerin durumu ayrı bir öyküydü. Yahya, onların kendisini dinlemeye geldikleri zaman, içten olmadıklarını biliyordu. Onların gerçek niyetlerini anladı: Ferisiler yasaya bağlı olduklarını söyleyen, ama fırsatçı, bağnaz, iki yüzlü ve kendilerini üstün gören kişilerdi; Sadukiler ise bedenin dirilişi, meleklerin varlığı, canın ölümsüzlüğü ve sonsuz ceza gibi temel doktrinleri yadsıyan aristokrat ve dini şüphecilerdi. Bu nedenle, gerçek tövbenin hiçbir işaretini göstermeyen, ama gelecek gazaptan kaçmak için arzulu olduklarına dair rol yapan bu iki grubu, “Ey engerekler soyu” diye suçladı Yahya.

3:8   Tövbeye yaraşır meyveler vererek içten olduklarını kanıtlamaya çağırdı onları. J. R. Miller’e göre gerçek tövbe şudur: “Biraz korku, pişmanlık ve göz yaşı bir sonuca varmaz. Tövbe ettiğimiz günahları bırakıp kutsallığın yeni ve temiz yolunda yürümeliyiz.”

3:9   Yahudiler İbrahim soyundan olmanın cennete gitmek için yeterli olduğunu saydılarsa da Kurtuluş lütfunun fiziksel doğumla geçmeyeceği gerçekti. Tanrı, Ferisilerin ve Sadukilerin değişmesinden daha az güç gerektiren Şeria taşlarından İbrahim’e çocuklar yaratabilirdi.

3:10   Yahya, “balta şimdiden ağaçların köküne dayanmıştır” ifadesiyle tanrısal yargının başlamak üzere olduğunu söylüyordu. Mesih’in gelişi ve huzuru bütün insanları sınayacaktı. Meyvesiz olanlar, meyvesi olmayan bir ağacın kesilip ateşe atılması gibi yok olacaklardı.

3:11-12   Yahya, 7-10 ayetlerinde yalnızca Ferisilere ve Sadukilere sesleniyordu (ayet 7) ama şimdi gerçek ve sahte olan herkesi içeren kalabalığa seslendiği bellidir. Yakında gelecek olan Mesih’in göreviyle kendisininki arasında önemli bir fark olduğunu açıklamıştır. Yahya tövbe için suyla vaftiz ediyordu: su törenseldi ve temizleme gücü yoktu; tövbe gerçek olmasına rağmen kişiye tam bir kurtuluş getirmiyordu. Yahya, görevinin hazırlık ve kısmî olduğunu düşünüyordu. Mesih, Yahya’yı kendi üstünlüğüyle tamamen gölgeleyecekti. O daha güçlü, daha değerli olacaktı. Çünkü yapacağı iş de büyüktü. O Kutsal Ruh’la ve ateşle vaftiz edecekti.

Kutsal Ruh’la vaftiz, ateşle olan vaftizden farklıdır. İlki bereket vaftizi iken ikincisi yargı vaftizidir. İlki Pentikost’ta olmuşken, ikincisi gelecekte olacaktır. Rab İsa’da olan gerçek inanlılar ilkinden zevk alırken, ikincisi bütün inanmayanların sonu olacaktır. İlki içten tövbenin dışarıda işareti olan İsraillilerin vaftizi olacakken ikincisi gerçek tövbe kanıtı göstermeyen Ferisiler, Sadukiler ve diğer kişiler için olacaktır.

Bazıları, Kutsal Ruh’la olan vaftizle, ateşle olan vaftizin aynı olduğunu söyler; örneğin, Pentikost zamanında verilen Ruh’la görülen ateşten diller, ateşle vaftizi ifade edemez mi? Ateşi yargıyla eşitleyen 12. ayetin ışığında edemez.

Ateşle vaftiz referansından hemen sonra, Yahya yargıdan söz ediyor. Rab, yaba kullanarak hububatı rüzgarda havaya atarken resmediliyor. Buğday (gerçek inanlılar) doğrudan yere düşer ve ambara götürülür. Saman (inanmayanlar) ise rüzgarla bir süre sürüklendikten sonra toplanıp sönmeyen ateşle yanar. 12. ayetteki ateş yargı demektir, ve bu ayet 11. ayetin devamı olduğundan ateşle vaftizin yargı vaftizi olduğu sonucuna varılması akla uygundur.

B. Yahya İsa’yı Vaftiz Ediyor (3:13-17)

3:13   İsa, Yahya tarafından vaftiz edilmek üzere Celile’den Şeria nehrine aşağı yukarı 90 km yolu yürüyerek geldi. Bu, O’nun bu törene ne kadar önem verdiğini ve bugün O’nun izleyicilerinin vaftizinin önemini de göstermektedir.

3:14-15   İsa’nın tövbe edecek günahının olmadığını bildiğinden, Yahya O’nu vaftiz etmek istemedi. Aslında İsa’nın onu vaftiz etmesi gerektiğini söylemesi, onu yönelten güdünün doğru olmasındandır. İsa bunu yadsımadı; yalnızca doğru olan her şeyin bu şekilde yerine getirilmesinin uygun olacağını söyleyerek vaftiz olmak için ricasını tekrar etti. Tövbe ederek vaftiz olan ve Tanrı’ya saygı duyan İsraillilerle Kendisini bir tutmanın doğru olacağını düşündü.

Bundan da derin bir anlam vardı. O’nun için vaftiz olma, Tanrı’nın insanın günahına karşı talep ettiği bütün doğruluğun yerine getirilmesini simgeleyen bir törendi. Suya batırılması, Golgota’da Tanrı’nın yargı suyundaki vaftizini simgeleyerek gösteriyordu. Sudan çıkması dirilişini ima ediyordu. Ölerek, gömülerek ve dirilerek kutsal adaletin taleplerini tatmin edip günahkârların aklanabilmesi için doğru bir temel sağlayacaktı.

3:16-17   İsa sudan çıkar çıkmaz göklerden Tanrı’nın Ruhunun güvercin biçiminde inip üzerine konduğunu gördü. Tıpkı Eski Antlaşma’daki kişilerin ve şeylerin “kutsal kutsama yağıyla” kutsanması (Çık.30:25-30) gibi O da Kutsal Ruh’la Mesih olarak kutsandı.

Üçlü Birliğin üç üyesinin de belli olduğu bir kutsama olayıydı. Sevgili Oğul oradaydı. Kutsal Ruh güvercin biçiminde oradaydı. Baba’nın sesi göklerden İsa üzerine bereketini resmen bildirirken duyuldu. Bu, unutulmaz bir olaydı, çünkü Tanrı Kutsal Yazılardan bir alıntıyla sesleniyordu: “Sevgili Oğlum bu-dur” (Mez.2:7), “O’ndan hoşnudum” (Yşa.42:1). Bu, Babanın göklerden ses-lenerek eşsiz Oğlundan hoşnut olduğunu söylediği üç olaydan biridir (diğerleri Mat.17:5 ve Yu.12:28’dir).

C. Şeytan İsa’yı Sınıyor (4:1-11)

4:1   İsa’nın Ruh tarafından denenmeye götürülmesi tuhaf görünebilir. Kutsal Ruh O’nu niçin böyle bir buluşmaya götürmek zorunda? Bunun yanıtı bu sınanmayla; dünyaya yapmaya geldiği iş için ahlakî olarak uygun olduğunu göstermesi gerekiyordu. İlk Adem Cennet Bahçesinde düşmanla (Şeytan’la) karşılaştığı zaman egemenlik için uygun olmadığını kanıtladı. İşte Son Adem ise Şeytan’la başbaşa kalır ve yara almadan çıkar. Yunanca’dan çevrilen “ayart-ma” ya da “sınama” sözcüğünün iki anlamı vardır: (1) sınama ya da kanıtlama (Yu.6:6; 2Ko.13:5; İbr.11:17); ve (2) kötülüğe çağırmak. Kutsal Ruh Mesih’i sı-nadı ya da kanıtladı. İblis ise O’na kötülük yaptırmak için tuzak kurmaya çalıştı.

Rabbimizin sınanmasıyla ilgili derin bir sır vardır. Kaçınılmaz olarak şu soru ortaya çıkar, “Günah işleyebilir miydi?” “Hayır” dersek, o zaman şu soruyla yüzleşebiliriz, “Teslim olmasaydı nasıl gerçek bir sınama olabilirdi?” Yanıtımız “Evet” olursa, vücut bulmuş Tanrı’nın nasıl günah işleyebileceği sorunuyla kar-şı karşıya kalırız.

Hatırlanması gereken ilk önemli şey, İsa Mesih’in Tanrı olduğu ve Tanrı’nın günah işleyemeyeceğidir. O’nun insan olduğu da doğrudur; bununla beraber insan olarak günah işleyebilirdi, ama Tanrı olarak değil demek kutsal yazıların temeli olmadan sorun yaratmaktır. Yeni Antlaşma yazarları Mesih’in günahsızlığını birçok durumda yazmışlardır. Pavlus O’nun “günahı bilmediğini” yazdı (2Ko.5:21); Petrus O’nun “günah işlemediğini” (1Pe.2:22); ve Yuhanna O’nda “günah olmadığını” söyler (1Yu.3:5).

İsa bizim gibi dıştan sınanabilirdi. İblis O’na Tanrı’nın isteğine aykırı önerilerle geldi. Ama bizden farklı olarak içten sınanamazdı; O’ndan günah şehveti ve tutkusu çıkamazdı. Dahası O’nda Şeytan’ın ayartmasına karşılık verecek hiçbir şey yoktu (Yu.14:30).

İsa’nın günah işlememesine rağmen, sınama gerçekti. Günah işlemek için ayartmalarla karşı karşıya bırakılmış olması mümkündü, ama bunlara teslim olması (yenilmesi) ahlaki olarak imkansızdı. Yalnızca Baba’dan gördüklerini yapabilirdi (Yu.5:30) ve Baba’nın günah işlediğini görmüş olması ise inanılmaz bir şeydir. Kendiliğinden hiçbir şey yapamazdı (Yu.5:30) ve Baba O’nun sınan-maya yenilmesine izin vermeyecekti.

Sınanmanın amacı O’nun günah işleyip işlemediğini görmek değildi; büyük baskı altında bile Tanrı’nın Sözüne itaat etmekten başka hiçbir şey yapamayacağını kanıtlamaktı.

Eğer İsa insan olarak günah işleyebilseydi, O’nun şu anda göklerde bir insan olarak bulunması sorunuyla karşı karşıya kalırız. Hala günah işleyebilir mi? Hayır.

4:2-3   Kırk gün kırk gece oruç tuttuktan sonra, İsa acıktı. (Kutsal Yazılarda kırk sayısı sık sık sınanma ya da gözaltı durumunda kullanılır.) Bu doğal iştah ayartıcıya birçok insana karşı kötüye kullanabileceği bir avantaj sağladı. İsa’ya çölün taşlarını ekmek somunlarına döndürmesi için mucizevi gücünü kullanmasını önerdi: Giriş sözcükleri, “Tanrı’nın Oğluysan” şüpheyi belirtmez. Aslında bu, “Tanrı’nın Oğlu olduğundan” demektir. Şeytan, İsa’nın vaftizinde Baba’nın sözlerini kinaye yoluyla söylüyor, “Sevgili Oğlum budur.” İfadenin gerçek olduğunu farz eden Yunanca yapı(2) kullanıyor, bu nedenle İsa’ya açlığını bastırması için gücünü kullanmasını söylüyor.

Şeytan’ın kışkırtmasına karşılık, doğal iştahı kutsal güç kullanarak bastırmak Tanrı’ya olan dolaysız itaatsizliktir. Şeytan’ın önerisinin arkasındaki düşünce Yaratılış 3:6’nın yinelenmesidir (“yemek için iyi”). Yuhanna bu sınamayı “do-ğal benliğin tutkusu” olarak sınıflar (1Yu.2:16). Sınanmayla uyum içinde olma-mızın nedeni doğal arzularımızı memnun etmek için yaşamaktır, Tanrı’nın Egemenliğini ve O’nun doğruluğunu aramak yerine rahat yolu seçmektir. Şeytan, “Yaşamak zorundasın, değil mi?” der.

4:4   İsa, sınanmaya Tanrı’nın Sözünden aktararak karşılık verdi. Rabbi-mizin örneği bize, yaşamamızın önemli olmadığını, ama Tanrı’ya itaat etmemiz gerektiğini öğretti! Ekmek yemek hayattaki en önemli şey değildir. Tanrı’nın her bir sözüne itaat önemlidir. Taşları ekmeğe döndürmeyle ilgili olarak Ba-ba’dan hiç açıklama almadığından İsa, çok aç olmasına rağmen, kendiliğinden hareket etmeyecekti ve böylece de Şeytan’a itaat etmedi.

4:5-6   İkinci sınama Kudüs’teki tapınağın tepesinde oldu. İblis, tanrısal Oğulluğunu görülmeye değer bir gösteriyle Kendisini aşağıya atması için İsa’yı kışkırttı. Şeytan’ın Mezmurlar 91:11, 12’deki ayetleri söyleyerek Tanrı’nın Mesih’e koruma vaadi görüldüğünden, “eğer” sözcüğü yine şüpheyi ifade etmez.

Sınama, İsa’nın Mesih olduğunu heyecanlı bir hüner gösterisi yaparak göstermesiydi. Acı çekmeden yücelik kazanabilirdi; çarmıhı atlayarak tahta ulaşabilirdi. Ama bu hareket Tanrı’nın isteği dışında olacaktı. Yuhanna bu çekiciliği “yaşamın verdiği gurur” olarak tanımlıyor (1Yu.2:16). Bu, Tanrı’nın isteğini önemsemeden kazanılan kişisel yücelik aracı olarak Cennet Bahçesindeki “anlayışlı kılmak için arzu olunur ağacı” anımsatıyor (Tek.3:6). Bu sınama bize, O’nun acısını paylaşmadan dini önem kazanma arzusuyla gelir. Kendimiz için büyük şeyler ararız, zorluklar çıktığı zaman da kaçar saklanırız. Tanrı’nın isteğini önemsemeyip kendimizi yüceltmeye çalıştığımız zaman Tanrı’yı sınarız.

4:7   İsa, saldırıya yine Kutsal Yazılardan ayetlerle karşı koydu: “‘Tanrın olan Rab’bi sınama’ diye de yazılmıştır“ (Tes.6:16). Tanrı Mesih’i korumak için söz vermişti, ama bu garanti Tanrı’nın isteği içinde yaşamayı gerektiriyordu. Vaadi, itaatsızlık yaparak talep etmek Tanrı’yı sınama olacaktı. İsa’nın Mesih olarak görüneceği zaman gelecekti, ama ilk önce çarmıhın gelmesi gerekiyordu. Kurban sunağı tahttan önce gelmeliydi. Dikenli taç yücelik tacından önce olmalıydı. İsa Tanrı’nın zamanını bekleyecekti ve Tanrı’nın isteğini tamamlayacaktı.

4:8-9   Üçüncü denemede İblis İsa’yı çok yüksek bir dağa çıkarıp O’na, tüm görkemleriyle dünyanın bütün ülkelerini gösterdi. Onları İsa’ya, kendisine tapınması karşılığında sundu. Bu sınama tapınmayla, ruhsal bir eylemle ilgili olmasına karşın, Şeytan’a taparak dünya üzerindeki şahane gücü yakalaması için Rabbimizi kandırma çabasıydı. Sunulan ödül, bütün ihtişamıyla “göz-lerin tutkularına” (1Yu.2:16) hitap eden dünyanın bütün ülkeleriydi.

Bir bakıma, şimdi dünyanın bütün ülkeleri İblise aittir. Ondan “bu çağın ilahı” olarak söz edilir (2Ko.4:4) ve Yuhanna bize, “bütün dünya ise kötü olanın denetimindedir” (1Yu.5:19) der. İsa ikinci gelişinde kralların Kralı olarak göründüğü zaman (Esi.19:16), “bu dünyanın egemenlikleri” O’nun olacaktır (Esi. 11:15). İsa kutsal (tanrısal) zamanı bozmayacak ve kesinlikle Şeytan’a tapma-yacaktı! Sınama bizim için iki mislidir: Bu dünyanın geçici olan yüceliği için ruhsal doğum hakkımızı takas yapmak ve Yaratıcıdan çok yaratığa hizmet edip tapınmaktır.

4:10   İsa, sınamaya üçüncü kez Eski Antlaşma’ya başvurarak karşı koydu: “Tanrın olan Rab’be tap, yalnız O’na kulluk et.” Tapınma ve kulluk etme yalnızca Tanrı’yadır. Şeytan’a tapınma onu Tanrı olarak kabul etme ile aynı olacaktı.

Matta’nın kaydettiği sınanmaların sırası Luka 4:1-13’ten değişiktir. Bazıları, Matta’nın sırasının İsrail’in “Çölde karşılaştığı sınamaların” sırasıyla paralel gittiğini söylüyor (Çık.16;17;32). İsa, Kendisinin İsrail’in zorluklara karşı tutumuyla mükemmel zıtlığını gösterdi.

4:11   İsa Şeytan’ın sınamalarını delillerle başarılı bir şekilde çürüttükten sonra, İblis O’nu bırakıp gitti. Sınamalar küçük akıntılarla değil dalgalarla gelir. “Çünkü sıkışmış bir ırmağın suları gibi gelecek, o sular ki, Rab’bin soluğu onları söndürüyor” (Yşa.59:19). Tanrı’nın sınanmış kutsalları için ne büyük bir teşvik!

Melekler de gelip İsa’ya hizmet ettiler diye okuyoruz, ama bu olağanüstü hizmetin ne olduğunu bilmiyoruz. Bu, belki de onların İsa’ya fiziksel gereksinimi olan gıdayı sağladıkları anlamına gelebilir; çünkü İsa sınamayı başarıyla geçmişti.

İsa’nın sınanmasından, Kutsal Ruh’un kontrolü altında olanlara Şeytan’ın saldırabileceğini öğreniyoruz, ama Şeytan, Tanrı’nın Sözüyle karşı gelenlere karşı güçsüzdür.

D. İsa Celile’deki Görevine Başlıyor (4:12-17)

İsa’nın hemen hemen bir yıl süren Yahudiye görevinden Matta bahsetmiyor. Bu bir yıllık zaman dilimi Yuhanna 1-4 bölümlerinde yazılıdır ve bu Matta 4:11 ile 4:12 arasındaki zamanı içerir. Matta bizi, doğrudan sınanmadan Celile’deki görevine götürür.

4:12   İsa, Vaftizci Yahya’nın tutuklandığını duyunca, bunun kendisinin reddedileceğinin göstergesi olduğunu anladı. Kralın habercisini reddetmekle halk Kralın kendisini reddetmiş oluyordu. Ama O’nu kuzeydeki Celile’ye götüren korku değildi. Aslında böylece Hirodes’in krallığının tam merkezine gidiyordu; Yahya’yı tutuklattıran kral Yahudi olmayanların olduğu Celile’ye giderek Yahudilerin kendisini reddetmesinin, müjdesinin Yahudi olmayanlara ulaşmasıyla sonuçlanacağını gösteriyordu.

4:13   İsa Nasıra’da, halkın kendisini Yahudi olmayanların kurtuluşunu bildirdiği için öldürmeye çalıştıkları zamana kadar kaldı (Luk.4:16-30). Sonra Celile gölü kıyısında, aslında Zebulun ve Naftali halklarının yerleşmiş olduğu Kefernahum’a taşındı. Bundan sonra Kefernahum O’nun karargâhı oldu.

4:14-16   İsa’nın Celile’ye taşınması Yeşaya 9:1-2’nin yerine gelmesi için oldu. Celile’de yaşayan cahil, batıl inançlı Yahudi olmayan uluslar büyük bir ışık gördü, ki bu dünyanın ışığı olan Mesih’tir.

4:17   O günden itibaren İsa Yahya’nın yapmış olduğu çağrıyı yapmaya başladı: “Tövbe edin! Göklerin Egemenliği yaklaştı.” Bu, Egemenliğin hazırlanmasında daha ileride bulunan manevi yenilenmenin çağrısıydı. Kral mevcut olduğundan Egemenlik yakındı.

E. İsa Dört Balıkçıyı Seçiyor (4:18-22)

4:18-19   Bu, aslında İsa’nın Petrus ve Andreya’yı ikinci kez seçmesidir. Yuhanna 1:35-42’de kurtuluşa çağrıldılar; burada ise göreve çağrılıyorlar. İlki Yahudiye’de olurken, ikincisi Celile’de oluyor. Petrus ve Andreya balıkçıydı ama İsa onları insan tutan balıkçılar olmaları için seçti. Sorumlulukları Mesih’in ardından gitmekti. O’nun sorumluluğu ise onları başarılı birer avcı yapmaktı. Mesih’in ardından gitmek, fiziksel yakınlıktan daha fazla şey gerektiriyordu. Bu, Mesih’in karakterini taklit etmelerini içeriyordu. Onlarınki karakter göreviydi. Ne oldukları, ne söylediklerinden ve yaptıklarından daha önemliydi. Tıpkı Petrus ve Andreya gibi biz de gerçek ruhanilik adına güzel konuşma sanatı, kişilik ya da akıllıca tartışma yapma sınanmalarından kaçınmalıyız. Mesih’in ardından gitmeyle öğrenciler, balıkların yüzdükleri yere gitmeyi, doğru yem kullanmayı, rahatsızlıklara ve güçlüklere dayanmayı, sabırlı olmayı ve göz-den uzak kalmayı öğreniyorlar.

4:20   Petrus ve Andreya bunu duyunca hemen karşılık verdiler. Gerçek imanla ağlarını bıraktılar. Gerçek bir karar ve bağlılıkla İsa’nın ardından gittiler.

4:21-22   Bir sonraki çağrı Yakup ve Yuhanna’ya geldi. Onlar da hemen O’nun öğrencileri oldular. Yalnızca geçim kaynaklarını değil, babalarını da bırakarak İsa’nın dünyasal bağlarından daha önce geldiğini gösterdiler. Bu balıkçılar, Mesih’in çağrısına karşılık vererek dünyadaki Müjde yayımında anahtar kişiler oldular. Ağlarıyla kalmış olsalardı, onların isimlerini hiç duymayacaktık. Mesih’in Egemenliğini tanıma, dünyadaki her şeyi etkiler.

F. İsa Hastaları İyileştiriyor (4:23-25)

Rab İsa’nın görevi üç aşamalıydı: Tanrı’nın Sözünü havralarda öğretti; Göksel Egemenliğin müjdesini duyurdu; ve hastaları iyileştirdi. İyileştirme mucizelerinin bir amacı O’nun kişiliğini ve görevini kanıtlamaktır (İbr.2:3,4). 5-7 arası bölümler O’nun öğretişinden örneklerle doludur, 8-9 arası bölümler O’nun mucizelerini betimler.

4:23   Yeni Antlaşma’da müjdenin kullanımı ilk kez 23. ayette görülür. Bu terimin anlamı “kurtuluşun müjdesi”dir. Dünya tarihinin her çağında yalnızca bir müjde olmuştur, yalnızca bir kurtuluş yolu.

MÜJDE ÜZERİNE ARASÖZ

Müjde, Tanrı’nın lütfundan meydana gelmiştir (Ef.2:8). Bunun anlamı, Tan-rı’nın sonsuz yaşamı, hak etmeyen günahkâr insanlara karşılıksız olarak sun-masıdır.

Müjde’nin temelini, Mesih’in çarmıhtaki işi oluşturur (1Ko.15:1-4). Kurtarıcımız, Tanrı’nın iman eden günahkârları aklamasını mümkün kılan tanrısal adaletin bütün taleplerini yerine getirmiştir. Eski Antlaşma’daki inanlılar da bu iş gelecekte olmuş olsa bile Mesih’in aracılığıyla kurtulmuşlardır. Mesih hakkında çok fazla bilgileri olmayabilir ama Tanrı biliyordu ve O, Mesih’in işinin onları da kapsamasını sağladı. Bir bakıma “veresiyeyle” kurtuldular. Biz de Mesih’in işi aracılığıyla kurtulduk, ama bizim durumumuzda iş zaten tamamlanmış bulunuyor.

Müjde yalnızca imanla kabul edilir (Ef.2:8). Eski Antlaşma’daki insanlar Tanrı’nın kendilerine söylemiş olduklarına inanarak kurtulmuşlardı. Bu çağda ise insanlar, tek kurtuluş yolu olarak Tanrı’nın Oğluyla ilgili tanıklığına inanarak kurtulabilirler (1Yu.5:11-12). Müjdenin son hedefi cennettir. Cennetteki sonsuzluğun umuduna sahibiz (2Ko.5:6-10), tıpkı Eski Antlaşma’daki kutsallar gibi (İbr.11:10, 14-16).

Yalnızca bir tane müjde varken, müjdenin farklı zamanlarda farklı özellikleri vardır. Örneğin, Egemenliğin müjdesi ile Tanrı’nın lütuf müjdesi arasında farklı bir vurgu vardır. Egemenlik müjdesi “Tövbe et ve Mesih’i kabul et; o zaman dünyada kurulacak olan O’nun Egemenliğine girersin” der. Lütuf müjdesi ise “Tövbe et ve Mesih’i kabul et; o zaman O’nunla karşılaşmak üzere götürüleceksin ve sonsuza kadar O’nunla beraber olacaksın” der. Temelde ikisi de aynı müjdedir, iman aracılığıyla lütufla kurtuluş söz konusudur. Ama bunlar müjdenin, Tanrı’nın amaçlarına göre değişik biçimlerde uygulanışını gösterir.

İsa Göksel Egemenliğin müjdesini vaaz ettiği zaman, Yahudilerin Kralı olarak gelişini belirtiyor ve Egemenliğine girişin terimlerini açıklıyordu. Mucizeleri de Egemenliğinin doğal sağlıklı yapısını gösteriyordu.(3)

4:24-25   O’nun ünü bütün Suriye’ye (İsrail’in kuzey ve kuzey doğusundaki alan) yayılmıştı. Bütün hastalıklara yakalanmış, cine tutsak olanlar ve özürlüler O’nun iyileştiren dokunuşunu hissettiler. İnsanlar O’na Celile, Deka-polis (Filistin’in kuzeydoğusunda olan Yahudi olmayanların oluşturduğu on kentli federasyon), Kudüs, Yahudiye ve Şeria nehrinin ötesinden geliyorlardı. B.B. Warfield şöyle yazmıştır: “Hastalık ve ölüm bölgeden kısa bir süre için çıkmış olmalı.” Tabii halk Celile’den gelen haberleri duydukça çok şaşıyordu!

IV. EGEMENLİĞİN ANAYASASI (Bölüm 5-7)

Dağdaki Vaazın Yeni Antlaşma’nın başlangıcına yakın bir yere konulması rastlantı eseri değildir. Konumu, önemini belirtir. İçinde kral kullarından beklenen davranışı ve karakteri özetler.

Bu vaaz kurtuluş planının sunuluşu değildir; öğretişin içeriği de kurtulmamış insanlar için tasarlanmamıştır. Öğrencilere hitap etmiştir (5:1,2) ve Kralın krallığı zamanında kullarını yönetmek için anayasa ya da yasalar ve prensipler sistemi olarak tasarlanmıştır. Bu, Mesih’i Kral olarak kabul eden – ister geçmişte, ister şu anda veya gelecekte yaşayanlar – herkes için geçerlidir. Kral dünyaday-ken, bu anayasa öğrencileri için doğrudan geçerliydi. Şimdi, Rabbimiz cennette krallık ederken, bu O’nu yüreklerinde Kral olarak taçlandıranlara aittir. Son olarak bu Mesih izleyicileri için gelecek Büyük Sıkıntı zamanında ve O’nun dünyadaki hüküm sürme zamanında davranış kanunu olacaktır. Vaazın, 5:22. ayetteki Yüksek Kurul imasında, sunakta (5:23-24) ve Kudüs (5:35) örnek-lerinde görüldüğü gibi belli bir Yahudi tadı var. Buna rağmen öğretişin yalnızca geçmişteki ve gelecekteki İsrailli inanlılar için olduğunu söylemek yanlış ola-caktır; bu her çağda İsa Mesih’i Kral olarak kabul edenler içindir.

A. Gerçek Mutluluk (5:1-12)

5:1-2   Vaaz ‘Gerçek Mutluluk’larla ya da bereketlerle açılıyor. Bunlar, Mesih’in Egemenliğinin ideal vatandaşlarını bildiriyor. Betimlenen ve onaylanan özellikler dünyanın değer verdiklerinin tam tersidir. A. W. Tozer bunları şöyle betimliyor: “İnsanı tanımayan birine, bu ‘Gerçek Mutluluk’ları alıp ters çevirerek ‘İşte insanlık’ dediğimizde insan ırkının oldukça doğru tanımlamasını verilebiliriz.”

5:3   Bildirilen ilk bereket ruhta yoksul olanlar ile ilgilidir. Bu, doğal mizacı değil, kişinin bilinçli seçimini ve disiplinini işaret eder. Ruhta yoksul olanlar, çaresizliklerini kabul ederek Tanrı’nın her şeye gücünün yetmesine dayananlardır. Ruhsal gereksinimlerini sezerler ve bunun Rab’de sağlanmasını isterler. İnsanın kendi kendine yetmesinin erdem olmadığı ve insanın kendisini yüceltmesinin kötü bir alışkanlık olarak kabul edildiği Göklerin Egemenliği bu tür kişilere aittir.

5:4   Yaslı olanlara ne mutlu; teselli günü onları bekliyor. Bu, yaşamdaki olaylardan dolayı olan yası ifade etmiyor. Kişinin Rab’le olan ilişkisinden dolayı yaşadığı üzüntüdür. Dünyanın acısını ve günahını Rab’le etkin bir şekilde paylaşmadır. Bu nedenle bu, yalnızca kişinin kendi günahının üzüntüsünü değil, ama dünyanın korkunç durumundan dolayı var olan üzüntüyü, Kurtarıcı’nın reddedilişini ve O’nun merhametini reddedenlerin yok oluşunu da kapsar. Yaslı olanlar, “Tanrı onların gözlerinden bütün yaşları silecek” (Esi.21:4), bunun olacağı gün geldiğinde teselli edilecekler. İnanlılar bu hayatta üzülüyorlar; inanlı olmayanlar için ise bugünün acısı yalnızca sonsuz üzüntünün önceden alınan tadıdır.

5:5   Üçüncü bereket ise yumuşak huylu olanlar hakkındadır: onlar yeryüzünü miras alacaklar. Doğal olarak bu kişiler devamsız, azimsiz ve boğuk sesli olabilirler. Ama Mesih’in ruhunu bilinçlilikle üzerlerine aldıklarında, yumuşak huylu ya da ılımlı olurlar (Mat.11:29’la karşılaştırın). Yumuşak huyluluk, kişinin mütevazı konumunu kabul etmesini belirtir. Yumuşak huylu kişi kendi davasında ılımlı ve yumuşak olmasına rağmen Tanrı dava konusu olduğunda ya da başkalarını savunurken aslan gibi olabilir.

Yumuşak huylu olanlar yeryüzünü şimdi miras almayacaklardır; daha çok mallarına el konacak ve kötü muamele göreceklerdir. Ama Mesih Kral olarak bin yıl esenlik ve zenginlik içinde hüküm sürdüğü zaman, gerçekten yeryüzünü miras alacaklar.

5:6   Diğer bereket doğruluğa acıkıp susayanlar üzerinedir: doyurulacak-ları vaat ediliyor. Bu kişiler yaşamlarında doğruluğa tutkundurlar; toplumda dürüstlüğü, doğruluğu ve adaleti görmeyi özlerler; kilisede uygulanabilir kut-sallığı ararlar. Gamaliel Bradford’un yazdığı kişiler gibi onlarda “Dünyanın hiç-bir ırmağının gideremeyeceği öyle bir susuzluk, Mesih’te doyacak bir açlıkları” vardır. Bu kişiler Mesih’in gelecek olan Egemenliğinde bol bol doyurulacak-lardır. Onlar doyurulacaklar çünkü doğruluk hüküm sürecek ve çürüklük en yüksek manevi (ahlaki) standart karşısında çökecektir.

5:7   Rabbimizin Egemenliğinde, ne mutlu merhametli olanlara... onlar merhamet bulacaklar. Merhametli olmak demek etkin olarak şefkatli olmak demektir. Bir bakıma suçlulara hakkettikleri cezayı vermemek anlamına gelir. Daha geniş anlamıyla ise kendi kendilerine yardım edemeyen çaresizlik içindeki kişilere yardım etmektir. Tanrı, günahlarımızın hakkettiği cezayı bağışlayarak ve Mesih’in kurtarma işiyle, bize iyiliğini kanıtlayarak merhametini gösterdi. Şefkatli davranışlarımızda Tanrı’yı taklit ederiz.

Merhametli olanlar merhamet bulacaklar. Burada, İsa, Tanrı’nın günahkâr inanlıya verdiği kurtuluş merhametine işaret etmiyor; o merhamet kişinin merhametli olmasına bağlı değildir, parasız, karşılıksız bir armağandır. Rab, inanlı yaşamı için gerekli günlük merhametten ve kişinin gelecekte işlerinin gözden geçirileceği merhametten söz ediyor (1Ko.3:12-15). Eğer bir kişi merhametli olmamışsa merhamet bulmayacaktır; bu da kişinin armağanlarının bundan dolayı azalması demektir.

5:8   Yüreği temiz olanlara, Tanrı’yı görme güvencesi verilmiştir. Güdüleri karışık olmayan, düşünceleri kutsal ve vicdanı temiz olan kişi, yüreği temiz olan kişidir. Tanrı’yı görecekler ifadesi birkaç şekilde anlaşılabilir. Şimdi, ilk olarak Söz ve Ruh birlikteliğiyle yüreği temiz olan Tanrı’yı görür. İkincisi ise Rab’bin onlara doğaüstü bir görünüşünün, ya da görümünün görünmesidir. Sonra Tanrı’yı İsa’nın kişiliğinde geri geldiği zaman göreceklerdir. Dördüncüsü ise Tanrı’yı sonsuzlukta göreceklerdir.

5:9   Bir bereket de barışı sağlayanlar üzerine söylenmiştir: onlara Tanrı oğulları denecek. Rab’bin uysal, sakin mizaçlı kişiler ya da barışı sevenler hak-kında konuşmadığına dikkat edin. O, etkin olarak barışı sağlamak için aracılık edenlere işaret ediyor. Doğal yaklaşım, çekişmeyi gözlemci olarak seyretmektir. Tanrısal yaklaşım ise, barışı yaratmak için ağır hakarete ve kötü muameleye maruz kalınsa bile harekete geçmektir.

Barışı sağlayanlara Tanrı oğulları denecek. Bu nasıl Tanrı oğulları olacakları anlamına gelmez, bu yalnızca İsa Mesih’i Kurtarıcı olarak kabul ederek olur (Yu.1:12). İnanlılar, barışı sağlayarak, kendilerinin Tanrı oğulları olduklarını açıkça gösterirler ve bir gün Tanrı da onları aile benzerliğini taşıyan kişiler olarak kabul edecektir.

5:10   Bir sonraki gerçek mutluluk ise kendi hatalarından dolayı değil, ama doğruluk uğruna zulüm görenlerle ilgilidir. Doğru şeyler yaptıkları için acı çeken inanlılara Göklerin Egemenliği sözü verilmiştir. Onların doğruluğu Tanrısız dünyayı suçlar ve onun düşmanlığını ortaya çıkarır. İnsanlar doğru bir yaşamdan nefret ederler, çünkü dürüst olmayan yaşantılarını açığa vurur.

5:11   Son gerçek mutluluk bir öncekinin tekrarı gibi görünüyor. Oysa bir fark var. Bir önceki ayetin konusu doğruluktan dolayı olan zulümdür; buradaki ise Mesih’e bağlılıktan ötürü olan zulümdür. Rab, öğrencilerinin kendisiyle olan birliktelikleri ve kendisine olan bağlılıklarından dolayı eziyet çekeceklerini biliyordu. Tarih bunu doğrulamıştır: Dünyanın başlangıcından beri İsa’nın izleyicileri zulüm görmüştür. Hapse atılmıştır veya öldürülmüştür.

5:12   Mesih uğruna acı çekmek sevinç getiren bir ayrıcalıktır. Bundan dolayı büyük sıkıntıda peygamberlere yoldaş olan kişileri büyük bir ödül beklemektedir. Eski Antlaşma’daki Tanrı sözcüleri zulme rağmen dayanmışlardır. Sadık kalarak cesur bir şekilde yaşayanlar şimdiki neşeyi ve gelecek yüceliği paylaşacaklardır.

Gerçek mutluluk Mesih’in Egemenliğindeki ideal vatandaşın portresini sunar. Doğruluk (ayet 6), barış (ayet 9) ve sevinç (ayet 12) üzerindeki vurguya dikkat edin. Pavlus şunları yazdığı zaman herhalde aklında bu bölüm vardı: “Çünkü Tanrı’nın Egemenliği, yiyecek ve içecek sorunu değil, doğruluk, esenlik ve Kutsal Ruh’ta sevinçtir” (Rom.14:17).

B. İnanlılar Tuz ve Işıktır (5:13-16)

5:13   İsa, öğrencilerini tuza benzetti. Tuz günlük yaşamda neyse onlar da dünya için öyleydi: Yiyeceğe tat verir, çürümenin yayılmasını önler, susuzluk yaratır. Bunun gibi öğrenciler de topluma cazibe katar, koruyucu olarak hizmet eder ve önceki ayetlerde tanımlanan doğruluğu başkalarının da özlemesini sağlar.

Tuz tadını yitirirse, ona tekrar nasıl tuz tadı verilebilir? Gerçek, doğal tadı tekrar vermek mümkün değildir. Tadını bir kere kaybeden tuz bir şeye yaramaz. Ayak altında çiğnenir. Albert Barnes’ın bu bölüm üzerindeki yorumu aydınlatıcıdır:

Bu ülkede (Amerika’da) kullanılan tuz kimyasal bir bileşimdir, tuzluluğu kaybolursa ya da tadını kaybederse, geriye bir şey kalmaz. Doğu ülkelerinde ise, kullanılan tuz karışıktır, sebzeyle ve topraklı maddeler ile karıştırılmıştır; tüm tuzluluğunu kaybedince belirli bir miktarı (tatsız) kalır. Bizim yollara, kaldırımlara çakıl koyduğumuz gibi onlar da tuz koyarlar.(4)

Öğrencinin, vaazın bütününde ve Gerçek Mutluluk kısmında sıralanan öğrencilik terimlerini yaşayarak dünyanın tuzu olmak gibi önemli bir işi vardır. Bu ruhsal gerçeği sergilemede başarısız olursa, insanlar onun tanıklığını ayaklarının altında çiğnerler. Dünya, kendini tam olarak adamayan inanlıyı yalnızca hor görür.

5:14   İsa inanlılara dünyanın ışığısınız da der. Kendisinden “dünyanın ışığı” (Yu.8:12; 12:35-36, 46) olarak da söz etti. Bu iki ifade arasındaki ilişki, İsa’nın ışığın kaynağı olduğunu göstermesidir; inanlılar O’nun ışığının yansımasıdır. Onların işlevi, tıpkı ayın güneşin görkemini yansıtması gibi O’nun için parlamaktır.

İnanlı, tepenin üzerine kurulan kent gibidir: çevresinin üstünde yükseltilmiştir ve karanlığın ortasında parlar. Mesih’in öğretişinin özelliklerini sergileyenler gizlenemez.

5:15-16   İnsanlar kandil yakıp tahıl ölçeğinin altına koymazlar. Tersine kandilliğe koyarlar ki, oradan da evdekilerin hepsine ışık versin. O’nun öğretişinin ışığını kendimize saklamamızı değil, başkalarıyla paylaşmamızı kastetti. Işığımız insanların önünde öyle parlasın ki, iyi işlerimizi görerek göklerde olan Babamızı yüceltsinler. Vurgu inanlının hizmeti üzerindedir. Mesih’in görüldüğü yaşamlardaki çekicilik ikna dolu sözcüklerden daha etkindir.

C. Mesih Yasayı Yerine Getiriyor (5:17-20)

5:17-18   Devrimci liderlerin birçoğu geçmişle olan bağların hepsini koparır ve var olan geleneksel düzeni tanımaz. Rab İsa böyle değildi. Musa’nın yasasını destekledi ve yerine getirilmesi gerektiğinde ısrar etti. İsa, Kutsal Yasa’yı ya da peygamberlerin sözlerini geçersiz kılmaya değil, tamamlamaya geldi. Her şey gerçekleşmeden, Kutsal Yasa’dan ufacık bir harf ya da bir noktanın bile eksilmeyeceğini açıkça belirtti. Büyük E harfindeki bir çizgi onun F harfinden farklılığını gösterir; bunun gibi küçük bir çizgi bile önemlidir.

İsa, küçük önemsiz görünen ayrıntılar da dahil olmak üzere Kutsal Kitap’ın harfi harfine esinlenmiş olduğuna inanıyordu. Kutsal Yazılarda en küçük nokta bile önemsiz değildir.

İsa’nın Kutsal Yasa’nın hiçbir zaman sona ermeyeceğini söylemediğine dikkat etmek önemlidir. Gerçekleşmeden sona ermeyeceğini söyledi. Bu farkın bugünkü inanlı için dalları vardır ve inanlının Kutsal Yasa ile olan ilişkisi karmaşık olduğundan, bu konudaki Kutsal Kitap öğretişini özetleyeceğiz.

İNANLININ KUTSAL YASA’YLA OLAN İLİŞKİSİ ÜZERİNDE ARASÖZ

Kutsal Yasa, Tanrı’nın Musa aracılığıyla İsrail halkına verdiği yasa sistemidir. Kutsal Yasa’nın bütünü Çıkış 20-31, Levililer ve Tesniye’de görülür, gerçi özü bir bütün halinde On Emir’de toplanmıştır.

Kutsal Yasa kurtuluş aracı olarak verilmemiştir (Elç.13:39; Rom.3:20; Gal. 2:16,21;3:11); insanlara günahkâr olduklarını göstermek (Rom. 3:20;5:20;7:7, 1Ko.15:56; Gal.3:19) ve sonra onların, merhametli kurtarışı için Tanrı’ya git-melerini sağlamak için planlanmıştı. Her çağdaki insan için geçerli ahlaki pren-sipler (kurallar) içermesine rağmen, İsrail halkına verilmişti (Rom.2:14,15). Tanrı, insan ırkının örneği olarak İsrail halkını Kutsal Yasa’nın altında sınadı ve İsrail halkının suçu dünyanın suçunu kanıtladı (Rom.3:19).

Yasa’ya ölüm cezası da eklenmiştir (Gal.3:10); ve buyruklardan birini çiğneyen kişi bütün Yasa’ya karşı suçlu olur (Yak.2:10). İnsanlar Yasa’yı çiğnediklerinden, günahın laneti altındaydılar. Tanrı’nın doğruluğu ve kutsallığı cezanın ödenmesini gerektiriyordu. İşte, bu nedenle İsa dünyaya geldi: Ölümüyle cezayı ödemek için. Kendisinin günahsız olmasına rağmen, Yasa’yı çiğneyenlerin suçlarını üzerine alarak öldü. Kutsal Yasa’yı bir kenara atmadı; tam tersine getirdi. Bu nedenle, Müjde Yasa’yı yıkmaz, Yasa’yı destekler ve Mesih’in kurtarıcı işiyle Yasa’nın taleplerinin ne kadar yerine getirdiğini gösterir.

Bu nedenle, İsa’ya güvenen kişi artık Yasa’nın altında değildir; lütfun altındadır (Rom.6:14). Mesih’in işinden dolayı Yasa’ya karşı ölüdür. Yasa’nın cezası yalnız bir kere ödenmelidir; bu cezayı Mesih ödediği için inanlının ödemesine gerek yoktur. Bu durumda Yasa inanlı için geçmiştir (2Ko.3:7-11). Mesih gelene kadar Yasa bir öğretmen gibiydi, ama kurtuluştan sonra bu öğretmene artık gerek kalmamıştır (Gal.3:24-25).

İnanlının Yasa altında olmamasına karşın, bu onun Yasasız olduğu anlamına gelmez. Yasa’dan daha kuvvetli olan bir zincirle bağlıdır, çünkü Mesih’in Yasası altındadır (1Ko.9:21). Davranışı ceza korkusuyla değil, Kurtarıcısını memnun etme arzusuyla biçimlenir. Mesih, onun yaşamının yöneticisi olur (Yu.13:15; 15:12; Ef.5:1,2; 1Yu.2:6; 3:16).

Bir tartışmada, inanlının Yasa’yla olan ilişkisiyle ilgili devamlı sorulan soru şudur, “On Emir’e itaat etmeli miyim?” Buna verilecek yanıt, Yasa’da yer alan belirli kuralların sonsuz geçerliliğinin olduğudur. Çalmak, başkalarının malına, namusuna göz dikmek ya da cinayet işlemek her zaman yanlıştır. Yeni Antlaşma’da On Emir’in dokuzu Yasa olarak (cezayla birlikte) verilmemesi gibi önemli bir farkla, ama Tanrı’nın halkı için doğruluk eğitimi olarak tekrarlanmıştır (2Ti.3:16). Tekrarlanmayan tek emir Sept Günüdür (haftanın yedinci günü, Cumartesi). İnanlılara Sept Günü emrine uymaları hiçbir zaman öğretilmemiştir.

Yasa’nın görevi, kurtulmamış kişiler için sonlanmamıştır: “Yasa’yı özüne uygun biçimde kullanan biri için, Yasa’nın iyi olduğunu biliyoruz” (1Ti.1:8). Yasa’nın yasal kullanımı günah bilgisini sağlamak ve tövbeye götürmektir. Ama Yasa, kurtulmuş olanlar için değildir: “Yasa doğru olanlar için konmamıştır” (1Ti.1:9).

Yasa’nın gerektirdiği doğruluk, “doğal benliğe göre değil, Ruh’a göre yaşayanlarda” (Rom.8:4) yerine gelir. Aslında, Rabbimizin Dağdaki Vaazındaki öğretişleri Yasa’nınkinden daha yüksek bir standart sergiler. Örneğin, Yasa, “Öldürmeyin” dedi; İsa, “Nefret bile etmeyin” dedi. Böylece, Dağdaki Vaaz yalnızca Yasa’yı ve peygamberleri desteklemekle kalmaz, onları genişletir ve daha derin anlam kazanmalarını sağlar.

5:19   Vaaza geri dönünce, İsa’nın, Tanrı’nın buyruklarını gevşetmeye olan doğal eğilimi önceden tahmin ettiğini fark ederiz. Çünkü doğaüstü olduklarından insanlar sözü çevirip anlamlarını mantığa göre açıklamaya çalışırlar. Ama bu buyrukların en küçüklerinden birini kim çiğner ve başkalarına öyle yapmalarını öğretirse, Göklerin Egemenliğinde en küçük sayılacak. Aslında bu kişilerin Göklerin Egemenliğine girmeleri bile hayret vericidir. Ama Göklerin Egemenliğine giriş Mesih’e iman etmeyle olur. Bir kişinin Egemenlik içindeki durumu yeryüzündeyken itaat etmesiyle ve sadık kalmasıyla belirlenir. Göklerin Egemenliğinin Yasasına itaat eden kişi Göklerin Egemenliğinde büyük sayılacak.

5:20   Egemenliğe girmeyi elde edebilmek için doğruluğumuzun din bilginleriyle, Ferisilerinkini (yüreklerini hiç değiştirmeyen ama kendilerine dışarıdan dinsel bir temizlenme sağlayan dini törenlerle yetinenler) kat kat aşması gerekir. İsa, özellikle abartarak iç gerçeğin olmadığı dış doğruluğun, Egemenliğe girişi elde edemeyeceği gerçeğini dile getiriyor. Tanrı’nın kabul edeceği tek doğruluk, Oğlunu kurtarıcı olarak kabul edenlere verdiği (atfettiği) mükemmelliktir (2Ko.5:21). Elbette gerçek imanın olduğu Mesih’te, İsa’nın Vaazının kalan kısmında betimlediği uygulanabilir doğruluk ilkeleri de olacaktır.

D. İsa Öfkeye Karşı Uyarıyor (5:21-26)

5:21   İsa’nın zamanındaki Yahudiler, Tanrı’nın cinayeti yasakladığını ve katilin cezaya maruz kalacağını biliyorlardı. Bu yasak, Yasa verilmeden önce de vardı (Tek.9:6) ve daha sonra Yasa ile birleştirildi (Çık.20:13; Tes.5:17). “Ama ben size diyorum ki” sözleriyle İsa cinayet yasağına değişiklik getiriyor. Artık hiç kimse, cinayet işlemediği için gurur duyamayacak. Çünkü İsa şimdi diyor, “Benim Egemenliğimde cinayet düşünceleriniz bile olmamalı.” Sonrada, cinayet hareketinin kaynaklarını izleyip doğru olmayan öfkenin üç şekline karşı uyarıyor.

5:22   İlk durumdaki kişi kardeşine karşı nedensiz yere öfkelenendir.(5) Bu suçla suçlanan yargılanma tehlikesi içinde olacaktır ki, mahkemeye götürülebilir. Çoğu kişi öfkeleri için geçerli bir neden bulabileceklerini düşünürler, ama öfke yalnızca Tanrı’nın onuru tehlikede olduğu zaman ya da başka birine haksızlık yapıldığında aklanabilir. Hiçbir zaman kişisel hatalarda misilleme olarak ifade edilmesi doğru değildir.

Bir kardeşi aşağılama ise daha ciddi bir günahtır. İsa’nın zamanında, insanlar küçümseme ve kötü hareket sözcükleri olarak Raka sözcüğünü (Aramice bir terimdir ve “boş kafalı” anlamına gelir) kullanırlardı. Bu sıfatı kullananlar memlekette yargılanılacak en yüksek mahkeme olan Yüksek Kurul önüne çıkmak tehlikesi ile karşılaşabilirdi.

İsa’nın doğru olmayan öfke olarak suçladığı üçüncü şekil ise bir kişiye ahmak demektir. Buradaki ahmak sözcüğü basit bir ahmak sözcüğünden daha fazla şey ifade eder. Ölmesi gerekli ahlaki ahmağı belirtir ve ölmüş olması dileğini ifade eder. Bugün bir kişinin başka birini “Allah seni kahretsin!” diye lanetlemesi oldukça yaygındır. Bu sözle Mağdur durumdaki kişiyi cehenneme göndermesi için Tanrı’yı çağırmış oluyoruz. İsa, bu tür lanet ifade eden sözleri söyleyenin cehennem ateşini hak edeceğini söylüyor. Öldürülen suçluların bedenleri sık sık Hinnom Vadisi ya da Gehenna olarak bilinen Kudüs’ün dışındaki yanan çöplüğe atılıyordu. Bu davranış hiçbir zaman sönmeyecek olan cehennem ateşinin benzetmesidir.

Kurtarıcı’nın sözlerindeki sertlikte yanlış anlama olmasın. O, öfkenin cinayet tohumları taşıdığını, küfürle dolu dilin cinayet ruhunu kapsadığını ve lanet eden dilin de öldürme isteğini ifade ettiğini öğretiyor. İlerleyerek yükselen suçlar üç dereceli cezayı gerektiriyor: Yargılanma, Yüksek Kurul ve Cehennem ateşi. Göklerin Egemenliğinde, İsa günahlarla şiddetine göre uğraşacaktır.

5:23-24   Eğer bir kişi başka birini, öfke ya da başka bir sebeple, gücendirirse, Tanrı’ya adakta bulunmasının bir yararı olmaz. Rab adaktan memnun kal-mayacaktır. Gücendiren ilk önce hemen gidip hatasını düzeltmelidir. Yalnızca o zaman adak kabul edilebilir.

Bu sözlerin Yahudi koşullarında yazılmış olması, bunların bugün uygulanamaz duruma geldiğini göstermez. Pavlus bu kavramı Rab’bin Sofrasıyla yorumlar (1Ko.11). Tanrı, kardeşiyle konuşmayanın tapınmasını kabul etmez.

5:25-26   İsa burada, kavgacı ruha ve suçu kabul etmedeki isteksizliğe karşı uyarıyor. Davacıyla derhal anlaşmak yargıca gitme riskinden daha iyidir. Aksi halde kaybederiz. Buradaki kişilerin kimliğiyle ilgili olarak araştırmacılar arasında anlaşmazlık olmasına rağmen, buradaki amaç bellidir: Hatalıysan, hatanı kabul etmede acele et ve durumu düzelt. Tövbe etmeden durursanız, günahınız (suçunuz) sizi sonunda yakalayacaktır ve yalnızca durumu eski haline getirmekle kalmayıp karşılaşacağınız cezalara katlanacaksınız. Ve yargıca gitmede acele etmeyin. Eğer giderseniz, yasa sizi bulacaktır ve son kuruşunuza kadar ödeyeceksiniz.

E. Zina (5:27-30)

5:27-28   Musa’nın Yasası zinayı kesinlikle yasaklamıştır (Çık.20:14; Tes.5:8). Bir kişi bu buyruğu hiç çiğnememekle övünebilir ama yine de “gözleri zinayla doludur” (2Pe.2:14). Dışardan saygın, görünürken, aklı daima karışık kirli şeylerde olabilir. Bu nedenle İsa öğrencilerine fiziksel hareketten kendilerini geri tutmalarının yetmeyeceğini hatırlattı; iç saflık olmalıdır. Yasa zina etmeyi yasakladı; İsa arzuyu yasaklıyor: Bir kadına bakıp onu arzulayan her adam, zaten yüreğinde o kadınla zina etmiştir. E. Stanley Jones bu ayetin önemini şunları yazarken vurgulamıştır: “Eğer zinayı düşünür ya da yaparsanız, cinsel dürtünüzü tatmin etmezsiniz; ateşi söndürmek için benzin dökersiniz.” Günah düşüncede başlar ve onu beslersek sonunda eyleme geçiririz.

5:29-30   Lekesiz bir yaşam sürme düşüncesi tam bir özdenetim gerektirir. Bu nedenle İsa, günah işlememize neden olan vücudumuzun herhangi bir üyesinin, bu yaşamda yok olmasının, sonsuzluklar boyunca yok olacak canımızdan daha iyi olacağını öğretti. İsa’nın sözlerini harfi harfine mi kabul etmeliyiz? O gerçekten kendimizi kötürüm etmemizi mi savunuyor? Sözler buraya kadar harfi harfinedir: canımızı kaybetmektense, bir üyeyi kaybetmemiz gerekseydi, o zaman o üyeden memnuniyetle ayrılmamız gerekirdi. Şükürler olsun ki buna gerek kalmadı; çünkü Kutsal Ruh inanlıya kutsal bir yaşam sürmesi için gerekli gücü veriyor.

F. İsa Boşanmayı Uygun Bulmuyor (5:31-32)

5:31   Eski Antlaşma Yasası altında Tesniye 24:1-4’e göre boşanmaya izin veriliyordu. Bu bölüm zina işleyen bir kadının durumuyla ilgili değildi (zina edene ölüm cezası uygulanıyordu, bkz. Tesniye 22:22). Daha doğrusu bölüm hoşlanmazlık veya “geçimsizlik”ten ötürü olan boşanmayla ilgilidir.

5:32   Oysa Mesih’in Egemenliğinde karısını cinsel ahlaksızlıktan başka bir nedenle boşayan her adam, onu zinaya itmiş olur. Bu, kadının otomatik olarak zina etmiş durumuna girmiş olduğu anlamına gelmez; ancak onun geçinme kaynağı olmadığı için başkasıyla evlenmek zorunda olduğu var sayılıyor. Bunu yapmakla zina etmiş olur. Zina durumunda yaşayan yalnızca ilk karısı değil, boşanmış kadınla evlenen erkek de zina etmiş olur.

Boşanma ve yeniden evlenme konusu Kutsal Kitap’ın en karmaşık konularından biridir. Ortaya çıkan bütün soruları yanıtlamak neredeyse imkânsızdır, fakat Kutsal Yazıların bu konuda öğrettiklerini gözden geçirip öğütlemek yararlı olabilir.

BOŞANMA VE YENİDEN EVLENME ÜZERİNE ARASÖZ

Boşanma hiçbir zaman Tanrı’nın insan için olan amacı değildi. O’nun ideali bir erkekle bir kadının evlilik birlikteliğinin yalnızca ölümle sonuçlanmasıdır (Rom.7:2-3). İsa bunu, Ferisilere, yaratılıştaki tanrısal düzene baş vurarak belirtti (Mat.19:4-6).

Tanrı boşanmadan nefret ediyor (Mal.2:16), bu Kutsal Yazılara uymayan boşanmadır. Bütün boşanmalardan nefret etmiyor, çünkü bizzat kendisi İsrail’i boşamış olmaktan söz ediyor (Yer.3:8). Çünkü halk putlara tapmak için O’nu terk etti. İsrail Tanrı’ya sadık kalmadı.

Matta 5:31-32 ve 19:9’da İsa, eşlerden birisinin cinsel ahlaksızlık yapmasının dışında, boşanmanın yasak edilmiş olduğunu öğretti. Markos 10:11,12 ve Luka 16:18’de istisnayı içeren cümle yoktur.

Bu fark, herhalde Markos ve Luka’nın cümlenin tümünü kaydetmemelerinden kaynaklanmaktadır. Bu nedenle, boşanmaya ideal durum olmamasına rağmen, eşlerden birinin sadakatsizliği durumunda izin verilir. İsa boşanmaya izin verir, ama buyurmaz.

Bazı araştırmacılar, 1. Korintliler 7:12-16 ayetlerini inanlının, inanlı olmayan tarafından terk edilmesi durumunda boşanmanın kabul edilebileceği şeklinde bir öğreti olarak görürler. Pavlus, geride kalanın (terk edilenin) “böyle durumlarda özgür” olduğunu söyler, boşanmada (terk edildiği için) özgürdür. Buradaki yazarın düşüncesine göre de, Matta 5 ve 19’da aynı istisna verilmiştir; yani iman etmemiş olan başkasıyla yaşamak için ayrılmışsa. Bu nedenle inanlı olana Kutsal Yazılar çerçevesinde, diğer taraf zina işlediği için boşanma hakkı verilir.

Yeni Antlaşma’da boşanmaya izin verilmesine rağmen, yeniden evlenmesinin düşünülmediği sık sık tartışılır. Bununla beraber, bu tartışma esas sorudan kaçınıyor. Yeni Antlaşma’da suçsuz tarafın yeniden evlenmesi suçlanmaz. Yalnızca yanlış şekilde boşayan taraf suçlanır. Yeni Antlaşma’da boşanmanın esas amaçlarından biri de yeniden evlenmeye izin vermektir; değilse ayrı kalma yeterli olacaktı.

Bu konunun geçtiği tartışmada şu soru mutlaka ortaya atılır, “Kurtulmadan (Rab İsa’yı kabul etmeden) önce boşanmış olanlar ne olacak?” Rab İsa’ya gelmeden önceki buyruğa uymayan boşanmalar ve yeniden evlenmeler tamamen affedilmiş olan günahlardır; bu konuda hiçbir sorunun olmaması gerekir (Örneğin, 1Ko.6:11’de Pavlus Korintli inanlıların daha önce işlemiş oldukları günahlara zinayı da ekler). Rab’bi kabul etmeden önce işlenmiş günâhlar kiliseye katılımlarını engellemez.

Bundan daha zor soru ise, Kutsal Yazılara aykırı olan nedenlerle boşanıp yeniden evlenen inanlılarla ilgilidir. Kiliseye geri gelebilirler mi? Bunun yanıtı, zinanın fiziksel birliğin ilk hareketi mi yoksa devam eden durum mu olduğuna bağlıdır. Eğer bu kişiler zina durumunda yaşıyorlarsa, o zaman yalnızca günahlarından tövbe etmekle kalmayıp beraber oldukları kişiden ayrılmaları gerekir. Ama Tanrı’nın bir soruna getirdiği çözüm hiçbir zaman daha kötü sorunlar yaratamaz. Eğer, bir evlilik karmaşasını çözmek için erkekler ya da kadınlar günaha itiliyorsa ya da kadınlar ve çocuklar evsiz ve parasız bırakılıyorlarsa, iyileştirme hastalıktan daha kötü olur.

Yazarın düşüncesine göre, Kutsal Yazılara aykırı bir şekilde boşanmış ve yeniden evlenmiş olan inanlılar günahlarından tamamen tövbe ettiklerinde Rab ve kilise ile olan ilişkileri yenilenir. Boşanma durumunda hemen hemen her durum farklıdır. Bu nedenle, kilisenin önderleri her durumu incelemeli ve Tan-rı’nın Sözüne göre yargılamalıdırlar. Eğer zaman zaman disiplin uygulaması ge-rekirse, konuyla ilgili herkes önderlerin kararına boyun eğmelidir.

G. Ant İçme (5:33-37)

5:33-36   Musa’nın Yasası, Tanrı’nın adını kullanarak yalan yere ant içmeye karşı bir kaç yasağı kapsar (Lev.19:12; Say.30:2; Tes.23:21). Tanrı’nın adıyla ant içmek, doğru söylediğine dair O’nun şahit olması demektir. Yahudiler, Tanrı’nın adıyla yalan yere ant içme uygunsuzluğundan sakınmak için gök, yer, Kudüs ya da kendi başlarını kullanarak ant içtiler.

İsa, düpedüz iki yüzlülük yaparak Yasa’yı böyle atlatmaları suçluyor ve normal konuşmalarda yemin etme ve ant içme şekillerini yasaklıyor. Tanrı’nın adıyla yemin etmekten sakınmaları için O’nun adının yerine başka isimler bulmak yalnız iki yüzlülük değil, boş bir şeydir. Gök üzerine ant etmek Tanrı’nın tahtıyla ant içmektir. Yer üzerine ant içmek O’nun ayaklarının basamağıyla ant içmek demektir. Kudüs üzerine ant içmek egemenliğin başkentiyle ant içmektir. Başınızın üzerine bile ant etmek Tanrı’yı kapsar, çünkü her şeyin yaratıcısı O’dur.

5:37   Mesih İnanlısı için ant içmek gereksizdir. Evet’i evet ve hayır’ı hayır olmalıdır. Bundan daha etkili bir dil kullanmak, Şeytan’ın – kötü olan’ın – yaşamımızı yönlendirmesini kabul etmektir. İnanlının, yalan söylemesinin uygun olacağı bir durum yoktur.

Bu bütün gerçeğin gölgelenmesini ya da hileyi yasaklar. Bununla beraber, mahkemede ant içmeyi yasaklamaz. Bizzat İsa, kendisi Başkâhinin önünde yemin altında tanıklık eder (Mat.26:63). Pavlus da yazdıklarının doğru oluşuna dair Tanrı’yı tanığı olarak adlandırarak andı kullanmıştır (2Ko.1:23; Gal.1:20).

H. İki Bin Adım Yürüme (5:38-42)

5:38   Kutsal Yasa, “Göze göz, dişe diş” der (Çık.21:24; Lev.24:20; Tes. 19:21). Bu hem cezalandırmak için bir buyruk, hem de cezanın sınırıdır; ceza suçu geçmemelidir. Bununla beraber, Eski Antlaşma’ya göre ceza yetkisiyle kişi değil hükümet yetkilendirilir.

5:39-41   İsa, misilleme yapmayı tamamen ortadan kaldırarak Yasa’nın ötesinde daha yüksek bir doğruluktan söz eder. Öğrencilerine öç almanın yasal olduğu yerde, cana yakınlıkla karşı koymayışın mümkün olduğunu gösterir. İsa, öğrencilerine kötüye karşı direnmemeyi öğretti. Sağ yanağına tokat atana, öbürünü de çevirmeleri gerekti. Mintanlarını almak isteyenlere abalarını da (gece üstlerini örtükleri giysi) vermeleri gerekiyordu. Bir memur onları, eşyasını bin adım taşımaları için zorladığında, onlar isteyerek iki bin adım taşımalıydı.

5:42   İsa’nın bu paragraftaki son buyruğu, bugün bize en elverişsiz olarak görünendir. Sizden bir şey dileyene verin, sizden ödünç isteyenden yüz çevirmeyin. Maddi şeylere olan saplantımız ve malımızdan dolayı elimizdekileri geri verme düşüncesi bizi irkitir. Bununla birlikte, göksel hazineyi düşünmeye istekli olursak ve bize verilen yiyecek ve giyecekle yetinirsek, bu sözleri harfi harfine ve daha istekli kabul edebiliriz. İsa’nın ifadesi, yardım isteyen kişinin gerçekten gereksinimi olduğunu belirtir. Her durumda gereksinimin doğru olup olmadığını bilemediğimizden, (birinin söylediği gibi) “çok sayıdaki sahte dilenciye yardım etmek, gerçekten gereksinimi olan birini geri çevirme riskinden daha iyidir.”

İnsani açıdan, Rab’bin burada olmasını istediği davranışlar olanaksızdır. Yalnızca Kutsal Ruh tarafından kontrol edilen kişi özverili bir yaşam sürebilir. Yalnızca Kurtarıcı’nın yaşamının içinde yaşamasına izin veren inanlı alçaltılmaya (ayet 39), haksızlığa (ayet 40) ve güçlüğe (ayet 41) sevgiyle karşılık verebilir. İşte “İki Bin Adım Müjdesi” budur.

I. Düşmanlarınızı Sevin (5:43-48)

5:43   Rabbimizin daha yüksek doğrulukla ilgili olan son örneği, bir önceki paragrafın sonucu olarak, Egemenliğinde olan kişinin davranışıyla ilgilidir. Kutsal Yasa İsraillilere komşularını sevmelerini öğretmişti (Lev.19:18). Düşmanlarından nefret etmeleri açıkça buyrulmamasına rağmen, bu ruh aldıkları eğitimin temelini oluşturdu. Bu tutum, Tanrı’nın halkına zulmedenlere karşı Eski Antlaşma’nın izlediği yolun özetidir (Mez.139:21-22). Tanrı’nın düşmanlarına karşı yöneltilen doğru bir düşmanlıktı.

5:44-47   Ama şimdi İsa, düşmanımızı sevmemiz ve bize zulmedenler için dua etmemiz gerektiğini bildiriyor. Sevginin buyrulmuş olması, bunun aslında duygulara değil isteğe bağlı olduğunu gösterir. Doğal sevmeyle aynı değildir, çünkü size zarar veren ve sizden nefret edeni sevmek doğal değildir. Bu doğaüstü bir lütuftur ve yalnızca tanrısal yaşama sahip olanlar bunu gösterebilir.

Bizi sevenleri sevmemizin bir ödülü yoktur; İsa, kendisini kabul etmeyen vergi görevlilerinin(6) bile öyle yaptığını söylüyor! Böyle bir sevgi tanrısal bir güç gerektirmez. Yalnızca kardeşlerimizi,(7) akrabalarımızı ve arkadaşlarımızı selamlamak bir erdem değildir. Kurtulmamış birisi de bunu yapabilir; bunda Mesih İnancı’na özgü bir özellik yoktur. Eğer standartlarımız dünyanınkinden daha yüksek değilse, dünyayı etkileyemeyeceğimiz kesindir.

İsa, öğrencilerine kötülüğe iyilikle karşılık vermelerini ve böylece göklerde olan Baba’nın oğulları olabileceklerini söyledi. Bu yolla Tanrı’nın oğulları olacaklarını söylemiyordu; bilakis Tanrı’nın çocukları olduğumuzu böyle gösteririz. Tanrı kötünün de iyinin de tarafını tutmadığından (güneş ve yağmurdan iki taraf da yararlanır), biz de herkese karşı sevecenlikle ve eşit bir şekilde davranmalıyız.

5:48   İsa bu bölümü öğütle kapatır: Bu nedenle, göksel Baba’nız yetkin olduğu gibi, siz de yetkin olun. Yetkin sözcüğü bu konunun ışığında anlaşılmalıdır. Günahsız ya da kusursuz demek değildir. Önceki ayetler yetkin olmanın bizden nefret edenleri sevmemiz, bize zulmedenler için dua etmemiz arkadaşımıza ve düşmanlarımıza şefkat göstermemiz anlamına geldiğini açıklamaktadır. Buradaki yetkinlik, inanlının taraf tutmadan herkese bereket veren Tan-rı’yı taklit etmesini sağlayan ruhsal olgunluktur.

İ. İçtenlikle Verin (6:1-4)

6:1   İsa, bu bölümün ilk yarısında, kişinin yaşamında uygulanabilir doğruluğun belirli üç kısmıyla uğraşır (ilgilenir); yoksullara yardım (1-4), dua (5-15) ve oruç (16-18). Baba ismi bu on sekiz ayette on defa geçer ve bunları anlamak için anahtardır. Doğruluğun pratik işleri insanların değil, O’nun onaylaması için yapılmalıdır.

Vaazının bu kısmına, başkaları tarafından görülmek amacıyla doğru işleri yaparak dindarlık gösterisi yapma sınamasına karşı bir uyarıyla başlıyor. Suçladığı yapılan iş değildir, ama güdüdür. Başkalarının görmesi güdüleyici faktörse o zaman tek ödül görülmektir, çünkü Tanrı iki yüzlüleri ödüllendirmez.

6:2   İkiyüzlülerin, havralarda para ya da sokaklarda dilencilere sadaka vererek gürültülü bir şekilde dikkatleri üzerlerine çekmeleri inanılmaz bir şeydir. Rab onların davranışını kısa bir ifadeyle açıklamıştır: “Onlar ödüllerini almış-lardır” (onların tek ödülü yeryüzündeyken kazandıkları şöhrettir).

6:3-4   Mesih izleyicisi sadaka verdiği zaman, bunun o kadar gizlilik içinde yapılması gerekti ki, İsa öğrencilerine şöyle dedi: “Sol eliniz sağ elinizin yaptığını bilmesin.” İsa bu benzetmeyle hayır işlerimizin şöhret kazanmak için değil, yalnızca Baba için yapılması gerektiğini vurguluyor.

Kişinin bütün bağışlarını kesinlikle isimsiz olarak yapması hemen hemen olanaksız olduğundan bu, başkalarının herhangi bir armağanı görmesini yasakladığı anlamına gelmemelidir. Sadece bariz bir şekilde vermenin sergilenmesini suçluyor.

J. İçtenlikle Dua Edin (6:5-8)

6:5   Daha sonra İsa, öğrencilerini dua ettikleri zaman ikiyüzlü olmamaları için uyarıyor. Herkesin kendilerini dua ederken görüp dindarlıklarından etkilenmeleri için kasten ortalık yerlerde durmamalıdırlar. Dua etmedeki tek güdü şöhret olma isteği ise, o zaman İsa kazanılan şöhretin tek ödül olduğunu bildiriyor.

6:6   5’inci ve 7’nci ayetlerdeki Yunanca siz, zamiri çoğuldur. 6’ncı ayetteki siz ise Tanrı ile olan özel ilişkiyi vurgulamak için tekile döner. Yanıtlanan duanın anahtarı gizlilik içinde yapılmasıdır (örneğin, odanıza girin ve kapıyı örtün). Eğer gerçek güdümüz Tanrı’ya ulaşmaksa, O duyacak ve yanıtlayacaktır.

Açıkta duayı yasaklamak aşırıya gitmek olur. İlk kilise topluluğu toplu dua için biraraya geldi (Elç.2:42; 12:12; 13:3; 14:23; 20:36). Nerede dua ettiğimiz çok önemli değildir. Buradaki esas amaç niçin dua ettiğimizdir: İnsanların görmesi için mi yoksa Tanrı’nın duyması için mi?

6:7   Dua, hazır cümlelerin olduğu tekrarlanan boş sözleri içermemelidir. Kurtulmamış kişiler böyle dua eder. Ama Tanrı önemsiz söz kalabalığından etkilenmez. O, yüreğin içtenlikli ifadesini duymak istiyor.

6:8   Babamız nelere gereksinmemiz olduğunu daha biz O’ndan dilemeden önce bildiğine göre, şu soruyu sormamız doğaldır, “O zaman niçin duaya gerek var?” Bunun nedeni, duada gereksinmemizi ve O’na bağlı olduğumuzu kabul etmemizdir. Tanrı ile olan iletişimimizin temeli budur. Tanrı başka türlü yapmayacağı şeyleri duaya yanıt olarak yapar (Yak.4:2).

K. İsa Örnek Duayı Öğretiyor (6:9-15)

6:9   9-13 ayetleri genel olarak “Rab’bin Duası” olarak bilinir. Bu başlığa rağmen, İsa’nın bizzat kendisinin bu duayı etmediğini hatırlamalıyız. Öğrencilerine, kendi dualarını şekillendirmeleri için örnek olarak verilmiştir. Tanrı bu sözcükleri aynen kullanmaları için vermemiştir (7’inci ayet buna ilişkindir), çünkü ezbere dayalı tekrarlanan söz kalabalığı boş sözler olabilir.

Göklerdeki Babamız. Dua, Baba Tanrı’ya, evren üzerindeki egemenliğini kabul ederek hitap etmelidir.

Adın kutsal kılınsın. Dualarımıza, hamtlara ve övgüyü hak eden O’na tapınmayla başlamalıyız.

6:10   Egemenliğin gelsin. Tapınmadan sonra, ilk olarak Tanrı’nın işinin ve amacının ilerlemesi için dua etmeliyiz. Özellikle Kurtarıcı Tanrımız, Rab İsa-nın yeryüzünde kuracağı Egemenlik ve doğruluk içinde hüküm süreceği gün için dua etmeliyiz.

Gökte olduğu gibi, yeryüzünde de. Tanrı’ya tapınma, Tanrı’nın egemen yönetimi ve O’nun isteğinin yerine gelmesi gökteki gerçektir. Buradaki dua, gökte olan bu durumun yeryüzünde de olmasıdır.

Senin istediğin olsun. Bu ricayla Tanrı’nın en iyisini bildiğini kabul ederiz ve kendi isteğimizi O’nunkine teslim ederiz. Aynı zamanda O’nun isteğinin tüm dünyada kabul edilmesine duyulan özlemi ifade eder.

6:11   Bugün bize gündelik ekmeğimizi ver. Tanrı’nın işini ilk sıraya koyduktan sonra, kendi gereksinimlerimizi dile getirmemize izin verilir. Bu rica, ruhsal ve fiziksel açıdan günlük yiyecek için Tanrı’ya bağımlı olduğumuzu gös-terir.

6:12   Bize karşı suç işleyenleri bağışladığımız gibi sen de suçlarımızı bağışla. Bu, günahımızın cezasının hukuki affını ifade etmez (bu af Tanrı’nın Oğluna iman etmeyle kazanılır). Bu daha çok Babamızla birlikteliğimizi sürdürmek için gerekli ana babaya ait afla ilgilidir. eğer inanlılar kendilerine karşı suç işleyenleri affetmede isteksiz olurlarsa, kendi suçlarını karşılıksız bağışlayan Babaları ile birlikte olmayı nasıl umut edebilirler?

6:13   Ayartılmamıza izin verme. Bu rica Yakup 1:13’te Tanrı’nın kimseyi hiçbir zaman ayartmadığı ifadesiyle çelişkili gibi görünebilir. Bununla birlikte, Tanrı halkının sınanmasına ve denenmesine izin verir. Bu rica kişinin, ayartılmaya karşı gelmede ya da denenme altında dik durabilmede kendisine olan sağlıklı güvensizliğini ifade ediyor. Korunma için tamamen Rab’be bağımlılığı kabul eder.

Kötü olandan bizi kurtar. Bu, Tanrı’nın gücüyle günahtan uzak olmayı ümitsizce arzulayanların duasıdır. Kişinin yaşamındaki Şeytan’ın ve günahın gücünden günlük kurtuluş için yüreğin yakarmasıdır.

Çünkü egemenlik, güç ve yücelik sonsuzlara dek senindir. Amin. Duanın son cümlesi, Roma Katolik ve Protestan Kutsal Kitaplarının çoğunda, pek çok eski yazma kitapta olmadığından yoktur. Bununla birlikte, böyle bir hamt ve şükran duası, duanın bitişi için mükemmeldir ve yazma kitaplarının çoğunda vardır.(8) John Calvin’in yazdığı gibi, amaç “Yalnızca Tanrı’nın yüceliğine doğru koşmak için yüreklerimizin ısınması değildir... ayrıca dualarımızın yalnızca Tanrı’dan başka hiçbir temelinin olmadığını da bize anlatması” olmalıdır.

6:14-15   Bu, 12’nci ayete açıklayıcı bir dipnot olarak da yardım eder. Duanın bir parçası değildir, ama 12’nci ayette bahsedilen ana babaya ait affın koşullu olduğunu vurgulamak için eklenmiştir.

L. İsa Nasıl Oruç Tutulması Gerektiğini Öğretiyor (6:16-18)

6:16   İsa, oruç tuttuklarını kasten belli etmeye çalışmanın oluşturduğu dini ikiyüzlülüğün üçüncü şeklini suçladı. İkiyüzlüler oruç tuttukları zaman zayıf, bitkin ve kederli görünmek için surat asarlar. İsa, kutsal görünmeye çalışmanın doğru olmadığını söylüyor.

6:17-18   Gerçek inanlılar oruç tuttuklarını belli etmeyecek şekilde gizlilik içinde oruç tutmalıdır. Başınıza yağ sürüp yüzünüzü yıkayın kişinin normal durumunu göstermesi anlamına gelir. Baba’nın bilmesi yeterlidir; O’nun ödülü insanların beğenisinden çok daha önemlidir.

ORUÇ TUTMA ÜZERİNE ARASÖZ

Oruç tutmak, fiziksel iştahı tatmin etmekten kaçınmaktır. Bu bölümdeki gibi gönüllü olarak yapılabilir ya da gönülsüz olabilir (Elç.27:33 veya 2Ko.11:27’de olduğu gibi). Yeni Antlaşma’da oruç, yas tutmayla (Mat.9:14-15) ve duayla (Luk.2:37; Elç.14:23) birlikte olur. Bu paragraftaki oruç, kişinin Tanrı’nın isteğini anlamadaki istekliliğini doğrulamada duaya rehberlik eder.

Kurtuluş açısından orucun bir değeri yoktur; inanlıya Tanrı’nın önünde özel bir konum da sağlamaz. Bir keresinde Ferisinin biri haftada iki kez oruç tutmakla övünmüştü; bununla birlikte, bu aradığı aklanmayı getirmemiştir (Luk.18:12, 14). Ama bir İnanlı ruhsal egzersiz olarak gizlice oruç tutarsa, Tanrı görür ve ödüllendirir. Yeni Antlaşma’da buyrulmamıştır ama ödül vaadiyle teşvik edilmiştir. Sıkıntıyı ve uyuşukluğu alarak kişinin dua yaşamına yardımcı olabilir. Kişinin, Tanrı’nın isteğini anlamayı istediği zor zamanlarda çok değerlidir. Ve özdenetimi ilerletmedeki katkısı çoktur. Oruç tutma, kişi ile Tanrı arasında olan bir konudur ve yalnızca O’nu memnun etme arzusuyla yapılmalıdır. Dışardan zorlandığı zaman değerini yitirir.

M. Hazinelerinizi Gökte Biriktirin (6:19-21)

Bu paragraf, Rabbimizin en çok devrim yaratan bazı öğretişlerini ve en çok ihmal edilenleri içerir. Bölümün bütününün konusu gelecek için emniyetin nasıl bulunacağıdır.

6:19-20   19-20’nci ayetlerde İsa, tüm imanlıların gelecek için maddi güvenceyi sağlama öğüdüne karşı çıkıyor, “Yeryüzünde kendinize hazineler biriktirmeyin,” derken, maddi şeylerde hiçbir güvencenin olmadığına işaret ediyor. Yeryüzündeki sahip olduğumuz maddi bir hazine doğal öğelerle (güve ve pas) yok olabilir ya da hırsızlar girip çalabilirler. İsa, kaybolmaya maruz olmayan tek yatırımın gökteki hazineler olduğunu söylüyor.

6:21   Hazineniz neredeyse, yüreğiniz de orada olacak kuralı bu köklü maddi tedbirin temelini oluşturur. Eğer paranız güvenilir bir banka kasasındaysa, o zaman yüreğiniz ve arzularınız da orada olacaktır. Eğer hazineleriniz gökteyse, o zaman ilgi alanınız orada odaklaşacaktır. Bu öğretiş bizi, İsa’nın gerçekten dediklerini kastedip etmediğine karar vermeye zorluyor. Kastettiyse, o zaman şu soruyla karşı karşıya kalırız. Yeryüzündeki hazinelerimizle ne yapacağız? Kastetmediyse, o zaman da şu soruyla karşı karşıya kalırız. “Kutsal Kitap’ımızla ne yapacağız?”

N. Bedenin Işığı (6:22-23)

İsa, öğrencilerinin gelecek güvencesiyle ilgili geleneklere uymayan öğretişinin iyi sonuç vereceğini görmede zorluk çekebileceklerini anladı. Bu nedenle, ruhsal görme dersini öğretmek için insan gözü benzetmesini kullandı. Bedenin ışığı gözdür dedi. Beden göz vasıtasıyla ışığı alır ve görebilir. Göz sağlamsa, tüm beden aydınlık olur. Ama göz bozuksa, o zaman görme azalır. Işık yerine karanlık olur.

Bunu şu şekilde uygulayabiliriz. Sağlam göz, güdüleri saf, tek arzusu Tan-rı’nın işi olan ve Mesih’in öğretişlerini gerçekten kabul etmede istekli olan kişiye aittir. Bu kişinin tüm yaşamı ışıkla doludur. İsa’nın sözlerine inanır, dünyasal zenginliği terk eder, hazinelerini gökte biriktirir ve bunun tek gerçek güvenlik olduğunu bilir. Öte yandan, bozuk göz iki dünyada yaşamaya çalışan kişiye aittir. Dünyasal hazinelerini kaybetmek istemez, ama göksel hazineleri de olsun ister. İsa’nın öğretişleri ona olanaksız ve uygulanamaz görünür. Karanlıkla dolu olduğundan saydam rehberden yoksun kalır.

İsa buna, “buna göre içinizdeki ışık karanlıksa, ne korkunçtur o karanlık!” ifadesini de ekler. Diğer bir deyişle, Mesih’in güvence için duygusal hazinelere güvenmeyi yasakladığını bilirseniz ve buna rağmen yaparsanız, o zaman itaat etmede başarısız olduğunuz öğretiş, ruhsal körlüğün yoğun bir şekli olan karanlık olur. Zenginlikleri gerçek görüş açılarından göremezsiniz.

O. Hem Tanrı’ya hem Paraya Kulluk Edemezsiniz (6:24)

Hem Tanrı hem de para için yaşamanın olanaksızlığı, burada efendiler ve köleler terimleriyle belirtilmiştir. Hiç kimse iki efendiye kulluk edemez. Biri kaçınılmaz olarak kişinin bağlılığında ve itaatinde başta gelecektir. Bu Tanrı ve para için de geçerlidir. Rakip talepleri gösterirler ve bir seçimin yapılması gereklidir. Ya Tanrı’ya ilk sırayı vermemiz ve maddeciliğin yönetimini reddetmemiz ya da geçici şeyler için yaşamamız ve Tanrı’nın yaşamlarımız üzerindeki hakkını reddetmemiz lazım.

Ö. Kaygılanmayın (6:25-34)

6:25   Bu paragrafta İsa, yaşamımızı yiyecek ve giyecek etrafında odaklaştırma eğilimimize ve bundan dolayı yaşamın gerçek anlamını yitirmemize dikkati çekiyor. Sorun, daha çok bugün ne yediğimiz ve giydiğimiz değil, daha şimdiden on, yirmi ve hatta otuz yıl sonra ne yiyeceğimiz ve giyeceğimizdir. Gelecek için böyle kaygılanmak günahtır. Çünkü Tanrı’nın sevgisini, hikmetini ve gücünü yadsır, Tanrı’nın bize bakmadığını ima ederek Tanrı’nın sevgisini, O’nun ne yaptığını bilmediğini ima ederek O’nun hikmetini, O’nun gereksinimlerimizi karşılayamayacağını ima ederek O’nun gücünü yok saymış oluruz.

Bu tip kaygı, geleceğimizi güvence altına almaya uğraşırken değerli enerjimizi harcamamıza neden olur, o zaman bunu fark etmeden önce yaşamımız bitmiş ve yaratılmış olduğumuz gerçek amacı kaçırmış oluruz. Tanrı, bizi kendi benzerliğinde yalnızca yemek yememiz için değil, daha büyük bir amaç için yarattı. O’nu sevmek, O’na tapınmak, O’na hizmet etmek ve O’nun dünyadaki işlerini temsil etmek için buradayız. Bedenlerimiz bizim efendimiz değil kölemiz olsun diye yaratılmıştır.

6:26   Gökteki kuşlar Tanrı’nın yarattıklarına nasıl baktığını örnekliyor. Bize kaygılanmanın ne kadar gereksiz olduğunu öğretiyorlar.

Ne eker ne biçerler, Tanrı yine de onları doyurur. Tanrı’nın yaratma sırasında kuşlardan çok daha değerli olduğumuza göre, o zaman Tanrı’nın gereksinimlerimizle ilgileneceğine kesinlikle güvenebiliriz.

Ama bundan, şimdiki gereksinimlerimizi sağlamak için çalışmamıza gerek yok anlamını çıkarmayalım. Pavlus şöyle der: “Çalışmak istemeyen, yemek de yemesin!” (2Sel.3:10). Bir çiftçinin ekmesinin, biçmesinin ve ürününü toplamasının yanlış olduğu sonucunu çıkarmayalım. Bu uğraşlar, şimdiki gereksinimlerini sağlamanın gerekli kısmıdır. İsa, burada, Tanrı’dan bağımsız gelecek güvencesini sağlamak için ambarlara yığma çabasını yasaklıyor (Luk. 12:16-21’de zengin çiftçinin yaptığını suçluyor). Daily Notes of the Scripture Union 26’ncı ayeti kısaca şöyle özetler;

Eğer Tanrı bilinçli katılımı olmayan daha aşağı yaratıkların gereksinimini karşılarsa, dünyayı onlar (insanları) için yarattığı aktif katılımcıların gereksinimini daha çok sağlar.

6:27   Gelecek kaygısı yalnızca Tanrı’ya saygısızlık değil, aynı zamanda da yararsızdır. Rab bunu şu soruyla gösterir: “Hangi biriniz kaygılanmakla boyunu bir arşın (yarım metre) uzatabilir?” Kısa boylu bir kişi kaygılanarak boyunu yarım metre uzatamaz. Bununla birlikte, göreceli olarak konuşursak, bu mahareti göstermek kişinin gelecekte ortaya çıkacak gereksinimlerinin karşılanması konusunda kaygılanmaktan çok daha kolaydır.

6:28-30   Daha sonra Rab, gelecekte yeterli giysimizin olmayacağı kaygısının mantıksızlığıyla ilgileniyor. Kır zambakları (herhalde anemon, yıldızlı numan çiçeği) ne çalışırlar, ne de iplik eğirirler, yine de güzellikleri Süleyman’ın görkemli giysilerini geçer. Eğer Tanrı, kısa ömürlü olan ve yakılmak üzere ocağa atılan kır çiçekleri için böylesine mükemmel elbise sağlayabilirse, kendisine tapınan ve hizmet eden halkına elbette ki bakacaktır.

6:31-32   Sonuç, gelecek için endişe ederek yiyecek, içecek ve giyecek elde etmeye uğraşmakla yaşamlarımızı geçirmememiz gerektiğidir. Kurtulmamış Uluslar, yiyecek ve giyecek sanki tüm yaşammış gibi, maddi şeyleri delicesine biriktirmek için yaşarlar. Ama bu, temel gereksinimlerini bilen göksel Babaları olan İnanlılar için böyle olmamalıdır.

Eğer İnanlılar gelecek gereksinimlerini önceden sağlamayı kendilerine amaç edinmişlerse, zamanlarını ve enerjilerini maddi stoklarını yığmaya adamak zorunda kalacaklardır. Yeteri kadar biriktirmiş olduklarından hiçbir zaman emin olamayacaklardır, çünkü her zaman için enflasyon, felaket, uzun süren hastalık, felçle sonuçlanan kaza tehlikesi vardır. Bu, Tanrı’ya verecek hiçbir şeyin kalmaması demektir. Gerçekten yaratılma ve kurtulma nedenleri kaybolacaktır. Tanrısal benzerliği taşıyan erkekler ve kadınlar, sonsuzluğun değerlerini göz önünde bulundurarak yaşamaları gereken bu yeryüzünde belirsiz bir gelecek için yaşayacaklardır.

6:33   Bu nedenle, Rab izleyicileriyle bir antlaşma yapar ve şöyle der: “Tan-rı’nın işlerini yaşamınızda ilk sıraya koyarsanız, ben de gelecek gereksinimle-rinizi garanti edeceğim. Siz önce O’nun egemenliğinin ve O’ndaki doğrulu-ğun ardından gidin, o zaman yaşamsal gereksinimlerinizin hiçbir zaman eksik olmamasına dikkat edeceğim.”

6:34   Tanrı’nın “Sosyal güvenlik” programı budur. İnanlının sorumluluğu, gelecek için sarsılmaz bir güvenle Tanrı’nın sağlayacağına güvenerek, Rab için yaşamaktır. Kişinin işi şimdiki gereksinimlerini karşılamak için bir araçtır; bunun üstündeki her şey Rab’bin işinde yatırımdır. Bir kerede bir gün yaşamak için çağrıldık: Yarının kaygısı yarının olsun.

P. Yargılamayın (7:1-6)

Yargılama üzerine olan bu bölüm, Rab’bin dünyasal zenginlikle ilgili kışkırtıcı öğretişinin hemen ardından gelir. Bu iki konu arasındaki ilişki önemlidir. Her şeyi bırakmış İnanlı için zengin İnanlıyı eleştirmek kolaydır. Tam tersine, ailenin gelecekteki gereksinimlerini sağlama görevini ciddiye alan İnanlılar, son bölümdeki İsa’nın sözlerine harfi harfine itaat etmeyi yumuşatmaya eğilimlidirler. Hiç kimse tamamen imanla yaşayamayacağından, eleştirisi uygunsuzdur.

Başkalarını yargılamayın buyruğu aşağıdaki kısımları içerir: Güdüleri yargılamamalıyız; onları yalnızca Tanrı bilebilir; dış görünüşe göre yargılamamalıyız (Yu.7:24; Yak.2:1-4); kendilerinde doğru ya da yanlış olan vicdani tereddütleri olanları (Rom.14:1-5); diğer bir İnanlının hizmetini (1Ko.4:1-5); ve baş-ka bir İnanlıyı hakkında kötü konuşarak yargılamamalıyız (Yak.4:11-12).

7:1   Bazen, Rabbimizin bu sözleri yargılama şekillerinin hepsini yasaklayan kişiler tarafından yanlış yorumlanır. Ne olursa olsun, dindarca şöyle derler, “Başkasını yargılamayın ki, siz de yargılanmayasınız.” Ama İsa anlayışsız İnanlılar olmamızı öğretmiyor ki. Hiçbir zaman eleştirel ya da muhakeme yeteneğimizi bırakmamızı tasarlamadı. Yeni Antlaşma’da başkalarının öğretisiyle, hareketiyle ve durumuyla ilgili birçok yasal yargılama örnekleri vardır. Buralara ek olarak, iyi ve kötü arasında ya da iyi ve en iyi arasında ayırım yapmak gibi birçok alanda İnanlının karar vermesi buyrulmuştur. Bunların bazıları aşağıda belirtilmiştir:

1. İnanlılar arasında birbirlerine karşı davaları olursa, Kilisede davaya karar verecek üyeler önünde halledilmelidir (1Ko.6: 1-8).

2. Yerel kilise, üyelerinin ciddi günahlarını yargılamalıdır ve gerekli davranışta bulunmalıdır (Mat.18: 17; 1Ko.5:9-13).

3. İnanlılar, öğretmenlerin ve vaizlerin doktrin ve öğretişlerini Tanrı’nın Sözüyle yargılamalıdır (Mat.7:15-20; 1Ko.14: 29; 1Yu.4:1).

4. İnanlıların başkalarının imanlı olup olmadıklarını Pavlus’un 2. Korintliler 6:14’deki buyruğuna itaat etmek için ayırt etmelidirler.

5. Kilisedeki kişiler, kimlerin topluluk gözetmeni ve görevlisi olmak için gerekli özellikleri taşıdığını yargılamalıdır (1Ti.3:1-13).

6. Kimlerin asi, yüreksiz ve zayıf olduğunu fark etmeliyiz, Kutsal Kitap’taki öğretişe göre davranmalıyız (1Se.5:14).

7:2  İsa doğru olmayan yargılamanın aynı şekilde ödeneceği konusunda uyardı: “Başkasını nasıl yargılarsanız, siz de aynı yoldan yargılanacaksınız.” Bu ektiğimizi biçme kuralı insan yaşamının her alanında geçerlidir. Mar-kos bu kuralı Tanrı Sözünü kabul etmemize göre uygular (4:24) ve Luka bunu verme konusundaki cömertliğimize uygular (6:38).

7:3-5 İsa, kendimizdeki aynı hataları göz ardı ederek başkalarının küçük hatalarını görme eğilimimizi ortaya seriyor. Durumun vahimliğini anlatmak için amaçlı olarak abartmıştır. Gözünde mertek olan kişi durumunun farkına bile varmayarak, sık sık gözünde çöp olan başkasının hatasını görür. Kendimizde daha büyük hata varken, hatası olan kişiye yardım edebileceğimizi sanmak ikiyüzlülüktür. Başkalarının hatalarını eleştirmeden önce kendimizinkileri düzeltmeliyiz.

7:6   6’ncı ayet, İsa’nın her tür yargılamayı yasaklamayı tasarlamadığını kanıtlar. Öğrencilerini kutsal şeyleri köpeklere vermemeleri ya da incileri domuzların önüne atmamaları için uyardı. Musa’nın Yasasında köpekler ve domuzlar murdar hayvanlardı ve burada bu terim kötü kişileri betimlemek için kullanılır. Tanrısal gerçeklere tamamen küçümsemeyle yaklaşan ve Mesih’in isteklerini içeren öğretişimize kötülük ve şiddetle karşılık verenlere, Müjde’yi paylaşmaya devam etmeye mecbur değiliz. Meseleyi zorlamak yalnızca kızdıranlara daha çok suçlama getirir.

Bu tür kişileri ayırt etmek için ruhsal anlayış yeteneğine gereksinim olduğunu söylemek gereksizdir. Belki bu nedenle diğer ayetler dua konusu ile ilgilidir, çünkü duayla Tanrı’dan gerekli hikmeti isteyebiliriz.

R. Dilemeye, Aramaya, Kapıyı Çalmaya Devam Edin (7:7-12)

7:7-8   Dağdaki vaazın öğretişlerini kendi gücümüzle yaşayabileceğimizi düşünürsek, Kurtarıcının bizi davet ettiği nitelikli yaşamı anlamada başarısız oluruz. Bu tür yaşamın hikmeti ya da gücü bize yukarıdan verilmelidir. İşte dilemek ve dilemeye devam etmek, aramak ve aramaya devam etmek, kapıyı çal-mak ve kapıyı çalmaya devam etmek için bir davetiyemiz var. İmanlı yaşamı için gerekli hikmet ve güç, bunlar için istekle devamlı dua edenlere verilecektir.

7’nci ve 8’inci ayetler verildikleri konumdan çıkarıldığında, inanlılar için boş bir çek gibi görünebilir, örneğin istediğimiz her şeyi alabiliriz gibi. Ama duayla ilgili gerçek, bu kadar basit değildir. Bu ayetler verildikleri konum içinde ve Kutsal Kitap’ın dua ile ilgili öğretişi ışığında değerlendirilmelidir. Bu nedenle, burada niteliksiz gibi görünen vaatler diğer metinler aracılığıyla sınırlandırılmıştır. Örneğin, Mezmurlar 66:18’den dua eden kişinin yaşamında, itiraf etmediği günahın olmaması gerektiğini öğreniyoruz. İnanlı imanla (Yak.1:6-8) ve Tanrı’nın isteğine boyun eğerek (1Yu.5:14) dua etmelidir. Dua ısrarla (Luk. 18:1-8) ve içtenlikle (İbr.10:22) sunulmalıdır.

7:9-10   Etkili duanın bu şartları yerine gelince inanlının, Tanrı’nın duyacağına ve yanıt vereceğine tam güveni olabilir. Bu güven Babamız Tanrı’nın karakterinden gelir. İnsan olarak, ekmek isteyen oğula babasının taş vermeyeceğini biliriz. Ya da balık isteyene yılan vermeyeceğini. Dünyasal baba ne aç oğlunu aldatır ne de ona acı verecek bir şey verir.

7:11   Rab daha azdan daha büyüğün tartışmasını yapar. Eğer insan olan ana babalar çocuklarının dileklerini, onlar için en iyi olanıyla ödüllendirirlerse, göklerde olan Babamız çok daha güzelini yapar.

7:12   12’nci ayetle öncekilerin ilişkisi şudur: Babamız bize iyi şeyler veren biri olduğundan, bizim de başkalarına şefkat göstermede O’nu örnek almamız gerekiyor. Bir hareketin başkalarına yararlı olup olmayacağı, kendimiz için isteyip istemediğimize bakılarak sınanabilir. Bu “Altın Kural” İsa’dan en az yüz yıl önce Rabbi Hillel tarafından olumsuz cümle yapısıyla tercüme edilmişti. Bununla birlikte, İsa kuralı olumlu terminoloji ile ifade ederken, edilgen sınırlılıktan etken iyilikseverliğe gider. Hıristiyanlık yalnızca günahtan uzak durma olayı değildir; olumlu (etken) iyiliktir.

İsa’nın Kutsal Yasa’nın ve peygamberlerin söylediği budur demesi Mu-sa’nın Yasasının ahlaki öğretişlerini ve İsrailli peygamberlerin yazılarını özet-ler. Eski Antlaşma’nın istediği doğruluk, Ruh’a göre yürüyen kurtulmuş inan-lılarda yerine gelir (Rom.8:4). Eğer bu ayete evrensel olarak itaat edilseydi, uluslararası ilişkiler, ulusal politikalar, aile yaşamı ve kilise yaşamında büyük değişimler olurdu.

S. Dar Yol (7:13-14)

Rab, O’nun öğrencisi olma kapısının dar ve yolunun çetin olduğuna dair uyarıyor.(9) Ama O’nun öğretişlerini sadakatle izleyenler bol yaşam bulurlar. Öte yandan, zevk ve sefadan oluşan yaşamın geniş kapısı vardır. Bu tür yaşamın sonu yıkımdır. Bu, kişinin canının kaybolacağı tartışması değildir, ama kişinin var olma amacını yaşayamamasının başarısızlığıdır.

Hem de bu ayetlerin, insanlığın önündeki iki yolu açıklayarak Müjde’ye uygulanışı vardır. Geniş kapı ve enli yol yıkıma götürür (Sül.16: 25). Dar kapı ve zor yol ise yaşama götürür, İsa hem kapı (Yu.10:9) hem de yoldur (Yu.14:6). Bu, paragrafın geçerli uygulamasıyken, yorumlaması da inanlılar içindir. İsa, kendisini izlemenin iman, disiplin ve sabır gerektirdiğini söylüyor. Ama bu zor yaşam yaşamaya değer olan tek yaşamdır. Eğer kolay yolu seçerseniz, çok arkadaşlarınız olacak, ama Tanrı’nın sizin için olan mükemmel planını kaçıracaksınız.

Ş. Onları Meyvelerinden Tanıyacaksınız (7:15-20)

7:15   Nerede gerçek öğrenciliğin kuvvetli talepleri öğretilirse, orada geniş kapıyı ve kolay yolu savunan sahte peygamberler olur. C. H. Spurgeon’un dediği gibi gerçeği “Hasta çekirgeye çorba yapmak için bile yetmeyecek kadar” sulandırırlar. Gerçek inanlı görüntüsü vererek ve Tanrı adına konuştuklarını ilan ederek kuzu postu içinde gelirler. Ama özde yırtıcı kurtlardır, örneğin olgun olmayan, dengesiz ve kolay aldananları avlayan kötü imansızlardır.

7:16-18   16-18 ayetleri sahte peygamberleri meydana çıkarmayla ilgilidir: Onları meyvelerinden tanıyacaksınız. Uçarı yaşamları ve yıkıcı öğretişleri onları ele verir. Bir ağaç ya da bitki meyvesini karakterine göre verir. Dikenli bitkilerden üzüm, devedikenlerinden incir toplanmaz. İyi ağaç iyi meyve verir, kötü ağaç ise kötü meyve verir. Bu kural doğanın ve ruhsal yaşamın gerçekleridir. Tanrı adına konuştuklarını söyleyenlerin yaşamları ve öğretişleri Tanrı’nın Sözüne göre sınanmalıdır: “Eğer bu söze göre söylemezlerse, gerçek onlar için tan ışığı olmaz” (Yşa.8:20).

7:19-20   Sahte peygamberlerin sonu ateşe atılmaktır. Sahte peygamberlerin ve öğreticilerin sonu “ani yıkım” olacaktır (2Pe.2:1). Meyvelerinden tanınırlar.

T. Ben Sizi Hiç Tanımadım (7:21-23)

7:21   İsa daha sonra, O’nu Rab olarak kabul etmedikleri halde, O’nu Kurtarıcı olarak tanıdıklarını söyleyen sahte kişilere karşı uyarıyor. İsa’yı, ‘Rab! Rab!’ diye çağıran herkes Göklerin Egemenliğine girecek değildir. Yalnızca Tanrı’nın isteğini yerine getirenler Egemenliğe girecektir. Tanrı’nın isteğini yerine getirmenin ilk adımı da Rab İsa’ya iman etmektir (Yu.6: 29).

7:22-23   İman etmeyenlerin Mesih’in önünde duracağı yargı gününde (Esi. 20:11-15), birçokları O’na, O’nun adıyla peygamberlik ettiklerini, cinler kov-duklarını ya da birçok mucize yaptıklarını söyleyeceklerdir. Ama karşı gel-meleri boşuna olacaktır. İsa onlara açıkça onları hiç tanımadığını ya da onların kendisine ait olmadığını söyleyecektir.

Bu ayetlerden bütün mucizelerin tanrısal kaynaklı olmadığını ve mucize yapanların hepsine mükemmel bir şekilde güvenilmediğini öğreniyoruz. Bir mucize, en basit anlamıyla doğaüstü gücün işbaşında olduğu anlamına gelir. Şeytan, mucizenin tanrısal olduğu yalanını yaratmak için çalışanlarına kısa süreli olmak üzere cinleri çıkarmaları için yetki verebilir. Bu durumda egemenliğini bölmüyor, ama gelecekte cinlerin daha kötü saldırısı için entrika çeviriyor.

U. Kaya Üzerine Kur (7:24-29)

7:24-25   İsa, öğretişini itaat etmenin önemini gösteren bir benzetmeyle bitiriyor. Bu sözleri duymak yeterli değildir, bunları uygulamamız gereklidir. İsa’nın buyruklarını duyup uygulayan öğrenci evini kaya üzerinde kuran akıllı adama benzer. Evinin – yaşamının – sağlam bir temeli vardır, yağmur ya da rüzgar saldırdığı zaman yıkılmaz.

7:26-27   İsa’nın sözlerini duyup da uygulamayan kişi, evini kum üzerinde kuran budala adama benzer. Bu adam zor zamanların fırtınasına karşı ayakta kalamayacaktır: Yağmur yağmış, yeller esmiş ve ev çökmüş, çünkü sağlam temeli yokmuş.

Eğer bir kişi Dağdaki Vaazın kurallarına göre yaşarsa, dünya ona budala der; İsa ise akıllı adam der. Dünya, görünüşe göre yaşayan, bugün için yaşayan ve kendisi için yaşayan kişiye akıllı kişi der; İsa ise böyle birine budala der. Müjde’yi açıklamak için akıllı ve budala inşaatçıları kullanmak uygundur. Akıllı adam Rab ve Kurtarıcı olarak bütün güvenini Kayaya, İsa Mesih’e koyar. Budala adam ise tövbe etmeye razı olmaz ve kurtuluşunun tek ümidi İsa’yı reddeder. Fakat benzetmenin yorumu bizi, kurtuluşun ötesinde olan iman yaşamının uygulamalarına götürür.

7:28-29   Rabbimiz konuşmasını bitirince, halk şaşıp kaldı. Eğer Dağdaki Vaazı okursak ve devrimci özelliğine şaşıp kalmazsak, o zaman anlamını kavramada başarısız oluruz.

Halk İsa’nın öğretişiyle din bilginlerinin öğretişi arasındaki farkı anladı. O yetkiyle konuşuyordu; diğerlerinin sözleri güçsüzdü. O’nunki bir sesti; diğerlerininki ise bir yankıydı. Jaimeson, Fausset ve Brown şöyle derler:

Tanrısal yetki bilinci, Kanun Yapıcı, Yorumcu ve Yargıç olarak, O’nun öğretişinde o kadar çok parlar ki, din bilginlerinin öğretişi bu ışıkta saçma sapan göründü.(10)

V. MESİH’İN GÜCÜNÜN VE LÜTFUNUN MUCİZELERİ VE GELEN DEĞİŞİK TEPKİLER (8:1 - 9:34)

8-12 bölümlerinde Rab İsa, İsrail halkına gerçekten peygamberlerin yazmış olduğu Mesih olduğuna dair ikna edici kanıtlar sunar. Örneğin, Yeşaya (İşaya) Mesih’in körlerin gözlerini, sağırların kulaklarını açacağını, topalları iyileştireceğini ve dilsizlere ilahi söyleteceğini önceden bildirmişti (35:5, 6). İsa, bu peygamberlikleri yerine getirerek Mesih olduğunu kanıtladı. İsrail’in, Kutsal Yazılara bakarak, Mesih olarak O’nu tanımada zorlanmaması gerekirdi. Ama hiç kimse görmek istemeyenlerden daha kör olamaz.

Bu bölümlerde kaydedilen olaylar kronolojik sıradan çok konu planına göre sunulur. Bu, Rab’bin çalışmasının bütününü oluşturmaz, ama Kutsal Ruh aracılığıyla seçilen olayların sunulması, Kurtarıcı’nın yaşamındaki belirli motifleri resmetmek içindir. Bu anlatılanlar aşağıdakilerle ilgilidir.

1. Mesih’in hastalık, cinler, ölüm ve doğanın öğeleri üzerindeki mutlak yetkisi.

2. Kendisini izleyenlerin yaşamlarında mutlak egemenlik talebi.

3. İsa’nın, İsrail halkı ve özellikle dini liderler tarafından yoğun bir şekilde reddedilmesi.

4. Kurtarıcı’nın Yahudi olmayanlar tarafından bireysel kabulü.

A. Cüzama Karşı Güç (8:1-4)

8:1   İsa’nın öğretişinin köktenci ve aşırı olmasına rağmen, çeken bir gücü vardı, bu güç o kadar çoktu ki, büyük bir kalabalık O’nun ardından gitti. Gerçek kendini doğrular ve insanlar onu beğenmese de unutamaz.

8:2   Cüzamlı bir adam iyileştirmesi için yalvararak İsa’nın önünde yere kapandı. Bu cüzamlının Rab’bin iyileştirebileceğine ilişkin imanı vardı ve gerçek iman hayal kırıklığına uğramadı. Cüzam, günah için uygun bir resimdir çünkü iğrenç, yıkıcı, bulaşıcı ve bazı durumlarda insanın iyileştiremediği bir hastalıktır.(l1)

8:3   Cüzamlılara kimse dokunmazdı. Fiziksel temas hastalığın kişiye bulaşmasına neden olabilirdi. Yahudilerin durumunda, bu temas kişiyi törensel olarak murdar yapardı; bu da İsrail halkıyla tapınmasını uygunsuz hale getirirdi. Ama İsa cüzamlıya dokununca ve iyileştiren sözleri söyleyince, hemen o an cüzamdan temizlendi. Kurtarıcımızın günahı temizlemeye ve temizlenen kişiye tapınma niteliği verme gücü vardır.

8:4   Bu olay, Matta kitapçığında İsa’nın birisine, onlar için yapılan mucizeyi ya da gördüklerini hiç kimseye anlatmaması buyruğunun kaydedildiği ilk olaydır (9:30; 12:16; 17:9; Mar.5:43; 7:36; 8:26’ya bakınız). Bu, herhalde yalnızca Roma boyunduruğundan kurtulmayla ilgilenen pek çok kişinin, O’nu kral yapmak istediklerinin farkında olmasından kaynaklanıyordu. Ama O, İsrail’in hala tövbe etmemiş olduğunu, O’nun ruhsal önderliğini reddedeceğini ve ilk önce çarmıha gitmesi gerektiğini biliyordu.

Musa’nın Yasasında, kâhin aynı zamanda doktor olarak hizmet ediyordu. Bir cüzamlı temizlendiği zaman, adak getirmekle ve temiz olduğunun açıklanması için kâhinin önünde durmakla yükümlüydü (Lev.14:4-6). Bir cüzamlının iyileştirilmesi şüphesiz ender bir olaydı. Aslında bu, o kadar olağanüstü bir şeydi ki, Mesih’in nihayet görünüp görünmediğini araştırması için kâhini harekete geçirmeliydi. Ama biz böyle bir tepkiyi okumuyoruz. İsa cüzamlıya bu konudaki yasaya itaat etmesini söyledi.

Mucizenin ruhsal imaları açıktır. Mesih, İsrail’e güç ile halkın hastalıklarını iyileştirmek için gelmiştir. Bu mucizeyi kimlik kartlarından (delillerinden) biri olarak sundu. Ama halk kurtarıcısı için hazır değildi.

B. Felce Karşı Güç (8:513)

8:5-6   Yahudi olmayan yüzbaşının imanı, Yahudilerin reddetmelerine karşın dikkati çeken bir tezatla veriliyor. Eğer İsrail Kralını kabul etmezse, hor görülen dinsizler kabul edeceklerdir. Yüzbaşı, Kafernahum’da ya da yakın bir yerde aşağı yukarı yüz kişinin sorumluluğunu taşıyan Romalı bir askerdi. Şiddetli ve ağrılı felçten acı çeken uşağının iyileşmesi için İsa’ya geldi. Bu alışılmamış bir merhamet gösterisiydi, görevlilerin büyük bir çoğunluğu uşakları için böyle bir ilgi göstermezlerdi.

8:7-9   Rab İsa hasta uşağı ziyaret edeceğini söylediği zaman, yüzbaşı imanının gerçekliğini ve derinliğini gösterdi. O zaman şöyle dedi, “Rab, ben layık değilim ki, çatımın altına giresin. Hem de bu gerekli değil, çünkü sen bir söz söyleyerek kolayca iyileştirebilirsin. Yetkiyi biliyorum. Üstlerimden emir alıyorum ve altımdakilere emir veriyorum. Emirlerime kesinlikle uyulur, senin sözlerinin gücü uşağımın hastalığı üzerine ne kadar çoktur!”

8:10-12   İsa Yahudi olmayan bu adamın imanına hayran kaldı. Bu, İsa’nın şaştığının söylendiği iki durumdan biridir; diğeri Yahudilerin imansızlığıydı (Mar.6.6). İsrail’de, Tanrı’nın seçilmiş halkı arasında böyle imanı kimsede görmedi. Bu, dünyanın her tarafından akın akın gelecek diğer uluslar, O’nun gelecekteki egemenliğinde Yahudilerin atalarıyla paydaşlığın mutluluğuna erişirken, egemenliğin asıl mirasçılarının ağlayış ve diş gıcırtıları olan karanlığa atılacaklarını ifade etmesine yol açtı. Egemenliğin asıl mirasçıları Tanrı’yı Kral olarak kabul ettiklerini açıklayan, ama hiçbir zaman gerçekten Rab İsa’yı kabul etmemiş olan doğuştan Yahudilerdir. Ama bu kural bugün de geçerlidir. İmanlı ailelerde doğup yetişen pek çok ayrıcalıklı çocuklar Mesih’i reddettikleri için cehennemde mahvolurken, ormanlarda yaşayan vahşi kişiler bile Müjde’nin bildirisine iman ettikleri için cennetin sonsuz yüceliğinden zevk alacaktır.

8:13   İsa yüzbaşıya, “Git, inandığın gibi olsun” dedi. İman, Tanrı’nın karakterine olan güven oranına göre ödüllendirilmiştir. İsa’nın uzakta olmasına rağmen, uşak o anda iyileşti. Bu resimde İsa’nın şimdiki görevini görebilirsiniz; bedence burada olmamasına rağmen, ayrıcalıksız Yahudi olmayanları da günah felcinden iyileştirebilir.

C. Ateşe Karşı Güç (8:14-15)

İsa, Petrus’un evine geldiğinde, onun kaynanasının ateşler içinde yattığını gördü. Kadının eline dokununca ateşi düşüverdi. Normalde ateş, kişiyi oldukça zayıf, halsiz bırakır, ama bu iyileştirme o kadar anlık ve tam oldu ki, yataktan kalkıp O’na hizmet edebilirdi. Bu, Kurtarıcı’nın onun için yapmış olduğuna karşılık uygun bir minnettarlık ifadesidir. Ne zaman iyileştirilirsek, yenilenmiş bir gayretle hizmet edip kendimizi O’na adamalıyız. Bu konuda Pet-rus’un kaynanasını örnek alabiliriz.

Ç. Cinler ve Değişik Hastalıklara Karşı Güç (8:16,17)

Sept gününün bitiminden sonra (bkz. Mar.1:21-31), akşamleyin insanlar cine tutsak birçok kişiyi O’na getirdiler. Bu zavallı kişiler içlerine cinlerin yerleştiği, kötü ruhların kontrolü altında olan kişilerdir. Sık sık insan üstü bilgi ve güç sergiliyorlardı; zaman zaman da acı çekiyorlardı. Davranışları bazen delileri andırıyordu, ama bunun nedeni fiziksel ve zihinsel olmaktan çok cinlerden dolayı idi. İsa kötü ruhları bir sözle kovdu.

Yeşaya 53:4’deki peygamberliği yerine getirerek hastaların hepsini iyileştirdi: “Zayıflıklarımızı o kaldırdı, hastalıklarımızı o yüklendi.” 17’nci ayet, iyileşmenin İsa’nın çarmıhtaki işine dahil olduğunu ve böylece fiziksel iyileşmenin hastanın imanla istemesi gereken bir şey olduğunu göstermek için “iman-la iyileştiren” bazı kişiler tarafından sık sık kullanılır. Ama Tanrı’nın Ruh’u, bu-radaki peygamberliği Kurtarıcımızın yeryüzündeki iyileştirme görevi için kul-lanıyor, O’nun çarmıhtaki işi için değil.

Şimdiye kadar bu bölümde dört mucize gördük;

1. Yahudi cüzamlının Mesih’in huzurunda iyileşmesi,

2. Yüzbaşının uşağının Mesih’in uzakta olmasına rağmen iyileşmesi,

3. Petrus’un kaynanasının iyileşmesi; Mesih orada, evdeydi.

4. Cine tutsak ve hasta olan kişilerin Mesih’in huzurunda iyileşmesi.

Gaebelein, bunların Rabbimizin görevinin dört aşamasını simgelediğini öne sürer:

1. Mesih’in ilk gelişinde halkı İsrail’e hizmet etmesi.

2. Mesih’in yokluğunda, Yahudi olmayanlara Tanrı’nın lütfu.

3. İkinci Gelişinde eve girdiğinde İsrail ile ilişkilerini yenilemesi ve hasta Sion kızını iyileştirmesi,

4. Bin yıllık devrede bütün cine tutsak ve hasta olanların iyileştirilmesi.(12)

Bu, mucizelerle ilgili öğretişin gelişimi için ilgi çekici bir analizdir ve bizi Kutsal Kitap’taki anlamların saklı derinliğine hazırlamaktadır. Bununla birlikte, bu yöntemle anlamları zorlayarak gülünç aşırılıklara gitmemek için dikkatli olmalıyız.

D. İnsanlığın Reddetme “Mucizesi” (8:18-22)

Mesih’in hastalıklar ve cinler üzerindeki yetkisini gördük. Ancak insanlarla olan ilişkilerinde direnmeyle karşı karşıya kalır: insanların reddetme mucizesi.

8:18-20   İsa Kefernahum’dan Celile’nin doğu kısmına geçmeye hazırlanırken, kendine güvenen bir din bilgini O’na gelip O’nu “her yerde” izlemek istediğini söyledi. Rab’bin özveri gibi bedeli hesaba katmasını söyleyen yanıtı onu düşündürdü. “Tilkilerin ini, gökte uçan kuşların yuvası var, ama İnsanoğ-lu’nun başını yaslayacak bir yeri yok.” Halka hizmet ederken kendine ait bir evi yoktu, bununla birlikte istenilen bir misafir olarak kalacağı evler vardı. Sözlerindeki gerçek güç ruhsal olarak görünüyor: bu dünya O’na gerçek, devamlı bir dinlenme sağlayamazdı. Yapması gereken bir işi vardı ve o iş tamamlanmadan dinlenemezdi. Aynı şey izleyicileri için de geçerlidir; bu dünya onların dinlence yeri değildir ya da en azından olmaması gerekir!

8:21   İyi niyetli bir diğer öğrencisi de O’nu izlemek istedi, ama daha büyük bir isteği vardı: “Rab, izin ver de önce gidip babamı gömeyim.” Babasının zaten ölmüş olup olmamasının pek önemi yok. Temel sorun, sözcüklerin çelişkisinde ifade edilmiştir: “Rab... önce ben...” Kendini, Mesih’in önüne koydu. Kişinin babasına uygun bir defin sağlaması çok doğaldır, ama böyle önemli bir hareket Kurtarıcı’nın çağrısının önüne konursa yanlış olur.

8:22   İsa ona şu yanıtı verdi: “Senin ilk görevin Beni izlemektir. Ruhsal olarak ölü olanlar fiziksel ölülerini kendileri gömsünler. Kurtulmamış bir kişi böyle bir işi yapabilir. Ama yalnızca senin yapabileceğin bir iş var; tüm yaşamını sonsuza kadar devam edene ver. Önemsiz şeylerle uğraşma.” Bu iki izleyicinin nasıl karşılık verdiklerini bilmiyoruz. Ama Mesih’i bırakarak, yeryüzünde kendileri için rahat bir yer hazırladıkları ve yaşamlarını ikincil şeyleri kucaklayarak geçirdiklerine dair güçlü bir ima var. Onları yargılamadan önce, İsa’nın bu bölümde açıkladığı öğrenciliğin iki koşulunda kendimizi sınamalıyız.

E. Doğanın Öğelerine Karşı Güç (8:23-27)

Celile gölü, büyük köpüklü dalgalarla kamçılanan ani ve şiddetli fırtınalarıyla dikkat çeker. Rüzgar Ürdün’ün kuzeyindeki vadiden, dar vadide hız kazanarak eser. Göle vurduğu zaman gemiciler için çok tehlikeli olur.

Bu durumda İsa batıdan doğu kısma geçmek için karşıya geçiyordu. Fırtına başladığında kayıkta uykuya dalmıştı. Çok korkan öğrenciler yardım etmesi için çılgınca yalvararak O’nu uyandırdılar. Doğru kişiye gitmeleri onların lehineydi ve Rab kıt imanlarından dolayı onları azarladıktan sonra, rüzgarı ve gölü azarladı. Ortalık sütliman olunca doğa öğelerinin bile itaat ettiği mütevazı Yolcularına hayret ettiler. Evrenin Yaratıcısı ve Devam Ettiricisinin o gün kayıkta olmasını ne kadar az kavrayabildiler!

Bütün öğrenciler er ya da geç fırtınalarla karşı karşıya kalırlar. Zaman zaman dalgalar bizi batıracakmış gibi görünür. İsa’nın bizimle aynı kayıkta olduğunu bilmek ne büyük bir teselli. “Okyanusun, yeryüzünün ve gökyüzünün Efendisinin olduğu kayığı hiçbir su yutamaz.” Yaşam fırtınalarını hiç kimse İsa gibi yatıştıramaz.

F. İsa, Cinli İki Adamı İyileştiriyor (8:28-34)

8:28   Celile gölünün doğu kıyısı Gadaralıların(13) memleketiydi. İsa oraya vardığında cine tutsak, alışılmamış derecede şiddetli iki durumla karşılaştı. Bu cine tutsak kişiler mezarlık mağaralarında yaşıyorlardı ve o kadar tehlikeliydiler ki, o yoldan kimse geçemiyordu.

8:29-31   İsa yaklaşırken cinler, “Ey Tanrı’nın Oğlu, bizden ne istiyorsun? Buraya, zaman dolmadan bize işkence etmeye mi geldin?” diye bağırdılar. İsa’nın kim olduğunu ve sonunda onları yok edeceğini biliyorlardı. Bu açıdan onların teolojisi, bugünkü pek çok modern liberalinkinden daha doğruydu. İsa’nın onları insanlardan çıkaracağını sezince, uzakta otlayan büyük bir domuz sürüsüne gönderilmeleri için yalvardılar.

8:32   İşin tuhafı, İsa onlara istediklerini verdi. Ama niçin her şeye egemen olan Rab onların isteğine razı oldu? O’nun davranışını anlamak için iki faktörü anımsamalıyız. Birincisi, cinler bedenden ayrılınca bu durumlarından hoşnut olmazlar; insanların içinde, bu mümkün değilse de hayvanların ya da diğer canlıların içinde yaşamak isterler. İkincisi ise cinlerin amacının istisnasız yok etmek olmasıdır. Eğer İsa onları yalnızca cine tutsak kişilerden çıkarmış olsaydı, yöredeki kişiler için tehlikeli olabilirlerdi. Domuzların içine girmelerine izin vererek insanların içine girmelerini engelledi ve yok edici güçlerini hayvanlarda hapsetti. Rab tarafından tamamen yok edilmeleri için zaman henüz gelmemişti. Domuzlara girer girmez, domuzlar dik yamaçtan aşağı koşuşarak göle atlayıp boğuldular.

Bu olay, cinlerin esas amacının yok etmek olduğunu gösterir ve iki kişinin içinde yaşamış olan cinlerin sayısının iki bin domuzu mahvetmesinin korkutucu boyutunu vurgular (Mar.5:13).

8:33-34   Domuzları güdenler, olup bitenlerin haberiyle kaçıp kente gittiler. Sonuç ise endişelenen vatandaşların İsa’ya gelip bölgelerinden ayrılması için O’na yalvarmaları oldu. O andan itibaren İsa, domuzların gereksiz öldürülmeleri nedeniyle eleştirilir ve insana hayvandan daha çok değer verdiği için de gitmesi istenilir. Gadaralılar Yahudi olsalardı, domuz yetiştirmeleri yasaya aykırı olurdu. Yahudi olsalar da olmasalar da, domuz sürüsüne cinli iki adamın iyileştirilmesinden daha çok değer verdikleri için suçlanırlar.

G. Günahları Bağışlama Gücü (9:1-8)

9:1   Gadaralıların reddetmesinden dolayı Kurtarıcı, Celile Gölüne tekrar geçti ve Nasıralıların kendisini yok etmeye çalışmasından sonra (Luk.4:29-31) kendi kenti olan Kefernahum’a gitti. En büyük mucizelerinden bazılarını burada yaptı.

9:2   O’na şilte üzerinde bir felçliyi taşıyan dört kişi geldi. Markos’un anlatımı bize kalabalıktan dolayı onların damı delip açarak felçliyi aşağıya, İsa’nın olduğu yere indirdiklerini söyler (Mar.2:1-12). Onların imanını gören İsa felçliye, “Oğlum, cesur ol, günahların bağışlandı” dedi.

Onların imanını gördüğüne dikkat edin. İman, hastayı İsa’ya getirmek için dört kişiyi harekete geçirdi ve hastanın imanı iyileşme için İsa’ya ulaştı. Rabbimiz, ilk önce, günahlarının bağışlandığını söyleyerek bu imanı ödüllendirdi. Büyük Hekim, hastalığın belirtilerini tedaviden önce nedenini ortadan kaldırdı; önce daha büyük bir bereket verdi. Bu, Mesih’in bir kişiye kurtuluş vermeden iyileştirip iyileştirmediğinin sorulmasına yol açar.

9:3-5   Bazı din bilginleri, İsa’nın adama günahlarının bağışlandığını bildirirken duydular ve içlerinden O’nu küfretmekle suçladılar. Günahları bağışlayabilen yalnızca Tanrı olduğundan, O’nu kesinlikle Tanrı olarak kabul etmeyeceklerdi! Her şeyi bilen Rab İsa, onların düşüncelerini okudu, inançsız yüreklerindeki kötülükten dolayı onları azarladı ve sonra da onlara, “Hangisi daha kolay? ‘Günahların bağışlandı’ demek mi, yoksa ‘kalk, yürü’ demek mi?” diye sordu. Aslında ikisini de söylemek kolay, ama hangisini yapmak daha kolay? İnsanî açıdan ikisi de olanaksızdır, ama birinci buyruğunun sonuçları görünemezken, ikincisinin etkileri hemen görülebilir.

9:6-7   Yeryüzünde günahları bağışlama yetkisine sahip olduğunu din bilginlerine göstermek için (ki bu nedenle Tanrı olarak onurlandırılmalıdır), onlara görebilecekleri bir mucizeyi lütfetti. Felçliye dönerek, “Kalk, şilteni topla ve evine git! dedi.

9:8   Halk adamın şiltesini toplayıp yürüdüğünü görünce, korku ve şaşkınlık içinde kaldı. Apaçık belli olan doğaüstü bir olayın karşısında korktular. İnsanlara böylesine bir yetki veren Tanrı’yı yücelttiler. Ama mucizenin anlamını hiç kavrayamadılar. Felçlinin görünen iyileşmesi, görünmeyen mucize olan adamın günahlarının bağışlanmış olduğunu doğrulamak için planlanmıştı. Tanık oldukları bu olayda Tanrı’nın insanlara yetki verdiğini değil, Rab İsa Mesih’in Kişiliğinde Tanrı’nın varlığının aralarında bulunduğunu anlamış olmaları gerekirdi. Ama anlamadılar.

Din bilginlerine gelince, daha sonraki olaylardan onların inançsızlık ve nefrette daha da sertleşmiş olduklarını anlıyoruz.

Ğ. İsa Vergi Görevlisi Matta’yı Çağırıyor (9:9-13)

9:9   Kurtarıcı’nın etrafında oluşan gergin hava, Matta’nın çağrılışının basit ve mütevazı hikayesiyle kısa bir süre için de olsa azalır. Yahudiler, vergi görevlisi olarak ondan ve arkadaşlarından, sahtekârlıklarından, onlardan zorla aldıkları ezici vergiden ve en önemlisi İsrail’in üzerine egemenlik kuran Roma İmparatorluğunun çıkarlarına hizmet etmelerinden dolayı yoğun bir şekilde nefret ediyorlardı. İsa vergi toplama kulübesinden geçerken Matta’ya, “Ardımdan gel” dedi. Matta anında karşılık vererek kalkıp ardından gitti; geleneksel olarak namussuz sayılan işini bırakarak derhal İsa’nın öğrencisi oldu. Birinin dediği gibi, “Rahat bir işi kaybetti ama, bir gelecek buldu. İyi bir geliri kaybetti ama, şeref buldu. Rahat bir güvenceyi kaybetti ama, hiç hayal edemeyeceği bir macera buldu.” On iki öğrenciden biri olmak ve adını taşıyan Müjde’yi yazmayla onurlandırılmak, armağanlarının arasında en küçük olanı değildir.

9:10   Burada betimlenen yemeği İsa onuruna Matta düzenlemişti (Luk. 5:29). Bu, onun Mesih’i açıkça itiraf etme ve kurtarıcı ile arkadaşlığını tanıtma yoluydu. İster istemez konukları vergi görevlileri ve genellikle günahkâr ola-rak bilinen kişilerdi!

9:11   O günlerde yemek yemek için divana dayanılarak sofraya oturulurdu. Ferisiler, İsa’nın ayaktakımı kişilerle arkadaşlık ettiğini görünce öğrencilerine gidip O’nu “suç ortaklığıyla” suçladılar; gerçek bir peygamber kesinlikle günahkârlarla yemek yemezdi!

9:12   İsa söylenenleri işitince şöyle dedi: “Sağlamların değil, hastaların hekime ihtiyacı var.” Ferisiler kendilerini sağlıklı görüyorlardı ve İsa’ya gereksinimleri olduğunu itiraf etmede isteksizdiler. (Aslında ruhsal olarak aşırı derecede hastaydılar ve iyileşmeye gereksinimleri vardı). Oysa, vergi görevlileri ve günahkârlar gerçek durumlarını kabul etmede, Mesih’in kurtarma lütfunu aramada çok daha istekliydiler. Bu nedenle, suçlama doğruydu! İsa günahkârlarla yemek yedi. Ferisilerle yemiş olsaydı, suçlama yine de doğru olurdu, belki daha da çok! Eğer İsa bizimki gibi bir dünyada günahkârlarla yememiş olsaydı, her zaman yalnız yiyecekti. Ama günahkârlarla yemek yerken hiçbir zaman onların kötü yollarına paydaş olmadığını ya da onların tanıklıklarıyla uyuşmadığını hatırlamak önemlidir. Bu tür fırsatları, insanları gerçeğe ve kutsallığa çağırmak için kullandı.

9:13   Ferisilerin sorunu Yahudiliğin dini kurallarını çok dikkatle izlemelerine karşın, yüreklerinin sert, soğuk ve merhametsiz oluşuydu. Bunun için İsa onları Yehova’nın sözlerinin anlamını öğrenmeleri için yolladı: “Ben kurban değil, merhamet isterim” (Hoş.6:6). Kurban sistemini kuran Tanrı olmasına rağmen, dini kuralların iç (yürek) doğruluğunun yerine geçmesini istemedi. Tanrı dini kurallara göre tapınma taraftarı değildir ve tam Ferisilerin yaptığı gibi dini kuralların kişisel Tanrı inancından ayrılmasından memnun değildir. Kutsal Yasa’nın her harfine dikkat ettiler, ama ruhsal gereksinimi olanlara yardım etmek için yüreklerinde hiç şefkat yoktu. Yalnızca kendileri gibi kendini üstün gören kişilerle arkadaşlık ettiler.

Rab İsa tam tersine onları hedef alarak, “Ben doğru kişileri değil, günahkârları çağırmaya geldim” dedi. Tanrı’nın kurban kadar merhamet arzusunu da mükemmel bir şekilde yerine getirdi. Bir bakıma dünyada hiç doğru kişi yoktur, bu nedenle O insanları tövbe etmeye çağırmak için geldi. Buradaki düşünce, günahkâr olduklarını kabul edenler için O’nun çağrısının etkili olacağıdır. Ferisiler gibi kibirli, kendilerini üstün görenlere ve tövbe etmeyenlere iyileştirme veremez.

H. Oruçla İlgili Soru (9:14-17)

9:14   Vaftizci Yahya herhalde bu zamana kadar hapisteydi. Onun öğrencileri İsa’ya bir sorunla geldiler. Bizzat kendileri sık sık oruç tutuyorlardı, ama İsa’nın öğrencileri oruç tutmuyordu. Niçin oruç tutmuyorlardı?

9:15   İsa, bir örnekle yanıt verdi. O güveydi ve öğrencileri düğündeki davetlilerdi. Onlarla olduğu sürece yas tutmanın göstergesi olan oruç tutmak için bir neden yoktu. Ama onlardan alınacaktı, işte o zaman öğrencileri oruç tutacaktı. Ölümü ve gömülmesiyle onlardan alındı ve göğe çıktığından beri de bedence onlardan ayrıdır. İsa’nın sözleri oruç tutmayı buyurmaz, ama Güvey’in dönüşünü bekleyenler için uygun bir uygulama olarak da onaylar.

9:16   Yahya’nın öğrencilerinin sorduğu soru, yeni Lütuf Çağını bildirerek Yahya’nın bir dönemin sonunu işaret ettiğini ifade etmek için İsa’yı teşvik etti ve o iki çağın kurallarının birbirine karışamayacağını gösterdi. Yasayla lütfu karıştırmaya çalışmak, çekmemiş, yeni bir kumaş parçasını eski bir giysi üzerine yamamak gibi olur. Yıkandığı zaman yama çeker ve eski giysiden kopar. Yırtık eski halinden daha kötü olur. Gaebelein haklı olarak şikayet eder.

Lütuf ve İncil’i kabul ettiğini ileri süren fakat aynı zamanda Kutsal Yasa’nın gereklerini yerine getirip doğruluğa kendi çabasıyla ulaşabileceğine inanan Yahudi-Hıristiyanlık, Tanrı’nın gözünde, geçmişte ilahlara tapınan İsrail’in günahından daha iğrençtir.(14)

9:17   Ya da bu karışım yeni şarabın eski tulumlara konması gibi olacaktı. Yeni şarabın mayalanması nedeniyle oluşan basınç, esnekliklerini kaybetmiş olan eski tutumları patlatacaktı. Müjde’nin yaşamı ve özgürlüğü, dini kuralların (ayine göre ibadet usulü) şarap tulumlarını yok eder. Hıristiyanlık çağının başlangıcı, kaçınılmaz olarak gerginlikle sonuçlanacaktı. Mesih’in getirdiği sevinç, Eski Antlaşma’nın şekilleri ve kuralları içinde yer alamazdı. Her şeyin tamamen yeni bir düzeni olmalı. Pettingill bunu şöyle açıklar:

Böylece Kral, öğrencilerini eskinin ve yeninin karıştırılmasına karşı uyarır, ama yine de Hıristiyanlık âleminin şimdiye kadar yapmış olduğu budur. Yahudilik kiliseler arasında her yere yamanıp uydurulmuştur ve eski giysinin adı da “Hıristiyanlık” olmuştur. Sonuç ise ne Yahudilik ne de Hıristiyanlık olan kafa karıştırıcı bir karmaşadır, ama yaşayan Tanrı’ya güven yerine, ölü işlerin yerini alan dini kurallardır. Karşılıksız kurtuluşun yeni şarabı dini kurallara dikkatle uyan şarap tulumlarına dökülmüştür ve sonuç ne? Tulumlar patlar ve mahvolur, şarap da dökülür, yaşam veren en değerli tasarı kaybolur. Yasa korkunçluğunu kaybetmiştir, çünkü lütufla karışmıştır ve lütuf, lütuf olarak güzelliğini ve karakterini kaybetmiştir, çünkü yasa işleriyle karışmıştır.(l5)

I. İyileştirilemeyeni İyileştirme ve Ölümden Diriltme Gücü (9:18-26)

9:18-19   İsa, dönemin değişimi üzerinde konuşurken üzüntüden çılgına dön-müş bir havra yöneticisi tarafından sözü kesilir. Kızı az önce ölmüştü. Rab-bin önünde yere kapanarak gelip kızını yaşama döndürmesi için yalvardı. Böyle bir yöneticinin İsa’dan yardım istemesi enderdi; Yahudi önderlerinin çoğu böyle yaptıkları için arkadaşlarının kendilerini horlamasından korkacaklardı. İsa, öğrencileriyle yöneticinin evine doğru giderek onun imanını onurlandırdı.

9:20   Bir başka durdurulma! Bu seferki on iki yıldır kanaması olan bir kadındı. İsa bu tür durdurulmalardan hiç sıkılmadı; O her zaman istikrarlı, yanına yaklaşılabilen ve cana yakın bir kişiydi.

9:21-22   Tıp bilimi bu kadına yardım edememişti; aslında durumu kötüye gidiyordu (Mar.5:26). Sıkıntılı durumunda İsa’yla karşılaştı ya da etrafı kalabalıkla çevriliyken O’nu gördü. O’nun kendisini iyileştirebileceğine inanarak kalabalığın içinden geçti ve O’nun giysisinin eteğine dokundu. Gerçek iman hiçbir zaman O’nun gözünden kaçmaz. O döndü ve ona iyileştiğini bildirdi; kadın, on iki yıldan beri ilk kez o anda iyileşti.

9:23-24   Hikaye şimdi dikkati yine kızı ölen yöneticiye çekiyor. İsa eve vardığında profesyonel yas tutucular birinin dediği gibi “suni acıyla” feryat ediyorlardı. Ziyaretçilerin odadan çıkmasını buyurdu ve aynı zamanda kızın ölmediğini sadece uyuduğunu açıkladı. Kutsal Kitap öğrencilerinin çoğu, burada Rab’bin uykuyu ölümün mecazi anlamı olarak kullandığına inanır. Bazıları da kızın komada olduğuna inanır. Bu yorum, kız ölmüş olsa bile İsa’nın onu diriltebileceğini yadsımaz, ama kız ölmemişken İsa’nın onu dirilterek şeref kazanmaya çalışmayacak kadar dürüst olduğunu vurgular. Sir Robert Anderson bu görüşü savunur. Babanın ve diğerlerinin kızın ölmüş olduğunu söylediklerine, ama İsa’nın ölmemiş olduğunu söylediğine işaret eder.

9:25-26   Her halde Rab kızın elinden tuttu ve mucize gerçekleşti: ayağa kalktı. Mucize haberi o bölgede kısa bir zaman içinde yayıldı.

İ. Körlerin Gözlerini Açma Gücü (9:27-31)

9:27-28   İsa yöneticinin mahallesinden ayrılırken iki kör adam görmek için yalvararak O’nun ardından gittiler. Doğal görmeden yoksun olmalarına rağmen, hassas bir ruhsal görüşleri vardı. İsa’ya Davut Oğlu diye hitap ederek O’nu İsrail’in gerçek Kralı ve uzun süredir beklenen Mesih olarak tanıdılar. Ve Mesih geldiğinde, O’nun kanıtlarından birinin körlerin gözlerini açacağı olduğunu (Yşa.61:1) biliyorlardı. İsa, onlara imanın bunu yapabileceğine (gözlerini iyileştirebileceğine) inanıp inanmadıklarını sorarak sınadığı zaman, tereddüt etmeden “İnanıyoruz, ya Rab!” dediler.

9:29-30   O zaman Büyük Hekim onların gözlerine dokundu ve onlara inandıkları için göreceklerine dair söz verdi. O an onların gözleri tamamen normal oldu. İnsan “Görmek inanmaktır” der. Tanrı ise, “İnanmak görmektir” der. İsa, Marta’ya, “Ben sana, iman edersen göreceksin demedim mi?” dedi (Yu.11:40). İbraniler’in yazarı şöyle der: “İman sayesinde anlıyoruz ki...” (11:3). Elçi Yuhanna şunları yazdı: “Ben bunları iman eden sizlere... bilesiniz diye yaz-dım.” (1Yu.5:13). Tanrı, ilk önce mucize isteyenin iman şeklinden memnun kal-maz. O bizim, O’na sadece Tanrı olduğu için inanmamızı ister.

İsa niçin iyileşen adamları hiç kimseye bir şey anlatmamaları için kesin bir şekilde uyardı? 8:4’teki notlarımızda, O’nun kendisinin Kral olarak tahta geçirilmesi gibi zamanından önce bir hareketi isteklendirmeyi istemediğinin mümkün olduğunu yazmıştık. Halk henüz tövbe etmemişti; onlar yeniden doğmadan onların üzerinde hüküm süremezdi, hem de İsa yanlısı devrimci bir ayaklanma, Roma hükümetinin Yahudilere kötü bir karşılık vermesine neden olabilirdi. Bunun yanı sıra, Rab İsa’nın Kral olarak hüküm sürmesinden önce çarmıha gitmesi gerekiyordu; O’nun Golgota yolunu kapatan herhangi bir şey Tanrı’nın önceden kararlaştırdığı plana aykırı olurdu.

9:31   Görmelerinden dolayı coşkun bir minnettarlıkla, mucizevi iyileşmeleriyle ilgili haberi yaydılar. Onlara sempati duyabiliriz ve hatta coşkun tanıklıklarına hayran bile olabiliriz, ama acı gerçek şu ki, onlar akılsızca itaatsizlik ettiler ve herhalde ruhani olarak esinlenmiş ilgiden çok, yüzeysel bir merak yaratarak yarardan çok zarar verdiler. Minnettarlık bile itaatsizlik için geçerli bir bahane değildir.

J. Konuşma Yetisi Verme Gücü (9:32-34)

9:32   İsa ilk önce ölüye yaşam; sonra köre görme; şimdi de dilsize konuşma yetisi verdi. Buradaki mucizelerde ruhani bir sıra görülüyor: İlk önce yaşam, sonra anlayış ve daha sonra da tanıklık.

Kötü bir ruh, bu adamı dilsizlikle yaralamıştı. Birisi bu cinli adamla yeteri kadar ilgilenip onu İsa’ya getirdi. Tanrı, başkalarını İsa’ya getirmede aracılığı olan isimsiz soylu kişileri kutsasın!

9:33   Cin kovulunca adamın dili çözüldü. Doğal olarak kazandığı konuşma gücünü kendisini sevecen bir biçimde iyileştirene tapınarak ve O’nun için tanıklık ederek kullandığını kafamızda canlandırabiliriz. Sıradan kişiler, İsrail’in benzeri görülmemiş mucizelere tanıklık ettiğini kabul ettiler.

9:34   Ferisiler ise İsa’nın cinleri, cinlerin reisinin gücüyle kovduğunu söylüyorlardı. İsa’nın daha sonra bağışlanamaz günah olarak adlandırdığı işte budur (12:32). O’nun, Kutsal Ruh’un gücüyle yaptığı mucizeleri Şeytan’ın gücüne atfetmek Kutsal Ruh’a küfretmekti. Diğerleri İsa’nın iyileştiren dokunuşuyla bereketlenirken, Ferisiler ruhsal olarak ölü, kör ve dilsiz kaldılar.

VI. KRAL-MESİH’İN ÖĞRENCİLERİNİN İSRAİL’E YAYILMASI (9:35-10:42)

A. Ürün İşçilerine Olan Gereksinim (9:35-38)

9:35   Bu ayet üçüncü Celile Seferi olarak bilinen olayla başlar. İsa tüm kentleri ve köyleri Göksel Egemenliğin müjdesini, yani İsrail’in Kralı olduğunu ve halk tövbe edip O’nu kabul ettiğinde, onların üzerinde hüküm süreceğini duyurarak dolaştı. Bu defa da İsrail’e hilesiz bir egemenlik teklifi yapıldı. İsrail karşılık vermiş olsaydı ne olurdu? Kutsal Kitap bu soruyu yanıtlamıyor. Bütün çağlarda, Tanrı’nın günahkârları aklayabileceği doğru bir temelin sağlanması için Mesih’in yine de ölmesi gerektiğini biliyoruz.

Mesih ders verirken ve vaaz ederken her çeşit hastalığı iyileştiriyordu. Mucizeler, Mesih’in İlk Gelişinin lütfunu belirlediği gibi, O’nun İkinci Gelişinin büyük yüceliği ve gücünü de gösterecek (İbr.6:5 - “gelecek çağın kudretleri”).

9:36   İsa, şaşkın ve perişan görünen İsrailli kalabalığa bakarken onları çobansız koyunlar gibi gördü. Şefkatli yüreği onlara acıdı. Keşke kaybolanların ve ölenlerin ruhsal yardımına koşmayı arzulamayı daha çok öğrenebilsek. Devamlı şu şekilde dua etmeye gereksinimimiz var:

Kalabalıklara Kurtarıcım İsa gibi bakabileyim,

Gözlerim yaşarıp bulanıklaşıncaya kadar;

Kaybolan koyunları acıyarak düşünebileyim,

Ve onları O’nu sevdiğimden dolayı sevebileyim.

9:37   Ruhsal ürünün büyük işinin yapılması gerekliydi, ama işçi azdı. Sorun bugüne kadar devam etmektedir; gereksinim her zaman iş gücünden daha büyüktür.

9:38   Rab İsa, öğrencilerine ürünün sahibi Rab’be ürününü kaldıracak işçiler göndermesi için yalvarmalarını söyledi. Burada gereksinimin çağrıyı oluşturmadığına dikkat edin. İşçiler gönderilinceye kadar gitmemelidir.

Mesih, Tanrı’nın oğlu beni

Karanlıklar diyarına gönderdi;

Benimki delinmiş ellerin

Yüce atamasıydı.

- Frances Bevan

İsa, ürünün sahibi olan Rab’bin kimliğini açıklamadı. Bazıları bunun Kutsal Ruh olduğunu düşünür. 10:5 ayetinde, İsa öğrencilerini bizzat kendisi gönderir, öyleyse dünyadaki müjde yayımında dua etmemiz gereken Kişi O’dur.

B. On İki Öğrenci Seçiliyor (10:1-4)

10:1   9’uncu bölümün son ayetinde, Rab öğrencilerine daha çok işçi için dua etmelerini öğretti. İmanlıların, bu ricayı içtenlikle yapmaları için bizzat gitmeye istekli olmaları gerekir. Bu nedenle burada Rab’bin on iki öğrencisini yanına çağırışını görüyoruz. Onları daha önceden seçmişti, ama şimdi onları İsrail halkına müjdenin yayılması gibi özel bir görev için çağırıyor. Çağırmayla birlikte kötü ruhları kovmak ve her hastalığı, her illeti iyileştirmek üzere onlara yetki verdi. İsa’nın eşsizliği bir kere daha burada görülüyor. Başkaları mucizeler yaptı, ama İsa’dan başka hiç kimse başkalarına mucizeler yapma gücünü bağışlamadı.

10:2-4   On iki elçi şunlardır:

1. Petrus adıyla bilinen Simun. Doğuştan lider olan aceleci, cömert ve sevecen bir kişiydi.

2. Onun kardeşi Andreya. Vaftizci Yahya onu İsa’yla tanıştırdı (Yu.1:36, 46) ve daha sonra da kardeşi Petrus’u O’na getirdi. Ondan sonra da insanları İsa’ya getirmeyi kendisine iş edindi.

3. Zebedi’nin oğlu Yakup. Hirodes onu kılıçla öldürttü (Elç.12:2). Şehit olarak ölen onikilerden ilki oldu.

4. Onun kardeşi Yuhanna. O da Zebedi’nin oğluydu ve İsa’nın sevdiği öğrenciydi. Yuhanna bölümünü, üç Mektubu ve Esinleme’yi ona borçluyuz.

5. Filipus. Beytsayda’dandı ve Natanyel’i İsa’ya getirendir. Elçilerin İşleri bölümündeki müjde yayıcısı Filipus ile karıştırılmamalıdır.

6. Bartalmay. İsa’nın, içinde hile olmayan gerçek İsrailli dediği Natanyel’le aynı kişi olduğuna inanılır (Yu.1:47).

7. Tomas. “İkiz” anlamında Didimos diye de anılır. Genel olarak “Kuşkucu Tomas” diye bilinir, kuşkuları Mesih’i görkemli bir şekilde itiraf etmesine neden oldu (Yu.20:28)

8. Matta. Bu Müjde’yi (Matta bölümü) yazan eski vergi görevlisi.

9. Alfay oğlu Yakup. Hakkında kesin olarak bilinen şey azdır.

10. Soyadı Taday olan Lebbaus. Yakup oğlu Yahuda diye de bilinir (Luk.6:16).

Kaydedilen tek konuşması Yuhanna 14:22’de görülür.

11. Kenanlı Simun, Luka onu Yurtsever olarak tanımlar (6:15)

12. Yahuda İskariyot, Rabbimizi ele veren kişidir.

Öğrenciler herhalde o zaman yirmi yaşlarındaydılar. Çeşitli mesleklerden ve herhalde yetenek açısından orta derecede kişilerdi. Gerçek büyüklükleri İsa ile olan arkadaşlıklarından dolayıdır.

C. İsrail’de Göreve Gitme (10:5-33)

10:5-6   Bölümün geri kalan kısmı, İsa’nın İsrail’e yapılacak özel vaaz turuyla ilgili öğretişlerini içerir. Bu daha sonra gönderilen yetmiş kişi (Luk.10:1) ile ya da Yüce Görev ile (Mat.28:19-20) karıştırılmamalıdır. Bu, Göklerin Ege-menliğinin yaklaştığını bildiren özel amaçlı geçici bir görevdi. Bazı ilkeler Tanrı’nın halkı için her çağda geçerliyken, bazılarının daha sonra Rab İsa tarafından iptal edildiği gerçeği, onların kalıcı olarak tasarlanmadığını kanıtlar (Luk.22:35-36).

İlk önce gidilecek yol verildi. Yahudilerin nefret ettiği karışık ırk olan Sa-miriyelilere veya diğer uluslara gitmeyeceklerdi. Bu defa görevleri, İsrail hal-kının kaybolmuş koyunlarıyla sınırlıydı.

10:7   Verilecek mesaj, Göklerin Egemenliğinin yaklaştığını duyurmaktı. İsrail bunu reddederse, onlar için özellikle yapılan resmi bildiriden dolayı bir bahane olmayacaktı. Kralın Kişiliğinde Egemenlik yaklaşmıştı, İsrail’in O’nu kabul etmek ya da reddetmek için karar vermesi gerekiyordu.

10:8   Öğrencilere mesajlarını doğrulamak için kanıtlar verilmişti. Hastaları iyileştireceklerdi, ölüleri dirilteceklerdi,(16) cüzamlıları temiz kılacaklardı ve cinleri kovacaklardı. Yahudiler doğaüstü belirtiler isterler (1Ko.1:22), bu nedenle Tanrı sevecenlikle belirtileri onlara vermeyi lütfetti.

Rab’bin temsilcileri verdikleri hizmete karşılık hiçbir şey almayacaklardı. Bereketlerini bedel vermeden almışlardı ve aynı şekilde de onları başkalarına vereceklerdi.

10:9-10   Yolculuk için yanlarına fazladan bir şey almayacaklardı. Zaten İsraillilere vaaz eden İsraillilerdi ve Yahudiler arasında işçinin yiyeceğini hak etmesi kuralı yaygındı. Bu nedenle yanlarında altın, gümüş, bakır, yiyecek torbası, iki mintan, çarık ya da değnek götürmelerine gerek yoktu. Herhalde anlamı yedek çarık ya da yedek değnektir; bir değnekleri varsa, götürmelerine izin verilirdi (Mar.6:8). Buradaki düşünce onların gereksinimlerinin gün be gün sağ-lanmasıydı.

10:11   Kalacak yer konusunu nasıl ayarlayacaklardı? Bir kente geldiklerinde, onları Rab’bin öğrencisi olarak kabul edecek ve mesajlarına açık olacak saygıdeğer birini arayacaklardı. Böyle birini bulduklarında, o kentte kaldıkları sürece, daha iyi yer bulduklarında taşınmak yerine, onunla kalacaklardı.

10:12-14   Eğer evdekiler onları kabul ederse, aileyi gösterdikleri konukseverlikten dolayı saygı ve şükranla selamlayacaklardı. Öte yandan, Rab’bin habercilerine konukseverlik göstermeyi reddederlerse, Tanrı’nın onlar üzerine esenliği için dua etmeye zorunlu olmayacaklardı, yani ailenin iyiliği için dua etmeyeceklerdi. Bununla da kalmayıp Tanrı’nın hoşnutsuzluğunu ayaklarının tozunu silkeleyerek göstereceklerdi. Aile, Mesih’in öğrencilerini reddederken aslında O’nu reddediyordu.

10:15   Böyle bir reddin yargı gününde Sodom ve Gomora’nın sapıklığından daha şiddetli bir şekilde cezalandırılacağını söyleyerek uyardı. Bu, cehennemde ceza derecelerinin olacağını kanıtlar; değilse bazılarının hali diğerlerininkine göre nasıl daha dayanılır olacaktı?

10:16   Bu bölümde İsa onikilere zulüm karşısında nasıl davranmaları konusunda öğüt veriyor. Kurtların arasında koyunlar gibi olacaklardı: etraflarını onları yok etmeye eğilimli kötü adamlar çevirecekti. Gereksiz sorun yaratmaktan ve ödün verme durumunda düşürülmekten sakınmak için yılan gibi akıllı, doğru bir karakter ve gerçek iman silahıyla korunan bir güvercin gibi de saf olmaları gerekiyordu.

10:17   Onları havralarında kamçılayacak ve mahkemelere sürükleyecek inanmayan Yahudilere karşı dikkatli olmalıydılar.

10:18   Mesih uğruna valilerin ve kralların önüne çıkarılacaklardı. Ama Tanrı’nın amacı insanın kötülüğü üzerinde zafer kazanacaktı. “İnsanın kendi kötülüğü vardır, ama Tanrı’nın da kendi yolu vardır.” Yenilgi gibi görünen zamanlarda, yöneticilerin ve diğer ulusların önünde kıyaslanamaz bir tanıklık etme ayrıcalıkları olacaktı. Tanrı her durumda iyilik için etkin olacaktır. Hıristiyanlık, dünyasal yönetimlerden çok çekmiştir, ama buna rağmen “hiçbir doktrin yönetime atananlara Hıristiyanlık kadar destek olmamıştır.”

10:19-20   Sınanma zamanında ne söyleyeceklerini ezberlemelerine gerek yoktu. Zamanı gelince Tanrı’nın Ruh’u onlara Mesih’i yüceltecek ve suçlayıcıların kafasını karıştırarak onların amacına engel olacak tanrısal hikmeti verecekti. 19’uncu ayetin yorumlamada iki aşırı uca gitmekten sakınılmalıdır. Birincisi, saf varsayım olan imanlının önceden konuşmak için bir mesaj hazırlamasına hiç gerek olmadığıdır. İkinci görüş de bu ayetin bizim için bugün geçerli olmadığıdır. Uygun ve istenilen şey, vaizin dua ederek Tanrı’nın önünde özel durum için gerekli sözleri beklemesidir. Ama imanlıların zor durumlarda Tan-rı’nın kendilerine tanrısal bir sezgiyle konuşmaları için hikmet vereceğine söz verdiğini söylemeleri de doğrudur. Babalarının Ruh’unun sözcüleri olurlar.

10:21   İsa, öğrencilerini ihanet ve vefasızlıkla karşı karşıya geleceklerine dair önceden uyardı. Kardeş, kardeşini suçlayacaktır. Baba çocuğunu ele verecektir. Çocuklar anne babalarının öldürülmesi için onlara bilgi vereceklerdir.

J.C. Macaulay bunu çok iyi açıklar:

Dünyanın nefretine dayanmada yalnız değiliz… Köle, düşmanın elinde Rab’bin gördüğü davranıştan daha iyi bir davranış bekleyemez. Dünya, İsa için haçı uygun gördüyse, öğrencilerine kraliyet arabası hazırlamayacaktır: O’nun için yalnızca diken varsa, bizim için çelenkler olmayacaktır. Dünyanın bize olan nefretinin gerçekten “Mesih’ten dolayı” olmasına ve temsilcisi olduğumuz sevecen Rab’be layık olmayan ve bizden kaynaklanan herhangi bir kötü (nefret edilecek) şeye dikkat edelim.(17)

10:22-23   Herkes öğrencilerden nefret edecek derken bütün insanlar değil, fakat bütün kültürler, uluslar, sınıflar, vb. İsa’nın öğrencilerinden nefret edeceklerdir. “Ama sonuna kadar dayanan kurtulacaktır.” Bu cümle olduğu gibi alınırsa, kurtuluş sabit bir dayanmayla kazanılabilirmiş gibi görünür. Bu anlama gelemeyeceğini biliyoruz, çünkü kurtuluş, Kutsal Yazıların tümünde iman yoluyla, Tanrı’nın lütfunun karşılıksız bir armağanı olarak sunulur (Ef. 2:8-9). Bu ayet, Mesih’e sadık kalanın fiziksel ölümden kurtulacağı anlamına da gelmez; bir önceki ayet bazı sadık öğrencilerin ölümünü önceden söylüyor. En basit açıklama ise dayanmanın gerçekten kurtulmuş olmanın işareti olmasıdır. Zulüm zamanında sona kadar dayananlar azimleriyle gerçek inanlılar olduk-larını gösterirler. Aynı ifade Matta 24:13’de, Büyük Sıkıntı zamanında Rab İsa’ya olan bağlılıklarından ödün vermeyi reddeden sadık Yahudiler için de kul-lanılır. Dayanma güçleri gerçek öğrenciler olduklarını gösterir.

Kutsal Kitap’ta gelecekle ilgili bölümlerde, Tanrı’nın Ruh’u sık sık yakın gelecekten uzak geleceğe yönelir. Bir peygamberliğin kısmi ve anlık önemi olabileceği gibi uzak gelecekte gerçekleşecek olaylara da işaret ediyor olabilir. Örneğin, Mesih’in iki Gelişi de bir bölümde açıklama yapılmadan karışıp birleşebilir (Yşa.52:14,15; Mik.5:2-4). 22 ve 23’üncü ayetlerde Rab İsa bu tür bir peygamberlik geçişi yapıyor. On iki öğrencisini, O’nun adı uğruna çekmek zorunda kalacakları elemlere karşı uyarıyor. Bunun yanı sıra onları, Büyük Sıkıntı sırasında kendisine sadık kalacak olan Yahudi izleyicilerinin örnekleri olarak gördüğünü ima ediyor. İlk imanlıların sınanmalarından, İkinci Gelişinden önceki dönemde yaşayan imanlılara atlıyor.

23’üncü ayetin ilk kısmı on iki öğrenciye işaret eder: Ama “bir kentte size zulmettikleri zaman ötekine kaçın.” Kaçabilecek onurlu bir yol olursa, düşmanlarının zulmü altında kalmaya zorunlu değillerdi. “Görevden değil, tehlikeden kaçmak yanlış değildir.”

23’üncü ayetin son kısmı bizi Mesih’in hükmetmeye gelişinden önceki zamana götürür: “İnsanoğlu gelinceye dek İsrail’in tüm kentlerini dolaşmış olmayacaksınız.” Bu onikilerin görevine işaret edemezdi, çünkü İnsanoğlu zaten gelmişti. Bazı Kutsal Kitap öğretmenleri bunu, M.S.70’deki Kudüs’ün yıkılmasıyla ilgili bir ima olarak anlarlar. Bununla birlikte, bu felaketin “İnsanoğlunun gelişi” olarak tanımlanabileceğini düşünmek zordur. Burada O’nun İkinci Gelişine dair bir ima bulmak çok daha akla uygun geliyor.

Büyük Sıkıntı sırasında, Mesih’in sadık Yahudi kardeşleri Egemenliğin müjdesiyle ilerleyeceklerdir. Elem çekecekler ve takip edileceklerdir. İsrail’in bütün kentlerine ulaşamadan önce Rab İsa düşmanlarını yargılamak ve Egemenliğini kurmak için geri dönecektir.

23’üncü ayetle Matta 24:14 arasında bir çelişki var gibi görünür. Burada İnsanoğlu gelinceye dek bütün İsrail kentlerine ulaşılamayacağı ifade ediliyor. Orada ise O’nun İkinci Gelişinden önce Egemenliğin müjdesinin tüm dünyada duyurulacağı söyleniyor. Aslında burada bir çelişki yoktur. Müjde bütün uluslara, her kişiye olmasa bile, duyurulacaktır. Ama bu bildiri sert bir karşı gelmeyle karşılaşacaktır, haberciler İsrail’de zulüm görecekler ve engellenecekler. Bu nedenle İsrail’in her kentine ulaşılamaz.

10:24-25   Rab’bin öğrencilerinin sık sık niçin kötü davranışla karşılaştıklarını merak edecekleri durumlar olacaktı. Eğer İsa gerçekten Mesih ise, niçin öğrencileri hükmetme yerine acı çekiyorlardı? O, 24 ve 25’inci ayetlerde onların şaşkınlıklarını önceden tahmin eder ve onlara O’nunla olan ilişkilerini anımsatarak yanıt verir. Onlar öğrenciydi. O onların öğretmeniydi. Onlar köleydi; O, onların Efendisiydi, onlar ev halkıydı; O, evin Efendisiydi. Öğrencilik, Öğretmenden daha üstün olmak değil, O’nu izlemek demektir. Köle Efendisinden daha iyi davranılmayı beklememelidir. Eğer insanlar evin değerli Efendisine “Beelzebub” (“sineklerin tanrısı” Yahudilerin Şeytan için kullandıkları bir Ekronite tanrısının ismidir); derlerse, O’nun ev halkı üyelerine çok daha kötü şeyler söyleyeceklerdir. Öğrencilik, Efendinin reddedilmesini paylaşmayı da içerir.

10:26-27   Rab, öğrencilerine üç defa korkmamalarını söyledi (ayet 26, 28, 31). Birincisinde, düşmanlarının görünen zaferinden korkmamalıydılar; O’nun amacı gelecek günlerde yüce bir şekilde ortaya çıkacaktı. O güne kadar müjde nispeten örtülü kalmıştı ve O’nun öğretişleri oldukça gizlenmişti. Ama kısa bir süre sonra, o zamana kadar özel bir şekilde gizlilik içinde öğretilen öğrencilerin cesaretle Mesih’in bildirisini açıklamaları gerekiyordu.

10:28   İkincisi ise öğrencilerin insanların tehlikeli öfkelerinden korkmamaları gerektiğidir. İnsanın yapabileceği en kötü şey bedeni öldürmektir. İmanlı için fiziksel ölüm en büyük facia değildir. Ölmek Mesih’le beraber olmak demektir ve bu çok daha iyidir. Günahtan, üzüntüden, hastalıktan, elem çekmekten ve ölümden kurtuluştur; sonsuz yüceliğe dönüşmektir. Bu nedenle insanın yapabileceği en kötü şey, bir bakıma Tanrı’nın çocuğuna olabilecek en iyi şeydir.

Öğrenciler, insanlardan korkmamalıdır, ama hem canı hem de bedeni cehennemde mahvedecek güçte olan Tanrı’dan saygıyla korkmalıdır. Tan-rı’dan, Mesih’ten ve ümitten sonsuzluklar boyunca ayrı kalmak en büyük ka-yıptır. Ruhsal ölüm ölçülemeyecek bir kayıptır ve kıyamet günü ne pahasına olursa olsun sakınılmalıdır.

28’inci ayetteki İsa’nın sözleri Tanrı adamı John Knox’un mezarında yazılı sözleri akla getiriyor: “Burada Tanrı’dan o kadar çok korkup hiçbir insandan korkmamış biri yatıyor.”

10:29   Öğrenciler, ateş gibi denenmelerin ortasında bile Tanrı’nın ilgisinden emin olabilirlerdi. Rab İsa bunu her yerde olan serçelerden örnek vererek öğretiyor. Önemsiz olan bu kuşların ikisi bir meteliğe satılırdı. Ama bunlardan bir teki bile Baba’nın oluru, bilgisi, ya da varlığı olmadan ölmez. Birinin dediği gibi, “Tanrı her serçenin cenazesine katılır.”

10:30-31   Ufacık bir serçeyle özel olarak ilgilenen aynı Tanrı, her bir çocuğunun başındaki saçların sayısının hesabını bilir. Bir saç teli bir serçeden daha az değerlidir. Bu, O’nun halkının O’nun için birçok serçeden daha değerli olduğunu gösterir. Öyleyse niçin korkmalıydılar?

10:32   Yukarıda sözü edilen düşünceler karşısında, Mesih’in öğrencilerinin O’nu insanların önünde korkusuzca kabul etmelerinden daha makul ne olabilir? Dayanmak zorunda kalabilecekleri herhangi bir utanç ve azarlanma, Rab İsa onları Babasının önünde açıkça kabul ettiği zaman cennette cömertçe ödüllendirileceklerdir. Burada Mesih’i açıkça kabul etme, O’na Rab ve Kurtarıcı olarak teslim olmayı, O’nu yaşamına almayı ve diliyle de söylemeyi gerektirir. Rab’bi açıkça kabul eden onikilerin çoğu şehit olmuşlardır.

10:33   Yeryüzünde Mesih’i inkâr etme, göklerde Tanrı’nın önünde inkâr edilmeyle ödenecektir. Mesih’i bir anlamda inkâr etmek, O’nun kişinin yaşamı üzerindeki haklarının taleplerini tanımayı kabul etmemek demektir. Yaşamları “seni hiç tanımadım” diyerek geçenler sonunda O’nun da “seni hiç tanımadım” demesini duyacaklardır. Rab, baskı altında Petrus’un durumunda olduğu gibi O’nu geçici bir şekilde inkâr etmeye değil, ama bu tür inkârı alışkanlık haline getirmeye ve sonunda bütünüyle reddetmeye işaret ediyor.

D. Barış Değil Kılıç (10:34-39)

10:34   Rabbimizin sözleri, gelişinin sonuçlarının görünürdeki amacını ifade eden kinaye olarak anlaşılmalıdır. “Ben barış değil, kılıç getirmeye geldim” dedi. Aslında barış yapmaya geldi (Ef.2:4-17). O’nun aracılığıyla dünya kurtulabilsin diye geldi (Yu.3:17).

10:35-37   Burada anlatılmak istenen nokta, kişiler O’nun izleyicileri olduğu zaman ailelerinin onlara karşı olacağıdır. Mesih’i kabul eden bir baba inanmayan oğlu tarafından, Mesih inanlısı bir anne kurtulmamış kızı tarafından baskı görebilecektir. Yeniden doğan bir kaynana tövbe etmemiş gelini tarafından nefretle karşılanacaktır. Bu nedenle Mesih’le aile arasında sık sık bir seçim yapılmalıdır. Doğal bağların bir öğrenciyi Rab’be olan tam bağlılığından döndürmesine izin verilmemelidir. Kurtarıcı, babadan, anneden, oğul ya da kızdan önce gelmelidir. Öğrenciliğin bedellerinden biri, aileden gerginlik, çekişme ve soğukluk görmektir. Bu düşmanlık, yaşamın diğer alanlarında karşılaşılanlardan daha acıdır.

10:38   Ama Mesih’e aileden daha çok yer verme eğiliminden başka bir şey vardır ki, o da kişinin kendi yaşamını sevmesidir. Bunun için İsa sözlerine şunu ekledi: “Çarmıhını yüklenip ardımdan gelmeyen, bana layık değildir.” Çarmıh bir ölüm aletiydi. Çarmıhı yüklenmek ve Mesih’in ardından gitmek ölümün bile ödemek için çok yüksek bir fiyat olmadığını düşünecek kadar kendini tamamen O’na teslim ederek yaşamak demektir. Bütün öğrencilerden yaşamlarını Rab için feda etmeleri istenmiyor, ama hepsi O’nun değerinin ne kadar büyük olduğunu anlayıp, kendi yaşamlarını daha az değerli sayacaklardır.

10:39   Mesih sevgisi nefsi koruma güdüsüne galip gelmelidir. Canını kurtaran, onu yitirecek. Mesih uğruna canını yitiren ise onu kurtaracaktır. Ayartı, tümden adanmışlığın vereceği acı ve kaybı göze alamayıp yaşama sarılmaya çalışmaktır. Kişinin kendini memnun etmeye çalışması yaşamın boşa geçmesidir. Yaşamı en iyi şekilde kullanmak ise Mesih’e hizmet etmektir. Canını O’nun uğruna yitiren, gerçek anlamda onu kazanacaktır.

E. Bir Bardak Soğuk Su (10:40-42)

10:40   Herkes öğrencilerin mesajını reddetmeyecektir. Bazıları onları Mesih’in temsilcileri olarak tanıyacaklardır ve sevgiyle kabul edeceklerdir. Öğrencilerin, bu iyiliği ödüllendirecek yetenekleri sınırlı olacaktı, ama üzülmelerine gerek yoktu; onlar için yapılan herhangi bir şey Rab’be yapılmış gibi sayılacaktı ve ona göre ödüllendirilecekti.

Mesih’in öğrencilerini kabul etmek, Mesih’in kendisini kabul etmekle aynıdır ve gönderilen göndereni temsil ettiğinden O’nu kabul etmek O’nu gönderen Baba’yı kabul etmekle aynıdır. Hükümetin kendi yerini tutması için görevlendirdiği bir elçiyi kabul etmek, onun ülkesiyle diplomatik ilişki içinde olmaktır.

10:41   Bir peygamberi, peygamber olduğu için kabul eden, peygambere yaraşan bir ödül alacak. A.T. Pierson şöyle der:

Yahudiler, peygamberin ödülünü en büyük ödül olarak kabul ettiler; çünkü kral Rab’bin ismiyle yönetirken ve kâhinler Rab’bin ismiyle görev yaparken, peygamber hem kâhine hem de krala öğretmek için Rab’den geldi. Mesih, eğer peygamberi peygamber olarak kabul ederseniz ve yardım ederseniz, peygambere verilen ödülün aynısı size de verilecektir der. Bir konuşmacıyı eleştirmeye eğilimli olduğunuzu bir düşünün! Tanrı için konuşmasına yardım ederseniz ve onu yüreklendirirseniz onun ödülüne ortak olacaksınız; ama eğer görevini yerine getirmesini zorlaştırırsanız, ödülünüzü kaybedeceksiniz. İyilik yapmaya çalışan bir kişiye yardım etmek büyük bir şeydir. Giysisine, tavrına, tutumuna ya da sesine bakmayın; bunların ötesine bakmalısınız ve “Tanrı’nın bu mesajı benim için mi? Bu kişi benim canım için Tanrı’nın bir peygamberi mi?” demelisiniz. Eğer öyleyse, onu kabul edin, sözlerini ve işini övün ve onun ödülüne ortak olun.(18)

Doğru bir adamı, doğru biri olduğu için kabul eden, doğru adama yaraşan bir ödül alacak. Başkalarını fiziksel çekiciliğe ve zenginliğe göre yargılayanlar, gerçek ahlak değerinin sık sık mütevazı görünüşte gizlendiğini anlamada başarısız olacaklardır. Temiz kalpli bir öğrenciye birisi nasıl davranırsa Rab’bin bizzat kendisine öyle davranmış olacaktır.

10:42   İsa’nın izleyicisine gösterilen herhangi bir iyilik gözden kaçmayacaktır. Rab’bin izleyicisi olduğu için bir öğrenciye verilen bir bardak soğuk su bile muhteşem bir şekilde ödüllendirilecektir. Bu nedenle Rab sözlerini, oniki-leri krala uygun bir onurla özel görevlerine atayarak noktalıyor.

Onlara karşı çıkılacağı, onların reddedileceği, yakalanacağı, yargılanacağı, hapsedileceği ve belki öldürüleceği doğrudur. Ama onların Kralın temsilcileri olduklarını ve onların muhteşem ayrıcalıklarının O’nun için konuşmak ve harekete geçmek olduğunu onlara hiçbir zaman unutturmayın.

VII. ARTAN MUHALEFET VE REDDETME (Bölüm 11-12)

A. Vaftizci Yahya Hapsediliyor (11:1-19)

11:1   Onikileri İsrail halkına özel bir görevle geçici bir süre gönderdikten sonra, İsa öğrencilerin daha önce yaşamış oldukları Celile kentlerinde ders vermek ve Tanrı sözünü duyurmak üzere oradan ayrıldı.

11:2-3   Yahya bu zamana kadar Hirodes tarafından hapsedilmişti. Moral bozukluğu ve yalnızlık içinde tereddüt etmeye başladı. İsa gerçek Mesih’se niçin habercisinin hapiste zayıf düşmesine izin vermişti? Birçok büyük Tanrı adamı gibi Yahya da bir süreliğine, imanı kıt olma durumundan acı çekiyordu. Bu yüzden iki öğrencisini İsa’ya, gerçekten O’nun peygamberlerin söz verdiği kişi olup olmadığını ya da Gelecek olan başka birini mi beklemeleri gerektiğini sordurmak için gönderdi.

11:4-5   İsa önceden söylenen Mesih’in yapacağı mucizeleri yaptığını Yahya’ya anımsatarak karşılık verdi: Körlerin gözleri açılıyor (Yşa.35:5), kötürümler yürüyor (Yşa.35:6), cüzamlılar temiz kılınıyor (Yşa.53:4, Mat.8:16, 17); sağırlar işitiyor (Yşa.35:5); ölüler diriliyor (daha önceden Mesih’in yapacağı söylenmemişti; önceden söylenen mucizelerden daha büyük olanıydı). Hem de İsa Yahya’ya Yeşaya 61:1’deki Mesih’le ilgili peygamberliğin Müjdenin yoksullara duyurularak yerine geldiğini anımsattı. Sıradan dini liderler dikkatlerini sık sık zenginler ve aristokratlar üzerinde yoğunlaştırırlar. Mesih ise Müjde’yi yoksullara getirdi.

11:6   Daha sonra Kurtarıcı şunları ekledi: “Benden ötürü sendeleyip düşmeyene ne mutlu!” Bu başka dudaklarda çok egoistçe bir övünme olacaktı, İsa’nın dudaklarında O’nun mükemmel kişiliğinin geçerli bir ifadesi olur. Askeri bir general gibi görünme yerine Mesih mütevazı bir Marangoz olarak geldi. O’nun yumuşaklığı, alçakgönüllülüğü ve kibirsizliği güçlü, askeri Mesih’ten çok farklıydı. Bedensel arzularla yönlendirilen insanlar O’nun krallık talebine kuşku duyabilirler. Ama Tanrı’nın bereketi, ruhsal anlayışla Nasıralı İsa’yı vaat edilen Mesih olarak tanıyanların üzerinde olacaktı.

6’ncı ayet Vaftizci Yahya’nın azarlanışı gibi yorumlanmamalıdır. Zaman zaman herkesin imanı doğrulanmaya ve kuvvetlendirilmeye gereksinim duyar. Kısa süreli kuşku duymak bir şeydir, devamlı Rab İsa’nın gerçek kimliğinde sendelemek başka bir şeydir. Hiçbir bölüm insanın tüm yaşam hikayesini içermez. Yahya’nın yaşamını bütün olarak alırsak bir sadakat ve dayanma kaydı görürüz.

11:7-8   Yahya’nın öğrencileri İsa’nın güven veren sözleriyle ayrılır ayrılmaz Rab, Vaftizciyi öven parlak sözlerle halka döndü. Bu aynı kalabalık Yah-ya’nın vaaz ettiği çöle akın etmişti. Niçin? Her geçen insan düşüncesi rüzga-rıyla sallanan bir adamın zayıf ve kararsız kalışını görmek için mi? Kesinlikle değil! Yahya, sessiz kalmaktansa acı çekmeyi ve yalan söylemektense ölmeyi yeğleyecek, somutlaşmış bir vicdana sahip olan korkusuz bir vaizdi. Lüks bir yaşantı içinde zarif giyimli bir saray mensubunu görmek için mi gitmişlerdi? Kesinlikle değil! Yahya, maddeci kişileri rahatsız eden sade yaşamıyla, basit bir Tanrı adamıydı.

11:9   Bir peygamber görmeye mi gitmişlerdi? Evet, Yahya bir peygamberdi, aslında peygamberlerin en büyüğüydü, Rab burada onun karakter, güzel konuşma ya da ikna edebilme gücü açısından daha büyük olduğunu söylemedi; Kral-Mesih’in habercisi olma durumundan dolayı daha büyüktü.

11:10   10’uncu ayette Malaki 3:1’deki peygamberliğin yerine geldiği açıkça belirtilmiştir Rab’den önce gelen haberci, O’nun gelişi için halkı hazırlayacaktı. Diğer kişiler Mesih’in Gelişine dair peygamberlik etmişlerdi, ama Yahya O’nun asıl gelişini bildirmek için seçildi. Şöyle denir, “Yahya Mesih için yolu açtı ve daha sonra da Mesih için yoldan çekildi.”

11:11   “Göklerin Egemenliğinde en küçük olan, ondan üstündür” ifadesi, İsa’nın, Yahya’nın karakterinden değil, ayrıcalığından konuştuğunu kanıtlar. Göklerin Egemenliğinde en küçük olan kişi mutlaka Yahya’dan daha iyi bir karaktere sahip olacak demek değildir. Ama onun daha büyük ayrıcalığı vardır. Egemenliğin vatandaşı olmak onun gelişini bildirmekten daha büyüktür. Rab’bin yolunu hazırlamada Yahya’nın ayrıcalığı büyüktü, ama Egemenliğin bereketlerinden zevk almak için yaşamadı.

11:12   Yahya’nın görevinin başından tutukevindeki durumuna kadar Göklerin Egemenliği şiddetten acı çekmişti. Ferisiler ve din bilginleri gayretle Egemenliğe karşı çıkmışlardı. Kral Hirodes Egemenliğe karşı gelmek için habercisini yakalatarak kendi payına düşeni yapmıştı.

“Zorlu kişiler de onu ele geçirmeye çalışıyor.” Bu ifade iki yorum gerektirir. Birincisi, Egemenliğin düşmanları Egemenliği yok etmek için ellerinden geleni yaptılar. Yahya’yı reddetmeleri bizzat Kralın Kendisinin ve böylece Egemenliğin reddedileceğini önceden belirtti. Ama bu, Kralın gelişine hazır olanların ilâna gayretle karşılık vermeleri ve girmek için her kası germeleri anlamına da gelebilir. Luka 16:16’daki anlam budur: “Kutsal Yasa ve peygamberlerin devri Yahya’nın zamanına dek sürdü. O zamandan bu yana Tanrı’nın Egemenliği müjdeleniyor ve herkes oraya zorla girmeye çalışıyor.” Burada Egemenlik, her çeşit insanın içeriye girmek için dışardan saldırdığı kuşatılmış bir kent olarak resmediliyor. Belirli bir ruhsal zorlama gereklidir.

Kişi hangi anlamı benimserse benimsesin, esas fikir, Yahya’nın Tanrı’nın sözünü duyurmasının, ciddi tepkiler doğursa da geniş bir çevrede etkili oluşudur.

11:13   ”Yahya’ya dek tüm peygamberlerle Kutsal Yasa, olacakları önceden bildirdiler.” Yaratılış’tan Malaki’ye kadar olan kitap Mesih’in gelişini önceden bildirdi. Yahya tarih sahnesine çıktığı zaman, onun eşsiz rolü yalnızca peygamberlik etme değildi; Mesih’in İlk Gelişiyle ilgili tüm peygamberliklerin yerine gelişini bildirme idi.

11:14   Malaki, Mesih’in görünmesinden önce haberci olarak İlyas’ın geleceğini önceden bildirmişti (Mal.4:5-6). Eğer halk İsa’yı Mesih olarak kabul etmek isteseydi, Yahya İlyas rolünü gerçekleştirirdi. Yahya, İlyas’ın tekrar beden almış hali değildi: Yuhanna 1:21’de İlyas olmadığını söyledi. Ama İlyas’ın ruhu ve gücüyle Mesih’in önünden gitti (Luk.1:17).

11:15   Herkes Vaftizci Yahya’yı takdir etmedi ve de onun görevinin derin anlamını anlamadı. Bu nedenle Rab şunları ekledi. “Kulağı olan, işitsin!” Bir başka deyişle dikkat etsin. Bunun önemine dikkat edin. Eğer Yahya İlyas’la ilgili peygamberliği yerine getirseydi o zaman İsa söz verilen Mesih olurdu! İsa Vaftizci Yahya’ya itibar ederek, Tanrı’nın Mesih’i olduğu iddiasını tekrar doğruluyordu. Birini kabul etmek diğerinin de kabul edilmesine götürecekti.

11:16-17   Ama İsa’nın konuştuğu kuşak ikisini de kabul etmeyle ilgilenmedi. Kral-Mesih’lerinin Gelişini görmek ayrıcalığına sahip Yahudiler ne İsa-ya ne de habercisine karşı hiç merak duymadılar. Bir çeşit bilmece gibiydiler. İsa, onları herhangi bir öneriyle tatmin olmayı reddeden çarşı meydanlarında oturan aksi çocuklarla kıyasladı. Eğer arkadaşları onların oynaması için kaval çalmak isteselerdi, reddederlerdi. Eğer arkadaşları cenaze oyunu oynamak isteselerdi, dövünmeyi reddederlerdi.

11:18-19   Yahya, inancı doğrultusunda dünya zevklerinden vazgeçen bir kişi olarak geldi ve Yahudiler onu cinli olmakla suçladılar. Öte yandan İnsan-oğlu normal bir tarzda yedi ve içti. Eğer Yahya’nın sofuluğu onları rahatsız ettiyse, İsa’nın normal yeme alışkanlığından memnun olacaklardı. Ama hayır! O’na obur, ayyaş, vergi görevlileri ve günahkârların dostu dediler. Elbette İsa hiçbir zaman aşırı derecede yiyip içmedi; suçlamaları tamamen uydurmaydı. Vergi görevlilerinin ve günahkârların dostu olduğu doğrudur, ama onların demek istediği anlamda değil. Günahkârlarla, onları günahlarından kurtarmak için dost oldu, ama hiçbir zaman onların günahlarını paylaşmadı ve de onaylamadı.

“Ne var ki bilgelik, ortaya koyduğu işlerle doğrulanır.” Elbette ki Rab İsa, Bilgeliğin ta kendisiydi (1Ko.1:30). İnanmayan kişiler O’na iftira atsalar da, o yaptığı işlerde ve izleyicilerinin yaşamlarında doğrulanır. Büyük bir Yahudi kalabalığı O’nu Kral-Mesih olarak kabul etmeyi reddetseler de, O’nun iddiaları mucizeleri ve sadık öğrencilerinin ruhsal görünümlerinin değişmesiyle tamamen gerçekleşmişti.

B. Tövbe Etmeyen Celile Kentlerinin Vay Haline (11:20-24)

11:20   Büyük ayrıcalık büyük sorumluluk getirir. Horazin, Beytsayda ve Kefernahum’dan daha çok ayrıcalığa sahip başka kentler yoktu. İnsan şekline girmiş olan Tanrı’nın oğlu onların tozlu patikalarında yürümüştü, kayrılan halka öğretmişti ve mucizelerinin çoğunu onların duvarları içinde yapmıştı. Bu çok kuvvetli kanıta rağmen, tövbe etmeyi inatla kabul etmemişlerdi. Dolayısıyla, Rab’bin onların başına gelecek en ciddi cezayı söylemesi çok şaşırtıcı değildir.

11:21   Horazin ve Beytsayda ile başladı. Bu kentler Kurtarıcı Tanrı’larının sevecen temennilerini duymuşlardı, buna rağmen kasten O’nu geri çevirdiler. Putperestlik ve işledikleri zina ve kötülüklerden dolayı Tanrı’nın yargısı altında kalmış olan Sur ve Sayda kentleri aklına geldi. Eğer onlar İsa’nın mucizelerini görme ayrıcalığına sahip olsalardı, kendilerini en derin şekilde alçaltırlardı. Bu nedenle yargı gününde onların durumu Horazin ve Beytsayda’nınkinden daha iyi olacaktı.

11:22   ”Yargı gününde daha dayanılır olacak” sözü cehennemde ceza derecelerinin olacağını gösterir, tıpkı cennette ödül derecesi olacağı gibi (1Ko. 3:12-15). İnsanları cehenneme gönderen tek günah, İsa Mesih’e boyun eğmeyi reddetmedir (Yu.3:36). Ama cehennemde çekilecek acının derinliği ayrıcalıkla-rın hakaretle reddedilmesine ve düşkünlük gösterilen günahlara bağlıdır.

11:23-24   Kefernahum gibi kayrılan çok az kent olmuştur. Nasıra’daki reddedilmesinden sonra İsa’nın kenti oldu (9:1; Mar.2:1-12) ve Mesih olduğunun reddedilemez kanıtları olan olağanüstü mucizelerinin bazıları orada ger-çekleşti. Homoseksüelliğin başkenti olan Sodom bu kadar ayrıcalığa sahip ol-saydı, tövbe etmiş olurdu ve kurtulurdu. Ama Kefernahum’un ayrıcalığı daha büyüktü. Halk tövbe etmiş olmalı ve kıvançla Rab’bi tanımalıydı. Ama Ke-fernahum fırsat gününü kaçırdı. Sodom’un sapıklık günahı büyüktü, fakat hiçbir günah Kefernahum’un Tanrı’nın Kutsal Oğlu’nu reddetmesinden daha büyük değildir. Bu nedenle, yargı gününde Sodom, Kefernahum kadar şiddetle ceza-landırılmayacaktır. Ayrıcalıkta göğe çıkarılan Kefernahum, yargıda ölüler di-yarına indirilecektir. Eğer bu Kefernahum için gerçekse, Kutsal Kitapların bol olduğu, Müjde’nin yayımlandığı ve çok az ya da hiç bahanenin olmadığı yerler için çok daha fazla gerçektir.

Rabbimizin zamanında Celile’de dört önemli kent vardı: Horazin, Beytsay-da, Kefernahum ve Taberiya. İlk üç şehre vay haliniz derken, Taberiya’ya demedi. Sonuç neydi? Horazin ve Beytsayda tamamen yok oldu, öyle ki tam yerleri bile bilinmiyor. Kefernahum’un yer durumu da olumlu değil. Taberiya ise hâlâ ayakta duruyor. Bu peygamberliğin fevkalade yerine gelmesi, Kurtarı-cı’nın her şeyi bilmesinin ve Kutsal Kitabın esinlenmiş olmasının bir kanıtını daha oluşturur.

C. Kurtarıcı’nın Reddedilmeye Karşı Tepkisi (11:25,30)

11:25-26   Celile’nin üç kentinin, Tanrı’nın Mesih’ini ne görecek gözleri ne de sevecek yürekleri vardı. İsa bu tutumlarının gelecekte daha önemli şeyleri reddedeceklerinin habercisi olduğunu biliyordu. Onların pişman olmayışlarına nasıl tepki gösterdi? Acılık, hor görme ya da kincilikle değil. Daha ziyade hiçbir şeyin mutlak amacına engel olamayacağı için sesini Tanrı’ya şükrederek yükseltti. “Baba, göğün ve yerin Rab’bi! Bu gerçekleri bilge ve akıllı kişilerden gizleyip küçük çocuklara açtığın için sana şükrederim.”

Mümkün olan iki yanlış anlamadan sakınmalıyız. Birincisi, İsa, Celile kentlerinin kaçınılmaz yargılanmasına elbette ki sevinmiyordu. İkincisi, Tanrı’nın patronluk taslayarak ışığı bilge ve akıllılardan sakladığını ima etmiyordu.

Kentlerin, Rab İsa’yı iyi karşılamak için ellerinde bütün fırsatları vardı. O’na kasten boyun eğmeyi reddettiler. Işığı reddettikleri zaman, Tanrı ışığı onlara vermedi. Ama Tanrı’nın planları başarısız olmayacaktır. Eğer aydınlar inanmazsa, o zaman kendisini alçakgönüllü yüreklere gösterecektir. Aç olanları iyiliklerle doyurur ve zenginleri ise elleri boş çevirir (Luk.1:53).

Kendilerini Mesih’e gereksinim duymayacak kadar bilge ve anlayışlı görenler, yargılayan körlükle üzülürler. Bilge eksikliklerini kabul edenler ise “bilgeliğin ve bilginin tüm hazinelerinin saklı olduğu” (Kol.2:3) O’nun aydınlığını alırlar. İsa Baba’ya, bazıları O’nu kabul etmese de, kabul edecek olanları kutsadığı için şükretti. Muazzam inançsızlığa rağmen Tanrı’nın hükmünü gösterdiği plan ve amacında teselli buldu.

11:27   Her şey Mesih’e Babası tarafından emanet edilmişti. Bunu başkası söyleseydi küstah bir iddia olurdu, ama Rab İsa’dan gelen gerçeğin basit bir ifadesidir. O zaman yoğunlaşan muhalefetle her şey O’nun kontrolü altında gibi görünmedi; buna rağmen bu gerçekti. Yaşamının programı karşı konulamayacak şekilde en sonraki muhteşem zafere doğru ilerliyordu. “Oğul’u, Baba’dan baş-ka kimse tanımaz.” Mesih’in Kişiliğinde akıl ermez bir gizem vardır. Tanrılığın ve insanlığın bir Kişide birleşmesi insan aklına tereddüt ettiren sorunlar çıkarır. Örneğin, ölüm sorunu vardır. Tanrı ölemez. İsa Tanrı olmasına rağmen öldü. Yine de O’nun tanrısal ve insani doğası ayrılmaz. Bununla beraber O’nu tanıyabilmemize, sevebilmemize ve O’na güvenebilmemize rağmen, O’nu tam olarak yalnızca Baba’nın anlayabileceği bir anlam vardır.

İsminin yüce gizemleri

Yaratıkların kavramasını aşar

Yalnızca Baba (muhteşem hak!)

Oğul kavrayabilir.

Tanrı kuzusu buna layıksın!

Her diz sana eğilmelidir.

- Josiah Conder

“Oğul’dan ve Oğul’un Baba’yı tanıtmayı dilediği kişilerden başkası da Baba’yı tanımaz.” Baba da esrarlıdır. Eninde sonunda yalnızca Tanrı Tanrı’yı anlayacak kadar büyüktür. İnsan O’nu kendi gücü ya da aklıyla tanıyamaz. Ama Rab İsa seçtiklerine Baba’yı tanıtabilir ve tanıtır. Oğul’u tanıyan, Baba’yı tanır (Yu.14:7).

Bütün bunları söyledikten sonra, 27’nci ayeti açıklamaya çalışırken bizim çok üstümüzde olan gerçeklerle uğraştığımızı itiraf edelim. Aynada silik bir görüntü gibi görüyoruz. Sonsuzlukta bile sınırlı akıllarımız tam olarak Tanrı’nın büyüklüğünün değerini bilemeyecektir ya da Tanrı’nın insan şeklinde vücut bulma sırrını anlayamayacaktır. Baba’nın yalnızca Oğul’un seçtiklerine tanıtılacağını okuduğumuz zaman, birkaç kişinin kayırıldığı keyfi bir seçimin olacağı kanısına kapılabiliriz. Bir sonraki ayet böyle bir yoruma karşı önceden tedbir alır. Rab İsa bütün yorgun ve yükleri ağır olanların kendisine rahatlamak için gelmeleri amacıyla evrensel bir davetiye çıkarıyor. Bir başka deyişle, Baba’yı tanıtmak için seçtiği kişiler O’na Rab ve Kurtarıcı olarak güvenenlerdir. Bu bitmek tükenmek bilmeyen yumuşak yürekliliğin davetiyesini incelerken, bunun, kayrılan Celile kentleri tarafından İsa’nın bariz bir şekilde reddedilmesinden sonra yayımlanmış olduğunu hatırlayalım. İnsanın nefreti ve inatçılığı O’nun sevgisini ve lütfunu ortadan kaldırmadı. A.J. Mc Clain şöyle dedi:

İsrail halkı, tanrısal yargının büyük sıkıntısına doğru ilerlemesine rağmen, Kral son sözlerinde bile kişisel kurtuluş kapısını tamamen açıyor. Ve bununla, yargının eşiğinde bile bir lütuf Tanrı’sı olduğunu kanıtlıyor.(19)

11:28   Ey bütün yorgunlar ve yükü ağır olanlar! İsa’ya tam anlamıyla gelmek için kişinin günahın ağırlığıyla yüklü olduğunu kabul etmesi gerekir. Yalnızca kaybolduklarını kabul edenler kurtulabilir. Rab İsa Mesih’e olan imanı Tanrı’ya tövbe etme izler.

Bana… İman objesi kilise, iman bildirgesi ya da rahip değildir, ama yaşayan Mesih’tir. Kurtuluş bir Kişi’dedir. İsa’ya inananlar, Tanrı’nın onları kurtarabileceği kadar kurtulurlar.

Gelin… Gelmek iman etmektir (Elç.16:31); kabul etmektir (Yu.1:12); yemek yemektir (Yu.6:35); içmektir (Yu.7:37); yönelmektir (Yşa.45:22); itiraf etmektir (1Yu.4:2); işitmektir (Yu.5:24,25); kapıdan içeri girmektir (Yu.10:9); kapıyı açmaktır (Esi.3:20); O’nun giysisinin eteğine dokunmaktır (Mat.9:20-21); ve Rabbimiz Mesih İsa’da sonsuz yaşam armağanını kabul etmektir (Rom.6:23).

Ben size huzur veririm. Buradaki rahatlamanın bir armağan olduğuna dikkat edin; kazanılmamıştır ve hak edilmemiştir. Bu, Mesih’in Golgota’daki Çarmıhta kurtarma işini bitirmiş olduğunu anlamış olmaktan gelen kurtuluşun rahatlığıdır. Bunu izleyen kişinin günahlarının hepsinin bir kerede ödendiğini bilip Tanrı’nın ikinci bir ödeme talep etmeyeceğini anlama da vicdanın rahatlığıdır.

11:29   29’uncu ve 30’uncu ayetlerde davetiyenin konusu kurtuluştan hizmete geçer.

Ben yumuşak huylu ve alçakgönüllüyüm. Sert ve kibirli Ferisilerin tersine, gerçek Öğretmen yumuşak huylu ve alçakgönüllüdür. O’nun boyunduruğunu takınanlar en mütevazı yeri almayı öğreneceklerdir.

Boyunduruğumu takının, Kişinin yaşamının kontrolünü O’na teslim etmesi ve O’nun isteğine boyun eğmesi demektir (Rom.12:1-2).

Ve Benden öğrenin, O’nun Rabliğini yaşantımızın her alanında kabul edersek, O da bizi kendi yollarında eğitir.

Böylece canlarınız huzur bulur. Buradaki vicdanın rahatlığı değildir, ama Tanrı ve insanın önünde en mütevazı yeri alarak bulunan yürek rahatlığıdır. Hem de kişinin büyük adam olmaya çalışmayı bıraktığı anda Mesih’in hizmetinde yaşadığı rahatlıktır.

11:30   Boyunduruğum kolay taşınır ve vereceğim yük hafiftir. Yine Ferisilerle arasında göze çarpan bir tezat vardır. İsa onlarla ilgili olarak şunları söyledi: “Ağır ve taşınması güç yükleri bağlayıp başkalarının omuzlarına koyarlar da, kendileri bu yükleri taşımak için parmaklarını bile kıpırdatmak istemezler” (Mat.23:4). İsa’nın boyunduruğu kolay taşınır; insanı yıpratmaz. Birisi, İsa’nın marangoz dükkanının dışında bir levhası olmuş olsaydı, şu yazılmış olabilirdi der: “Boyunduruklarım tam uyar.”

Vereceğim yük de hafiftir. Bu demek değildir ki, iman yaşamında hiç sorunlar, denemeler, işler ya da üzüntüler olmayacaktır. Ama bunlara tek başımıza dayanmak zorunda kalmayacağımız anlamına gelir. Bize zor zamanlarda yeterli lütuf veren Kişinin boyunduruğuna bağlıyız. O’na hizmet etmek kölelik değil, mükemmel özgürlüktür. J.H Jowett şunları söyledi:

İnanlı için en büyük hata yaşamının yükünü tek kişilik havutta taşımaya çalışmasıdır. Tanrı hiçbir zaman insanın yükünü tek başına taşımasını planlamadı. Bu nedenle Mesih yalnızca boyunduruk ile ilgilenir! Boyunduruk, iki taneden oluşan bir boyun koşum takımıdır ve Rab iki taneden Biri olmak için yalvarır. Zor görevleri paylaşmak istiyor. İman hayatında esenliğin ve zaferin sırrı, ağırlık veren “bireysel” tasmadan ayrılıp Efendinin rahatlatıcı “boyunduruğunu” kabul etmede bulunur.(20)

D. İsa Sept Gününün Rabbidir (12:1-8)

12:1   Bu bölüm yoğunlaşan reddetme bunalımını kaydeder. Ferisilerin artan kötülüğü ve düşmanlığı taşmak için hazırdır. Taşmayı sağlayan konu Sept günü sorusudur.

Bu belirli Sept gününde İsa ve öğrencileri ekinler arasından geçiyordu. Öğrencileri başakları koparıp yemeye başladılar. Yasa onlara, komşularının ekinlerine girdikleri zaman ekine orak salmadıkları sürece elleriyle koparmalarına izin veriyordu (Tes.23:25).

12:2   Ama Yasayla ilgili küçük kusurları bulmaya çalışan Ferisiler, Sept günü kuralının çiğnendiğini söyleyerek onları suçladılar. Suçlama nedenleri ifade edilmemesine rağmen öğrencileri şunlarla suçlamaları mümkündür: (1) başakları koparmakla; (2) başakları ellerinde ufalamakla; (3) buğdayı kabuğundan ayırmakla.

12:3-4   İsa, onların saçma şikayetlerine karşılık olarak, onlara Davut’un hayatından bir olayı anımsattı. Bir keresinde sürgünde iken adamlarıyla birlikte çöle gittiler ve kâhinlerin dışında yemesi yasak olan on iki adak ekmeğini yediler. Ne Davut ne de adamları kâhindi, ama yine de bunu yaptıkları için Tanrı onları hiçbir zaman suçlamadı. Niçin suçlamadı?

Bunun nedeni, Tanrı’nın yasasının hiçbir zaman sadık halkına zorluk vermesi için planlanmamış olmasıydı. Sürgünde olmak Davut’un suçu değildi. Günahkâr bir halk onu reddetmişti. Eğer hakkı olan yer kendisine verilmiş olsaydı, adamlarıyla birlikte adak ekmeğini yemek zorunda kalmayacaktı. İsrail’de günah olduğundan dolayı Tanrı yasak olan başka bir harekete izin verdi.

Durumun benzerliği açıktır. İsrail’in krallığı Rab İsa’nın hakkıydı, ama halk O’nu kral olarak kabul etmeyecekti. Eğer hakkı olan yer kendisine verilmiş olsaydı, öğrencileri bu şekilde Sept gününde ya da haftanın herhangi bir gününde buğdayları yemezlerdi. Tarih kendini tekrar ediyor. Rab öğrencilerini azarlamadı çünkü yanlış bir şey yapmadılar.

12:5   İsa, Ferisilere kâhinlerin hayvanları öldürüp takdim etmeyle ve birçok hizmette bulunmakla Sept günüyle ilgili buyruğu çiğnediklerini (Say. 28:910), ama Tanrı’nın işiyle uğraştıklarından suçsuz olduklarını anımsattı.

12:6   Ferisiler kâhinlerin her Sept günü yasayı çiğnemeden çalıştıklarını biliyorlardı. O zaman tapınaktan daha üstün olan Kişinin huzurunda böyle davranan öğrencileri niçin eleştirmeleri gerekiyordu? İtalik harflerle basılan Kişi yerine şöyle denebilir: “Burada tapınaktan daha üstün bir şey var.” Bu “şey” Kral’ın Kişiliğinde bulunan Tanrı’nın Egemenliğidir.

12:7   Ferisiler hiçbir zaman Tanrı’nın yüreğini anlamadılar. Hoşeya 6:6’da şöyle dedi: “Ben kurban değil, merhamet isterim.” Tanrı merhameti dini kuralların önüne koyuyor. Tanrı, Sept gününde halkının kendilerine fiziksel sıkıntı verecek kadar katı bir şekilde yasayı (günü) tutmalarından çok başakları koparıp, açlıklarını bastırmalarını görmeyi tercih eder. Eğer Ferisiler yalnızca bunu anlayabilmiş olsalardı, öğrencileri suçlamazlardı. Ama onlar dışardan görünen titizliğe, insanların iyiliğinden daha çok değer verdiler.

12:8   Daha sonra Kurtarıcı şunları ekledi: “Çünkü İnsanoğlu Sept gününün de Rabbidir.” Her şeyden önce yasayı kurumlaştırmış olan O idi, bu nedenle onun gerçek anlamını en iyi şekilde yorumlayacak olan da O idi. E.W. Rogers şöyle dedi:

Burada, Kutsal Ruh tarafından öğretilen Matta Rab İsa’nın birçok ismini ve görevlerini titizlikle yeniden gözden geçiriyor gibi görünüyor; İnsanoğlu, Sept gününün de Rabbi; Uşağım; Sevdiğim; Davut Oğlu; tapınaktan daha üstün; Yunus’tan daha üstün; Süleyman’dan daha üstün. O’nu kabul etmeyi reddeden günahın büyük kötülüğünün ve O’nun haklarıyla uyum sağladığını göstermek için böyle yapıyor.(21)

İsa’nın Sept gününde eli sakat birini iyileştirme olayına geçmeden önce, Sept günüyle ilgili olan Kutsal Yazıların öğretişini kısaca yeniden gözden geçirmek için duralım.

SEPT GÜNÜ ÜZERİNE ARASÖZ

Haftanın yedinci günü (cumartesi) Sept günüydü ve her zaman öyle olacaktır.

Tanrı altı günlük yaratma işinden sonra yedinci gün dinlendi (Tek.2:2). O zaman insana Sept gününü tutmasını buyurmadı, her ne kadar her yedi günün bir gününün dinlenme günü prensibini planlamış olsa bile.

İsrail halkına On Emir verildiği zaman Sept gününü tutmaları buyruldu (Çık.20:8-11). Sept günü yasası diğer dokuz emirden farklıydı; bu törensel bir yasaydı, oysa diğerleri ahlaki idi. Sept gününde çalışmanın yanlış olmasının tek nedeni Tanrı öyle söylediği içindir. Diğer emirleri ise temel olarak yanlış olmalarıyla ilgiliydi.

Sept gününde çalışmanın yasak olması hiçbir zaman Tanrı’nın işine (Mat. 12:5), gerekli işlere (Mat.12:3-4) ya da merhamet işlerine (Mat.12:11-12) uygu-lanmak üzere planlanmadı. On Emir’den dokuzu Yeni Antlaşma’da yasa değil, ama Mesih inanlılarının lütuf altında yaşamaları için açıklama olarak tekrar-lanmıştır. İnanlılara tutmaları için söylenmeyen tek emir Sept günüyle ilgili olandır. Pavlus, inanlıların bunu tutmada başarısız olmaları durumunda yargılanmamalarını öğretir (Kol.2:16).

Mesih inanlıları için ayrı bir özelliği olan gün haftanın ilk günüdür (pazar). Rab İsa o gün ölümden dirildi (Yu.20:1), bu da kurtarma işinin tamamlanmış ve tanrısal onayı almış olmasının kanıtıdır. Gelecek iki Rab’bin gününde, Rab öğrencileriyle buluştu (Yu.20:19, 26). Kutsal Ruh haftanın ilk gününde verildi (Elç.2:1; Lev.23:15-16), ilk öğrenciler (inanlılar), Rab’bin ölümünü ifade eden Rab’bin Sofrası için o gün toplandılar (Elç.20:7), Tanrı tarafından, Rab’bin işi için inanlıların bir miktar parayı alıkoyup biriktirmesi için tayin edilen bir gündür (1Ko.16:1-2).

Sept günü ya da yedinci gün çalışmayla geçen bir haftanın sonunda başladı; Rab’bin Günü ya da Pazar günü ise haftaya kurtuluş işinin tamamlanmış olmasından kaynaklanan dinlendirici bilgiyle başlar. Sept günü ilk yaratılışın anımsatıcısıydı; Rab’bin Günü ise yeni yaratılışla bağlantılıdır. Sept günü sorumluluk günüydü; Rab’bin Günü ise ayrıcalık günüdür.

İnanlılar, Rab’bin Günü kurtuluş kazanmak, kutsallığı başarmak ya da ceza korkusundan kurtulmak için bir araç olarak “tutmazlar.” O günü kendileri için kendini veren Kişiye olan sevgi bağlarından dolayı ayırırlar. O gün yaşamın günlük olaylarından ve rutininden özgür olup, o günü Mesih’e hizmet etmek ve tapınmak için özel bir şekilde ayırabiliriz.

Sept gününün Rab’bin Günü’ne dönüşmüş olduğunu söylemek doğru olmaz. Sept günü cumartesidir ve Rab’bin Günü ise pazardır. Sept günü gelecek olayların bir gölgesiydi; aslı ise Mesih’tir (Kol.2:16-17). Mesih’in dirilişi yeni bir baş-langıca damga vurdu ve Rab’bin Günü bu başlangıcı belirtir.

İsa, Kutsal Yasa’nın altında yaşayan sadık bir Yahudi olarak Sept gününü tuttu (Ferisiler bunun tersini iddia edip O’nu suçlasalar bile). Sept gününün Rab’bi olarak onu kabuk tutmuş olmasına rağmen, yanlış kurallardan ve düzenden özgür kıldı.

E. İsa Sept Günü Hastayı İyileştiriyor (12:9-14)

12:9   İsa ekinlerden ayrılıp onların havrasına gitti. Luka, bize orada İsa’yı suçlamak için fırsat kollayan din bilginleri ve Ferisilerin O’nu gözetlediklerini anlatır (Luk.6:6-7).

12:10   Havranın içinde eli sakat bir adam vardı; Ferisilerin ona yardım etmedeki güçsüzlüklerinin sessiz bir tanıklığıydı. Şimdiye kadar ona hiç aldırmamışlardı. Ama aniden İsa’yı yakalamada bir araç olarak onlar için değerli oldu. Kurtarıcı’nın her zaman insan acısını dindirmek için hazır olduğunu biliyorlardı. Eğer Sept gününde iyileştirirse, o zaman O’nu cezalandırılacak bir suçtan dolayı yakalayacaklarını düşündüler. Bu nedenle yasal bir tartışma konusu başlattılar: “Sept günü bir hastayı iyileştirmek Kutsal Yasa’ya uygun mudur?”

12:11   Kurtarıcı onlara Sept günü çukura düşen koyunlarından birini tutup çıkarıp çıkarmayacaklarını sorarak yanıt verdi. Elbette çıkaracaklardı! Ama niçin? Belki bahaneleri merhamet olurdu, ama göz önüne alınan diğer nokta koyunun parasal değeri olabilirdi ve Sept gününde bile maddi kayba uğramayı istemeyeceklerdi.

12:12   Rabbimiz onlara insanın koyundan ne kadar daha çok değerli olduğunu anımsattı. Bir hayvana merhamet göstermek doğruysa, bir insana Sept gününde iyilik yapmak daha az doğru olamaz!

12:13-14   İsa, Yahudi önderleri açgözlülük çukurunda yakaladıktan sonra, sakat eli iyileştirdi. Adama elini uzatmasını söylerken, iman ve insan isteği harekete çağrıldı. İtaat etme iyileşmeyle ödüllendirildi. Harika Yaratıcı sayesinde sakat el, öbürü gibi eski sağlam durumuna geliverdi. Güçlerinin ve yardım etmeye eğilimli olmadıkları adamın iyileştirilmesinden dolayı Ferisilerin mutlu olabileceklerini sanırsınız. Ama tam tersine İsa’ya çok öfkelendiler ve O’nu yok etmek için anlaştılar. Eğer onların sakat bir elleri olsaydı, haftanın herhangi bir gününde iyileştirilmekten mutlu olurlardı.

F. Herkesi İyileştirme (12:15:21)

12:15-16   İsa düşmanlarının düşüncelerini bildiği için oradan ayrıldı. Yine de gittiği her yerde kalabalıklar toplandı ve hastalar nerede toplanırsa hepsini iyileştirdi. Ama onları mucizevi iyileştirmesini yaymamaları için uyardı; bunu kendisini tehlikelerden korumak için değil, ama kendisini popüler bir devrimci kahraman yapacak herhangi bir hareketten sakınmak için yaptı. Tanrısal zamanlamaya uyulmalıydı. O’nun devrimi Romalıların kanını dökerek değil, ama bizzat kendi kanını dökerek gelecekti.

12:17-18   O’nun sevgi dolu görevi Yeşaya 41:9; 42:1-4’teki peygamberliğin yerine gelmesiydi. Peygamber, Mesih’i yumuşak huylu bir fatih olarak önceden bildi. İsa’yı Yehova’nın seçtiği Kulu, Tanrı’nın canının hoşnut olduğu sevgili olarak resmediyor. Tanrı Ruhu’nu O’nun üzerine koyacaktı; bu İsa’nın vaftizinde yerine gelen bir peygamberliktir. Ve O’nun işi İsrail sınırlarının dışına ulaşacaktı; O adaleti diğer uluslara ilan edecekti. Bu son nokta İsrail’in “HAYIRI” büyürken daha etkili oluyor.

12:19   Yeşaya, Mesih’in çekişip bağırmayacağını ve yollarda O’nun sesinin duyulmayacağını önceden bildirdi. Bir başka deyişle, o halkı tahrik eden bir politikacı olmayacaktı. Mc Clain şunları yazıyor:

Tanrı’nın “kulu” Kral, haklı yerine alışılmış dünyevi şiddet yollarıyla, politik demagojiyle ya da hizmetindeki doğaüstü gücün yollarıyla erişmeyecektir.(22)

12:20   Ezilmiş kamışı kırmayacaktı ya da tüten fitili söndürmeyecekti. Amacına ulaşmak için imkanları kıt olanları ya da yoksun bırakılmış olanları çiğnemeyecekti. Yüreği kırık olan, baskı altında olan kişiyi cesaretlendirip kuvvetlendirecekti. Küçük bir iman kıvılcımını bile aleve döndürmek için yelpazeleyecekti. Görevi, adaleti zafere ulaştırana kadar devam edecekti. Alçakgönüllüyü ve başkalarına olan sevgi dolu ilgisi, insanların nefreti ve nankörlüğüyle yok olmayacaktı.

12:21   Uluslar da O’nun adına ümit bağlayacak. Yeşaya’da bu ifade şöyle dile getirilmiştir. “Kıyı halkları O’nun Yasasına umut bağlayacaklar” ama anlam aynıdır. Adalar diğer ulusları ifade eder. Onlar, O’nun sadık kulları olabilmek için O’nun Krallığını bekleyenler olarak resmedilir. Kleist ve Lilly, Yeşaya’dan alınan bu alıntıyı şöyle överler:

Kitabın değerli taşlarından biri, Mesih’in üstün güzelliğinin bir resmi... Yeşaya, Mesih’in Baba ile olan birlikteliğini, uluslara öğretmek için görevini, insan elemiyle uğraşan yumuşaklığını ve büyük zaferini resmediyor: dünyada O’nun Adından başka ümit yoktur. Dünyanın Kurtarıcısı Mesih kuru, cansız terimlerle değil, ama zengin giysiler içinde doğuya özgü tasvirlerle ifade edilir.(23)

G. Bağışlanmayan Günah (12:22-32)

12:22-24   İsa cine tutsak kör ve dilsiz birini iyileştirdiği zaman, halk ciddi bir şekilde O’nun Davut’un Oğlu, İsrail’in Mesih’i olabileceğini düşünmeye başladı. Bu Ferisileri öfkelendirdi. İsa’ya sempatiyle yaklaşan herhangi bir öneriye dayanamayan Ferisiler, mucizenin cinlerin reisi Beelzebub’un gücüyle yapılmış olduğu suçlamasıyla patladılar. Kötülük belirten bu iddia, İsa’nın cinlerin reisi olduğunu söyleyen ilk açık suçlamaydı.

12:25-26   İsa, onların düşüncelerini okuduktan sonra, onların aptallıklarını göstermek için şu yolu izledi. Kendi içinde bölünmüş hiçbir egemenliğin, kentin ya da evin başarıyla devam edemeyeceğine işaret etti. Eğer Şeytan’ın cinlerini Şeytan’ın gücüyle kovuyor olsaydı, o zaman Şeytan kendisine karşı ça-lışıyor olacaktı. Bu tamamen saçmalıktı.

12:27   Rabbimizin Ferisiler için ikinci bir utandırıcı cevabı vardı. Duayla cinleri çıkaran bazı Yahudi arkadaşları cinleri kovmak için güçleri olduğunu iddia ediyorlardı. İsa onların iddialarını ne kabul etti ne de yadsıdı, ama bunu, eğer kendisi cinleri Beelzebub’un gücüyle kovuyorsa o zaman Ferisilerin adamlarının da (duayla cinleri kovanlar) öyle yapmış olduklarına işaret etmek için kullandı. Ferisiler bunu hiçbir zaman kabul etmeyeceklerdi, ama konuşmanın mantığından kaçamadılar. Bizzat kendi arkadaşları, onları kendilerinin Şeytan’ın temsilcileri olarak duayla cinleri çıkardıklarını belirttikleri için suçlayacaklardı. Scofield şunları söyledi:

Ferisiler, oğullarını (adamlarını) ilgilendiren Şeytan’ın gücüyle ilgili herhangi bir ifadeye kızmakta hazırdılar, ama göz önüne aldıkları sebep, örneğin Mesih’in cinleri Beelzebub’un gücüyle çıkarması gibi olursa, bizzat kendi oğulları (adamları) onları tutarsız olmakla suçlayacaktı; çünkü cinleri kovan güç Şeytan’a aitse, o zaman bu gücü kullanan her kimse o gücün kaynağıyla müttefik olur.(24)

Benzer etkileri farklı nedenlere atfederken mantıklı olamıyorlardı.

12:28   Elbette ki, İsa cinleri Tanrı’nın Ruhuyla kovuyordu. Yeryüzünde İnsan olarak yaşadığı tüm yaşamı Kutsal Ruh’un gücüyle gerçekleştirdi. O Ye-şaya’nın önceden bildirdiği Ruhla dolu Mesih’ti (Yşa.11:2; 42:1; 61:1-3). Bu nedenle Ferisilere, “ben cinleri Tanrı’nın Ruhuyla kovuyorsam, Tanrı’nın Egemenliği üzerinize gelmiş demektir” dedi. Bu bildiri ezici bir darbe olsa gerek. Teoloji bilgileriyle övünüyorlardı, işte Tanrı’nın Egemenliği üzerlerine gelmişti, çünkü Kral aralarındaydı ve onlar O’nun orada olduğunu bile anlayamamışlardı.

12:29   Rab İsa, Şeytan’a müttefik olmaktan ziyade Şeytan’ın fatihiydi. Bu-nu güçlü adam hikayesiyle aydınlatıyor. Güçlü adam Şeytan’dır. Evi ise yö-netime hâkim olduğu alandır. Malları ise cinlerdir. Güçlü adamı bağlayan, evine giren ve malını soyan Kişi İsa’dır. Aslında Şeytan’ı bağlama işi basamaklı (evreli) bir iştir. İsa’nın halka hizmet etmesiyle başladı. İsa’nın ölümü ve dirilişiyle kesin olarak garantilendi. Kralın bin yıllık egemenliğinde daha belirli bir şekilde olacağı doğrudur (Esi.20:2 ) Sonuçta, Şeytan ateş gölüne atıldığı zaman, bu sonsuzlara dek gerçek olacaktır (Esi.20:10). Şimdi Şeytan bağlı gibi görünmüyor; hâlâ belli bir gücü kullanıyor. Ama onun kötü sonu kesindir ve zamanı kısadır.

12:30   Sonra İsa, “Benden yana olmayan bana karşıdır. Benimle birlikte toplamayan dağıtıyor demektir” dedi. Ferisilerin küfretmeleri onların Rab’bin yanında olmadıklarını gösterdi; bu nedenle O’na karşıydılar. Harmanı O’nunla toplamayı reddederek, ekinleri dağıtıyorlardı. Aslında bizzat kendileri Tanrı’nın işini engellemeye çalışan Şeytan’ın kullarıyken, İsa’yı Şeytan’ın gücüyle cinleri kovmakla suçladılar.

İsa, Markos 9:40’da “Bize karşı olmayan, bizden yanadır” dedi. Matta 12:30’daki sözlerinin tersini söylüyor gibi görünüyor. Matta’dakinin kurtuluş konusuyla ilgili olduğunu anlarsak, sorun çözülür. Bir kişi ya Mesih’ledir ya da O’na karşıdır; tarafsızlık söz konusu değildir. Markos’daki konu ise hizmettir. İsa’nın öğrencileri (izleyicileri) arasında büyük farklılıklar vardır: yöresel topluluklar, yöntemler ve doktrinlerin yorumlanması gibi farklılıklar. Ama buradaki kural şudur: Eğer bir kişi Rab’be karşı değilse, Rab’dedir ve bundan dolayı saygı görmelidir.

12:31-32   Bu ayetler, İsa’nın İsrail önderleriyle olan uğraşmalarındaki krize (soruna) işaret eder. İsa onları yaptığı mucizeleri Kutsal Ruh’un gücünden ziyade Şeytan’ın gücüyle yaptığı suçlamasıyla, yani Kutsal Ruh’a küfrederek bağışlanamayacak günah işledikleri için suçlar. Aslında bu, Kutsal Ruh’u cinlerin reisi Beelzebub diye adlandırmakla aynı şeydi.

Günahın ve küfrün diğer şekilleri için bağışlama vardır. Kişi İnsanoğlu’na karşı bile konuşabilir ve bağışlanabilir. Ama Kutsal Ruh’a küfretmek, ne bu çağda ne de gelecek çağda (bin yıllık dönemde) bağışlanmayacak bir günahtır. İsa bu çağda dediği zaman, yeryüzündeki görev günlerini söylüyordu. Bağışlanamaz günahın bugün işlenip işlenemeyeceği konusu tartışılır, çünkü İsa’nın mucize yapan bedensel hali mevcut değildir.

Bağışlanamaz günah, Müjde’yi reddetmekle aynı değildir; bir kişi Kurtarıcı’yı yıllarca reddedebilir sonra tövbe edip iman eder ve kurtulur (Eğer imansızlık içinde ölürse tabii ki bağışlanmadan kalır). Bağışlanamaz günah doğru yoldan tekrar günaha dönmekle de aynı değildir; bir inanlı Rab’den uzaklaşabilir ve sonra yine Tanrı’nın ailesindeki birliğe dönebilir.

Birçok kişi bağışlanamaz günahı işlediklerinden endişe ederler. Bu günah bugün bile işlenmiş olsa, o kişinin endişesi, ondan suçlu olmadığının delilidir. Bu günahı işlemiş olanlar Mesih’e olan muhalefetlerinde sert ve merhametsizdiler. Kutsal Ruh’u aşağılamalarıyla ilgili hiç pişmanlık duymadılar ve Oğul’un ölümünü planlamada da hiç tereddüt etmediler. Ne pişmanlık ne de tövbe gösterdiler.

H. Ağaç Meyvesinden Tanınır (12:33-37)

12:33   Ferisiler bile Rab’bin cinleri kovarak iyilik yaptığını kabul etmek zorundaydılar. Yine de O’nu kötü olmakla suçladılar. O da burada onların tutarsızlığını açığa çıkarıyor ve diyor “Karar verin. Eğer bir ağaç iyiyse, meyvesi de iyidir ve eğer bir ağaç kötüyse, meyvesi de kötüdür.” Meyve kendisini veren ağacın kalitesini yansıtır. O’nun hizmetinin meyvesi iyi olmuştu. Hastaları, körleri ve sağırları iyileştirdi, cinleri kovdu ve ölüleri diriltti. Kötü bir ağaç böyle iyi meyve verebilir miydi? Tam anlamıyla imkânsız! O zaman niçin O’nu kabul etmeyi inatla reddettiler?

12:34-35   Bunun nedeni engerekler soyundan olmalarıydı. İnsanoğlu’na karşı olan kötülükleri, kötü yüreklerinden taşan zehirli sözlerle belirtildi.(25) İyilikle dolu bir yürek, lütuf ve doğruluk sözleri çıkarır. Kötü bir yürek ise kendisini sövmeyle, acılıkla ve kötü muamele etmeyle ifade eder.

12:36   İsa, insanların söyledikleri her boş söz için hesap vereceklerini söyleyerek onları (ve bizi) ciddi bir şekilde uyardı. Çünkü insanların konuştukları sözler yaşamlarının doğru bir ölçüsüdür ve mahkumiyet ya da beraat için uygun bir temel oluştururlar. Tanrı’nın Kutsal Oğlu’na karşı kullandıkları çirkin ve hor gören sözler için Ferisilerin mahkumiyeti ne kadar büyük olacaktır!

12:37   ”Kendi sözlerinizle aklanacak yine kendi sözlerinizle suçlu çıkarılacaksınız.” İnanlıların durumunda, dikkatsiz konuşmanın cezası Mesih’in ölümüyle ödenmiştir; bununla birlikte, itiraf edilmemiş ve bağışlanmamış dikkatsiz konuşmalarımız Mesih’in Yargı Yerinde armağan kaybıyla sonuçlanacaktır.

İ. Yunus Peygamberin Belirtisi (12:38-42)

12:38   İsa’nın o kadar çok mucize yapmış olmasına rağmen din bilginleri ve Ferisiler O’ndan, Mesih olduğunu kanıtlarsa iman edeceklerini ima eden doğaüstü bir belirti isteme cüreti gösterdiler! Ama ikiyüzlülükleri apaçıktı! O kadar çok mucizenin sonunda inanmamışlarsa, bir fazlasıyla niçin ikna olsun-lardı? İnanma için koşul olarak doğaüstü belirtiler isteme tutumu Tanrı’yı hoş-nut etmez. İsa’nın Tomas’a dediği gibi, “Görmeden iman edenlere ne mutlu!” (Yu.20:29). Tanrı’nın egemenliğinde görme, inanmayı izler.

12:39   Rab onlara kötü ve vefasız kuşak olarak hitap etti; kötüydüler çün-kü bizzat kendi Mesih’lerine karşı kasten kördüler, vefasızdılar çünkü Tan-rı’larına ruhsal olarak sadık değillerdi. Mutlak tanrısallığı ve mükemmel insan-lığı eşsiz bir Kişide birleştiren Yaratıcı-Tanrı’ları aralarında onlara konuşarak duruyordu, yine de O’ndan bir belirti istemeye cüret ettiler.

12:40   Onlara, bizzat Kendi ölümüne, gömülmesine ve dirilişine işaret ederek Yunus peygamberin belirtisinin dışında hiçbir belirtinin verilmeyeceğini özet olarak anlattı. Yunus’un balık tarafından yutulup sonra da kusulması (Yu. 1:17; 2:10) tecrübesi Rab’bin ölümünü ve dirilişini önceden canlandırdı. O’nun ölüler arasından dirilişi, İsrail halkına O’nun görevinin doruğu, sonu olacaktı.

Yunus’un üç gün üç gece o koca balığın karnında kalması gibi, Rab-bimizin önceden bildirdiğine göre O da üç gün üç gece yerin bağrında ka-lacaktı. Bu bir sorun yaratır. Genel inanışa göre, eğer İsa cuma öğleden sonra gömüldüyse ve pazar sabahı tekrar dirildiyse, O’nun üç gün üç gece mezarda kaldığı nasıl söylenebilir? Yahudilerin hesaplamasına göre yanıt şudur: bir gün veya gecenin bir kısmı tam süre olarak sayılır. “Bir gece ve gündüz bir onah eder ve onahın bir kısmı da tümü gibidir” (Yahudi deyimi).

12:41   İsa, Yahudi önderlerinin suçunu iki tezatla resmetti. Birincisi, diğer uluslardan olan Ninovalılar çok daha az ayrıcalığa sahiptiler, ama yine de onlara gönderilen Yunus peygamberin çağrısını duydukları zaman derin bir üzün-tüyle tövbe ettiler. Yunus’tan daha üstün bir Kişi olan Tanrı’nın beden almış Oğlu’nu kabul etmede başarısız olan İsa’nın günündeki kişileri suçlamak için yargı gününde kalkacaklardır.

12:42   İkincisi ise Yahudi ayrıcalığının sınırı dışında diğer uluslardan biri olan Şeba kraliçesinin, Süleyman’la görüşmek için büyük bir zahmet ve masrafla Güney’den yolculuk etmesiydi. İsa’nın zamanındaki Yahudilerin O’nu görmek için yolculuk etmelerine hiç gerek yoktu; O, zaten cennetten onların küçük mahallesine, onların Kral-Mesih’i olmak için yolculuk etmişti. Süleyman’dan çok daha üstün olmasına rağmen, yine de onların yaşamlarında O’nun için hiç yer yoktu. Diğer uluslardan bir kraliçe yargı gününde onları dikkatsiz ahlâksızlıklarından dolayı suçlayacaktır.

Rabbimiz, bu bölümde tapınaktan daha üstün (ayet 6), Yunus’tan daha büyük (ayet 41) ve Süleyman’dan daha büyük (ayet 42) olarak gösterilmiştir. O, en büyükten daha büyüktür ve en iyisinden çok daha iyidir.

J. Kötü Bir Ruhun Geri Dönmesi (12:43-45)

12:43-44   İsa, benzetme şeklinde inanmayan İsrail’in geçmişinin, şimdiki durumunun ve geleceğinin özetini veriyor. Kişi İsrail halkını, kötü ruh da halkın Mısır’daki kölelik zamanından Babil’deki esirlik (geçici de olsa İsraillilerin putperestliğini iyileştirdi) zamanını tanımlayan putperestliği temsil eder. Kötü ruh kişinin içinden çıkmış gibidir. Esirliğin sonundan bugüne kadar Yahudi halkı putlara tapmamıştır. Boş, süpürülmüş ve düzeltilmiş bir ev gibiler.

1900 yıldan fazla bir zaman önce, Kurtarıcı o boş eve girmeye çalıştı. Evi iş-gal etmeye hakkı olan Kişiydi, evin Efendisiydi, ama halk, devamlı O’nun içeri girmesine izin vermeyi reddetti. Putlara tapmamalarına rağmen, gerçek Tanrı’ya da tapmayacaklardı.

Boş ev, ruhsal boşluğu anlatır; sonu belli olan tehlikeli bir durumdur. Düzeltme yeterli değildir. Kurtarıcı’yı olumlu bir şekilde kabul etmek gerekir.

12:45   Gelecekte putperestlik ruhu, kendisinden daha kötü yedi ruhun eşliğinde eve geri dönmeye karar verecektir. Yedi, mükemmelliğin ya da bütünlüğün sayısı olduğundan, bu da herhalde putperestliğin tam olarak gelişmişliğini gösterir. Bu, gelecekte inancını değiştiren halkın Sahte Mesih’e tapacağı Büyük Sıkıntı zamanını işaret eder. Günahkâr bir kişiye eğilmek ve ona Tanrı olarak tapmak, halkın geçmişindeki suçundan daha kötü bir putperestlik şeklidir. Ve böylece o kişinin son durumu ilkinden beter olur. İman etmeyen İsrail, Büyük Sıkıntı’nın korkunç yargılamasından elem çekecektir ve elemleri Babil’deki Esirliği geçecektir. Halkın putperest kısmı, Mesih’in İkinci Gelişinde tamamen yok edilecektir.

“Bu kötü kuşağın da başına gelecek olan budur.” Tanrı’nın Oğlu’nu İlk Gelişinde reddeden, inancını değiştirmeyip Mesih’i kabul etmeyen (kuşak) soy, O’nun İkinci Gelişindeki şiddetli yargılamadan elem çekecektir.

K. İsa’nın Annesi ve Kardeşleri (12:46-50)

Bu ayetler İsa’nın ailesinin gelip O’nunla konuşmak gibi görünüşte sıradan bir olayı betimler. Niçin oraya gelmişlerdi? Markos bize bir ipucu verebilir. İsa’nın bazı arkadaşları O’nun aklını kaçırmış olduğuna karar verdiler (Mar.3:21, 31-35) ve belki de ailesi sessizce O’nu götürmeye geldi (Yu.7:5’e bakın). An-nesinin ve kardeşlerinin dışarıda O’nunla konuşmak isteyerek durduklarını duyunca, Rab, “Kimdir annem, kimdir kardeşlerim?” diye sorarak karşılık verdi. Sonra da eliyle öğrencilerini göstererek, “Göklerdeki Babamın iste-ğini kim yerine getirirse, kardeşim, kızkardeşim ve annem odur” dedi.

Bu şaşırtıcı bildiri ruhsal bir öneme gebedir; İsa’nın İsrail’le uğraşmasında belli bir dönem noktasını gösterir. Meryem ve oğulları İsrail halkını, İsa’nın kan bağını temsil etti. Şimdiye kadar, görevini genellikle İsrail evinin kaybolmuş koyunlarıyla sınırlamıştı. Ama bizzat kendi halkının O’nu kabul etmeyeceği açıkça belli oluyordu. Ferisiler, Mesih’lerine boyun eğme yerine O’nu Şeytan-ın kontrolü altında olmakla suçladılar.

Bu nedenle İsa şimdi yeni bir düzeni ilan ediyor. Bundan böyle, İsrail’le bağları O’nun görevini yönlendiren bir faktör olmayacaktı. Merhametli yüreğinin soyuna göre hemşehrileri olanlar için yalvarmaya devam edecek olmasına rağmen, 12’inci bölüm İsrail’le açık bir kopmaya işaret verir. Sonuç şimdiden bellidir. İsrail O’nu kabul etmeyecektir, bu nedenle o da O’nu kabul edeceklere dönecektir. Ruhani önem, kan bağının yerine geçecektir. Tanrı’ya itaat etme Yahudi ya da diğer uluslarda erkekleri ve kadınları O’nunla önemli bir ilişkiye getirecektir.

Bu olayı geçmeden önce İsa’nın annesiyle ilgili iki noktadan bahsedelim. Birincisi, Meryem’in, O’nun huzuruna çıkma konusunda özel bir ayrıcalığa sahip olmadığı bellidir.

İkincisi ise İsa’nın kardeşlerinden bahsedilmesi Meryem’in her zaman bakire kaldığı öğretişine darbe vurmaktadır. Onların Meryem’in oğulları olması kuvvetle muhtemeldir ve bu nedenle de Rabbimizin kardeşleridir (anne bir). Bu görüş Kutsal Yazılardaki şu ayetlerle kuvvetlenir: Mez.69:8; Mat.13:55; Mar. 3:31, 32; 6:3; Yu.7:3-5; Elç1:14; 1Ko.9:5; Gal.1:19.

VIII. KRAL, İSRAİL’İN REDDİ ÜZERİNE EGEMENLİĞİN GEÇİCİ YENİ BİÇİMİNİ AÇIKLIYOR (Bölüm 13)

Tanrı’nın Egemenliğinin Benzetmeleri

Matta kitapçığının odak noktasına geldik. Rab, artık Yahudi olarak doğmanın değil, Tanrı’ya, Baba’ya itaat etmenin önemli olduğu ruhsal bağların, dünyasal bağların yerine geçtiğine işaret etti. Din bilginleri ve Ferisiler, Kral’ı reddederek ister istemez Göklerin Egemenliğini de reddetmişlerdir. Rab İsa, şimdi bir dizi benzetmeyle, reddedilişi ile sonuçta Rab’lerin Rab’bi ve kralların Kralı olarak görüneceği zaman arasındaki sürede Egemenliğin olacağı yeni biçimle ilgili benzetmeler veriyor. Bu benzetmelerden altısı şu sözlerle başlar: “Göklerin Egemenliği …benzer.”

Bu benzetmeleri doğru görüş açısıyla görmek için, 3’üncü bölümde anlatılan Göklerin Egemenliğini yeniden inceleyelim. Göklerin Egemenliği, Tanrı’nın yönetiminin (kabul edildiği) tanındığı alandır. İki görünüşü vardır: (1) dış gerçeklik, Tanrı’nın yönetimini tanıdığını söyleyenleri kapsar ve (2) iç gerçek ise yalnızca İsa Mesih’i Rab olarak kabul ederek Egemenliğe girenleri kapsar. Gök-lerin Egemenliği beş evrede bulunur:

1) Önceden bildirildiği Eski Antlaşma evresi;

2) Kral’ın Kişiliğinde “yakın” ya da mevcut olan evre;

3) Kral’ın reddedilip cennete dönmesinden sonra yeryüzünde O’na ait olduklarını açıklayanları kapsayan geçici evre;

4) Bin Yıllık dönemde Egemenliğin görünmesi ve

5) Sonuç olarak sonsuzlara dek sürecek olan Göklerin Egemenliği.

Egemenlikle ilgili her Kutsal Kitap referansı bu evrelerden birine göredir. 13’üncü bölümde konuşulan üçüncü evre olan geçici evredir. Bu evre sırasında Egemenliğin iç gerçeği (gerçek Mesih inanlıları), Pentikost’tan Rab’bin İkinci Gelişindeki buluşmaya kadar, kilise ile aynı olan kişileri yazar. Göklerin Egemenliği ve kilise arasındaki tek özdeşlik budur; yoksa aynı değildirler. Şimdi bu bilgilerin ışığında benzetmelere geçelim.

A. Tohum Benzetmesi (13:1-9)

13:1   İsa, cinli kişileri iyileştirdiği evden çıktı ve Celile gölünün kıyısında oturdu. Birçok Kutsal Kitap öğrencisi, evi İsrail halkının ve gölü diğer ulusların resmi olarak anlarlar. Bu nedenle, Rab’bin hareketi İsrail’le olan kopmayı simgeler; bu geçici evre sırasında Göklerin Egemenliği uluslara duyurulacaktır.

13:2   Kıyıda büyük bir kalabalık toplanırken, kendisi bir kayığa bindi ve onlara benzetmelerle öğretmeye başladı. Benzetme, ruhsal ya da ahlâki bir öğretişi vurgulayan ve her zaman anlamı hemen belli olmayan hikayedir. Aşağıdaki yedi benzetme de bize Birinci ve İkinci Geliş arasındaki sürede Egemenliğin nasıl olacağını anlatır.

İlk dört benzetme kalabalığa anlatılırken, son üç benzetme yalnızca öğrencilere anlatılmıştır. Rab, ilk ikisini ve yedinciyi öğrencilere açıkladı ve diğerlerini onlara (ve bize) vermiş olduğu anahtarlarla yorumlamak için bıraktı.

13:3-8  Birinci benzetme, tohumunu dört çeşit toprağa eken bir ekinciyle ilgilidir. Beklendiği gibi her durumdaki sonuç da farklıydı.

TOPRAK

SONUÇLAR

1. Yol kenarı

1. Kuşlar tohumları yer.

2. Toprağı az olan kayalık yerler.

2. Tohum çabuk filizlenir, ama kökü olmaz; güneş doğunca kavrulur ve kuruyup gider

3. Zarar veren dikenli yer.

3. Tohum filizlenir, ama dikenlerden dolayı büyüme olanaksızlaşır.

4. İyi toprak.

4. Tohum filizlenir, büyür ve ürün verir: bazısı yüz, bazısı altmış, bazısı da otuz kat verir.

13:9   İsa, benzetmeyi üstü kapalı bir ihtarla bitirir, “Kulağı olan işitsin!” Benzetmede halka önemli bir bildiriyi ve öğrencilere de ayrı bir bildiriyi veriyordu. Hiç kimse O’nun sözlerinin anlamını kaçırmamalıdır.

Bizzat Rab’bin kendisi bu benzetmeyi 18-23’üncü ayetlerde yorumladığından, merakımızı o paragrafa varıncaya kadar sınırlayacağız.

B. Benzetmelerin Amacı (13:10)

13:10   Öğrenciler, Rab’bin halka benzetmelerin kapalı diliyle konuşmasına şaşırdı. Bu nedenle, yöntemini açıklamasını istediler.

13:11   İsa yanıtında, inanmayan kalabalıkla inanan öğrenciler arasında ayrım yaptı. İsrail’in her sınıftan oluşan halkı, O’nu belli bir şekilde reddediyorlardı, gerçi onların reddedilişi çarmıha kadar tamamlanmayacaktı. Göklerin Egemenliğinin sırlarını bilmelerine izin verilmeyecekti, oysa O’nun gerçek izleyicilerine anlamaları için yardım edilecekti.

Yeni Antlaşma’daki bir sır, kişinin hiçbir zaman daha önceden bilmediği bir gerçektir ki, kişi ruhsal esinleme dışında hiçbir zaman öğrenemezdi, ama şimdi açıklanmıştır. Göksel Egemenliğin sırları, Egemenliğin geçici biçimiyle ilgili şimdiye kadar bilinmeyen gerçeklerdir. Gerçek şu ki, Göksel Egemenliğin geçici biçimi şimdiye kadar bir sır olmuştu. Benzetmeler, Kral’ın olmadığı zaman esnasında Egemenliğin özelliklerini betimler. Bazı kişiler, bu nedenle, buna “Egemenliğin sır biçimi” derler: onunla ilgili gizemli bir şey olduğundan değil, ama o zamandan önce hiç bilinmemiş olmasındandır.

13:12   Bu sırların kalabalıklardan gizlenip, öğrencilere açıklanacağı keyfi görünebilir. Ama Rab nedenini açıklıyor: “Kimde varsa, ona daha çok verilecek ve o bolluk içinde olacak. Ama kimde yoksa, kendisinde olan da elinden alınacak.” Öğrenciler Rab İsa’ya iman ediyorlardı; bu nedenle, daha çoğu için onlara kapasite verilecekti. Işığı kabul etmişlerdi; bu nedenle daha çok ışık alacaklardı. Öte yandan, Yahudi halkı dünyanın Işığını reddetmişti; bu nedenle, yalnız daha çok ışığı almaları engellenmeyecekti, ellerindeki az ışığı da kaybedeceklerdi. Işığın reddedilmesi ışığın yadsınmasıdır.

13:13   Matthew Henry, benzetmeleri Mısırlıların kafasını karıştırırken İsraillileri aydınlatan bulut ve ateşle kıyaslar (bkz. Çık.14:20). Benzetmeler, içtenlikle ilgilenenlere açıklanacaktı, ama “İsa’ya düşman olanın yalnızca öfkesini” kanıtlayacaktı.

Bu nedenle, bu Rab’bin kaprisi meselesi değildir, ama tüm yaşam için yapılan kuralın işleyişidir: kasıtlı körlüğü hukuki körlük izler. Bundan dolayı Yahudilere benzetmelerle konuştu. H.C. Woodring şöyle der: “Gerçeği sevmedikleri için, gerçeğin ışığını almayacaklardı.” (26)

Gördüklerini, yani tanrısal gerçeği bildiklerini söylediler, ama gökten gelen ve beden alan Gerçek önlerinde durdu ve O’nu görmeyi azimli bir şekilde reddettiler. Tanrı’nın Sözü’nü duyduklarını söylediler, ama Tanrı’nın yaşayan Sö-zü aralarındaydı ve O’na itaat etmeyeceklerdi. İnsan şekline girmenin harika gerçeğini anlamak için isteksizdiler; bu yüzden anlama kapasiteleri onlardan alındı.

13:14-15   Onlar, Yeşaya’nın 6:9-10’daki peygamberliğinin gerçekleşmesidir. İsrail’in yüreği duygusuzlaştı ve kulakları Tanrı’nın sesine karşı duyarlı değildi. Kasten gözleriyle görmeyi reddettiler. Eğer görselerdi, duysalardı, anlasalardı ve tövbe etselerdi, Tanrı’nın onları iyileştireceğini bileceklerdi. Ama hastalıklarında ve çaresizliklerinde, O’nun yardımını reddettiler. Bu nedenle, duyup anlamamak ve bakıp görememek onların cezası oldu.

13:16-17   Öğrenciler muazzam bir ayrıcalığa sahiptiler, çünkü onların gördüklerini daha hiç kimse görmemişti. Eski Antlaşma’nın peygamberleri ve doğru kişileri Mesih’in geldiği zamanda yaşamayı istediler, ama onların bu arzusu gerçekleşmedi. Öğrenciler, tarihin bu bunalımlı zamanında, Mesih’i görmek, O’nun mucizelerine tanıklık etmek ve O’nun ağzından çıkan anlaşılmaz öğretişi duymak için kaydırıldılar.

C. Ekinci Benzetmesinin Açıklaması (13:18-23)

13:18   Niçin benzetmeler kullandığını açıkladıktan sonra, şimdi Rab dört toprakla ilgili açıklamaya başlıyor. Ekinciyle kendisini bir tutmuyor, ama onun ya O’nu (ayet 37) ya da Göklerin Egemenliğinin bildirisini duyuranları belirttiğinden emin olabiliriz. Tohumu Göksel Egemenliğin sözü (ayet 19) olarak tanımlıyor. Dört toprak ise bildiriyi duyanları temsil ediyor.

13:19   Yol kenarı, bildiriyi kabul etmeyi reddeden kişileri belirtir. Müjdeyi duyarlar ama onu anlamazlar: anlayamadıkları için değil, anlamak istemedikleri için anlamazlar. Kuşlar Şeytan’ı simgeler; o gelir, onların yüreklerindeki tohumu söker götürür. Şeytan’ın gayreti ve kısırlıkları birleşince sonuç bu olur. Ferisiler sert toprak gibi duyarsızdırlar.

13:20-21   İsa, kayalık yerden konuştuğu zaman, aklında çıkıntılı bir kayanın üstünü kaplayan ince bir toprak tabakası vardı. Bu, sözü duyan ve sevinçle kabul edenleri temsil eder. İlk anda, ekinci sözü duyurmasının bu kadar çok başarılı olmasından sevinebilir. Ama kısa bir zaman sonra, bildirinin sevinç ve gülümsemeyle kabul edilmesinin iyi olmadığı gibi, daha derin bir ders öğrenir. İlk önce, günah, pişmanlık ve tövbe etme inancı olmalıdır. Araştıran kişinin Golgota yolunda ağladığını görmek, onun ara yoldan gülerek ve kaygısızca geldiğini görmekten çok daha ümit vericidir. Yüzeysel toprak yüzeysel bir inanç anlamına gelir; köke giden bir derinlik yoktur. Ama açıklaması sıkıntı ya da zulüm güneşinin kavurmasıyla denendiği zaman, inancının bunlara değmediğine karar verir ve İsa’ya boyun eğme sözünü bırakır.

13:22   Dikenler arasına ekilenler de, sözü yüzeysel bir şekilde işiten başka bir sınıfı temsil eder. Dışardan Egemenliğin içten kulları gibi görünürler ama ilgileri bu dünyanın kaygıları ve zenginliğin aldatıcılığı ile boğulur. Yaşamlarında Tanrı için hiç meyve yoktur. Lang, bunu büyük bir işi olan ve parayı çok seven bir babanın oğlu örneğiyle resimler. Bu oğul, Sözü gençliğinde duymuştur ama işinde takılıp kalmıştır.

Kısa bir süre içinde Rab’bi ya da babasını memnun etme arasında bir seçim yapmak zorundaydı. Tohum ekildiği ve filizlendiği zaman dikenler topraktaydı; bu çağın kaygısı ve zenginliğin aldatıcılığı zaten mevcuttu. Babasının arzularına uydu, kendisini tamamen işe adadı, işin başına geçmeye başladı ve yaşı hayli ilerlediği zaman göksel şeyleri ihmal ettiğini kabul etmek zorunda kaldı. Emekli olmak üzereydi ve ruhsal konularda daha çok gayretli olma niyetini belirtti. Ama Tanrı’yla alay edilmemelidir. Adam emekli oldu ve birkaç ay içinde aniden öldü. Arkasında £90.000 ve ruhsal olarak boşa geçirilmiş bir yaşam bıraktı. Dikenler sözü boğdu ve ürünü olmadı.(27)

13:23   İyi toprak gerçek bir inanlıyı temsil eder. Sözü kabul edercesine işitir ve onu, işittiklerine itaat ederek anlar. Bu inanlıların hepsi aynı miktarda meyve vermeseler de, hepsi meyveleriyle tanrısal yaşama sahip olduklarını gösterirler. Buradaki meyve, Mesih’e canlar kazanmaktan çok Mesih inanlısının karakterinin belli olması olabilir. Yeni Antlaşma’da kullanılan meyve sözü, genellikle Ruh’un meyvelerini belirtir (Gal.5:22-23).

Benzetme kalabalığa ne demek istiyordu? Açık bir şekilde, itaat etmeksizin işitme tehlikesine karşı uyardı. Hem bireylerin Sözü içtenlikle kabul etmeleri hemde gerçekliklerini Tanrı için meyve vererek kanıtlamaları için cesaretlendirilmeleri hesaplanmıştı. Öğrencilere gelince, onları ve İsa’nın gelecekteki izleyicilerini, bildiriyi duyanlardan göreceli olarak birkaçının içtenlikle kurtulacağı gibi moral bozucu bir gerçeğe hazırladı. Mesih’in sadık kullarını, Müjdenin yayılmasıyla tüm dünyanın İsa Mesih’i Rab olarak kabul edeceği hayalinden kurtarır. Bu benzetmede öğrencileri de Müjdenin üç büyük muhalifine karşı uyarılır: (1) Şeytan (kuşlar; kötü olan); (2) beden (kavuran güneş: sıkıntı ya da zulüm) ve (3) dünya (dikenler: dünyanın kaygıları ve zenginliğin aldatıcılığı).

Sonuç olarak öğrencilere insan kişiliğinde yapılan yatırımdan gelecek muazzam kazançla ilgili olarak görüm verilir. Yatırımda otuz katın kârı yüzde üç bindir, altmış katın kârı yüzde altı bindir ve yüz katın kârı yüzde on bindir. Aslında bir tek kişinin Rab’be gelmesinin sonucunu ölçecek hiçbir yol yoktur. Pazar günü çocuklara Kutsal Kitap dersi veren ismi bilinmeyen bir öğretmen Dwight L. Moody’e yatırım yapmıştı. Moody başkalarını kazandı. Onlar da başkalarını kazandı. Bu öğretmen hiçbir zaman son bulmayacak bir yetiştirme zinciri başlattı.

Ç. Deliceler Benzetmesi (13:24-30)

Bir önceki benzetme, Göklerin Egemenliğinin Kral’a sahte bağlılık gösterenlerle birlikte O’nun içten öğrencilerini de kapsadığı gerçeğinin canlı bir örneğiydi. İlk üç toprak egemenliğin en geniş alanını yani dışardan itirafı simgeler. Dördüncü toprak ise gerçekten İsa’ya gelenlerin olduğu en küçük alan olarak egemenliği temsil eder.

13:24-26   Buğday ve delicelerin olduğu ikinci benzetme de Göklerin Egemenliğinin bu iki görünümünü ortaya koyar. Buğday gerçek inanlıları temsil ederken, deliceler yalnızca inançlarını açıklayanları gösterir. İsa, Göklerin Egemenliğini tarlasına iyi tohum eken adamla kıyaslar. Ne var ki, herkes uyurken, adamın düşmanı gelmiş ve buğdayın arasına delice ekip gitmiş. Unger, “Kutsal Diyar’da ekinin arasında en çok görülen delicenin, tüylü delice olduğunu yapraklanırken hemen hemen buğdaydan ayırt edilemeyen zehirli bir ot olup başaklar çıkarken kolayca ayırt edilebildiğini” (28) söyler.

13:27-28 Köleler delicelerin buğdayla karıştığını görünce, Efendilerine bunun nasıl olduğunu sordular. O da hemen bunun bir düşmanın işi olduğunu anladı. Köleler zararlı otları hemen çıkarmaya hazırdılar.

13:29-30   Ama çiftçi onlara ekinin biçileceği zamana kadar beklemelerini emretti. Ancak o zaman orakçılar ikisini ayıracaktı. Buğday ambarlara toplanacaktı ve deliceler yakılacaktı.

Çiftçi neden ayırma işinin ertelenmesini emretti? Doğada buğday ve delice kökleri öylesine sarılmış durumdadır ki, birini sökmeden diğerini çekmek hemen hemen olanaksızdır.

Rabbimiz bu benzetmeyi 37-43. ayetlerde açıklar, bunun için o zamana kadar fazla yorumda bulunmayacağız.

D. Hardal Tanesi Benzetmesi (13:31-32)

Bir sonrakinde Kurtarıcı Göklerin Egemenliğini, tohumların en küçüğü olarak adlandırır, yani işiticilerinin tecrübelerinde en küçük olan bir hardal tanesine benzetir. Bir adam bunlardan ektiğinde, bir ağaç olur ki, bu olağanüstü bir büyümedir. Normal bir hardal bitkisi ağaçtan çok bir çalı gibidir. Hardal Ağacı kuşların gelip dallarında barınmasına yetecek kadar büyüktü.

Tohum, Göklerin Egemenliğinin mütevazı başlangıcını temsil eder. İlk önce, Göklerin Egemenliği zulmün sonucu olarak nispeten küçük ve saf muhafaza edildi. Ama devletin himayesi ve korumasıyla, anormal bir büyümeden elem çekti. O zaman kuşlar geldi ve onda tünedi. Ayet 4’de olduğu gibi burada da kuşlar için aynı sözcük kullanılır; İsa kuşları kötü kişi anlamında açıkladı (ayet 19). Göklerin Egemenliği, Şeytan ve temsilcileri için yuva yeri oldu. Bugün Hıristiyanlık âlemi şemsiyesini, Mesih’i yadsıyan Yunitariyanizim (Unitarianism), Hıristiyan Bilimi (Christian Science), Mormonizm, (Mormonism), Yehova Şahitleri (Jehovah’s Witnesses) ve Birleşik Kilise (the Unification Church ya da “Moonies”) gibi mezhepler kaplar.

Böylece burada Rab, öğrencilerini yokluğu sırasında Göksel Egemenliğin olağanüstü bir büyüme yaşayacağına dair önceden uyardı. Aldatılmamalıydılar ve de büyümeyle başarıyı eşit saymamalıydılar. Sağlıksız bir büyüme olacaktı. Ufacık bir tohumun anormal bir ağaç olmasına rağmen, büyüklüğü “cinlerin barınağı, her türlü kötü ruhun zindanı, her türlü murdar ve iğrenç kuşun sığınağı” olacaktı (Esi.18:2).

E. Maya Benzetmesi (13:33)

Daha sonra Rab İsa Göklerin Egemenliğini, bir kadının alıp tüm hamuru kabartmak için üç ölçek una karıştırdığı mayayla kıyasladı. Sonuç olarak tüm hamur mayalandı. Genel yorum hamurun dünya ve mayanın da herkes kurtuluncaya kadar Müjdenin tüm dünyada duyurulması olduğudur. Ne var ki, bu görüş Kutsal Yazılarla, tarihle ve gazete haberleriyle çelişir.

Maya her zaman Kutsal Kitap’ta bir tür kötülüktür. Tanrı, halkına evlerinden mayayı kaldırmayı (Çık.12:15) buyurduğu zaman, onlar bunu anladı. Eğer birisi Fısıh bayramının birinci gününden yedinci gününe kadar mayalı bir şey yeseydi, İsrail’le bağı kesilirdi. İsa, Ferisilerin ve Sadukilerin mayasına (Mat.16:6, 12) ve Hirodes’in mayasına (Mar.8:15) karşı uyardı.

1. Korintliler 5:6-8 ayetlerinde maya kin ve kötülük olarak tanımlanır ve Galatyalılar 5:9’un içeriği orada sahte öğretişin olduğu anlamına geldiğini gösterir. Genel olarak, maya ya kötü doktrin ya da kötü davranış anlamına gelir.

Bu nedenle Rab bu benzetmede kötü gücün, Göklerin Egemenliğinin içine girip yayılmasına karşı uyarır. Hardal tanesi benzetmesi, Egemenliğin dış karakterindeki kötülüğü gösterir; bu benzetme de iç çökmeyi gösterir.

Bu benzetmedeki hamurun Kutsal Kitap’ta bulunduğu gibi Tanrı halkının yemeğini temsil ettiğine inanıyoruz. Maya da sahte öğretiyi temsil eder. Kadın ise öğreten ve aldatan sahte peygamberdir (Esi.2:20). Kadınların birçok sahte mezhebin kurucusu olmaları anlamlı değil mi? Kilisede öğretmeleri Kutsal Kitap’ta yasaklanırken (1Ko.14:34; 1Ti.2:12), bazıları doktrinsel yetkilerin yerini aldı ve Tanrı’nın halkının yemeğini yıkıcı düşüncelerle karıştırdı.

J.H. Brookes şunları söylüyor:

Eğer Mesih’in Göklerin Egemenliğini kötülüğe benzetmeyeceği itirazı yükselirse, buna O’nun Egemenliği içinde hem buğdayın hem delicenin, hem iyi hem de kötü balığın olduğu ve kötü köleyi kapsamına alan (Mat.18:23-32), düğün elbisesi olmayan adamın gelişi ve yok oluşu (Mat.22:1-13) durumuna benzettiği yanıtını vermek yeterli olur.(29)

F. Benzetmelerin Kullanılması Peygamberliği Yerine Getirir (13:34-35)

İsa ilk dört benzetmeyi kalabalığa anlattı. Rab’bin bu öğretme yöntemini kullanmasıyla, Mezmur 78:2’deki Asaf’ın, Mesih’in benzetmelerle konuşacağı, dünyanın kuruluşundan beri gizli kalmış sırları dile getireceği peygamberliği yerine geldi. Şimdiye kadar gizlenmiş olan Göklerin Egemenliğinin geçici nitelikleri şimdi açıklanıyordu.

G. Deliceler Benzetmesinin Açıklaması (13:36-43)

13:36   Rab’bin konuşmasının geri kalanı evin içinde öğrencilere anlatıldı. Burada öğrenciler İsrail halkının inanan kısmını temsil edebilir. Evden yeniden bahsedilmesi bize Tanrı’nın önceden bildiği halkını reddetmeyeceğini anımsatır (Rom.11:2).

13:37   İsa, buğday ve deliceler benzetmesinin yorumunda kendisini ekinci olarak tanıttı. Yeryüzündeki görevi sırasında kendisi doğrudan doğruya ekti ve çağlar boyunca da kulları aracılığıyla ekmeye devam etmektedir.

13:38   Tarla ise dünyadır. Tarlanın kilise değil, dünya olduğunu vurgulamak önemlidir. İyi tohum, Göksel Egemenliğin oğulları demektir. Yaşayan insanların yere ekildiğini düşünmek tuhaf ve yersiz görünebilir. Ama buradaki nokta, Göksel Egemenliğin oğullarının dünyaya ekilmiş olmasıdır. Halk arasındaki görevi sırasında İsa, dünyaya, Göksel Egemenliğin sadık kulları olan öğrencilerle tohum ekti. Deliceler de kötü olanın oğullarıdır. Şeytan’ın her Tanrısal gerçek için sahte bir şeyi vardır. O, dünyaya, öğrenciler gibi görünen, konuşan ve hatta bir dereceye kadar onlar gibi yürüyen tohumu eker. Ama onlar Kral’ın içten izleyicileri değildir.

13:39   Düşman, Tanrı’nın ve Tanrı’nın bütün halkının düşmanı olan İblistir. Ekin biçme zamanı, çağın sonudur, İsa Mesih’in Kral olarak güç ve yücelikle hükmetmek için geri geldiği zaman olan Egemenliğin geçici biçiminin sonudur. Rab kilise çağının sonuna işaret etmiyor; kiliseyi burada tanıtmak yalnızca karışıklığa neden olur.

13:40-42   Orakçılar meleklerdir (Esi.14:14-20’ye bakın). Göksel Egemen-liğin şimdiki evresi sırasında, buğday ve deliceler zorla ayrılmayacaktır. Birlikte büyümelerine izin veriliyor. Ama Mesih’in İkinci Gelişinde, melekler günahın bütün nedenlerini ve kötülük yapanları toplayacaklar ve onları ağlayışın ve diş gıcırtısının olduğu kızgın fırına atacaklar.

13:43   Büyük Sıkıntı zamanında yeryüzünde olan Göksel Egemenliğin doğ-ru kişileri Mesih’in Bin Yıllık Egemenliğinden zevk almak için Babalarının Göksel Egemenliğine gireceklerdir ve orada güneş gibi yücelik içinde parla-yacaklardır.

İsa yine üstü kapalı bir ihtar ekliyor: “Kulağı olan işitsin!”

Bu benzetme, bazılarının sandığı gibi, yerel kilisedeki kötü inanlılara olan hoşgörüyü aklamıyor. Tarlanın kilise değil, dünya olduğunu hatırlayın. Yerel kiliselere, açıkça herhangi bir kötülükten suçlu olanları topluluklarından çıkarmaları buyrulmuştur (1Ko.5:9-13). Benzetme, gizemli şekliyle, basitçe Göksel Egemenliğin gerçek ve taklit olanları, içten ve sahte olanları kapsayacağını ve bu durumun çağın sonuna kadar devam edeceğini öğretiyor. Sonra Tanrı’nın melekleri yargıyla sahteleri ayırıp götürecekler ve gerçek olanlar da yeryüzünde Mesih’in harika hükmünden zevk alacaklardır.

H. Gizli Hazine Benzetmesi (13:44)

Şimdiye kadar bütün benzetmeler Göklerin Egemenliğinde iyiliğin, kötülüğün, doğru ve doğru olmayan kişilerin olacağını öğretti. Buradaki iki benzetme doğru kişilerin olduğu iki sınıfın olacağını gösterir. (1) Kilise Çağından önceki ve sonraki dönem sırasında inanan Yahudiler; (2) şimdiki çağda inanan Yahudiler ve diğer uluslar.

İsa, define benzetmesinde, Göklerin Egemenliğini, tarlada saklanmış bir defineyle kıyaslar. Bir adam onu bulur, saklar ve sonra da sevinç içinde varını yoğunu satıp o tarlayı satın alır.

Adamın, Rab İsa’nın bizzat kendisi olduğu kanısındayız. (Buğday ve delicelerdeki adam da O idi, ayet 37). Define, İsa’nın yeryüzündeki görevi sırasında var olan ve kilisenin göğe alındığı zamandan sonra yine var olacak olan inanan Yahudilerin Tanrı’ya bağlı kısmını temsil eder (İsrail’in Tanrı’nın mülkü olarak adlandırıldığı Mezmurlar 135:4’e bakın). Tarlada saklıdırlar, yani dünyanın her tarafına yayılmışlardır ve bir bakıma Tanrı’nın dışında kimse onları bilmez. İsa, bu hazineyi bulan, sonra da hazinenin saklı olduğu dünyayı satın almak için çarmıha gidip elinde olan her şeyi veren (2Ko.5:19, 1Yu.2:2) olarak resmedilir. Kurtarılan İsrail, Kurtarıcı’sı Sion’dan geldiği ve uzun zamandır beklenilen Mesih’e ait egemenliği kurduğu zaman, saklandığı yerden çıkarılacaktır.

Bu benzetme, bazen en değerli Hazine olan Mesih’i bulmak için her şeyden vazgeçen bir günahkâra uygulanır. Ama bu yorum, kurtuluşun karşılıksız olduğunda ısrarlı olan lütuf doktrininin kutsallığını bozar (Yşa.55:1; Ef.2:8-9).

I. Değerli İnci Benzetmesi (13:45-46)

Göklerin Egemenliği, güzel inciler arayan bir tüccara da benzetilir. Fevkalade değerli bir inciyi bulunca, onu satın almak için varını yoğunu feda eder.

“En değerli İnci’yi buldum” diyen ilahide, bulan kişi günahkârdır, İnci ise Kurtarıcı’dır. Ama biz yine günahkârın varını yoğunu satmasına ve Mesih’i satın almak zorunda kalmasına karşı çıkıyoruz.

Biz tüccarın Mesih olduğuna inanıyoruz. Çok değerli inci de kilisedir. Bu inciyi satın almak için Golgota’da her şeyini sattı. Tıpkı bir incinin, istiridyenin içinde tahriş edilme nedeniyle çekilen acıyla şekillendirilmesi gibi, kilise de Kurtarıcı’nın delinen ve yaralanan bedeniyle şekillendi.

Hazine benzetmesinde, Göklerin Egemenliğinin bizzat hazineye benzetilmesi ilginçtir. Burada ise Göklerin Egemenliği inciye değil, tüccara benzetilir. Niçin bu farklılık vardır?

Bir önceki benzetmede vurgulanan hazineydi: kurtarılan İsrail. Göklerin Egemenliğiyle İsrail halkı birbirine çok yakından bağlıdır. Esasında bu halka sunulmuştu ve gelecek biçiminde İsrail halkı Göklerin Egemenliğinin asıl vatandaşları olacaktır.

Daha önce bahsettiğimiz gibi kilise Göklerin Egemenliğiyle aynı değildir. Kilisede olan herkes Egemenliğin iç biçimindedir, ama Egemenlikte olan herkes kilisede değildir. Kilise Göklerin Egemenliğinin gelecek biçiminde Göklerin Egemenliğinde olmayacaktır, ama Mesih’le birlikte yenilenen yeryüzü üzerinde hüküm sürecektir. İkinci benzetmede vurgu, bizzat Kral’ın Kendisi ve O’nun yüceliğinin göründüğü gün paylaşacak olan gelinin yüreğini kazanmak için ödediği müthiş fiyat üzerindedir.

İncinin denizden çıktığı gibi, kilise de, bazen Mesih’in diğer uluslardan olan gelini diye adlandırılır, genellikle uluslardan çıkar. Bu, içinde Rab’bi kabul eden İsraillilerin olacağı gerçeğine önem vermemek değildir, ama sadece kilisenin hakim özelliğinin, O’nun Adı için diğer uluslardan çıkan bir halk olacağını ifa-de etmesidir. Elçilerin İşleri 15:14’de Yakup, Tanrı’nın şimdiki zamanda büyük amacının bu olacağını doğruladı.

İ. Ağ Benzetmesi (13:47-50)

13:47-48   Serideki son benzetme Göklerin Egemenliğini bir eleğe ya da denize atılmış ve her çeşit balığı toplamış bir ağa benzetir. Balıkçılar, yararlı balıkları kaplara koyup yararsız olanları atarak balıkları seçtiler.

13:49-50   Rabbimiz bu benzetmeyi de yorumlar. Zaman çağın sonudur; yani Büyük Sıkıntı zamanının sonu, Mesih’in İkinci Gelişinin olduğu zamandır. Balıkçılar ise meleklerdir. Yararlı balıklar doğru kişilerdir; yani hem Yahudi hem de diğer uluslardan olan kurtulmuş kişilerdir. Yararsız balıklar ise kötü kişilerdir; yani her ırktan olan inanmayan kişiler. Buğday ve deliceler benzetmesinde (ayet 30, 39-43) gördüğümüz gibi bir ayırma işlemi söz konusudur. Doğru kişiler Babalarının Egemenliğine girerler, öte yandan kötü kişiler ağlayış ve diş gıcırtısının olduğu ateş yerine hapsedilirler. Ne var ki, bu son yargılama değildir; bu yargılama Bin Yıllık dönemin başında yer alır; son yargılama bin yıl bittikten sonra olacaktır (Esi.20:7-15).

Gaebelein bu benzetmeyle ilgili şöyle der:

Daha önce gördüğümüz gibi denize bırakılan ağ, ulusları temsil eder. Benzetme, büyük sıkıntı sırasında yer alacak sonsuz müjdenin duyurulmasına işaret eder (Esi.14:6,7). Melekler doğruyu kötüden ayırma işini yapacaklar. Bütün bunlar ne şimdiki zamanı ne de kiliseyi belirtir, ama Göklerin Egemenliğinin kurulmak üzere olduğu zamana işaret eder. Esinleme bölümünde görüldüğü gibi bu iş için melekler kullanılacak. Kötüler kızgın fırına atılacaktır ve doğrular Bin Yıllık Egemenlik için yeryüzünde kalacaklar.(30)

J. Gerçeğin Hazinesi (13:51-52)

13:51   Benzetmeleri bitirdiği zaman, Baş Öğretmen, öğrencilerine anlayıp anlamadıklarını sordu. Onlar, “Evet” karşılığını verdiler. Bu bizi şaşırtabilir ya da azıcık da olsa onları kıskanmamıza neden olabilir. Belki biz bu kadar güvenle “evet” diyemeyiz.

13:52   Anladıkları için, başkalarıyla paylaşmak zorundaydılar. Öğrenciler, bereketlerin terminali değil kanalı olmalıdırlar. Onikiler şimdi Göklerin Egemenliği için eğitilmiş din bilginleriydiler; yani gerçeğin öğreticileri ve yorumcuları. Onlar, hazinesinden hem yeni hem eski değerler çıkaran bir mal sahibi gibiydiler. Eski Antlaşma’da, eski gerçek diyebileceğimiz zengin bir depoları vardı. Mesih’in benzetmelerle yaptığı öğretişinden, tamamen yeni olanı şimdi kabul ettiler. Şimdi bu büyük bilgi deposundaki şahane gerçeği başkalarına bildirmeleri gerekiyor.

K. İsa Nasıra’da Reddediliyor (13:53-58)

13:53-56   İsa bütün bu benzetmeleri anlattıktan sonra, Celile kıyısından ayrıldı ve son ziyaretini yapmak üzere Nasıra’ya gitti. Havralarda ders verirken, halk O’nun bilgeliğine ve aktarılan mucizelerine şaşıp kaldı. Onlara göre o yalnızca marangozun oğluydu. Annesinin Meryem ... erkek kardeşlerinin Yakup, Yusuf, Simun ve Yahuda olduğunu ... ve kızkardeşlerini (onlar hâlâ Nasıra’da oturuyorlardı!) biliyorlardı. Memleketlerinden biri nasıl bu kadar çok tanınabilir, nasıl bu şeyleri söyleyip yapabilirdi? Bu onları çok şaşırttı ve gerçeği kabul etmektense cahilliklerine sığınmak kolaylarına geldi.

13:57-58   Ve gücenip O’nu reddettiler. Bu, İsa’yı gerçek bir peygamberin genellikle kendi evinden başka yerde daha çok takdir bulacağına işaret etmesi için harekete geçirdi. Bizzat kendi kasabası ve akrabaları aşinalıklarının hor görmeye yol açmasına izin verdiler. Genellikle inanmamazlık Kurtarıcı’nın Nasıra’daki işine engel oldu. Orada yalnız birkaç kişiyi iyileştirdi (Mar.6:5). İşleri yapamadığı için değil; insanın kötülüğü Tanrı’nın gücünü sınırlayamaz. Ama o bereket arzusunun olmadığı yerde insanları bereketleyecekti, bilinçli gereksinimin olmadığı yerde gereksinimi dolduracaktı, hasta olduğunu duyup gücenenleri iyileştirecekti.

IX. MESİH’İN BİTMEYEN LÜTFUNUN KATI BİR DÜŞMANLIKLA KARŞILANMASI (14:1 - 16:2)

A. Vaftizci Yahya’nın Öldürülmesi (14:1-12)

14:1-2   İsa’nın yaptığı işlerle ilgili haber bölge kralı Hirodes’in kulağına geldi. Büyük Hirodes’in adı kötüye çıkmış bu oğlu, Hirodes Antipa olarak da biliniyordu. Vaftizci Yahya’nın başının kesilmesini emreden o idi. Mesih’in mucizelerini duyduğu zaman, vicdanı onu rahatsız etmeye başladı. Başını kestirttiği peygamberin anısı gözünün önüne gelmeye başlamıştı. Uşaklarına, “Bu, Vaftizci Yahya’dır. Ölümünden dirilmiştir. Bu mucizelerin nedeni budur” dedi.

14:3-5   3-12 ayetlerinde geriye dönüş vardır. Matta, Yahya’nın ölümü etrafındaki durumu yeniden incelemek için hikayesine ara verir.

Hirodes karısını bırakmıştı ve kardeşi Filipus’un karısı Hirodiya ile zina teşkil eden bir ilişki içinde yaşamaktaydı. Tanrı’nın peygamberi olarak Yahya, bu durumu azarlamadan geçemezdi. Hiddetle ve korkusuzca Hirodes’e parmağıyla işaret etti ve onun ahlaksızlığını açığa çıkardı.

Kral onu öldürtecek kadar kızmıştı, ama bu politik olarak uygun olmazdı. Halk Yahya’yı peygamber sayıyordu ve Yahya’nın öldürülmesi karşısında şiddetli bir tepki gösterebilirlerdi. Bu nedenle, zorba öfkesini Vaftizci Yahya’yı tutuklattırarak tatmin etti. “Dinsizler, aslanı ölü ya da parmaklıklar arasında sevdikleri gibi dini sevenler; dinden, ipini koparıp kaçtığı ve vicdanlarını harekete geçirdiği zaman korkarlar.”(31)

14:6-11   Hirodes’in doğum gününde Hirodiya’nın kızı dansıyla kralı o kadar çok memnun etti ki; o da düşünmeden ona ne isterse vereceğini söyledi. Zevk düşkünü annesinin kışkırtmasıyla, yüzsüzlükle Vaftizci Yahya’nın başını bir tepsi üzerinde istedi! Kralın Yahya’ya olan öfkesi şimdiye kadar bir şekilde yatışmıştı; belki peygambere cesareti ve doğruluğu için hayranlık bile duyu-yordu. Ama çok üzülmesine rağmen, sözünü yerine getirmesi gerektiğini hisset-ti. Emir verilmişti. Yahya’nın başı kesildi ve dans eden kızın korkunç isteği ye-rine getirildi.

14:12   Yahya’nın öğrencileri efendilerinin cesedini, saygıyla defnettiler ve sonra da İsa’ya gidip anlattılar. Acılarını ve öfkelerini dökmek için daha iyi birine gidemezlerdi. Ne de bize daha iyi bir örnek bırakabilirlerdi. Zulüm, baskı, elem ve üzüntü zamanında biz de İsa’ya gitmeliyiz ve O’na anlatmalıyız.

Hirodes’e gelince, suçu bitmişti ama anısı kolay kolay geçmiyordu. İsa’nın faaliyetlerini duyunca, olayın tamamı aklından çıkmamak üzere geri geldi.

B. Beş Bin Kişiyi Doyurma (14:13-21)

14:13-14   Hirodes İsa’nın mucizelerini duymaktan sıkılmıştı. İsa bunu öğrenince kayıkla Celile Denizi’nin tenha bir yerine çekildi. Korkudan dolayı gitmediğine emin olabiliriz; O’nun zamanı gelmeden önce kendisine bir şey olmayacağını biliyordu. O’nun hareketinin esas nedenini bilmiyoruz, ancak öğrenciler Tanrı’nın sözünü duyurma görevinden dönmüşlerdi (Mar.6:30; Luk. 9:10), dinlenmeye ve sessizliğe gereksinim duymuş olabilirler.

Ne var ki, halk kentlerden çıkıp O’nu yaya olarak izledi. Kıyıya giderken, O’nu bekliyorlardı. Bu davetsiz kişilerin gelmesine kızmak bir yana, merhametli Rabbimiz hemen işe koyuldu ve hasta olanlarını iyileştirdi.

14:15   Akşam olunca, yani saat 15:00’den sonra, öğrencileri bir sıkıntının baş göstereceğini hissettiler. Bir sürü insan vardı, ama yiyecek hiç yoktu! İsa’ya halkı yiyecek bulacakları köylere göndermesini söylediler. Mesih’in yüreğini ne kadar az anladılar ve O’nun gücünü ne kadar az sezdiler.

14:16-18   Rab, gereksinim olmadığına onları ikna etti. Halkın, soluk alıp veren her canlının ihtiyacını karşılayan Kişi’nin yanından neden ayrılması gerekiyordu? O zaman öğrencilerine, “onlara siz yiyecek verin” diyerek onları hazırlıksız yakaladı. Hayret ettiler. “Onlara yiyecek bir şey verin. Beş ekmek ve iki balıktan başka hiçbir şeyimiz yok.” İsa’nın onlarla olduğunu unutmuşlardı. Kurtarıcı sabırla, “onları buraya, bana getirin” dedi. Öğrencilerin üzerine düşen görev buydu.

14:19-21   Rab’bi, halka çimenlerin üstüne oturmalarını buyururken gözümüzde canlandırabiliriz. Beş ekmeği ve iki balığı alarak şükran duasını yaptı, ekmekleri böldü ve onları halka dağıtmaları için öğrencilerine verdi. Herkes için bol bol vardı. Herkes doyduğu zaman, öğrenciler on iki sepet dolusu yemek artığı topladılar. İşin tuhaf tarafı inanmayan her öğrenci için bir sepet vardı. Ve belki 10.000 den 15.000’e kadar kişi doyuruldu (5000 erkek, artı kadınlar ve çocuklar).

Bu mucize, her kuşağın öğrencileri için ruhsal bir derstir. Aç kalabalık her zaman mevcuttur. Her zaman acınacak küçük bir öğrenci takımı vardır. Ve merhametli Kurtarıcı her zaman yardıma hazırdır. Öğrenciler, kendilerinde olanı O’na vermeye istekli oldukları zaman, O, bunu binlerce kişiyi doyurmak için çoğaltır. Celile’de açlıkları yalnızca kısa bir süre için doyurulan beş bin erkekte dikkat edilecek bir fark vardır; bugün yaşayıp da Mesih aracılığıyla karnını doyuranlar sonsuza kadar doymuş olacaklardır (Yu.6:35’e bakın).

C. İsa Su Üstünde Yürüyor (14:22-33)

Bir önceki mucize, öğrencilere gereksinimlerini bolca sağlayan Kişi’yi izlediklerine dair güvence verdi. Şimdi ise O’nun kendilerini koruduğunu ve onlara yetki verdiğini öğreniyorlar.

14:22-23   İsa, halkı salıverirken, öğrencilerine kayığa binmelerini ve karşı yakaya geçmelerini söyledi. Sonra da dua etmek için dağa çıktı. Akşam olurken, gün batımından sonra, orada yalnızdı. (Yahudilerin hesabına göre iki “akşam” vardı. Çıkış 12:6’ya bakın. Birincisi, ayet 15’deki gibi saat 15:00’den sonrasını gösterir ve diğeri de buradaki gibi gün batımını gösterir).

14:24-27   Bu sırada kayık kıyıdan bir hayli uzaktaydı ve karşı yönden gelen rüzgârla boğuşuyordu. Dalgalar kayığa vururken, İsa öğrencilerinin kötü durumunu gördü. Gecenin dördüncü nöbetinde (3:00 ve 6:00 arası) İsa, gölün üstünde yürüyerek onlara yaklaştı. Öğrenciler bir hayalet gördüklerini düşünerek paniğe kapıldılar. Ama hemen Efendileri ve Dostları olanın yatıştırıcı sesini duydular: “Cesur olun! Ben’im, korkmayın!”

Bu bizim tecrübelerimiz için de ne kadar cesaret verici! Sık sık umutsuzluk içinde fırtınayla çalkalanıyoruz, kafamız karışıyor. Kurtarıcı çok uzaklarda görünüyor. Ama O daima bizim için dua ediyor. Gece çok karanlık göründüğünde, O yakındır. O zaman bile O’nu yanlış anlar ve panik düğmesine basarız. Sonra O’nun teselli veren sesini duyar ve korkmamıza neden olan dalgaların O’nun ayakları altında olduğunu hatırlarız.

14:28   Petrus iyi bildiği ve çok sevdiği sesi duyunca, sevinçle ve isteği coştu. “Ya Rab, eğer sen isen, buyruk ver de su üstünde yürüyerek sana geleyim.” Petrus’un “eğer”ini kıt imanın işareti olarak abartmaktansa, onun cesur ricasını büyük bir güvenin işareti olarak görmeliyiz. İsa buyruk verdiği zaman güç de verir. İsa bize buyurduğu şeyi yapabilmemiz için güç de verecektir.

14:29-33   İsa “Gel” der demez Petrus kayıktan atladı ve O’na doğru yürümeye başladı. Gözlerini İsa’ya diktikçe imkansızı yapabiliyordu; ama rüzgârın ne kadar kuvvetli olduğunu görünce batmaya başladı. Çılgınca “Rab, beni kurtar!” diye bağırdı. Rab elini tuttu, kıt imanını yumuşak bir şekilde azarladı ve onu kayığa getirdi. İsa kayığa biner binmez rüzgâr dindi. Kayıkta öğrencilerin İsa’ya, “Sen gerçekten Tanrı’nın Oğlusun” demeleriyle başlayan bir tapınma zamanı oldu.

İman yaşamı, suda yürümek gibi insan gücü ve yeteneği açısından olanaksızdır. Yalnızca Kutsal Ruh’un gücüyle yaşanabilir. Gözümüzü başka bir nesneden çevirip İsa’ya diktiğimiz sürece (İbr.12:2), doğaüstü bir yaşamı yaşayabiliriz. Kendimizle ya da durumumuzla meşgul olmaya başladığımız anda batmaya başlarız. O zaman Mesih’e bizi yenilemesi ve bize tanrısal güç vermesi için yalvarmalıyız.

Ç. İsa Ginesar’da Hastaları İyileştiriyor (14:34-36)

Kayık Celile denizinin kuzeybatı kıyısındaki Ginesar’da rıhtıma yaklaştı. Adamlar İsa’yı tanır tanımaz bölgedeki bütün hastalara haber saldılar ve onları O’nun giysisinin eteğine dokunabilmeleri için oraya getirdiler; dokunanların hepsi de iyileşti. Ve böylece o bölgedeki doktorların hepsi tatil yaptı. En azından bir süre için hiç hasta yoktu. Büyük Hekimin ziyaretiyle mahalle, sağlığı ve iyileşmeyi yaşadı.

D. Kirlenme İçeridendir (15:1-20)

Sık sık Matta’nın ilk bölümlerde kronolojik bir sıra izlemediği söylenir. Ama 14’üncü bölümün başından sonuna kadar olaylar genellikle oluş sırasına göre verilir.

15’inci bölümde de bir sıra ortaya çıkar. İlk olarak, Ferisilerin ve din adamlarının devam eden tartışması ve çekişmesi (ayetler 1-20) İsrail’in Mesih’i reddetmesini önceden görür. İkinci olarak Kenanlı kadının imanı (21-28) bu çağda Müjdenin diğer uluslara gideceğini resmeder. Ve son olarak da büyük kalabalıkların iyileşmesi (29-31) ve 4000 kişinin iyileşmesi (32-39) dünya çapında sağlık ve zenginlik, gelecekteki bin yıllık dönemi gösterir.

15:1-2   Din bilginleri ve Ferisiler Kurtarıcı’yı tuzağa düşürme çabalarında amansızdılar. O’nun öğrencilerini yemek yemeden önce ellerini yıkamadıkları için temiz olmamakla ve bu nedenle de atalarının geleneklerine saygı göstermediklerini söyleyerek suçlayan bazı din bilginleri ve Ferisiler Kudüs’ten geldi.

Bu olayı değerlendirmek için temiz ve murdar olma referanslarını anlamalıyız ve Ferisilerin yıkanmaktan neyi kastettiklerini anlamalıyız. Temiz ve murdar olma ile ilgili tüm kavramlar Eski Antlaşma’da başlar. Öğrencilerin suçlanma nedeni olan murdarlık tamamen törensel bir konuydu. Örneğin, bir kişi bir cesede dokunduysa ya da belirli şeyleri yediyse, törenin kutsallığını bozmuş olur-du: Tanrı’ya tapınmak adetlere göre uygun olmazdı. Tanrı’ya yaklaşmadan ön-ce, Tanrı’nın Yasa’sı onun belli bir sıraya göre temizlenmeden geçmesini gerekli kılar.

Ama yaşlılar Yasa’ya göre olan temizliğe geleneği de eklemişlerdi. Örneğin bir Yahudinin, yemek yemeden önce yalnız ellerini değil, dirseğine kadar yıkanmaya özen göstermesinde ısrar ettiler. Eğer pazar yerinde bulunmuşsa, törensel bir banyo yapması gerekirdi. Bu nedenle, Ferisiler, öğrencilerin Yahudi geleneğince emredilen ayrıntılı yıkanmayı tutmada başarısız oldukları için eleştirdiler.

15:3-6   Rab İsa, bu kişilere basit bir şekilde atalarının geleneklerine değil, aslında Tanrı’nın buyruklarına karşı geldiklerini anımsattı. Kutsal Yasa insanlara gerekli olduğu takdirde maddi yardım da dahil olmak üzere anne ve babalarına saygı göstermelerini buyurdu. Ama din adamları ve Ferisiler (ve daha birçoğu) yaşlı anne ve babalarına destek olmak için para harcamak istemediler. Böylece bu sorumluluklarından kaçınacakları bir gelenek planladılar. Anne ya da babaları yardım istediği zaman, yapacakları tek şey şu sözleri ezberden söylemekti: “Size yardım etmek için verebileceğim para Tanrı’ya adanmıştır ve bundan dolayı onu size veremem.” Bu formülü ezberden söyledikten sonra, an-ne ve babalarına olan maddi yardım sorumluluğundan özgür kılınıyorlardı. Bu dolambaçlı geleneği izleyerek, anne ve babalarına bakmalarını buyuran Tanrı Sözü’nü geçersiz kılmış oldular.

15:7-9   Sözcüklere kurnazca ters anlam vererek Yeşaya 29:13’teki peygamberliği gerçekleştirdiler. Dudaklarıyla Tanrı’yı saydıklarını söylediler, ama yürekleri O’ndan uzaktı. Tapınmaları değersizdi, çünkü önceliği Tan-rı’nın Sözü’nden çok insanların geleneklerine veriyorlardı.

15:10-11   İsa, halka dönerek son derece önemli bir bildiri yaptı. “İnsanı kirleten, ağzına giren değildir. Ağzından çıkandır insanı kirleten” dedi. Bu ifadenin devrim yaratan değerini güçlükle kavrayabiliriz. Levililer’e göre durum tam tersiydi. Yahudilerin geviş getirmeyen ve çatal tırnaklı olmayan hayvanların etinden yemeleri yasaklanmıştı. Pulu ve yüzgeci olmayan balığın etini yemelerine izin verilmiyordu. Tanrı hangi yiyeceğin temiz ve hangi yiyeceğin murdar olduğunu ayrıntılı bir şekilde bildirmişti.

Şimdi Yasa Koyucu, törensel kutsallık sisteminin tümünü yetkisini kullanarak feshetmek için hazırlık yapıyordu. Öğrencilerinin ellerini yıkamadan yedikleri yiyeceğin onları kirletmediğini söyledi. Aslında esas kirlenme din bilginleri ve Ferisilerin ikiyüzlülüğüydü.

15:12-14   Öğrencileri, Ferisilerin bu suçlamalarından dolayı gücendiklerini söyledikleri zaman, İsa onları tanrısal olarak dikilmeyen fidanlarla kıyaslayarak yanıtladı. Onlar buğdaydan çok delicelerdi. Onlar ve öğretişleri sonuçta kökten sökülecekti, yani yok olacaktı. Sonra da şunları ekledi: “Bırakın onları, onlar körlerin kör kılavuzlarıdır.” Ruhsal konularda yetkili olduklarını söylemelerine karşın, yönlendirdikleri insanlar gibi ruhsal gerçekler karşısında kördüler. Hem önderlerin hem de izleyicilerin çukura düşmeleri kaçınılmazdı.

15:15   Kuşkusuz öğrenciler daha önce öğrenmiş oldukları temiz ve murdar yiyecekler konusunun tersine çevrilmesiyle sarsıldılar. Onlar için anlaması güç ve kapalı hikaye gibi bir benzetmeydi. Petrus bir açıklama istediği zaman bu rahatsızlığı ifade etti.

15:16-17   Rab önce onların anlama konusunda bu kadar yavaş olmalarından dolayı duyduğu şaşkınlığını dile getirdi, sonra da gerçek kirlenmenin bedensel değil, ahlâksal olduğunu açıkladı. Aslında yenebilir yiyecekler temiz ya da murdar değildir. Hiçbir madde kendiliğinden kötü değildir; yanlış olan o maddenin kötüye kullanılmasıdır. İnsanın yediği yiyecek ağza girer, sindirim için mideye iner, sonra da özümsenmemiş kısmı dışarı atılır. Yiyecek Ahlâksal durumu değil, yalnızca bedeni etkiliyor. Bugün “Tanrı’nın yarattığı her şey iyidir; ve şükranla kabul olunursa, hiçbir şey reddedilmemelidir. Çünkü her şey Tanrı’nın sözü ve dua ile kutsal kılınır” (1Ti.4:4-5) düşüncesine sahibiz. Bu metin zehirli bitkiden bahsetmiyor tabii, ama insanın tüketmesi için Tanrı’nın hazırladığı yiyecekten bahsediyor. Hepsi iyidir ve şükranla yenmelidir. Eğer bir kişi bazı şeylere alerjisi varsa ya da bünyesi kaldırmıyorsa, onları yememelidir, ama genel olarak Tanrı’nın, yiyecekleri bizi bedensel olarak beslemek için kullandığına güvenerek yiyebiliriz.

15:18   Eğer yiyecek kirletmezse, o zaman kirleten nedir? İsa, “... ağızdan çıkan, yürekten kaynaklanır. İnsanı kirleten de budur” dedi. Buradaki yürek, kanı pompalayan organ değil, insanın motivasyonunun ve arzularının çürük kaynağıdır. İnsanın ahlâksal doğasının bu kısmı kendisini saf olmayan düşüncelerle, sonra kötü sözcüklerle ve daha sonra da kötü davranışlarla gösterir.

15:19-20   İnsanı kirleten bazı şeyler kötü düşünceler, cinayet, zina, cinsel ahlaksızlık, hırsızlık, yalan tanıklık ve iftiradır (bu Yunanca sözcük küfür etmeyi de içerir).

Ferisiler ve din bilginleri, el yıkama törenlerinin kurallara göre yerine getirilmesi konusunda aşırı derecede dikkatliydiler. Ama iç yaşamları kirliydi. Önemsiz konulara çok önem verdiler, gerçekten önemli konuları ise küçümsediler. Öğrencilerin bazı geleneklere uyma konusundaki başarısızlıklarını eleştiriyorlardı, ama kendileri Tanrı’nın Oğlu’nu öldürmek için tuzak kuruyorlardı ve ayrıca 19’uncu ayette sıralanan bütün günahlardan suçluydular.

E. Diğer Uluslardan Biri İmanından Dolayı Bereketlenir (15:21-28)

15:21-22   İsa oradan ayrılıp Akdeniz kıyısındaki Sur ve Sayda bölgesine geçti. Bildiğimiz kadarıyla, bu halk arasındaki hizmeti süresince Yahudi bölgesinin dışına çıktığı tek zamandı. Fenike’de, Kenanlı bir kadın O’na cine tutsak kızını iyileştirmesi için yalvardı.

Bu kadının Yahudi olmadığını, diğer uluslardan biri olduğunu anlamak önemlidir. Bu kadın, Tanrı’nın neslinin bitmesi için damgaladığı ahlâksız Kenanlılar soyundandı. İsraillilerin itaatsizliğiyle bazıları Yeşu’nun altında Kenan’ın işgalinde yaşamayı başardılar ve bu kadın sağ kalanların neslindendi. Diğer uluslardan biri olarak, Tanrı’nın yeryüzünde seçilen halkının ayrıcalıklarından zevk alamadı. Umudu olmayan bir yabancıydı. Durumundan dolayı Tan-rı’da ya da Mesih’te bir hakkı yoktu.

Konuşurken O’na, Yahudilerin Mesih’le ilgili konuşurken kullandıkları Rab, Davut Oğlu unvanlarıyla hitap etti. İsa, Davut Oğlu olmasına rağmen, diğer uluslardan birinin, O’na bu temelle yaklaşmaya hiç hakkı yoktu. Bu nedenle ona ilk önce hiç karşılık vermedi.

15:23   Öğrencileri yaklaşıp, “Sal şunu, gitsin!” diye rica ettiler. Onlara göre o bir dertti. O’na göre ise o sevindirici bir iman örneği ve lütfunun parlayacağı bir araçtı. Ama ilk önce onun imanını kanıtlamalı ve eğitmeliydi!

15:24-25   Ona diğer uluslar ve özellikle Kenanlılar için değil, yalnız İsrail halkının kaybolmuş koyunları için gönderildiğini anımsattı. Kadın bu apaçık retle umutsuzluğa kapılmadı. Davut Oğlu unvanını bırakarak, O’na “Ya Rab, bana yardım et!” diyerek tapındı. Eğer O’na bir Yahudi’nin Mesih’ine geldiği gibi gelemeseydi, Yaratıcı’sının bir yaratığı olarak gelecekti.

15:26   İmanının gerçekliğini daha çok araştırmak için, İsa ona, “köpekler” diye sayılan diğer uluslara ekmek vermek için Yahudi çocuklarının beslenmesini bir kenara bırakmanın doğru olmayacağını anlattı. Eğer bu bize çok sert geliyorsa, cerrahın acıtmak için değil, ama iyileştirmek için kullandığı ufak ve düz bıçağını hatırlayalım. O diğer uluslardan biriydi. Yahudiler, diğer uluslara yiyecek kırıntıları için sokaklarda sinsi sinsi gezinen köpekler gibi bakıyorlardı. Ne var ki, İsa burada küçük evcil köpeklere verilen sözcüğü kullandı. Soru şuydu: “O’nun merhametlerinin en küçüğünü almak için layık olmadığını kabul edecek miydi?”

15:27   Verdiği karşılık görkemliydi. O’nun betimlemesine tamamen katıldı. Değersiz diğer uluslardan birinin yerini alarak, kendisini O’nun merhametine, sevgisine ve lütfuna bıraktı. Aslında şöyle dedi: “Haklısın! Ben masanın altındaki küçük köpeklerden biriyim. Ama bazen kırıntıların sofradan düştüğünü fark ediyorum. Azıcık kırıntı almama izin vermeyecek misin? Kızımı iyileştirmene layık biri değilim, ama sana, bunu hak etmeyen kullarından biri olarak yapman için yalvarıyorum.”

15:28   İsa onu imanının büyüklüğünden dolayı övdü. İnanmayan “çocuklar” ekmeğe açlık duymazken, burada onun için yakaran, durumunu itiraf eden “küçük bir köpek” vardı. İman ödüllendirildi; kızı o saatte iyileşti. Rabbimizin uzaktan diğer uluslardan bir kızı iyileştirmesi gerçeği, Tanrı’nın sağ tarafında şimdiki görevinin, kendi eski halkının ulus olarak bir tarafa bırakıldığı bu çağ sırasında, diğer ulusları ruhsal yönden iyileştirmek olduğunu akla getirir.

F. İsa Büyük Kalabalıkları İyileştiriyor (15:29-31)

Markos 7:31’de Rab’bin Sur’dan ayrılarak Sayda yoluyla Dekapolis bölgesinin ortasından geçerek Celile gölüne geldiğini öğreniyoruz. Orada, Celile gölünün yakınında, kötürümleri, körleri, çolakları, dilsizleri ve daha birçoklarını iyileştirdi. Şaşıran kalabalık İsrail’in Tanrı’sını yüceltti. Buranın diğer ulusların mahallesi olduğu tahmin edilmektedir. İsa ve öğrencileriyle İsrail arasında ilişki kuran halk, doğru bir şekilde İsrail’in Tanrı’sının aralarında çalıştığı sonucunu çıkardı.

G. İsa Dört Bin Kişiyi Doyuruyor (15:32-39)

15:32   Dikkatsiz (ya da eleştiren) okurlar, bu olayla 5000 kişinin doyurulmasını karıştırarak Kutsal Kitap’ı teksir, çelişki ve yanlış hesaplamayla suçlarlar. Gerçek şu ki, iki olay oldukça farklıdır ve birbirini yalanlamaktan çok bütünler.

Rab’le geçirilen üç günün sonunda, kalabalığın yiyeceği bitti. İsa onların aç gitmelerine izin vermeyecekti, çünkü yolda bayılabilirlerdi.

15:33-34   Öğrencileri yine büyük bir kalabalığın doyurulması gibi olanaksız bir hizmet nedeniyle gerginleştiler; bu sefer yedi ekmekle birkaç küçük balıkları vardı.

15:35-36   5000 kişinin doyurulmasında olduğu gibi İsa halkı oturttu, yedi ekmekle balıkları aldı, şükredip bunları böldü ve dağıtmaları için onları öğrencilerine verdi. İsa öğrencilerinin yapabileceklerini yapmasını bekler; sonra müdahale eder ve onların yapamadığını yapar.

15:37-39   Halk doyduktan sonra, yedi küfe dolusu yemek artığı vardı. Yemek yiyenlerin sayısı, kadın ve çocuklar hariç, dört bin erkekti.

Bir sonraki bölümde, iki doyurma mucizesiyle ilgili istatistiğin önemli olduğunu göreceğiz (16:8-12). Kutsal Kitap’taki anlatımın her ayrıntısı anlamlıdır. Rabbimiz halkı salıverdikten sonra, kayıkla Celile gölünün batı kıyısındaki Magadan bölgesine gitti.

Ğ. Ferisilerle Sadukilerin Mayası (16:1-12)

16:1   Teolojik konularda geleneksel muhalif gruplar olan Ferisilerle Sadukiler doktrine ait iki ucu temsil ediyorlardı. Ama Kurtarıcıya çelme takma ortak amacında birleşirken aralarındaki düşmanlığı bir kenara bıraktılar. O’nu sınamak için gökten bir belirti göstermesini istediler. O’nu uzlaşma durumuna getirmek için ayartmaya çalışıp çalışmadıkları tam belli değil. Gökten bir belirti isteyerek belki O’nun önceki mucizelerinin karşıt bir kaynağını belirtiyorlardı. Belki de gökte doğaüstü bir belirti görmek istiyorlardı. İsa’nın bütün mucizeleri yeryüzünde olmuştu. Gökte de mucize yapabilir miydi?

16:2-3   Gök konusuna devam ederek karşılık verdi. Akşamleyin gökyüzünün rengi kızıl olduğunda, ertesi gün havanın iyi olacağını tahmin ediyorlardı. Sabahleyin gökyüzünde kızıllık ve bulut olunca, o gün fırtına olacağını da bilirlerdi.(32) Gökyüzünü görünüşüne göre yorumlama hünerleri vardı, ama belirli zamanlarla ilgili belirtileri yorumlayamıyorlardı.

Bu belirtiler nelerdir? Mesih’in gelişini haber veren peygamber, Vaftizci Yahya kişiliğinde görünmüştü. Daha önce hiç kimsenin yapmadığı ve Mesih’in kendi huzurlarında yaptığı mucizeler daha önce bildirilmişti. Belirli zamanların bir diğer belirtisi de Mesih’in Yahudiler tarafından reddedileceğinin ve Müjdenin diğer uluslara yayılacağının, yani bütün bunların peygamberliğin gerçekleşmesi olduğu belliydi. İtiraz kabul etmez kanıta rağmen, tarih oluşması ya da peygamberliğin yerine gelmesi konusunda hiç anlayışları yoktu.

16:4   Ferisiler ve Sadukiler, bizzat O aralarında iken belirti isteyerek kendilerinin kötü ve ruhsal olarak vefasız bir kuşak olduklarını açığa vurdular. Onlara Yunus’un belirtisinden başka bir belirti gösterilmeyecekti. 12:39’da açıklandığı gibi bu, Mesih’in üçüncü günde dirilmesi olacaktı. Kötü ve vefasız bir kuşak Mesih’lerini çarmıha gerecekti, ama Tanrı O’nu ölümden diriltecekti. Doğru önderleri olarak O’na boyun eğmeyi reddedenlerin sonunun belirtisi bu olacaktı.

Paragraf kötülüğü belirten sözcüklerle biter: “Sonra İsa onları bırakıp gitti.” Bu sözcüklerin ruhsal iması hepimiz için geçerlidir.

16:5-6   Öğrenciler gölün doğu yakasında Rab’le tekrar birleşince yanlarına ekmek almayı unutmuşlardı. Bu nedenle İsa onları, Ferisilerin ve Saduki-lerin mayasından kaçınmaları için uyararak selamladı. Onlar da O’nun “Ya-hudi önderlere erzak için gitmeyin!” dediğini sandılar. Zihinlerinin yiyecekle meşgul olması, ruhsal bir dersin tasarlandığı yerde harfi harfine, doğal bir açık-lamayı aramalarına neden oldu.

16:7-10   İsa’nın onların yanında binlerce kişiyi doyurmuş olması gerçeğine rağmen yiyecek yetersizliğinden dolayı kaygılanıyorlardı. Böylece onlarla beraberken gerçekleşen iki mucizevi olayı yeniden inceledi. Tanrısal matematik ve tanrısal beceriklilikle ilgili olarak ortaya çıkan ders şu: İsa daha az malzemeyle daha çok kişiyi doyurdu ve daha çok yiyecek arttı. Yalnızca beş ekmek ve iki balık olduğu zaman 5000’den fazla kişiyi doyurdu ve on iki sepet yiyecek arttı. Daha çok ekmek ve balıkla yalnızca 4000’den fazlasını doyurdu ve yedi küfe yiyecek arttı. Eğer sınırlı kaynaklarımızı O’nun hizmetine koyarsak, O onları miktarlarına göre ters orantılı olarak çoğaltır. “Tanrı işin içinde ise, az çoktur.”

Burada 5000 kişinin doyurulması olayında geçen sepet için farklı bir sözcük kullanılır.(33) Buradaki olayda kullanılan yedi küfenin daha önceki olayda kullanılan on iki küfeden daha büyük olduğu düşünülür. Ama vurgulanan ders aynıdır: Sonsuz kaynağı ve gücü olan Kişi ile birlikte olduğumuz zaman niçin açlık ve eksikliklerimiz için kaygılanalım?

16:11-12   Rab, Ferisilerin ve Sadukilerin mayasından konuşurken, ekme-ğe değil ama kötü doktrin ve davranışa işaret ediyordu. Luka 12:1’de Ferisi-lerin mayası ikiyüzlülük olarak tanımlanır. Tanrı’nın Sözü’nü en ince ayrıntı-sına kadar tuttuklarını söylediler, ama itaatleri yüzeysel ve dışardandı. İçlerinde kötü ve çürüktüler.

Sadukilerin mayası ise akılcılıktı. Zamanın serbest düşüncelileri (din konularında), bugünkü liberaller gibi, kuşkuların ve yalanlamaların sistemini kurmuşlardı. Meleklerin ve ruhların varlığını, bedenin dirilişini, canın ölümsüzlüğünü ve sonsuz yargıyı yadsıdılar. Bu şüphecilik mayası, eğer hoş görülürse, yayılacak ve mayanın tüm hamurun içine girdiği gibi içe girecektir.

X. KRAL ÖĞRENCİLERİNİ HAZIRLIYOR (16:13-17:27)

A. Petrus’un Büyük İkrarı (16:13-20)

16:13-14   Filipus Sezariyesi, Celile gölünün yirmi beş mil kuzeyinde ve Ürdün’ün beş mil doğusundaydı. İsa çevredeki köylere geldiği zaman (Mar.8:27) bir olay genel olarak O’nun öğretişinde oluşan bir zirve olarak kabul edilir. Bu zamana kadar öğrencilerini Kişiliğinin gerçek anlayışına doğru yönlendirmek-teydi. Bunu başardıktan sonra, şimdi Yüzünü azimle çarmıha gitmek için çeviri-yordu.

İsa, öğrencilerine halkın O’nun kimliğiyle ilgili olarak ne söylediklerini sordu. Yanıtlar Vaftizci Yahya’dan İlyas’a, Yeremya’ya ve diğer peygamberlerden biri olmaya kadar gitti. Birçok kişiye göre O birçoğunun arasındaydı. İyi ama En iyisi değil. Büyük ama En Büyüğü değil. Bir peygamber ama En Büyüğü değildi.

Bu görüş hiçbir zaman yeterli olmayacaktı. O’nu zayıf bir övgüyle suçladılar. Eğer O, yalnızca sıradan bir insan olsaydı sahtekâr olurdu, çünkü Baba Tanrı ile eşit olduğunu iddia ediyordu.

16:15-16   Bundan dolayı öğrencilerine O’nun kim olduğuna inandıklarını sordu. Simun Petrus, “Sen, yaşayan Tanrı’nın Oğlu Mesih’sin” dedi. Bir başka deyişle İsrail’in Mesih’i ve Tanrı’nın Oğlu idi.

16:17-18   Rabbimiz Yunus oğlu Simun’u kutsadı. Balıkçı, Rab İsa’nın bu kavramına akılla ya da doğuştan bir bilgelikle gelmemişti; Baba Tanrı tarafından doğaüstü bir şekilde ona açıklanmıştı. Ama Oğul’un da Petrus’a söyleyeceği önemli bir şeyi vardı. Bundan dolayı İsa, “Ben de sana şunu söyleyeyim, sen Petrus’sun ve Ben topluluğumu bu kayanın üzerine kuracağım. Ölüler diyarının (cehennemin) kapıları ona karşı direnemeyecek” dedi. Hepimiz bu ayetin etrafında neredeyse Müjde’deki diğer ayetlerden daha çok tartışmanın girdap gibi döndürüldüğünü biliyoruz.

Soru; “Kaya kim ya da nedir?” Problem kısmen Petrus ve kaya sözcüklerinin Yunanca’da benzer olmasından kaynaklanır, ama anlamları farklıdır. İlki petros, bir taş ya da gevşek kaya anlamına gelir; ikincisi, petra, çıkıntılı kaya anlamına gelir. Bundan dolayı İsa’nın gerçekte söylediği şu idi. “... sen Petrus’sun (taş) ve ben topluluğumu bu kayanın üzerine kuracağım.” Kilise topluluğunu bir taşın değil, bir kayanın üzerine kuracağını söyledi.

Eğer Petrus kaya değilse, o zaman nedir? Eğer içeriğe dayanırsak, açık olan yanıt kayanın, Petrus’un, Mesih’in yaşayan Tanrı’nın Oğlu olduğu itirafıdır ki, topluluk (kilise) bu gerçek üzerine kuruludur. Efesliler 2:20 topluluğun, köşe taşı olarak İsa Mesih üzerine kurulu olduğunu öğretir. “Elçilerle peygamberlerden oluşan temel üzerine bina edildiniz” ifadesi onlara değil, Rab İsa Mesih’le ilgili olarak öğretişlerinde kurulan temele işaret eder.

1.Korintliler 10:4’te Mesih’ten “Kaya” diye söz edilir. Bu konuya Morgan şu sözleriyle oldukça yardımcı olur:

O’nun Yahudilere konuştuğunu anımsayın. Kaya sözcüğünün mecazi anlamını İbranice Kutsal Yazılarda izlersek, hiçbir zaman insanı değil, ancak Tanrı’yı simgelemek için kullanıldığını görürüz. Bunun sonucu olarak burada, Filipus Sezariye’de, Topluluğun üzerine kurulduğu kişi Petrus değildir. İsa kinayeli söz-lerle oyun oynamazdı. Tanrısallığı simgeleyen İbranice örneği aldı ve “Toplulu-ğumu Tanrı’nın kendisinin, yaşayan Tanrı’nın Oğlu Mesih’in üstüne kuracağım” dedi.(34)

Petrus da hiçbir zaman kendisinden topluluğun temeli olarak söz etmedi. İki defa Mesih’ten Taş olarak (Elç.4:11, 12; 1Pe.2:4-8) bahsetmiştir, ama mecazi anlam farklıdır; taş temel değil, köşe taşıdır.

“Topluluğumu kuracağım.” Burada topluluğun (ekklesia = kilise) Kutsal Kitap’ta ilk defa kullanıldığını görüyoruz. Eski Antlaşma’da yoktur. İsa bu sözleri söylediği zaman topluluk hâlâ gelecekteydi; Pentikost gününde kuruldu. Yahudi ve diğer uluslardan olan Mesih’teki bütün inanlılardan oluşmaktadır. Mesih’in gelini ve bedeni olarak bilinen farklı bir toplum olup, emsalsiz bir göksel çağrıya sahiptir.

İsrail ve Göksel Egemenlik konularının önemli olduğu Matta Müjde’sinde Kilise topluluğunun tanıtılmasını pek beklemezdik. Ne var ki, İsrail’in Mesih’i reddetmesi dolayısıyla bir ara zaman (topluluk çağı), O’nun çarmıhtaki ölümünden başlayarak, ikinci gelişindeki buluşmaya kadar devam edecektir. O zaman Tanrı, İsrail’le ulus olarak ilgilenmeye yeniden başlayacaktır (bkz. Rom. 11:11-32). Bunun için Tanrı’nın kiliseyi burada, İsrail’in Mesih’i reddetmesinin hemen ardından, özel dönemler (dispensations) programında bir sonraki basa-mak olarak tanıtması uygundur.

“Ölüler diyarının kapıları ona karşı direnemeyecek” iki şekilde anlaşılabilir. Birincisi, Ölüler diyarının kapıları, topluluğa karşı başarısız bir saldırıda resmedilir, topluluk üstüne gelen bütün saldırılara direnecektir. Ya da topluluğun kendisi saldırıya karşı koyarken ve zaferle çıkarken resmedilebilir. Her iki durumda da, ölüm güçleri yaşayan inanlıların değişmesiyle ve Mesih’te olan ölülerin dirilmesiyle yok edilecektir.

16:19   ”Göklerin Egemenliğinin anahtarlarını sana vereceğim” demesi Petrus’un insanları cennete kabul etmek için kendisine yetki verildiği anlamına gelmez. Bu, Mesih inanlısı olduklarını iddia eden herkesi, Kralla müttefik olduklarını söyleyen herkesin bulunduğu yeryüzü alanındaki Göklerin Egemenliğiyle ilgilidir. Anahtarlar girişi gösterir. Bu alanın kapısını açan anahtarlar Büyük Görevde (Mat.28:19) önerilir: öğrenci yetiştirme, vaftiz etme ve öğretme (Vaftiz olma kurtulma için gerekli değildir, ama Krala bağlılıklarını açıkça söyledikleri bir başlangıç törenidir). Petrus anahtarları ilk önce Pentikost Gününde kullandı. Anahtarlar yalnızca ona değil, tüm öğrencilerin temsilcisi olarak ona verildi. (Aynı sözün herkese verildiği Mat.18:18’e bakın).

“Yeryüzünde bağlayacağın her şey göklerde de bağlanmış olacak; yeryüzünde çözeceğin her şey göklerde de çözülmüş olacak.” Bu ve Yuhanna 20:23’deki ayet bazen Petrus’a ve ondan sonra gelen elçilere günahların bağışlanması konusunda yetki verildiğini öğretmek için kullanılır. Bunun böyle olamayacağını biliyoruz; yalnızca Tanrı günahları bağışlayabilir.

Bu ayeti anlamanın iki yolu vardır. Birincisi, öğrencilerin bağlamada ve çözmede bugün bizde olmayan bir güce sahip olduğu anlamına gelebilir. Örneğin, Pavlus Korint’te günahının sonucu olarak disiplin altına alınan adamı tövbe ettiği için bağışlarken (2Ko.2:10), Petrus onların günahlarını Hananya ve Safira üzerinde öyle bir bağladı ki ani bir ölümle cezalandırıldılar (Elç.5:1-10).

Ya da bu ayet, öğrenciler yeryüzünde her neyi bağlayıp çözdülerse, gökte zaten bağlanıp ve çözülmüştür anlamına gelebilir. Bu nedenle, Ryrie “Öğrenciler bu şeyleri açıklarken, öğrenciler değil gök, bütün bağlama ve çözme işinde inisiyatifi ele alır” der.(35)

Bu ayetin bugün gerçek olduğu tek yol, bildirme anlamındadır. Bir günahkâr günahlarından gerçek anlamda tövbe ettiği ve İsa Mesih’i Rab ve Kurtarıcı olarak kabul ettiği zaman, bir Mesih inanlısı o kişinin günahlarının bağışlandığını bildirebilir. Bir günahkâr Kurtarıcı’yı reddettiği zaman, bir Mesih inanlısı onun günahlarının hâlâ devam ettiğini bildirebilir. William Kelly şunları yazar: “Ne zaman Topluluk Rab’bin adıyla hareket etse ve gerçekten O’nun isteğini yapsa, Tanrı’nın damgası onların işlerinin üzerindedir.”

16:20   Yine Rab İsa’nın öğrencilerini Kendisinin Mesih olduğunu kimseye söylememeleri için uyardığını görüyoruz. İsrail’in inançsızlığından dolayı böy-le bir haberden iyilik çıkmazdı. Popüler bir hareketin O’na Kral olarak taç giy-dirmeye çalışmasından zarar gelebilirdi; zamansız bir hareket Romalılar tarafından insafsızca ezilirdi.

Bu bölümün İsa’nın görevinde dönüm noktası olduğunu söyleyen Stewart şunları yazar:

“Filipus Sezariyesi’ndeki gün, Müjdelerin dönüm noktasını işaret eder. Bu noktadan sonra akıntılar başka yönde akmaya başlar. İsa’yı tahta götürecek gibi görünen ilk günlerindeki popülerlik şimdi geride kalmıştır. Akıntı Çarmıha yönelir... Sezariye’de İsa ayırma hattında durur gibi durdu. Arkasında geldiği yolu gördüğü ve önünde O’nu bekleyen karanlık ve ürkütücü yolun olduğu doruk gibiydi. Mutlu günlerin hâlâ devam ettiği güneş battıktan sonraki parlaklığın olduğu yere ve sonra çevresine göz attı, ardından gölgeye doğru yürüdü. Yolu Golgota idi”.(36)

B. Öğrencilerini Ölümü Ve Dirilişi İçin Hazırlıyor (16:21-23)

16:21   Şimdi öğrenciler İsa’nın Mesih, yaşayan Tanrı’nın Oğlu olduğunu kavramışlardı ve doğrudan O’nun ölümü ve dirilişi ile ilgili ilk sözlerini dinlemeye hazırdılar. Şimdi O’nun amacının hiçbir zaman başarısız olamayacağını biliyorlardı; kazanan taraftaydılar; ne olursa olsun zafer temin edilmişti. Böylece Rab haberi hazır yüreklere verdi. Kudüs’e gitmesi, ihtiyarlar, başkâhin-ler ve din bilginlerinin elinden çok acı çekmesi, öldürülmesi ve üçüncü gün dirilmesi gerekiyordu. Bu haber herhangi bir hareketin sona ermesi için ye-terliydi, ancak son ifade her şeyi değiştirdi: üçüncü gün dirilmesi gerekiyor. Esas fark yaratan buydu!

16:22   Petrus, Efendisinin böyle bir davranışa dayanması düşüncesiyle hiddetlendi. O’nun yolunu kapatırcasına O’nu yakaladı ve karşı çıktı: “Tanrı korusun, ya Rab! Senin başına asla böyle bir şey gelmeyecek!”

16:23   Bu Rab İsa’nın azarlamasına neden oldu. O, dünyaya günahkârlar için ölmeye gelmişti. O’nu bu amaçtan engelleyen herhangi bir şey ya da herhangi bir kişi Tanrı’nın isteğiyle uyum içinde olamazdı. Bu nedenle Petrus’a şöyle dedi: “Çekil önümden Şeytan! Sen yolumda engelsin. Senin düşüncelerin Tanrı’nın değil, insan düşünceleridir.” İsa, Petrus’a Şeytan derken, onun cine tutsak ya da Şeytan’ın kontrolü altında olduğunu belirtmiyordu. Yalnızca Petrus’un hareketlerinin ve sözlerinin Şeytan’dan (ki düşman demektir) bekle-nebilecek şeyler olduğunu söylemek istedi. Golgota’ya karşı protesto ederek Kurtarıcı için bir engel oluşturdu.

Mesih inanlısından haçını yüklenip Rab İsa’yı izlemesi istenir, ama yolda haç hayal gibi belirince, içerden bir ses “Tanrı korusun! Kendini kurtar” der. Ya da belki de sevdiklerimizin sesi bizi itaat yolundan saptırmaya çalışır. Böyle zamanlarda biz de “Çekil önümden Şeytan! Sen yolumda engelsin” demeliyiz.

C. Gerçek Öğrencilik İçin Hazırlanma (16:24-28)

16:24   İsa şimdi O’nun öğrencisi olmanın neleri kapsadığını yalın bir şekilde ifade ediyor: kendini inkâr etme, çarmıhı yüklenme ve O’nu izleme. Kendini inkâr etmek, feragat etmeyle aynı değildir; O’nun kontrolüne tamamen teslim olup kendi bedeninde hiçbir hakkın olmaması demektir. Çarmıhı yüklenmek, O’nun için utanca, eleme ve belki de şehitliğe dayanmaya istekli olmak demektir; günaha, bedene ve dünyaya ölmektir. O’nu izlemek, O’nun yaşadığı gibi alçakgönüllülüğü, fakirliği, şefkati, sevgiyi, lütfu ve diğer tanrısal erdemleri yaşamak demektir.

16:25   Rab öğrencilikte olacak iki engeli sezer. Birincisi kişinin kendini rahatsızlıktan, acıdan, yalnızlıktan ya da kayıptan kurtarması gibi doğal ayartıdır. Diğeri ise zengin olmaktır. Birincisi, İsa yaşamlarına bencil amaçlarla dört elle sarılanları hiçbir zaman doyum bulamayacaklarına dair uyardı; yaşamlarını hiçbir şey düşünmeden, ödeyecekleri bedeli hesaplamadan, O’na bırakanlar niçin yaşadıklarını anlayacaklar.

16:26   İkinci ayartı olan zengin olma mantıksızdır. İsa “farz edin ki” dedi. “bir adam işinde o kadar başarılı oldu ki tüm dünyayı kazandı. Bu delice olan arama onun zamanını ve enerjisini o kadar emecek ki yaşamının esas amacını şaşıracaktır. Her şeyi arkada bırakıp ölünce ve sonsuzluğu boş ellerle geçirecek olduktan sonra bu kadar para kazanmanın faydası ne olacaktı? İnsan para kazanmaktan daha büyük bir iş için yeryüzündedir. Kralının işlerini temsil etmek için çağrılmıştır. Eğer buna aldırmazsa, her şeyi kaybeder.

24’üncü ayette, İsa onlara en kötü şeyi anlattı. Hıristiyanlığın (iman yaşamının) özelliği budur; başlangıçta en kötüsünü bilirsiniz. Ama hiçbir zaman zenginlikleri ve bereketleri keşfetmek son bulmaz. Barnhouse bunu çok iyi ifade eder:

Kişi, Kutsal Yazılarda ürkütücü olan her şeyi görünce, sürpriz olarak gelebilecek saklı hiçbir şey kalmaz. Bu yaşamda ya da gelecek olanda öğreneceğimiz her yeni şey sevinç getirecektir.(37)

16:27   Rab şimdi eleminin ardından gelecek olan görkemi anımsatıyor. İnsan aklının üstünde olan Babası’nın görkemi içinde melekleriyle yeryüzüne geri döneceği zamanki, İkinci Gelişine işaret ediyor. O zaman O’nun için yaşayanlara karşılıklarını verecektir. Başarılı bir yaşama sahip olmanın tek yolu kişinin kendisini görkemli zamana göre ayarlaması, o zaman gerçekten neyin önemli olduğuna karar vermesi ve sonra da bütün gücüyle onun arkasından gitmesidir.

16:28   Daha sonra orada bulunanlar arasında O’nun kendi egemenliği içinde geldiğini görmeden ölümü tatmayacak olanların olduğunu şaşırtıcı bir şekilde ifade etti. Elbette ki sorun bütün öğrencilerin ölmesine rağmen, Mesih’in güç ve görkemi içinde gelip egemenliğini kurmamış olmasıdır. Bölümün bitmesine önem vermezsek ve bir sonraki bölümün ilk sekiz ayetini O’nun şaşırtıcı ifadesinin açıklaması olarak düşünürsek, sorun çözülür. Bu ayetler Dağdaki Görünümün Değişmesi olayını betimler. Orada Petrus, Yakup ve Yuhanna İsa’nın görünümünün değiştiğini gördüler. Aslında Mesih’in egemenliğinin görkeminden parçalar görme ayrıcalıkları vardı.

Mesih’in görünümünün değişmesini O’nun gelecek egemenliğinin ön resmi olarak düşünürsek, haklı olduğumuz anlaşılacaktır. Petrus olayı, “Rabbimiz İsa Mesih’in kudreti ve gelişi” (2Pe.1:16) olarak betimler. Rab İsa’nın kudreti ve gelişi İkinci Gelişini belirtir. Yuhanna bunu, “... O’nun yüceliğini Baba’nın biricik Oğlu olarak yüceliğini gördük” (Yu.1:14) diye anlatır. Mesih’in İlk Gelişi aşağılanma içinde geçti; İkinci Gelişi görkemli olacaktır. Bu nedenle, 28’inci ayetteki ön bildiri Dağda gerçekleşti; Petrus, Yakup ve Yuhanna İnsanoğlu’nu mütevazı Nasıralı olarak değil, görkemli Kral olarak gördüler.

Ç. Öğrencileri Yücelik İçin Hazırlıyor: Görünümü Değişiyor (17:1-8)

17:1-2   Filipus Sezariyesi’ndeki olaydan altı gün sonra İsa, Petrus, Yakup ve Yuhanna’yı Celile’deki yüksek bir dağa çıkardı. Birçok yorumcu altı güne özel bir önem verir. Örneğin, Gaebelein şöyle der: “Altı insanın rakamıdır, çalışma günlerinin sayısını belirtir. Altı günden sonra, insanın çalışma günü bittikten sonraki gün egemenliğin, Rab’bin günüdür” (bkz. Tek.1:27 - 2:3; Çık.20:8; Esi.13:18).

Luka, Görünümün Değişmesi olayının “yaklaşık sekiz gün” sonra olduğunu (Luk.9:28) söylediği zaman, onun aradaki günler gibi sürenin başladığı ve bittiği günleri de dahil ettiği açıktır. Sekiz, dirilişin ve yeni başlangıcın rakamı olduğundan, Luka’nın egemenliği yeni bir başlangıçla bir tutması doğrudur.

Kurtarıcı’ya yakın olduğu görülen Petrus, Yakup ve Yuhanna O’nun görünümünün değişmesini görme ayrıcalığına sahiptiler. Şimdiye kadar yüceliği bedende gizlenmişti. Ama şimdi yüzü ve giysileri güneş gibi parlak ve görünen Tanrılığının açıklanması Eski Antlaşma’da Tanrı’nın huzurunda simgeleşen parlak bulut ya da Şekina gibi göz kamaştırıcı parlaklıktaydı. Manzara, Rab İsa’nın egemenliğini kurmak için geri geldiği zaman nasıl olacağını gösteren bir parçaydı. O artık kurbanlık kuzu gibi değil, Yahuda oymağından gelen Aslan gibi görünecekti. O’nu gören herkes hemen O’nu Tanrı’nın Oğlu, kralların Kralı ve Rab’lerin Rab’bi olarak tanıyacaktır.

17:3   Musa ve İlyas dağda göründü ve Kudüs’te İsa’nın yaklaşan ölümü hakkında konuştular (Luk.9:30-31). Musa ve İlyas Eski Antlaşma’daki kutsalları temsil edebilirler. Ya da eğer Musa’yı Kutsal Yasa’nın temsilcisi ve İlyas’ı da peygamberlerin temsilcisi olarak düşünürsek, o zaman burada Eski Antlaşma’daki Mesih’in çekeceği acıyı ve onu izleyecek yüceliği ifade eden her iki kısmı görürüz. Üçüncü bir olasılık da, göğe alınan İlyas, göğe alınma yoluyla egemenliğe ulaşacakları resmederken, ölüm yoluyla cennete giden Musa da Bin Yıllık Egemenliğe girecek ölülerin dirilmesini resmeder.

Öğrencilerden Petrus, Yakup ve Yuhanna genel olarak Yeni Antlaşma’daki kutsalları temsil edebilirler. Onlar, İkinci Gelişte sağ olacak ve Mesih’le egemenliğe girecek sadık kalan Yahudileri önceden ima ediyor olabilirlerdi. Dağın eteklerindeki kalabalık, (ayet 14’ü Luka 9:37 ile karşılaştırın) Mesih’in bin yıllık egemenliğindeki bereketleri paylaşacak olan diğer uluslara benzetilmektedir.

17:4-5   Petrus bu durumdan çok etkilendi. O’nun gerçek bir tarih anlayışı vardı. Parıltıyı yakalamak isteğiyle düşünmeden üç tane çardak ya da tapınak kurmayı önerdi: biri İsa’ya biri Musa’ya ve biri de İlyas’a. İsa’ya ilk sırayı vermekte haklıydı, ama üstünlüğü O’na vermemekte hatalıydı. İsa kendisiyle eşit olanların arasında değil, ama hepsinin üstünde olan Rab’dir. Bu dersi öğretmek için Baba Tanrı onların hepsini parlak bir bulutla gölgeledi ve sonra şöyle seslendi: “Sevgili Oğlum budur, O’ndan hoşnudum. O’nu dinleyin!” İsa, Egemenlikte, sözü son otorite olacak mutlak Kral, eşsiz Kişi olacaktır. Bundan dolayı şimdi izleyicilerinin yüreğinde bu olmalıdır.

17:6-8   Parlak bulut ve Tanrı’nın sesiyle şaşkına dönen öğrenciler yüzüstü yere kapandılar. Ama İsa onlara kalkmalarını ve korkmamalarını söyledi. Kalkarken İsa’dan başka kimseyi göremediler.

D. Haberci Konusu (17:9-13)

17:9   Dağdan inerken İsa öğrencilerine gördüklerini ölümden dirilinceye kadar kimseye anlatmamalarını buyurdu. Roma boyunduruğundan kendilerini özgür kılacak bir kişiyi sabırsızlıkla bekleyen Yahudiler, kendilerini Roma’dan kurtarması için O’nu iyi karşılarlardı, ama O’nu günahlarından kurtaracak bir Kurtarıcı olarak istemediler. İsrail Mesih’ini pratik olarak reddetmişti ve onlara Mesih’in görkemli görümünü anlatmak boşuna olacaktı. Dirilişten sonra bildiri dünya çapında duyurulacaktı.

17:10-13   Öğrenciler Mesih’in güç ve yücelikle gelişinden bir kısım görmüşlerdi. Ama O’nun habercisi görünmemişti. Malaki Mesih’in gelişinden önce İlyas’ın gelmesi gerektiğini peygamberlik etmişti (Mal.4:5-6), bundan dolayı öğrenciler İsa’ya bu konuyu sordular. Rab, gerçekten önce bir reformcu olarak İlyas’ın zaten gelmiş olduğunu açıkladı. Vaftizci Yahya’yı belirttiği belliydi (ayet 13). Yahya İlyas değildi (Yu.1:21), ama “İlyas’ın ruhu ve gücüyle” geldi (Luk.1:17). İsrail, Yahya’yı ve bildirisini kabul etmiş olsaydı, peygamberlik edilen İlyas rolünü yerine getirmiş olurdu (Mat.11:14). Ama halk Yahya’nın görevinin önemini tanımadı ve ona istedikleri gibi davrandılar. Yahya’nın ölümü İnsanoğluna yapılacak olanın ön işaretiydi. Haberciyi reddettiler; Kral’ı da reddedeceklerdi. İsa bunu açıkladığı zaman, öğrenciler O’nun Vaftizci Yahya’dan söz ettiğini anladılar.

Mesih’in İkinci Gelişinden önce bir peygamberin Kral’ın gelişine kadar İsrail’i hazırlamak için ortaya çıkacağına inanmak için birçok neden var. İlyas’ın kendisi mi yoksa benzer bir görevle başka birisi mi olacağını söylemek hemen hemen olanaksızdır.

E. Dua ve Oruçla Göreve Hazırlanma (17:14-21)

Yaşam hep dağın tepesindeki tecrübeden ibaret değildir. Ruhsal neşeden sonra didinme ve harcama günleri ve saatleri gelir. Dağdan ayrılıp insan gereksinimi vadisinde çalışma zamanı gelir.

17:14-15   Şaşkın bir baba dağın eteğinde Kurtarıcı’yı bekliyordu. O’nun önünde diz çöktü ve cine tutsak oğlunun iyileştirilmesi için ateşli bir şekilde yalvardı. Oğlu, ateşin ve sık sık suyun içine düşmesine neden olan şiddetli saradan acı çekiyordu, bundan dolayı üzüntüsü yanmalarla ve boğulmaya yakın durumlarla artmıştı. Çocuk, en zalim efendi olan Şeytan’ın neden olduğu acıların klasik bir örneğiydi.

17:16   Baba yardım için öğrencilere gitmişti, ama onlar çocuğu iyileştirme konusunda güçsüz kalmışlardı.

17:17   ”Ey imansız ve sapmış kuşak! Sizinle daha ne kadar kalacağım? Size daha ne kadar katlanacağım?” diye öğrencilerine hitap etti. Sarayı iyileştirecek imanları yoktu, bir bakıma o günün Yahudi halkının değişik kesimlerindeki kişilerle aynı durumdaydılar: İmanı kıt!

17:18   Çocuk O’na getirilir getirilmez İsa cini azarladı ve çocuk da o anda iyileşti.

17:19-20   Güçsüzlüklerine şaşıran öğrenciler tek başlarına Rab’be gelip O’ndan bunun açıklamasını istediler. O’nun yanıtı açıktı: imansızlık. Eğer hardal tanesi (tohumların en küçüğü) kadar imanları olsaydı, bir dağa denize düş emrini verince, bu gerçekleşirdi. Elbette ki gerçek imanın Tanrı’nın buyruğuna ya da vaadine dayalı olması gerektiği anlaşılmalıdır. Kişisel arzuyu tatmin etmek için harikulade bir hüner gösterisi yapmayı istemek iman değil, küstahlıktır. Ama Tanrı bir inanlıyı belirli bir yönde yönlendirirse ya da bir buyruk verirse, Mesih inanlısının dağlar gibi sorunların mucizevi bir şekilde kaldırılacağına güveni olabilir. İnananlar için hiçbir şey olanaksız değildir.

17:21   Dipnottaki “Ama bu tür cinler ancak dua ve oruçla kovulabilir” ifadesi ilk metinlerin birçoğunda eksik olduğundan, modern Kutsal Kitap çevirilerinin çoğunda yoktur. Ne var ki, metinlerin büyük bir çoğunluğunda bulunur ve özellikle zor sorunların içeriğine de uyar.

F. Öğrencileri Ele Verilişi İçin Hazırlıyor (17:22-23)

Rab yine gösteriş yapmadan, öğrencilerine öldürüleceğini önceden ima etti. Ama tekrar doğrulama ve zafer sözcüğü vardı: üçüncü gün dirilecekti. Önceden öğrencilerine ölümünü anlatmamış olsaydı, bu olduğu zaman şüphesiz büyük bir hayal kırıklığına uğramış, olacaklardı. Utanç ve acıyla gelen ölüm, onların Mesih beklentileriyle tutarlı değildi.

Onları bırakacağından ve öldürüleceğinden büyük bir rahatsızlık duydular. Ölümüyle ilgili ön bildiriyi duydular, ama dirileceğine dair verdiği sözü gözden kaçırmış oldular.

G. Petrus Ve Efendisi Vergilerini Öderler (17:24-27)

17:24-25   Kefernahum’da tapınak vergisi toplayanlar Petrus’a Öğretmen’inin tapınağın pahalıya çıkan hizmeti için iki dirhemlik vergiyi ödeyip ödemediğini sordular. Petrus, “Ödüyor” dedi. Yanlış yönlendirilen öğrenci, Mesih’i utançtan kurtarmak istedi.

Rab’bin her şeyi bildiği, olayın devamında ortaya çıkar. Petrus eve geldiğinde, ne olduğunu anlatmasına fırsat kalmadan, İsa onunla konuştu. “Simun, ne dersin? Dünya kralları gümrük ya da vergiyi kimlerden alırlar? Kendi oğullarından mı, yabancılardan mı?” Soru o günlerin ışığı altında anlaşılmalıdır. Bir yönetici vatandaşlarından krallığı ve kendi ailesi için vergi alırdı, ama bizzat kendi ailesinden vergi almazdı. Bizim hükümetlerimizde ise yönetici ve ailesi de dahil olmak üzere herkesten vergi alınır.

17:26   Petrus yöneticilerin vergiyi yabancılardan aldığını doğru bir şekilde yanıtladı. O zaman İsa oğulların muaf olduğunu belirtti. Buradaki nokta, tapınağın Tanrı’nın evi olmasıdır. Tanrı’nın Oğlu olan İsa’nın tapınağa destek olmak için vergi ödemesi, bizzat kendisine vergi ödemesiyle eşit olacaktı.

17:27   Bununla beraber Rab, onları gücendirmektense, vergiyi ödemeyi kabul etti. Ama para konusunda ne yapacaktı? İsa’nın kişisel olarak para taşıdığına dair hiçbir kayıt yoktur. Petrus’u Celile Gölüne gönderdi ve yakaladığı ilk balığı çıkarmasını söyledi. O balığın ağzında, vergiyi ödemeye yetecek dört dirhemlik bir akçe vardı.

Son derece sadelikle anlatılan bu şaşırtıcı mucize Mesih’in her şeyi bildiğini gösteriyor. Celile Gölünde ağzında bir akçe olan balığı biliyordu. O balığın yerini biliyordu. Ve Petrus’un yakalayacağı ilk balığın o balık olacağını da biliyordu.

Herhangi bir tanrısal kural karışmış olsaydı, İsa ödemeyi yapmamış olurdu. Bu, O’nun için ilgisiz bir ahlak konusuydu ve O gücendirmektense ödemeyi tercih etti. İnanlılar olarak biz Kutsal Yasa’dan özgürüz. Buna rağmen ahlaksal olmayan konularda başkalarının vicdanlarına saygılı olmalıyız ve gücenme (kusur) yaratacak herhangi bir şey yapmamalıyız.

XI. KRAL ÖĞRENCİLERİNİ EĞİTİYOR (Bölüm 18-20)

A. Alçakgönüllülük Konusu (18:1-6)

18’inci bölüm büyüklük ve bağışlama üzerine bir konuşma olarak isimlendirilir. Kral, Mesih’in kulları olduklarını söyleyenler için uygun davranış kurallarının ana taslağını çizer.

18:1   Öğrenciler Göklerin Egemenliğini daima zenginlik ve esenliğin altın çağı olarak düşünmüşlerdi. Şimdi ondaki terfi durumlarına göz dikmeye başladılar. Kendi çıkarlarını gözeten ruh, şu soruyla kendini ifade etti: “Egemenliğinde en büyük kim?

18:2-3   İsa yaşayan bir nesne dersiyle karşılık verdi. Ortaya küçük bir çocuk koyarak, insanların Göklerin Egemenliğine girmek için yollarından dönüp küçük çocuklar gibi olmaları gerektiğini söyledi. Egemenliğin iç gerçeğinden bahsediyordu; içten bir inanlı olmak için kişi, kişisel büyüklük düşüncelerini bırakıp küçük bir çocuğun alçakgönüllü konumunu almalıdır. Bu, günahkâr ve değersiz olduğunu itirafla ve İsa Mesih’i tek umudu olarak kabul etmekle başlar. Bu tutum iman yaşamı boyunca devam etmelidir. İsa, öğrencilerinin kurtulmamış olduklarını belirtmiyordu. Yahuda’nın dışında hepsi O’na gerçekten iman ediyordu ve bu nedenle de aklanmışlardı. Ama henüz Kutsal Ruh’un gücüyle kuşanmamışlardı. Bundan dolayı da bugün bizde olan (ama kullanmamız gerek-tiği gibi kullanmıyoruz) gerçek alçakgönüllük gücünden yoksundular. Yolların-dan dönmek, egemenliğin gidişine uymak için bütün yanlış düşüncelerini de-ğiştirmeleri gerektiği anlamına gelmektedir.

18:4   Göklerin Egemenliğinde, kim küçük bir çocuk gibi alçakgönüllü olursa en büyük odur. Egemenlikteki standartların ve değerlerin dünyadakilerin tam tersi olduğu açıktır. Düşünme sistemimiz tersine dönmelidir; İsa Mesih’in düşüncelerine sahip olmalıyız (Flp.2:5-8).

18:5   Rab İsa burada neredeyse fark edilmez bir şekilde normal çocuk konusundan ruhsal çocuk konusuna geçer. Her kim O’nun adı uğruna O’nun mütevazı izleyicilerinden birini kabul ederse, Rab’bin kendisini kabul etmiş gibi ödüllendirilecektir. Öğrencilere ne yapılırsa Efendiye yapılmış sayılır.

18:6   Öte yandan, bir inanlıyı günaha düşürebilecek büyük suçlamaya maruz kalır; onun boynuna kocaman bir değirmen taşı asılıp denizin dibine atılması onun için daha iyi olur. (Burada ifade edilen kocaman değirmen taşı, döndürülmek için bir hayvanı gerektirirdi; daha küçük olanı elle döndürülebilirdi.) Kişinin kendine karşı günah işlemesi yeteri kadar kötüdür, ama bir inanlının günah işlemesine neden olmak, onun saflığını mahvetmek, aklını başından almak ve adını lekelemektir. Şiddetli bir ölümle ölmek, başkasının saflığıyla oy-namaktan daha iyidir!

B. Suça Sürüklenme Konusu (18:7-14)

18:7   İsa, tuzakların ortaya çıkmasının kaçınılmaz olduğunu açıklamaya devam etti. Dünya, beden ve Şeytan ayartmak ve saptırmak için ittifak halindedirler. Ama bir kişi kötü güçlerin temsilcisi olursa, onun suçu büyük olacaktır. Bundan dolayı Rab, bir Tanrı çocuğunu ayartmaktansa kendilerini disiplin etmekleri konusunda insanları uyardı.

18:8-9   Günah işleyen üye, el, ayak ya da gözse onu cerrahın bıçağına teslim etmek, Tanrı’nın başka bir kişinin yaşamındaki işini mahvetmesine izin vermekten daha iyidir. Uzvu eksik bir yaşam sürmek, bedenin bütün üyelerinin yerli yerinde olup da cehenneme gitmesinden daha iyidir. Rabbimiz cennette bazı bedenlerin uzuvlardan yoksun kalacağını söylemiyor, ama yalnızca inanlının gelecek yaşam için bu yaşamı bıraktığı zamanki fiziksel durumunu betimliyor. Dirilen bedenin tam ve kusursuz olacağına dair hiçbir kuşku yok.

18:10   Daha sonra Tanrı’nın Oğlu, O’nun küçüklerinden bir tekinin bile hor görülmesine karşı insanları uyardı; bu ister çocuk, isterse egemenliğe ait herhangi biri olsun. Onların önemini vurgulamak için Tanrı’nın huzurunda olan onların meleklerinin her zaman O’nun yüzünü gördüklerini ekledi. Buradaki melekler koruyucu meleklerdir (İbr.1:14’e bakın).

18:11   Kurtarıcımızın göreviyle ilgili bu ayet (bkz. Müjde’deki dipnot), birçok modern Kutsal Kitap çevirisinde olmamasına rağmen, bu bölümün doruğunu oluşturur ve geniş bir metin desteğine sahiptir.(38)

18:12-13   Hem de bu küçükler müşfik Çoban’ın kurtarma işinin ürünleridir. Yüz koyundan biri yolunu şaşırsa bile, doksan dokuzunu bırakır ve buluncaya kadar kaybolanı arar. Yolunu şaşıran koyunun bulunması üzerine Çoban’ın duyduğu büyük sevinç, O’nun en küçüklere bile nasıl değer verdiğini ve saygı duyulması gerektiğini güzel bir biçimde resmeder.

18:14   Onlar yalnız melekler ve Çoban için değil, Baba Tanrı için de önemlidir. Bu küçüklerden hiçbirinin kaybolmasını istemez. Eğer onlar melekleri, Rab İsa’yı ve Baba Tanrı’yı meşgul edecek kadar önemliyse; o zaman ne kadar sevimsiz ya da mevkice aşağı olursa olsunlar, onları kesinlikle hor görmemeliyiz.

C. Günah İşleyenin Disiplin Konusu (18:15-20)

Bölümün kalan kısmı topluluk üyeleri arasındaki farklılıkların düzeltilmesi ve sınırsız bağışlamanın uygulanmasıyla ilgilidir.

18:15   Mesih inanlısının, kendisine karşı suç işleyen diğer inanlıya olan sorumluluğu ile ilgili kesin bilgiler verilir. İlk önce konu kişisel olarak iki kişi arasında halledilmelidir. Eğer kişi suçunu kabul ederse, barışma gerçekleşir. Sorun, bunu yapmamamızdır. Bu konuda dedikodu yaparız. O zaman konu söndürülmesi güç bir ateş gibi yayılır ve kavga artar. İlk basamağın, “ona git, suçunu kendisine göster. Her şey yalnız ikinizin arasında kalsın” olduğunu hatırlayalım.

18:16   Eğer suçlu kardeş dinlemezse, o zaman kendisine karşı suç işlenen kardeş onun düzelmesi için çalışarak yanına bir ya da iki kişi almalıdır. Bu, onun devam eden kırılmamışlığının dağ gibi yükselen ciddiyetini vurgular. Dahası, Kutsal Yazıların gerektirdiği yeterli tanıklığı sağlar: “Söylenen her şey iki ya da üç tanığın sözüyle doğrulansın” (Tes.9:15). Başkasının suçlanmasının iki ya da üç kişinin tanıklığıyla desteklenmesi gerektiği kuralına uymamak sonucu topluluğun karşısına çıkan sorunların boyutunu kimse ölçemez. Bir bakıma dünyevi mahkemeler sık sık inanlı topluluklardan daha doğru hareket etmektedirler.

18:17   Eğer suçlanan hâlâ itiraf etmeyi ve özür dilemeyi reddederse, durum inanlılar topluluğuna bildirilmelidir. Sorunu dinleyip çözmesi gereken yerin mahkeme değil, yerel topluluk olduğuna dikkat etmeliyiz. İnanlının diğer inanlıyı mahkemeye vermesi yasaktır (1Ko.6:1-8).

Davalı suçunu topluluk önünde kabul etmeyi reddederse, o zaman o bir putperest ya da vergi görevlisi yerine konur. Bu ifadenin en açık anlamı ona topluluk alanının dışında biri olarak bakılmasıdır. Bir inanlı gibi yaşamıyorsa da, gerçek bir inanlı olabilir ve bu nedenle de ona göre davranılmalıdır. Hâla evrensel toplulukta olmasına rağmen, yerel topluluğun ayrıcalıklarından yoksun kalmalıdır. Böyle bir disiplin ciddi bir harekettir; ve kişi bir süreliğine Şeytan’ın gücüne “bedenin yok olması ve Rab İsa’nın gününde ruhunun kurtulması için” teslim edilir (1Ko.5:5). Bunun amacı onu kendine getirmek ve günahını itiraf etmesini sağlamaktır. O noktaya ulaşılıncaya kadar, inanlılar ona nazikçe davranmalıdır, ama tutumlarıyla onun günahına göz yummadıklarını ve onunla bir inanlı olarak arkadaşlık edemeyeceklerini göstermelidirler. Topluluk, içten töv-be kanıtı gerçekleşir gerçekleşmez onu tekrar kabul etmeye hazır olmalıdır.

18:18   18’inci ayet önceki ayetle ilgilidir. Bir topluluk dua ederek ve Söz’e itaat ederek bir kişi üzerinde disiplin uyguladığında, bu hareket gökte de onaylanır. Disiplin altındaki kişi tövbe ederek günahını itiraf ettiğinde ve topluluk onu topluluğa geri aldığında, çözme hareketi de Tanrı tarafından onaylanır (Yu. 20:23’e bakın).

18:19   Şu soru ortaya çıkar: “Yukarıda tanımlandığı gibi bir topluluk bağlamadan ve çözmeden önce ne kadar büyük olmalıdır?” Yanıtı ise iki inanlı böyle konuları duayla ve Tanrı’nın kendilerini duyacağı güvenciyle Tanrı’ya getirmeleridir. 19’uncu ayet, duaya yanıtın genel vaadi olarak kullanılabilirken, içeriğinde topluluk disiplini konusunda dua etmeyi belirtir. Genel olarak ortak duayla ilişkin kullanıldığı zaman, dua hakkındaki öğretişin ışığı altında anlaşılmalıdır. Örneğin, dualarımız şöyle olmalıdır:

1. Tanrı’nın esinlediği isteğe uygun olarak (1Yu.5:14,15).

2. İmanla (Yak.1:6-8)

3. İçtenlikle (İbr.10:22), vs.

18:20   20’inci ayet içeriğinin ışığı altında yorumlanmalıdır. Aslında en basit şekliyle Yeni Antlaşma topluluğunun oluşmasını ya da genel bir dua toplantısını değil, ama bir günahla ayrılan iki inanlının uzlaşmasını sağlamak amacıyla bir araya gelmeyi belirtir. Kanuni olarak Mesih’in merkez olduğu bütün inanlıların toplantılarına uygulanabilir, ama burada sözü edilen, belirli tipte bir toplantıdır.

“O’nun adıyla” toplanmak, O’nun yetkisiyle, O’nun kim olduğu kabul ederek ve O’nun Sözü’ne itaat ederek bir araya gelmek demektir. Hiçbir grup O’nun adıyla toplanan tek grup olduğunu iddia edemez, eğer öyle olsaydı O’nun varlığı yeryüzünde O’nun bedeninin küçük bir kısmında sınırlı olacaktı. Her nerede O’nu Rab ve Kurtarıcı olarak tanıyan iki ya da üç kişi toplanırsa, O orada onların arasında olur.

Ç. Sınırsız Bağışlama Konusu (18:21-35)

18:21-22   Bu noktada Petrus kendisine karşı günah işleyen kardeşini kaç kez bağışlaması gerektiği sorusunu ortaya attı. Yedi kezden fazlasını önererek alışılmadık bir lütuf gösterdiğini düşündü herhalde. İsa, “Yedi kez değil. Yetmiş kere yedi kez” karşılığını verdi. Tabii bu, 490 kez değil, “sayısız kez bağışlayacağız” anlamını taşır.

O zaman biri, “Yukarıda ana hatları çizilen basamaklardan geçmeye neden çalışayım? Neden suçluya önce yalnız, sonra bir ya da iki kişiyle gideyim ki? Bu da olmazsa sonra da onu neden topluluğa bildireyim? Neden hemen affedip bu işi bitirmeyeyim?” diye sorabilir.

Bunun yanıtı, bağışlama döneminin aşamalarıdır:

1. Bir kardeş bana karşı bir suç ya da günah işlediğinde, onu hemen yüreğimde bağışlamalıyım (Ef.4:32). Bu beni acı doluluk ve bağışlamazlık ruhundan özgür kılar; durumu onun omuzlarında bırakır.

2. Yüreğimde onu bağışlamışken, ona bağışlanmış olduğunu söylemem. Töv-be edinceye kadar herkesin önünde onu bağışlamak doğru değildir. Bu yüz-den ona gitmeye ve itiraf etmeye yöneltmeyi umut ederek onu sevgiyle azarlamaya zorunluyum (Luk.17:3).

3. Özür dileyip günahını itiraf eder etmez, ona bağışlandığını söylerim (Luk. 17:4).

18:23   Daha sonra İsa, karşılıksız olarak bağışlanan köleler ve bağışlamayan ruhu, sonuçlarına karşı uyarmak için Göklerin Egemenliğinin benzetmesini verir.

18:24-27   Hikaye bir kralın hesap defteriyle ilgilidir. Ona on bin talant borcu olan bir köle, borcunu ödeyemez durumdaydı, bu nedenle efendisi borcun ödenmesi için onun ve ailesinin köle olarak satılmasını buyurdu. Üzüntüden şaşkına dönen köle, fırsat verildiği takdirde ona hepsini ödemeye söz vererek kendisine süre tanınması için yalvardı.

Birçok borçlu gibi, zamanı olduğu takdirde neler yapabileceği konusunda çok iyimserdi (ayet 26). Celile’nin toplam yıllık geliri 300 talant ve bu adamın borcu ise 10.000 talanttı! Para miktarı abartılıdır. Bu abartı dinleyicileri şaşırtıp dikkatlerini çekmek ve Tanrı’ya olan müthiş borcumuzu vurgulamak içindir. Martin Luther, hepimizin İsa‘nın önünde dilenciler olduğumuzu söylerdi. O’na borcumuzu ödemeyi umut bile edemeyiz (Daily Notes of the Sripture Union).

Efendi, kölesinin pişman halini görünce, onun 10.000 talantlık borcunun hepsini bağışladı. Bu bağışlama adaletin değil, lütfun harika bir sonucudur.

18:28-30   Sonra bu köle kendisine yüz dinar borcu olan başka bir köleyle karşılaştı. Onu bağışlamak yerine, boğazına sarıldı ve parasının tamamen öden-mesini istedi. Talihsiz borçlu zamanın uzatılması için yalvardı, ama boşunaydı. Borcunu ödeyinceye kadar hapse atıldı: hapiste kaldığı sürece para kazanma şansı gittiğinden zor bir durum ortaya çıkar.

18:31-34   Bu tutarsız davranıştan dolayı çok üzülen öteki köleler, efendilerine durumu anlattılar. Merhametsiz köleye çok kızdı. Büyük borcunun bağışlanmış olmasına karşın, az miktardaki borcu bağışlamaya isteksizdi. Bu nedenle, borcu ödeninceye kadar hapse geri götürüldü.

18:35   Uygulaması açıktır. Tanrı Kral’dır. Bütün kölelerinin ödemeyecekleri kadar büyük günah borçları vardı. Yüce lütuf ve merhametle Rab borçları ödedi, tam ve karşılıksız af sağladı. Şimdi bir inanlının diğerine karşı suç işlediğini düşünün. Kendisinin milyarlarca lirayı tutan borcu bağışlanmıştır, ama kendisine birkaç bin lira borcu olanı bağışlamıyor. Kral böyle bir davranışın cezasız kalmasına izin verebilir mi? Kesinlikle hayır! Suçluya bu yaşamda ceza verilecektir ve Mesih’in Yargı Kürsüsünde kaybettiklerinin acısını çekecektir.

D. Evlilik, Boşanma Ve Bekarlık Konusu (19:1-12)

19:1-2   Celile’deki konuşmasını tamamladıktan sonra, Rab güneye doğru, Kudüs’e döndü. İzlediği yol tam olarak bilinmese de, Şeria nehrinin doğu kısmında, Perea’dan geçtiği açıktır. Matta, bölgeden üstün körü Yahudiye sınırı, Şeria nehrinin ötesi diye söz eder. Perea’daki görev 19:1’den 20:16’ya ya da 20:28’e kadar uzanır; Şeria nehrinden ne zaman Yahudiye’ye geçtiği açıkça belirtilmez.

19:3   Herhalde iyileşmek için O’nu izleyen kalabalıklar Rab’bin olduğu yerler konusunda Ferisileri harekete geçirdi. Vahşi köpek sürüsü gibi, O’nu sözleriyle tuzağa düşürmeyi umarak etrafını çevirmeye başladılar. Boşanmanın herhangi bir nedenle Kutsal Yasa’ya uygun olup olmadığını sordular. Nasıl karşılık verirse versin, Yahudilerin bir kısmını çok öfkelendirecekti. Bir öğretiş boşanmaya karşı liberal bir tutum takınıyordu; diğeri ise aşırı derecede katıydı.

19:4-6   Rabbimiz, Tanrı’nın asıl isteğinin bir erkeğin, yaşayan tek bir karısının olması olduğunu açıkladı. İnsanları erkek ve dişi olarak yaratan Tanrı, evlilik ilişkisinin ana babanın yerine geçmesini buyurdu. Hem de evliliğin eşler arasında bir birlik olduğunu söyledi. Tanrı’nın isteği, kendisinin oluşturduğu bu birliğin insansal istekle ya da yasayla bozulmamasıdır.

19:7   Ferisiler, İsa’yı Eski Antlaşma’yla belirgin bir biçimde çelişkiye düşürdüklerini sandılar. Musa boşanmaya olanak sağlamamış mıydı? Erkek karısına sadece bir boş kağıt verip onu evden gönderebilirdi (Tes.24:1-4).

19:8   İsa, Tanrı’nın insanlık için en iyi planı olmasa da, Musa’nın boşanmaya İsrail’in inancından dönme durumundan dolayı izin vermiş olduğuna katıldı: “Musa, karılarınızı boşamanıza, yüreklerinizin katılığından ötürü izin verdi. Başlangıçta bu böyle değildi.” Tanrı’nın tasarısında boşanma yoktur. Ama Tanrı sık sık kendisinin doğrudan isteği olmayan durumlara tahammül eder.

19:9   Sonra Rab kesin bir yetkiyle geçmişte öne sürülen ve suistimale açık boşanma gerekçelerine yeni bir açılım getirdi. Gelecekte boşanma için tek bir durum geçerli olacaktı: Zina. Eğer bir kişi başka nedenlerden dolayı boşanır ve tekrar evlenirse, zinadan suçlu sayılacaktı.

Rab’bin sözlerinden, doğrudan ifade edilmemiş bile olsa, zina nedeniyle gerçekleşen boşanma sonucu, suçsuz tarafın tekrar evlenmek için serbest olduğu anlaşılmaktadır.

Cinsel ahlaksızlık ya da evlenmeden cinsel ilişki kurmak genellikle zina anlamına gelir. Bununla birlikte, yetenekli birçok Kutsal Kitap öğrencisi bunun yalnızca evlilikten sonra anlaşılan evlilik öncesi ahlaksızlığa işaret ettiğini düşünürler (Tes.22:13-21). Bazıları da bunun yalnızca Yahudi evlilik gelenekleriyle ilgili olduğuna ve bunun için de buradaki istisnanın (cinsel ahlaksızlıktan başka) Yahudilere yönelik olan Matta bölümünde bulunduğuna inanırlar.

Boşanma üzerine daha ayrıntılı açıklamanın olduğu 5:31-32’ye bakın.

19:10   Öğrenciler, Rab’bin boşanmayla ilgili öğretişini duydukları zaman, eğer boşanma bir tek nedene bağlıysa, o zaman evlilik yaşamında günah işlemekten sakınmak için hiç evlenmemenin daha iyi olacağı türünde saçma bir fikri benimseyerek kendilerinin aşırı uçlara yönelmeye eğilimli olduklarını kanıtladılar. Ama bu durum, bekar kalsalar bile günah işlemekten kurtulacakları anlamına gelmez tabii.

19:11   Kurtarıcı onlara bekar kalmanın genel kural olmadığını anımsattı; yalnızca özel lütuf verilenler evlilikten vazgeçebilirdi. “Herkes bu sözü kabul edemez. Ancak böyle bir Tanrı vergisine sahip olanlar kabul edebilir” sözleri neyin nasıl olacağını açıklar. Eğer kişi bekarlık için Tanrı tarafından çağrılmamışsa, özellikle cinsel anlamda lekesiz bir yaşam süremeyebilir.

19:12   Rab İsa üç çeşit hadımlığın olduğunu açıkladı. Bazı erkekler hadımdır, çünkü üreme güçleri olmadan doğmuşlardır. Diğerleri de öyledir çünkü insanlar tarafından hadım edilmişlerdir; Doğudaki yöneticiler sık sık hareme katılanları ameliyatla hadım ettirirlerdi. Ama İsa’nın sözünü ettiği kişiler özellikle kendilerini Göklerin Egemenliği uğruna hadım saymış olanlardır. Bu erkekler evlenebilirlerdi, çünkü fiziksel bir eksiklikleri yoktu. Yine de Kral’a ve O’nun egemenliğine olan bağlılıklarıyla, rahatsız edilmeden kendilerini tümüyle Mesih’in hizmetine adamak için isteyerek evlilikten vazgeçerler. Pavlus’un sonradan yazdığı gibi, “Evli olmayan erkek, Rab’bi nasıl hoşnut edeceğini düşünerek Rab’bin işleri için kaygı çeker” (1Ko.7:32). Onların bekârlığı fiziksel değil, ama gönüllü perhiz (kendilerini cinsellikten geri tutma) olayıdır.

Her erkek böyle bir yaşam süremez; yalnızca kendilerine bu tür tanrısal bir armağan verilenler bunu yapabilir: “...kiminin şöyle, kiminin böyle, herkesin Tanrı’dan payına düşen bir ruhsal armağanı vardır” (1Ko.7:7).

E. Çocuklar Konusu (19:13-15)

Çocuklar konusunun boşanma ile ilgili konuşmadan hemen sonra başlaması ilginçtir (Mar.10:1-6’ya bakın); yuvaların yıkılması sonucu en çok acı çekenler onlardır.

Aileler küçük çocuklarını bereketlemesi için İsa’ya getirdiler. Öğrenciler bunu izinsiz olarak içeriye girip rahatsızlık verme şeklinde gördüler ve ana babaları azarladılar. Ama İsa, her çağın çocuklarına Kendisini sevdiren şu sözlerle araya girdi: “Bırakın çocukları. Bana gelmelerine engel olmayın! Çün-kü Göklerin Egemenliği böylelerinindir.”

Bu sözlerden birkaç önemli ders ortaya çıkar. Birincisi, Tanrı’nın Sözü’ne zihinleri en açık olan çocuklara ulaşmanın önemiyle Rab’bin hizmetçisini etkilemeye çalışmalarıdır. İkincisi, Rab İsa’ya imanlarını itiraf etmeyi isteyen çocuklar engellenmemeli, cesaretlendirilmelidir. Cehennemdeki en genç kişinin yaşını hiç kimse bilemez. Eğer bir çocuk gerçekten kurtulmayı isterse, ona çok küçük olduğu söylenmemelidir. Aynı zamanda, çocuklar gerçek dışı bir itirafta bulunmak için zorlanmamalıdırlar. Duygusal etkilenmelere karşı hassas olduklarından, Müjde’yi duyurmak için kullanılan zorlayıcı yöntemlerden korunmalıdırlar. Çocukların kurtulmak için yetişkin olmalarına gerek yoktur, ama yetişkinler çocuklar gibi olmalıdır (18:3-4; Mar.10:15).

Üçüncüsü, Rabbimizin bu sözleri, “Sorumluluk yaşına ulaşmadan önce ölen çocuklara ne olur? sorusuna da yanıt verir. İsa, “Çünkü Göklerin Egemenliği böylelerinindir” dedi. Bu, yitirdikleri çocuklarından ötürü acı çeken aileler için yeterli bir teselli ve güven kaynağı olmalıdır.

Bazen bu bölüm, küçük çocukları Mesih’in üyeleri ve egemenliğin mirasçıları yapmak için onları vaftiz etmenin desteklenmesi noktasında kullanılır. Daha dikkatli okuyunca ana babaların çocuklarını İsa’ya vaftiz olmaları için getirmedikleri görülecektir. Çocukların zaten egemenliğin sahipleri olduğu da görülecektir. Zaten bu bölümde bir damla sudan bile söz edilmemektedir.

F. Zenginler Konusu: Zengin Genç Adam (19:16-26)

19:16   Bu olay zıtlıklarla doludur. Göklerin Egemenliğinin küçük çocuklara ait olduğunu gördükten sonra, şimdi yetişkinlerin egemenliğe girmelerinin ne kadar zor olduğunu göreceğiz.

Zengin bir adam içten bir soruyla Rab’bin yolunu kesti. İsa’ya “Öğretmenim” diye hitap ederek, sonsuz yaşama kavuşmak için ne yapması gerektiğini sordu. Sorduğu soru onun (a) İsa’nın gerçek kimliği ve (b) kurtuluş yolu olması konusundaki bilgisizliğini ortaya çıkardı. Kendisini diğer büyük adamlarla aynı seviyeye koyarak İsa’ya “Öğretmen” diye hitap etti. Sonsuz yaşamdan da bir armağandan çok, kazanılacak bir borç gibi söz etti.

19:17   Rabbimiz, onu bu iki konuda yokladı. İsa, “İyilik konusunda neden bana soru soruyorsun? İyi olan tek biri var” diyerek tanrısallığını yadsımıyordu, ama kişiye, “Sana bunun için iyi diyorum, çünkü Sen Tanrı’sın” deme fırsatını sağlıyordu.

Onu kurtuluş yolunda sınamak için İsa, “Yaşama kavuşmak istersen O’nun buyruklarını yerine getir” dedi. Kurtarıcı buyrukları tutarak insanın kurtula-bileceğini ima etmiyordu. İnsanın, yüreğinde günahın bilincine varması için Ya-sa kullanıyordu. İnsan hâlâ, egemenliğe iyi amellerle sahip olabileceği hayaliyle yaşıyordu.

19:18-20   Rabbimiz ilk olarak insanlarla olan ilişkileri içeren beş buyruğu, “Komşunu kendin gibi sev” sözleriyle doruğa çıkararak aktardı. Adam, kendi bencilliğinin farkında olmadan, bu buyrukların hepsini her zaman yerine getirdiğini söyledi.

19:21   Rabbimiz, adamın komşusunu kendisi gibi sevmekteki yetersizliğini, ona varını yoğunu satmasını ve parasını yoksullara vermesini söyleyerek açığa vurdu. Sonra o kişi İsa’ya gelmeli ve O’nu izlemelidir.

Rab, bu adamın mallarını satarak ve gelirini yardım kurumlarına vererek kurtulabileceğini söylemek istemedi. Bir tek kurtuluş yolu vardır: Rab’be iman!

Ama bir kişinin kurtulması için günah işlemiş olduğunu ve Tanrı’nın kutsal isteklerini yerine getirmede başarısız olduğunu kabul etmesi gerekir. Zengin adamın malını paylaşmada isteksiz olması komşusunu kendisi gibi sevmediğini gösterdi. “Rab, eğer istenen oysa, o zaman ben bir günahkârım, kendimi kendi çabalarımla kurtaramam. Bu nedenle, senden beni lütfunla kurtarmanı rica ediyorum” demeliydi. Eğer Kurtarıcı’nın öğretişine karşılık vermiş olsaydı, kendisine kurutuluş yolu verilmiş olacaktı.

19:22   Bunları yapma yerine, üzüntü içinde oradan uzaklaştı.

19:23-24   Zengin adamın tepkisi, İsa’nın zengin bir kişinin Göklerin Ege-menliğine girmesinin güç olacağını gözlemlemesine neden oldu. Zenginlikler put olmaya eğilimlidir. Onlara güvenmeden onlara sahip olmak zordur. Rabbi-miz şu açıklamayı yaptı: “Devenin iğne deliğinden geçmesi, zenginin Tanrı Egemenliğine girmesinden daha kolaydır.” Burada unutulması zor, canlı bir benzetme kullanıyordu.

Bir devenin iğne deliğinden geçmesinin olanaksız olduğu açıktır! “İğne deliği” sık sık kentin girişindeki küçük kapı olarak açıklanmaktadır. Bir deve bu kapıdan diz çökerek geçebilirdi, ama büyük zorluklarla. Ne var ki, Luka’da bu bölüme paralel bölümde cerrahın kullandığı iğneyi tanımlamak için aynı sözcük kullanılır. Konunun içeriğinden Rab’bin zorluktan değil, imkânsızlıktan söz edildiği bellidir. İnsanî açıdan, zengin bir adam basit bir şekilde kurtulamaz.

19:25   Öğrenciler bu sözlere çok şaşırdılar. Musa’nın Yasa’sına, –ki onunla Tanrı kendisine itaat edenlere başarı vaat etti– bağlı yaşayan Yahudiler, zenginliği Tanrı’nın bereketinin göstergesi olarak doğru bir şekilde düşündüler. Eğer Tanrı’nın bereketinden böyle zevk alanlar kurtulamayacaksa kim kurtulabilirdi?

19:26   Rab, “İnsanlar için bu imkânsız, ama Tanrı için her şey mümkün” karşılığını verdi. İnsani açıdan bir kişinin kurtulması imkânsızdır; yalnızca Tanrı kurtarabilir. Ama zengin bir adamın iradesini Mesih’e teslim etmesi fakir adamdan daha zordur, az sayıda zengin adamın Mesih’i kabul etmiş olduğu gerçeği de bunun kanıtıdır. Güvenlerini, görünen servetlerine bağlamak yerine görünmeyen Kurtarıcı’ya iman etmeyi tercih etmek onlar için hemen hemen imkânsızdır. Böyle bir değişmeyi yalnızca Tanrı gerçekleştirebilir.

Bazı yorumcular ve vaizler burada istisnasız olarak inanlıların zengin olmasının tamamen doğru olduğunu araya sokuşturuverirler. Rab’bin, zenginliği kişinin sonsuz yaşamına bir engel olarak dile getirişini, bazılarının dünyasal hazinelerin birikimini doğrulamak için kullanmaları tuhaftır! Bir inanlının, her yerde görülen korkunç gereksinimlere kapılıp da Mesih’in geri gelişinin yakın olduğu vaadine sarılmak yerine –ayrıca Mesih’in bu konudaki sözlerine karşı– zenginliğe sarılabileceğini görmek üzücüdür. Saklı servet, komşumuzu kendimiz gibi sevmediğimiz için bizi suçlar.

G. Özverili Yaşamın Ödülü Konusu (19:27-30)

19:27   Petrus İsa’nın öğretişinin amacını anladı. İsa’nın “Her şeyi bırakın ve beni izleyin” dediğini kavrayan Petrus, kendisinin ve diğer öğrencilerin böy-le yapmış olmalarından dolayı memnunluk duydu; sonra “Neyimiz olacak?” diye ekledi. Petrus’un yaşamı kendisini gösteriyordu. Eski benlik kendisini tek-rar doğruladı. Bu, hepimizin önceden önlem alması gereken bir ruhtur. Rab’le pazarlık ediyordu.

19:28-29   Rab Petrus’a O’nun için yapılan her şeyin cömertçe ödüllendirileceğine dair söz verdi. Özellikle onikilere gelince, onlar Bin Yıllık dönemde yetkili yerlerde olacaklardı. Yenilenme Mesih’in yeryüzünde gelecekte olacak egemenliğini belirtir; bu, “İnsanoğlu görkemli tahtına oturduğunda” ifadesiyle açıklanır. Egemenliğin bu evresini daha önce egemenliğin meydana çıkması olarak belirttik. O zaman onikiler on iki tahta oturup İsrail’in on iki oymağını yargılayacaklar. Yeni Antlaşma’daki ödüllerin Bin Yıllık dönemin yönetim mevkileriyle yakın bir bağlantısı vardır (Luk.19:17, 19’a bakın). Mesih’in Yargı Kürsüsünde ödüllendirilirler, ama Rab yeryüzüne hüküm sürmek için geri döndüğünde ortaya çıkarlar.

Genel olarak inanlılara gelince, İsa, O’nun adı uğruna evlerini, kardeşlerini, anne ya da babasını, çocuklarını ya da topraklarını bırakmış olan herkes bunların yüz katını elde edecek ve sonsuz yaşamı miras alacak sözlerini ekledi. Bu yaşamda onlar, dünyayla bağlantılı bozuklukların telafisi ile uğraşmak yerine, dünya çapında bir imanlı arkadaşlığıyla sevinç bulacaklardır. Bıraktıkları bir ev yerine, samimiyetle karşılanacakları yüzlerce inanlı evi bulurlar. Toprakları ya da diğer biçimlerde bırakılan servetlerinin yerine düşüncenin ötesinde bir ruhsal zenginlik elde ederler.

Bütün inanlılar için gelecekteki ödül sonsuz yaşamdır. Bu demek değildir ki, sonsuz yaşamı her şeyi bırakarak ve özveride bulunarak kazanabiliriz. Sonsuz yaşam bir armağandır, kazanılamaz ve hak edilemez. Buradaki düşünce, her şeyi bırakanların cennette sonsuz yaşamdan daha çok zevk alma kapasitelerinin arttırılmasıyla ödüllendirilmelidir. Bütün inanlılar sonsuz yaşamı alacaklardır, ama hepsi aynı derecede zevk almayacaktır.

19:30   Rab sözlerini pazarlık yapma ruhuna karşı bir uyarıyla bitirdi. Pet-rus’a aslında şöyle dedi: “Benim uğruma yaptığın her şey ödüllendirilecektir, ama bencil düşüncelerle yönlendirilmeye karşı dikkatli ol; çünkü o durumda, bi-rincilerin birçoğu sonuncu, sonuncuların birçoğu da birinci olacak.” Bu bir sonraki bölümde yer alan benzetmeyle resmedilir. Bu ifade öğrencilik yoluna iyi başlamanın yeterli olmadığına ilişkin bir uyarı da olabilir. Nasıl bitirdiğimiz daha önemli!

Bu bölümü bitirmeden önce, 23 ve 24’üncü ayetlerde “Göklerin Egemenliği” ve “Tanrı’nın Egemenliği” ifadeleri birbiriyle değiştirilebilecek şekilde kullanılır; bu nedenle, bu iki terim eş anlamlıdır.

H. Bağdaki Çalışmanın Armağanları Konusu (20:1-16)

20:1-2   19’uncu bölümün sonundaki ödüller üzerine olan konuşmanın devamı niteliğindeki bu benzetme, bütün gerçek inanlıların ödüllendirilirken, ödüllerin sırasının, öğrencinin hizmet ettiği ruhla kararlaştırılacağı gerçeğini resmeder.

Benzetme, bağında çalışacak işçiler tutmak için sabah erkenden dışarı çıkan toprak sahibini betimler. Bu adamlar günde bir dinara çalışmak için anlaştılar; o zamana göre bu uygun bir fiyattı. İşçilerin sabah saat 6’da çalışmaya başladıklarını varsayalım.

20:3-4   Sabahleyin 9’da toprak sahibi çarşı meydanında işsiz başka adamlar buldu. Bu sefer işçi-yönetim anlaşması yoktu. Onlara hakları ne ise onu vereceği sözü üzerine çalışmaya gittiler.

20:5-7   Öğleyin saat 3’e doğru toprak sahibi uygun bir fiyat vereceğini söyleyerek daha çok adam tuttu. Yine saat 5’te daha çok işsiz gördü. Tembel değildiler; iş istiyorlardı ama bulamamışlardı. Böylece onları ücret konusunda hiç konuşmadan bağa gönderdi.

İlk işçilerin ücret konusunda pazarlık yaparak tutulduklarına dikkat edelim; diğerleri ücret konusunu toprak sahibine bıraktı.

20:8   Günün sonunda bağ sahibi kâhyasına adamlarına ücretlerini sonunculardan (son olarak tutulanlardan) başlayarak birincilere kadar vermesini söyledi. (Bu şekilde en erken tutulanlar diğerlerinin ne aldığını gördü.)

20:9-12   Hepsine aynı ücret verildi: bir dinar. Sabah 6’da işe başlayanlar daha çok kazanacaklarını sandılar, ama onlar da bir dinar aldılar. Çok gücendiler; daha çok çalışmışlardı, hem de günün yükünü ve sıcağını çekmişlerdi.

20:13-14   Bağın sahibinin onlardan birine verdiği karşılıkta, benzetmenin kalıcı dersini görürüz. İlk önce, “Arkadaş, sana haksızlık ettiğim yok! Seninle bir dinara anlaşmadık mı? Hakkını al, git! Sana verdiğimi bu sonuncuya da vermek istiyorum” dedi. Birincisi günlüğü bir dinara pazarlık etti ve anlaştıkları ücreti aldı. Diğerleri kendilerini, bağ sahibinin lütfuna bıraktılar ve lütuf buldular. Lütuf adaletten daha iyidir. Ödüllerimizi Rab’be bırakmak O’nunla pazarlık yapmaktan daha iyidir.

20:15   Sonra bağın sahibi, “Kendi paramla istediğimi yapmaya hakkım yok mu?” diye sordu. Tabii buradaki ders Tanrı’nın mutlak olduğudur. İstediğini yapabilir. İstediği her şey doğru, adil ve güzeldir. Bağın sahibi şunu ekledi: “Yoksa elim açık diye kıskanıyor musun?” Bu soru insan doğasındaki bencil çizgiyi açığa vurur. Sabah 6’da çalışmaya başlayanlar tam olarak hak ettiklerini aldılar, ama yine de daha az çalışarak aynı parayı alan diğerlerini kıskandılar. Bunun bize de biraz haksızlık gibi göründüğünü birçoğumuzun kabul etmesi gerekir. Bu, yalnızca Göklerin Egemenliğinde tamamen yeni bir düşünce şeklini benimsememiz gerektiğini açığa çıkarır. Aç gözlü, yarışçı ruhumuzu bırakmalıyız ve Rab gibi düşünmeliyiz.

Bağın sahibi bütün bu adamların paraya gereksinimi olduğunu biliyordu, bu nedenle onlara aç gözlülüklerinden çok gereksinimlerine göre para ödedi. Hiç kimse layık olduğundan daha az almadı, ama hepsi kendileri ve ailelerinin gereksinimi olanı aldı. James Stewart’a göre buradaki ders şudur: “Son ödülle ilgili olarak pazarlık etmeyi düşünen her zaman hatalı olacak ve Tanrı’nın merhameti daima değişmez son söze sahip olacak.”(39) Bu ışıkla bu benzetmeye ne kadar çok çalışırsak, yalnızca hoş olduğunu değil, ne kadar güzel olduğunu da kavrarız. Sabah saat 6’da tutulanlar böylesine harika bir efendi için bütün gün çalışmanın ek bir karşılık olduğunu düşünmeliydiler.

20:16   İsa benzetmeyi “İşte böylece sonuncular birinci, birinciler de sonuncu olacak” sözleriyle bitirdi (19:30’a bakın). Ödül konusunda sürprizler olacaktır. Birinci olacaklarını sananlar sonuncu olacaklardır, çünkü hizmetleri gurur ve bencil hırsla esinlenmiştir. Sevgi ve minnettarlıkla hizmet edenler ise daha çok onurlandırılacaklardır.

Değerli işler diye düşündüklerimizin,

Günah olduğunu gösterecektir;

Unuttuğumuz küçük hareketlerin

O’nun için olduğunu gösterecektir -Yazarı belirsiz.

I. Ölümü Ve Dirilişi Konusu (20:17-19)

Rab’bin, Kudüs’e Eriha’dan geçerek gitmek üzere ayrıldığı bellidir (ayet 29’a bakın). Bir kere daha on iki öğrencisini bir yana çekip Kutsal Kent’e vardıklarında neler olacağını açıkladı. Başkâhinlerin ve din bilginlerinin eline verilecekti; bu, Yahuda’nın ihanetinin açık bir imasıdır. Musevi halkının önderlerince ölüm cezasına çarptırılacaktı. Ölüm cezası verme yetkileri olmadığından, O’nu diğer uluslara (Romalılara) teslim edeceklerdi. O’nunla alay edeceklerdi. O’nu kamçılayacaklardı ve çarmıha gereceklerdi. Ama ölüm avını elinde tutamayacaktı, çünkü İsa üçüncü gün dirilecekti.

İ. Egemenlikte Mevki Sorunu (20:20-28)

Bu, insan doğası üzerine hüzünlü bir yorumdur. Çekeceği elemi üçüncü kez önceden bildirdikten hemen sonra izleyicileri O’nun çekeceği acıdan çok kendi yüceliklerini düşünüyorlardı.

Mesih’in acı çekeceğini ilk defa bildirmesi Petrus’un itirazını ortaya çıkardı (16:22); ikincisini öğrencilerin, “En büyük kim...?” sorusu izledi. Yakup ve Yuhanna’nın daha iyi bir yere sahip olmak için İsa’dan bir ricaları vardı. Sıkıntı konusundaki uyarıya karşı gözlerini ısrarla kapadılar; gözlerini yalnızca görkem vaadine açtılar. Egemenliği maddesel açıdan düşünme hatasına düştüler (Daily Notes of the Scripture Union).

20:20-21   Yakup ve Yuhanna’nın annesi, O’nun egemenliğinde oğullarının birinin bir yanına diğerinin de diğer yanına oturmasını rica etmek üzere Rab’be geldi. Oğullarının İsa’ya yakın olmasını istemesinden ve O’nun gelecekteki egemenliğiyle ilgili umutsuzluğa düşmemiş olmasından dolayı ona saygı duyulur. Ama Tanrı’nın Egemenliğinde kime ne paye verileceğinin kurallarını bilmiyordu.

Markos, oğulların ricayı kendilerinin yaptığını söyler (Mar.10:35); belki annelerinin yönlendirmesiyle bunu yaptılar ya da üçü de beraber Rab’be yaklaştı. Burada bir çelişkinin olması söz konusu değildir.

20:22   İsa onların ne dilediklerini bilmediklerini açıkça söyledi, istedikleri yere onları götürecek haçsız bir taç, kurban sunağı olmadan bir taht ve acı çekmeden yücelik istediler. İsa onları hedef alarak, “Benim içeceğim kâseden siz içebilir misiniz?” diye sordu. Kâseyle ne demek istediği açıktır. 18 ve 19’uncu ayetlerde bunu anlatmıştı: Acı çekmesi ve ölmesi gerekiyordu.

Yakup ve Yuhanna O’nun acısını paylaşacak yeterlikte olduklarını ifade ettiler, herhalde güvenleri bilgiden çok isteğe bağlıydı.

20:23   İsa, onlara O’nun kâsesinden içecekleri konusunda güvence verdi. Yakup şehit edilecekti, Yuhanna zulüm görecekti ve Patmos adasına sürgün edilecekti. Robert Little şöyle demiştir: “Yakup bir şehidin ölümüyle öldü; Yu-hanna bir şehidin yaşamını yaşadı.”

İsa egemenlikteki yerleri keyfi bir şekilde bahşedemeyeceğini açıkladı; Baba bu mevkilere atanacakları özel bir koşulla hazırlamıştır. Mesih’e yakın olduklarından yüksek mevkilere özel bir hak talep edecekleri gibi, bunun bir politik himaye olduğunu da sandılar. Ama bu kişisel bir kayırma konusu değildi. Tanrı’nın huzurunda, O’nun sağında ve solunda olan yerler, O’nun için elem çekme ilkesine göre verilecekti. Bu, egemenlikteki başlıca ödüllerin ilk yüzyıl inanlılarıyla sınırlı olmadığı anlamına gelir; bugün yaşayanlardan bazıları da onları kazanabilir: tabii acı çekerek.

20:24   Diğer on öğrenci Zebedi’nin oğullarının böyle bir ricada bulunmuş olmalarına kızdılar. Herhalde kendileri en büyük olmak istedikleri için öfkelendiler ve Yakup ile Yuhanna’nın önceden hareket etmelerine gücendiler.

20:25-27   Bu, Rab’be egemenliğindeki büyüklükle ilgili olarak konuşma yapması için uygun bir fırsattı. Diğer uluslar büyüklüğü hüküm ve hükmetme bakımından düşünürler. Mesih’in egemenliğindeyse büyüklük hizmetle gösterilir. Büyük olmayı arzulayan diğerlerinin hizmetkârı olmalıdır ve birinci olmak isteyen diğerlerinin kulu olmalıdır.

20:28   İnsanoğlu mütevazı hizmetin mükemmel bir örneğidir. O, yeryüzüne hizmet edilmeye değil, hizmet etmeye ve canını birçokları uğruna fidye olarak vermeye geldi. İnsan şeklinde vücut bulmanın bütün amacı iki sözcükle özetlenebilir: hizmet etmek ve vermek. Yüce Rab’bin kendisini ahırda ve çarmıh üstünde alçaltmasını düşünmek şaşırtıcıdır. O’nun büyüklüğü alçakgönüllülüğünün derinliğinde kendini gösterir. Bu, bizim için de böyle olmalıdır.

Yaşamını birçokları uğruna fidye olarak verdi. O’nun ölümü Tanrı’nın günaha karşı bütün âdil taleplerini yerine getirdi. Bu, bütün dünyanın günahını kaldırmaya yeterliydi. Ama yalnızca O’nu Rab ve Kurtarıcı olarak kabul edenler için etkindir. Bunu hiç yaptınız mı?

J. İki Körün Gözleri Açılıyor (20:29-34)

20:29-30   Şimdiye kadar Rab Perea’dan ve Erden nehrinden gelip Eriha’ya varmış olmalıydı. Kentten ayrılırken, iki kör adam O’na, “Ya Rab, ey Davut Oğlu, halimize acı!” diye bağırdılar. “Davut Oğlu” unvanını kullanmaları, fiziksel olarak kör olmalarına rağmen, ruhsal görüşlerinin İsa’yı Mesih olarak tanıyacak kadar hassas olması anlamına gelir. Onlar, kör İsrail’in, O’nu egemenlik sürmek için geri geldiği zaman Mesih olarak kabul edecek inanlı kesimi temsil edebilirler (Yşa.35:5; 42:7; Rom.11:25-26; 2Ko.3:16; Esi.1:7).

20:31-34   Kalabalık onları susturmaya çalıştı, ama onlar daha çok ısrar ederek İsa’nın arkasından bağırdılar. İsa onlara ne istediklerini sorduğunda, onlar dua ettiğimiz zaman sık sık yaptığımız gibi, genel konularla zamanı uzatmadılar. Hemen esas konuya geldiler: “Ya Rab, gözlerimiz açılsın.” Onların belirli ricası belirli bir karşılık aldı. O anda yeniden görmeye başladılar ve O’nun ardından gittiler.

Gaebelein, İsa’nın onlara dokunması konusunda yararlı bir gözlemde bulunur:

Müjde’de daha önce dokunmayla iyileştirmenin tipik anlamını öğrendik. Rab ne zaman dokunarak iyileştirse, bunun yeryüzündeki kişisel varlığı ve İsrail’le merhametle uğraştığı dönemini gösterir. Fiziksel olarak orada olmadan Sözüyle iyileştirdiği zaman ya da imanla kendisine dokunulursa, bu yeryüzünde olmayacağı zamanı ve O’na imanla yaklaşan diğer ulusların O’nun vasıtasıyla iyileşeceğini belirtir.(40)

Matta’nın bu olayı aktarmasıyla Markos 10:46-52 ve Luka 18:35-43; 19:1’i uzlaştırmada zorluk vardır. Burada iki kör adam var; Markos ve Luka’da ise yalnızca bir adamdan bahsedilir. Bu, Markos ve Luka’nın meşhur Bartimay’dan bahsettiği ve Müjde’sini özellikle Yahudiler için yazan Matta’nın geçerli bir tanıklık için en az sayı olarak ikiden bahsetmesinden dolayı (2Ko.13:1) olabilir. Matta ve Markos’ta olayın İsa’nın Eriha’dan ayrılırken olduğu söylenir; Lu-ka’da ise olayın O’nun kente yaklaşırken meydana geldiği söylenir. Aslında eski ve yeni olmak üzere iki Eriha vardı. Bu durumda iyileştirme mucizesi İsa birinden ayrılıp diğerine girerken gerçekleşmiş olabilir.

XII. KRAL’IN SUNULMASI VE REDDEDİLMESİ

(Bölüm 21-23)

A. Zaferli Giriş (21:1-11)

21:1-3   İsa, Eriha’dan, Beytlehem ve Beytfacı’nın olduğu Zeytin dağının doğu kısmına geldi. Orada yol Zeytin dağının güney ucuna doğru devam edip Yehoşafat vadisine doğru derinleşir, ardından Kidron’dan geçerek Kudüs’e doğru yükselerek devam eder.

İki öğrencisini, Beytfacı köyüne, orada bağlı bir dişi eşek ve yanında bir sıpa bulacaklarını önceden bildirerek gönderdi. Hayvanları çözüp İsa’ya getireceklerdi. Onlara birisi bir şey derse, Rab’bin hayvanlara ihtiyacı olduğunu söyleyeceklerdi. O zaman hayvanların sahibi razı olacaktı. Belki de hayvanların sahibi İsa’yı tanıyordu ve daha önceden O’na yardım etmeyi önermişti. Ya da bu olay Rab’bin her şeyi bildiğini ve O’nun en yüksek derecedeki yetkisini gösterebilir. Her şey İsa’nın önceden bildirdiği gibi oldu.

21:4-5   Hayvanları isteme, Yeşaya ve Zekarya peygamberin önceden bildirdikleri sözü yerine getirdi:

Siyon kızına deyin ki,

‘Bak, alçakgönüllü Kralın,

bir eşeğe, evet bir sıpaya,

bir eşek yavrusuna binmiş sana geliyor.’

21:6   Öğrenciler giysilerini hayvanın üzerine yaydıktan sonra, İsa sıpaya bindi (Mar.11:7) ve Kudüs’e doğru sürdü. Tarihi bir andı. Sir Robert Ander-son’a göre Daniel’in altmış dokuz haftalık peygamberliği bitmişti (The Coming Prince adlı kitabındaki hesaplamasına bakın). Daha sonra Mesih kesilip atıla-caktı (Dan.9:26).

Rab İsa, bu şekilde Kudüs’e gitmekle Mesih olduğunu artık apaçık ilan ediyordu. Lange şunları yazıyor:

O’nun zamanında Mesih’le ilgili yorumlanan peygamberliği bilerek yerine getirir. Daha önceden üstünlüğünü açıklamayı tehlikeli olarak düşünmüşse de, şimdi suskunluğu imkânsız sayıyor... Bundan sonra, O’nun kendisini tamamen açık bir şekilde açıklamamış olduğunu söylemek mümkün değildir. Sonradan Kudüs Mesih’i öldürmekle suçlandığında, Mesih’in, bütün benzer belirtilere rağmen, anlaşılır bir belirtiyi vermemiş olduğunu söylemeleri olanaksız olmalıdır.(41)

21:7-8   Rab, kente doğru giysilerden ve palmiye dallarından oluşan bir zemin üzerinde, halkın alkış sesleriyle ilerledi. En azından bir dakika için Kral olarak kabul edildi.

21:9   Kalabalıklar bağırdı: “Davut Oğluna hozana! Rab’bin adıyla gelene övgüler olsun, en yücelerde hozana!” Mezmurlar 118:25-26’dan yapılan bu alıntının Mesih’in gelişine ait olduğu bellidir. Hozana sözcüğünün özgün anlamı “şimdi kurtar” demektir; belki de halk, “Bizi Romalı zalimlerden kurtar” demek istedi. Daha sonra bu sözcük hamt etme ünlemi oldu. “Davut Oğlu” ve “Rab’bin adına gelene övgüler olsun” terimleri açıkça İsa’nın Mesih olarak tanındığını belirtir. Yehova’nın yetkisiyle O’nun isteğini yapmaya gelen, övülen kişi, O’dur.

Markos’un anlatımında, kalabalığın bağırdığı terimlerde, “Atamız Davut’un yaklaşan egemenliği kutlu olsun!” da yer alır (Mar.11:10). Bu, halkın egemenliğin Mesih’in Davut’un tahtına oturmasıyla kurulmak üzere olduğunu sandıklarını belirtir. “En yücelerde hozana!” diye bağıran halk, gökleri Mesih’i yüceltmek için yeryüzüne katılmaya çağırıyorlardı ve belki de en yüksek göklerden kurtarması için O’nu çağırıyorlardı.

Markos 11:11, İsa’nın Kudüs’e vardığında tapınağa gittiğini, tapınağın içine değil, avluya girdiğini kaydeder. Tapınağın Tanrı’nın evi olması gerekiyordu, ama kâhinler ve halk O’na hakkı olan yeri vermeyi reddettiklerinden, bu tapınakta kendini rahat hissetmiyordu. Etrafa göz attıktan sonra Onikiler ile Bey-tanya’ya döndü. Pazar akşamıydı.

21:10-11   Bu sırada kentin içinde O’nun kimliği konusunda büyük bir şaşkınlık vardı. Kim olduğunu soranlara, O’nun Celile’nin Nasıra kentinden İsa peygamber olduğu söylendi. Bundan yalnızca birkaç kişinin gerçekten O’nun Mesih olduğunu anladığı görülür. Vefasız halk, bir haftadan daha kısa bir zaman sonra , “O’nu çarmıha gerin! O’nu çarmıha gerin!” diye bağıracaktı.

B. Tapınağı Temizliyor (21:12,13)

21:12   İsa, halk arasındaki görevinin başında tapınağın etrafında ticaret yapanları kovmuştu (Yu.2:13-16). Ama tapınağın avlusunun dışında aşırı ücret vurgunculuğu tekrar ortaya çıkmıştı. Kurbanlık hayvanlar ve kuşlar aşırı fiyatlarla alınıp satılıyordu. Para bozanlar diğer nakit paraları Yahudilerin tapınak vergisi olarak ödemek zorunda oldukları yarım şekele çevirdiler. Bu aşırı bir ücretti. Görevi sona ermekte olan İsa, dinsel konuları kullanarak maddi kazanç sağlayanları tekrar dışarı kovdu.

21:13   Yeşaya ve Yeremya’dan yaptığı alıntıları birleştirerek kutsal şeylere saygısızlığı, ticari tutumu ve ırkçılığı kınadı. Yeşaya 56:7’yi aktararak onlara Tanrı’nın tapınağının dua evi olarak tasarlandığını anımsattı. Onlar ise tapınağı haydut ini haline getirmişlerdi (Yer.7:11).

Kudüs’e girdikten sonra tapınağı temizleme O’nun ilk resmi hareketi oldu. Bununla tapınak üzerindeki egemenliğini şüphe götürmez bir şekilde doğruladı.

Bu olayın bugün için de bir mesajı vardır. Kermes, akşam yemekleri ve diğer para kazanma sahtekarlıklarını kilise yaşamımızdan kovmak için O’nun temizleme gücüne ihtiyacımız var. Ruhsal yaşamımızda ise Kutsal Ruh’un tapınağı olan bedenlerimizde Rab’bin temizleme işine daima gereksinim vardır.

C. Başkâhinlerin Ve Din Bilginlerinin Öfkesi (21:14-17)

21:14   Bir sonraki manzarada Rab’bin kör ve kötürümleri tapınağın bahçesinde iyileştirdiği görülür. Gittiği her yerde çaresizleri kendine çekti ve hiçbir zaman onları gereksinimlerini karşılamadan geri göndermedi.

21:15-16   Ama düşman gözler O’nu izliyordu. Başkâhinlerle din bilginleri çocukların İsa’ya “Davut Oğlu” diye bağırdıklarını duyunca öfkelendiler.

Sanki çocukların O’na Mesih olarak hitap etmesini yasaklamasını umar gibi, “Bunların ne söylediğini duyuyor musun?” diye sordular. Eğer İsa, Mesih olmamış olsaydı, bunu ilk ve son olarak söylemek için uygun bir zaman olacaktı. Ama O’nun verdiği karşılık çocukların haklı olduğunu gösterdi. Eski Antlaşma’nın Yunanca çevirisinden (Septuaginta) Mezmurlar 8:2’yi aktardı: “Küçük çocukların ve emzikte olanların dudaklarından kendine övgüler döktürdün.” Eğer sözde bilgili olmaları gereken başkâhinler ve din bilginleri O’nu Kutsanmış olarak övmeselerdi, o zaman küçük çocuklar O’na Rab olarak tapacaklardı. Çocukların sık sık yaşlarının ötesinde olan ruhsal bir sezgileri vardır, iman ve sevgi sözleri Rab’bin adına alışılmamış bir yücelik getirir.

21:17   Dini önderleri gerçekleri daha derin düşünmeleri için bıraktıktan sonra, İsa Beytanya’ya döndü ve geceyi orada geçirdi.

D. Kuruyan İncir Ağacı (21:18-22)

21:18-19   Sabah erkenden Kudüs’e dönerken, açlığını bastırmayı umarak bir incir ağacına yaklaştı. Ağaçta yapraktan başka bir şey bulamayınca ağaca, “Sonsuza dek artık meyve vermeyesin!” dedi. İncir ağacı hemen o anda kurudu.

Markos’un hikayesinde (11:12-14) incir mevsimi olmadığı yorumu yapılır. Bu nedenle, ağacı meyvesi olmadığından dolayı suçlaması, Kurtarıcı’yı mantıksız ve huysuz biri olarak resmediyor gibi görünecekti. Bunun gerçek olamayacağı bilinirken, bu sorun nasıl açıklanır?

O bölgedeki incir ağaçları yapraklar çıkmadan erken ve yenebilir meyve verirdi. Bu, düzenli ürünün müjdecisiydi. İlk incirler görünmezse, bu incir ağacının daha sonra ürün vermeyeceğine işaret ederdi.

Bu, İsa’nın bereketlemekten ziyade lanetlediği tek mucizedir: Yaşamı yenilemektense yok etti. Böyle bir eleştiri Mesih’in kişiliğiyle ilgili cahilliğin göstergesidir. O evrenin Kralı ve Tanrı’sıdır. O’nun bazı davranışları bizim için gizemlidir, ama her şeye onların hep doğru olduğu varsayımı ile başlamalıyız. Rab bu durumda, incir ağacının hiçbir zaman meyve vermeyeceğini biliyordu ve kuru ağacı meyve ağaçlarının arasından atan bir çiftçi gibi davrandı.

Rabbimizi incir ağacını lanetlediği için eleştirenler bile bunun simgesel bir hareket olduğunu kabul ederler. Bu olay, Kurtarıcı’nın Kudüs’te gördüğü kargaşalı karşılamanın yorumudur. Asma ve zeytin ağacı gibi incir ağacı da İsrail halkını temsil eder. İsa halka geldiği zaman, meyvesi olmayan yapraklar görmüştü. Oysa İsa halktan gelecek meyveye acıkmıştı.

Görünürde bir tek meyve bile vermeyen inançsız halkın sonradan da tam olarak meyve vermeyeceğini biliyordu ve bu yüzden de incir ağacını lanetledi. Bu olay, M.S. 70’de halkın üstüne inen yargıyı önceden resmeder.

İnanmayan İsrail, sonsuza dek meyvesiz kalacakken, halkın bir kısmının Mesih’in İkinci gelişindeki inanlılarla buluşmasından sonra Mesih’e geri döneceğini anımsamalıyız. Büyük Sıkıntı zamanında ve O’nun Bin Yıllık Egemenliği döneminde meyve vereceklerdir.

Bu metnin ana yorumu İsrail halkıyla bağlantılıdır, ama her çağın insanı için de bir uyarısı vardır.

21:20-22   Öğrenciler aniden kuruyan ağaca olan şaşkınlıklarını ifade ettikleri zaman, Rab onlara imanları olduğu takdirde bundan daha büyük mucizeler yapabileceklerini söyledi. Örneğin, bir dağa, “Kalk, denize atıl” dediklerinde bu gerçekleşecekti. “İman edip duayla dilediğiniz her şeyi alacaksınız.”

Görünüşte koşula bağlı olmayan duayla ilgili bu vaatlerin, Kutsal Kitap’ın konuyla ilgili öğretişlerinin ışığında anlaşılmasını sağlamalıyız. 22’nci ayet bir inanlının istediği herhangi bir şeyi talep edebileceği ve onu elde etmeyi umacağı anlamına gelmez. Kutsal Kitap’ta yer alan koşullara göre dua etmelidir.

21:23   İsa tapınakta ders verirken, başkâhinler ve halkın ihtiyarları öğretme, mucize yapma ve tapınağı temizleme için kimin O’na yetki verdiğini sormak için dersi böldüler. Nasıl karşılık verirse versin, O’nu tuzağa düşürmeyi umut ediyorlardı. Tanrı’nın Oğlu olarak Kendisinde yetki olduğunu iddia etseydi, O’nu küfretmekle suçlayacaklardı. Eğer yetkinin insanlardan olduğunu iddia etseydi, O’nu kötüleyeceklerdi. Eğer yetkinin Tanrı’dan olduğunu söyleseydi, O’na meydan okuyacaklardı. Kendilerini aldıkları resmi eğitim ve insan atamasıyla, insanların dini yaşamlarını yönlendirmek için yetkilendirilmiş uzman iman muhafızları olarak görüyorlardı. İsa’nın resmi bir eğitimi ve kesinlikle İsrailli yöneticilerden gelen bir delili yoktu. Meydan okumalarının altında bağnaz kimselerin tanrısal kutsama gücü olan kişilere karşı hissettikleri içerleme yatıyordu.

21:24-25   Rab, “Yahya’nın vaftizi nereden geldi, Tanrı’dan mı, insanlardan mı?” sorusuna yanıt verirlerse, yetkisini açıklayacağını söyledi. Yah-ya’nın vaftizi Yahya’nın görevi anlamında anlaşılmalıdır. Bu yüzden soru şuydu: “Yahya’ya görevine devam etmesi için kim yetki verdi? Onun atanması Tanrı’dan mıydı, insandan mıydı? İsrailli önderlerin elinde ne kanıt vardı?” Yanıt belliydi: Yahya, Tanrı’nın gönderdiği bir adamdı. Onun gücü insani onaydan değil, tanrısal yetkiden geliyordu.

Başkâhinler ve ihtiyarlar bir ikilem içindeydiler. Eğer Yahya’yı Tanrı’nın gönderdiğini kabul etselerdi, tuzağa düşürüleceklerdi. Yahya insanlara İsa’yı Mesih olarak göstermişti. Eğer Yahya’nın yetkisi tanrısal ise neden tövbe edip Mesih’e inanmamışlardı?

21:26   Öte yandan, eğer Yahya’nın Tanrı tarafından görevlendirilmediğini söyleselerdi, halkın alay edeceği bir durumda olacaklardı. Çünkü halk Yah-ya’nın Tanrı’dan gelen bir peygamber olduğunu düşünüyordu. Eğer soruya Yahya’nın Tanrı’dan olduğunu doğru bir şekilde söylemiş olsalardı, kendi so-rularına da yanıt vermiş olacaklardı. İsa, Yahya’nın müjdesini verdiği Mesih’ti.

21:27   Ama gerçeklerle yüzleşmeyi reddedip bilmediklerini iddia ettiler. Yahya’nın gücünün kaynağını söyleyemediler. O zaman İsa, “Ben de size bun-ları hangi yetkiyle yaptığımı söylemeyeceğim” dedi. Onların zaten bildikleri ve kabul etme konusunda isteksiz oldukları şeyi söylemek gereksizdi?

E. İki Oğul Benzetmesi (21:28-32)

21:28-30   Bu benzetme, başkâhinlerin ve ihtiyarların Yahya’nın tövbe etmeleri için yaptığı çağrıya itaat etmedeki başarısızlıklarına karşın arı gibi sokan bir azardır. Bağda çalışması istenen bir adamın iki oğluyla ilgilidir. Biri reddetti ve daha sonra fikrini değiştirip gitti. Diğeri gitmeyi kabul etti, ama hiç gitmedi.

21:31-32   İkisinden hangisinin babasının isteğini yerine getirdiği sorulduğunda, dini liderler, “birincisi” diyerek istemeden kendilerini suçladılar.

Rab benzetmeyi yorumladı. Vergi görevlileriyle fahişeler ilk oğul gibiydiler. Hemen Vaftizci Yahya’ya itaat eder gibi davranmadılar, ama sonuçta çoğu tövbe etti ve İsa’ya inandı. Dini liderler ise ikinci oğul gibiydiler. Yahya’nın vaazını onayladıklarını söylediler, ama hiçbir zaman günahlarını itiraf etmediler ve de Kurtarıcı’ya güvenmediler. Bu nedenle kendi kendilerine yeten dini liderler Tanrı’nın Egemenliğinin dışında kalırken, tamamen günahkâr olanlar Tanrı’nın Egemenliğine girdiler. Bugün de aynı şey geçerlidir. Günahkâr olduklarını itiraf edenler, Müjde’yi sahte dindarlık gösterisinde bulunanlardan daha istekli olarak kabul ederler.

“Yahya size doğruluk yolunu göstermeye geldi” ifadesinden, onun gerekli doğruluğun tövbe ve imanla gerçekleştiğini vaaz etmeye geldiği anlamı çıkar.

F. Kötü Bağcılar Benzetmesi (21:33-46)

21:33-39   İsa, yetkisiyle ilgili soruya daha uzun bir karşılık vermek için bağ diken, çevresini çitle çeviren, üzüm sıkmak için bir çukur kazıp bir de bekçi kulesi yapan, onu bağcılara kiralayan ve uzak bir ülkeye yolculuğa çıkan bir toprak sahibi benzetmesi anlattı. Bağbozumu yaklaşınca, üründen kendisine düşeni almaları için kölelerini bağcılara yollamış, ama bağcılar… birini dövmüş, birini öldürmüş ve diğerini taşlamış. Başka köleler yolladığı zaman, onlar da aynı davranışla karşılanmışlar. Üçüncü seferde sayacakları düşüncesiyle oğlunu yollamıştı. Onun mirasçı olduğunu anlayınca, mirasına kon-ma fikriyle onu öldürmüşler.

21:40-41   Bu noktada Rab başkâhinlere ve ihtiyarlara bağın sahibinin bağcılara ne yapacağını sordu. Onlar da şu karşılığı verdiler: “Bu korkunç adamları korkunç bir şekilde yok edecek; bağı da, ürününü kendisine zamanında verecek olan başka bağcılara kiralayacak.”

Yorumlaması zor olan bir benzetme değildir. Tanrı bağın sahibidir, İsrail de bağdır (Mez.80:8; Yşa.5:1-7; Yer.2:21). Çit ise İsrail’i diğer uluslardan ayıran ve onları Rab için özel bir ulus olarak muhafaza eden Musa’nın Yasasıdır. Üzüm sıkmak için açılan çukur da İsrail’in, Tanrı için vermesi gerekli olan meyve anlamına gelir. Kule ise Yehova’nın halkını uyanık bir şekilde koruduğunu gösterir. Bağcılar da başkâhinler ve din bilginleridir.

Tanrı, İsrail halkına bağdan birlik, kutsallık ve sevgi meyveleri arayarak kendi köleleri olan peygamberlerini ardı ardına yolladı. Ama halk peygamberlere eziyet etti ve bazılarını da öldürdü. Sonuç olarak, Tanrı, “Oğlumu sayarlar” (ayet 37) diyerek kendi Oğlu’nu yolladı. Başkâhinler ve din bilginleri, “Mirasçı bu” dediler: Öldürücü bir kabuldü bu. Kendi aralarında İsa’nın Tan-rı’nın Oğlu olduğu konusunda hemfikirdiler (halkın içinde bunu reddetmelerine rağmen) ve böylece O’nun yetkisiyle ilgili kendi sorularına yanıt verdiler. O’nun yetkisi Tanrı’nın Oğlu olması gerçeğinden kaynaklanıyordu.

Benzetmede, “Mirasçı bu; gelin onu öldürüp mirasına konalım” (ayet 38) sözlerini aktardılar. Gerçek yaşam da, “O’nu böyle kendi başına bırakırsak, herkes O’na iman edecek. Romalılar da gelip yerimizi ve ulusumuzu ortadan kaldıracak” dediler (Yu.11:48). Bu nedenle O’nu reddettiler, dışarı attılar ve çarmıha gerdiler.

21:42   Kurtarıcı bağ sahibinin ne yapacağını sorduğu zaman –42 ve 43’üncü ayetlerde yazıldığı gibi– onların verdiği karşılık kendi kendilerini suçlu çıkardı. Mezmurlar 118:22 ayetini aktardı: “Yapıcıların reddettiği taş, işte köşenin baş taşı oldu. Rab’bin işidir bu, gözümüzde harika bir iş!” Mesih, yani Taş, kendisini inşaatçılara, yani İsrailli liderlere sunduğu zaman, onların inşaat planında O’nun için hiç yerleri yoktu. O’nu yararsız diye bir kenara attılar. Ama ölümünden sonra dirildi ve Tanrı tarafından O’na üstün bir yer verildi. Tan-rı’nın inşaatında baş taşı oldu: “Tanrı O’nu pek çok yükseltti ve O’na her adın üstünde olan adı bağışladı” (Flp.2:3).

21:43   İsa daha sonra Tanrı’nın Egemenliğinin İsrail’den alınacağını ve bunun ürünlerini yetiştirecek bir ulusa verileceğini açıkça ilan etti. Öyle de oldu. İsrail Tanrı’nın seçilmiş halkı olarak bir kenarda durmakta ve hukuken kör edilmiş durumdadır. Mesih’ini reddeden soyun üstüne bir katılık geldi. Tan-rı’nın Egemenliğinin, bunun ürünlerini yetiştirecek bir ulusa verileceği pey-gamberliği aşağıdakileri belirtir şekilde anlaşılmaktadır. (1) İnanan Yahudiler-den ve diğer uluslardan oluşan topluluk (kilise), “kutsal bir ulus, Tanrı’nın öz halkı” (1Pe.2:9); ya da (2) İkinci Gelişte yaşayacak olan İsrail’in inanan kısmı. Kurtulan İsrail, Tanrı için verimli olacaktır.

21:44   “Bu taşın üzerine düşen, paramparça olacak; taş da kimin üzerine düşerse, onu ezip toz edecek.” Ayetin ilk kısmındaki taş yerdedir; ikinci kısmındaki ise yukardan iner. Bu, Mesih’in İkinci Gelişini gösterir. İlk geldiğinde, Yahudi liderler O’nun üzerinde sendelediler ve parçalara ayrıldılar. Tekrar geldiği zaman, düşmanlarını toz gibi dağıtan yargıyla inecek.

21:45-46   Başkâhinler ve Ferisiler, Mesih’in yetkisiyle ilgili sorularına yanıt olarak, bu benzetmelerin doğrudan kendilerini hedeflediğini anladılar. O’nu hemen orada yakalamayı istediler, ama İsa’yı hâlâ peygamber sayan halktan korktular.

G. Düğün Şöleni Benzetmesi (22:1-14)

22:1-6   İsa başkâhinleri ve Ferisileri bırakmadı. Düğün şöleni benzetmesinde, kayrılan İsrail’i bir kenara bırakılmış olarak, hor görülen diğer ulusları ise masadaki konuklar olarak resmetti. Göklerin Egemenliğini oğlu için düğün şöleni hazırlayan bir krala benzetti. Davetiye iki basamaklıydı. İlk olarak, kölelerin bizzat ilettikleri ve kesin bir şekilde reddedilen ilk davetiye. İkinci davetiye şölenin hazır olduğunu ilân etti. Tarlaları ve ticaretleriyle çok meşgul olan bazıları bu davetiyeyi hor gördüler, bazıları da şiddete başvurarak kralın köle-lerini yakaladılar, hırpaladılar ve öldürdüler.

22:7-10   Kral o kadar öfkelendi ki, katilleri yok etti ve kentlerini ateşe verdi. İlk konuk listesini yırttıktan sonra gelecek olan herkese genel bir davetiye yayınladı. Bu defa düğün yerinde hiç boş yer yoktu.

22:11-13   Ne var ki, konukların arasında düğün elbisesi giymemiş bir adam vardı. Orada olmak için giysisinin uygun olmadığı söylendiğinde dili tutuldu. Kral onun ağlayış ve diş gıcırtısının olacağı karanlığa atılmasını emretti. 13’üncü ayetteki uşaklar 3’üncü ayetteki köleler değildir.

22:14   Rabbimiz benzetmeyi, “Çünkü çağrılanlar çok, ama seçilenler azdır” sözleriyle sonlandırdı.

Benzetmenin anlamına gelince, kral Tanrı’dır ve Oğlu da Rab İsa’dır. Düğün şöleni, Göklerin Egemenliğini karakterize eden bayram sevincinin uygun bir tanımlamasıdır. Bu benzetmede kiliseyi (topluluğu) Mesih’in gelini olarak tanıtma, resmi gereksiz olarak karmaşık hale getirir. Esas düşünce İsrail’i bir kenara koymaktır; belli bir çağrı ve kilisenin geleceği değildir.

Davetiyenin ilk basamağı, Vaftizci Yahya ve on iki öğrenciyi sıcak bir biçimde İsrail’i düğün şölenine davet ederken resmeder. Ama ulus, davetiyeyi kabul etmeyi reddetti. “Davetliler gelmek istememiş” (3’üncü ayet) sözleri, en kritik devre olan çarmıhta dramatize edilmişti.

Davetiyenin ikinci basamağı, Elçilerin İşleri bölümünde Yahudilere müjdenin duyuruluşunu akla getirir. Bazıları bildiriyi hor gördü. Bazıları habercilere şiddetle yaklaştı (davrandı); öğrencilerin çoğu da şehit edildi.

Kral haklı olarak İsrail’e öfkelendi, “ordularını” yani Titus ve onun Roma tümenini Kudüs’ü ve halkının çoğunu M.S. 70’de yok etmek için gönderdi. Bir bakıma onlar “O’nun ordusuydu” ki, İsrail’i cezalandırmak için onları aracı olarak kullandı. Onlar O’nu kişisel olarak tanımamış olsalar bile resmen O’nun-dular.

Şimdi İsrail ulus olarak bir kenardadır ve Müjde, bütün saygınlık derecesindeki diğer uluslara duyuruluyor (Elç.13:45-46; 28:28). Ama gelen her bireyin gerçekliği sınanır. Düğün elbisesi olmayan adam, egemenlik için hazır olduğu-nu söyleyen, ama Rab İsa Mesih aracılığıyla Tanrı’nın doğruluğunu hiçbir za-man giyinmemiş kişidir (2Ko.5:21). Aslında adamın düğün elbisesinin olmama-sının hiç özürü yoktu (ve yoktur). Ryrie’nin yazdığı gibi, o günlerde elbisesi olmayan davetlilere elbise vermek gelenekti. Adamın verilen elbiseden yarar-lanmadığı bellidir. Mesih olmadan egemenliğe girme hakkı sorulduğunda, dili tutulur (Rom.3:19). Onun sonu ağlayışın ve diş gıcırtısının olduğu karanlığın dışıdır. Ağlayış, cehennemin elemini belirtir. Bazıları diş gıcırtısının Tanrı’ya karşı devam eden nefret ve isyan anlamına geldiğini ileri sürer. Öyleyse, bu da cehennem ateşinin günahtan temizleme etkisinin olduğu fikrinin yanlış oldu-ğunu gösterir.

14’üncü ayet yalnızca düğün elbisesi olmayan adam olayına değil, tüm benzetmeye işaret eder. Çağrılanlar çok, yani müjde davetiyesi birçok kişiye gidiyor. Ama seçilenler azdır. Bazıları, taraftar olduğunu söyleyenler bile davetiyeyi reddediyor, bazılarının da sahtekâr oldukları açığa çıkıyor. Müjdeyi kabul eden herkes seçilmiştir. Bir kişinin seçilmiş olup olmadığını söyleyebileceği tek yol, Rab İsa Mesih ile ne yaptığıdır. Jennings’nin söylediği gibi, “Herkes şölene zevk alması için çağrılır, ama herkes şölene uyan giysiyi Sağlayana güvenmekte istekli değildir.”

Ğ. Sezar’a Ve Tanrı’ya Ödeme (22:15-22)

22’nci bölüm Tanrı’nın Oğlu’nu tuzağa düşürmek için gönderilen üç ayrı temsilciler kurulunun girişimlerini kaydeden, sorulardan oluşan bir bölümdür.

22:15-16   Ferisiler ve Hirodes yanlılarının bir girişimini burada görürüz. Birbirine düşman olan bu iki grubu kısa bir süreliğine Kurtarıcı’ya olan ortak nefretleri bir araya getirdi. Amaçları Mesih’i tehlikeli sonuçları olan siyasal bir demeç vermesi için tuzağa düşürmekti. Sezar’a bağlılık konusunda bölünmüş olan Yahudilerden yararlanmaya çalıştılar. Bazıları Yahudi olmayan imparatora boyun eğmeye hararetle karşı koydu. Bazıları da, Hirodes yanlıları gibi, daha hoş görülü bir davranışı benimsedi.

22:17   İlk önce O’nun karakterinin saflığı, dürüstlüğü ve korkusuzluğu üzerine ikiyüzlü bir şekilde iltifat ettiler. Sonra da şaşırtıcı soruyu soruverdiler: “Sezar’a vergi vermek Kutsal Yasa’ya uygun mu, değil mi?”

Eğer İsa “Hayır” deseydi, yalnızca Hirodes yanlılarını aleyhine çevirmekle kalmayıp Roma hükümetine karşı isyan etmekle suçlanacaktı. Ferisiler de O’nu ellerine geçirmiş olacaklardı ve suçlayacaklardı. “Evet” deseydi, Yahudilerin yoğun milliyetçi ruhlarına takılacaktı. Sıradan insanların desteğini kaybedecekti ki, onların desteği bu zamana kadar liderlerin O’nu sindirme gayretlerini engelledi.

22:18-19   İsa onları açıkça kendisini tuzağa düşürmeye çalıştıkları için ikiyüzlüler olarak suçladı. Sonra da Roma hükümetine vergi ödemek için kullanılan para olan bir dinarı kendisine göstermelerini söyledi. Yahudilerin paranın üstünde gördükleri Sezar’ın resmi ve unvanı onlara her seferinde Yahudi olmayan yetkinin ve verginin altında olduklarını hatırlatan can sıkıcı bir şeydi. Dinar Roma’ya bağlılıklarının günahlarının sonucu olduğunu onlara anımsatmalıydı. Yehova’ya sadık olsalardı, Sezar’a vergi ödeme sorusu hiçbir zaman ortaya atılmayacaktı.

22:20-21   İsa onlara, “Bu resim, bu yazı kimin?” diye sordu. “Sezar’ın” demek zorunda kaldılar. O zaman Rab onlara, “Öyleyse Sezar’ın hakkını Se-zar’a, Tanrı’nın hakkını da Tanrı’ya verin” dedi.

Soruları kendi aleyhlerine döndü. Sezar’a vergi verme sorusunda İsa’yı tuzağa düşürmeyi umut etmişlerdi. İsa Tanrı’ya vergi verme konusundaki başarısızlıklarını ortaya çıkardı. Sıkıcı olmasına rağmen, Sezar’a hakkını verdiler, ama yaşamlarında Tanrı’nın isteklerine aldırmadılar. Tanrı’nın varlığının öz görünümü önlerinde duruyordu (İbr.1:3). Onlar İsa’ya hakkı olan yeri vermede başarısız oldular.

İsa’nın verdiği karşılık inanlının çifte vatandaşlığının olduğunu gösterir. Hükümetine itaat etmek ve maddi yardımda bulunmakla sorumludur. Yöneticilerden ne kötü bir şekilde söz etmelidir ne de hükümetini devirmeye çalışmalıdır. Yetkili yerlerde olanlar için dua etmelidir. Cennetin vatandaşı olarak da Tan-rı’ya itaat etme sorumluluğu vardır. İkisi arasında bir çelişki olursa, inanlının ilk bağlılığı Tanrı’ya olmalıdır (Elç.5:29).

Çoğumuz 21’inci ayeti söylerken Sezar’ın olduğu kısmı vurgularız ve Tanrı ile ilgili kısmı atlayarak geçeriz, ki İsa burada Ferisileri tam anlamıyla bu hatalarından dolayı şiddetle eleştirdi.

22:22   Ferisiler O’nun yanıtını duyunca, yenildiklerini anladılar. Yapabilecekleri tek şey şaşırmak ve oradan ayrılmaktı.

H. Sadukiler ve Diriliş Bilmeceleri (22:23-33)

22:23-24   Daha önce söz edildiği gibi, Sadukiler bedenin dirilişini, meleklerin varlığını ve mucizeleri yadsıyan, o zamanın liberal ilâhiyatçılarıydılar. Aslında yalanlamaları onaylamalarından çok daha fazlaydı.

Onlardan bir grup, diriliş düşüncesini gülünç göstermek için düzenlenmiş bir hikayeyle İsa’ya geldiler. O’na, ölmüş adamın karısı ile ölünün kardeşinin ya da en yakın akrabanın evlenme mecburiyetiyle ilgili yasayı hatırlattılar (Tes.25:5).

O yasaya göre eğer bir İsrailli, çocuk sahibi olmadan ölürse, kardeşi İsrail’de ailenin ismini ve ailenin mirasını korumak için onun dul kalan karısıyla evlenmek zorundaydı.

22:25-28   Konu, kocasını kaybeden ve onun kardeşlerinden biriyle evlenen kadınla ilgiliydi. İkinci kardeş de ölünce, üçüncüsüyle evlendi ve bu yedinciye kadar hep böyle sürdü. Sonunda kadın da öldü. Sonra da kendisi diriliş olan İsa’yı (Yu.11:25) aşağılamak için düzenledikleri soruyu sordular: “Buna göre diriliş günü kadın bu yedi kardeşten hangisinin karısı olacak? Çünkü hepsi de onunla evlendi.”

22:29   Esasında, diriliş düşüncesinin başa çıkılmaz bir sorun yarattığını ve dolayısıyla mantıklı olmadığını, bu nedenle de gerçek olamayacağını tartıştılar. İsa, sorunun doktrinde değil, onların kafasında olduğunu söyledi; Kutsal Yazılar ve Tanrı’nın gücü konusunda bilgisizdiler.

Her şeyden önce, Kutsal Yazılar konusunda cahildiler. Kutsal Kitap hiçbir zaman karı-koca ilişkisinin cennette devam edeceğini söylemez. Erkek erkek olarak ve kadın da kadın olarak tanınabilecekken, melek gibi olacaklar, yani ne evlenecekler ne de evlendirilecekler.

İkinci olarak da Tanrı’nın gücü konusunda cahildiler. İnsanı topraktan yaratabildiyse, ölmüş olanları topraktan diriltip görkemli bedenlere kolayca döndüremez miydi?

22:30-32   O zaman Rab İsa, dirilişin mutlak bir gereksinim olduğunu göstermek için Kutsal Kitap’taki inandırıcı kanıtları öne çıkardı. Çıkış 3:6’da Tanrı kendisinden İbrahim’in Tanrısı... İshak; ve... Yakup’un Tanrısı olarak bahseder. Bununla beraber İsa, “Tanrı ölülerin değil, yaşayanların Tanrısıdır” diye belirtir. Tanrı bu kişilerle antlaşmalar yaptı, ama onlar antlaşmalar yerine gelmeden önce öldüler. Tanrı kendisinden bedenleri mezarda olan bu kişilerin Tanrısı olarak nasıl söz edebilir? O, çoktan ölmüş insanlara verilen sözü tutup yerine getirmek konusunda nasıl başarısız olabilirdi? Yalnızca bir yanıt vardır: Diriliş.

22:33   Halkın O’nun öğretişine şaşıp kalmasını yadırgamamak gerek; biz de şaşıp kalıyoruz!

I. En Büyük Buyruk (22:34-40)

22:34-36   Ferisiler, İsa’nın muhalif kişileri (Sadukileri) susturduğunu duyunca, O’nunla görüşmeye geldiler. Sözcüleri, bir Kutsal Yasa uzmanı, İsa’ya Kutsal Yasa’daki en önemli buyruğu seçmesini söyledi.

22:37-38   Rab İsa yetkin bir biçimde ilk ve en büyük buyruk olarak insanın Tanrı’ya olan yükümlülüğünü özetledi. “Tanrın olan Rab’bi bütün yüreğinle, bütün canınla ve bütün aklınla sev.” Markos, “ve bütün gücünle” ifadesini de (Mar.12:30) eklemiştir. Bu, insanın ilk yükümlülüğünün Tanrı’yı bütün benliğiyle sevmesi gerektiği anlamına gelir. Belirtilmiş olduğu gibi; yürek duygusal doğayı, can iradeye ait doğayı, akıl entelektüel doğayı ve güç de fiziksel doğayı düşündürür.

22:39-40   Sonra İsa kişinin ikinci sorumluluğunun da komşusunu kendisi gibi sevmesi olduğunu ekledi. Barnes şöyle der: “Tanrı’ya ve insana olan sevgi tüm dini kapsar: Bunu sağlamak da Musa’nın, peygamberlerin, Kurtarıcı’nın ve elçilerin amacı olmuştur.” Sık sık “Komşunu kendin gibi sev” sözünü derinden düşünmeliyiz. Kendimizi ne kadar çok sevdiğimizi, faaliyetlerimizin ne kadarının benliğin bakımı ve tesellisinde odaklaştığını düşünmeliyiz. Daha sonra da bu sevgiyi komşularımıza yağdırdığımızda ne olacağını gözümüzde canlandırmaya çalışmalıyız. Böyle bir davranış doğal değildir; doğaüstü bir şeydir. Yalnızca yeniden doğmuş olanlar bunu yapabilir.

İ. Davut’un Oğlu Davut’un Rab’bi (22:41-46)

22:41-42   Ferisiler hâlâ İsa’nın Kutsal Yasa uzmanlarına verdiği yanıtın korkusu içindeyken, İsa onları tahrik edici bir sorunla karşı karşıya bıraktı: “Mesih’le ilgili olarak ne düşünüyorsunuz? O, kimin oğludur?”

Ferisilerin çoğu İsa’nın Mesih olduğuna inanmıyordu, hâlâ Mesih’i bekliyorlardı. Bundan dolayı İsa onlara, “Benimle ilgili olarak ne düşünüyorsunuz?” diye sormuyordu (tabii ki, bu soru O’nu da kapsıyordu) Genel olarak Mesih göründüğünde O’nun kimin Oğlu olacağını soruyordu.

Mesih’in Davut soyundan olacağını söyleyerek doğru bir yanıt verdiler.

22:43-44   Rab İsa Mezmurlar 110:1’deki Davut’un sözlerini aktardı: “RAB Rabbime dedi ki, Ben düşmanlarını senin ayaklarının altına serinceye dek sağımda otur.” “Rab” sözcüğünün ilk kullanımı (RAB = Yahve) Baba Tanrı’yı ve ikincisi (Rab = Adonay) de Mesih’i belirtir. Bu nedenle Davut Mesih’ten Rab’bi olarak bahsetti.

22:45   Sonra İsa onları şu soruyla şaşırttı. “Davut O’ndan ‘Rab’ diye söz ettiğine göre, O nasıl Davut’un Oğlu olur?” Yanıt ise Mesih’in hem Davut’un Rab’bi hem de Davut’un Oğlu olmasıdır: Hem Tanrı hem de İnsan. Tanrı olarak Davut’un Rabbidir; İnsan olarak da Davut’un Oğlu’dur.

Ferisiler öğrenmeye hevesli olsalardı, İsa’nın Mesih olduğunu, Meryem’in soyundan Davut’un Oğlu ve sözleriyle, işleriyle, yollarıyla kendini açıklayan Tanrı Oğlu olduğunu anlayacaklardı.

22:46   Ama onlar görmeyi reddetti. O’nun bilgeliğinden ötürü bütünüyle şaşırmışlardı; sorularıyla O’nu tuzağa düşürme işinden vazgeçtiler. Bundan sonra başka bir yöntem kullanacaklardı: Şiddet.

J. Söylediklerini Kendileri Yapmaz (23:1-12)

23:1-4   Bu bölümün ilk ayetlerinde Kurtarıcı, halkı ve öğrencilerini din bilginlerine ve Ferisilere karşı uyarır. Bu kişiler Musa’nın kürsüsünde oturdular ya da Musa’nın Yasa’sını öğrettiler. Genel olarak öğretişleri güvenilirdi, ama yaptıkları o kadar da güvenilir değildi. İmanları davranışlarından daha iyiydi. Bu nedenle İsa, “...size söylediklerimin tümünü yapın ve yerine getirin, ama onların yaptıklarını yapmayın. Çünkü söyledikleri şeyleri kendileri yapmaz” dedi.

İnsanların üstüne ağır yükler koydular (herhalde Yasa’yı aşırı bir şekilde yorumladılar), ama hiç kimseye bu dayanılmaz yükü kaldırmak için yardım etmediler.

23:5   Yaptıklarını içtenlikle değil, başkaları tarafından görülmek için yaptılar. Muska kullanmaları bir örnekti. Tanrı, Yasa’sını alâmet olarak İsrail’in ellerinin üzerine ve gözlerinin arasına alın bağı olarak bağlamasını emrederken (Çık.13:9, 16; Tes.6:8; 11:18), Yasa’nın devamlı onların önünde davranışlarına yön vermesini istedi. Onlar da bu ruhsal buyruğu fiziksel anlama indirgediler. Kutsal Yazıların bir kısmını deri kapsüllere koyarak alınlarına ya da kollarına bağladılar. Gülünç derecede büyük muskaları takarak çok ruhsal görünüyorlardı, ama Yasa’ya itaat etme konusuyla ilgilenmiyorlardı. Yasa, Yahudilere giysilerinin dört kenarına püskül yapıp püsküllerin (saçakların) üstüne lacivert kordon koymalarını da buyurdu (Say.15:37-41; Tes.22:12). Bu özellik belirten süslemeler, onlara farklı bir halk olduklarını ve başka uluslardan ayrı yürümelerini anımsatmak için tasarlanmıştı. Ferisiler ruhsal dersi önemsemediler ve daha uzun püsküller yaparak kendilerini tatmin ettiler.

23:6-8   Şölenlerde ve havralarda baş köşeyi kaparak ne kadar önemli olduklarını gösterdiler. Egolarını meydanlarda selamlanarak büyüttüler ve özel-likle Rabbi (‘hocam’ anlamına gelen Aramice bir unvan) diye çağrılmaktan bü-yük bir haz duydular.

23:9-10   Rab öğrencilerini Tanrı için ayrılması gereken ve özellik belirten unvanları kullanmamaları için uyardı. Özellik belirten bir unvan olan Rabbi diye çağırılmamalıyız. Çünkü bir tane Öğretmen vardır: Mesih, kimseye Baba dememeliyiz; Tanrı bizim Babamızdır. Weston bunu şöyle açıklar:

İnsanın Tanrı ile olan temel ilişkilerinin bildirimidir. Bir Hıristiyanı üç şey oluşturur: nedir, neye inanır ve ne yapar; öğreti, deneyim, uygulama. İnsan, ruhsal varlığı için üç şeye gereksinim duyar: yaşam, öğretiş, rehberlik. Tam da Rab-bimizin Müjde’de beş sözcükle bildirdiği gibi: “Yol, gerçek ve yaşam benim”... Hiç kimseyi Baba olarak kabul etmeyin, çünkü hiç kimse ruhsal yaşam veremez ya da sağlayamaz; hiç kimseyi hatasız öğretmen yerine koymayın; hiç kimseye ruhsal müdürlük görevini düşünmesi için izin vermeyin; Tanrı ve Mesih ile olan yakınlığınız başkalarınınkiyle aynı derecededir.(42)

Kurtarıcı’nın sözlerinin açık anlamı, Göklerin Egemenliğinde bütün inanlıların belli unvanlarla birbirinin üstünde değil, eşit bir kardeşlik oluşturacaklarıdır. Buna rağmen Hıristiyan dünyasında olan azametli unvanları bir düşünün: Re-verend (Sayın Vaiz), Peder ve bunlar gibi birçoğu. Görünüşte zararsız olan “Doktor” bile Latince’de öğretmen anlamına gelir. (Bu uyarı açıkça doğal, profesyonel ya da akademik ilişkilere değil, ruhsal ilişkilere aittir. Örneğin, bir çocuğun babasını “Baba” diye çağırmasını ya da bir hastanın doktoruna “Doktor” diye hitap etmesini yasaklamaz.) Dünyasal ilişkiler söz konusu olduğunda kural şudur: “Saygı hakkı olana saygıyı verin” (Rom.13:7).

23:11-12   Göklerin Egemenliğinin devrimci özelliği bir kere daha gerçek üstünlüğün insanların düşündüklerinin tersi olduğu gerçeğinde görülür. İsa, “Aranızda en üstün olan, diğerlerinin hizmetkârı olsun. Kendini yücelten alçaltılacak, kendini alçaltan yüceltilecektir” dedi. Gerçek üstünlük, hizmet etmek için kendini alçaltır. Kendi kendilerini yücelten Ferisiler alçaltılacaktır. Kendilerini alçaltan gerçek öğrenciler zamanı geldiğinde yüceltileceklerdir.

K. Din Bilginlerinin Ve Ferisilerin Başlarına Gelecek Felaketler (23:13-36)

Daha sonra Rab İsa, zamanının ikiyüzlü kibirli dindarlarının başına gelecek sekiz “vay”ı bildirdi. Bunlar “lanet” değildir, ama “Eyvah!” gibi bir ifadeden çok, onların sonlarının üzüntü ifadesidir.

23:13   İlk “vay” onların inatçılığına ve yolu bloke etme yöntemlerine karşıdır. Egemenliğe girmeyi reddettiler ve saldırgan bir şekilde başkalarının da girmesine engel oldular. Dinî liderlerin, lütuf müjdesine sık sık en aktif muhalefeti oluşturmaları ilginçtir. Her şeye sevimli bir şekilde hoş görüyle bakabilirler, ama kurtuluş müjdesine asla. Doğal insan Tanrı’nın lütfunun objesi olmayı ve Tanrı’nın başkalarına lütuf göstermesini istemez.

23:14   İkinci “vay,”(43) dul kadınların mülkünü kendilerine alıp olayı uzun dualarla kapatmaya çalışanları fena azarlar. Bazı modern mezhepler aynı tekniği kullanarak yaşlı dullara ve bazen yanlışı ve doğruyu ayıramayan inanlılara gayri menkullerini “kilise” için bağışlatırlar. Böyle dindarlık taslayanların cezası daha da ağır olacaktır.

23:15   Onlara karşı üçüncü suçlama, isteği yanlış yönlendirmedir. Birini dinlerine döndürmek için akıl almaz şeyler yaptılar, ama döndürdükten sonra onu kendilerinden iki kat daha cehennemlik yaptılar. Bunun modern benzeri de yanlış mezheplerin gayretidir. Bir grup kendi hedefleri uğruna bir kişiye ulaşmak için 700 kapıyı çalmaya isteklidir; ama sonuç kötüdür. Birinin dediği gibi, “En çok değişenler sık sık doğru yoldan çıkanlar olur.”

23:16-22   Dördüncü olarak da Rab onların ahlak kurallarını kendi çıkarlarına göre yorumlamalarını ya da kasıtlı sahtekar düşüncelerini açığa çıkardı. Ant içmenin ücretinden kaçınmak için sahte bir düşünce sistemi kurmuşlardı. Örneğin, tapınak üzerine ant içtiyseniz, andınızı yerine getirmek zorunda değilsiniz, ama tapınaktaki altın üzerine ant içtiyseniz, o zaman andınızı yerine getirmek zorundasınız diye öğretirlerdi. Sunak üzerine değil de, sunaktaki adağın üzerine içilen andın sayılacağını söylerlerdi. Böylece altına, Tanrı’dan (tapınak Tan-rı’nın eviydi) ve sunaktaki adağa (bir zenginlik şekli) sunaktan daha çok değer verirlerdi. Ruhsallıktan çok maddiyatla, vermekten (sunak verme yeriydi) çok almakla ilgilenirlerdi.

İsa, onlara kör kılavuzlar diye hitap ederek onların safsatalarını açığa vurdu. Tapınaktaki altının, yalnızca Tanrı’nın eviyle ilişkisi olduğundan özel bir değeri vardı. Üstündeki adağı değerli kılan sunağın kendisiydi. Altının değerli olduğunu sananlar kördür; altın yalnızca Tanrı’nın yüceliği için kullanılırken değerli olur. Dünyasal güdülerle verilen adaklar değersizdir; Rab’be ya da Rab’bin adıyla verilenler sonsuz değere sahiptir.

Gerçek şu ki, bu Ferisiler neyin üzerine ant içerlerse içsinler, Tanrı’nın adının karışmış olmasından dolayı antlarını yerine getirmek zorundaydılar. İnsan, aldatıcı yorumlarla yükümlülüğünden kaçamaz. İçilen antlar sayılır ve verilen sözler tutulmalıdır. Yükümlülüklerden kaçınmak için ayrıntılara baş vurmak yararsızdır.

23:23-24   Beşinci “vay” gerçek olmayan ibadet usulüne karşıdır. Din bilginleri ve Ferisiler yetiştirdikleri en önemsiz bitkilerin ondalığını Rab’be ver-me konusunda son derece titizlik gösteriyorlardı. İsa, onları itaatin küçük ayrıntılarıyla ilgili bu dikkatleri için suçlamadı, ama başkalarına adalet, merhamet ve sadakat göstermeye gelince tamamen vicdansız olmalarından dolayı şiddetle suçladı. İsa, etkilemek için eşsiz bir yöntem olan kinayeli anlatımı kullanarak, onları küçük sineği süzüp ayıranlar ve deveyi yutanlar olarak betimledi. Ufacık bir böcek olan sinek sık sık tatlı şarap bardağına düşerdi ve şarap dişlerle emilirken süzülürdü. Önemsiz bir şeyle bu kadar ilgilenip sonra da bölgedeki en büyük kirli hayvanı yutmak ne gülünç! Ferisiler önemsiz ayrıntılarla son derece ilgiliydiler, ama ikiyüzlülük, sahtekarlık, gaddarlık ve açgözlülük gibi büyük günahlara karşı tamamen kördüler, orantı kavramlarını da kaybetmişlerdi.

23:25-26   Altıncı “vay” dış yüzeyle ilgilidir. Dışardan dindar ve ahlaki davranır görünmek için dikkat eden Ferisilerin yürekleri açgözlülük ve kendi isteklerine düşkünlükle doluydu.(44) Önce bardağın ve çanağın içini temizlemeleri gerekiyordu, yani tövbe ve iman ederek yüreklerinin temizlendiğine emin olmalıydılar. Ancak o zaman, görünüşteki davranışları kabul edilebilirdi. Kişi ile kişilik arasında fark vardır. Kişiliği vurgulamaya eğilimliyiz: Başkalarının bizim ne olduğumuzu düşünmelerini istememizin nedeni bu yüzdendir. Tanrı gönülde sadakat ister (Mez.51:6).

23:27-28   Yedinci “vay” ise dış görünüşü karalar. Altıncı felaket hırsın sak-lanmasını azarlarken, yedincisi ikiyüzlülüğünün ve kötülüğün gizlenmesini kı-nar.

Mezarlar badanalıydı; Yahudiler dinsel açıdan kirli duruma düşmemek için kişilerin mezarlara dokunmasını istemiyorlardı. Bu nedenle mezarları kireçle boyarlardı. İsa din bilginlerini ve Ferisileri, dışardan temiz görünen, ama içi pislikle dolu olan badanalı mezarlara benzetti. İnsanlar bu dinî liderlerle bağlantıda olmanın kutsallaştırıcı olacağını sandılar, ama bu aslında kirletici bir deneyimdi. Çünkü ikiyüzlülük ve kötülükle doluydular.

23:29-30   Son “vay” dışardan saygı gösterip içerden katil olmaya karşıdır. Din bilginleri ve Ferisiler Eski Antlaşma peygamberlerine mezar yaparak ya da mezarlarını onarıp mezar taşlarına çelenk koyarak onları onurlandırır gibi yaptılar. Onları anma konuşmalarında, atalarının yaşadığı günlerde yaşasalardı onlarla birlikte peygamberleri öldürmeyeceklerini söylediler.

23:31   İsa onlara, “Böylece, peygamberleri öldürenlerin torunları olduğunuza siz kendiniz tanıklık ediyorsunuz” dedi. Ama buna nasıl tanık oldular? Bir önceki ayet neredeyse onların kendilerini peygamberleri öldüren atalarından ayırdığını gösteriyordu. İlk olarak, fiziksel olarak oğulları oldukları atalarının, peygamberlerin kanını akıttıklarını kabul ettiler. Ama İsa, oğullar sözcüğünü aynı özelliğe sahip insanlar anlamında kullandı. Peygamberlerin mezarlarını süslerken bile O’nun ölümünü planladıklarını biliyordu. İkinci olarak da, ölü peygamberlere böyle bir saygı göstererek, “Biz yalnızca ölü peygamberleri severiz” diyorlardı. Bu bakımdan da atalarının oğullarıydılar.

23:32   Rab daha sonra şu sözleri ekledi: “Haydi, atalarınızın başlattığı işi bitirin” (ya da “Babalarınızın ölçeğini doldurun” - bkz. eski çeviri). Ataları peygamberleri öldürerek katletme bardağını bir parça doldurmuşlardı. Din bilginleri ve Ferisiler kısa bir süre sonra İsa’yı ve izleyicilerini öldürerek bardağın taşmasını sağlayıp atalarının başlatmış olduğu işi korkunç bir doruğa çıkaracaklardı.

23:33   Bu noktada Tanrı’nın Mesih’i, gök gürlemesini andıran şu sözleri söyler: “Sizi yılanlar, engerekler soyu! Cehennem cezasından nasıl kaçacaksınız?” İnsan şekline girmiş Sevgi böylesine sert sözler söyleyebilir mi? Evet, çünkü gerçek sevgi adil ve kutsal olmalıdır. Popüler bir şekilde, İsa’nın, sevgiden başka duyguları olmayan ve incitmeyen bir reformcu olarak anlaşılması Kutsal Kitap’a (İncil’e) uygun değildir. Sevgi sert olabilir, ama adaletsiz olamaz.

Bu suçlama sözlerinin sarhoşlara ve günahkârlara değil, hiddetle dinî liderlere söylenmiş olduğunu hatırlamak önemlidir. Bazı müjdeci Mesih İnanlıları’nın, Mesih’in çarmıhına düşmanlıklarını açıkça belirtmiş olanlarla birleştikleri evrensel çağda, İsa’nın örneğini düşünmek ve Yehu’nun Yehoşafat’a söylediği, “Senin için kötüye mi yardım etmek ve Rab’den nefret edenleri mi sevmek gerek” (2Tar.19:2) sözlerini anımsamak iyi olacaktır.

23:34-35   İsa yalnızca kendi ölümünü önceden bilmedi; din bilginlerine ve Ferisilere göndereceği peygamberleri, bilge kişileri ve din bilginlerini de öldüreceklerini açıkça söyledi. Şehit olmaktan kurtulan bazıları havralarda kamçılanıp kentten kente kovalanacaklardı. Böylece İsrail’in dinî liderleri şehitlik tarihinin birikmiş suçunu kendilerine yığacaklardı. Habil’in kanından Ze-keriya’nın kanına kadar yeryüzünde akıtılan her doğru kişinin kanından sorumlu olacaklardı. Zekeriya’nın öldürülmesi 2. Tarihler 24:20-21’nci ayet-lerde kaydedilmiştir. (Eski Antlaşma kısımlarından birini yazan Zekeriya değil-dir).

23:36   Mesih’in konuştuğu kuşak geçmişin suçundan sorumlu tutulacaktı; sanki önceden akıtılan bütün kanlar birleşti ve günahsız Kurtarıcı’nın ölümünde doruğa çıktı. Ceza seli, nedensiz bir şekilde Mesih’inden nefret eden ve O’nu suçluların çarmıhına çivileyen halkın üzerine gelecekti.

L. İsa Kudüs İçin Ağlıyor (23:37-39)

23:37   Hemen hemen diğer bölümlerin çoğundan daha fazla, Rab İsa’nın acısını gösteren bu bölümün, O’nun göz yaşlarıyla kapanması oldukça anlamlıdır. Ferisilerin durumunu sert bir şekilde ortaya çıkardıktan sonra, fırsatını kaybeden kent üzerine ıstırapla feryat eder. “Ey Kudüs!” sözleri ifade edilemez bir duyguyla yüklüdür. Peygamberleri öldürdü, Tanrı’nın habercilerini taşladı, buna rağmen Rab onu sevdi ve bir tavuğun civcivlerini kanatları altına topladığı gibi onun çocuklarını sık sık severek ve koruyarak kanatlarının altında toplayacaktı, ama onlar istemedi.

23:28   Rab İsa, “İşte, eviniz ıssız bırakılacak!” dedi. Aslında buradaki ev tapınaktır, ama Kudüs kentini ve halkını da kapsayabilir. O’nun ölümüyle İkinci Gelişi arasında bir aralık olacaktı ve o zaman inanmayan İsrail O’nu görmeyecekti (dirilişinden sonra O’nu yalnızca inanlılar gördü).

23:39   39’uncu ayet, İsrail’in inanan kısmının O’nu Kral-Mesihleri olarak kabul edecekleri İkinci Gelişi bekliyor. Bu kabul, “Rab’bin adıyla gelene övgüler olsun!” sözlerinde kesindir.

Mesih’i öldürenlerin ikinci bir şansı olacağına dair hiçbir işaret yoktur. Kudüs’ten ve dolayısıyla orada ikamet edenlerden ve genel olarak da İsrail’den bahsediyordu. Gelecek sefer Kudüs’te oturanlar ölümünden sonra O’na, bedenini deldikleri adama bakacaklar ve biricik oğlu için dövünen gibi O’nun için dövüneceklerdi (Zek.12:10). Yahudilere göre biricik oğul için dövünmekten daha acı bir şey yoktur.

XII. KRAL’IN ZEYTİN DAĞINDAKİ KONUŞMASI

(Bölüm 24-25)

24 ve 25’inci bölümler Zeytin dağı konuşması olarak bilinen konuşmadan oluşur. Bu önemli bildiri Zeytin dağında verildiği için bu adla anılır. Konuşma tamamen bir peygamberliktir; Büyük Sıkıntı Zamanına ve Rab’bin İkinci Gelişine yöneliktir. Aslında, tamamen olmasa da İsrail halkıyla ilgilidir. Yerin Filistin olduğu bellidir; örneğin, “Yahudiye’de olanlar dağlara kaçsın” (24:16). Ortam kesinlikle Yahudilere aittir; örneğin, “Dua edin ki, kaçışınız... Sept gününe rastlamasın” (24:20). Seçmeyle ilgili konuda (24:22) kilise değil, Tanrı’nın seçtiği İsrailliler anlaşılmalıdır. Açıklamaya çalışacağımız gibi kilise ne peygamberliklerde ne de benzetmelerde görülür.

A. İsa Tapınağın Yıkılacağını Önceden Bildiriyor (24:1-2)

Konuşma, önemli bir ifade olan İsa tapınaktan çıkıp giderken ile başlıyor. Bu hareket O’nun söylemiş olduğu şu sözler karşısında özellikle anlamlıdır: “... eviniz ıssız bırakılacak” (23:38). Bu bize Hezekiel’in Tanrı’nın izzetinin tapınaktan ayrılışı ile ilgili olan betimlemesini anımsatır (Hez.9:3; 10:4; 11:23).

Öğrenciler, Rab’bin onlarla beraber tapınağın mimari güzelliğini takdir etmesini istediler. Sonsuzluk yerine geçici şeylerle meşgul, özden çok gölgelerle ilgiliydiler. İsa binanın tamamen yıkılacağını, öyle ki taş üstünde taş kalmayacağını haber verdi. Titus başarısız bir şekilde tapınağı kurtarmaya çalıştı, ama askerleri onu ateşe verdi ve böylece Mesih’in peygamberliği yerine geldi. Ateş, altın süslemeyi erittiğinde, eriyen altın taşların arasına aktı. Altını almak için taşları tek tek kaldırdılar, tıpkı Rabbimizin önceden bildirdiği gibi. Bu yargı M.S. 70’de Titus’un yönetimindeki Romalıların Kudüs’ü yağmaladığı zaman yerine getirildi.

B. Büyük Sıkıntının İlk Yarısı (24:3-4)

24:3   İsa Zeytin dağına geçtikten sonra, öğrencileri yalnız olarak O’na geldiler ve üç soru sordular.

1. Bu dediklerin ne zaman olacak? - yani tapınak ne zaman yıkılacaktı?

2. O’nun gelişinin belirtisi ne olacak? - yani egemenliğini kurmak için yeryüzüne tekrar gelişinden önce ne gibi bir doğaüstü olay olacaktı?

3. Çağın bitimini gösteren belirti ne olacaktı? - yani O’nun yüce egemenliğinden hemen önce çağın bitimini ne bildirecekti? (İkinci ve üçüncü sorular temelde aynıdır).

Bu İsrailli öğrencilerin düşüncelerinin, Mesih’in yeryüzündeki görkemli (yü-ce) günleri etrafında döndüğünü anımsamalıyız. Mesih’in kilise (topluluk) için gelişi konusunda düşünmüyorlardı; O’nun gelişinin bu evresi hakkında çok az bilgileri vardı. O’nun güç ve görkem içinde gelip düşmanlarını mahvetmesi ve dünyada hüküm sürmesini bekliyorlardı.

Hem de dünyanın sonu değil, çağın (Grekçe, aion) sonu hakkında konuştukları konusunda net olmalıyız.

İlk sorularına doğrudan bir yanıt verilmedi. Aksine Kurtarıcı M.S.70’deki Kudüs’ün kuşatılmasıyla (Luk.21:20-24’e bakın) son günlerde meydana gelecek kuşatmayı birleştiriyor gibi görünüyor. Peygamberliğin incelenmesinde, sık sık Rab’bin neredeyse görünmez bir şekilde önceki kısmi gerçekleşmeden sonraki son gerçekleşmeye doğru hareket ettiğini görürüz.

İkinci ve üçüncü soruların yanıtları 24’üncü bölümün 4-44 ayetlerinde verilir. Bu ayetler Mesih’in görkemli gelişinden önce yedi yıllık Büyük Sıkıntı Zamanını betimler. İlk üç buçuk yıl 4-14 ayetlerinde betimlenir. Büyük Sıkıntı ve Yakup’un Sıkıntı Zamanı (Yer.30:7) olarak bilinen son üç buçuk yıl yeryüzünde olanlar için benzeri görülmemiş bir elem zamanı olacaktır.

Büyük Sıkıntının ilk yarısını tanımlayan birçok durum insanlık tarihi boyunca bir dereceye kadar var olmuştur, ama elemler tartışılan zaman boyunca çok yoğun bir şekilde meydana çıkacaktır. Toplulukta olanların üzerine de bu sıkıntının geleceği söylendi (Yu.16:3), ama bu, Tanrı’nın Oğlu’nu reddedenlerin başına gelecek Büyük Sıkıntıdan çok farklıdır.

İnanlılar Topluluğu’nun, Tanrı’nın öfkesi başlamadan önce (1Se.1:10; 5:9; 2Se.2:1-12; Esi.3:10) dünyadan çıkarılacağına (1Se.4:13-18) inanıyoruz.

24:4-5   Büyük Sıkıntının ilk yarısında halkı kandırmayı başaracak birçok sahte mesih ortaya çıkacaktır. Pek çok sahte mezhebin şimdiki artışı da buna bir başlangıç olabilir, ama tam olarak gerçekleşmesi değildir. Bu sahte dinî liderler, Mesih olduklarını iddia eden İsrailliler olacaktır.

24:6-7   Savaş gürültüleri ve savaş haberleri olacaktır. Ulus ulusa, devlet devlete savaş açacak. Bugün bunun yerine geldiğini gördüğümüzü sanmak kolay olurdu, ama bizim gördüklerimiz olacaklarla karşılaştırıldığında hafif bile kalır. Aslında Tanrı’nın zamanındaki gerçekleşecek olay, kilisenin gökten inen ve bulutlar içinde olan Mesih ile buluşmasıdır (Yu.14:1-6; 1Ko.15:51-57). O zamandan önce gerçekleşecek başka bir peygamberlik yoktur. Kilisenin (topluluğun) alınmasından sonra, Tanrı’nın peygamberlik saati çalışmaya başlayacak ve bu olaylar kendisini çabucak gösterecektir. Dünyanın çeşitli yerlerinde kıtlıklar, salgın hastalıklar ve depremler olacak. Bugün bile dünya liderleri nüfus patlaması nedeniyle oluşan kıtlıkla karşı karşıyadır. Ama bu durum savaşların neden olacağı kıtlıklarla özellikle belirecektir.

Depremlere artan bir ilgi var; yalnızca şimdi olanlara değil, ama olması beklenenlere de. Bunların Kurtarıcımızın sözlerinin tam olarak yerine gelmesi değil, ilk belirtilerin olduğunu bir kere daha belirtelim.

24:8   8’inci ayet bu dönemi doğum sancılarının başlangıcı diye kesin olarak tanıtıyor. Doğum sancılarının başlaması, İsrail’in Kral-Mesih’inin hükmü altında yeni bir düzeni oluşturacaktır.

24:9-10   Büyük Sıkıntı Zamanında sadık inanlılar büyük sınamalardan geçecekler. İsa’ya sadık kalanlara karşı uluslar nefret kampanyaları yürütecekler. Yalnızca dinî ve sivil mahkemelere çıkarılmakla kalmayacaklar (Mar.13:9), bununla birlikte birçoğu inancından vaz geçmeyi reddettiği için şehit edilecektir. Bu tür sınamalar bütün dönemlerde inanlıların başına gelirken, bunun özellikle bu dönemde özel bir görevi olacak olan 144.000 Yahudi inanlı ile ilgili olduğu görülüyor.

Birçoğu acı çekmek ve ölmektense inancından vazgeçmeyi tercih edecek. Aile üyeleri kendi akrabalarını ihbar edecekler ve onları vahşi işkencecilerin ellerine verecekler.

24:11   Birçok sahte peygamber türeyecek ve büyük kitleleri saptıracaklar. Bunlar 5’inci ayetteki sahte mesihlerle karıştırılmamalıdır. Sahte peygamberler Tanrı’nın sözcüsü olduklarını iddia ederler. Ancak onların sahte oldukları iki yolla anlaşılabilir: Peygamberlikleri her zaman gerçekleşmez ve öğretişleri daima insanları gerçek Tanrı’dan uzaklaştırır. Sahte peygamberlerden bahsedilmesi Büyük Sıkıntının özellikle İsrail’le ilgili olduğu düşüncemizi doğrular. Sahte peygamberler İsrail halkıyla bağlantılıdır; kilisedeki tehlikenin kaynağı ise sahte öğrencilerdir (2Pe.2:1).

24:12   Kötülüğün çoğalmasıyla, insan sevgisinin gittikçe azaldığı iyice belli olacak. Sevgisizliğe bağlı davranışlar normal olacaktır.

24:13   ”Ama sona kadar dayanan kurtulacaktır.” Bu, insanların canlarının o zaman dayanmalarıyla kurtulacağı anlamına gelmez tabii; Kutsal Kitap’ta, kurtuluş daima Tanrı’nın lütfunun bir hediyesi olarak sunulur, Mesih’in bizim yerimize ölümüne ve dirilişine iman ederek kabul edilir. Dayanan herkesin fiziksel acıdan kaçacağı (kurtulacağı) anlamına da gelmez; birçok inanlının şehit olacağını zaten öğrenmiş bulunuyoruz (ayet 9). İnancından dönmeden işkenceye dayananların, sabit duranların Mesih’in İkinci Gelişinde kurtarılacaklarıyla ilgili genel bir ifadedir. Hiç kimse inanç değiştirmenin kaçma ya da emniyet aracı olacağını sanmasın. Yalnızca gerçek imanı olanlar kurtulacaktır. Kurtarıcı imanın geri adımları olmasına rağmen, her zaman için istikrarlı kalitesi vardır.

24:14   Bu dönem sırasında, Göksel Egemenliğin Müjdesi dünyanın her yerinde tüm uluslara bir tanıklık olmak üzere duyurulacaktır. 4:23’de açıklandığı gibi, Göksel Egemenliğin Müjdesi, Mesih’in egemenliğini yeryüzünde kurmak için gelişinin ve O’nu Büyük Sıkıntı sırasında imanla kabul edenlerin, O’nun Bin Yıllık Egemenliğinin bereketlerinden zevk alacaklarının iyi haberidir.

14’üncü ayet sık sık Mesih’in kilisesi için her an dönemeyeceğini, çünkü daha birçok ulusun müjdeyi duymadığını göstermek için yanlış kullanılmaktadır. Bunun O’nun kutsalları için değil, kutsallarıyla beraber gelişiyle ilgili olduğunu kavradığımız zaman bu sorun ortadan kalkar. Bu, Tanrı’nın lütfunun müjdesinden çok egemenliğin müjdesiyle ilgilidir (4:23’ün açıklamasına bakın).

3-14 ayetleri ile Esinleme 6:1-11 ayetlerindeki olaylar arasında dikkati çeken bir paralellik vardır. Beyaz ata binen, sahte mesih; kızıl ata binen, savaş; siyah ata binen, kıtlık; soluk renkli ata binen, bulaşıcı hastalıklar ya da ölümdür. Sunağın altındaki canlarsa şehitlerdir. Esinleme 6:12-17’de betimlenen olaylar, Matta 24:19-31 ile bağlantılıdır.

C. Büyük Sıkıntı (24:15-28)

24:15   Bu noktada Büyük Sıkıntının ortasına gelmiş bulunuyoruz. Bunu, 15’inci ayeti Daniel 9:27 ile kıyaslayarak biliyoruz. Daniel peygamber, yetmişinci haftanın ortasında, yani üç buçuk yılın sonunda yıkıcı iğrenç şeyin kutsal yerde, bir başka deyişle Kudüs’teki tapınakta dikileceğini önceden bildirdi. Herkesin bu iğrenç puta tapması emredilecek, emre uymayanlar ölümle cezalandırılacaktır (Esi.13:15).

“Daniel peygamberin sözünü ettiği yıkıcı iğrenç şeyin kutsal yerde dikildiğini gördüğünüz zaman (okuyan anlasın)...” Putun dikilmesi, Tanrı’nın Sözü’nü bilenler için, Büyük Sıkıntının başlamış olduğunun işareti olacaktır. Rab’bin peygamberliğinin, okuyanın anlamasını istediğine dikkat edin.

24:16   Yahudiye’de olanlar dağlara kaçmalıdır; Kudüs çevresinde puta boyun eğmeyi reddedenler çabucak bulunacaktı.

24:17-19   Son derece hızlı hareket etmek gerekecektir. Eğer biri damda oturuyorsa, bütün malını arkada bırakmalıdır. Eşyaları toplayarak geçirilen zaman yaşamla ölüm arasındaki fark anlamına gelebilir. Tarlada çalışan abasını, her nereye bırakmışsa almak için geri dönmemelidir. Gebe kadınlar ve çocuk emziren kadınlar zor bir durumda olacaklar; hızla kaçabilmeleri güç olacaktır.

24:20   İnanlılar, sıkıntılı günlerin daha zor olduğu kış mevsimine gelmemesi ve Yasayla yapacakları yolculuk mesafesi sınırlı olan (Çık.16:29) Sept gününe rastlamaması için dua etmelidirler.

24:21   ”Çünkü o günlerde öyle korkunç bir sıkıntı olacak ki, dünyanın başlangıcından bu yana böylesi olmamış, ondan sonra da olmayacaktır.” Bu betimleme, o dönemi tarihteki bütün sorgulamalardan, planlanmış katliamlardan (özellikle Yahudilere karşı), tasfiyelerden ve kırımlardan ayırır. Bu peygamberlik önceki işkencelerle yerine getirilememiştir, çünkü açıkça Mesih’in İkinci Gelişiyle sonlanacağı belirtilmiştir.

24:22   Sıkıntı o kadar yoğun olacak ki, o günler kısaltılmamış olsaydı, hiç kimse kurtulamazdı. Bu, sık sık üç buçuk yıl süreceği kesinlikle belirtilen Büyük Sıkıntının kısaltılacağı anlamına gelemez. Bunun, Tanrı’nın mucizevi bir şekilde çoğu savaşın ve katliamın olduğu gündüz saatlerini kısaltacağı anlamına gelmesi mümkündür. Seçilmiş olanlar uğruna (İsa’yı kabul edenler), Rab geçici olarak karanlığın erken çökmesini sağlayacaktır.

24:23-26   23 ve 24’üncü ayetler sahte mesihlerle sahte peygamberlere karşı yinelenen uyarıları içerir. Sıkıntı ortamında Mesih’in gizli bir yerde olduğu haberleri yayılacaktır. Bu tür haberler, Mesih’i içtenlikle ve sevgiyle arayanları tuzağa düşürmek için kullanılabilirdi. Bu nedenle, Rab bütün öğrencilerini yerel, gizli bir Geliş haberine inanmamaları için uyarıyor. Mucize yapanlar bile muhakkak Tanrı’dan olacak değillerdir; mucizelerin kökeninde şeytani güç olabilir. Yasa tanımaz adama mucizeler yapması için şeytani güç verilecek (2Se.2:9-10).

24:27   Mesih’in Gelişinde yanlış anlama olmayacak: ani, açık, evrensel ve görkemli olacaktır. Herkesin gördüğü şimşek gibi ani ve kesin olacaktır.

24:28   Hiçbir ahlaki çöküntü onun öfke ve yargısından kaçamayacaktır. “Leş neredeyse, akbabalar oraya üşüşecek.” Leş, Tanrı’ya ve Mesih’ine karşı inanç değiştirerek birleşen Museviliği, Hıristiyanlığı ve tüm dünya sistemini resmeder. Kartallar ya da akbabalar, Mesih’in görünmesiyle serbest bırakılacak olan Tanrı’nın yargısını simgeler.

Ç. İkinci Geliş (24:29-31)

24:29   Büyük Sıkıntının sonunda, gökte ürkütücü karışıklıklar olacak. Güneş kararacak ve ay ışığı yalnızca güneşin yansıması olduğundan, ay da ışığını vermeyecek. Yıldızlar gökten düşecek ve gezegenler yörüngelerinden çıkacak. Böylesine büyük evrensel karışıklıkların, yeryüzündeki havayı, gelgiti ve mevsimleri etkileyeceğini söylemek gereksizdir.

Velikovsky’nin betimlemesinde, göksel bir bedenin yeryüzüne yaklaşıp onun ekseninin eğilmesine neden olduğunda ne olacağına dair belli belirsiz bir fikir verilir:

O an bir deprem yeryüzünü titretecekti. Hava ve su ataletten hareket etmeye devam edecekti; kasırgalar yeryüzünü silip süpürecek, denizler çakıl, kum ve deniz hayvanlarını taşıyarak ve onları karaya atarak kıtalara hücum edecekti. Isı artacak, kayalar eriyecek, volkanlar püskürecek, kopan yerlerdeki çatlaklardan akacak ve geniş alanları kaplayacaktı. Dağlar ovalardan belirecek, dolaşacak, çatlaklar ve yarıklara neden olarak diğer dağların omuzlarına çıkacaklardı. Göller eğilecek ve boşalacak, nehirler yataklarını değiştirecekti; büyük yerleşim alanları insanlarla beraber denizin altına kayacaktı. Ormanlar yanacak, kasırgalar ve vah-şi denizler onları yetiştikleri yerden söküp çıkaracak ve onları, dalları ve kökleri, büyük kümeler halinde yığacaklardı. Denizler, suları akıp giderek çöllere döne-cekti.(45)

24:30   ”O zaman İnsanoğlu’nun belirtisi gökte görünecek.” Bu belirtinin ne olacağı anlatılmıyor. İlk Gelişine gökteki bir belirti, yani yıldız eşlik etti. Belki mucizevi bir yıldız İkinci Gelişini de ilân edecek. Bazıları İnsanoğlu’nun kendisinin belirti olduğuna inanıyor. Bu ne demekse, göründüğü zaman herkes belli bir şekilde görecektir. Yeryüzündeki bütün halklar ağlayıp dövünecek; O’nu reddettiklerinden dolayı bunun olacağı kesin. Ama aslında diyarın(46) halkları ağlayıp dövünecek: İsrail’in on iki kavmi. “…O’na, bedenini deldikleri adama, bakacaklar; ve biricik oğlu için dövünen adam gibi O’na dövünecekler; ve ilk oğlu için acı çeken gibi O’nun için acı çekecekler” (Zek.12:10).

O zaman “İnsanoğlu’nun gökteki bulutlar üzerinde büyük güç ve görkemle geldiğini görecekler.” Ne harika bir an! Tükürülen ve çarmıha gerilen İsa, yaşam ve yücelik Rab’bi olarak haklı çıkarılacak. Yumuşak huylu ve alçakgönüllü İsa, Yehova’nın bizzat kendisi olarak görünecek. Kurban olan Kuzu zafer kazanan Aslan gibi inecek. Hor görülen Nasıralı Marangoz, kralların Kralı ve rablerin Rab’bi olarak gelecek. Arabaları göklerin bulutları olacak. Bir kralın gücü ve görkemiyle gelecek: Bu, yaratılışın binlerce yıldır inlediği andır.

24:31   İndiği zaman, meleklerini yeryüzünün her bir yanına seçtiği halkı, inanan İsrail ve Filistin diyarında bir araya toplamaları için gönderecek. Dünyanın her yerinden Mesih’lerini selamlamak için toplanacaklar ve O’nun muhteşem egemenliğinden zevk alacaklar.

D. İncir Ağacı Benzetmesi (24:32-35)

24:32   ”İncir ağacından ders alın!” Rabbimiz yine doğadan ruhsal bir ders çıkarıyor. İncir ağacının dalları filizlenip yapraklarını sürünce, yaz mevsiminin yakın olduğunu anlarsınız. İncir ağacının İsrail halkını resmettiğini görmüştük (21:18-22). Yüz yıllarca İsrail halkı rafa kaldırılmış durumdaydı: hükümeti, memleketi, tapınağı, kahinleri ve ulusal yaşamın hiçbir işareti yoktu. Dünyanın her köşesine dağılmış durumdaydılar.

Sonra, 1948 yılında İsrail kendi memleketi, hükümeti, parası, pulu vs. ile bir ulus oldu. Ruhsal olarak, ulus hâlâ kısır ve soğuk; Tanrı için hiçbir meyve yok. Ama ulus olarak dalları yeşil ve körpedir.

24:33   ”Aynı şekilde, bütün bu olacakları görünce bilin ki, İnsanoğlu yakındır, kapıdadır.” İsrail’in ulus olarak oluşması yalnızca Büyük Sıkıntının başlamasının yakın olduğu değil, aynı zamanda Rab’bin kendisinin de yakın, kapıda olduğu anlamına gelir.

Eğer Mesih’in hüküm sürmek için gelişi bu kadar yakınsa, kilisenin O’nun gelişiyle buluşması ne kadar yakındır? O’nun görkemle görünmesinden önce olacak olayların gölgesini görüyorsak, O’nun Parousia ya da Gelişinin ilk evresine ne kadar yakınız? (1Se.4:13-18)

24:34   İsa, incir ağacına işaret ettikten sonra, şunları ekledi: “Size doğrusunu söyleyeyim, bütün bunlar olmadan bu kuşak ortadan kalkmayacak.” Bu kuşak, Mesih yeryüzündeyken yaşayan insanlar anlamına gelemezdi; onların hepsi öldü, ama 24’üncü bölümdeki olaylar henüz olmadı. O zaman “bu kuşak” ile Rab ne demek istedi? Akla uygun iki açıklama vardır.

F.W. Grant ve diğerleri şuna inanır: “Bu şeylerin başlangıcını gören kuşak sonunu da görecektir.”(47) İsrail’in ulus olarak doğuşunu gören aynı kişiler (ya da Büyük Sıkıntının başlangıcını görenler), Rab İsa’nın hüküm sürmek için gökteki bulutlar üzerinde gelişini görecekler.

Diğer açıklama ise “kuşak” sözcüğünün soy olarak anlaşılmasıdır. Bu, Grekçe sözcüğün geçerli bir çevirisidir; aynı nesilden, silsileden ya da aileden gelen kişiler anlamına gelir (Mat.12:45; 23:35,36). Bu nedenle İsa, Yahudi soyunun bütün bu şeylerin tamamlandığını görmek için yaşayacaklarını önceden bildiriyordu. Zalim işkencelere rağmen, onların devam eden yaşamları tarihin bir mucizesidir.

Buna ek bir düşüncenin daha olduğunu sanıyorum. İsa’nın gününde, “bu kuşak” O’nu Mesih olarak kabul etmeyi inatla reddeden bir soydu. Ulusal İsrail’in, O’nun İkinci Gelişine kadar Mesih’i reddetme tutumuna devam edeceğini önceden bildirdiğini sanıyorum. O zaman bütün isyan ezilecek ve yalnızca O’nun iradesine istekle boyun eğenler Bin Yıllık Egemenliğe girmek için kurtarılacaktır.

24:35   Önceden söylediklerinin güvenilir özelliğini vurgulamak için İsa, gö-ğün ve yerin ortadan kalkacağını, ama O’nun sözlerinin asla ortadan kalk-mayacağını ekledi. Göğün ortadan kalkacağını söylerken, Tanrı’nın oturduğu yer olan cenneti (2Ko.12:2-4) değil, yıldızların ve bulutların olduğu göğü, üs-tümüzdeki mavi gök kubbeyi belirtiyordu. Göğün ve yeryüzünün yok oluşu 2.Petrus 3:10-13’te betimlenir ve Esinleme 20:11’de tekrar edilir.

E. Bilinmeyen Gün ve Saat (24:36:44)

24:36   O’nun İkinci Gelişinin günü ve saatine gelince, “ne gökteki melekler ne de Oğul bilir;(48) Baba’dan başka kimse bilmez.” Bu tarih ayarlama sınamasına ya da inanmaya karşı bir uyarı olmalıdır. Meleklerin bilmemesine şaşırmıyoruz; onlar sınırlı bilgileri ve sonu olan yaratıklardır.

Mesih’in dönüşünden önce yaşayanlar günü ya da saati bilmezken, peygamberliği bilenler, belki yılı bilebilirler. Örneğin, iğrenç şeyin tapınağa dikilmesinden yaklaşık üç buçuk yıl sonra olacağı bilecekler (Dan.9:27; ayrıca Dan. 7:25; 12:7, 11; Esi.11:2,3; 12:14; 13:5’e de bakın).

24:37-39   Ne var ki, o günlerde çoğu kişi, Nuh’un günlerinde olduğu gibi olaylara karşı kayıtsız olacak. Tufandan önceki günlerin çok kötü olmasına rağmen, burada özellikleri vurgulanmaz. İnsanlar yiyip içiyor, evlenip evlendiriliyorlardı; bir başka deyişle, sonsuza kadar yaşayacaklarmış gibi yaşamlarına devam ediyorlardı. Tufanın gelişiyle ilgili uyarılara karşın, tufandan etkilenmeyeceklermiş gibi yaşadılar. Tufan geldiğinde hazırlıksız ve tek güvenli olan yerin dışındaydılar. Mesih geri döndüğünde de, benzer bir durum yaşanacak. Yalnızca Mesih’te olanlar kurtulacaktır.

24:40-41   Tarlada bulunan iki kişiden biri yargıyla alınacak, diğeri Bin Yıllık Egemenliğe girmek için bırakılacak. Değirmende buğday öğüten iki kadın olacak; aniden ayrılacaklar. Biri yargı tufanıyla sürüklenecek; diğeri Mesih’in egemenliğinin bereketlerinden zevk almak için bırakılacak. (40 ve 41’inci ayetler sık sık kurtulmamış olanlara karşı bir uyarı olarak kullanılır. Mesih gelişinin ilk evresinde bütün inanlıları cennete götürecek ve inanlı olmayanları da yargı için geride bırakacak. Bunun, bu metin için geçerli bir uygulama olabilmesine rağmen, metnin içeriği, yorumun Mesih’in hüküm sürmek için gelişiyle ilgili olduğunu açıkça belirtir).

24:42-44   Günün ve saatin belirsizliği karşısında, insanların uyanık kalması gereklidir. Bir kişi evinin soyulacağını bilip bunun saat kaçta olacağını bilmese bile yine de uyanık durur. İnsanoğlu, insanların en az beklediği bir zamanda gelecektir. Bu nedenle, O’nun halkı O’nu hazır bir şekilde beklemelidir.

F. Akıllı ve Kötü Köle Benzetmesi (24:45-51)

24:45-47   Bu bölümün kapanış kısmında Rab İsa, bir kölenin gerçek kişiliğini, efendisinin dönüşü karşısındaki davranışıyla belli ettiğini söyler. Bütün köleler ev halkına vaktinde yiyecek vermekle sorumludur. Ama Mesih’in kölesi olduğunu söyleyen herkes içten değildir.

Akıllı köle, Tanrı’nın halkına hizmet ederken bulunan kişidir. Böyle biri Tanrı’nın Egemenliğinde büyük sorumluluklarla onurlandırılacak. Efendisi onu tüm malının üzerinde yetkili kılacak.

24:48-51   Kötü köle, efendisinin kısa bir süre içinde döneceği beklentisiyle davranışını değiştirmeyen ismen inanlıyı temsil eder. Yoldaşlarını dövmeye ve sarhoşlarla yiyip içmeye başlar. Böyle bir davranış onun egemenlik için hazır olmadığını gösterir. Kral geldiğinde, onu cezalandırıp ağlayış ve diş gıcırtısının olduğu yerde onu ikiyüzlülerle bir tutacak.

Bu benzetme, Mesih’in yeryüzüne Kral-Mesih olarak gözle görülür dönüşünü belirtir. Ama kural eşit olarak kilisenin Mesih’in Gelişinde Mesih’le buluşmasına da uygulanır. İnanlı olduğunu söyleyen birçok kişi, Tanrı’nın halkına karşı düşmanlık göstererek ve günahkârlarla arkadaşlık ederek Mesih’in Geri Dönüşünü beklemiyor. Onlar için bu bereket değil, yargı anlamına gelecek.

G. On Bakire Benzetmesi (25:1-13)

25:1-5   İlk sözcük olan, o zaman, 24’üncü bölüme işaret ederek, bu benzetmeyi Kralın yeryüzüne dönüşü öncesine ve sırasına belli bir şekilde yerleştirir. İsa, Göklerin Egemenliğini o zaman kandillerini alıp güveyi karşılamaya çıkmış olan on kıza benzetir. Bunların beşi akıllıymış ve kandilleriyle birlikte kaplar içinde yağ da almışlar; diğerleri yağ almamış. Beklerken uyuya kalmışlar.

Beş akıllı bakire, Büyük Sıkıntıda Mesih’in gerçek izleyicilerini temsil eder. Kandiller inancı ikrar etme anlamına gelir ve yağ da genel olarak Kutsal Ruh’un bir simgesi olarak kabul edilir. Akılsız bakireler ise Mesih umuduna sahip olduklarını söyleyip hiçbir zaman Mesih’i kabul etmemiş ve böylece de Kutsal Ruh’u almamış kişileri temsil eder. Güvey Mesih, Kral’dır; gecikmesi iki Gelişi arasındaki zamanı simgeler. Her on kızın uyuması gerçeği, dışardan onları birbirlerinden ayırt etmek için çok şeyin olmadığını gösterir.

25:6   Gece yarısı güveyin geliyor olduğu bildirilmiş. Bir önceki bölümde, O’nun gelişinin ürkütücü belirtilerle haber verileceğini öğrendik.

25:7-9   Bunun üzerine kızların hepsi kalkıp kandillerini tazelemişler; hepsi hazır görünmek istedi. Yeterli yağı olmayan akılsızlar diğerlerinden istediler, ama onlar da yağı satın almaları için başkalarına gönderdi. Akıllıların onları geri çevirmesi bencillik gibi görünebilir, ama ruhsal alanda hiç kimse başkasına Ruh veremez. Elbette ki Kutsal Ruh satın alınamaz, Kutsal Kitap kurtuluşu parasız ve bedelsiz alma kinayesi kullanır (bkz. Yşa.55:1).

25:10-12   Onlar giderlerken güvey gelmiş. Syriac ve Vulgat versiyonları O’nun geliniyle birlikte geldiğini söyler. Bu, peygamberlik resmine mükemmel bir şekilde uyar. Rab İsa düğünden geliniyle, kiliseyle (1Se.3:13) dönecektir. (Düğün, Mesih’in kiliseyle buluşmasından sonra cennette olur – bkz. Ef.5:27.) Büyük Sıkıntının sadık kutsalları O’nunla düğün şölenine gidecekler. Düğün şöleni, Mesih’in yeryüzündeki egemenliğinin bereket ve sevinci için uygun bir isimdir. Akıllılar onunla birlikte düğün şölenine girmişler ve kapı kapanmış. Egemenliğe başkalarının girmesi için artık çok geçtir! Öbür kızlar giriş hakkını almaya çalışarak geldiklerinde, güveyin onları tanımayı reddetmesi, onların hiçbir zaman yeniden doğmadıklarının açık bir kanıtıdır.

25:13   İsa, O’nun gelişinin günü ve saati bilinmediğinden, bundan çıkarılacak dersin uyanık olmak olduğunu söylemiştir. İnanlılar, Rab her an gelebilirmiş gibi yaşamalıdırlar. Kandillerimiz temiz ve yağla dolu mu?

H. Emanet Para Benzetmesi (25:14-30)

25:14-18   Bu benzetme de, Rab döndüğünde gerçek ve sahte kölelerin olacağını öğretir. Hikaye, uzun bir yolculuğa çıkmadan önce kölelerini toplayan ve her birine yeteneğine göre çeşitli miktarlarda para veren bir adamın etrafında döner. Biri beş, biri iki ve biri bir talant aldı. Bu paraları efendilerine gelir getirecek şekilde kullanmaları gerekiyordu. Beş talant alan beş talant daha kazandı. İki talant alan da parayı iki katına çıkardı. Bir talant alan ise gidip toprağı kazdı ve parayı kazdığı çukura gömdü.

Mesih’in efendi olduğunu anlamak zor değildir. Arada geçen zaman da gidiş ve geliş arasındaki zaman dilimidir. Üç köle de, Rab’bin yokluğunda işlerini temsil etmekle sorumlu, Büyük Sıkıntı zamanında yaşayan İsraillilerdir. Onlara bireysel yeteneklerine göre sorumluluk verilmiştir.

25:19-23   ”Uzun zaman sonra kölelerin efendisi dönmüş ve onlarla hesaplaşmaya oturmuş.” Bu İkinci Gelişi resmeder. İlk iki köle tam olarak aynı şekilde övüldü: “Aferin, iyi ve güvenilir köle! Sen küçük işlerde güvenilir olduğunu gösterdin, ben de seni büyük işlerin başına geçireceğim. Gel, efendinin şenliğine katıl!” Hizmetlerinin sınanması ne kadar kazandıklarıyla değil, ne kadar çok uğraştıklarıyla ilgiliydi. Her biri kendi yeteneğini sonuna kadar kullandı ve yüzde yüz kazandı. Bunlar, Mesih’in egemenliğinin bereketlerinden zevk almakla ödüllendirilecek gerçek inanlıları temsil ediyor.

25:24-25   Üçüncü kölenin, efendisine hakaret ve bahaneden başka verecek bir şeyi yoktu. Onu, ekmediği yerden biçen, harman savurmadığı yerden devşiren sert ve mantıksız biri olmakla suçladı. Korkudan kıpırdayamaz duruma geldiği bahanesiyle talantını toprağa gömdüğünü söyledi. Bu kölenin inanlı olmadığı kuşkusuzdu; içten bir köle, kafasında efendisiyle ilgili böyle düşünceleri taşımazdı.

25:26-27   Efendisi onu kötü ve tembel olduğu için azarladı. Efendisiyle ilgili böyle düşünceleri olduğu halde, niçin parasını faiz kazanmak için faizcilere vermemişti? Sırası gelmişken, efendi, 26’ncı ayette kendisine yöneltilen suçlamaları kabul etmiyor. Onun için şunları söylüyor: “Eğer ben düşündüğün gibi bir efendiysem, talantı çalıştırman için daha çok nedenin olurdu. Sözlerin seni mazur göstermez, tersine suçlu çıkarır.”

25:28-29   Eğer bu köle kendi talantıyla bir talant daha kazanmış olsaydı, diğerleriyle aynı övgüyü alacaktı. Bunun yerine hayatında göstermek zorunda kaldığı tek şey, yerdeki bir çukurdu! Talantı alındı ve on talantı olana verildi. Bu ruhsal alanda değişmez bir yasanın sonucudur: “Çünkü kimde varsa, ona daha çok verilecek ve o bolluk içinde olacak. Ama kimde yoksa, kendisinde olan da elinden alınacak.” Tanrı’nın yüceliği için kullanılmayı arzulayanlara gerekli olan araçlar da verilir. Ne kadar çok yaparlarsa, O’nun için o kadar çok yapmaları mümkün kılınır. Kullanmadığımız şeyleri tam tersine kaybederiz. Tembelliğin ödülü ruhsal alanda gıdasızlıktan zayıflamadır.

27’nci ayetteki faizcilerden bahsedilmesi, elimizde olanları Rab için kullanamazsak, onları kullanabilecek olanlara teslim etmemizi akla getirir. Bu durumda faizciler Müjde’yi duyuranlar, Kutsal Kitap cemiyetleri, inanlı yayın evleri, Müjde’yi yayan radyo programları vs. olabilir. Günümüz dünyasında parayı kullanmamak için bir mazeret olamaz. Pierson şunları tavsiye eder:

Egemenlik adına cesur ve bağımsız hizmet için uygun olmayan korkak canlar, yeteneksizliklerini yeteneklilerle, armağanlarını ve mallarını Efendi ve Kilisesine katkıda bulunacakların zekâsıyla birleştirebilirler... İşçinin, işe yarayacak parası ya da başka armağanları olabilir, ama imanı, önceden görme yeteneği, pratik enerjisi ve hikmeti eksik olur. Rab’bin “faizcileri” ona Efendi için nasıl kazanıldığını gösterebilirler... Kilise kısmen güçlü olanın güçsüz olana yardım etmesiyle varlığını sürdürür ve herkesin işbirliğiyle, en azının ve en zayıfın gücü artırılabilir.(49)

25:30   Yararsız köle dışarı atıldı. Egemenliğin dışında kalıp kötülerin acı sonunu paylaştı. Onu suçlu çıkaran talantıyla yatırım yapma konusundaki başarısızlığı değil, tersine iyi işlerdeki eksikliğinin, onu kurtaran imana sahip olmadığını göstermesiydi.

I. Kral Ulusları Yargılıyor (25:31-36)

25:31   Bu kısım Ulusların Yargılanmasını betimliyor ki, bunun Mesih’in Yargı Kürsüsünden ve Büyük Beyaz Tahtın Yargısından ayrılması gerekir.

Yalnızca inanlıları içeren yeniden gözden geçirme ve ödüllendirme zamanı olan Mesih’in Yargılama Kürsüsü, inanlıların göğe alınmasından sonra kurulacaktır (Rom.14:10; 1Ko.3:11-15; 2Ko.5:9,10). Büyük Beyaz Tahtın Yargısı, Bin Yıllık dönemden sonra, sonsuzlukta olacaktır. Ölen kötüler yargılanacak ve Ateş Gölüne atılacaktır (Esi.20:11-15).

Ulusların Yargılanması, 31’inci ayetin açıkça belirttiği gibi Mesih’in yeryüzüne hüküm sürmek için gelmesinden sonra olacaktır: “İnsanoğlu kendi görkemi içinde bütün melekleriyle birlikte gelince, görkemli tahtına oturacak.” Eğer bunu Yoel’in 3’üncü bölümüyle bir tutmakta haklıysak, yer Kudüs’ün dışındaki Yehoşafat deresidir (3:2). Uluslar, Büyük Sıkıntı zamanında Mesih’in İsrailli kardeşlerine nasıl davrandıklarına göre yargılanacaklar (Yoe.3:1-2, 12-14; Mat.25:31-46).

25:32   Üç gruptan bahsedildiğine dikkat etmek önemlidir: koyunlar, keçiler ve Mesih’in “kardeşleri.” İlk iki grup Mesih’in kendi yargı kürsüsüne oturup yargılayacağı, Büyük Sıkıntı zamanında yaşayan diğer uluslardır. Üçüncü grup ise Büyük Sıkıntı sırasında çok şiddetli işkencelere rağmen O’nun Adını yadsımayan Mesih’in sadık İsrailli kardeşleridir.

25:33-40   Kral koyunları sağına, keçileri soluna koyar. Sonra da koyunları dünya kurulduğundan beri onlar için hazırlanmış olan görkemli egemenliğe girmeleri için davet eder. Bunun için burada verilen neden, O’na açken yiyecek vermeleri, susamışken içecek vermeleri, hastayken O’nu ziyaret etmeleri ve zindandayken O’nun yanına gitmeleriydi. Doğru koyunlar Kral’a böyle bir iyilikte bulunduklarının farkında bile olmayacaklar; O, onların çağında yeryüzünde bile değildi. En basit kardeşlerinden birine yardım edenin O’na yardım etmiş olduğunu açıklıyor. O’nun öğrencilerinden biri için ne yapılmışsa O’na yapılmış gibi ödüllendirilecektir.

25:41-45   Kötü keçilere, Yakup’un Sıkıntı Zamanında O’nunla ilgilenmedikleri için İblis ile onun melekleri için hazırlanmış sönmez ateşe yollanmaları söylendi. O’nu hiç görmediklerini söyleyerek kendilerini mazur gösterdiklerinde, onlara izleyicilerini ihmal etmenin O’nu ihmal etmekle bir olduğunu anımsatır.

25:46   Bu nedenle keçiler sonsuz azaba uğrayacak, ama koyunlar sonsuz yaşama kavuşacaklar. Ama bu durum iki sorun doğurur. Birincisi, metnin ulusların bütün olarak (en masse) kurtulacaklarını ya da mahvolacaklarını öğretiyor gibi görünmesidir. İkincisi ise hikâyenin, koyunların iyi işlerle kurtulacağı ve keçilerin iyilik yapmada başarısız olmakla suçlanacağı izlenimini yaratmasıdır. İlk soruna gelince, Tanrı’nın uluslarla bu şekilde uğraştığı hatırlanmalıdır. Eski Antlaşma, günahlarından dolayı cezalandırılan ulusların tarihiyle doludur (Yşa. 10:12-19; 45:5-15; Hez.25:6-7; Amo.1:3, 6, 9, 11, 13; 2:1, 4, 6; Oba.10; Zek. 14:1-5). Ulusların tanrısal ödül ve cezayı yaşamaya devam edeceklerine inan-mak mantıksız değildir. Bu, ulusun her bireyinin sonuçla ilgili olacağı anlamına gelmez, ama tanrısal adalet kuralının bir ulusa olduğu gibi bir bireye de uygula-nacağını ifade eder.

Bu metinde “uluslar” diye çevrilen ethne sözcüğü aynı şekilde “Yahudi olmayan uluslar” olarak çevrilebilir. Bazıları, metnin diğer uluslardan bireylerin yargılanmasını betimlediğine inanıyor. İster uluslar ister bireyler olsun, sorun bu kadar büyük kalabalığın Filistin’de Rab’bin önünde nasıl toplanabildiğidir. Belki de en iyisi ulusların temsilcilerinin ya da bireysel grupların yargı için toplandığını düşünmektir.

İkinci soruna gelince, kurtuluşun iyi işlerle kazanılacağını öğretmek için bu metin kullanılamaz. Kutsal Kitap’ın değişmez tanıklığı kurtuluşun işlerle değil, imanla olduğudur (Ef.2:8-9). Bununla birlikte, Kutsal Kitap gerçek imanın iyi işler doğurduğu öğretişini de vurgular. Hiç iyi iş yoksa, bu kişinin kurtulmadığının belirtisidir. Böylece diğer ulusların iman eden Yahudilere yardım ederek kurtulmayacaklarını anlamalıyız, ama bu şefkat onların Rab’be olan sevgilerini yansıtır.

Diğer üç noktadan da bahsedilmelidir. Birincisi, egemenliğin dünya kurulduğundan beri doğrular için hazırlanmış olduğu söylenir (ayet 34), oysa cehennem İblis ve melekleri için hazırlandı (ayet 41). Tanrı’nın arzusu insanların bereketlenmesidir; cehennem başlangıçta insan ırkı için tasarlanmadı. Ama insan bilerek yaşamı reddederse, ister istemez ölümü seçmiş olur.

İkinci nokta ise Rab İsa’nın sönmez ateşten (ayet 41), sonsuz azaptan (ayet 46) ve sonsuz yaşamdan (ayet 46) bahsetmesidir. Her biri için sonsuz sözcüğü kullanıldığından, birini diğeri olmadan kabul etmek tutarsızlık olur. Sonsuz olarak çevrilen sözcük ebedi anlamına gelmezse, o zaman Grekçe’de bu anlamı belirten hiçbir sözcük yoktur. Ama biz ebedi anlamına geldiğini biliyoruz, çünkü Tanrı’nın sonsuzluğunu (“ölümsüz” ya da “zevâl bulmaz,” bkz. eski çeviri) tanımlamak için kullanılır (1Ti.1:17).

Sonunda diğer ulusların yargılanması olayı bize çarpıcı bir şekilde Mesih ve halkının bir olduğunu anımsatır; onları etkileyen İsa’yı etkiler. O’nun sevdiklerine şefkat göstererek O’na şefkat göstermek için büyük potansiyelimiz var.

XIV. KRAL’IN ELEMİ VE ÖLÜMÜ (Bölüm 26-27)

1. İsa’yı Öldürme Tasarısı (26:1-5)

26:1-2   Bu Müjde’de dördüncü ve son kez Rabbimiz öğrencilerini ölmesi gerektiğine dair önceden uyardı (16:21; 17:23; 20:18). Fısıh bayramıyla çarmıha gerilmesi arasında kısa bir zaman ilişkisi olacağını belirtti: “Biliyorsunuz, iki gün sonra Fısıh bayramıdır, ve İnsanoğlu çarmıha gerilmek üzere ele verilecek.” O yıl Fısıh bayramı gerçek anlamını bulacaktı. “Fısıh Kuzusu” nihayet gelmişti ve kısa bir süre sonra öldürülecekti (bkz. 1Ko.5:7).

26:3-5   İsa bu sözleri söylerken, başkâhinler, din bilginleri ve halkın ihtiyarları Kayafa adındaki başkâhinin sarayında planlarını hayata geçirmek için toplanıyorlardı. O’nu gizlice yakalayıp öldürmek istediler, ama bayramda böyle bir şeyin akıllıca olmayacağını düşündüler; halk, O’nun öldürülmesine şiddetle karşı çıkabilirdi. İsrailli dinî liderlerin, Mesih’lerinin öldürülmesi için düzen kurmada ön sırayı almaları inanılmaz bir şeydir. O’nu tanımada ve tahta çıkarmada önde olmalıydılar. Tam tersine O’nun düşmanlarının öncü kolunu oluşturdular.

B. İsa Beytanya’da Meshediliyor (Yağlanıyor) (26:6-13)

26:6-7   Bu olay, kahinlerin hainliğinin, öğrencilerin küçük şeylerle uğraşmasının ve Yahuda’nın ihanetinin ortasında sevindirici bir ferahlama sağlar. İsa Beytanya’da cüzamlı Simun’un evindeyken, yanına bir kadın geldi ve kaymaktaşından bir kap içindeki çok pahalı bir yağı O’nun başına döktü. Bu pahalı bir fedakârlıktı. Rab İsa’ya olan bağlılığının derinliğini sanki O’na lâyık hiçbir şeyin olmadığını göstererek ifade etti.

26:8-9   Öğrenciler, özellikle Yahuda (Yu.12:4-5), bu davranışı büyük bir savurganlık olarak nitelediler. Yağın parası yoksullara verilmiş olsaydı, daha iyi olabilirdi diye düşündüler.

26:10-12   İsa onların çarpık düşüncesini düzeltti. Kadının davranışı savurganca değil, güzeldi. Bu kadarla kalmayıp zamanlaması da mükemmeldi. Her an yoksullara yardım edilebilir. Çünkü dünya tarihinde Kurtarıcı yalnızca bir kere gömülmesi için yağla meshedilebilirdi. O an gelmişti ve bu anı yalnızca o kadın yakalamıştı. Rab’bin ölümüyle ilgili ön bildirilere inanarak bunun şimdi ya da hiç olmayacağını anlamış olmalı. Onun haklı olduğu ortaya çıkmıştır. O’nun bedeninin gömülmesinden sonra yağla meshetmeyi planlamış olan kadınlar bunu dirilişten dolayı yapamadılar (Mar.16:1-6).

26:13   Rab İsa onun bu basit sevgi hareketini ölümsüzleştirdi: “Size doğrusunu söyleyeyim, bu müjde dünyanın her neresinde duyurulursa, bu kadının yaptığı da onun anılması için anlatılacak.” Gerçek tapınma hareketi cennetin bahçelerini güzel kokularla doldurur ve Rab’bin zihnine silinmez bir şekilde kaydedilir.

C. Yahuda’nın İhaneti (26:14-16)

26:14-15   O sırada Onikilerden biri (Rab İsa ile yaşamış, O’nunla dolaşmış, O’nun mucizelerini görmüş, O’nun eşsiz öğretişlerini duymuş ve günahsız bir yaşamın mucizesine tanık olmuş öğrencilerden biri) İsa’nın, “ekmeğimi yiyen... yakın dostum” (Mez.41:9) diyebileceği kişi – işte Tanrı’nın Oğlu’na karşı ihanet eden buydu. Yahuda İskariyot başkâhinlere gitti ve Efendisini otuz gümüşe satmak için anlaştı. Kahinler parayı hemen orada verdiler; aşağılık anlaşmanın bedeli olan bu parayla günümüzde orta kalitede bir kot pantolon alınabilir.

Simun’un evinde İsa’yı yağla mesheden kadınla Yahuda arasındaki karşıtlığa dikkat etmek çarpıcıdır. Kadın, Kurtarıcı’ya çok değer verdi. Yahuda ise bunu İsa’dan esirgedi.

26:16   İsa’dan iyilikten başka bir şey görmeyen Yahuda, korkunç pazarlıktaki rolünü oynamak için fırsat kollamaya başladı.

Ç. Son Fısıh Yemeği (26:17-25)

26:17   Mayasız Ekmek bayramının ilk günüydü; mayaların evlerden kaldırıldığı zamandı. Öğrencilerini Kudüs’e Fısıh yemeğini hazırlamaları için gönderirken Rab’bin kafasından bir sürü düşünce geçmiş olmalı. Yemeğin her ayrıntısının ıstıraplı bir anlamı olacaktı.

26:18-20   İsa, öğrencilerini belirlenen evi gösterecek adsız bir adamı aramaları için gönderdi. Belki de açıklamanın belirsizliği suikastçıların işini engellemek için planlanmıştı. İsa’nın bireylerle ilgili bilgisi tamdı. Bu kişilerin nerede oturdukları ve O’nunla işbirliği yapmak isteyip istemediklerine ilişkin her şeyi bildiğini görüyoruz. Şu sözlerine dikkat edin: “Öğretmen diyor ki zamanım yaklaştı. Fısıh bayramını, öğrencilerimle senin evinde kutlayacağım.” Yaklaşan ölümünü sakin bir biçimde karşıladı. Kusursuz bir nezaketle yemeği planladı. Evini son Fısıh yemeği için veren isimsiz adama ne mutlu!

26:21-24   İsa, yemek yerlerken Onikilerden birinin Kendisini ele vereceğine ilişkin şok yaratıcı sözler sarf etti. Öğrencileri üzüntü, keder ve kendine güvensizlik kapladı. Teker teker, “Rab, beni demek istemedin ya?” diye sordular. Yahuda’nın dışında herkes sorduktan sonra, İsa onlara, bu kişinin ekmeği kendisiyle birlikte sahana bandırmış olan kişi olduğunu söyledi. O zaman Rab eline bir lokma ekmek alarak etin suyuna bandırdı ve onu Yahuda’ya verdi (Yu.13:26) – sevginin ve arkadaşlığın özel bir belirtisi. Öğrencilerine, O’na olacaklara karşı konulamayacağını anımsattı. Ama bu, haini sorumluluktan kurtarmadı; o adam hiç doğmamış olsaydı onun için daha iyi olurdu. Yahuda, Kurtarıcı’yı satmayı bilerek seçti ve bu nedenle de kişisel olarak sorumlu tutuldu.

26:25   Yahuda, en sonunda açıkça o kişinin kendisi mi olduğunu sorduğunda, İsa “Evet” dedi.

D. Rab’bin İlk Sofrası (26:26-29)

Yuhanna 13:30’da Yahuda’nın lokmayı aldıktan hemen sonra dışarı çıktığını ve gece olduğunu biliyoruz. Bu nedenle Rab’bin Sofrası kurulduğunda, onun orada olmadığı sonucunu çıkarıyoruz (gerçi bu noktada epey anlaşmazlık vardır).

26:26   Kurtarıcı son Fısıh yemeğini yerine getirdikten sonra, şimdi bizim Rab’bin Sofrası olarak bildiğimiz sofrayı gerçekleştirdi. Temel unsurlar olan ekmek ve şarap, Fısıh yemeğinin bir parçası olarak zaten masadaydı; İsa onlara yeni bir anlam yükledi. İlk önce eline ekmek aldı, şükran duasını yapıp ekmeği böldü. Öğrencilerine ekmeği verirken, “Alın, yiyin, bu benim bedenimdir” dedi. Bedeni daha çarmıha gerilmemiş olduğundan, bedenini temsil eden ekmeği kullanırken mecazen konuştuğu açıktır.

26:27-28   Kâse için de aynısı geçerlidir; kâse içindekini ifade etmek için kullanılır. Kâsenin içinde, Yeni Antlaşma kanını temsil eden asmanın ürünü vardı. Karşılıksız olan lütfun Yeni Antlaşması O’nun değerli kanının birçoklarının günahlarının bağışlanması için akıtılmasıyla onaylanacaktı. O’nun kanı herkesin günahına af sağlayacak kadar yeterliydi. Ama burada birçokları uğruna akıtıldığı yazılır, çünkü yalnızca inananların günahlarını kaldırmakta etkiliydi.

26:29   Kurtarıcı daha sonra öğrencilerine, asmanın bu ürününden onlarla birlikte yeryüzüne hüküm sürmek için geri gelinceye kadar tekrar içmeyeceğini anımsattı. O zaman şarabın yeni bir anlamı olacaktı; Babasının egemenliğinin kutluluğunu ve sevincini anacaktı.

Rab’bin Sofrası için mayalı ya da mayasız ekmek mi, mayalı ya da mayasız şarap mı kullanmamız gerekir sorusu sık sık sorulur. Rab’bin mayasız ekmek ve mayalı şarap (o günlerde bütün şaraplar mayalıydı) kullandığına dair hemen hemen hiç kuşku yoktur. Mayalı ekmeğin özelliği (maya günahın resmidir) bozacağını savunanlar, aynı şeyin şarabın mayalanması için de geçerli olduğunu anlamalıdırlar. Simgelerle meşgul olup Rab’bin Kendisini göremememiz bir trajedidir. Pavlus, ekmeğin kendisinin değil, ruhsal anlamının önem taşıdığını vurguladı. “Çünkü kurban kuzumuz olan Mesih kurban edilmiştir. Bunun için eski mayayla, kin ve kötülük mayasıyla değil, içtenliğin ve dürüstlüğün mayasız ekmeğiyle bayram edelim” (1Ko.5:7-8). Önemli olan ekmekteki maya değil, yaşamlarımızdaki mayadır.

E. Kendilerine Güvenen Öğrenciler (26:30-35)

26:30   Rab’bin Sofrasının ardından, küçük grup bir ilahi söyledi; herhalde Mezmurlar 113-118’den alınan “Büyük Hamt” ilahisiydi. Sonra Kudüs’ten ayrılıp Kidron deresini geçtiler ve Getsemani Bahçesine bakan Zeytin dağının batı yakasına çıktılar.

26:31   Rab İsa, yeryüzündeki görevi boyunca, öğrencilerini önlerindeki yolla ilgili olarak devamlı uyarmıştı. Onlara o gece kendilerini O’ndan ayıracaklarını söyledi. Fırtınanın yaklaşmaya başladığını görünce onları korku kaplayacaktı. Canlarını kurtarmak için Efendilerini terk edeceklerdi. Zekerya’nın peygamberliği yerine gelecekti: “Çobanı vuracağım, sürüdeki koyunlar da darmadağın olacak” (Zek.13:7).

26:32   Ama İsa onları umutsuz bırakmadı. Gerçi kendilerinden O’nun yandaşları olduklarından dolayı utanacaklardı, ama İsa onları hiçbir zaman terk etmeyecekti. Ölümden dirildikten sonra onlarla Celile’de buluşacaktı. Hiçbir zaman yolda bırakmayan, harika bir Arkadaş!

26:33-34   Petrus düşünmeden, başkaları O’nu bıraksa bile, onun asla böyle bir şey yapmayacağına ilişkin Rab’be söz vermek için araya girdi. İsa “asla” sözcüğünü “bu gece... üç kez” diyerek düzelti. Horoz ötmeden önce, aceleci öğrenci, Efendisini üç kez inkâr edecekti.

26:35   Hâlâ bağlılığı konusunda itiraz eden Petrus Mesih’i inkâr etmektense O’nunla ölmeyi tercih ettiğinde ısrar etti. Öğrencilerin hepsi de aynı şeyi söylediler. İçtendiler; dediklerini yürekten söylediler. Ama tam olarak kendi yüreklerini bilmiyorlardı.

F. Getsemani Bahçesindeki Istırap (26:36-46)

Hiç kimse, Getsemani Bahçesiyle ilgili anlatıma kutsal yerde yürüdüğünü kavramadan yaklaşamaz. Bunun üzerine yorum yapmaya çalışan herhangi bir kişi büyük bir suskunluk ve huşu duygusu içinde kalır. Guy King’in yazdığı gibi: “Olayın göksel karakteri, kişide herhangi bir şekilde ona dokunarak bozacağı korkusuna neden olur.”

26:36-38   Getsemani’ye (zeytin fıçısı ya da zeytin ezmesi anlamında) girdikten sonra İsa, on bir öğrencisinden sekizine oturmalarını ve beklemelerini söyledi; sonra da Petrus ve Zebedi’nin iki oğlunu bahçenin iç kısmına götürdü. Bu, farklı öğrencilerin Kurtarıcı’nın acısını anlayıp paylaşmakta farklı yeteneklerinin olduğunu akla getirebilir.

Kederlenmeye ve ağır bir sıkıntı duymaya başlamıştı. Petrus, Yakup ve Yuhanna’ya açık bir şekilde canının ölüm derecesinde kederli olduğunu söyledi. Bu, kuşkusuz bizim günahlarımızın kurbanı olacağını sezinlediğinden, kutsal canının günaha karşı duyduğu tiksintiydi. Günahkârlar olarak, Günahsız Olanın, bizim için günahları yüklenmesinin ne anlama geldiğini kavrayamayız (2Ko.5:21).

26:39   Üç öğrenciyi bırakarak bahçede biraz ilerlemesi şaşırtıcı değildir. Hiç kimse O’nun acısını paylaşamazdı ya da O’nun duasını edemezdi: “Baba, mümkünse bu kâse benden uzaklaştırılsın. Yine de benim değil, senin istediğin olsun.”

Bu duanın gönülsüzlüğü ya da geri dönme arzusunu ifade ettiğini düşünmeyelim diye, Yuhanna 12:27-28’deki sözlerini anımsayalım: “Şimdi yüreğim sıkılıyor, ne diyeyim? ‘Baba, beni bu saatten kurtar’ mı diyeyim? Ama ben bu amaç için bu saatte geldim. Baba, adını yücelt!” Bunun için, kâsenin mümkünse O’ndan uzaklaştırılması için dua ederken, çarmıha gitmekten kurtarılmasını istemiyordu. Dünyaya gelişinin esas amacı buydu.

Dua retorikti, yani yanıt bulmak amacıyla tasarlanmadı, yalnızca bize bir ders vermek içindi. İsa aslında şöyle diyordu: “Baba, günahkârların benim çarmıha gitmemin dışında kurtulabileceği başka bir yol varsa, onu şimdi göster! Ama bütün bunlara rağmen Senin isteğinin dışında hiçbir şeyi istemediğimin bilinmesini istiyorum.”

Yanıt neydi? Hiç yanıt yoktu; gökler suskundu. Bu dokunaklı suskunlukla, Tanrı’nın suçlu günahkarları aklaması için Mesih’in, günahsız Kurtarıcı’nın, bizim yerimize ölmesinin dışında başka bir yol olmadığını biliyoruz.

26:40-41   Öğrencilerin yanına döndüğünde onları uyumuş buldu. Ruhları istekliydi, ama bedenleri güçsüzdü. Kendi dua yaşamlarımızı düşününce, onları suçlamaya cüret edemeyiz; dua etmekten çok uyumayı biliyoruz ve akıllarımız uyanık kalmak yerine başka yerlerde dolaşıyor. Rab, Petrus’a söylediği gibi kaç kez bize şunları söylemek zorunda kalıyor: “Benimle birlikte bir saat uyanık kalamadınız mı? Uyanık durup dua edin ki, ayartılmayasınız.”

26:42   Baba’nın isteğine boyun eğdiğini ifade etmek için ikinci kez uzaklaşıp dua etti. Elem ve ölüm kâsesini son damlasına kadar içecekti.

İsa, ister istemez dua yaşamında yalnızdı. Öğrencilerine dua etmeyi öğretti ve onların huzurunda dua etti, ama hiçbir zaman onlarla birlikte dua etmedi. Kişiliğinin ve görevinin eşsizliği, dua yaşamını başkalarıyla paylaşmasına engel oldu.

26:43-45   Öğrencilerine ikinci kez geldiğinde, yine uyuyorlardı. Üçüncüsü de bunun gibiydi: O dua etti, onlar da uyudu. O zaman onlara, “Hâlâ uyuyor, dinleniyor musunuz? İşte saat yaklaştı, İnsanoğlu günahkârların eline veriliyor” dedi.

26:46   O’nunla uyanık kalıp dua etme fırsatı kaçtı. Hainin ayak sesleri duyulmaya başladı. İsa, düşmandan kaçmak için değil, yüzyüze gelmek için. “Kal-kın, gidelim” dedi.

Bahçeden ayrılmadan önce, bir kez daha O’nun ağlayış sesini duymak, O’nun kederini düşünmek ve O’na tüm yüreğimizle teşekkür etmek için duralım.

G. İsa Getsemani’de Ele Veriliyor ve Tutuklanıyor (26:47-56)

Günahsız Kurtarıcı’nın, bizzat kendi öğrencilerinden biri tarafından ele verilişi, tarihin en şaşırtıcı anormalliklerinden biridir. İnsanın günâhkar olmasının dışında, Yahuda’nın mazur gösterilemez ihanetinin nedenini açıklayamayız.

26:47   İsa on bir öğrencisiyle henüz konuşurken Yahuda yanında kılıçlı sopalı bir kalabalıkla geldi. Silahların Yahuda’nın fikri olmadığı kesin; Kurtarıcı’nın hiç karşı koyduğunu ya da şiddete karşılık verdiğini görmemişti. Belki de silahlar, herhangi bir kaçışa fırsat vermeden O’nu yakalamaya çalışan baş-kâhinlerin ve halkın ihtiyarlarının ne kadar kararlı olduklarının simgesiydi.

26:48   Yahuda, kalabalığın İsa’yı öğrencilerden ayırmasına yardım etmek için İsa’yı öpecekti. Sevginin evrensel simgesi, en aşağılık bir şekilde kötüye kullanılacaktı.

26:49   Yahuda Rab’be yaklaşıp, “Selam Rabbi!” diyerek O’nu öptü. Bu metinde öpmek için iki ayrı sözcük kullanılır. 48’inci ayetteki öpmek sözü her zaman kullanılan sözcüktür. Ama 49’uncu ayetteki sözcük, duyguları saklamadan ifade etmek olarak kullanılır.

26:50   İsa, ağır başlı ve etkileyici bir suçlamayla, “Arkadaş, bunun için mi geldin?” diye sordu. Sorunun, Yahuda’ya üstünden kaynar sular dökülmesi gibi geldiği kuşkusuzdur, ama şimdi olaylar hızla ilerliyordu. Kalabalık dalgalandı ve Rab İsa’yı çok geçmeden yakaladılar.

26:51   Öğrencilerden biri (Yu.18:10’dan onun Petrus olduğunu biliyoruz) kılıcını çekti ve başkâhinin kölesinin kulağını uçurdu. Petrus’un kulağı hedef almış olması mümkün değildir; öldürücü bir saldırıyı planlamış olması kuşkusuzdur. Karar vermesi gibi nişan almasının da zayıf olması Tanrı’dandı.

26:52   Burada Rab İsa’nın ahlaki yüceliği pırıl pırıl parlıyor. İlk önce Petrus’u azarladı: “Kılıcını yerine koy! Kılıç çekenlerin hepsi kılıçla ölecek.” Mesih’in egemenliğinde zaferler dünyasal araçlarla kazanılmaz. Ruhsal savaşta silahlı güce başvurmak felaketi davet etmek olur. Bırakın egemenliğin düşmanları kılıçlarını kullansınlar; sonunda yenilgiyle karşılaşacaklardır. Mesih’in askerleri, duaya, Tanrı’nın Sözüne ve Ruh’la dolu yaşamın gücüne baş vursunlar.

Yuhanna 18:10’dan İsa’nın kulağını iyileştirdiği kölenin adının Malkus olduğunu öğreniyoruz. Lütfun harika bir gösterisi değil mi? Kendisinden nefret edenleri sevdi ve yaşamı peşinde koşanlara şefkat gösterdi.

26:53-54   Eğer İsa kalabalığa direnmeyi istemiş olsaydı, Petrus’un zayıf kılıcıyla sınırlandırılmamış olurdu. İstediği anda on iki tümenden fazla melek (36.000’den 72.000’e kadar) kendisine gönderilirdi. Ama bu yalnızca tanrısal tasarıyı engellemiş olurdu. O’nun ele verileceğini, elemini, çarmıha gerileceğini ve dirileceğini önceden bildiren Kutsal Yazıların yerine gelmesi gerekiyordu.

26:55   İsa, sonra kalabalığa O’nun peşinden silahlarla gelmelerinin ne kadar yersiz olduğunu anımsattı. Onlar, hiçbir zaman O’nun şiddete başvurduğunu ya da zorlamaya bulaştığını görmemişlerdi. Aksine her gün tapınakta oturan sakin bir Öğretmen olmuştu. O zaman O’nu kolayca yakalayabilirlerdi, ama yakalamamışlardı. Şimdi niçin kılıç ve sopalarla geliyorlardı? İnsani açıdan davranışları mantıksızdı.

26:56   Buna rağmen Rab, insanın kötülüğünün yalnızca Tanrı’nın belirlenmiş tasarısının yerine gelmesine yardım ettiğini gördü. “Bütün bunlar, peygamberlerin yazdıkları yerine gelsin diye oldu.” Efendileri için bir kurtuluşun olmadığını anlayan öğrencilerin hepsi panik içinde O’nu bırakıp kaçtı. Eğer onların korkaklıkları mazur görülemezse, bizimki hiç mazur görülemez. Henüz içlerinde Kutsal Ruh yoktu; oysa bizde var.

H. İsa Kayafa’nın Önünde (26:57-68)

26:57   Rab İsa’nın iki önemli duruşması vardı: Yahudi liderlerinin önündeki dinî duruşma ve Romalı yetkililerin önündeki sivil duruşma. Dört Müjde’deki hikayelerin birleşimi her duruşmanın üç basamağı olduğunu gösterir. Yuhan-na’nın Yahudi duruşmasıyla ilgili hikâyesi, İsa’nın önce Kayafa’nın kayınba-bası Hanna’nın önüne çıkarıldığını aktarır. Matta’nınki ise başkâhin Kayafa-nın evindeki ikinci basamakla başlar. Yahudilerin Yüksek Kurulu orada top-lanmıştı. Genellikle suçlanan kişilere savunmalarını hazırlamaları için fırsat ve-rilirdi. Ama deliye dönmüş olan dinî liderler, adaletli bir duruşmayı İsa’dan esirgeyerek, O’nu hapis ve adaletten hızla uzaklaştırdılar (Yşa.53:8).

Bu özel gecede, Yüksek Kurulu (Sanhedrin) oluşturan Ferisiler, Sadukiler, din bilginleri ve ihtiyarlar uymaları gereken kuralları tamamen bir kenara bıraktılar. Geceleri ve herhangi bir Yahudi şöleninde toplanmamaları gerekirdi. Yalancı tanıklık yapmaları için tanıklara rüşvet vermemeleri gerekirdi. Ölüm cezası, bir gece geçmeden yerine getirilmemeliydi. Ve tapınak bölgesindeki ‘Taş Bina’da toplanmadan verdikleri kararlar bağlayıcı olmazdı. Yahudi kuru-mu, İsa’dan kurtulmayı öylesine çok istiyordu ki, kendi kanunlarına karşı gelme alçaklığında tereddüt etmedi.

26:58   Kayafa, başkanlık eden yargıçtı. Görünüşe göre Yüksek Kurul hem jüri hem de savcı olarak, usule aykırı bir iş yaptı. İsa Davalıydı. Petrus ise seyirciydi, arada emniyet veren bir uzaklık vardı; sonucu görmek için nöbetçilerin yanına oturdu.

26:59-61   Yahudi liderleri, İsa’ya karşı yalancı tanık bulmada zorlandılar. Hukuki işlemde yer alan önceki yükümlülüklerini yerine getirmiş olsalardı ve masumluğuna dair kanıt aramış olsalardı, daha başarılı olurlardı. Sonunda iki yalancı tanık, İsa’nın sözlerinin tahrif edildiği bir hikâye ürettiler: “Bu tapınağı yıkın, üç günde onu yeniden kuracağım” (Yu.2:19-21). Tanıklara göre, Kudüs’teki tapınağı yıkıp sonra da yeniden kuracağına dair gözdağı vermişti. Aslında O bizzat kendi ölümünü ve sonraki dirilişini önceden bildiriyordu. Yahudiler bu ön bildiriyi O’nu öldürmek için bir bahane olarak kullandılar.

26:62-63   Rab İsa bu suçlamalar sırasında hiçbir şey söylemedi: “Kırkıcılar önünde dilsiz duran koyun gibi ağzını açmadı” (Yşa.53:7). O’nun suskunluğuna sinirlenen başkâhin bir şey söylemesi için O’nu zorladı; Kurtarıcı hâlâ yanıt vermekten sakınıyordu. O zaman başkâhin O’na şöyle dedi: “Yaşayan Tanrı hakkı için sana yemin ettiriyorum, söyle bize, Tanrı’nın Oğlu Mesih sen misin?” Musa’nın Yasa’sı, başkâhinin bir Yahudiye yemin ettirmesi durumunda onun tanıklık etmesini gerektiriyordu (Lev.5:1).

26:64   Yasa’ya itaat eden bir Yahudi olarak İsa yanıt verdi: “Söylediğin gibidir.” Sonra da Mesihliğini ve tanrısallığını daha kuvvetli bir şekilde öne sürdü: “Üstelik size şunu söyleyeyim, bundan sonra İnsanoğlu’nun, kudretli Olan’ın sağında oturduğunu ve göğün bulutları üzerinde geldiğini göreceksiniz.” Söylediklerinin özü şuydu: “Dediğiniz gibi Tanrı’nın oğlu Mesih benim. Yüceliğim şu an insan bedeninde saklıdır; yalnızca bir insan olarak görünüyorum. Beni, alçaltıldığım günlerde görüyorsunuz. Ama siz Yahudilerin Beni, yüceltilmiş Olan, Tanrı’nın sağında her bakımdan eşit bir şekilde oturan ve göğün bulutları üzerinde gelen olarak göreceğiniz gün yaklaşıyor.”

64’üncü ayetteki ilk sen(50) Kayafa’yı belirtir. Mesih’in görkemli görünüşü zamanında yaşayıp O’nun Tanrı’nın Oğlu olduğunu açıkça görecek olan İsraillilerin temsilcileri olacak Yahudileri belirten ikinci (ve üçüncü) siz ise çoğuldur.

Lenski şunları yazıyor: “İsa’nın hiçbir zaman kendisini ‘Tanrı’nın Oğlu’ olarak isimlendirmediği iddiası ara sıra yapılır. Burada (ayet 64) daha azı olmadığına dair yemin ediyor.”(51)

26:65-67   Kayafa can alıcı noktayı kaçırmadı. İsa, Daniel’in Mesih’le ilgili peygamberliğinde bahsettiği kişiydi: “Gece rüyetlerinde gördüm, ve işte, İnsanoğlu’na benzer biri göklerin bulutları ile geldi. Günleri eski olana kadar geldi ve onun önüne kendisini yaklaştırdılar.” Başkâhinin tepkisi, İsa’nın kendisini Tanrı ile eşit kıldığını öne sürdüğünü anladığını kanıtlar (Yu.5:18). Tanığın küfrettiğinin belirtisi olarak kahinlik giysilerini yırttı. Yüksek Kurul’u alevlendirici sözleri İsa’yı suçlu gibi gösterdi. Kurula kararı sorulduğunda, “Ölümü hak etti” diye cevap verdiler.

26:68   Duruşmanın ikinci basamağı, jüri üyelerinin sanığın yüzüne tükürüp yumruklamalarıyla ve sonra da Mesih olarak gücünü kendisine vuranları göstererek kullanması için alaylarla bitti. Yargılama biçimi hiç de yasal değildi, üstelik utanç vericiydi!

I. Petrus İsa’yı İnkâr Ediyor ve Acı Acı Ağlıyor (26:69-75)

26:69-72   Petrus’un en karanlık saati gelmişti. Dışarıda, avluda otururken, genç bir kız yanına geldi ve onu İsa’yla birlikte olmakla suçladı. Onun inkârı ise hazır ve etkindi: “Senin neden söz ettiğini anlamıyorum.” Belki daha çok göze batmamak için avlu kapısının önüne çıktı. Ama onun Nasıralı İsa ile birlikte olduğunu orada bulunanlara söyleyen başka bir kız vardı. Bu sefer Petrus o adamı tanımadığına dair yemin etti. “O adam” onun Efendisiydi.

26:73-74   Az sonra orada duranlardan birkaçı gelip, “Gerçekten sen de onlardansın. Lehçen seni ele veriyor” dediler. Basit bir inkâr artık yeterli değildi; bu sefer lanet okuyup yemin ederek tanımadığını doğruladı. “O adamı tanımıyorum!” Huzur kaçırıcı bir zamanlamayla horoz öttü.

26:75   Tanıdık ses yalnızca zamanın sessizliğini değil, Petrus’un yüreğini de deldi. Gururu iyice kırılan öğrenci, Rab’bin sözlerini hatırlayarak dışarı çıkıp acı acı ağladı.

Müjdelerde inkârın zamanlaması ve sayısı konusunda çelişki gibi görünen bir durum vardır. Matta, Luka ve Yuhanna’da İsa’nın sözleri şöyle aktarılır: “Bu gece horoz ötmeden sen beni üç kez inkâr edeceksin” (Mat.26:34; Luk.22:34; Yu.13:38). Markos’ta ön bildiri şöyle: “...horoz iki kez ötmeden sen beni üç kez inkâr edeceksin” (Mar.14:30).

Biri gece, diğeri şafakta olmak üzere öten birden fazla öten horozun olması mümkündür. Hem de Müjdelerin, Petrus’un en az altı değişik inkârını kaydetmesi mümkündür. Mesih’i şu kişilerin önünde inkar etti: (1) genç bir kadın (Mat.26:69,70; Mar.14:66-68); (2) başka bir genç kadın (Mat.26:71,72; Mar. 14:69,70); (3) orada duran kalabalık (Mat.26:73,74; Mar.70-71); (4) bir adam (Luk.22:58); (5) başka bir adam (Luk.22:59-60); (6) başkâhinin kölelerinden biri (Yu.18:26-27). Bu son kişinin diğerlerinden farklı olduğuna inanıyoruz. Çünkü bu kişi, “Bahçede, seni O’nunla birlikte görmedim mi?” sözlerini sarf etti. Diğerleri bunun söylendiğini aktarmıyor.

J. Yüksek Kurul Önündeki Sabah Duruşması (27:1-2)

Yüksek Kurul önündeki dinî duruşmanın (mahkemenin) üçüncü basamağı sabahleyin oldu. Davalının beraat etmesi durumunun dışında hiçbir davanın aynı günde tamamlanmamış olması gerekti. “Merhamet duygularının oluşmasına zaman verebilmek için” kararın verilmesinden önce bir gecenin geçmesi gerekiyordu. Bu durumda ise dinî liderler herhangi bir merhamet duygusunu bastırmaya kararlı görünüyorlardı. Ne var ki, gece davaları usule aykırı olduğundan, kararlarına yasal geçerlilik vermek için sabahleyin toplandılar.

Roma yönetiminin altında, Yahudi liderlerinin ölüm cezası verme yetkileri yoktu. Bunun için İsa’yı aceleyle Romalı vali Pontiyus Pilatus’a götürdüklerini görüyoruz. Romalı olan her şeye karşı nefretleri yoğunken, daha büyük bir nefreti bastırmak için bu gücü “kullanmaya” istekliydiler. İsa’ya karşı muhalefet olma en büyük düşmanları bile birleştirir.

K. Yahuda’nın Pişmanlığı ve Ölümü (27:3-10)

27:3-4   Suçsuz birini ele vermekle günah işlediğini anlayan Yahuda parayı başkâhinlere ve ihtiyarlara geri götürdü. Birkaç saat önce şevkle işbirliği yapan baş suikastçılar şimdi bu konuyla daha fazla uğraşmayı istemediler. İhanetin ödüllerinden biri budur. Yahuda pişman oldu, ama bu kurtuluşa götüren gerçek bir tövbe değildi. Kendi suçunun sonucu olarak başına gelenlere üzülmüştü, ama yine de İsa Mesih’i Rab ve Kurtarıcı olarak kabul etmede isteksizdi.

27:5   Yahuda umutsuzluk içinde paraları, yalnızca kâhinlerin gittiği, tapınağın içine fırlattı, sonra da gidip intihar etti. Bu anlatımı Elçilerin İşleri 1:18’le karşılaştırdığımızda, kendisini bir ağaca astığı, ipin ya da dalın kırıldığı ve bedenin uçuruma savrularak bağırsakların dışarı döküldüğü sonucuna varırız.

27:6   Mesih’i ele geçirmek için parayı ödeyen esas suçlu olan başkâhinler kan pahası olan bu parayı, fazla “ruhani” olduklarından tapınağın hazinesine koymak istemediler. Bu onları rahatsız etmişe benziyor. Rab’bin dediği gibi, çanağın dışını temizlerler, ama içi yalan, ihanet ve cinayetle doludur.

27:7-10   Bu parayı, murdar yabancıların gömülmesi için Çömlekçi Tarlasını satın alarak kullandılar. O zaman ne kadar çok yabancı ordunun gelip memleketlerini işgal edeceğini ve sokaklarına kan sıçratacaklarını pek kavrayamamışlardı. O zamandan beri suçlu halk için orası “Kan Tarlası” olmuştur.

Başkâhinler farkında olmadan Zekeriya’nın, gömme parasının çömlekçiden alınan yer için kullanılacağına dair peygamberliğini yerine getirdiler (Zek. 11:12-13). Zekeriya’nın metninin alternatif bir yorumunun olması ilginçtir: “çömlekçi” için “hazine” (RSV’ye bakın).

Kahinlerin kan parasını hazineye koymaya dair tereddütleri vardı, bu nedenle parayı tarlayla değiş tokuş etmek için çömlekçiye vererek diğer yorumdaki peygamberliği yerine getirdiler (Daily Notes of the Sripture Union).

Matta’nın bu peygamberliği Yeremya’ya atfetmesine rağmen, bunun Zeke-riya kitapçığından olduğu bellidir. Onun, bunu Yeremya’dan alarak yazması, büyük olasılıkla Yeremya’nın peygamberlik listesinin başında yer almasına, Talmud geleneğine uygun oluşuna ve çok sayıdaki İbranice metnin tarihsel sıra-sıyla korunmuş olmasına dayanmaktadır. Benzer bir kullanım, İbrani Eski Ant-laşma düzenindeki üçüncü bölümün tamamına adını veren Mezmurlar kısmının adının geçtiği Luka 24:44’de de görülür.

L. İsa’nın Pilatus’un Önüne İlk Çıkışı (27:11-14)

Yahudilerin İsa’ya karşı gerçek şikayetleri dinî idi. O’nu bu gerekçeyle yargıladılar. Ama dinî suçlamaların Roma mahkemesinde bir ağırlığı yoktu. Bunu bildikleri için, O’nu Pilatus’un önüne getirdiklerinde O’nu üç siyasî suçlamayla sıkıştırdılar (Luk.23:2): (1) İmparatorluğa karşı olan bir devrimciydi; (2) halkı vergi ödememesi için zorladı, bu nedenle imparatorluğun zenginliğini zayıflatıyordu; (3) Kral olduğunu iddia ederek imparatorun konumunu ve gücünü tehdit ediyordu.

Matta bölümünde, Pilatus’un O’nu üçüncü suçlamayla ilgili olarak sorguya çektiğini görüyoruz. Yahudilerin Kralı olup olmadığı sorulduğunda, olduğunu söyledi. Bu, Yahudi liderlerinin iftira atmasına ve kötü davranmasına neden oldu. Pilatus, Davalı’nın suskunluğuna çok şaştı, bunca suçlamaya rağmen sessizliğini koruyan birisini daha önce hiç görmemişti.

M. İsa mı, Barabas mı? (27:15-26)

27:15-18   Fısıh bayramında, Yahudileri yatıştırmak için Yahudi bir tutukluyu salıvermek Romalı yetkililerin adetiydi. Adam öldürmekten ve isyandan suçlu olan Barabas isimli uygun bir mahkûm vardı (Mar.15:7). Roma yönetimine karşı geldiğinden halk arasında popülerdi. Bunun için, Pilatus onlardan İsa ve Barabas arasında seçim yapmalarını istediğinde, seslerini ikincisi için yükselttiler. Vali buna hiç şaşmadı; genel görüşün, İsa’yı kıskanan başkâhinler-ce kısmen şekillendirildiğini biliyordu.

27:19   Yargılama sık sık Pilatus’un karısından gelen haberciyle kesintiye uğradı. İsa’ya dokunmaması için kocasına ısrar etti: O’nun yüzünden çok sıkıntılı bir rüya görmüştü.

27:20-23   Başkâhinler ve ihtiyarlar, Barabas’ın serbest bırakılması ve İsa’nın ölümü için perde arkasında uğraşıyorlardı. Böylece, Pilatus onlara yine kimin salıverilmesini istediklerini sorduğunda, katili diye bağırdılar. Kararsızlık içinde bocalayan Pilatus, “Öyleyse Mesih denen İsa’yı ne yapayım?” diye sordu. Oy birliğiyle O’nun çarmıha gerilmesini istediler; bu valinin kavrayamayacağı bir tutumdu. Niçin çarmıha gerilecekti? Ne kötülük yapmıştı? Sakin bir tartışma için çok geçti; kalabalık histerisi kontrolü ele geçirmişti. “Çarmıha gerilsin!” diye bağırıp durdular.

27:24   Pilatus, halkın yatıştırılamayacağını ve bir kargaşanın başladığını düşündü. Bunun için kalabalığın önünde, Sanığın kanından sorumlu olmadığını bildirerek ellerini yıkadı. Ama su, tarihin en ağır adli hatasını oluşturan Pilatus’un suçunu hiçbir zaman affetmeyecektir.

27:25   Halk suçu düşünemeyecek kadar çılgındı ve sorumluluğu taşımaya istekliydi; “O’nun kanının sorumluluğu bizim ve çocuklarımızın üzerinde olsun!” O zamandan beri İsrail halkı reddettikleri Mesih’in kanının korkunç suçundan acı çekerek gettolardan kıyımlara, toplama kampından gaz odalarına sürüklenmişlerdir. Hâlâ Yakup’un Sıkıntı Zamanı korkusuyla karşı karşıyadırlar: Matta 24 ve Esinleme 6-19’da betimlenen yedi yıllık sıkıntı. Reddettikleri İsa’yı Kral-Mesih’leri olarak kabul edinceye kadar lânet üzerlerinde olacaktır.

27:26   Pilatus onlar için Barabas’ı salıverdi ve o zamandan beri dünyaya Barabas ruhu egemen olmuştur. Katil tahttadır; adil Kral ise reddedilmiştir. O zamanki âdetlere göre suçlu olan kamçılanırdı. Büyük, deri bir kamçının içine sokulan keskin metal, sırtından aşağıya doğru sıyrılarak indiğinden, her vuruş bedenini parçalayıp kanın akmasına neden oluyordu. Şimdi yüreksiz valinin, çarmıha germeleri için İsa’yı askerlere teslim etmenin dışında yapabileceği bir şey yoktu.

N. Askerler İsa’yla Alay Ediyor (27:27-31)

27:27-28   Valinin askerleri İsa’yı vali konağına götürüp tüm taburu başına topladılar, yani yüzlerce asker. Bunu neyin izlediğini tahmin etmek çok zordur! Evrenin Yaratıcısı ve Taşıyıcısı, bayağı ve zalim askerlerden, değersiz günahkar insanlara kadar bir sürü kişinin sarf ettiği ağır hakaretlere dayandı. O’nu soyup üzerine kırmızı bir kaftan geçirdiler. Bir kralın giysisini taklit etmek için bunu yaptılar. Ama bu kaftanın bizim için bir anlamı vardır. Kırmızı günahla birlikte anıldığından (Yşa.1:18), kaftanın benim günahlarımın İsa’nın üzerine konulduğunu resmettiğini düşünüyorum. Bu sayede Tanrı’nın doğruluk giysisinin de benim üzerine konulduğuna (2Ko.5:21) inanıyorum.

27:29-30   Dikenlerden bir taç örüp başına koydular. Onların kaba şakalarının ötesinde O’nun, bizim yücelik tacını takabilmemiz için dikenli tacı giydiğini anlıyoruz. Günah Kralı olarak O’nu aşağıladılar; ama biz O’na günahkârların Kurtarıcısı olarak tapıyoruz.

O’na bir de kamış verdiler, alay asası. Kamışı tutan elin dünyayı yöneten el olduğunu anlamadılar. İsa’nın çivi izi taşıyan eli şimdi evrenin yönetim asasını tutuyor.

Önünde diz çöktüler ve O’na Yahudilerin Kralı diye hitap ettiler. Bununla yetinmeyip dünyada şimdiye kadar yaşamış olan tek mükemmel Kişinin yüzüne tükürdüler. Sonra da kamışı alıp başına vurdular.

İsa bütün bunlara sabırla dayandı; bir tek söz söylemedi. “Yorulup cesaretinizi yitirmemek için günahkârların bunca karşı koymasına katlanmış Olan’ı düşünün” (İbr.12:3).

27:31   Sonunda O’na yine Kendi giysilerini giydirdiler ve çarmıha germek üzere O’nu alıp götürdüler.

O. Kralın Çarmıha Gerilişi (27:32-44)

27:32   Rabbimiz çarmıhını bir süre Kendisi taşıdı (Yu.19:17). Daha sonra askerler Simun adındaki (Kuzey Afrika’daki Kirene’den) adama çarmıhı zorla taşıttılar. Bazıları onun Yahudi, bazıları da zenci olduğunu düşünür. Önemli olan onun çarmıhı taşımak gibi harika bir ayrıcalığa sahip olmasıdır.

27:33   Golgota Arami dilinde “Kafatası” demektir. Herhalde bu bölge ya kafatası şeklindeydi ya da infaz yeri olduğundan bu ismi almıştı. Tam yeri belli değildir.

27:34   Kazığa çakılmadan önce askerler İsa’ya, suçlu bulunanlara uyuşturucu olarak verilen ödle karışık şarap sundular. İsa bunu içmeyi reddetti. O’nun için günahının yükünü, acısını hafifletmeden tam anlamıyla taşımak gerekliydi.

27:35   Matta, çarmıha gerilmeyi sade ve duygusuz bir şekilde betimler. Dra-matize etmeye çalışmaz, sansasyonel gazeteciliğe başvurmaz ve de ayrıntılar üzerinde durmaz. Sade bir şekilde gerçeği ifade eder: O’nu çarmıha gerdiler. Bununla birlikte, sonsuzluk bile bu sözcüklerin derin anlamını tüketmeyecektir.

Mezmur 22:18’de önceden bildirildiği gibi, askerler O’nun giysilerini paylaştılar ve dikişsiz mintanı almak için kura çektiler (bkz. Yu.19:23-24). Bu O’nun dünyadaki tek malıydı. Denney şöyle der: “Bu dünyada yaşanmış olan tek mükemmel yaşam, hiçbir şeye sahip olmayan ve geride giydiği giysilerden başka bir şey bırakmayan, O’nundur.”

27:36   Bu askerler, dünyanın küçük insanlarının temsilcileriydiler. Bunun tarihi bir an olduğunun farkında bile değillerdi. Eğer bunu bilmiş olsalardı, yalnızca orada oturup nöbet tutmayacaklardı; diz çöküp tapınacaklardı.

27:37   İsa’nın başının üzerine şunu yazdılar: BU, YAHUDİLERİN KRALI İSA’DIR. Suç yaftasının üzerindeki sözcükler dört Müjde’de biraz değişiktir.(52) Markos, “Yahudilerin Kralı”, der (Mar.15:26); Luka ise şöyle yazar: “Yahudilerin Kralı Budur” (Luk.23:38); ve Yuhanna, “Nasıralı İsa –Yahudilerin Kralı” der (Yu.19:19). Başkâhinler, sözlerin gerçeği ifade etmediğini, ama yalnızca sanığın iddiası olduğunu belirttiler. Ne var ki, Pilatus onlara karşı etkisini kullandı; gerçek, herkesin görmesi için İbranice, Latince ve Grekçe olarak oradaydı (Yu.19:19-22).

27:38   Tanrı’nın günahsız Oğlu iki haydudun arasında çarmıha gerildi, zaten Yeşaya 700 yıl önce O’nun günahkârlarla bir sayılacağını belirtmemiş miy-di? (Yşa.53:12) İlk önce, iki haydut da O’na hakaret etti (ayet 44). Ama biri tövbe etti ve o anda kurtuldu; birkaç saat içinde Mesih’le birlikte cennetteydi (Luk.23:42-43).

27:39-40   Çarmıh Tanrı’nın sevgisini, insanın da ahlâk bozukluğunu gösterir. Oradan geçenler koyunları için ölmekte olan Çoban’la eğlenmek için duruyorlardı: “Hani sen tapınağı yıkıp üç günde yeniden kuracaktın? Haydi, kurtar kendini! Tanrı’nın Oğluysan, çarmıhtan in!” Bu, usçuluk felsefesi inançsızlığının dilidir. “Önce görelim sonra inanırız.” Aynı zamanda liberalizmin dilidir: “Çarmıhtan aşağı in – çarmıh engelini ortadan kaldır – o zaman inanırız.” William Booth, “Onlar, İsa aşağı inmiş olsaydı, inanmış olacaklarını iddia ettiler; oysa biz O’na orada kaldığı için inanıyoruz” dedi.

27:41-44   Başkâhinler, din bilginleri ve ihtiyarlar da koroya katıldılar. İstemeyerek yapılan bir seziyle, “Başkalarını kurtardı kendini kurtaramıyor” diye bağırdılar. Alay etmek için böyle diyorlardı; biz ise bunu bir hamt ilahisi olarak benimsiyoruz:

Bizzat kendisini kurtaramadı,

Çarmıhta ölmeliydi,

Yoksa günahkârların yakınına

Merhamet gelemezdi;

Evet, Tanrı’nın Oğlu Mesih’in kanı akmalı

Ki günahkârlar günahtan özgür kılınmalı

- Albert Midlane

Rab’bin yaşamında olduğu gibi bu, bizim yaşamımızda da gerçektir. Kendimizi kurtarmaya çalışırken başkalarını kurtaramayız.

Dinî liderler, O’nun Kurtarıcı, İsrail’in Kralı, Tanrı Oğlu olduğu iddiasıyla alay ettiler. Onların lanetlemesine iki haydut bile katıldı. Dinî liderler Tan-rı’larını alçaltma konusunda suçlularla birleştiler.

Ö. Üç Saatlik Karanlık (27:45-50)

27:45   İnsanların elinden çektiği acılar ve hakaretler şimdi yüz yüze kaldığı durumla kıyaslandığında küçük kalır. Bütün ülkenin üzerine öğleyin saat on ikiden saat üçe kadar süren bir karanlık çöktü; bu yalnızca Filistin’in değil, O’nun kutsal canının üzerine de çöktü. Bu süre içinde günahlarımızın tarif edilemez lanetine dayandı. Tanrı’nın günahlarımıza karşı olan öfkesi nedeniyle hak ettiğimiz sonsuz cehennem üç saate sığdırıldı. Bunu tam olarak anlayamayız.; Tanrı’nın günaha karşı adil taleplerini tatmin etmenin O’nun için ne demek olduğunu tümüyle bilemeyiz. Bildiğimiz tek şey, bu üç saatle O’nun bedeli ödediği, borç işini hallettiği ve insanın kurtulması için gerekli işi tamamladığıdır.

27:46   Saat üçe doğru İsa yüksek sesle, “Tanrım, Tanrım, beni niçin terk ettin?” diye bağırdı. Bunun yanıtı Mezmurlar 22:3’de bulunur: “Oysa sen kut-salsın, İsrail’in övgüleri üzerine taht kuran sensin.” Tanrı kutsal olduğu için gü-nahı görmezlikten gelemez. Tam tersine, cezalandırması gerekir. Rab İsa’nın bizzat kendi günahı yoktu, ama bizim günahlarımızın suçunu kendi üzerine aldı. Tanrı, Yargıç olarak aşağı baktığında bizim yerimize geçen günahsızın üstünde bizim günahlarımızı gördü ve Sevgili Oğlundan uzaklaştı. İşte İsa’nın yüreğini acıtan bu ayrılığı Bayan Browning, “İsa’nın haykırışı” adlı şiirinde anlatır:

Terk ettin!

Tanrı bizzat kendi özünden ayrılabilirdi;

Adem’in günahları âdil Baba ve Oğul arasına ayrılık getirdi:

İşte, İsa’nın haykırışı evrenini sarstı,

Yankılanmadan bir kerede yükseldi,

“Tanrım, terk edildim!”

- Elizabeth Barrett Browning

27:47-48   İsa, “Eli, Eli...” diye bağırdığında, orada duranlardan bazıları O’nun İlyas’ı çağırdığını söylediler. İsimleri mi karıştırdılar yoksa alay mı ediyorlardı belli değil. Biri bir süngeri ekşimiş üzüm suyuna batırıp uzun bir kamışın ucuna takarak İsa’ya içirdi. Mezmurlar 69:21’e göre, bu bir merhamet davranışı değil, tersine elemi arttırma şekliydi.

27:49   Genel tutum, Yahudi geleneğine göre İlyas’ın doğrunun yardımına gelip gelmeyeceğini bekleyip görmekti. Ama bu İlyas’ın gelme zamanı değildi (Mal.4:5); bu İsa’nın ölme zamanıydı.

27:50   İsa, yüksek sesle bir kez daha bağırdı ve ruhunu teslim etti. Yüksek sesle bağırması zayıflık içinde değil, güçlü bir şekilde öldüğünü gösterir. Ruhunu teslim etmesi gerçeği O’nun ölümünü diğer insanlarınkinden tümüyle ayırır. Biz ölmemiz gerektiği için ölürüz, oysa O seçtiği için öldü. Yuhanna 10:17-18’de, “Canımı, tekrar geri almak üzere veririm. Canımı kimse benden alamaz; ben onu kendiliğimden veririm. Onu vermeye de tekrar geri almaya da yetkim var” dememiş miydi?

Evrenin Yaratıcısı

İnsan olarak insan için lanetlendi;

Koyduğu kanunların taleplerini,

En büyük bedelle ödedi.

Kutsal parmaklarının yaptığı dallar

Başına taç olmak için dikenlendi

Ellerini delen çiviler

Kendi yarattığı yerlerden kazıldı.

Yarattığı ormanlardan filizlenen ağaca bedeni asıldı.

Yarattığı tepede çakılı duran

Tahta bir çarmıh üzerinde öldü.

O’nun yer üzerine yaydığı gökler

Kendi başı üzerinde karardı.

O’nun sözüyle uzayda denge bulan güneş

Yüzünü O’ndan sakladı.

Değerli kanını akıtan mızrak

Tanrı’nın ateşinde tavlandı.

Bedeninin konduğu mezar,

Ellerinin yarattığı kayadan oyuldu.

Şimdi üzerinde bulunduğu taht.

Sonsuzluklar boyunca O’nundu.

Ama yeni bir görkem başını taçlandırıyor,

Ve her diz O’na eğilecektir.

-F.W. Pitt

P. Perde Yırtıldı (27:51-54)

27:51   Son nefesini verdiği anda, tapınaktaki iki odayı ayıran kalın perde Görünmeyen bir El tarafından yukarıdan aşağıya dek yırtıldı. O zamana dek perde, başkâhinlerin dışında herkesi Tanrı’nın bulunduğu En Kutsal yerden ayırmıştı. Mabedin içine yalnızca bir kişi yılın sadece bir gününde girebilirdi.

İbraniler bölümünden perdenin İsa’nın bedenini temsil ettiğini biliyoruz. Yırtılması bedeninin ölüme verilişini resmeder. O’nun ölümü aracılığıyla, “İsa-nın, kendi kanı sayesinde perdede, yani kendi bedeninde bize açtığı yeni ve diri yoldan kutsal yere girmeye cesaretimiz vardır” (İbr.10:19-20). Şimdi en alçakgönüllü inanlı dua ve hamtla herhangi bir zamanda Tanrı’nın huzuruna girebilir. Ama bu ayrıcalığın ağır bir bedelle, İsa’nın kanıyla, satın alındığını unutmayalım.

Tanrı’nın Oğlu’nun ölümü doğada da büyük bir karışıklık yarattı; büyük kayaları yaran ve birçok mezarı açan bir deprem oldu.

27:52-53   Bu mezarlarda ölmüş olanların dirilip birçok kimseye görünerek Kudüs’e girişlerinin İsa’nın dirilişinden sonra olmasına dikkat edin. Kutsal Kitap, dirilen bu kutsalların tekrar ölüp ölmediği ya da Rab İsa’yla cennete gidip gitmedikleri konusunda bir şey demez.

27:54   Doğanın tuhaf çırpınmaları Romalı yüzbaşı ve adamlarını İsa’nın Tanrı’nın Oğlu olduğuna dair ikna etti. Grekçe’de İngilizce’de olduğu gibi belirtme sıfatı, the yoktur, sözcük sırası gereken belirlemeyi yapar.(53) Yüzbaşı ne demek istedi? Bu, İsa Mesih’in Rab ve Kurtarıcı olarak itiraf edilmesi miydi, yoksa İsa’nın insandan daha üstün olarak tanınması mıydı? Emin değiliz. Bir huşu duygusunu ve doğanın rahatsızlığının bir şekilde İsa’yla çarmıha gerilenlerin ölümüyle değil, O’nun ölümüyle ilişkili olduğunu gösterir.

R. Sadık Kadınlar (27:55-56)

Burada, Rab’be sadakatle hizmet etmiş ve O’nu Celile’den Kudüs’e kadar izlemiş kadınlardan özel bir şekilde bahsedilir. Mecdelli Meryem, Yakup ile Yusuf’un annesi Meryem ve Zebedi’nin karısı Salome de oradaydı. Bu kadınların korku bilmez bağlılıkları özel bir parıltıyla kendini gösterir. Erkek öğrenciler canlarını kurtarmak için kaçtıklarında onlar Mesih’le kaldılar.

S. Yusuf’un Mezarına Gömülüş (27:57-61)

27:57-58   Yüksek Kurul üyesi olan, Yusuf adında zengin bir Aramatyalı Kurul’un İsa’yı Pilatus’a teslim etme kararını onaylamamıştı (Luk.23:51). O bu noktaya kadar gizli bir öğrenci olmuşsa da şimdi aldırış etmedi. Cesaretle Pilatus’a gitti ve Rabbinin bedenini gömmesine izin vermesini rica etti. Pi-latus’un şaşkınlığını ve Yüksek Kurul üyesi birinin, çarmıha gerilmiş biri için böyle bir davranışta bulunmasının Yahudiler arasında yarattığı kızgınlığı kafamızda canlandırmaya çalışalım. Yusuf, İsa’nın bedenini gömdüğü zaman, gerçek anlamda ekonomik, sosyal ve dinî açıdan kendisini de gömdü. Bu davranış onu, Rab İsa’yı öldüren zihniyetten sonsuza dek ayırdı.

27:59-60   Pilatus izin verdi ve Yusuf cesedi sevgiyle temiz keten beze sararak, özel kokular ve bitki özleri koyarak mumyaladı. Sonra onu kayaya oydurmuş olduğu kendi yeni mezarına yatırdı. Mezarın girişi, değirmen taşı şeklinde oyulmuş kenarda duran büyük bir taşla kapatıldı.

Yüzyıllarca önce Yeşaya şöyle demişti: “Kabrini kötülerin yanında yaptılar ve ölümünde zengin adamla beraberdi” (Yşa.53:9). Düşmanları şüphesiz O’nun bedenini Hinnom vadisinde yanarak kül edilmesi ya da tilkilerin yemesi için atmayı planlamışlardı. Ama Tanrı onların planlarını etkisiz kıldı ve O’nun zengin adamla beraber gömülmesini sağlamak için Yusuf’u kullandı.

27:61   Yusuf ayrıldıktan sonra, Mecdelli Meryem ve Yakup’la Yusuf’un annesi olan Meryem mezarın karşısında oturup nöbet tuttular.

Ş. Güvenlik Altındaki Mezar (27:62-66)

27:62-64   Hazırlık günü diye nitelenen Fısıh’ın ilk günü çarmıha germe günüydü. Ertesi gün başkâhinlerle Ferisiler huzursuzdular. İsa’nın yeniden dirilişiyle ilgili söylemiş olduklarını anımsayarak mezarın güvenlik altına alınmasını istemek için Pilatus’a gittiler. Sözde dirilmiş olduğu görünümünü yaratmak isteyen öğrencilerin cesedi çalmasını engelleyeceklerdi. Korkuları, bu olay olduğu takdirde sonuncu aldatmacanın ilkinden beter olacağıydı; yani O’nun dirilişiyle ilgili haber O’nun Mesih ve Tanrı’nın Oğlu olduğu iddiasından daha kötü olacaktı.

27:65-66   Pilatus onlara, “Bir manga asker alın, gidip mezarı istediğiniz gibi güvenlik altına alın” dedi. Bu, Romalı bir güvenlik görevlisinin onlara tahsis edilmiş olduğu anlamına gelebilir. Ya da “İsteğiniz yerine getirilecektir. Şimdi size bir koruma gönderiyorum” da olabilir. Acaba Pilatus’un sesinde, “istediğiniz gibi güvenlik altına alın” derken bir alay var mıydı? Ellerinden geleni yaptılar. Taşı mühürleyip mezarı güvenlik altına aldılar, ama onların en iyi güvenlik sistemleri bile yeteri kadar iyi değildi. Unger şunları yazıyor:

Düşmanlarının “taşı mühürleyip mezarı güvenlik altına alırken” gösterdikleri tedbirler (ayet 62-64) yalnızca Tanrı’nın, kötülerin planlarını etkisiz kılıp Kralın dirilişini tartışılmaz bir şekilde kanıtlamasıyla sonuçlandı.(54)

XV. KRALIN ZAFERİ (Bölüm 28)

A. Boş Mezar ve Diri Rab (28:1-10)

28:1-4   Pazar günü daha şafak sökmeden, iki Meryem mezarı görmeye gittiler. Oraya varırken, büyük bir deprem oldu. Rab’bin bir meleği gökten indi ve mezarın girişindeki taşı bir yana yuvarlayarak üzerine oturdu. Romalı nöbetçiler, görünüşü şimşek gibi, giysileri ise kar gibi beyaz olan meleği görünce korkudan bayıldılar.

28:5-6   Melek kadınlara korkacak bir şeyin olmadığını söyleyerek onlara güven verdi. Aradıkları kişi söz verdiği gibi dirilmişti. “Gelin, O’nun yattığı yeri görün.” Taş, Rab’bin çıkması için değil, kadınların O’nun dirilmiş olduğunu görmeleri için bir yana yuvarlanmıştı.

28:7-10   Melek, sonra onları bu görkemli haberi O’nun öğrencilerine gidip bildirmeleri için vekil olarak tayin etti. Rab diriydi ve onları Celile’de karşılayacaktı. Haberi verdikten sonra tekrar boş mezara döndüler. İşte o zaman İsa-nın kendisi onlara “Selam size!” diyerek göründü.(55) O’nun ayaklarına sarı-larak ve O’na tapınarak karşılık verdiler. O zaman İsa, kadınları öğrencilerinin O’nu Celile’de göreceklerini bildirmeleri için görevlendirdi.

B. Yalan Söylemeleri İçin Rüşvet Verilen Askerler (28:11-15)

28:11   Nöbetçi askerlerden bazıları kendilerine gelir gelmez olanları haber vermek için çekinerek başkâhinlere gittiler. Görevlerini yerine getirememişlerdi! Mezar boştu!

28:12-13   Dinî liderlerin şaşkınlığını kafamızda canlandırmak kolaydır. Kâhinler, stratejilerini ayrıntılı bir şekilde planlamak için ihtiyarlarla özel bir toplantı yaptılar. Umutsuzluk içinde, öğrencilerin İsa’nın bedenini nöbetçiler uyurken çalıp götürdükleri gibi, aslı olmayan bir masal anlatmaları için askerlere rüşvet verdiler.

Bu açıklama yanıttan çok, soru yaratır. Nöbette olmaları gereken askerler niçin uyuyorlardı? Öğrenciler askerleri uyandırmadan nasıl taşı yuvarlayabildiler? Askerlerin hepsi nasıl aynı anda uykuya dalabildi? Eğer uyuyor idiyseler, bedeni öğrencilerin çaldığını nereden biliyorlardı? Hikaye doğruysa, niçin bunu anlatmaları için askerlere rüşvet verildi? Eğer öğrenciler bedeni çalmışlarsa, niçin keten bezleri kaldırıp mendili dürmek için zaman harcadılar? (Luk.24:12; Yu.20:6-7)

28:14   Aslında askerlere, kendilerini suçlu duruma düşüren bir hikaye anlatmaları için rüşvet verildi; Roma kanunlarına göre nöbette uyumak ölümle cezalandırılırdı. Bunun için Yahudi liderler, onlara bu hikaye valinin kulağına gittiği takdirde onlar için araya gireceklerine dair söz verdiler.

Yüksek Kurul, gerçeğin kendini doğrularken, yalanın sayısız yalanlarla desteklenmesi gerektiğini öğreniyordu.

28:15   Buna rağmen bu söylenti bugüne dek birçok Yahudinin ve diğer ulusların arasında tekrarlanagelmiştir. Başka söylentiler de vardır. Wilbur Smith bunlardan ikisini şöyle özetler:

1. Her şeyden önce kadınların yanlış mezara gitmiş olduğu öne sürülür. Bunun üzerinde bir dakika düşünün. Cuma günü öğleden sonrayla pazartesi sabahı arasında çok sevdiğiniz kişinin mezarını tanımada hata yapar mıydınız? Dahası bu Aramatyalı Yusuf’un mezarlığı değildi. Bu onun özel bahçesiydi. Orada başka mezar yoktu.

Şimdi orada olmayan başka mezarların da olduğunu söyleyelim ve gözü yaşlı kadınların hata yapıp yanlış mezara gittiğini varsayalım. Bunu kadınların yaptığını düşünelim. Ama yumruğu kuvvetli Simun Petrus ve Yuhanna da, ki bunlar ağlamıyorlardı, mezara gittiler ve onu boş buldular. Onların da yanlış mezara gittiklerini düşünebilir misiniz? Bunun yanı sıra, mezara gidip onu boş bulduklarında, “O burada yok. Dirildi. Gelin, O’nun yattığı yeri görün” diyen bir melek vardı. Meleğin de yanlış mezara gittiğini düşünebilir misiniz? Buna rağmen zeki kişilerin bu teorileri geliştirdiğini unutmayın. Bu saçma bir teoridir!

2. Bazıları da İsa’nın ölmeyip bayıldığını, bir şekilde bu nemli mezarda ayıldığını ve sonra da çıktığını öne sürerler. Mezarın girişi büyük bir taşla kapatılmıştı ve bu Roma hükümetinin mührüyle mühürlenmişti. Mezarın içinde olan bir kişi, mezarı iyice kapatan böylesine büyük bir taşı kesinlikle yuvarlayamazdı. O mezarın dışına kansız cansız bir hasta olarak çıkmadı. Rab İsa’nın dirilişinin yalın gerçeği, kanıtlanmış tarihsel bir gerçektir. Birçok inandırıcı kanıtlarla, eleminden sonra öğrencilerine kendini canlı olarak gösterdi. Kendine ait olanlara göründüğü şu özel durumları düşünün.

1. Mecdelli Meryem (Mar.16:9-11).

2. Kadınlar (Mat.28:8-10).

3. Petrus (Luk.24:34).

4. Emayus yolundaki iki öğrenci (Luk.24:13-32).

5. Tomas’ın dışındaki öğrenciler (Yu.20:19-25).

6. Tomas’ın da dahil olduğu öğrenciler (Yu.20:26-31).

7. Taberiye gölünün kenarında yedi öğrenci (Yu.21).

8. 500’den fazla inanlı (1Ko.15:7).

9. Yakup (1Ko.15:7).

10. Zeytin dağında öğrencilere göründü (Elç.1:3-12).

İsa Mesih’e olan inancımızın sarsılmaz büyük temel taşlarından biri, Rab İsa Mesih’in dirilişinin tarihsel kanıtıdır. Burada siz ve ben durup iman için savaşıyoruz, çünkü çelişkiye düşemez bir duruma sahibiz. Yadsınabilir, ama çürütülemez.(56)

C. Büyük Görev (28:16-20)

28:16-17   Diri Rab İsa, Celile’de ismi bildirilmeyen bir dağda öğrencilerine göründü. Bu, Markos 16:15-18’de ve 1.Korintliler 15:6’da kaydedilen aynı görünmedir. Ne harika bir birleşme! Elemleri sonsuza dek sona erdirildi. O yaşadığı için onlar da yaşayacaklardı. Onların önünde görkemli bedeniyle duruyordu. Bazılarının kafasında kuşku olmasına rağmen, yaşayan, sevecen Rab’be tapındılar.

28:18   Daha sonra Rab gökte ve yeryüzünde bütün yetkinin kendisine verilmiş olduğunu açıkladı. Bir bakıma, her zaman tüm yetkiye sahipti. Ama burada yeni yaratılışın Başı olarak yetkiden bahsediyordu. Ölümü ve dirilişinden beri Tanrı’nın O’na vermiş olduğu herkese sonsuz yaşam vermek için yetkisi vardı (Yu.17:2). Yaratılışın ilk doğanı olarak O’nun her zaman kurtarma gücü vardı. Şimdi kurtarma işini tamamlamıştır ve ölümden ilk dirilen olarak tüm yetkiye sahipti: “...her şeyde ilk yeri alsın diye başlangıç olan ve ölüler arasından ilk doğan O’dur” (Kol.1:15, 18).

28:19-20   Yeni yaratılışın Başı olarak, egemenliğin şimdiki evresinde, Kralın reddedilmesiyle İkinci Gelişi arasındaki zaman, bütün inanlıların “uyması gereken” Yüce Görevi açıkladı.

Yüce Görev üç öneriyi değil, üç buyruğu kapsar:

1. “Bu nedenle gidin, bütün ulusları öğrencilerim olarak yetiştirin.” Bu bütün dünyanın Rab’be gelmesini öngörmez. Öğrenciler, müjdeyi açıklayarak, başkalarının Kurtarıcı’nın öğrencileri ya da izleyicileri olduklarını göreceklerdi: Her ulustan, oymaktan, halktan ve dilden.

2. “Onları Baba, Oğul ve Kutsal Ruh’un adıyla vaftiz edin.” Vaftizi öğretmek ve uyulmasını bir buyruk olarak üsteleme sorumluluğu Mesih’in habercilerinindir. İnanlının vaftiz töreninde, inanlılar kendilerini Üçlü Birlik ile bir tutarlar. Tanrı’yı Babaları, İsa Mesih’i Rableri ve Kurtarıcıları ve Kutsal Ruh’u onların içinde bulunan, onları güçlendiren ve onlara öğreten olarak kabul ederler. 19’uncu ayetteki adıyla sözcüğü tekildir. Özde ve isimde bir, ama üç Kişi: Baba, Oğul ve Kutsal Ruh.

3. “Size buyurduğum her şeye uymayı onlara öğretin.” Yüce Görev müjdeyi yaymanın ötesine uzanır; sadece onların Rab’be gelmesine aracılık edip kendi kendilerine bırakmak yeterli değildir. Yeni Antlaşma’da bulunan Mesih’in buyruklarına uymaları öğretilmelidir. Öğrenciliğin özü Efendi gibi olmaktır ve bu da Sözün sistematik bir öğretişiyle ve Söze itaat etmeyle olur.

Sonra da Kurtarıcı dünyanın sonuna dek öğrencileriyle birlikte olacağına dair söz verdi. Yalnız ve yardımsız kalmayacaklardı. Görevleri ve yolculukları sırasında Tanrı’nın Oğlu’nun arkadaşlığını bileceklerdi.

Yüce Görev ile ilgili “bütün” ve “her” sözcüklerine dikkat edin: Bütün yetki, bütün ulusları, her şey, her an.

Bu nedenle, Müjde yüce Rabbimizden gelen görev ve teselliyle kapanır, Hemen hemen 2000 yıl sonra bile O’nun sözleri aynı şekilde inandırıcı, uygun ve uygulanabilirdir. Yüce Görev hâlâ tamamlanmamıştır.

O’nun son buyruğunu yerine getirmek için ne yapıyoruz?

DİPNOTLAR

1 (1:1) Yehova, İbranicesi Yahve olan sözcüğün Türkçesidir, geleneksel olarak “RAB” diye çevrilir. Türkçede Yehova denilir. Buna benzer bir durum ise İbranice Yeshua İngilizcede Jesus’dır. Türkçesi ise İsa’dır.

2 (4:2-3) Bildirme kipiyle ei’nin kullanıldığı birinci sınıf koşul. Şu şekilde de söylenebilir, “Eğer, öyle varsayayım Tanrı’nın Oğlu isen” ya da “Tanrı’nın Oğlu olduğundan.”

3 (Müjde Üzerine Arasöz) Bir “dönem” ya da “evre” bir yönetim, tarihin belirli bir döneminde Tanrı’nın insanlarla uğraşırken kullandığı yöntemleri betimler. Bu sözcük bir zaman dilimini değil, daha çok herhangi bir çağda tanrısal program anlamına gelir.

4 (5:13) Albert Barnes, Notes on the New Testament, Matthew and Mark, s.47.

5 (5:22) Eleştirici metin (NKJV’nin dipnotunda “NU” olarak belirtilir) nedensiz  sözcüğünü içermez.

6 (5:44-47) Eleştirici metin (NU) vergi görevlileri yerine diğer uluslar der.

7 (5:44-47) Metnin çoğu (el yazmalarının çoğuna dayalı olarak) kardeşler yerine arkadaşlar der.

8 (6:13) Bazı araştırmacılar, hamt ilahisinin 1.Tarihler 29:11’den tapınma amacıyla alınmış olduğunu söyler. Bu yalnızca bir tahmindir

9 (7:13-14) Eleştirici metnin ve metinlerin çoğunun burada hayret belirten bir yorumu vardır: “Yaşama götüren kapı ne kadar dar ve yol ne kadar zorsa, onu bulan o kadar azdır!” El yazmalarının en eskisi (genellikle NU) ve el yazmalarının çoğu (M) geleneksel metne (TR) karşı aynı fikirdedirler; hemen hemen haklılar. Bu durumlarda KJ geleneğinin metne ait zayıf bir desteği vardır.

10 (7:28-29) Jamieson, Fausset & Brown, Critical and Explanatory Commentary on the New Testament, Cilt 50.

11 (8:2) Kutsal Kitap’ta bahsedilen cüzamın belirli şekilleri, Hansen hastalığı olarak adlandırılan hastalıkla aynı değildir. Örneğin, Levililer’de bir eve ya da bir giysiye bulaşabilir.

12 (8:16-17) Arno C. Gaebelein, The Gospel of Matthew, s.193

13 (8:28) NU metni Gadareler der. Kentlerin ve bölgelerin adları bir şekilde üst üste gelebilir.

14 (9:16) Gaebelein, Matthew, s.193.

15 (9:17) W.L. Pettingill, Simple Studies in Matthew s.111-112.

16 (10:8) El yazmalarının çoğu buradaki “ölüleri diriltin”i metin dışı bırakır.

17 (10:21) J.C. Macaulay, Obedient Unto Death: Devotional Studies in John’s Gospel, II.59.

18 (10:41) Arthur T. Pierson, “The Work of Christ for the Believer,” The Ministry of Keswik, First Series, s.114.

19 (11:27) Alva J. Mc Clain, The Greatness of the Kingdom. s.311.

20 (11:30) J.H. Jowett, Our Daily Bread’den alıntı.

21 (12:8) E.W. Rogers, Jesus the Christ, s.65-66.

22 (12:19) Mc Clain, Kingdom, s.283.

23 (12:21) Kleist and Lilly, The New Testament Rendered from the Original Greek with Expanded Notes, s.45.

24 (12:27) Ella E. Pohle. C.I. Scofield’s Question Box, s.97.

25 (12:34-35) Eleştirici metnin ve metinlerin çoğunun “yüreğinden”i metin dışı bırakmasına rağmen, anlaşılır.

26 (13:13) H. Chester Woodring, Matta üzerine basılmamış ders notları, Emmaus Bible School, 1961.

27 (13:22) G.H. Lang, The Parabolic Teaching of Scripture, s.68.

28 (13:24-26) Merrill F. Unger, Unger’s Bible Dictionary, s.1145.

29 (13:33) J.H. Brookes, I Am Coming, s.65.

30 (13:49-50) Gaebelein, Matthew, s.302

31 (14:4-5) Kaynağı bilinmiyor.

32 (16:2-3) Bu hava koşulları, elbette ki Kuzey Amerika ve İngiltere için değil, İsrail için geçerlidir!

33 (16:7-10) 5000 kişiden kalan on iki kophinoi, 4000 kişiden kalan yedi spurides’ten daha azı içine almış olabilir.

34 (16:17-18) G.Campbell Morgan, The Gospel According to Matthew, s.211.

35 (16:19) Charlas C. Ryrie, editör, The Ryrie Study Bible, New King James Version, s.1506.

36 (16:20) James S. Stewart, The Life and Teaching of Jesus, s.106.

37 (16:26) Donald G. Barnhouse, Words Fitly Spoken, s.53.

38 (18:11) NU metninde yer almıyor, ama el yazmalarının (M) çoğunda mevcuttur.

39 (20:15) James S. Stewart, A Man in Christ, s.2521.

40 (20:31-34) Gaebelein, Matthew, s.420.

41 (21:6) J.P. Lange, A Commentary on the Holy Scriptures, 25. Kitap, sayfa sayısı bilinmiyor.

42 (23:9-10) H.G. Weston, Matthew, the Genesis of the New Testament, s.110.

43 (23:14) Eleştirici metin (NU) ikinci felaketi (“vay”) metin dışı bırakır.

44 (23:25-26) Metnin çoğu taşkınlık (akrasia) yerine günahkârlık (adikia) der.

45 (24:29) I. Velikovsky. Earth in Upheaval, s.136.

46 (24:30) Grekçe de aynı sözcük (ge’yi İngilizce “geo” örneği ile karşılaştırın) “yer” ve “yeryüzü” anlamına gelir.

47 (24:34) F.W. Grant. “Matthew”, Numerical Bible, The Gospels, s.230.

48 (24:36) NU metni “ne de Oğul” diye ekler.

49 (25:28-29) Arthur T. Pierson, daha fazla belge mevcut değil.

50 (26:64) Grekçe tekil zamiri su vurgulama için ayrıntılarıyla açıklanır. İkinci çoğul siz humin ve üçüncüsü fiilin sonundaki opsesthe’yi verir.

51 (26:64) R.C.H. Lenski, The Interpretation of St. Matthew’s Gospel, s.1064.

52 (27:37) Eğer bütün alıntı olan kısımlar bir araya getirilse, “Bu, Yahudilerin Kralı, Nasıralı İsa’dır” anlamına gelir.

53 (27:54) Grekçe’de fiilden önce gelen kesin, doğrulayan isimler genellikle harfi tariften yoksundur (“Colwell’un Kuralı”na bağlı olarak).

54 (27:65-66) Merrill F. Unger, Unger’s Bible Handbook, s.491.

55 (28:8) “Sevinin” standart Grekçe selamlamaydı; Diriliş sabahı bunun kullanılması uygun görünüyor. Bu terim Türkçeye “Selam” olarak çevrilmiştir.

56. (28:15) Wilbur Smith, “In the Study”, Moody Monthly, April, 1969.

BİBLİYOGRAFYA

Gaebelein, A.C. The Gospel of Matthew. New York: Loizeaux Bros, 1910.

Kelly, William, Lectures on Matthew. New York: Loizeaux Bros. 1911.

Lenkski, R.C.H. The Interpretation of Saint Matthew’s Gospel. Minneapolis: Augsburg Publishing House, 1933.

Macaulay, J.C. Behold Your King. Chicago: The Moody Bible Institute, 1982.

Morgan, G. Campbell, The Gospel According to Matthew, New York: Fleming H. Revell Company, 1929.

Pettingill, W.L. Simple Studies in Matthew. Harrisburg, Fred Keller 1910

Tasker, R.V.G. The Gospel According to St. Matthew, TBC: Grand Rapids: WM. B. Eerdmans Publishing company, 1961.

Thomas, W.H. Griffith. Outline Studies in Matthew, Grand Rapids: Wm. B. Eerdmans Publishing Company, 1961

Weston, H.G. Matthew, the Genesis of the New Testament. Philadelphia: American Baptist Publication Society, n.d.

Dergiler ve Yayınlanmamış Kaynaklar

Smith, Wilbur. “In the Study,” Moody Monthly, April, 1969.

Woodring, H.Chester. Class Notes on Matthew, 1961, Emmaus Bible School, Oak Park, IL (şimdiki Emmaus Bible College).

Table of Contents

Start