1. TARİHLER

Giriş

“Tarihler Kitapları kendine özgü bir karaktere, güzelliğe ve uygun ahlâksal ilkelere sahiptir; çünkü her şey yıkılsa da Tanrı’nın amacının değişmediğini gösterir. İçinde bulunduğumuz günlerde kendimizi bu gerçekle avutmalıyız. Hıristiyan dünyası perişan bir durumdadır, ama Tanrı’nın amaçları mutlaka gerçekleşir ve iman edenler Tanrı’nın amacının değiş-mezliğine güvenerek rahat bulurlar.”

– William Kelly

I. KUTSAL YAZILAR’DAKİ YERİ

Aslı tek kitaptan oluşan Tarihler, İbranice Kutsal Kitap’ta en son bölüm olarak yer alır.1 İbranice adı, “Günlükler,” ya da, “Günlerin Sözleri” anlamına gelir. Grekçe çevirisi, “Dışarıda Bırakılanlar” (paralipomena) olup okuyucuyu yanlış yönlendiren bir başlıktır.2

İlk bakışta 1.Tarihler, 1. ve 2. Samuel’i tekrarlıyor gibidir. Ayrıca 2.Tarihler, 1. ve 2.Krallar’la aynı içeriğe sahip gibi görünmektedir; bu durumda Tarihler Kitapları’nın diğerlerinden farklı olarak sunduğu eşsiz katkı ne olabilir? Tarihler Kitapları, Samuel ve Krallar Kitapları’ndan belirgin biçimde ayrılırlar. Tarihler ruhsal olanı vurgularken, bu kitaplar olayların tarihi yanını ön plana çıkartmaktadır. Böylece Tarihler, Davut’un egemenliği ve ardından tahta geçenler, tapınak ve tapınaktaki tapınma üzerine odaklanır. Kâhinler, Levililer, müzisyenler, ezgiciler ve tapınak bekçilerine ilişkin daha önceleri verilmemiş ayrıntıları bildirir. Antlaşma Sandığı’nın Yeruşalim’e götürülmesini, tapınağı bina etme hazırlıklarını ve Yahuda’nın bazı iyi krallarının gerçekleştirdiği reformları ayrıntılı bir şekilde işler. Kuzey Krallığı’ndan, yalnızca Davut’un hanedanıyla ilgili olaylarda söz edilir. Tarihlerin yazarı, Amnon, Avşalom ve Adoniya ile Süleyman’ın sadakatsizliği hakkındaki olumsuz öyküleri atlamıştır. Tarihler Kitapları’nı hiçbir şekilde gereksiz bir tekrar olarak düşünemeyiz. Çünkü Tarihler Kitabı, önceki kitaplarda aktarılan tarihin ruhsal bir yorumudur.

Her kralın egemenliğinde gelişen olaylar düzenli olarak bir kitapta kaydedildi (1Kr.14:29; 15:7; vb.). Tarihler Kitapları’ndaki  bölümlerle aynı olan Sa-muel ve Krallar’daki bölümlerin, bu ortak kaynaktan türedikleri şüphesizdir.

Bazı kişiler, Tarihler Kitapları’nı daha bütün ve ayrıntılı olmadığı, kapsadığı dönemin önemli tarihini içermediği gerekçesiyle eleştirirler.3 Ancak yine de, William Kelly, bilinen ruhsal anlayışıyla, Tarihler Kitapları’nın tüm diğer vahiy kitapları gibi yalnızca Kutsal Ruh’un arzuladıklarını nasıl yazdığını gösterir:

Tarihler Kitapları’nda bir araya getirilen Tanrı tanıklığına ait toplanmış bu bilgiler tam olarak sunulmamıştır; bu bilgilerin parça parça verilmesi amaçlanmıştır. Eğer Tanrı isteseydi bu bilgilerin bütünlüğünü sağlayabilirdi, ama bu O’nun iste-ğine uymuyordu. Tanrı’nın kendisi lütfetmiş ve İsrail’in yıkılışına ilişkin duygu-larını yalnızca parçalar halindeki bilgilerle belirtmek istemiştir. Gerçekten bütün olan hiçbir şey yoktur. İki kitap da bu ilkeyi yansıtır. Bu durum, öğrenciler için genellikle büyük bir zihinsel karışıklığa neden olur, çünkü yalnızca doğal bir gözle baktıklarında bunu anlayamazlar. Kitabın tamamının bozulduğunu sanırlar. Ama yanılırlar. Tarihler Kitapları, Tanrı’nın Ruhu tarafından özellikle bu şekilde ya-zılmıştır.4

Kelly, İsrail’in durumunu günümüz Hıristiyan dünyasının bölünmüş ve karmaşa içindeki durumuna uyarlar:

Günümüzde fiziksel gözleriyle gören birine, Tanrı’nın, halkına gösterdiği lütfun çok zayıf ve düzensiz gibi göründüğünden eminim. Ancak, ruhsal gözle baktığınızda, bunun Tanrı’nın tasarısıyla uyumlu olduğunu; her şeye sahip olma iddiasının bizi, O’nun isteğine paydaş olmaktan alıkoyacağını görerek kilisesinin parçalanmış durumuna ilişkin duygularına ortak olamayacağımızı anlarsınız.5

1. ve 2.Tarihler sıkıcı tarih kitapları değildirler. Bu kitaplar, Adem’den başlayarak İsrail’in Babil sürgününden dönüşüne kadar geçen kutsal tarihin kâhinler tarafından yorumlanışıdır. Günlük yaşamımıza uyarlamamız amacıyla biz imanlılar için yazılmışlardır.

II. KİTABIN YAZARI

Yorumcuların çoğu, Tarihler Kitapları’nı yazan ya da derleyen kişinin Ezra olduğunu düşünürler. 2.Tarihler’in son iki ayeti, Ezra Kitabı’nın ilk iki ayetiyle aynı olup üslupla ilgili pek çok benzerlik taşımaktadır. Editör, bilgi almak için aşağıda sıralanan referans çalışmaları listesinden de görüleceği gibi, bir dizi çağdaş eserden esinlenmiştir:

1. Bilici Samuel’in Kitabı (1Ta.29:29)

2. Peygamber Natan’ın Kitabı (1Ta.29:29)

3. Bilici Gad’ın Kitabı (1Ta.29:29)

4. Şilolu Ahiya’nın Peygamberlik Yazıları (2Ta.9:29)

5. Bilici İddo’nun Görümleri (2Ta.9:29)

6. Peygamber Şemaya’nın Kitabı (2Ta.12:15)

7. Bilici İddo’nun Kitabı (2Ta.12:15)

8. Peygamber İddo’nun Yorumları (2Ta.13:22)

9. İsrail ve Yahuda Krallarının Kitabı (2Ta.20:34; 27:7; 32:32)

10. Kralların Tarihine İlişkin Yorum Kitabı (2Ta.24:27)

11. Peygamber Yeşaya’nın Görümü (2Ta.26:22; 32:32)

12. Hozay’ın Sözleri^6 (2Ta.33:19)

III. TARİH

Tarihler Kitapları sürgünden sonra yazılmıştı (2Ta.36:22,23). Soylardan yola çıkarak kitabın tarihine ilişkin daha yakın bir zaman belirtmemiz kesinlikle mümkündür. Davut’un soyundaki son kişi olan Anani (1Ta.3:24), Kral Yeho-yakin’den 8 kuşak sonra gelmektedir (Yekonya olarak da adlandırılır. 17. ayet). Bu, İ.Ö. yaklaşık 600 yılındaydı. Her kuşak için yaklaşık 25 yıllık bir ortalamaya izin verdiğimizde, en yakın tarih olarak İ.Ö. yaklaşık 400 yılına kadar gelebiliriz. Tarihler Kitapları, Davut’un soyuna bağlı bir yazarın, kralın daha sonraki soyuna ait bilgiyi atlaması imkansız olacağından, bu tarihten daha sonra yazılmış olamaz.

Tarihler Kitapları’nın, Malaki’nin dönemine yakın bir tarihte yazılmış, Eski Antlaşma’nın son kitaplarından biri olduğu görülmektedir.

IV. ÖN OLAYLAR VE KONULAR

Tarihler Kitapları’nın son dönemine rastlayan tarihi, kitabın önemini anlamamız konusunda bize yardımcı olur. Krallığın değil, kraliyet soyunun dönemi ayrıntılarıyla tanımlanmıştır. Kitap, gelecek olan Davut Oğlu Mesih’e hazırlık yapar.

Artık krallık var olmamasına rağmen, tapınak hizmetleri ulusun ruhsal yaşamının merkezinde yer almayı sürdürürler. W. Graham Scroggie şunları yazar:

Tapınmayla ilgili her şey burada tekrar vurgulanır: Tapınak ve hizmetleri, kâhinler, Levililer, ezgiciler ve zinanın kötülükleri. Ulusun sorunlarının Yahve’nin isteklerini göz ardı ettikleri için varolduklarını ve Yahve’ye geri döndüklerinde refahlarının tekrar sağlandığını gösterir. Krallar Kitapları politika ve krallıkla, Tarihler Kitapları ise kutsallık ve kiliseyle ilgilidir.7

Hem Mesih, hem de tapınma konularının günümüz imanlıları için de temel oluşturduklarını anlamak önemlidir!

2.Tarihler, 1.Tarihler’in bıraktığı yerden devam eder. 1.Tarihler’in 29. bölü-münde Davut, Süleyman’ı kendisinden sonraki kral olarak ilan eder. 2.Tarihler, Davut soyunu Süleyman’dan başlayarak, sağ kalan Yahudiler’in Babil sürgü-nünden dönüşüne kadar geçen zamanı ayrıntılarıyla tanımlar. 1. ve 2.Krallar temelde aynı zaman dilimini kapsarlar, ama Krallar Kitapları’ndaki vurgulama daha çok İsrail, Tarihler Kitapları’ndaki vurgulama ise, daha önce belirttiğimiz gibi Yahuda üzerinedir. İsrail krallarından, yalnızca Yahuda tarihiyle olan ilişki-lerine göre söz edilir. Konular, her iki kitapta da genellikle aynı olmasına rağ-men, Tarihler Kitapları bazen Krallar Kitapları’nda bulunmayan ayrıntıları içe-rir. Tarihler Kitapları daha sonraki bir zamanda, farklı bir amaç için yazılmıştır. Her iki kitap arasındaki bazı farklılıklar üzerinde yorum yapacağız, ama tümü hakkında bilgi vermek mümkün olmayacaktır. Bu amaçla yazılmış başka ki-taplar da bulunmaktadır.

ANA HATLAR

I. SOYLAR (1-9. Bölümler)

A. Adem’den İbrahim’e (1:1-27)

B. İbrahim’den İsrail’e (1:28-54)

C. İsrailoğulları (2-8. Bölümler)

1. Yahuda (2:1 - 4:23)

2. Şimon (4:24-43)

3. Ruben, Gad ve Şeria’nın Doğusundaki Manaşşe Oymağının Yarısı (5. Bölüm)

4. Levi (6. Bölüm)

5. İssakar (7:1-5)

6. Benyamin (7:6-12)

7. Naftali (7:13)

8. Şeria’nın Batısındaki Manaşşe Oymağının Yarısı (7:14-19)

9. Efrayim (7:20-29)

10. Aşer (7:30-40)

11. Benyamin (8. Bölüm)

Ç. Sürgünden Dönenler (9:1-34)

D. Saul’un Soyu (9:35-44)

II. SAUL’UN ÖLÜMÜ (10. Bölüm)

III. DAVUT’UN KRALLIĞI (11-29. Bölümler)

A. Davut’un Ordusu (11,12. Bölümler)

1. Davut’un Yiğit Askerleri (11. Bölüm)

2. Davut’un Sadık İzleyicileri (12. Bölüm)

B. Davut Antlaşma Sandığı’nı Yeruşalim’e Getirir (13-16. Bölümler)

C. Davut’un Tapınağı İnşa Etme Arzusu ve Tanrı’nın Buna Verdiği Karşılık

(17. Bölüm)

Ç. Davut’un Zaferleri (18-20. Bölümler)

D. Nüfus Sayımı ve Salgın Hastalık (21. Bölüm)

E. Tapınak İçin Hazırlıklar (22-26. Bölümler)

1. Malzemeler, Görevliler ve Motivasyon (22. Bölüm)

2. Levililer’in Bölünmesi ve Görevleri (23-26. Bölümler)

F. Ordu ve Hükümet Önderleri (27. Bölüm)

G. Davut’un Son Günleri (28,29. Bölümler)

YORUM

I. SOYLAR (1-9. Bölümler)

1.Tarihler’in ilk dokuz bölümü soy kayıtlarını içerir. Yahudiler için soy kaydı oymak farklılıklarını korumak amacıyla büyük önem taşırdı. Sürgün karışıklı-ğından sonra, kral ve kâhin soylarının bir kez daha gözden geçirilmesi önem-liydi.

Bu bölümlerde, Kutsal Kitap’ın diğer bölümlerinde verilen adlardan farklı adların yer aldığı bazı olaylar bulunur. Görünürde uyuşmazlığa benzeyen bu farklılıkların çeşitli nedenleri vardır. Bazı durumlarda bir adamın birden fazla adı olabilir. Yüzyıllar boyunca hecelenen isimlerin değişmeleri, bizi şaşırtmamalıdır. Yaratılış Kitabı’ndaki soyların bazıları ve bu soyların Tarihler Kitapları’ndaki karşılıkları arasında bin yıllık bir dönem bulunur (İ.Ö. 1400-400). Farklılıklar çoğu zaman kopya eden yazıcıların hatalarından kaynaklanmaktadır. İbrani dilini incelediğimizde bu tür yanlışların ne kadar kolay oluşabileceğini görürüz. Bu “farklılıklar”, ciddi öğrencilerin aklını karıştırmamalıdır. Çünkü çoğu, orijinal dokümanlarda bulunmaz ve hiçbir şekilde imanın ana öğretişlerini etkilemezler.8

A. Adem’den İbrahim’e (1:1-27)

Yaratılış Kitabı, bu soyların kaynağı gibi görünür. 1-4. ayetler, Yaratılış 5. bölüme geri dönerler (Adem’den Nuh’a). 5-23. ayetler, Yaratılış 10’da olduğu gibi, Nuh’un atalarını belirtirler. Yaratılış 11. bölümde İbrahim’in soyu yer al-maktadır (24-27. ayetler).

B. İbrahim’den İsrail’e (1:28-54)

ADEM

NUH

YAFET SAM HAM

İBRAHİM

İSMAİL   İSHAK

ESAV          YAKUP

Yaratılış 25. bölümde sıralanan İbra-him’in ataları, 28-33. ayetlerde verilmiştir. Vaat edilen oğul olan İshak’ın soyundan daha sonra söz edilir. Yaratılış 36. bölüm-deki Esav, 35-54. ayetlerde geçer. Böyle-likle Yakup’un (İsrail) soyu için yol ha-zırlar. İsrail soyu, 2. bölümden 9. bölüme kadar ayrıntılarıyla tanımlanır.

Buradaki ilk bölümde Tarihler Kitap-ları’nın yazarı, insan soyunun babası olan Adem ile İsrail’in 12 oymağının babası olan Yakup’a odaklanır. Sahnede seçilmiş ulusun dışında kimse kalmaz. Bu-rada aynı zamanda Mesih’in soyunun başlangıcını görürüz (Luk.3:34-38).

C. İsrailoğulları (2-8. Bölümler)

1.Yahuda (2:1 - 4:23)

Yahuda, en geniş, bereket ve vaatler konusunda ilk sırada yer alan oymağın başıydı. Bu nedenle onun soyu, ilk ve en uzun soydur (2:3 - 4:23). Yahuda’nın iki atasının soyağacı tam olarak devam etmiştir – Kalev: 2:18-20,42-55 (Bu kişi, Yasa’nın Tekrarı 13. bölümde sözü edilen Kalev değildir; Bk. 4:15) ve Davut: 3:1-24.

Soyların arasına çeşitli tarihi notlar serpiştirilmiştir. Bunlara Kutsal Ruh aracılığıyla dikkatimiz çekilir. Tarihi notlar, İsrail tarihinin panoramik olarak gözden geçirildiği ilgi noktalarıdır. Yahuda’nın soylarında dikkatimiz, Tanrı’nın iki kötü adama davranışına ve bir doğru adamı bereketleyişine çekilir.

“Yahuda’nın ilk oğlu Er, RAB’bin gözünde kötüydü. Bu yüzden RAB onu öldürdü” (2:3). Yahuda’nın, Kenanlı Şua ile yaptığı evlilikten doğmuştu (Yar.38:1-10). Ne yaptığı bize söylenmemiştir, ama yalnızca Rab’bin gözünde kötü olanı yaptığı yazılıdır. Kötülüğü, ilk doğan olarak sahip olduğu ayrıcalıklarını, Mesih’in soyundaki yerini ve yaşamını yitirmesine neden oldu. Adı, aile kayıtlarında tüm kuşaklar için bir leke oluşturdu. İnsanların, kötülüğün sonuçları üzerinde zaman kaybetmeden düşünmeleri gerekir. “Çünkü kötülerin kökü kazınacak, ama RAB’be umut bağlayanlar ülkeyi miras alacak” (Mez.37:9).

Akan’ın öyküsü (2:7), Yeşu Kitabı’nın 7. bölümünde yer alır. Akan “gördü”, “imrendi” (dayanamadı) ve “aldı” (Yşu.7:21). Eriha’daki yasaklanmış eşyaları çalmıştı. Bu davranışıyla İsrail’e zarar verdi, çünkü günahı nedeniyle Ay Kenti-ne yapılan saldırı başarısız oldu ve 36 kişi öldü. Akan, Rab tarafından öne çıka-rılarak belirlendi ve ailesiyle birlikte öldürüldü.

“Yabes kardeşlerinden daha saygın biriydi” (4:9). Burada sözü edilen kişi Tanrı’yı iyi tanıyordu ve O’nun bereketini isteyerek O’nu onurlandırdı. Yabes bir iman adamıydı ve Rab bunu dikkate aldı. “İman olmadan Tanrı’yı hoşnut etmek olanaksızdır. Tanrı’ya yaklaşan, O’nun varolduğuna ve kendisini arayan-ları ödüllendireceğine iman etmelidir” (İbr.11:6). Ironside şu yorumu yapar:

Duasında dört şey istiyordu. “Beni kutsa.” Bu, “Bana gerçek mutluluk ver” anlamına gelir. Kişi Tanrı’yla yürüdüğünde gerçekleşen bir berekettir. “Sınırlarımı genişlet.” Sahip olduklarıyla devam etmeye razı değildi. Rab’bin mirasına sahip çıkmaya ve bu mirastan daha çok zevk almaya kararlıydı. “Elin üzerimde olsun!” Tanrı’nın koruyucu ilgisini bekliyordu. Son olarak da şunu istedi: “Beni kötülükten koru. Öyle ki, acı çekmeyeyim.” Günah, Tanrı’nın bir çocuğundan Rab-den aldığı sevinci çalabilecek tek şeydir.9

Yabes aradı ve ödüllendirildi. Onun örneğini izleyebilmemiz için Tanrı bizleri güçlendirsin!

Bitya (4:18), bu soy kayıtlarında sözü edilen birkaç kadından biridir. Firavunun kızlarından biriydi, ama şimdi seçilmiş halkla birlikte yaşamaktaydı. Adının anlamı, Yahve’nin kızıdır.

Devam etmeden önce sözünü etmemiz gereken bir farklılık daha var. Davut’un, 2:15’de İşay’ın 7. oğlu olduğu belirtilir. 1.Samuel 16:10,11 ve 17:12’de ise 8. oğludur. Büyük olasılıkla İşay’ın oğullarından biri çocuk sahibi olamadan ya da evlenmeden önce ölmüştü. Bu nedenle Tarihler Kitapları’nın yazarı tarafından kaydedilmemiştir.

2. Şimon (4:24-43)

4:24-43 Yakup’un ikinci oğlu Şimon, Yahuda oymağına olan yakınlığı nedeniyle ikinci sırada ele alınır. Şimon’un vaat edilen topraklardaki payı Yahuda bölgesindeydi (Yşu.19:9). 4:28-33’te sıralanan kentler onların mirasıydı. Ancak yine de daha sonra fetihler yaparak başka topraklar ele geçirdiler.

3. Ruben, Gad ve Şeria’nın Doğusundaki Manaşşe Oymağının Yarısı (5. Bölüm)

5. bölümde, Şeria’nın ötesindeki Ruben, Gad ve Manaşşe oymağının yarısından söz edilir. Bu oymaklara ayrılan yer çok küçüktür. Bunlar, sürgüne gidenler arasında ilk sıradaydılar (5:26).

1 ve 2. ayetler, “İlk oğulluk” bereketinin neden Rubenliler yerine diğer oymaklara verildiğini açıklar. Yakup ölmeden önce çocuklarını kutsadığında (Yar. 49), Ruben’in kötülüğünü düşündü (Yar.35:22) ve ona verilen üstünlüğü geri aldı. İlk oğul olarak ülkeden çift pay alma hakkı Yusuf’a verildi (Efrayim ve Manaşşe aracılığıyla). Önderlikle ilgili çift pay Yahuda’ya geçti.

Gadlılar 11-17. ayetlerde, Manaşşe oymağının yarısının önderleri ise, 23 ve 24. ayetlerde sıralanmıştır.

5. bölümün geri kalanı bu oymakların gelecekleriyle ilgili kısa bir bilgi verir. Bir araya gelerek Hacerliler’e (İsmailoğulları) karşı başarıyla savaştılar (10, 19-22. ayetler). 44.760 kişilik küçük bir orduyla kendilerinden daha güçlü bir düşman ordusunu bozguna uğrattılar. Tanrıları’na yalvarmışlardı (20. ayet). Buna karşılık O da kendilerine zafer ve bol ganimet verdi (21. ayet).

Sürekli, çevrelerindeki putperest ulusların etkilerine açık kaldıklarından, Tanrı’ya ihanet ederek önlerinden yok ettiği ulusların ilahlarına yöneldiler (25. ayet). Hacerliler’i kurtaramayacak ilahlara döndüler ve gücüyle galip geldikleri tek gerçek Tanrı’yı terk ettiler. Bundan dolayı Tanrı onları Asur Kralı-nın eline teslim etti ve sürgüne gönderildiler.

4. Levi (6. Bölüm)

6:1-53   Bu bölüm, Yakup’un üçüncü oğlunun soyu olan Levioğulları’ndan söz eder. 1-15 ve 49-53. ayetler bu oymağın en ünlü ailesi olan Harun için ayrılmıştır. Başkâhinlik Harun ve oğullarına verilmişti. Bu nedenle Harun’dan sürgüne kadar olan dönemdeki soyun kesinliği büyük önem taşır.

Elkana (27. ayet) oğlu Samuel (28. ayet) büyük bir peygamberdi ve Saul kral olmadan önce İsrail’deki son yargıçtı. Görevi, 1.Samuel’de tanımlanır.

Levi’nin üç oğlu vardı: Gerşon, Kehat ve Merari. Bu oğulların soyları, 16-30. ayetlerde verilir. 31-48. ayetler üç soyu içerir: Kehatlı Heman (33-38. ayetler); Gerşonlu Asaf (39-43. ayetler); ve Merarioğulları’ndan Etan (44-47. ayetler). Bu kişiler, Davut’un Rab’bin önünde hizmete atadığı “ezgiciler”di. (31, 32. ayetler).

Heman, büyük olasılıkla 88. Mezmur’un yazarıydı. Peygamber Samuel’in soyundandı. Asaf’ın adını taşıyan Mezmurlar bulunur (Örneğin, Mezmur 50 ve 73-83. Mezmurlar). Etan, 89. Mezmur’un yazarı olabilir.

6:54-81   Bölümün geri kalanında diğer oymaklar tarafından Levililer’e verilen yerleşim yerleri ve otlaklar sıralanır. Bu sıralama Rab’bin Musa aracılığıyla verdiği buyruğa uygundu (Say.35:1-8). Buyruk, Yeşu’nun yönetiminde yerine getirilmişti (Yşu.21).

5. İssakar (7:1-5)

7. bölümde altı oymaktan söz edilir:

İssakar (1-5. ayetler)

Benyamin (6-12. ayetler)

Naftali (13. ayet)

Şeria’nın Batısındaki Manaşşe Oymağının Yarısı (14-19. ayetler)

Efrayim (20-29. ayetler)

Aşer (30-40. ayetler)

Bu soy ağaçları, Yahuda ya da Levi soy ağaçları kadar tamamlanmış değildir. Bunun nedeni, belki de taht ya da kâhinlikle ilgili olmamalarıdır.

6. Benyamin (7:6-12)

Benyamin oymağı, bir kez akılsızlığı nedeniyle 600 kişiye düşürülmüş olmasına rağmen (Hak.20), eski güç ve büyüklüğünü yeniden kazanmışa benzemektedir. 8. bölümde Benyamin’in ataları tekrar sıralanmıştır. 7. bölümün  vurgusu Benyamin ve halk üzerindedir. Diğer bölümde ise Benyamin’in Saul ve Yeruşalim’le olan ilişkisi üzerinde durulur.

7. Naftali (7:13)

Naftali’nin dört oğlu, Bilha’nın oğulları olarak anılırlar, çünkü Bilha Nafta-li’nin annesiydi. Bu dört kişinin daha sonraki soyları atlanarak yazılmamıştır.10

8. Şeria’nın Batısındaki Manaşşe Oymağının Yarısı (7:14-19)

Manaşşe’nin Gilat ve Başan’da Şeria’nın doğusunda yaşayan soyları, 5:23, 24. ayetlerde kaydedilmiştir. Bu bölüm, Şeria’nın batısındaki Kenan’da yerleşmiş olan oymağın yarısından söz eder.

Manaşşe soyunun göze çarpan isimlerinden biri olan Selofhat’ın yalnızca kızları vardı. Kızlarının adları Yeşu 17:3’te verilmiştir. Hatırlanmalarının nedeni, Rab’bin bu durumdaki (Bk.27:1-11) kadınlara söz verdiği mirasa sahip çıkmalarıdır. Putperest kadınların çok az hakka sahip oldukları bir zamanda, Yahudi kadınlara verilen haklar önemliydi.

9. Efrayim (7:20-29)

Yazar, en önemli Efrayimli’yi olan Yeşu’nun soyunu ayrıntılarıyla tanımlamak için Efrayim oymağına daha büyük önem vermiştir. Tanrı için yiğitlik eden kişiler, ailelerine yücelik getirir ve kendisinden sonraki kuşaklar tarafından örnek olarak hatırlanırlar.

10. Aşer (7:30-40)

Aşer’in dört oğlu ve kız kardeşleri Serah, Yaratılış 46:17’deki listeyle uyum içindedirler. Ataları seçkin kişiler, yiğit savaşçılar ve tanınmış önderlerdir.

11. Benyamin (8. Bölüm)

8:1-28   Benyamin, Yahuda, Şimon ve Levi oymaklarının bazıları Babil’e sürgüne götürülen Güney Krallığı’nı oluştururlar. Nehemya’nın yönetiminde Yahuda’ya geri dönmüş olan İsrailliler’in çoğu bu oymaklara aitti; bundan dolayı bu soylarda kendilerine daha geniş yer ayrılmıştır.

Benyaminoğulları’ndan bu bölümde, 7:6-12’de yazılanlardan daha çok söz edilir. Yaratılış 46:21 ve Sayılar 26:38-41’de verilen bu iki liste karşılaştırıldığında, aşağıda sıralanan ilkeler, farklılık gibi gözüken noktaları anlamamıza yardımcı olurlar.

1. Bazı erkekler birden fazla ada sahiptiler.

2. Bazı adların yazılışı zaman içinde değişti.

3. Bazı adlar yazılmayarak atlandı, çünkü erkekler erken yaşta ya da çocuk sahibi olamadan öldüler.

4. Oğul (ben) olarak çevrilen sözcük oğul, torun ya da büyük torun anlamına da gelebilir.

5. Bazı adlar, kitabın yazarının amacına hizmet etmediklerinden, yazılma-mıştır.

8:29-40   Benyaminoğulları’ndan Saul, İsrail’in ilk kralıydı. Saul’un soyu, burada ve 9:35-44’te verilmiştir. Burada yalnızca Davut’un dostu olan oğlu Yonatan’ın ataları belirtilmiştir. Merib-Baal (34. ayet), Mefiboşet’in diğer adı-dır.11

Dan ve Zevulun’un soyları belirtilmemiştir. (Dan oymağı Kutsal Kitap’ın diğer bölümlerinde de yer almaz – bu dikkat çekicidir; Va.7).

Ç. Sürgünden Dönenler (9:1-34)

2-9. ayetler, babalarının evlerinde önder olan ve Yeruşalim’e dönen Yahuda ve Benyaminoğulları’nın bazılarından kısaca söz eder (9. ayet). 10-13. ayetler, bazı görevlerini tanımlayarak kâhinlerden, 14-34. ayetler geri dönen Levililer’den söz eder. Geri dönen bu kişilerle ilgili bir başka listeyi Nehemya’nın 11. bölümünde bulabilirsiniz.

D. Saul’un Soyu (9:35-44)

9. bölümün son 10 ayeti, 8:29-40. ayetlerle hemen hemen aynıdır. Saul’un soyunu bildirir ve 1.Tarihler’in tarih bölümünü hazırlarlar (10-29. ayetler). Saul’un öyküsü, 1.Samuel 9-31’de kaydedilmiştir.

II. SAUL’UN ÖLÜMÜ (10. Bölüm)

10:1-5   Saul ve oğullarının ölümüne benzer bir öykü, 1.Samuel 31:1-13’te bulunur.

C. H. Spurgeon, 5. ayete ilişkin şu yorumu yapar:

Özyıkımı içtenlikle kınarken, efendisi öldükten sonra yaşamak istemeyen silah taşıyıcısının sadakatine hayran oluruz. Bu adam bile Saul için yaşayıp Saul için ölürken, bizler Kral olan Efendimiz Rab İsa’ya nasıl ihanet ederiz?12

10:6-10   Saul’un ölümüne ilişkin dikkat edilmesi gereken bazı noktalar vardır. “Bütün ev halkı birlikte öldüler” (6. ayet) ifadesi yalnızca Saul’la birlikte savaşanları belirtir (1Sa.31:6). Saul’un Filistliler tarafından öldürülmeyen oğul-ları da vardı (13, 14. ayetler; 2Sa.2:8; 21:1-9), ama onlar bile sonunda babala-rının yazgısından kaçamadılar (2Sa.21:1-8).

10:11,12   Saul ve oğullarıyla ilgili haberleri duyan Yaveş-Gilatlı yiğitler, bir gece boyunca yürüyerek onların cesetlerini Filistliler’den aldılar ve kemiklerini gömerek yedi gün oruç tuttular. Saul onların kentini daha önce Ammon Kralı Nahaş’tan kurtarmıştı (1Sa.11). Bu yiğit adamlar da Saul’un iyiliğini unutmadılar.

10:13,14   Bu ayetler Saul’un ölümüne ilişkin iki neden belirtir: Rab’bin sözüne uymadı (Bk. 1Sa.13 ve 15) ve bir cinci kadına danıştı (Bk. 1Sa.28).

Saul’un bu kısa öyküsü Davut’un öyküsünün yolunu açar. Davut, İsrail halkına krallık etmek üzere Tanrı’nın seçtiği kişidir.

III. DAVUT’UN KRALLIĞI (11-29. Bölümler)

A. Davut’un Ordusu (11, 12. Bölümler)

1. Davut’un Yiğit Askerleri (11. Bölüm)

11:1-3   Tarihler Kitapları İş-Boşet’in kısa ve başarısız krallığından söz etmez (2Sa.2-4), ama Davut’un Hevron’da taç giymesine değinir (2Sa.5).

11:4-9   Kral Davut’un tahta geçtiğinde verdiği ilk buyruk, kendisi için bir başkent sağlanmasıydı. Bu ayetler Yeruşalim’in nasıl alındığını anlatırlar (2Sa. 5:6-10).

Davut’un yeğeni, Seruya oğlu Yoav, aynı zamanda Davut’un ordusunun komutanıydı. Yeruşalim’in alınışında büyük cesaret ve yiğitlik göstermişti. Da-vut’un vaadiyle uyumlu olarak İsrail’in ordu komutanlığına getirildi. Yoav, yiğit bir savaşçı olmasına rağmen kaba bir insandı. Belki de vicdansız karakteri nedeniyle Davut’un yiğit savaşçıları arasında adı anılmadı.

11:10   Davut’un savaşçılarının listesi krallığının başlangıcında verilmiştir. 2.Samuel 23’te ise krallığının sonunda yapılan buna benzer bir liste yer alır. Bu yiğit askerler Davut’un kariyerinin farklı zamanlarında onunla beraber olmuşlardır. Bazıları, Davut Adullam mağarasındayken (15-19. ayetler) onunla birlikteydiler. Bazıları ise Ziklak’ta onun yanına geldiler (12:1-22). Bazıları ise, Davut Hevron’da tahta geçtiğinde yanındaydılar (12:23-40).

Aşağıda Davut’un “yiğit askerlerinin” ve onların bazı “yiğitliklerinin” bir listesi verilmiştir.

11:11   Yaşovam: Bir saldırıda tek başına yalnızca mızrağıyla 300 kişiyi yenilgiye uğrattı. Tanrı, Yaşovam’a İsrail’in düşmanlarına karşı doğaüstü bir zafer sağladı. Yiğit askerler bugün de Tanrı’ya güvendiklerinde, Tanrı için olağanüstü şeyler yapabilirler ve ruhsal savaşta insan canının düşmanına karşı baskın çıkabilirler.

11:12-14   Dodo oğlu Elazar: Öncelikle Elazar’ın “Davut’un yanında olduğuna” dikkat edelim. Davut’a bağlı kaldı ve diğerleri kaçtığında onun yanından ayrılmadı. Kendini neden tehlikeye atıyordu? Bir arpa tarlası! Uğruna tehlikeyi göze aldığı bir mülk değil, bir ilkeydi. Bu toprak, vaat aracılığıyla İsrail’e aitti ve Filistliler oraya adım atamazlardı. Bugün Hıristiyanlar’ın Tanrı’ya ait olduklarını ve Şeytan’a yaşamlarına adım atma izni vermemeleri gerektiğini fark etmeye ihtiyaçları vardır. Bu, çok önemsiz gibi görünen bir konu için bile geçerlidir.

11:15-19   Adullam’daki üç adam. Bu üç kişi, büyük sıkıntı ve tehlike anında Davut’la birlikteydiler ve Davut’un yüreğinin özlemini biliyorlardı. Ona, ruhunu tazeleyecek olan Beytlehem’deki kuyudan su getirmek için yaşamlarını tehlikeye attılar. Onlar için önemli olan kazanacakları onur değildi. Önemli olan, Davut’u hoşnut etmeleriydi. Bugün Rab İsa’nın yüreğinin arzularını bilmek için O’na yeterince yakın olan kişiler nerede? Rab İsa’nın canı tazelensin diye, O’na bazı görev alanlarından su getirmek için her şeyi göze alacak kişiler nerede? Bu şekilde davrananlar, Rab İsa’nın yiğit askerleri arasında sayılacaklardır.

11:20,21   Yoav’ın erkek kardeşi Avişay, Üçler’in arasında en saygın olanıydı.13 Kutsal Yazılar bize, Avişay’ın Davut’a tam bağlılık gösteren biri olduğunu söyler. Davut’la birlikte Saul’un karargahına gitti (1Sa.26). Avşalom’un ayaklanması sırasında Yeruşalim’e kaçan Davut’un yanındaydı (2Sa.16), Şeva’nın başlattığı ayaklanmayı bastırdı (2Sa.20). Davut’u Yişbi-Benov adlı devden kurtardı (2Sa.21). Kralına daha birçok şekilde hizmet sundu ve sadık kaldı (2Sa.10,18; 1Ta.18). Fedakarca gösterilen yiğitlik, adanmış bağlılıkla birleştiğinde, herkes krallar Kralı’nın değerli dostu ve hizmetkârı olur.

11:22-25   Benaya: Babası bir kâhindi (1Ta.27:5) ve yiğit bir savaşçıydı. Kendisi Davut’un muhafız birliği komutanıydı. Kahramanlıklarından bazıları burada sıralanmıştır. Daha sonra İsrail ordularının komutanı olarak Yoav’ın yerine geçti (1Kr.2:34,35). Kazandığı zaferlerde, zaferli yaşamın bir örneğini görürüz: Benaya, dünya (Mısırlı dev), benlik (Moav) ve Şeytan’la (kükreyen aslan) karşı karşıya geldi ve zafer kazandı.

11:26-47   26-47. ayetlerde yapılan işler kaydedilmemesine rağmen, Davut’a kahramanca hizmet eden bu kişilerin adlarından yeterince söz edilmiştir. Adların bazıları çok ilginçtir. Örneğin:

Ammonlu Selek (39. ayet) ve Moavlı Yitma (46. ayet): Doğuştan İsrail’in düşmanlarıydılar. Ama burada İsrail Kralı’nın hizmetindedirler. Hepimiz Tan-rı’nın düşmanları olarak doğarız, ama O’nun lütfu aracılığıyla O’nun ordusunda yerimizi bulabiliriz.

Hititli Uriya (41. ayet): İsrailliler vaat edilen toprakları ele geçirdiklerinde, yok etmeleri gereken halkın bir üyesiydi (Yas.7:1,2). Ama burada Davut için sa-vaşan biridir. Davut, Uriya’nın bağlılığına değer vermediğini, karısı Bat-Şeva’yla birlikte olabilmek için Uriya’nın öldürülmesini buyurarak göstermiştir (2Sa.11).

2. Davut’un Sadık İzleyicileri (12. Bölüm)

11. bölüm, kendilerini Davut’la özdeşleştiren bireylerden söz etmişti. Bu bölüm, öncelikle kralla güçlerini birleştiren önderler ve önderlerin oymaklarından söz eder. Burada, 12. bölümde Davut saklanırken (1-22. ayetler) onun yanına gelenlerden başlayarak, İş-Boşet’in ölümünden sonra (23-40. ayetler) Hev-ron’a gelenlere kadar her oymak listelenmiştir. “...Davut’u kral yapma ko-nusunda aynı düşüncedeydiler... Çünkü İsrail’de sevinç vardı” (38. ayet).

Daha önce sorunu olup sıkıntıda olanların pek çoğu Davut’a gelerek korunma aramışlardı (1Sa.22:1,2). Ama şimdi bu adamlar Davut’a hizmet etmek için geldiler ve kendisine Tanrı buyruğuyla verilmiş olan tahtı elde etmesi için ona yardımcı oldular. Bugün Tanrı’nın Egemenliği, Tanrı tarafından donatılmış (2. ayet), eğitilmiş ve çevik (8. ayet), imanı güçlü, zorluklarla başa çıkabilen ve düşmanı kaçıran (14, 15. ayetler), Kutsal Ruh’la dolu, bütünüyle İsa’ya adanmış (32. ayet) ve bölünmemiş bir yüreğe sahip olan (33. ayet) insanlara ihtiyaç duyar.

Davut haklı olarak Benyamin ve Yahudaoğulları’nı sorguladı (17. ayet), çünkü daha önce bazıları kendisine ihanet etmişti (1Sa.23).

19-22. ayetlerde sözü edilen tarihsel olaylar, 1.Samuel 29 ve 30’da bulunabi-lirler. Tanrı, Davut’un Filistliler’le birlikteyken İsrail’e karşı savaşmasına engel oldu. Ona aynı zamanda Ziklak’a baskın yaparak ailesini esir eden Amalekliler’e karşı da zafer verdi.

Doğu oymakları kalabalık olarak geldiler (37. ayet), ama Hevron’a yakın olan oymaklar daha az sayıda askerle temsil edildi (Örneğin, Yahuda, Şimon, vb.; 24, 25. ayetler).

İsrail Tanrı tarafından atanmış kralın çevresinde yerini almıştı. Sevinçliydiler, yiyip içtiler ve bol berekete kavuştular (40. ayet). Saul’un itaatsizliği nedeniyle oluşan bölünme ve çekişmeler geçmişte kalmıştı. İsrail bundan böyle tanrısayar çoban kralın egemenliğinde yeniden refaha kavuşacaktı.

B. Davut Antlaşma Sandığı’nı Yeruşalim’e Getirir (13-16. Bölümler)

13:1-8   13. bölüm, Davut’un yeni ele geçirmiş olduğu kraliyet kentine Ant-laşma Sandığı’nı getirme konusundaki ilk girişimini kaydeder.

Antlaşma Sandığı Saul’un krallığı sırasında ihmal edilmişti. Filistliler sandığı ele geçirmiş ve yedi ay boyunca ellerinde tutmuşlardı. Sonra sandığı Levi-liler’den Avinadav isimli birinin evinde sakladıkları Kiryat-Yearim’e geri getirdiler (1Sa.4-7). Davut’un isteğiyle Uzza ve Ahyo, sandığı Yeruşalim’e götürmek üzere yeni bir arabaya koydular. Mısır’daki Şihor Irmağı büyük olasılıkla Mısır Irmağı’nı belirtmektedir.

13:9-12   Öküzler tökezlediğinde, Uzza elini uzatıp sandığı tuttu. Rab san-dığa elini uzatan Uzza’ya öfkelenerek onu yere çaldı. Uzza orada öldü. Yasa, Antlaşma Sandığı’na dokunulmasını yasaklamıştı; kâhinler bile dokunamazdı (Say.4:15). Kehatoğulları sandığı taşıdıklarında, sırıkları omuzlarının üzerine yerleştirdiler, ama sandığa dokunmadılar. Yer bundan dolayı Peres-Uzza (Uz-za’nın cezası) olarak adlandırıldı. Davut öfkelendi ve sandığı Yeruşalim’e getirmeye korktu.

13:13,14   Böylece sandık Gatlı Ovet-Edom’un evine götürüldü ve orada üç ay kaldı. Rab, Oved-Edom’un ailesini ve ona ait her şeyi kutsadı.

14:1,2   Davut İsrail Kralı olduktan sonra, Sur Kralı Hiram, Davut için bir saray yapmaları için işçiler ve malzeme gönderdi. Bu, Süleyman’ın krallığına kadar süren uzun ve yakın bir dostluğun başlangıcıdır.

14:3-7   Davut, “eşlerini çoğaltarak” Rab’be karşı günah işledi. Bu, Yasa-nın Tekrarı 17:17’de yasaklanan bir durumdu. Tarihler Kitapları yasanın ihlalini kaydederken, ihlalin günah olduğunu ima etmemiştir. 4. ayette sözü edilen Da-vut’un ilk dört çocuğu Bat-Şeva’nın oğullarıydı (1Ta.3:5). 2.Samuel 11, Davut-un Bat-Şeva’yla olan yasadışı ilişkisini kaydeder. Ancak yine de burada Tanrı lütfunun işleyişini görürüz. Çünkü bu evlilikten olan iki çocuğun adları Rabbi-miz’in soyunda yer alır: Meryem’in atası Natan (Luk.3:31) ve Yusuf’un atası Süleyman (Mat.1:6).

14:8-17   Davut’un İsrail’de kral olduğunu işiten Filistliler ona saldırmak üzere harekete geçtiler. Davut Tanrı’ya danıştı (10. ayet) ve görülmeye değer bir zafer kazandı. Putperestlerin kendilerini diri Tanrı’nın elinden kurtaramayan ilahları yakıldı (12. ayet). Filistliler kendilerini toparlayıp ikinci bir saldırı için geri döndüklerinde, Davut tekrar Rab’be danıştı. Ancak Tanrı’nın rehberliğinin

farklı biçimde olacağını düşünmedi. Tanrı ona bu kez bütünüyle farklı bir savaş planı aracılığıyla zafer sağladı.

Davut’un kazandığı bu zaferler, çevresindeki ulusların yüreğini korkuyla doldurdu. 16 ve 17. ayetler arasındaki bağlantıya dikkat edin: “Davut Tanrı-nın kendisine buyurduğu gibi yaptı... Böylece Davut’un ünü her yana yayıldı.”

15:1-3   Peres-Uzza’daki feci olaydan üç ay sonra (13. bölüm) Davut, Antlaşma Sandığı’nı tekrar başkent Yeruşalim’e getirmeye hazırlandı. Ancak bu kez dikkatle yasayı araştırdı ve yasaya uygun olarak hareket etti.

Bu kez Antlaşma Sandığı için bir ev değil, bir çadır hazırlandı. Çünkü yasada verilen örnek böyleydi. Çadır büyük olasılıkla İsrail’in Mısır’dan çıkışı sırasında kullanılan modele uygun hazırlandı (Çık.26). Yine de Antlaşma Sandığı Davut’un çadırındaki tek eşyaydı, çünkü Süleyman’ın zamanına kadar tapınak ve eşyaları Givon’daydı (16:39).

15:4-15   Davut sonra Harunoğulları’yla Levililer’i bir araya getirdi. Sadok ve Aviyatar isimli başkâhinler (1Kr.4:4) bu olay için çağrıldılar (11. ayet). Antlaşma Sandığı şimdi doğru kişiler tarafından doğru şekilde, Musa’nın Rab’bin sözüyle uyumlu olarak buyurduğu gibi taşındı (15. ayet). Bu çabanın sonucunda başarı sağlandı (16:1).

15:16-29   Mezmur yazarı sandığa eşlik etmek üzere sevinçli ezgileri de özenle düzenledi. Bazıları ezgi söylerken, bazıları da müzik aletleri çaldılar. Davut sevinçle sıçrıyordu. Çenk, lir ve zil gibi çalgılarla ezgiler söyleniyor, hepsi coşkuyla doluyordu. Bu mutlu senfonideki tek uyumsuz nota, Davut’la alay eden, karısı Mikal’dı (29. ayet; 2Sa.6:16).

16:1-3   Antlaşma Sandığı çadıra yerleştirilir yerleştirilmez sunular sunuldu. Yakmalık sunular en üstün tapınmanın törensel ifadeleri oldular (Lev.1). Sunu alevler tarafından tamamen yakıldı ve Tanrı’yı hoşnut edecek olan dumanlar yükseldi. Sunular arasında esenlik sunuları da bulunuyordu. Bunlar, yalnızca Levililer’e ait sunulardı. Yağ ve böbrekler sunağın üzerinde Rab’be sunuldular. Artanlardan bir bölümü kâhinlere, geri kalanı da ailesi ve dostlarıyla Rab’bin önünde paylaşması için sunuyu sunan kişiye verildi (Lev.3). Esenlik sunusu, Rab’le paydaşlığı ve Rab’den gelen iyi şeylerin paylaşımını resmediyordu. Hem esenlik hem de yakmalık sunuları bayram törenlerindeki kutlamalarda sunulurdu. Bu günler tüm İsrail için bir şenlik günüydü. Herkes evine gitmeden önce yiyecek yardımı almıştı (3. ayet).

16:4-27   Davut bundan sonra Rab’be şükran sunma ve O’nun önünde sevinmenin her gün uygulanmasını, bu uygulamaların yalnızca özel kutlamalara ait olmadığını anlattı (37-42. ayetler). Levililer anmak, şükretmek, müzik aletleri ve yüksek sesle Rab’be övgüler sunmak için atanmışlardı.

16:8-22   O gün için yazılan Mezmur’un iki ana bölümü vardır. 8-22. ayetler İsrail’e, 23-34. ayetler tüm uluslara hitap eder. 35 ve 36. ayetlerle Mezmur son bulur. Mezmur, 105:1-15; 96:1-13; 106:1,47,48 ayetlerinin bir bileşimidir.

8-22. ayetlerde İsrailliler Rab’bin büyüklüğünü ve yüzünü aramak için ezgi söylemeye teşvik edilirler. Rab’bin işlerini, geçmişte yaptığı harikaları ve ata-larıyla yaptığı koşulsuz vaatlerden oluşan antlaşmasını hatırlamak için yazıl-mışlardır.

16:23-34   Rab’be tüm dünyanın ezgiler söylemesi için Mezmur yazarı halka Rab’bin yüceliğini anlatmaları için ısrar eder. Yaratılışın, Tanrısı’nın önünde saygıyla eğilmesi gerekir. Yücelik, ululuk, güç ve sevinç O’nun hakkıdır. O, dünyayı besleyip güçlendiren ve egemenlik sürendir.

16:35,36   Bu son dua, Mezmur 106:47,48’le neredeyse aynıdır.

16:37-43   Davut, Yeruşalim’deki Antlaşma Sandığı’nın önünde Yahve’ye tapınmayı sürdürmeleri için Levililer’i atadı. Aynı zamanda tapınağın ve yakmalık sunular sunağının bulunduğu Givon’da da hizmet edeceklerdi. Yeruşa-lim’de ezgiciler, kapı nöbetçileri ve borazancılar seçerek onları kâhin Avi-yatar’ın denetimine verdi. Sadok’un kâhinliği Givon’daydı. Bu bölümdeki ana vurgu çalgıcılar üzerinedir. 38. ayette iki farklı Ovet-Edom’dan söz ediliyor olabilir. 38 ve 42. ayetlerde iki farklı Yedutun bulunur... Artık Antlaşma Sandığı Siyon’a yerleştirilmişti. Tüm halk evine döndü. Davut da ailesini kutsamak için geri döndü.

C. Davut’un Tapınağı İnşa Etme Arzusu ve Tanrı’nın Buna Verdiği Karşılık (17. Bölüm)

17. bölüm üç kısma ayrılır: Davut’un Tanrı için bir tapınak inşa etme arzusu (1, 2. ayetler), Tanrı’nın, Davut’un krallığını pekiştirme kararlılığı (3-15. ayetler) ve Davut’un duası (16-27. ayetler). 2.Samuel 7, bu bölümün benzeridir.

Davut, Peygamber Natan’a, Antlaşma Sandığı bir çadırda dururken kendisinin sedir ağacından yapılmış bir sarayda oturuyor olmasından duyduğu hoşnutsuzluğu bildirdi. Rab için bir tapınak kurma arzusunu, Natan düşünmeden onayladı. Ama Rab sonra Natan’ın hatasını düzeltti: Bu görev için seçilen kişi Davut değildi.

17:5,6   Tanrı’nın Sandığı şimdiye kadar bir evde değil, bir çadırda durmuştu. Tanrı o zamana kadar hiç kimseye böyle bir tapınak kurulmasını buyurmamıştı. Davut daha sonra oğlu Süleyman’a burada söz edilmeyen bir gerçeği açıkladı: Tanrı, tapınak kurma yetkisini ceza olarak elinden almıştı, çünkü Davut çok kan dökmüş ve birçok savaşa katılmıştı (22:7,8). Tapınak kurma görevi, “barışsever” oğlu Süleyman için ayrılmıştı (22:9). Rab’bin Sandığı’nı rahata kavuşturan Süleyman olacaktı.

17:7-15   Tanrı geçmişte nasıl lütfederek atalara konuştuysa, şimdi de aynı şekilde İsrail’in çoban kralını haksız bereketten alıkoyuyordu. Bu koşulsuz vaatler, Davut’la yapılan antlaşma olarak bilinir. 2.Samuel 7:12-16 ve Mezmur 89’da bu antlaşma kaydedilmiştir. John Walvoord bu antlaşmanın sağladıklarını şöyle özetler:

Davut’la yapılan antlaşmada sağlananlar şunlardır: (1) Davut’un doğacak olan oğlu tahta geçecek ve kral olacaktır. (2) Bu oğul (Süleyman), Davut’un yerine tapınağı kuracak kişidir. (3) Krallığı sonsuza kadar sürecektir. (4) Krallık (Süleyman), günahların cezalandırılmasını gerektirse bile, kendisinden alınmayacaktır. (5) Davut’un evi, tahtı ve krallığı sonsuza kadar sürecektir.14

Tanrı’nın diğer koşulsuz antlaşmaları gibi, bu antlaşma da insanlarla olan ilişkisinde önemli bir rol oynar. Kutsal Yazılar’ın birçok yerinde bu antlaşmadan söz edilmiştir (Örn. Yşa.9; Yer.23,33; Hez.37; Zek.14). Antlaşma, tahtın ve krallığın sonsuza kadar kendisine ait olduğu Rab İsa Mesih’le birlikte gerçekleşecektir.

17:16-27   Bu sözleri işiten Davut, Rab’bin önüne gitti ve imanla ettiği duayla yüreğindekileri Rab’be açıkladı. Rab’be verdiği karşılık, Davut’un iki seçkin özelliğini gösterir: Alçakgönüllülüğü ve Rab’be güvenmesi. 16 ve 17. ayetler, eski bir köle tüccarı olan John Newton’u ünlü ruhsal ezgisini yazması için esinlendirmiştir, “Yüce Lütuf, sesi tatlı...” Davut gibi o da, Tanrı’nın yüce lütfu aracılığıyla kendi değersizliğini ve küçüklüğünü görmüştür.15

Ç. Davut’un Zaferleri (18-20. Bölümler)

Bundan sonraki üç bölümde (18-20) özetlenen olaylar, tarihsel sıra açısından Davut kral olarak atandıktan sonra (12. bölüm) ve Antlaşma Sandığı Yeruşa-lim’e getirilmeden önce gerçekleşti (13-17. bölümler).

İsrail’in düşman komşularından çoğu, Tanrı’nın daha önceden amaçladığı gibi şimdi İsrail’in yönetimi altına girmişti. O zamana kadar günah ve itaatsizlik, İsrail’in bozguna uğratması gereken komşularına kölelik yapmasına neden olmuştu. Şimdi, bu Yahudi olmayan uluslar İsrail’in üstünlüğünü ve gücünü tanımalarının bir karşılığı olarak haraç göndermekteydiler.

18:1-6   Filistliler, Moavlılar, Suriyeliler ve Edomlular’ın hepsi bozguna uğratıldı, çünkü Rab Davut’a gittiği her yerde yardım edip onu zafere ulaştırdı.

4. ayet, İsrail Krallığı’nın davranışlarıyla ilgili olarak Davut’un yasayı yerine getirme konusundaki bir başka başarısızlığını kaydeder (Yas.17:15-17). Önce eşlerinin sayısını çoğalttı (14:3), sonra da atlarının sayısını arttırdı.

18:7-11   Sonradan birçok zenginlik ele geçirildi. Örneğin, Davut Hadade-zer’in komutanlarının taşıdığı altın kalkanları, gümüş ve bol miktarda tunç eşyayı Rab’be adamak üzere Yeruşalim’e götürdü. Bunlar daha sonra Süley-man tapınağı bina ederken kullanıldılar.

18:12,13   Avişay tarafından öldürülen on sekiz bin kişinin, 2.Samuel 8:13’teki benzer bölümde Davut tarafından öldürüldüğü söylenir. Bu farklılığın çözümü için o bölümün yorumuna bakınız.

18:14-17   Davut’un düşmanları onun gazabını hissettiler, ama Davut’un halkı onun doğruluk ve adaletinin tadını çıkardı. Davut yalnızca iyi bir komutan değil, aynı zamanda etkili bir yöneticiydi. Burada Davut’un ordu komutanlarının, 2.Samuel 8:16-18’de olduğu gibi isimleri listelenmiştir. Tanrı, kendisine hizmet eden önderlerini onaylamaktan hoşlanır.

19:1-4   Nahaş, Saul’un günlerinde İsrail’e karşı savaşmıştı (1Sa.11). Görünüşe göre Nahaş, Saul’un krallığı sırasında da Davut için kaydedilmemiş bazı hizmetlerde bulunmuştu. Bundan dolayı, babasının ölümünden sonra oğlu Ha-nun’u avutmak üzere ulaklar gönderildi. Ama Hanun akılsızca öğütlere ku-lak verdi ve gelen ulaklara kötü davrandı.

19:5-7   Ammon halkı misillemeden korkarak paralı askerler tuttu ve savaş için hazırlandı.

19:8-15   Yoav, kardeşi Avişay’la birlikte Ammon ve Aram güçlerini bozguna uğrattı. 13. ayetteki Yoav’ın öğüdü İsrailliler’i esinlendirdi ve Yoav’ın savaş konusundaki görüşünün daha uygun olduğunu gösterdi.

19:16-19   Aramlılar, son kayıplarının öcünü almayı tasarlayarak Fırat Irmağı’nın karşı yakasındaki akrabalarına haber gönderip onları çağırdılar. Davut bu öfkenin farkına vardı ve çabucak güçlerini toplayıp saldırı başlattı. Şo-fak yönetiminde şaşkına dönen ordu İsrail’in dengi değildi ve gururlu Aramlılar sonunda Davut’un uşakları oldular.

20:1,2   Yoav, Kral Davut tarafından Rabba Kenti’ni ele geçirmek için gönderildi (2Sa.12:1). Kuşatma büyük olasılıkla yaklaşık iki yıl sürdü. Bu süre içerisinde Davut otuz “güçlü adamından” biri olan Uriya’nın eşi Bat-Şeva’yla ilişki kurdu. 2.Samuel 12, Davut’un işlediği günah ve bağışlanması hakkında bilgi verir. Ancak, Tarihler Kitapları’nın yapısına sadık kalarak burada günahtan söz edilmez. Yoav, Davut’u kent düşmek üzereyken çağırdı. Yenilgiye uğramış Ammon Kralı’nın tacını Davut’un başına koydular.

20:3   Bu ayet yalnızca savaşan erkekleri belirtiyor olabilir. Bu bölümdeki İbranice sözcüklerde belirsizlik görüldüğünden, bazı yorumcular, halkın baskı altında çalıştırıldığını anlatırlar (Bk. 2Sa.12. bölümün notları).

20:4-8   İsrail’in sürekli düşmanı olan Filistliler’le savaş sırasında üç dev öldürüldü. Sibbekay, Gezer’de Sippay’ı öldürdü. Elhanan, (2.Samuel 21’de Golyat olarak sözü edilen) Lahmi’yi öldürdü. Davut’un yeğeni Yonatan (erkek kardeşi Şima’nın oğlu), elleri ayakları altışar parmaklı bir devi öldürdü. Matthew Henry, ayeti bizim için şöyle uyarlamıştır:

Endamları sıradan olmasına rağmen, Davut’un hizmetkârları Gat’taki devler için çetin cevizdiler, çünkü her karşılaşmada Tanrı onların tarafındaydı... Bize karşı çıkan büyük cüsseli kişilerden korkmamalıyız, çünkü en yüce olan Tanrı bizimle birliktedir. Bir elin ya da bir ayağın parmaklarından birinin fazla olması neyi değiştirir? Her Şeye Gücü Yeten’le kim yarışabilir?16

D. Nüfus Sayımı ve Salgın Hastalık (21. Bölüm)

Bu bölüm 2.Samuel 24’le karşılaştırıldığında, Davut’un insanları sayma günahının ardında kimin olduğu ilk bakışta anlaşılmaz. 2.Samuel, Rab’bin Davut’u İsrail’i sayması için harekete geçirdiğini söyler, çünkü Tanrı’nın öfkesi ulusa karşı alevlenmişti. Bize burada söylenen, bu eylemi Şeytan’ın kışkırttığıdır. Elbette her iki ifade de doğrudur. Tanrı Şeytan’a Davut’u ayartması için izin vermiştir. Tanrı kötülüğün kaynağı değildir, ama kötülüğe izin verir ve kötülüğü kendi amaçlarına hizmet etmesi için kullanır.

Bu bölümde ele alınan karakterler arasındaki farklılıklar ve 2.Samuel 24’teki farklılıklar için dipnotlara bakınız.17

21:1-7   Yoav başlangıçtan beri nüfus sayımına karşıydı ve kralın bu konudaki buyruklarını yerine getirme konusunda gayret göstermedi. Levi sayıma dahil değildi, belki de oymak tüm İsrail ve Yahuda’ya dağıtılmış olduğu için halkın sayılması güç olacaktı. Benyamin atlanmış olabilir, çünkü nüfus sayımına oymağa ulaşmadan önce müdahale edilmişti (1Ta.27:24). Halk sayılırken, Mısır’dan Çıkış 30:12’de buyrulduğu gibi fidye toplanmadı. Davut’un itaatsizliği ve gururu ona ölümcül sonuçlar getirdi.

21:8-15   Davut’un işlediği günah büyük olmasına rağmen, günahını itiraf etmekte çabuk davrandı ve Rab’bin önünde kendini alçalttı. Kendisine yaptığı yanlışla ilgili cezasını seçme fırsatı verildiğinde, Rab’bin ellerine düşmeyi tercih etti. Çünkü O’nun merhametli olduğunu biliyordu. Salgın hastalık durdurulmadan önce 70 bin kişi öldü.

Ceza bizler için daha ciddi görünür. Hepimizin zayıflıkları ve yakamızı bırakmayan günahlarımız bulunur. Davut genellikle alçakgönüllüydü, ama bu olayda Şeytan’ın eski günahı olan gurura kapıldı. Matthew Henry bu konuda şunları söyler:

Halkının sayısının çokluğuyla gurur duyuyordu, ama tanrısal adalet onların sayısını azaltmayı uygun gördü. Bizi zayıflatan ya da gururlanmamıza neden olan şeyin elimizden alınması adil bir davranıştır.18

21:16,17   Davut başını kaldırıp baktığında gördüğü şey korkunçtu: Rab-bin Meleği elindeki yalın kılıcını sevgili Yeruşalim’in üzerine uzatmıştı. Davut’un karşılığı, pek çok imanlının günah işlerken ve itaatsizlik ederken yakalandıklarında verdiklerinden daha iyiydi. Henry, Davut’un disiplini nasıl kabul ettiğini dört madde halinde özetleyerek hepimize, özellikle önderlik konumundakilere yararlı olmaktadır:

1. Günahından gerçekten pişmanlık duyarak tövbe etti ve bağışlanması için samimiyetle dua etti (8. ayet). Büyük bir günah işlediğini, çok akılsızca davrandığını kabul etti. Cezası ne olursa olsun bu kötülükten arındırılması için yalvardı.

2. Günahının cezasını kabullendi: “Günah işleyen benim, kötülük yapan benim. Ama bu koyunlar ne yaptı ki? Ya Rab Tanrım, ne olur beni ve babamın soyunu cezalandır.”

3. Tanrı’nın merhametine güvendi (kendisine kızmış olduğunu bilmesine rağmen) ve O’nun zalim olduğunu düşünmedi. İnsan eline düşmektense, Rab-bin eline düşmeyi istedi, çünkü Rab’bin acıması çok büyüktür (13. ayet). İyi kişiler, Tanrı kendilerine kaşlarını çatsa bile, Tanrı hakkında kötü düşünmez-ler. Bana vursa da, yine O’na güveneceğim.

4. Halkına çok yumuşak davrandı ve günahı nedeniyle onların eziyet çekmesine üzüldü. Bu koyunlar ne yaptı ki?19

21:18-26   Rab, Gad aracılığıyla Davut’u, Ornan’ın harman yerini ele geçirmesi için yönlendirdi. Ornan Yevuslu’ydu ve Rab Davut’tan, Ornan’ın harman yerinde bir sunak kurmasını ve kurbanlar sunmasını istedi. Ornan, toprağı Davut’a bir armağan olarak sundu, ama kral harman yerini satın almakta ısrar etti. 24. ayette önemli bir ruhsal ilke bulunur: Etkin kurban daima pahalıdır. Bu harman yeri daha sonra tapınağın bina edildiği yer oldu (2Ta.3:1).

21:27-30   Yer, İbrahim’in İshak’ı sunduğu Moriya bölgesindeydi (Yar.22). Salgın hastalık burada sona erdi ve Rab meleğe buyurduğunda, melek kılıcını kınına koydu. Tapınak buraya kuruldu. Aynı noktada olmamasına rağmen, bu tepede Rab İsa’nın insanlığın günahları için çarmıhta öldüğüne inanıyoruz.

Harman yerinin yeni tapınma merkezi olması gerektiğinin farkına varılması, Davut’un rehberlik için Givon’a gitmekten neden korktuğunu açıklayabilir.

E. Tapınak İçin Hazırlıklar (22-26. Bölümler)

1. Malzemeler, Görevliler ve Motivasyon (22. Bölüm)

22:1-5   Davut, harman yerinin (21:28) gelecekteki tapınağın yeri ve yakmalık sunuların sunağı olduğunu fark etti. Bundan dolayı, tapınağı kurma ayrıcalığına Süleyman’ın sahip olduğunu bilmesine rağmen, tapınağın kurulması için hazırlıklar yapmaya başladı. 2. ayette sözü edilen yabancılar, ülkede kalmış olan Kenanlılar’dı (1Kr.9:20,21). İsrail’in Kenanlılar’ı yok etmiş olması gerekirdi, ama bunu yapmadıkları için şimdi Süleyman onları baskı altında çalışmaya mahkum etti.

22:6-13   Davut Süleyman’a oldukça resmi bir hitapla tapınağı kurma arzusunu, kan döktüğü için bu yetkinin kendisinden alındığını ve Rab’bin, oğlu Süleyman’ın Tanrı’ya tapınak kuracağını vaat ettiğini anlatır. Rab’den Süleyman’la birlikte olmasını, ona bilgelik ve anlayış vermesini isteyerek, Süleyman’a Tanrı yasasına itaat etmesi için ısrar eder.

22:14-16   Davut son olarak Süleyman’a, görev için malzeme ve işçileri hazırlarken göğüs germesi gereken sıkıntıları anlattı. Sözlerini, tüm Hıristiyanlar’ın kulak vermesi gereken şu öğütle bitirdi: “Haydi, işi başlat. RAB seninle olsun!”

22:17-19   Kral sonra İsrail’in önderlerine Süleyman’la işbirliği yapmaları için ısrar etti. Tanrı için tapınak kurmanın önce yüreğin, sonra ellerin işi olduğuna dikkat edin: “Yüreğinizi... RAB’be adayarak O’na yönelin. RAB Tan-rı’nın Tapınağı’nı yapmaya başlayın.”

2. Levililer’in Bölünmesi ve Görevleri (23-26. Bölümler)

23:1-3   Davut’un krallığının sonuna yaklaşıldığında, otuz yaş ve üzeri Levililer’in sayımına başlandı. Otuz yaş, etkin hizmetlerine başlayabilecekleri bir yaştı.

23:4,5   Otuz sekiz bin kişi dört büyük gruba ayrıldı: Bunlardan yirmi dört bini Rab’bin Tapınağı’nın işlerini gözetecek, altı bini memur ve yargıç, dört bini kapı nöbetçisi olacak, dört bini de Davut’un Rab’bi övmek için sağladığı çalgıları çalacaktı. Bu buyruklar tanrısal biçimde vahyedildi ve Rab’bin peygamberleri aracılığıyla Davut’a bildirildi (2Ta.29:25).

23:6-24   6-23. ayetlerde, Levililer’in soyları tekrar verilir: Gerşonlular (7-11. ayetler), Kehat’ın oğulları (12-20. ayetler) (Levililer’in en ünlüleri olan Musa ve Harun dahil olmak üzere) ve Merari’nin oğulları (21-23. ayetler).

Kâhinlik için yalnızca Harun ve oğulları sonsuza kadar atanmışlardı (13. ayet). Buhur yakmak, Kutsal Yer ve En Kutsal Yer’de Rab’be hizmet (yalnızca başkâhin) ve Yahve adına halkı kutsamak (Say.6:23-27) kâhinler için ayrılmış görevlerdi.

23:25-27   Daha sonra Levililer’in görevleri açıklanır. Musa tarafından buy-rulmuş olduğu gibi, tapınak Rab’bin konutu olacak ve eşyaları taşınmayacaktı. Davut son sözlerinde, en düşük yaş sınırını yirmi ve daha yukarı yaşlar ola-rak belirledi, çünkü tapınak hizmetinde daha fazla kişiye ihtiyaç duyulacaktı.

23:28-32   Diğer Levililer tapınakla ilgili hizmet sunarken, altı bin yargıç büyük olasılıkla İsrail içine yayılarak görev yapacaklardı. Tapınakta yapılan işi gözeten yirmi dört bin kişi, 28-32. ayetlerde sıralanan görevleri yapan kâhinlerin ihtiyaçlarını karşılayacaktı.

24:1-19   24. bölümde kâhin ve Levili bölünmelerinin nasıl oluştuğunu okuruz. Kâhinler arasından yirmi dört boy başı çıktı (1-19. ayetler) ve Levililer arasından da yirmi yedi bölük ayrıldı (20-31. ayetler). Her bölük için tapınakta hizmet vermek üzere vardiya değiştirerek yapılan bir çalışma belirlenmişti, böylece herkes yılda yaklaşık iki hafta hizmet etme fırsatına sahip oluyordu. Zekeriya’ya (Luk.1:5) Aviya’nın kurası olan sekizinci kura düşmüştü (10. ayet).

Kura, sırayla Harun’un hayatta kalan iki oğlu Elazar ve İtamar ailelerinden çekildi. Elazaroğulları’ndan on altı boy başı, İtamaroğulları’ndan ise sekiz boy başı çıktı (4. ayet). Kura, Davut, İsrail’in önderleri, Sadok ve Avimelek isimli kâhinlerin önünde çekildi; sonuçlar yazman Şemaya tarafından özenle kaydedildi.

24:20-31   Levililer de kuralarını Davut ve önderlerinin önünde çektiler. Kura, herkesin atanacağı bölüğü belirliyordu.

25:1-7   25. bölümde diğer Levioğulları, ezgici ve çalgıcılar kutsal hizmetlerini yerine getirmek için ayrıldılar. Bu kişiler Asaf (2. ayet), Yedut (3. ayet) ve Heman’ın (4, 5. ayetler) oğullarıydılar. Bu iki yüz seksen sekiz kişi, Rab’bin konutunda lir, çenk ve ziller eşliğinde peygamberlikte bulunmak üzere atanmışlardı (6, 7).

25:8-31   8-31. ayetlerde belirtildiği gibi, 24 saatlik çalışmaların bölümlenebilmesi için kura çekilmişti.

26:1-19   Kapı nöbetçilerine ve kurayla atandıkları kapıların ayrıntılarına ilişkin bilgiler daha sonra verilir. Burada Korahlılar’ı görüyoruz (1. ayet). “...görevleri, babalarının suçlu olduğu küstahlığı engellemekti (Say.16). Tanrı’nın yolları böyledir.”20 Burada, Uzza’nın ölümünden sonra (13:14), sandığı sakla-yan Ovet-Edom’u görürüz. Tanrı onun bağlılığını unutmamıştır.

18. ayette, kapılardan biriyle bitişik olan geçitte dört kapı nöbetçisi ya da tapınak bekçisinin bulunduğu anlatılmaktadır. Parbar’a giden geçidin sonunda iki nöbetçi daha vardı. Büyük olasılıkla bu bölüm, tapınağın batısına doğru genişleyen bir avlu ya da sıra sütunlardan oluşmaktaydı.21

26:20-28   Bazı Levililer, tapınak hazinelerini, ganimetleri ve Tanrı’ya adan-mış armağanları korumak üzere atanmışlardı.

26:29-32   Levililer’den üçüncü bir grup memur ve yargıç olarak tapınak dışındaki işlerle görevlendirildiler. Bin yedi yüz yiğit adam İsrail’in Şeria Irmağı’nın batı yakasında kalan bölgesine atandı, iki bin yedi yüz kişi ise Gilat’taki ırmağın doğu yakasında görevlendirildiler.

F. Ordu ve Hükümet Önderleri (27. Bölüm)

27:1-15   Levililer gibi ordu da değişen birliklerde hizmet ederdi. Yirmi dört bin kişi aydan aya kralın hizmetinde bulunurdu. Komutanların tümü, Davut’un güçlü yiğitleri arasında belirtilmişlerdir (11. bölüm ve 2Sa.23).

27:16-22   Oymaklar belirli bir düzen içinde sıralanmışlardır. Listede ilk sırada Lean’ın oğulları bulunur: Ruben oymağı, Şimon oymağı, Levi oymağı, Harunoğulları, Yahuda oymağı, İssakar ve Zevulun oymakları. Sonra sırayı Rahel’in oğulları alır: Yusuf (oğulları Efrayim ve Manaşşe tarafından temsil edilir) ve Benyamin. Bilkan’ın çocukları (Naftali ve Dan) listede yer alır, ama tarih düzenine göre değil. Zilpa’nın oğullarının (Gad ve Aşer) adları burada belirtilmemiştir.

27:23,24   Yirmi yaşında ve bu yaşın altında olanlar, Davut’un buyurduğu nüfus sayımında kaydedilmemişlerdir. Nüfus sayımı asla tamamlanamadı, çünkü Rab’bin gazabı Yoav sayımı tamamlayamadan önce üzerlerine geldi. Davut belki de günahından utandığı için nüfus sayımının sonucunun kayıtlara geçmemesini buyurmuştu.

27:25-34   Davut’un özel ilişkilerini kontrol eden on iki yöneticisi vardı. Aynı zamanda kendisine öğüt veren danışmanları ve yakın dostları bulunmaktaydı. 2.Samuel 15 ve 17’de Ahitofel’in üzücü öyküsü verilmiştir. Yoav gibi Ahitofel de yüksek ayrıcalıklara sahip olan, ama karakteri kötü biriydi. Kralın dostu olan Huşay ise çok daha soylu biriydi. Ahitofel kendi çıkarını düşünen bir fırsatçıydı, ama Huşay kendini ön plana çıkarmayan bir hizmetkârdı. Her ikisi de ektiklerini biçtiler (Bk. 2Sa.15-17). Her ikisi de krala hizmet etti, ama motifleri farklıydı. Fırsatçı kişi kendi yüceliği, hizmetkâr ise efendisi için çalışır.

G. Davut’un Son Günleri (28, 29. Bölümler)

28:1-8   Davut, Yeruşalim’deki çeşitli bölüklerin ve oymak başlarının tüm önderlerini Yeruşalim’de topladı. Kendilerine bir kez daha Rab için tapınak yapma arzusunu açıkladı ve bunu yapmasına neden izin verilmediğini anlattı. Ancak Davut seçilmiş biriydi ve İsrail’e kral olarak atanmıştı. Oğlu Süleyman da kendisinden sonra tahta geçmek için seçilmişti. Davut’un tahtı Tanrı tarafından sağlandığından, halk Davut aracılığıyla olduğu gibi, Süleyman aracılığıyla da Rab’be itaat etmeliydi.

28:9,10   Davut bundan sonra oğluna hitap etti. 9. ayette bir buyruk, bir vaat ve bir uyarı bulunur. Buyruk şöyledir: “Sen, ey oğlum Süleyman, babanın Tanrısı’nı tanı. Bütün yüreğinle ve istekle O’na kulluk et.” Vaat: “Eğer O’na yönelirsen, kendisini sana buldurur.” Uyarı: “Ama O’nu bırakırsan, seni sonsuza dek reddeder.” Rab, tapınağı yapması için Süleyman’ı seçtiğinden, Süleyman yürekli olup işe başlamalıydı.

28:11-19   Ama kendisinden önceki Musa gibi Süleyman da Kutsal Ruh’un (belki de bir görümde) verdiği örneğe göre tapınağı kurmak zorundaydı. İnsanın hayal gücüne ya da yaratıcılığına yer yoktu, çünkü tapınak Mesih’i simgeli-yordu. Davut, Süleyman’a Kutsal Ruh’un esinlemesiyle bildirilmiş planlar verdi. Hatta mobilyaların her parçası için kullanılmak üzere ham malzemeleri tarttı (daha fazla ayrıntıyı 2.Tarihler 2-4. bölümlerde bulacaksınız). Unger’e göre araba, yani Rab’bin Antlaşma Sandığı’na kanatlarını yayarak onu örten altın keruvlar (18. ayet) büyük olasılıkla şu anlama gelir: “Tanrı’nın üzerinde taht kurduğu araba olan Keruv.”22

28:20-21   Artık tasarılar Süleyman’ın elindeydi; malzemeler toplanmıştı ve tapınak hizmetkârları olan Levililer’in tüm görevleri bildirilmişti. Tanrı Süleyman’la birlikteydi ve onu terk etmeyecekti; bundan dolayı babası ona “güçlü olmasını ve işe başlamasını” ısrarla söyledi.

29:1-9   Kral Davut tapınak işiyle ilgili pek çok şeyi hazırlamış olmasına rağmen, son bir sunu ve halka bir örnek olarak kendi kaynaklarından gümüş ve altın verdi. Halktan da özgürce vermelerini istedi. Halkın cömert karşılığı, hem kendilerini hem de kralı sevindirdi.

29:10-19   Davut sonra bir tapınma ve şükran duası sundu. Davut, Rab’bi tüm onuru hak eden, her şeyden yüce olan ve tüm zenginlik ve onurun kaynağı olarak övdü. Kendisinin ve halkının Tanrı’ya vermeye layık olmadıklarını ve ancak Tanrı’nın elinden aldıklarını Tanrı’ya verdiklerini söyledi. Halkının gösterdiği bu adanmışlığın (17. ayet) kalıcı bir özellik olması için dua etti (Tanrı’ya bağlanmış bir yürek, 18. ayet). Ayrıca oğlunun da tapınağı bina ederken sadık bir yüreğe (19. ayet) sahip olmasını istedi.

29:20-22a   Tüm topluluğa Rab’bi övmelerini söylediğinde, hepsi Rab’bin önünde başlarını eğip yere kapandılar. Ertesi gün, üç bin hayvan kurban edildi ve Rab’bin önünde yiyip içtiler.

29:22b-25   Süleyman ikinci kez kral olarak onaylandı (22. ayet; 23:1); sonra, Davut’un ölümünün ardından Süleyman tahta geçti ve Rab’bin bereketinin ve halkının bağlılığının tadını çıkardı. Görkemli krallığı, Mesih’in tüm yeryüzü üzerindeki bin yıllık yönetiminin görkemini simgeler.

29:26-30   1.Tarihler, Davut’un krallığına ilişkin kısa bir özetle son bulur. “Davut güzel bir yaşlılık döneminden sonra öldü (Öldüğünde yetmiş yaşındaydı). Zenginlik ve onur dolu günler yaşadı.”

DİPNOTLAR

1 (Giriş) Rabbimiz, Habil’in kanından (Yar.4:10,11) Yehoyada oğlu Zekeriya’nın kanına (2Ta.24:20,21) kadar olan dönemden söz ederken, “Yaratılış’tan Malaki’ye” (ya da Vahiy’e) kadar olan dönemi belirtmektedir.

2 (Giriş) Tarihler’in yazarının, Samuel ve Krallar’ın ihmal etmiş olduğu dönemi ta-mamladığı ima edilmektedir.

3 (Giriş) Tarihler Kitabı, eğer Samuel ve Krallar’a daha çok benzeseydi, gereğinden fazla benzediği konusunda eleştirileceği kuşkusuzdu.

4 (Giriş) William Kelly, Lectures on the Books of Chronicles, s. 13.

5 (Giriş) A.g.e.

6 (Giriş) Eski Antlaşma’nın Grekçe çevirisinde bu sözcük, Hozay adına yakın olan ‘bilici’ olarak belirtilmiştir.

7 (Giriş) W. Graham Scroggie, Know Your Bible, 1.cilt, The Old Testament, s.86.

8 (1:Giriş) Bazı çevirilerde, bu çeşitlilikler dipnotlar olarak yorumlanır.

9 (2:1 - 4:23) H. A. Ironside, The Continual Burnt Offering, Reading for March 12.

10 (7:13) Yahziyel ve Şallum, Yaratılış Kitabı’ndaki hecelemelerinden biraz farklı olan (Yahseel ve Şillem) adlar için örnektirler (Yar.46:24).

11 (8:29-40) Boşet’in anlamı “utanç”tır. Burada adanmış Yahudiler, putperest bir ilahın adını (Baal) söylemektense, putperestliğe hakaret anlamına gelen bu sözcüğü söylemeyi tercih.

12 (10:1-5) C. H. Spurgeon, Spurgeon’s Devotional Bible, s.265.

13 (11:20,21) Süryanice çeviride “otuz” olarak geçer.

14 (17:7-15) John Walvoord, J. Dwight Pentecost tarafından alıntı yapılmış, Things to Come, s.101,102.

15 (17:16-27) Samuel Willoughby Duffield, English Hymns: Theit Authors and History, s.166.

16 (20:4-8) Matthew Henry, “1 Chronicles”, Matthew Henry’s Commentary on the Whole Bible, II:887.

17 (21. Bölüm) 2.Samuel 24 ve 1.Tarihler 21 arasındaki göze çarpan farklılıklar arasında aşağıda belirtilen uyum sağlanabilir:

2.SAMUEL 24 1.TARİHLER 21

1. Nüfus sayımındaki rakamlar

Kılıç kuşanabilen 800.000 kişi (a.9) Kılıç kuşanabilen 1.100.000 İsrailli (a.5)

500.000 Yahudalı (a.9) Kılıç kuşanabilen 470.000 Yahudalı (a.5)

_________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

1.300.000 Kişi 1.570.000 Kişi

Rakamların farklı sınıfları kapsadığına dikkat edin.

2. Kıtlık Yılları

Yedi yıl (13. ayet)     Üç yıl (12. ayet)

Saul’un, Givonlular’ı öldürmesinden ötürü meydana gelen (2Sa.21:1) üç yıllık kıtlık, yedi yıllık kıtlığın içinde olabilir. Eğer Davut üç yıl daha eklemeyi seçtiyse, araya giren bir yılın herhangi bir bölümü, bir yıl olarak sayılacak ve böylece kıtlığın tamamı yedi yıl sürmüş olacaktı.

3. Aravna’ya ödenen fiyat

50 şekel (24. ayet)        600 şekel (25. ayet)

50 şekel harman yeri ve öküzler içindi. 600 şekel ise, bu harman yerinin mevkii (harman yerinin yalnızca bir bölümünü oluşturduğu geniş bölge) içindi (22. ayet)..

18 (21:8-15) Henry, “1 Chronicles,” II:889.

19 (21:16,17) A.g.e.

20 (26:1-19) George Williams, The Student’s Commentary on the Holy Scriptures, s.236.

21 (26:1-19) Parbar’ın, Yeruşalim’in dış mahallerinden biri olduğu düşünülür. Sözcüğün anlamı belirsizdir.

22 (28:11-19) Merrill F. Unger, Unger’s Bible Dictionary, s.199.

BİBLİYOGRAFYA

Henry, Matthew. “1 Chronicles” and “2 Chronicles.” Matthew Henry’s Commentary on the Whole Bible. 2.cilt. Yeniden basım. McLean, VA: MacDonald Publishing Company, n.d.

Keil, C. F. “The Books of the Chronicles.” Biblical Commentary on the Old Testament. 9.cilt. Grand Rapids: Wm. B. Eerdmans Publishing Co., 1971.

Kelly, William. Lectures on the Books of Chronicles. Oak Park, IL: Bible Truth Publishers, 1963.

Payne, J. Barton. “I and II. Chronicles.” The Wycliffe Bible Commentary. Chicago: Moody Press, 1962.

Sailhamer, John. First and Second Chronicles. Everyman’s Bible Commentary. Chicago: Moody Press, 1983.

Zöckler, Otto. “The Books of the Chronicles.” Commentary on the Holy Scriptures, Critical, Doctrinal, and Homiletical. 4.cilt. Yeniden basım. (24 vols. in 12). Grand Rapids: Zondervan Publishing House, 1960.

Table of Contents

Start