Turkish-Kutsal Kitap Yorum 1 15 Ezra
Author: William Mac Donald
Date: 0101-01-01T00:00:00+00:00
Publisher: www.sermon-online.de

EZRA

Giriş

“Ezra Kitabı, neredeyse bir ‘giriş kısmı’ gerektirmeyecek kadar sade yazılmış bir eserdir ve Yahudi tarihindeki en önemli olaylardan birinin öyküsünü aktarır – Tanrı halkının Babil sürgününden geri dönüşü... Bu kitapta ahlâksal yönden eğitici çok az bölüm bulunur: Yazar bize öyküyü elinden geldiğince sade bir biçimde anlatır ve öykünün kendisini açıklamasını sağlamaya çalışır.”

– George Rawlinson

I. KUTSAL YAZILAR’DAKİ YERİ

Tarihin bir döneminde Ezra ve Nehemya, İbranice Kutsal Kitap’ta tek kitap olarak yer alırlardı. Ama kuşkusuz, günümüzdeki Kutsal Kitap baskılarında olduğu gibi, birbirlerinden ayrı kitaplardır. Çünkü Ezra 2. bölüm ve Nehemya 7. bölüm birbirlerinin hemen hemen aynısıdırlar. Tek bir kitapta birbirinin aynı iki tekrar, asla bir araya gelmez.

Ezra, ruhsal ya da dinsel tarih biçiminde yazılmıştır. Bu, dünyasal kaynaklardan birçok belge içeren bir kitabın, Kutsal Ruh’un seçimi ve düzenlemesi sonu-cu vahiyle yazılmış bir kitap haline gelebileceğini gösterir.

Ezra’da bulunan 280 ayetin, bir Kutsal Kitap öyküsü için oldukça ayrıntılı olduğunu görürüz:

111 ayet: Kayıtlar

109 ayet: Anlatım

44 ayet: Mektuplar

10 ayet: Dua

3 ayet: Bildiri

3 ayet: Seçme parçalar

––––––––––––––––––

Toplam: 280 ayet1

II. KİTABIN YAZARI

Kitabın yazarı bilinmemesine rağmen, esinle yazılmış derlemede birinci tekil şahıs sıfatı kullanması (bk. 7:27 - 9:15), soylar ve belgeler, yazarın büyük olasılıkla Ezra olduğuna işaret eder. Özgün belgelerin, Akdeniz sahillerinde konuşulan İtalyanca’dan bozma bir dil kullanılarak Aramice yazılmış olmaları, bu kitabın Ezra ve Nehemya’nın zamanında yazılmış olma olasılığını güçlendirir. Ez-ra’nın yaklaşık dörtte biri bu dilde yazılmıştır.2 “İbranice” olarak adlandırdığımız alfabenin güzel biçimi, aslında Aramice’nin kardeş dili olan Sami dilinden ödünç alınmıştır.

III. TARİH

Mısır’daki Nil Nehri üzerinde bulunan Elefantin’de İ.Ö. 5. yüzyılda yaşayan bir Yahudi topluluğu, Ezra ve Nehemya’nın yazıldığı Aramice’ye benzer bir dilde yazılmış papirüsler bırakmışlardır. Bu papirüsler, kitapların 5. yüzyıla ait oldukları düşüncesini destekler. Bu düşünce, Büyük İskender dönemine (Yaklaşık İ.Ö. 330) ait olduğu varsayımından daha gerçekçidir.

Ezra Kitabı’nın, 10. bölümün sonundaki (İ.Ö. 456) olaylar sırasında ve Ne-hemya’nın Yeruşalim’e vardığı (İ.Ö. 444) tarihte kaleme alındığına inanılır. Aşağıdaki kronolojik harita Ezra, Nehemya ve Ester kitaplarının anlaşılmasına yardımcı olacaktır.

Ezra, Nehemya ve Ester Kitaplarının Kronolojisi

(Tarihler yaklaşık olarak verilmiştir)

İ.Ö. 538 Tapınağın yeniden bina edilmesi için Koreş’in verdiği buyruk.

İ.Ö. 538/537 Zerubbabil’in Yeruşalim seferi.

İ.Ö. 536 Tapınağın atılan temeli.

İ.Ö. 535 Tapınakta çalışma durduruluyor.

İ.Ö. 520 Hagay ve Zekeriya’nın hizmetleri.

İ.Ö. 520 Tapınaktaki çalışmanın yeniden başlaması için Darius’un buyruğu.

İ.Ö. 516 Tamamlanan tapınak.

İ.Ö. 486 Ahaşveroş’un (Kserkses) egemenliği başlar.

İ.Ö. 479/478 Ester kraliçe olarak taç giyer.

İ.Ö. 464 Artahşasta’nın egemenliği başlar.

İ.Ö. 458 Ezra’nın Yeruşalim seferi.

İ.Ö. 444 Nehemya Yeruşalim’e varır.

İ.Ö. 444 Yeruşalim’in duvarları bitmiştir.

İ.Ö. 420 Nehemya’nın Yeruşalim’e ikinci yolculuğu.

IV. ÖN OLAYLAR VE KONULAR

Ezra Kitabı yazılmaya başladığı dönemde Babil İmparatorluğu’nun dönemi sona ermek üzereydi. Yeremya’nın, Yahudiler’in ülkelerine geri dönecekleri konusundaki peygamberliği yerine gelmektedir (Yer.29:10-14).

1-6. bölümlerde Filistin’e yapılan geri dönüş yolculuğu Zerubbabil’in önder-liğindedir. Geri dönen sürgünlerin yapacakları ilk iş, yakmalık sunu için sunak yapmaktır. Bunu, daha sonra Rab’bin konutunun bina edilmesi izleyecektir. Rab’bin konutunun yapılması, Tanrı halkının düşmanları tarafından engellenmek istenir. Ama Peygamber Hagay ve Zekeriya bu çalışmayı desteklerler.

6 ve 7. bölümler arasında yaklaşık 58 yıllık bir dönem bulunur. Bu dönemin kutsal tarihinde, Kraliçe Ester’e ait dramatik öykü yer alır; dünyasal tarihinde ise ünlü Marathon, Thermopylae ve Salamis savaşları bulunur.3

7-10. bölümler, Ezra’nın İ.Ö. yaklaşık 458’de Kral Artahşasta’nın bir heyetiyle Yeruşalim’e yaptığı yolculuğu yazar. Ezra’nın halkın yenilenmesi için gösterdiği kişisel girişimler bu bölümlerde ayrıntılarıyla anlatılmıştır.

ANA HATLAR

I. SÜRGÜNDEKİLERİN ZERUBBABİL YÖNETİMİNDE YERUŞALİM’E DÖNMELERİ (1-6. Bölümler)

A. Koreş’in Bildirisi (1:2-4)

B. Hazırlıklar ve Sağlayış (1:5-11)

C. Geri Dönenlerin Kaydedilmesi (2. Bölüm)

Ç. Sunağın Yeniden Kurulması ve Tapınağın Temellerinin Atılması

(3. Bölüm)

D. Tapınağın Yapımına Karşı Koyulması (4. Bölüm)

1. Koreş’in Krallığında (4:1 - 5:24)

2. Ahaşveroş’un Krallığında (4:6)

3. Artahşasta’nın Krallığında (4:7-23)

E. Hagay ve Zekeriya’nın Yapım Çalışmalarını Teşvik Etmeleri (5:1, 2)

F. Darius’un Krallığı Dönemindeki İtirazlar (5:3-17)

G. Darius’un Lütufkar Buyruğu Sayesinde Tapınağın Tamamlanması

(6. Bölüm)

II. SÜRGÜNDEKİLERİN EZRA YÖNETİMİNDE GERİ DÖNMELERİ

(7- 10. Bölümler)

A. Artahşasta’nın Cömert İzni (7. Bölüm)

B. Geri Dönenlerin Kaydedilmesi (8:1-14)

C. Yeruşalim’e Yapılan Yolculuğun Öyküsü (8:15-36)

Ç. Diğer Uluslardan Olanlarla Yapılan Evlilikler ve Ezra’nın Tövbe Duası (9. Bölüm)

D. Yahudiler’in Yabancı Eşleri ve Çocukları Aralarından Uzaklaştırma Antlaşması (10. Bölüm)

YORUM

I. SÜRGÜNDEKİLERİN ZERUBBABİL YÖNETİMİNDE YERUŞALİM’E DÖNMELERİ (1-6. Bölümler)

A. Koreş’in Bildirisi (1:1-4)

İlk üç ayette, 2.Tarihler’in son iki ayetini tekrarlanmaktadır. Tanrı, Pers Kralı Koreş’in Yahudiler’e, Yahuda’ya dönmeleri ve Yeruşalim’deki tapınağı yeniden bina etmeleri için izin vermesini sağlar. Koreş bir duyuru yayınlar. Aynı zamanda Yahudiler’in komşularına, geri dönen Yahudiler’e cömert armağanlar vermelerini buyurur. Koreş doğumundan uzun yıllar önce bu yüce amaç için ayrılarak seçilmişti (Yşa.44:28 - 45:13). Koreş, Süleyman’ın Özde-yişleri 21:1 ayetine güzel bir örnek oluşturur: “Kralın yüreği RAB’bin elindedir, kanaldaki su gibi onu istediği yöne çevirir.”

Koreş’in buyruğu, Yahudiler’in yetmiş yıl süren sürgününü sona erdirdi. Yetmiş yıllık bu dönem iki şekilde hesaplanabilir: Nebukadnessar Yeruşalim’e saldırıp halkı sınır dışı etmeye başladığında (İ.Ö. 605), tapınağın temeli atıldığında ya da Yeruşalim düştüğünde (İ.Ö 535), tapınağın tamamlanışında (İ.Ö. 586-516).

Sürgünden Dönüş. Persli Koreş, İ.Ö. 539’da Babil’i ele geçirdiğinde, tutsak Yahuda için ül-kesine geri dönme yolu açılmış oldu. Yolculuk, biri İ.Ö. 537, diğeri İ.Ö. 458 yıllarında yapılan iki ana seferden oluşuyordu.

B. Hazırlıklar ve Sağlayış (1:5-11)

Kral Koreş, Yahudiler’e komşuları tarafından bağışlanan yardımlara ek olarak, 5.400 parça altın ve gümüş kap verdi. Bu kapları Nebukadnessar Yeru-şalim’deki tapınaktan almıştı. Şeşbassar (8. ayet), Zerubbabil’in Pers dilindeki adı olabilir; ama bu kişinin tamamen farklı biri olması da olasıdır. 9. ayetteki 29 tastan söz edilişine dikkat edin. Eğer Tanrı ayrıntılarla böylesine ilgileniyorsa, halkıyla ilgilendiği çok daha kesindir!

C. Geri Dönenlerin Kaydedilmesi (2. Bölüm)

2:1-58   1- 61. ayetlerde Zerubbabil’in önderliğinde Yahuda’ya dönenlerin bir listesini görürüz. Bazıları anne babalarının soylarına göre (3-19. ayetler), bazıları ise doğdukları yere göre kaydedilmişlerdir (20-35. ayetler). Burada özellikle kâhinlerden (36-39), Levililer’den (40-42. ayetler) ve tapınak görev-lilerinden (43-54) söz edilmektedir. Bu kişilerin yeniden onarılan tapınağın ça-lışmalarında önemli rol oynadıkları kesindir.

2:59-63   Kâhin olduklarını iddia eden, ama soylarını kanıtlayamayan bazıları, hizmetten ya da kâhinlerin yiyeceğini yemekten men edilmişlerdi; vali, Urim ile Tummim’i kullanan bir kâhin çıkıncaya dek, kutsal yiyecekten yememele-rini buyurmuştu.4 Vali, Zerubbabil’di.

2:64-67   Bu bölümde verilen isimler listesine benzer bir liste, Nehemya 7. bölümde bulunur. Sıralamalarda küçük farklılıklar olmasına rağmen, her iki listede de Yahuda’ya geri dönen Yahudiler’in toplam sayısını 42.360 + 7.337 olarak verir. Ezra, buna 200 ezgici, Nehemya ise 245 ezgici ekler. Böylece geri dönen topluluğun tamamının sayısı 50.000 olur; Bu, sürgüne götürülen halkın küçük bir bölümüdür.

2:68-70   Yahudiler Yeruşalim’e vardıklarında, bazı aile başları Tanrı’nın Tapınağı’nın yapılması için altın ve gümüş, kâhinler için mintanlar bağışladılar. Bundan sonra halk kendilerine ait kentlerde yaşamaya başladı.

Ç. Sunağın Yeniden Kurulması ve Tapınağın Temellerinin Atılması (3. Bölüm)

3:1-7   Kameri takvime göre, yılın başlangıcı olan yedinci ayda vatanına dönen Yahudiler, Çardak Bayramı’nı kutlamak için Yeruşalim’de toplandılar. Yeşu5 ve Zerubbabil’in önderliğinde bir sunak kurdular ve yakmalık sunuları Musa’nın Yasası’na uygun olarak sundular. Rab’bi onurlandırdıkları için düşmanlarından korunacaklarını biliyorlardı. Sonra tapınağın temellerinin atılmasıyla ilgili hazırlıkları Sur ve Saydalılar’ın yardımlarıyla ilerlettiler.

3:8-13   Bina yapımı, dönüşten on dört ay sonra başladı. Temel atılır atılmaz kâhinler ve Levililer adanma hizmetinde önderlik ettiler. Ama yaşlıların çoğu, Süleyman’ın tapınağının görkemini yapılan tapınağın sadeliğiyle karşılaştırdıklarında ağladılar (Hag.2:3). Sevinç çığlıkları ağlama sesinden ayırt edilemiyordu. Ses uzak yerlerden bile duyuluyordu.

D. Tapınağın Yapımına Karşı Koyulması (4. Bölüm)

1. Koreş’in Krallığında (4:1 - 5:24)

4:1-3   1. ayette sözü edilen, Yahuda’nın ve Benyamin’in düşmanları, Asur, Kuzey Krallığı’nı esir aldığında ülkeye yerleştirilmiş olan diğer ulusların sömürgeci soylarıydı. Bu sömürgeciler, ülkede kalan Yahudiler’le evlendiler ve soyları Samiriyeli olarak bilindi. Zerubbabil’e geldiler ve tapınağın yeniden kurulmasına yardım etmek istermiş gibi davrandılar. Aynı zamanda Rab’be de tapındılar, ama Rab onların putperest din sistemlerinde tapındıkları tanrılardan yalnızca bir tanesiydi. Bu nedenle İsrail önderleri onların önerilerini reddettiler.

4:4-5,24   Bu durumda Samiriyeliler planlarını değiştirmek zorunda kaldılar. Önce Yahuda halkına sıkıntı vermeyi denediler. Sonra yapım çalışmalarında onları rahatsız ettiler. Aynı zamanda, korkutma taktikleri kullanarak Yahudiler’in cesaretini kırmak için İsrail’e karşı kulis çalışmaları sürdürecek olan danışmanlar tuttular ve onlara rüşvet ödediler. Tapınaktaki çalışma bir süre için durdu.

24. ayet kronolojik olarak 5. ayeti izler. Yahuda’nın düşmanları, Darius’un krallığının ikinci yılına kadar tapınak çalışmasını durdurmayı başardılar.

2. Ahaşveroş’un Krallığında (4:6)6

6. ayet, Yahudiler’e karşı suçlamalar içeren ve Ahaşveroş’un krallığı sırasında yazılmış bir mektuptan söz eder. 7-23. ayetler, Artahşasta’nın günlerinde yazılmış olan ve Yahudiler’i kenti yeniden bina ettikleri ve duvarlarını onardıkları için suçlayan bir diğer mektuba yer verir. Kral bu mektup üzerine, çalışmanın durdurulmasını buyurdu.

3. Artahşasta’nın Krallığında (4:7-23)

Tapınağın tamamlanması, Ahaşveroş (6. ayet) ve Artahşasta’nın (7. ayet) krallıklarından önce egemenlik süren Darius’un krallığı sırasında gerçekleşti. Bu nedenle 6-23. ayetlerde tanımlanan mektuplar tapınak bina edildikten sonra yazılmıştır. Bu mektupların konusu tapınağın değil, Yeruşalim duvarlarının yeniden bina edilmesine karşı girişilen eylemlerdir. Ancak bu bölümde kronolojik sıralamalarının dışında yer alırlar. Sürgünden dönenlerin çalışmasına engel olmak için başlatılan girişimlerle ilgili başka örnekler de verilmiştir.

4:6’dan 6:8’e kadar kullanılan dil, İbranice yerine Aramice’dir.7 Bu dil, Persliler’in resmi duyurularında kullandıkları dildi.

E. Hagay ve Zekeriya’nın Yapım Çalışmalarını Teşvik Etmeleri (5:1,2)

Hagay 1:1’den ve Zekeriya 1:1’den, bu bölümde Darius’un krallığının ikinci yılının ele alındığını öğreniriz (1. ayet, 4:24). Bu iki peygamber İsrailliler’e, kendileri için pahalı evler yapmak yerine tapınak çalışmasına devam

etmeleri için ısrar ettiler (Hag.1:4). Zerubbabil ve Yeşu, Rab’be itaat ettiler ve yapımın hemen başlamasını buyurdular. Burada, işin devam etmesinin kralın gücüyle ilgili olmadığına, Tanrı’nın peygamberleri aracılığıyla konuşan Kutsal Ruh’un gücü olduğuna dikkat edin (Zek.4:6).

F. Darius’un Krallığı Dönemindeki İtirazlar (5:3-17)

5:3-5   İtirazlar çok çabuk yükseldi. Pers Valisi ve çalışma arkadaşları Yeruşalim’e gelerek Yahudiler’e, tapınağın yapımına hangi yetkiyle başladıklarını ve yapıyı kuranların adlarını sordular (9, 10. ayetler). Kendilerine Yahudi önderlerin adları verilmişti. Persli görevliler, 4. bölümde sözü edilenlerden daha makul kişilerdi. İşi durdurmadılar, ama Darius’a bu işin yasal olup olma-dığına karar vermesi için bir mektup gönderdiler. Yahudiler Tanrı’nın sözüne itaat etmeye başladıklarından, Tanrı’nın gözleri vaadini yerine getirmek için halkının üzerindeydi.

5:6-17   Bölge valisi Tattenay ve Şetar-Bozenay, Darius’a yazdıkları mektuplarında Yahudiler’le yaptıkları konuşmayı ve Yahudiler’in yanıtını aktardılar. Yahudi halkının ileri gelenlerinin yanıtı, tapınağın yapımının tamamlanması için Tanrı’dan yetki aldıkları yönündeydi. Tanrı’nın hizmetkârlarıy-dılar, ama günahları nedeniyle Babilliler’in eline teslim edilmişlerdi. Şimdi Rab onları ülkelerine geri getirdiğinden, tapınağını bina etmeleri gerekiyordu. Dün-yasal yetkiyi de onlara Koreş vermişti. Hatta Koreş’in kendisi de bu projeye cömertçe katkıda bulunmuştu. Vali, Kral Koreş’in böyle büyük bir buyruk verip vermediğinin araştırılmasına karar verdi ve Darius’a bu konuda neler yapıl-ması gerektiği konusunda danıştı.

G. Darius’un Lütufkar Buyruğu Sayesinde Tapınağın Tamamlanması (6. Bölüm)

6:1-5   Yoğun bir araştırmadan sonra, Koreş’in buyruğu bir tomar halinde eski başkenti olan Ahmeta Kalesi’nde bulundu. Bilgiler 1. bölümde özetlenenden daha ayrıntılıydı. Bildiride, tapınağın ayrıntılarıyla birlikte, Nebukadnes-sar tarafından alınan tüm altın ve gümüşün geri gönderilmesi de buyrulmuştu.

6:6-12   Darius, Tattenay ve arkadaşlarına, Yahudiler’e karşı olan sorumluluklarını ayrıntılarıyla açıkladı. İşe engel olmamalıydılar. Tapınağın masrafla-rının, toplanılan vergilerden ve kraliyet hazinesinden ödenmesi gerekiyordu. Tapınak hizmetleri için gerekli olanlar, kâhinlerin talebiyle sağlanmalıydı (9. ayet). Öyle ki, Yahudiler Tanrı’nın gözünde lütuf bulsunlar. Böylelikle Yahu-diler’in edecekleri dualar, kral ve ailesi için etkili olacaktı. Darius bildirisine, yapım işlerinin aksatılmamasını da ekledi. Tanrı’dan, krallar da dahil olmak üzere, gelecekte Tanrı’nın Tapınağı’na zarar vermeye kalkışan herkesin O’nun tarafından yok edilmesini istedi.

6:13-15   Kralın buyruklarına hemen uyuldu ve tapınak çalışmaları ilerlemeye başladı. Tanrı peygamberlerinin teşvikleri ve Darius’un hazinesinden verdiği yardımlarla, tapınak dört yıl sonra tamamlandı. Ama ilk temelin atılışından tapınağın tamamlanışına kadar 19 ya da 20 yıl geçmişti. Artahşasta sonraki yıllarda da binanın bakım ve yiyecek işlerine katkıda bulundu.

6:16   İsrailliler ve önderleri tapınağın adandığı gün sevinçle kutlamalar yaptılar. Dennett şu gözlemde bulunur:

Böyle bir anda sevinmeleri doğaldı. Çünkü Tanrıları’nın konutu, antlaşmasının bereketinin ifadesiydi. Başarısızlık, zorluk, hayal kırıklığı ve üzüntü dolu güç-süzlük yıllarından sonra, tapınak şimdi gözlerinin önünde yükselmekteydi. Ba-bil’den geri getirilmelerindeki amaç buydu. Eğer daha önce gözyaşlarıyla ektilerse, şimdi sevinçle biçiyorlardı.8

6:17-22   Kurbanlar sundular. Bu adanmayı Süleyman’ınkiyle karşılaştırırsak –22.000 sığır ve 120.000 davarla birlikte, Antlaşma Sandığı’nın önünde kurban edilen sayısız sığır ve davar– (2Ta.7:5; 5:6), kurban ettikleri hayvanların sayısı oldukça az kalıyordu. Ama iyi ki bu konunun üzerinde durmadılar.

Bugün kiliselerin çoğunda, paydaşlıklarda, mezheplerde, okullar ve hatta Hıristiyan dünyasının tüm ülkelerinde, Süleyman’dan Ezra’nın dönemine kadar geçen zamanda görülen türde bir gerilemeye rastlanmaz. Dennett, aktarılmaya değer teşvik edici bir uyarlama yapar:

İman, gözle görülmeyenlerle ilgilidir. Böylece, sağ kalmış bu güçsüz halka Rab’bin Süleyman’a verdiği güç ve gösterdiği merhametten daha azını göstermeyeceği hatırlatılabilir.

Tapınak daha az görkemli olabilirdi ve kendileri diğer ulusların krallığına boyun eğen zavallılar olabilirlerdi. Ama Tanrı onlardan yanaysa –ki onlardan yanaydı– iman için mevcut kaynaklar, eskiden olduğu gibi şimdi de yine sınırsızdı. Bu gerçek, zihinlerimizde asla yeterince yer edinmez. Mesih, halkı için hem zor günlerde hem de refah günlerinde aynıdır. Bu bilgi, zor koşullarda bizi her şeyden daha çok güçlendirir ve bize yürüdüğümüz yolun tehlikeleri ne olursa olsun cesaretle dayanabilme gücü verir.9

Fısıh ve Mayasız Ekmek bayramları büyük sevinçle kutlandıktan sonra halk, Tanrı’nın Darius aracılığıyla kendilerine yaptığı iyiliği açıkça gördü. Darius burada Asur Kralı olarak adlandırılır, çünkü eski Asur İmparatorluğu üzerinde egemenlik sürmekteydi.

II. SÜRGÜNDEKİLERİN EZRA YÖNETİMİNDE GERİ DÖNMELERİ

(7- 10. Bölümler)

1. Artahşasta’nın Cömert İzni (7. Bölüm)

7:1-5   6 ve 7. bölümler arasında, yaklaşık elli sekiz yıllık bir zaman boşluğu bulunur (Giriş kısmında bulunan, ‘Ezra, Nehemya ve Ester Kitaplarının Kronolojisi’ne bakınız). Bu dönemde Darius’un yerine Ahaşveroş geçti. Krallığı, Ester Kitabı’nda kaydedilmiş olayları kapsar. Kendisinden sonra 1. ayette sözü edilen Artahşasta (Artakserkses) tahta geçti.

1-5. ayetlerde, Ezra’nın kâhin soyundan geldiğini göstermek amacıyla, kısa bir soy kaydı belirtilmiştir. G. Campbell Morgan şu yorumu yapar:

Yazmanlar, Tanrı isteğinin habercileri olarak peygamberlerin yerini aldılar. Farkları şuydu: Yeni açıklamalar almak yerine, yazmanlar eski açıklamaları anlatarak uyguladılar. Ezra bu yeni düzeni benimsedi ve örnek oldu... Kendisi yasanın açıklanması ve uygulanmasında uzmandı. Ezra’nın bu konudaki yetenekleri bu bölümün 10’uncu ayetinde belirtilmiştir. “Ezra kendini RAB’bin Yasası’nı inceleyip uygulamaya ve İsrail’de kuralları, ilkeleri öğretmeye adamıştı.”10

7:6-10   Seçkin bir soydan gelişinin yanı sıra, Ezra aynı zamanda Musa’nın Yasası’nın usta bir yazmanıydı. Ezra kesinlikle bir Kutsal Kitap adamıydı. 1. Mezmur’un ilk üç ayeti için yaşayan bir örnek oluşturuyordu.11 Gece gündüz Rab’bin Yasası’nın üzerinde düşündüğünden, Tanrı için yapmak istediği her işte başarılı oldu. Rab, öğütlerini aktarması için putperest bir kralın yüreğini bir kez daha yönlendirdi. Kral, Yeruşalim’e ikinci dönüşü mümkün kılan bir bildiri yayınladı. Bu dönüş, Ezra’nın önderliğinde olacaktı.

7:11-26   Pers Kralı Artahşasta burada kaydedilen mektupta, Ezra’yı geniş yetkilerle donattı. Her şeyin Musa’nın Yasası’yla uyumlu olarak yapılacağı Yeruşalim’e dönerken, dileyen her İsrailli kendisine eşlik edebilecekti. Kral ve danışmanları tarafından geri dönen halka cömertçe armağanlar verdi. Bu armağanlarla birlikte halen Babil’de bulunan tapınağa ait her eşya üzerinde Ezra’ya yetki verilmişti. Armağanlar tapınak hizmetlerinin yürütülmesi için kullanılacak ve bunlardan geriye kalanlar Ezra’nın takdirine göre dağıtılacaktı. Eğer bu yeterli olmazsa, kendisine gümüş, buğday, şarap, zeytinyağı ve istediği kadar tuz sağlanacaktı. Tüm bunların yerine getirilmesi için sarayın hazine görevlilerine buyruk verilmişti. Son dört erzak, Yahudiler’in kurban sisteminde vazgeçil-mez malzemelerdi. Tapınakta hizmet edenler vergiden muaftılar. Bildiri, Ezra-ya Fırat’ın batı yakasındaki bölgede yaşayan tüm halka, yargıçlar ataması için politik güç de sağlıyordu. Bu yargıçlar, Tanrı’nın yasalarını öğreterek adaleti sağlayacaklardı.

7:27,28   Ezra, şükran duasında Tanrı’yı, kralın yüreğini tapınağı onarması için yönlendirdiğinden dolayı kutsadı ve kendisine de böylesine önemli bir işi yapabilecek gücü sağladığı için alçakgönüllükle teşekkür etti. Rab’bin sağladığı destekten teşvik alan Ezra, İsrail’in ileri gelenlerini toplayarak kendisiyle birlikte Yeruşalim’e geri dönmelerini (çıkmalarını)12 sağladı.

2. Geri Dönenlerin Kaydedilmesi (8:1-14)

Birinci paragrafta, Ezra’yla birlikte Babil’den Yeruşalim’e dönenler sıralanmıştır. Aynı aileden birçok kişi yıllar önce Zerubbabil önderliğinde geri dönmüştü (2. bölüm). Bu ikinci yolculukta yaklaşık 1.500 erkek yer almaktaydı.

C. Yeruşalim’e Yapılan Yolculuğun Öyküsü (8:15-36)

8:15-20   Ezra, Ahava Kenti (yeri bilinmiyor) yakınlarındaki nehrin kena-

rında durduklarında, yanında hiç Levili bulunmadığını fark etti. Bu nedenle, ileri gelen kardeşlerden on birini, bazı Levililer’in yerleştiklerini bildiği Kasif-ya’ya gitmekle görevlendirdi. Levililer’i teşvik edecek ve tapınak hizmetkâr-ları olarak kendilerine katılmalarını sağlayacaklardı. Otuz sekiz Levili ve iki yüz yirmi tapınak görevlisi bu çağrıya yanıt verdiler.

8:21-23   Yahudiler, yaklaşık 1.450 kilometrelik yolculuklarına başlamadan önce, Ahava Kanalı kıyısında kamp kurdular ve Ezra oruç ilan etti. Daha önce Tanrı’nın iyiliğine ve kralın üzerindeki gücüne tanık olmuştu. Şimdi bir askeri yardım talebinde bulunması, sözlerini eylemleriyle inkâr etmesi olacaktı. Bunu yapmak yerine, kendisine güvenenleri kurtarmaktan zevk alan Tanrı’ya iman etmeyi seçti. Hayal kırıklığına uğramayacaktı. Tanrı dualarını yanıtladı.

8:24-34   Para ve Ezra’ya verilen tapınak kapları tartılarak kâhinlerle Le-vililer’e verildi. Verilenler kutsal kullanım için ayrıldıklarından kutsaldılar ve kutsal kişiler tarafından korunmalıydılar. Üç buçuk aylık zorlu bir yolculuktan sonra tüm topluluk olaysız bir biçimde Yeruşalim’e vardı. Yeruşalim’e vardık-tan sonra gümüş, altın ve diğer eşyalar tartılarak tapınak görevlilerinden bi-rine teslim edildi.

8:35,36   Sürgünlere yapmaları buyrulan ilk iş, Rab’bin sunağında tüm İsrail için yakmalık ve günah sunuları sunmaktı. Ruhsal görevleriyle ilgilendikten sonra, kralın buyruklarını İsrail halkına ve Tanrı’nın tapınağına yardım eden Fırat’ın batı yakasındaki valilere ulaştırdılar.

Ç. Diğer Uluslardan Olanlarla Yapılan Evlilikler ve Ezra’nın Tövbe Duası (9. Bölüm)

9:1,2   İleri gelenlerin bazıları, yöneticilerin ve halkın putperest kadınlarla evlenmeleriyle ilgili rahatsız edici haberi Ezra’ya verdiklerinde, Ezra Yeruşa-lim’e yeni gelmişti. Bu evlilikler, İsrail’in geçmiş günlerde cezalandırılmasına neden olan günahlardan biriydi (Çık.34:16; Yas.7:3); Tanrı’nın halkı kutsal ol-malıydı. Tanrı onların dünyadan ve diğer her kötülükten ayrılmalarını istiyordu.

9:3,4   Ezra, bu evlilikleri haber aldığında çok şaşırdı. Akşam sunusu saatine kadar derin bir yasa girdi. Giysisini ve cüppesini yırttı, saçını sakalını yoldu. Rab’den korkan diğer kişiler etrafında toplanmış otururken, onlarla birlikte dehşet içinde sessizce oturdu.

9:5-15   Akşam sunusunun kanı, halkın günahları için Rab’bin önüne dö-külürken, Ezra dizleri üstüne çöktü ve yüksek sesle tövbe etti. Halkın günahlarını kendi günahları olarak dile getirdikten sonra, geçmişteki yargılardan bu yana sağ kalanları koruyan lütfa böylesine kötü bir karşılık verdikleri için utanmıştı. Tanrı, onlara kutsal yerinde sarsılmaz bir destek vermişti (8. ayet). Destek, Tanrı’ya bağlı olan herkesin güvenliğini ima eder. İronside gibi bazı kişiler, bu sözcüğün Mesih’i belirttiğine inanırlar:

“Destek” ile ilgili referans hiç kuşkusuz Yeşaya’nın, “sağlam yere çakılmış çadır kazığı” ile ilgili önbildirisini belirtir. Rab’bin görkemi bunun üzerine asılacaktı; bu ima tam anlamıyla Mesih’e işaret etmektedir (Yşa.22:21-25).13

Erkekler, özellikle Tanrı’nın kendilerine yaptığı son iyilikler nedeniyle, peygamberlerin karma evlilik konusunda söylediklerine verecek karşılık bulamadılar: “…suçlarımızın içinde önünde duruyoruz.” Söyleyecekleri başka bir şeyleri yoktu.

D. Yahudiler’in Yabancı Eşleri ve Çocukları Aralarından Uzaklaştırma Antlaşması (10. Bölüm)

10:1-5   Ezra’nın tövbe duası, insanların acıyla ağlamalarına neden oldu. Halkın sözcüsü olarak Şekanya, Ezra’ya eğer tövbe ettikten sonra eşit olmayan boyunduruktan vazgeçerlerse, onlar için hâlâ umut olduğunu hatırlattı. Ezra’nın yabancı eş ve çocukların gönderilmesi için bir antlaşma yapılmasına önderlik etmesini önerdiler. Kâhinler, Levililer ve tüm İsrail, bu ulusal tövbe ricasına karşılık verdiler ve ant içtiler.

10:6-8   Sürgündekilerin tümü tövbe etmek için Yeruşalim’de toplanmaya çağırıldılar. Üç gün içinde gelmeyi ve sorunla yüzleşmeyi reddedenlerin tüm malına el konulacak ve sürgünden dönenler topluluğundan atılacaklardı.

10:9-11   Tüm Yahuda ve Benyamin erkekleri, verilen buyruğa üç gün içinde uymak için çevre kentlerden Yeruşalim’e akın ettiler. Yağmurlu hava onlara engel olamadı, çünkü çözümlemeleri gereken konu çok önemliydi. Bu, kendilerini yağmurlu havadan daha çok korkutuyordu. Ezra, toplananlara günahlarını bildirerek konuşmaya başladı.

10:12-17   Toplanan herkes, Tanrı’nın Yasası’na itaatsizlik ettiğini hemen kabullendi. Ancak şiddetli yağmur ve çözüm isteyen davaların çokluğu nedeniyle, bireysel davalara kentlere göre bakılmasını önerdiler. Dört kişi bu plana itiraz etmeyi denedi, ama başarısız oldular. Yargıçlar atandı ve iki haftadan daha kısa bir süre içinde soruşturma başladı. Üç ay içinde araştırma tamamlandı.

10:18-44   Sorguya çekilen bu kişiler, 18-43. ayetlerde listelenmiştir: Önce kâhinler (18-22. ayetler), sonra Levililer (23, 24. ayetler) ve son olarak da diğer İsrail halkı (25-43. ayetler). 44. ayette şöyle der: “Bunların hepsi yabancı kadınlarla evlenmişti. Bazılarının bu kadınlardan çocukları da vardı.” Belirtilmiş olmamasına rağmen, bu eş ve çocukların bakımı için büyük olasılıkla gerekli destek sağlanmıştı. Mesih’in geleceği ulusun bütünlüğünü koruması, ailelerin dağılması sonucu duyulan üzüntüden daha önemliydi.

Birbirinden farklı boyunduruk konusu, Yeni Antlaşma’da da yasaklanmıştır (2Ko.6:14-18). Böyle bir birleşme Tanrı çocukları arasında görülmemelidir. Ama 1.Korintliler 7:12,13 tövbe ettiklerinde imansızla evli olanlar için Yeni Antlaşma kuralını açıklar. Lütuf altındaki imanlı, imansız eşinden ve çocuklarından ayrılmamalıdır. Çocuklar ve imansız eş, imanlının dünyaya göre ayrıcalıklı konumundan yararlanacaktır.

Ezra Kitabı uyanışla ilgili bir çalışmadır. İnsanlar Tanrı sözünü okuduklarında, sözün gerçeğini yaşamlarına uyguladıklarında ve tövbe edip günahlarını bıraktıklarında, kilisenin Tanrı için büyük işler yapma gücü olacaktır.

DİPNOTLAR

1 (Giriş) Bu ayrıntılı hesap, W. Graham Scroggie’nin, Know Your Bible adlı kitabının, 1. cildinin, 90. sayfasından alınmıştır. “880” rakamı, hiç kuşkusuz, bir dizgi hatasıdır.

2 (Giriş) 4:8 - 6:18 ve 7:12-26, Aramice’dir.

3 (Giriş) Scroggie, Know Your Bible, 1.cilt, s.91.

4 (2:59-63) Urim ve Tummim’in ne olduğu bilinmemektedir: “Kese içine konan iki değerli taş olabilirler. Tanrı’nın isteğinin ne olduğuna karar vermek için kura atmak üzere kullanılmış olabilirler.” (Ryrie Study Bible, NKJV, s.135). Aynı zamanda, Çık.28:30; Lev.8:8; Say.27:21; Yas.33:8; 1Sa.28:6; Neh.7:65’e de bakınız.

5 (3:1-7) Yeşu (ya da Yeşua), İsa adının İbranice’deki karşılığıdır.

6 (4:6) 6-23. ayetler, kronolojik olarak daha sonraki anahtar bölüme aittir. Ezra, Ne-hemya ve Ester Kitapları’nın Kronolojisi’ne, bakınız.

7 (4:7-23) İngilizce olarak yazılmış eski kitapların çoğu bu dili, “Kildanice” olarak belirtir.

8 (6:16) Edward Dennett, Exposition of the Book of Ezra: Restoration from Babylon, s.55.

9 (6:17-22) A.g.e., s.55,56.

10 (7:1-5) G. Campbell Morgan, Searchlights from the Word, s.131.

11 (7:6-10) Birinci Mezmurun yazarı bilinmese de, birçok Kutsal Kitap araştırmacısı, bu kitabın yazarının Ezra olduğuna inanır (Tanrı sözüne ilişkin yazılmış olan 119. Mezmur gibi).

12 (7:27,28) Kutsal Kitap’ta, Yeruşalim’e hangi yönden gidilirse gidilsin, Yeruşalim’e “çıkmak” olarak söz edilir. Bunun nedeni, belki de kentin Yahuda dağlarının üzerine kurulmuş olmasıdır. Aynı zamanda, ruhsal bir anlam da taşıyor olabilir: Tanrı’nın konutuna giderken, daima “çıkılır.”

13 (9:5-15) H. A. Ironside, “Notes on the Book of Ezra,” Notes on Ezra, Nehemiah and Esther, s.90.

BİBLİYOGRAFYA

Dennett, Edward. Exposition of the Book of Ezra: Restoration from Babylon. Oak Park, IL: Bible Truth Publishers, 1956.

Ironside, H. A. “Ezra.” Notes on Ezra, Nehemiah and Esther. Neptune, NJ: Loizeaux Brothers, 1972.

Jensen, Irving L. Ezra/Nehemiah/ Esther. Chicago: Moody Press, 1970.

Keil, C. F. “Ezra.” Biblical Commentary on the Old Testament. 10.cilt. Grand Rapids: Wm. B. Eerdmans Publishing Co., 1971.

Kidner, Derek. Ezra and Nehemiah. The Tyndale Old Testament Commentaries. Downers Grove, IL: InterVarsity Press, 1979.

Rawlinson, George. “Ezra.” The Pulpit Commentary. 15.cilt, Editör: H. D. M. Spence. New York: Funk and Wagnalls, 1909.