Turkish-Kutsal Kitap Yorum 2 34 Nahum
Author: William Mac Donald
Date: 0101-01-01T00:00:00+00:00
Publisher: www.sermon-online.de

NAHUM

Giriş

“Nahum’un tanımlamaları çok canlıdır ve bu kitap, haklı olarak Eski Antlaşma edebiyatının en güzel sayfaları arasında sınıflandırılmıştır.”

– C. H. H. Wright

I. KUTSAL YAZILAR’DAKİ YERİ

Nahum Kitabı, İsrailliler’in güçlü düşmanı Asur’un başkenti Ninova’nın düşüşünü önceden bildirir. Bu, bilimsel bir inceleme değildir; özellikle Tanrı'nın halkını etkilemiş, sınır tanımayan bir askeri düşünce ve gaddarlığın açıklamasıdır. Tanrı, inançlarından dönen ve günah işleyen halkını cezalandırmak için put-perestleri kullanmasına rağmen, onları da cezalandırır.

R. K. Harrison bu konuyu şöyle yorumlar:

Bir felaketi bildiren bu Kısa Peygamberlik Kitabı’nda yazar, güçlü ve akılda kalan bir dil kullanarak Asurlular’ın küçümsediği ulusun Tanrısı’nın, aslında bütün insanlığın kaçınılmaz sonunu hazırlayan ve bunu kontrol eden Kişi olduğunu sergiler. O’nun adaletine, dünyadaki en büyük güç bile alçakgönüllülükle ve utanç içinde boyun eğmek zorundadır.1

II. KİTABIN YAZARI

Nahum kesin olarak bilinmeyen, ama genellikle Kefarnahum’la aynı olduğu düşünülen Elkoş Kenti’ndendi (İbranice: Kafar Nahum, Nahum’un kenti). Kent Celile Gölü’nün yakınındaydı. Peygamberin adı, “Teselli eden” anlamına gelir.

III. TARİH

Tarih verilmemiş olmasına rağmen, yazıldığı dönemi yarım yüzyıllık bir süre içersinde ayrıntılı olarak araştırmak mümkündür. İ.Ö. 663’de No-Amon (Tebes) fethedildikten sonra yazılmış olması olasıdır; çünkü Nahum bu olaydan söz eder (3:8). İ.Ö. 612’de, Ninova yıkıldığında yazılmış olmalıdır. Bütün bunlar kitabı, putperest kral Manaşşe’nin (696-642) büyük olasılıkla İ.Ö. 663 ve 654 yıllarındaki uzun krallık dönemi içine dahil eder.

IV. ÖN OLAYLAR VE KONULAR

Elkoşlu Nahum, Asurlular’ın felaketini ve Tanrı halkının yenilenmesini önceden bildirdiğinden, mesajı teselli üzerinedir. Peygamberliği, Yunus Kitabı’nı tamamlamaktadır. Yunus Kitabı’nda Ninova’nın tövbe ettiğini görürüz, ama Nahum Kitabı’nda Ninovalılar kötü yollarına geri dönmüş ve Tanrı’nın gazabına uğramışlardır. Rabbimiz, tövbe eden Ninovalılar’ı, tövbe etmeyen Ferisiler’le karşılaştırır (Mat.12:41).

Bu küçük kitap, askeri düşüncenin klasik bir azarlanışıdır. Asurlular düşmanlarına karşı acımasızlardı. Askeri zaferlerinin yazıtlarında, öldürdükleri düşmanlarının derilerini çadırlara ve duvarlara astıklarını şeytani bir zevkle kaydetmişlerdir. Bu eşi görülmemiş gaddarlık, Asurlular’ın düşüncelerini açıklamaktadır.

Aynı zamanda İsrail’in her şeyi denetim altında tutan –Ninova’nın düşüşü dahil– Tanrısı’nı da küçümsemişlerdir.

Nahum, Asur’un başkenti ve o tarihlerde dünyanın en büyük kenti olan Ni-nova’nın yıkımını önceden bildirmiştir. Peygamberlik yerine gelmiştir, ama yine de gelecekte Tanrı’nın halkını tehdit edecek olan Asurlular’ı ilgilendirmeye devam etmektedir.

ANA HATLAR

I. TANRI’NIN KARAKTERİ (1:1-8)

II. NİNOVA’NIN KAÇINILMAZ YIKIMI (1:9-15)

III. NİNOVA KUŞATMASI (2:1-12)

IV. TANRI’NIN KENTİ YIKMA KONUSUNDAKİ KARARLILIĞI

(2:13 - 3:19)

YORUM

I. TANRI’NIN KARAKTERİ (1-1-8)

1:1-5   Bu ayetlerde Tanrı kıskanç, öç alıcı ve gazap dolu olarak tanımlanır. Ama öte yandan çabuk öfkelenmez ve çok güçlüdür. Evreni ve üzerinde yaşayanları denetim altında tutar. Kıskançlığı, karısını seven bir kocanın haklı kıskançlığıdır; diğerlerinin mutluluğunu kıskanmaz. İsrail, (mecazi olarak) Rab’bin “karısı”dır. (Bkz. Hoşea).

1:6-8   Gazabı karşısında hiç kimse duramaz. Yine de kendisine güvenenlere karşı iyidir. Yargısı Asur’un başkenti Ninova’yı azgın sellerle yok edecektir.

II. NİNOVA’NIN KAÇINILMAZ YIKIMI (1:9-15)

1:9-11   Bu ayetler Asurlular’a hitaben yazılmıştır. Tanrı onları yok etmek üzereydi. Rab’be karşı kötülük tasarlayanlar yok edilecekti. Bu uyarı büyük olasılıkla, Sanherib ya da küstah Rabşake için yazılmıştır.

1:12,13   Asurlular şimdi güvende olsalar bile yok olup gideceklerdi. İsrail sıkıntı içinde olsa da bir daha sıkıntıya düşmeyecekti, çünkü Tanrı Asurlular’ın, halkı üzerindeki boyunduruğu parçalayacaktı.

1:14   Rab sonra doğrudan Asur Kralı’na hitap eder. Kralın adı unutulacak, putperest tapınağı yağmalanacak ve kötülüğü nedeniyle Rab onun mezarını kazacaktır.

1:15   Bu ayet Asur’un yıkımını ve bunun sonucu olarak Yahuda’ya esenliğin iyi haberlerini getiren ulağı tanımlar. Pavlus Romalılar 10:15’te benzeri sözcükler kullanır, ama Pavlus’un sözcükleri Yeni Antlaşma koşulları içinde kullanılmıştır (Yşa.52:7).

III. NİNOVA KUŞATMASI (2:1-12)

2:1   İlk on ayet Ninova’nın Babilliler tarafından kuşatılmasıyla ilgilidir. Türkçe eski çeviride geçen “Kırıp parçalayan” ifadesi Rab’be ya da Babil-liler’e işaret ediyor olarak yorumlanabilir. Kentin çılgına dönmüş insanları dört buyrukla savaşa hazırlanmaya çağrılıyorlardı: “Surlarını koru!”, “Yolu göz-le”, “Belini doğrult” ve “Topla bütün gücünü.”

2:2   Rab halkını yenileyecektir. İsrail yine üstün olacak, ama bu hemen gerçekleşmeyecektir. Güney krallığı henüz sınır dışı edilmemiştir, ama haraç ödemektedir.

Bu metnin bütünüyle farklı diğer bir anlamı başka bir çeviride görülür. Nahum’un Kısa Peygamberlik Kitabı hakkındaki yaklaşık dört yüz sayfalık yorumunda Walter A. Maier, “yenilenme” sözcüğünü karşıt bir anlamla, “yoksul bırakmak” olarak çevirir ve “üstünlük” sözcüğü yerine “gurur” ifadesini kullanarak şunları yazar:

“Yahve Yakup’un gururunu kırdı” ifadesi, Yahve’nin, peygamberin evi olan Yahuda’ya verdiği geçmişteki bir cezayı tanımlar. Çünkü Yahuda Her Şeye Gücü Yeten’i kibirlenerek reddetmiştir. Nahum, Yahuda’yı mahvetmekle övünen Sanherib’in yol açtığı zararı kastediyor olabilir.2

Asmaları harap olmuş boş bir bağa benzetilen İsrail, Eski Antlaşma’daki çeşitli örneklerle uyuşmaktadır (Mez.80:12; Yşa.5:5, 6; Yer.12:10; Hoş.10:1).

2:3-6   3 ve 4’üncü ayetlerde, sevdikleri renklerdeki giysilere bürünmüş Babil askerleri resmedilir: Babilliler kızıl, müttefikleri Medler allar kuşanmış... (Asurlular’ın askeri rengi maviydi). 5’inci ayetteki sendeleyen seçkin askerler, Asurlu savunucular olarak anlaşılır, ama ifadenin geçtiği koşullara göre bu ayet, daha çok Babil istilacılarını kastetmektedir. Irmaklar kente akarlar, sarayın yerle bir olmasını sağlayacak şekilde temellerin altı kazılmıştır.

2:7-10   Kraliçe tutsak edilerek götürülmüştür. İnsanlar, “durun!” buyruğuna kulak asmaksızın kentten kaçmaktadırlar. Ninova’nın zenginlik ve hazineleri yağmalanmış, altın ve gümüşleri götürülmüştür. Kent şimdi ıssızdır. Bü-tün yüzlerde korku egemendir.

2:11,12   Büyük Britanya’nın aslan, Amerika Birleşik Devletleri’nin kartal simgelerini hatırlamak, Asurlular’ın bu ayetlerdeki aslan simgesine olan bağlılıklarının daha iyi takdir edilmesine yardımcı olacaktır. Aslan vücutlu insan kafaları (ya da tersi) Asur sanatı ve heykellerinde düzenli olarak görülür. Hiç kuşkusuz kendilerini aslanlar olarak görüyor ve onlar gibi davranmayı deniyorlardı.

Ninova’yı aslanların iniyle kıyaslayan Nahum, Ninova’nın gururunu kırmak için aslanlar, genç aslanlar, dişi aslan, yavru aslan sözcüklerini iki ayette yedi kez kullanarak kinaye bıçağını derinlere saplamaktadır!

IV. TANRI’NIN KENTİ YIKMA KONUSUNDAKİ KARARLILIĞI

(2:13 - 3:19)

2:13   Orduların Rab’bi Ninova’nın tümüyle yok edilmesini buyurmuştur. Rab kendisine düşman olarak gördüğünden, kentin hiçbir şansı yoktur. Savaş arabaları yakılacak ve genç askerleri kılıçla tükenecektir. Ninova ordularının sesi artık duyulmayacak ve hiç kimseyi kurban edemeyecektir.

3:1-3   3’üncü bölüm Ninova’nın düşüşüyle ilgili anlatımı sürdürür ve temelinde yatan nedenleri ortaya koyar: Eli kanlı bir kenttir, yalan ve soygunla doludur, pek çoklarından ganimetler almıştır. Şimdi Babil atlıları, parıldayan kılıçlarıyla saldırmaktadırlar. Sokaklar sayısız cesetle doludur.

3:4,7   Ulus, fahişelik ve büyücülüğüyle, putperestlik ve cinsel ilişkileriyle diğer insanlara zarar verdiği için yargılanmaktadır. Rab ulusun günahkârlığını sergileyecek ve onu baştan çıkarıcı bir fahişeye uygun biçimde cezalandıracaktır.

3:8-10   No-Amon (Tebes)3, Etiyopya ve Mısır’ın büyük gücünü simgelerdi; Ninova da No-Amon gibi çaresizdir, kaçamayacaktır.

Tebes aynı zamanda güvenliği için müttefikleri ya da yardımcıları olarak Put ve Luv’a da dayanmaktaydı. Bunlar genellikle Libya’yla4 ilişkisi olan ülkelerdir, ama bu kesin değildir. Put, bugünkü Somali kadar güneyde bulunuyor olabilir.5

3:11-13   Aynı zamanda Ninova da Tanrı gazabının kâsesiyle sarhoş olacaktı. Olgunlaşmış bir incir gibi yargıya hazırdı. Ülkesinin kapıları düşman-larının önünde ardına kadar açıldığında, savunması düşecekti.

3:14-17   Ninova kuşatma konusuyla ilgili yaptığı ayrıntılı hazırlıklara rağmen –yedek su bulundurma ve kaleleri yeni çamur tuğlalarla güçlendirme– düşecekti. Her ne kadar tüccarlar, koruyucular ve görevliler gökteki yıldızlar kadar çok olsalar da, gün doğumunda uçup kayıplara karışan bir çekirge sürüsü gibi kentten ayrılacaklardı.

3:18-19   Asur’un çobanları (yöneticileri) şimdi ölüm uykusundaydılar. Ulus, ölümcül bir yara almıştı. Düştüğü konusundaki haberler büyük sevinç uyandıracaktı, çünkü pek çok kişiye zulmetmişlerdi. Ninova İ.Ö. 612’de düştü.

Nahum’un peygamberliği öylesine eksiksiz biçimde yerine gelmişti ki, daha sonra Ksenofon ve Büyük İskender’in orduları, büyük Ninova’nın yıkıntılarının yakınlarında ya da üzerinde yürüdüklerini fark etmemişlerdi bile.

19. yüzyıla kadar Ninova’nın eski yeri hakkında kesin bilgi bile yoktu.6

DİPNOTLAR

1 (Giriş) R. K. Harrison, Introduction to the Old Testament, s.930.

2 (2:2) Walter A. Maier, The Book of Nahum, A Commentary, s.228.

3 (3:8-10) Aramice Tevrat ve Latince Vulgata’nın buradaki yorumu “yoğun nüfusa sahip” İskenderiye’dir.

4 (3:8-10) “Libya” sözcüğü büyük olasılıkla “Lubim” ile ilgilidir.

5 (3:8-10) “Put”, Kızıldeniz kıyısında Somali kadar güneyde bulunan bir ülke olan, “Punt” olabilir. Bk. Maier, Nahum, s.321, 322.

6 (3:18, 19) Paul Emile Botta, Austen Henry Layard ve George Smith ünlü Ninova ha-rabelerinin (1840’lardan 1870’lere) öncü arkeologlarıdır.

BİBLİYOGRAFYA

Feinberg. Charles Lee. The Minor Prophets. Chicago: Moody Press, 1976.

Keil, C. F. “Nahum.” Biblical Commentary on the Old Testament. 25.cilt. Grand Rapids: Wm. B. Eerdmans Publishing Co., 1971.

Maier, Walter A. The Book of Nahum. A Commentary. Yeni basım. Minneapolis: James Family, 1977.

Tatford, Frederick A. The Minor Prophets. 1.cilt. Yeni basım (3.cilt). Minneapolis: Klock & Klock Christian Publishers, 1982.