2. SAMUEL

“Kral Davut, bu kitabın ana kahramanıdır. Işık’ta yürüdüğünde, Kral Mesih’in tam bir örneğini oluşturur. Kitabın ilk kısmı, Davut’un iman ve çatışma yaşamına eşlik eden zaferleri kaydetmiştir; ikinci kısım ise başarı, kendisini iman yolundan ayırdığında ve kendi iradesine kapı açtığında, yaşadığı sıkıntılar ve yenilgilerle ilgilidir.”

– George Williams

Giriş kısmı için 1.Samuel’e bakınız.

ANA HATLAR

I. DAVUT’UN TAHTA ÇIKIŞI (1-10. Bölümler)

A. Saul ve Yonatan’ın Ardından Yas (1. Bölüm)

B. Yahuda Kralı Olarak Taç Giymesi (2:1-7)

C. Saul’un Evi İle Çatışma (2:8 - 4:12)

Ç. Tüm İsrail Üzerinde Kral Olarak Taç Giymesi (5. Bölüm)

D. Yeruşalim’e Getirilen Antlaşma Sandığı (6. Bölüm)

E. Tanrı’nın Davut ile Antlaşması (7. Bölüm)

F. İsrail’in Düşmanlarının Yenilmesi (8. Bölüm)

G. Mefiboşet’e Yapılan İyilik (9. Bölüm)

Ğ. Diğer Zaferler (10. Bölüm)

II. DAVUT’UN DÜŞÜŞÜ (11,12. Bölümler)

A. Bat-Şeva ve Uriya’ya Karşı İşlenen Suçlar (11. Bölüm)

B. Rab’be İtiraf (12. Bölüm)

III. DAVUT’UN SIKINTILARI (13 - 20. Bölümler)

A. Amnon’un Tamar ile Zorla Yatması (13:1-19)

B. Avşalom’un Amnon’dan Öç Alması ve Avşalom’un Kaçışı (13:20-39)

C. Avşalom’un Yeruşalim’e Geri Dönüşü (14. Bölüm)

Ç. Avşalom’un İsyanı ve Davut’un Kaçışı (15:1-18)

D. Davut’un Dostları ve Düşmanları (15:19 - 16:14)

E. Avşalom’un Danışmanları (16:15 - 17:23)

F. Avşalom’un Ölümü ve Davut’un Yası (17:24 - 19:8)

G. Davut’un Sürgünden Dönüşü (19:9-43)

Ğ. Şeva’nın Başkaldırması ve Öldürülmesi (20. Bölüm)

IV. EK (21-24. Bölümler)

A. Kıtlık ve Sona Ermesi (21. Bölüm)

B. Davut’un Şükran Mezmuru (22. Bölüm)

C. Davut’un Yiğit Askerleri (23. Bölüm)

Ç. Davut’un Yaptığı Sayım ve Sonuçları (24. Bölüm)

YORUM

I. DAVUT’UN TAHTA ÇIKIŞI (1-10. Bölümler)

A. Saul ve Yonatan’ın Ardından Yas (1. Bölüm)

1:1-16   1. Samuel’in 29. bölümü, Saul ve Yonatan’ın yaşamlarını yitirdikleri savaşta, Rab’bin Davut’u nasıl koruduğunu yazar. Davut, Ziklak’a yardım etmiş Amalekliler’e karşı canla başla savaşmaktaydı (1Sa.30). Ziklak’a geri döndükten sonra, kuzeyden Saul’un ölüm haberini getiren bir ulak geldi. Ulağın elbiseleri yırtılmıştı ve başında yas tuttuğunu belirten küller vardı. Saul’u, düşman güçleri yaklaşırken, yaralı olarak nasıl bulduğunu anlattı. Amalekli olmasına rağmen Saul’un kendisini öldürmesini istediğini ve bu istek bir kral-dan geldiği için itaat ettiğini söyledi. Saul’un ölümü konusundaki bu ifadenin, 1. Samuel 31’de Saul’un intihar ettiğini söyleyen ifadeyle çeliştiği açıktır. En mantıklı açıklama, Amalekli’nin anlattıklarının doğru olmadığıdır. Belki de Da-vut’un Saul’u öldüren kişiyi görmekten hoşnut kalacağını ve kendisini cömertçe ödüllendireceğini düşünmüştü. Aksine, Davut tüm gün boyunca derin bir yasa girdi ve akşam olduğunda, Rab’bin meshettiğini öldürdüğü için Amalekli’nin öldürülmesini buyurdu.

Amalekliler, her zaman İsrail’in düşmanları olmuşlardı (Çık.17). Saul’un krallığı kaybetme nedenlerinden bir tanesi de bu halka Rab’bin gazabını uygulamamış olmasıydı (1Sa.15). Bir süre önce bazı Amalekliler, Ziklak’ı yağmaladıkları için Davut ve adamları tarafından öldürülmüşlerdi. Bundan dolayı bu Amalekli, ordugaha varıp Saul’u öldürdüğünü bildirdiğinde, ödül yerine kılıçla karşılaşması şaşırtıcı değildir.

1:17,18   Saul’un ölümüne sevinmek yerine acı acı ağlayan Davut, karakterinin büyüklüğünü göstermişti.

Gerlach, burada Davut ve Mesih arasında bir benzerlik görür:

Yaveşliler’in tuttuğu yasın dışında Saul için tutulan tek derin yas (1Sa.31:11), Saul’un ölüm anına kadar uzun yıllar nefret ederek eziyet çektirdiği Davut’a aitti; tıpkı Davut’un varisi Mesih’in yıkımını hazırlamak üzere olmasına rağmen, O’nun Yeruşalim için ağlaması gibi.1

Davut, aynı zamanda adı ‘Yay Ağıtı’ olan dokunaklı bir yas ezgisi besteledi. Yaşar Kitabı, büyük olasılıkla İsrail ulusunun büyük adamları için yazılmış bir şiir koleksiyonuydu (Yşu.10:13’e de bk.). Bilindiği kadarıyla, bu kitap artık yoktur ve Kutsal Ruh tarafından vahyedilmediği kesindir.

1:19-27   Davut’un heyecan uyandıran şiiri, Saul ve Yonatan’ın ölümü üzerine yazılmış ağıttır. Görkemli şiir, Filist kentlerine kralın ve oğullarının ölümüne sevinmesinler diye bu ölümleri bildirmeme konusunda uyarıda bulunur. Saul’un öldüğü Gilboğa dağları, kuraklık ve kıtlık çekmeye çağrılırlar. Saul-un kalkanı, orada yağla meshedilmeden bir yana atıldı (21. ayet); bunun anla-mı artık kalkanın yağlanmayacağı ve savaş için kullanılmayacağıdır. Saul ve Yonatan’ın kahramanlıklarına (22. ayet) ve kişisel erdemlerine övgüler dizilir. Yaşamlarında olduğu gibi ölümlerinde de beraberlerdi (23. ayet). Ama bu onların sonsuz yargılarının aynı olduğu anlamına gelmemelidir. Saul’un krallı-ğından yararlanmış olanlar ağlamaya çağrılırlar (24. ayet). Şiir, Davut’un yakın arkadaşı Yonatan için sevecen bir methiye ile sona erer: “Güçlüler nasıl da yere serildi” (19,25,27. ayetler) sözcükleri dilimize de yerleşmiştir.

B. Yahuda Kralı Olarak Taç Giymesi (2:1-7)

Saul’un ölümünden sonra kralsız kalan İsrail’i düşünen Davut, Rab’be danıştı ve Yahuda kentlerinden biri olan Hevron’a gitmesi için yönlendirildi. Yahuda halkı orada kendisini kralları olarak meshetti. Davut’a, Yaveş-Gilat halkının Saul’u nasıl özenle gömdüklerini anlattıklarında, Davut hemen onlara bir teşekkür mesajı gönderdi ve kendisini, Yahuda halkının yaptığı gibi kral olarak kabul etmeye çağırdı.

C. Saul’un Evi İle Çatışma (2:8 - 4:12)

2:8-11   Ancak İsrail oymaklarının tamamı, Davut’u kralları olarak kabul etmek istemediler. Saul’un ordu komutanı ve aynı zamanda Saul’un amcası olan Avner, Saul’un hayatta kalan tek oğlu olan İş-Boşet’i aldı ve onu kral ilan etti. Davut, yedi yıl ve altı ay boyunca, başkenti Hevron olan Yahuda oymağı üzerinde egemenlik sürdü. Ancak İş-Boşet bu yılların yalnızca ikisinde, diğer 11 oymak üzerinde krallık etti. Avner’in Filistliler’i İsrail’den dışarı sürmesi ve İş-Boşet’i babasının tahtına çıkarması beş yılını almış olabilir.

Davut, hiçbir zaman taht üzerinde sahip olduğu hak için iddiada bulunmadı. Şimdi de aynı şekilde davranıyordu. Tüm olup bitenleri Rab’bin eline bırakmayı seçmişti. Eğer Yahve onu kral olarak meshettiyse, düşmanlarına boyun eğdirecek ve krallığını ona verecekti. Benzeri şekilde Rab İsa da tüm dünya üzerinde egemenlik süreceği dönem için, Baba’nın zamanını bekler. Bu dönemde egemenliği insanlığın küçük bir azınlığı tarafından kabul edilmiştir, ama gelecekte belirlenmiş bir gün, her diz çökecek ve her dil İsa Mesih’in Rab olduğunu bildirecektir (Flp.2:10,11).

2:12-17   Bu arada Ner oğlu Avner, İsrail ordusunun komutanı (11 oymak), Davut’un askerlerinin önderi olan Seruya oğlu Yoav ile Givon’da karşılaşır. Bir havuzun iki yanında otururlar ve genç adamlarından bazılarını, askeri yönden kimin daha güçlü olduğuna karar vermek için yarışmaya sokmaya niyetlenirler. Avner genç adamların kalkıp yarışmalarını önerdiğinde, bunu yapacaklarını beklemiyordu. Yarışma, askeri bir çarpışmaya dönüştü. On iki Benyaminli, on iki Yahudalı’yla dövüştü ve birbirlerini yok ettiler. Sonuç netleşmediğinden, as-kerlerin geri kalanı arasında ateşli bir savaş çıktı, sonunda Avner’in adamları yenildiler ve karmaşa içinde kaçtılar.

2:18-23   Yoav’ın erkek kardeşlerinden biri olan, kır ceylanı kadar hızlı koşan Asahel, öldürmek amacıyla Avner’i kovaladı. Avner önce gençlerden birini yakalaması için Asahel’i ikna etmeye çalıştı. Avner, Asahel’i kolaylıkla öldüreceğini fark etmişe benziyordu, ama bunu yapmak istemedi, çünkü Yoav’ın düşmanlığından çekiniyordu. Asahel, Avner’in kendisini izlememesi için ettiği ikinci ricayı dinlemediğinde, Avner kendini savunmak için döndü ve onu mız-rağının arka ucuyla öldürdü.

2:24-32   Yoav ve diğer kardeşi Avişay, Amma tepesine varıncaya kadar kovalamayı sürdürdüler. Avner orada Yoav’a bu gereksiz iç savaşı durdurmak için yalvardı. Yoav’ın yanıtı iki şekilde anlaşılabilir. Birincisi, eğer Avner ilk dövüş davetini ortaya atmasaydı (14.ayet), o zaman gençler barış içinde evlerine gitmiş olacaklardı. Ya da eğer Avner dövüşe ara verdirmeseydi, o zaman gençler onların kardeşlerini sabaha kadar kovalamayı sürdüreceklerdi. Her iki şekilde de Yoav savaşı sona erdirmeyi kabul etti. Avner ve adamları Mahana-yim’e, İş-Boşet’in başkentinin olduğu yerdeki Şeria Irmağı’nın doğu yakasına geçtiler. Avner, 360 adam kaybetmişti. Yoav ve askerleri yalnızca 19 asker kaybı ile Hevron’a döndüler.

3:1-5   Davut’un Hevron’daki 7,5 yıllık egemenliği sırasında krallığı güçlendi, bu arada İş-Boşet tarafından yönetilen Saul’un evi zayıfladı. Davut’un ailesi de genişledi. Hevron’a ilk geldiğinde Ahinoam ve Avigayil adlı iki karısı vardı. Tanrı’nın isteğine aykırı olarak 4 kadın (Maaka, Hagit, Avital ve Egla) daha aldı. Bu altı karısından, üçü kendisine acı verecek olan (Ammon, Avşalom ve Adoniya) üç oğluyla birlikte altı oğlu oldu. (Daha sonra başka oğulları da oldu.)

3:6-11   İş-Boşet’e hizmet eder gibi görünen Avner, aslında kendi politik gücünü güçlendiriyordu, çünkü güç dengesinin Davut’a geçtiğini görmüştü. İş-Boşet, Avner’i Saul’un cariyelerinden biri olan Rispa ile ilişki kurmakla suçladı ve büyük olasılıkla Avner’in bunu 11 oymağın denetimini ele geçirmek için yaptığını düşündü. Avner’in bu konuda suçlu olup olmadığını bilmiyoruz; bunu kesinlikle ve saygısızca inkâr etti. Kendisinin ve İsrail’in on bir oymağının Davut’a bağlanacağını duyurdu. İş-Boşet karşı koyamayacak kadar güçsüzdü. “Ben Yahuda tarafına geçen bir köpek başı mıyım?” (8. ayet) sözleri şu anlama gelir: “Ben, geçmişte Yahuda’ya sadık kalmış olan değersiz, aşağılık bir hain miyim?”

3:12-16   Avner şimdi Davut’a ulaklar göndererek tüm İsrail’in ona bağlanmasını teklif etti. Davut Avner’in teklifini kabul etmeden önce, Saul’un kızı Mikal’ı kendisine getirmesini istedi; bu şekilde Saul’un krallığı üzerindeki iddiasını güçlendirmeyi umuyordu. İş-Boşet buna alçakgönüllülükle razı oldu ve Mikal, Davut’a getirildi – Mikal’ın kocası Paltiel çok acı çekti. Davut’un kişisel yaşamı bu şekilde daha da karıştı ve biyografisine başka karanlık bir bölüm daha eklenmiş oldu.

3:17-21   Avner sonra Benyamin ve İş-Boşet’i izleyen diğer oymaklara gitti ve onlara, Davut’un, Tanrı’nın kendilerini Filist baskısından kurtarmak için vaat ettiği kişi olduğunu söyledi. Verdikleri karşılık uygun olduğundan, Davut’u ziyaret etti ve tüm İsrail’i bir araya toplamak konusundaki isteğini büyük bir bağlılık ifadesiyle bildirdi.

3:22-30   Avner, Davut’u bu planı uygulaması için bırakırken, Yoav saraya geri döndü ve o günün olaylarını öğrendi. Kralı, bir casusu böylesine akılsızca eğlendirdiği için azarladıktan sonra, askerlerini gizlice Avner’i geri getirmeleri için gönderdi. Avner Hevron’a geri döner dönmez, Yoav özel bir görüşme yapmak bahanesiyle onu kent kapısına çekti, ama gerçek amacı, öç almak için Avner’i öldürmekti; karnına bıçak sapladı, böylelikle kardeşi Asahel’in ölümünün intikamını aldı ve aynı zamanda kendisine bir ordu komutanı olarak rakip olabilecek kişiyi bertaraf etmiş oldu. Yoav, Hevron’un sığınak bir şehir olduğundan habersize benziyordu (Say.35:22-25). “Koltuk değneğine dayanan” ifadesi (29. ayet), sakat biri anlamına gelebilir. Bir başka çeviride bu ifade, ‘kadının işini yürüten’ anlamında kullanılır. Bir diğer çeviri benzeri bir ifadeye yer verir: ‘İğ tutan biri’ savaş ya da ağır iş için uygunsuz anlamındadır.

3:31-39   Davut Avner için uzun bir yas zamanı duyurdu, ama onu öldüren Yoav’a karşı hiçbir eylemde bulunmadı. Avner böylesine utandırıcı biçimde öldüğü için kral üzülmüştü, Avner’in cesaret ve gücü daha onurlu bir ölüm hak etmesini sağlamalıydı. 33. ayetteki düşünce, “Avner tecrübesiz bir budala gibi mi ölmeliydi?” olabilir. Amaçlanan yanıt şudur: “Hayır, o hain ve kötü bir tuzağın kurbanı oldu.”2 Halk, kralın üzüntüsü nedeniyle Yoav’ın bağımsız davrandığını anlamıştı. Aslında, Davut Seruya’nın oğullarının zalimliğine duyduğu hoşnutsuzluğu herkesin önünde ifade etmiş ve Rab’den onları cezalandırmasını istemişti. 3. bölümde Tanrı’nın insanların günah ve hilesini, birleşik krallığı Davut’a vermek için kullandığını görüyoruz. Tanrı insanların gazabını bile kendisi için söylenen övgüye çevirir (Mez.76:10).

4:1-7   Avner’in ölümü, İş-Boşet’in krallığını daha da zayıflattı. Ordu güçlü önderini kaybeder kaybetmez, Baana ve Rekav adında iki isyancı ortaya çıktı ve kralı öldürdüler. Bunu, İş-Boşet yatağında öğle uykusundayken eve girerek yaptılar. Kendilerini buğday almaya gelmiş gibi gösterdiler. 6. ayetin, Septua-ginta’yı temel alan bir çevirisi şöyledir: “İşte bakın, evin kapıcısı buğdayı te-mizledi, ama uykusu gelince uyudu; böylece Rekav ve Baana içeri girdiler.” Bu olay sonucunda Saul’un tahtı için bir tek erkek mirasçı kalmış oldu; o da adı Mefiboşet olan sakat bir gençti.

4:8-12   Rekav ve Baana, Davut’un gözüne girme umuduyla İş-Boşet’in kafasını keserek kendisine getirdiler. Bu kötü adamlar, bu işi yapmaları için kendilerini Rab’bin yönlendirdiğini ileri sürdüler. Ancak Davut gerçeği biliyordu! Tanrı, kralı tahtından indirmek için asla insanları yasayı bozmaya yön-lendirmezdi. Tanrı, Davut’a verdiği vaatleri katillerin yardımına ihtiyaç duyma-dan yerine getirebilirdi. Davut kendilerine, Saul’u öldürdüğünü iddia eden kişiden daha suçlu olduklarını bildirdi ve hemen oracıkta öldürülmelerini bu-yurdu. Cesetleri herkesin gözü önünde asılırken, İş-Boşet’in kafası Avner’in mezarına onurlu bir şekilde gömüldü.

Ç. Tüm İsrail Üzerinde Kral Olarak Taç Giymesi (5. Bölüm)

5:1-5   İsrail’in 11 oymağı, Davut’u gerçek kralları olarak kabul ederek sa-

Yeruşalim: Davut’un Kenti. Davut, Yevus adıyla bilinen kalenin adını “Davut’un Kenti” olarak değiştirdi. Bu değişiklik, krallığını hem askeri hem politik açıdan sağlamlaştırdı. Sonra, Tan-rı’nın Antlaşma Sandığı’nı Davut’un Kenti’ne getirerek, Tanrı yolundaki önderliğini kabul ettirdi. Daha sonra Süleyman, kenti Moriya Dağı’nın kuzeyine doğru genişletti ve tapınakla sarayı inşa etti.

dakat ve bağlılık yeminleriyle Yahuda’ya katıldılar. Gelen oymakların hepsi, birer birer 1.Tarihler 12:23-40’da belirtilmiştir. Böylece birleşmiş ulus üzerinde 33 yıl sürecek olan bir krallık başladı. Davut’un egemenliği 40 yıl sürdü.

3. ayet, Davut’un üçüncü meshedilişini yazar. İlk kez peygamber Samuel tarafından meshedilmişti (1Sa.16:13). Ondan sonra Hevron’da Yahuda evi üzerinde kral olarak meshedildi (2:4). Şimdi de son olarak tüm ulus tarafından gerçek kralları olarak meshediliyordu.

5:6-10   Kral Davut’un ilk askeri eylemlerinden biri, Siyon Dağı’ndaki kaleyi Yevuslular’ın elinden almak oldu. Bu putperest savaşçılar kentlerinin ele geçirilemez olduğundan o kadar eminlerdi ki, kenti topal ve körlerin bile savunabileceğini düşünüyorlardı. Davut, kentin su sisteminde zayıf bir nokta keşfetti; adamlarına toprağın altındaki bir su yolundan aşağı inmelerini buyurdu; Yevuslular bu su yolunu kente aşağıdaki bir dağdan su getirmek için kullanırlardı. Plan başarıyla sonuçlandı ve Yevus, Yeruşalim oldu; aynı zamanda Davut’un Kenti olarak da İsrail ulusunun başkenti olarak adlandırıldı. 8. ayetin son kısmı, 6. ayetteki Yevuslular’ın iğneleyici sözlerini tekrarlar; bu sözler daha sonra genel bir deyiş haline gelmişlerdir: “Körler ve topallar eve girmesinler.” Millo, eski kentin kalesinin bir parçasıydı. (1.Tarihler 11’deki benzer öykü, Yoav’ın kente başarılı bir saldırı yaptığını ve böylece Davut’un güçlerinin komutanı olarak yerini sağlamlaştırdığını açıklar.)

5:11-16   Sur kralı Hiram, Yeruşalim’de Davut için bir saray inşa edilmesi amacıyla malzeme ve işçiler gönderdi. Davut, Yeruşalim’deyken cariye ve karılarının sayısını arttırdı. Yasa’nın Tekrarı 17:17’ye uymadı, cariyeleri ve eşleri kendisine birçok oğul ve kız evlat doğurdu. Mesih’in kraliyet soyuna Süleyman aracılığıyla ulaşılır. Davut’un Yeruşalim’de doğan oğullarına ait iki başka liste daha vardır (1Ta.3:5-8; 14:3-7), üç liste arasındaki küçük değişiklikler genellikle hecelemeyle ilgilidir.

5:17-21   İsrail’in birleşmesinden ve güçlü merkezi yönetiminden rahatsız olan Filistliler saldırmaya karar verdiler. Güçlerini Refaim Vadisi’nde, Yeru-şalim’in güneyinde topladılar. Rab tarafından zaferi garantilenen Davut, düş-mana saldırdı ve onları bozguna uğrattı. Bu yere Baal-Perasim adını verdi; bu ad, “Yarıp geçen Efendi” anlamına geliyordu. Rab, düşman saflarını Davut’un önünden yarıp geçmişti. Filistliler’in terk ettikleri putlar Davut tarafından alı-nıp götürüldü (21. ayet) ve yakıldı (1Ta.14:12). Böylelikle daha sonraki kuşak-ları saptırmaları önlenmiş oldu.

5:22-25   Bir süre sonra, Filistliler aynı Refaim Vadisi’ne döndüler ve İsrail’e göz dağı verdiler. Rab bu kez Davut’a, düşman güçlerini arkadan çevirip Pelesenk ağaçlarının önünden saldırmasını söyledi. Pelesenk ağaçlarının tepesinden yürüyüş sesi duyduğunda, Rab’bin Filistliler’e karşı yürüdüğünü bilecekti. Davut, Geva’dan Gezer’e kadar düşmanı bozguna uğrattı. Geva büyük olasılıkla Givon olarak çevrilmelidir (1Ta.14:16).3 Davut Tanrı’nın bir savaş öğüdünün (19. ayet) bir sonrakiyle aynı olacağını (23. ayet) düşünmemişti. Her konuda sürekli Tanrı’nın isteğini aramamız gerekir. Tanrı’nın birinci savaş için düşündüğü plan saldırı, ikinci savaş için ise pusu kurmaktı.

D. Yeruşalim’e Getirilen Antlaşma Sandığı (6. Bölüm)

6. bölümdeki olaylar, 5. bölümde yazılı olanlardan hemen sonra meydana gelmemiştir. 2. Samuel, tarih sırasını her zaman titizlikle izlemez.

6:1-7   Tanrı’nın Antlaşma Sandığı konusu en son 1.Samuel 7:1-2’de kaydedilmişti. Filistliler tarafından geri gönderilmiş ve Kiryat-Yearim’de, Avina-dav’ın evine yerleştirilmişti. Aradan uzun yıllar geçti. Sonra Davut sandığı, Yeruşalim’in siyasi olduğu kadar, dinsel başkent de olabilmesi için oraya geti-rilmesine karar verdi. Bu nedenle 30.000 İsrailli’yi sandığı almaları için Baal-Yahuda’ya (Kiryat-Yearim ile aynı) götürdü. Tanrı, sandığın, Kehatoğulları’nın omuzlarıyla desteklenen sırıklar üzerinde taşınması gerektiğini öğretmişti (Say. 7:9). Davut, bunun yerine yeni bir araba yaptı ve sandığı büyük coşkuyla Na-kon’un harman yerine getirdi (1Ta.13:9’da Kidon olarak geçer). Öküzler burada tökezlediler ve sandık arabadan düşme tehlikesi geçirdi. Bu nedenle Avinadav’ın oğlu Uzza elini uzatıp sandığı tuttu. Kâhinlerin bile sandığa dokunması yasaklanmış olduğundan (Say.4:15), Tanrı, Uzza’yı anında yere ça-larak öldürdü.

Tanrı’nın, sandığa dokunduğu için Uzza’yı neden öldürdüğü sık sık sorulmuştur; oysa Filistliler sandığa dokunmalarına rağmen ölmemişlerdi. Yanıt şu

olabilir: “Bir kişi Tanrı’ya ne kadar yakınsa, herhangi bir kötülük nedeniyle yargılanması daha ağır ve çabuk olacaktır.” Yargı, Tanrı’nın evinde başlamalıdır.

Tanrı’nın yargısı gereğinden fazla mı ağırdı? Tanrı’nın müthiş kutsallık ve yüceliğini tam bilmediğimizden, O’nu sorgulamakta sakınca görmeyiz. Antlaşma Sandığı, Tanrı’nın kendisine, görüntüsünü temsil edecek kadar yakındı. Uzza bunu önemsememişti. Ölümü, İsrailliler’e Tanrıları’nın yüceliğini ciddiye almaları konusunda kalıcı bir ders oldu. Sözlerimiz ve işlerimiz, ‘adın kutsansın’ sözleriyle dua ettiğimizde bunu ciddiye aldığımızı gösteriyor mu? (Daily Notes of the Scripture Union).

6:8-11   Davut Tanrı’nın bu ağır yargısına karşı çıktı ve sandığı kente getirme tasarısından geçici bir süre için vazgeçti. Bunun yerine sandığı, Yeruşalim yakınındaki Ovet-Edom’un evine koydu.

Rab, sandıktan ötürü, Ovet-Edom’un ailesine ve ona ait her şeyi kutsadı.

6:12-15   Bu kutsamayı işiten kral Davut, Tanrı’nın Sandığı’nı Yeruşalim’e götürmeye karar verdi. 1.Tarihler 15:13-15’deki öykü bize bu üç ay boyunca Davut’un, sandığın nasıl taşınacağını öğrenmek için Kutsal Yazılar’ı araştırdı-ğını söyler. Yeni yapılan araba bir yana bırakıldı ve Levililer sandığı omuzla-rında taşıdılar. Taşıyıcılar dikkatle öne doğru altı adım atarak Rab’bin hoşnut olup olmadığından emin olmak istediler. Hoşnut olduğunu anlayınca Davut öküz ve besili koyunları kurban etti. Sonra yollarda dans ederek sandığı Davut’un Kenti’ndeki geçici çadıra getirdiler. (68. Mezmur’un bu tarihlerde yazıldığı söylenir.) Kralın kendisi öylesine coşmuştu ki, tüm gücüyle Rab’bin önünde dans etti. Davut geleneksel kraliyet giysileri yerine keten bir efod giymişti.

6:16-23   Karısı Mikal camdan bakarken onu üzerindeki efod ile bir krala yakışmadığını düşündüğü davranışlar içinde gördü. Davut eve döndüğünde, karısı onu herkesin önünde ahlaksızca dans etmekle haksız yere suçladı. (20. ayetteki ‘soyundun’ sözcüğü, 14. ayetin ışığında anlaşılmalıdır.) Davut, dansının Rab’deki sevincinin bir ifadesi olduğunu söyledi ve Tanrı için duyduğu coşkusunun söndürülmesine niyeti olmadığını ima etti. Mikal, Davut’u insanların önünde daha da küçük düşürerek hiçe sayacaktı, ama Mikal’ın sözünü ettiği o cariyeler, Davut’u onurlandıracaklardı. Eleştiren tutumu nedeniyle Mikal ölene dek çocuk sahibi olmamanın acısını çekti. Bu, eleştiren bir ruhun verimliliği boğduğunu hatırlatır.

E. Tanrı’nın Davut ile Antlaşması (7. Bölüm)

7:1-5   Davut, kendisi sedir ağacından yapılmış bir sarayda otururken, Tanrı’nın Sandığı’nın bir çadırda durmasının uygun olmadığını düşündü. Bu nedenle peygamber Natan’a sandık için bir ev yapmak istediğini bildirdi. Natan önce bunu onayladı; belki de Rab’be danışmadan hareket ettiği için önce böyle yaptı. Sonra Rab peygamber Natan’a seslenerek, Davut’a Yahve için bir tapınak bina etmesine izin vermeyeceğini bildirdi.

7:6-11   Rab, Natan’a, İsrail halkını Mısır’dan çıkardığı günden bu yana bir çadırda oturduğunu hatırlattı. Çadır, İsrail halkı için hareket ettikleri sürece, uygundu. Şimdi sabit bir tapınak bina etmenin zamanı gelmişti.

7:12-15   Rab sonra Natan’a, Davut ile koşulsuz bir antlaşma yapacağını açıkladı. Bu antlaşmaya göre tapınağı bina edecek olan kişi Davut’un oğlu (Süleyman) olacaktı; bu oğlun tahtı sonsuza kadar sürecekti; günah işlediğin-de Tanrı onu düzeltecek ve merhametini esirgemeyecekti.

7:16,17   Antlaşmanın diğer vaatleri arasında Davut’un evinin, krallığının ve tahtının sonsuza kadar kalacağı vaatleri de yer alıyordu ve Davut’un soyundan olanlar tahta oturacaklardı. Babil esaretinden beri Davut’un hanedanı kesintiye uğramıştı, ama Davut’un tohumu olan Mesih, tüm yeryüzünde egemenlik sürmek üzere geri döndüğünde, Davut’un hanedanı yenilenecekti. Jensen bu konu üzerinde özenle durur:

Davut Tanrı için bir tapınak bina etmek istedi, ama bu ayrıcalık Süleyman’a verildi. Hiç kuşkusuz Davut’un görevi, bina etmek değil, savaşmaktı. Ama bu savaşlar aracılığıyla bile, yüreğinin bina etmeyi sevgiyle arzuladığı tapınma evinin temellerini atacak kişinin yolunu açmaktaydı. Savaş sona erdikten sonra Süleyman, Davut’un hazırladığı malzemelerle tapınağı dikti. Davut, acı çeken Mesih’i ve büyük düşmanı üzerindeki zaferi temsil eder. Süleyman, Mesih’i acı çektikten sonraki görkemi içinde temsil eder. Tanrı’nın gerçek tapınağı olan kilisenin köşe taşı Mesih’tir ve kilise tamamlanmış haliyle son gün görülecektir. Şimdi kilisenin acı çektiği ve mücadele ettiği şu günlerde Tanrı’nın bu görkemli binasının malzemeleri hazırlanmaktadır.4

7:18-29   Tanrı’nın Lütuf Antlaşması’ndan derin etkilenen Davut, geçici çadıra giderek burada yazılı şükran duasını sundu. Blaikie, bu şükran duası konusunda şunları söyler:

Geçmişteki harikaları ifade eder, kendisi ve ailesi tanınmamış olduğu halde Tanrı’nın seçimi onu hayrete düşürmüştür. Şimdiki durumuna da şaşırır: Beni nasıl bu duruma getirdin? Soyunun sonsuza dek süreceğini hatırlayarak gelecekteki harikalara da şaşar.5

“İnsanlarla hep böyle mi ilgilenirsin?” (19b. ayet) ifadesinin anlamı, Tanrı’nın insanlara, birbirlerine göstermeleri gereken aynı sevgi ve lütufla davranmasıdır.

F. İsrail’in Düşmanlarının Yenilmesi (8. Bölüm)

8:1-2   Davut’un kral olarak uyguladığı siyaset, krallığına karşı ayaklanan tanrısız kişileri krallığından temizlemekti. Bu siyaseti, İsrail topraklarının genişlemesiyle sonuçlandı.

Örneğin, Filistliler’i yendi ve Meteg-Amma’yı onların yönetiminden çıkardı. Bir zamanlar Gat Kenti’nde deli bir adam gibi davranmıştı (1Sa.21:10-15); şimdi aynı yerde kral olarak hizmet edecekti. Aynı zamanda, Moavlılar’ı da yenilgiye uğrattı ve onları yere yatırıp iple ölçtü, ölçtüğü iki sırayı öldürdü, bir bütün sırayı sağ bıraktı. Moav, İsrail’e hainlik etmiş olmalıydı.

8:3-8   Davut’un diğer kazandığı zafer, Suriye bölgesindeydi. Hama ve Şam arasında bulunan, Sova adlı bir ülkenin kralı olan Hadadezer isimli kralı yendi, bin savaş arabası, 700 atlı ve 20 bin yaya askeri ele geçirdi.

Davut, aynı zamanda, 100 savaş arabası için gereken atların dışındaki tüm atları sakatladı.6 Bacaktaki bir tendon kesildiğinde, hayvanlar savaşamaz duruma geliyorlardı. Şam’lı Suriyeliler, Hadadezer’e yardıma geldiklerinde, Davut onlardan 22 bin kişiyi öldürdü ve Suriyeliler’i kulları yaptı. Davut sonra, Hadadezer’den aldığı bronz ve altın kalkanlarla Yeruşalim’e geri döndü.

8:9-12   Hama Kralı Toi, Davut’u Hadadezer’e karşı kazandığı askeri zaferden dolayı kutladı ve ona gümüş, altın ve tunç armağanlar gönderdi. Bu değerli madenler, Davut’un savaşlarında kazandığı diğer gümüş ve altınla bir araya getirilerek Rab’be adandı ve daha sonra tapınakta kullanıldı.

8:13   Burada belirgin bir ayrılık göze çarpar. Kutsal Kitap’ın eski Türkçe çevirisinde Davut’un Tuz Vadisi’nde 18 bin Suriyeli öldürdüğü yazılıdır. Ama 1.Tarihler 18:12’de, Avişay’ın, Tuz Vadisi’nde 18 bin Edomlu’yu öldürdüğü söylenir. ‘Edomlular’ ifadesinin bazı İbrani elyazmalarında ve eski Suriye versiyonlarında da görüldüğü gerçektir; aynı ifadeye burada 2.Samuel 8:13’de de rastlanır.7

Ancak, Davut’un 2.Samuel’deki zaferiyle ün sağladığı ve 1.Tarihler bölümünde Avişay’a yücelik verildiği gerçeği alışılmışın dışındadır. 1.Tarihler bölümü genellikle Davut’u çok över. Belki de savaşta sık sık olduğu gibi Davut bu kez ‘ordu komutanı’ olarak kazandığı zaferle üne kavuşmuştu. Ancak savaşın gerçek doğrudan yönetimi, Avişay’ın ve hatta olayı tarihe kaydeden ve Davut’un soyunun üzerinde durmayı isteyen kişinin elindeydi; Kutsal Ruh, dikkatlerini belki de arazide savaşan öndere çekmişti. İşleri daha da zorlaştıran, 60. Mezmur’un başlığındaki şu yazıdır: “Yoav (Avişay’ın erkek kardeşi), Tuz Vadisi’nde 12 bin Edom’lu öldürdü.”8

Eugene Merrill, aşağıdaki düşünceyi ileri sürer:

Belki bu farklılık, tüm mücadelenin Avişay’ın doğrudan yönetimi altında olduğunu belirtmekle açıklanabilir ve Yoav, Edomlular’ın üçte ikisini (askerleriyle birlikte) öldürmekten sorumluydu.9

8:14   Davut’un Edom’un her yanına askeri birlikler yerleştirdiği gerçeği ve tüm Edomlular’ın onun kulları olması, belki de 13. ayetteki ‘Edomlular’ sözcüğünü ve Tarihler’deki benzer bölümlerin el yazmalarını destekler.

8:15-18   Böylelikle, Davut’un krallığı ve gücü çok genişledi. Davut ülkeyi adalet ve eşitlik ilkeleriyle yönetti. Yüksek rütbeli adamlarından bazıları 16-18. ayetlerde sıralanmıştır: Yoav, ordu komutanı; Yehoşafat, devlet tarihçisi; Sadok ve Ahimelek (yazıcı Aviyatar yerine Ahimelek yazılmış olabilir), kâhin; Seraya, yazman ya da sekreter; Benaya, Davut’un korumalarından sorumlu kişi; Davut’un oğulları, kâhindiler. 17. ayette metne ilişkin bir sorun bulunur. Bu ayette ve 1.Tarihler 18:16 ve 24:6’da Ahimelek, Aviyatar’ın oğlu olarak yazılmıştır, ama 1.Samuel 22:20’de Aviyatar’dan, ‘Ahimelek’in oğlu’ olarak söz edilir. Bu sorunun en basit çözümü, Ahimelek’i Aviyatar’ın oğlu ola-

rak listeleyen ayetlerde kopya eden yazıcının adların sırasını değiştirmiş olmasıdır.

Yine de, her diğer kuşağın aynı adı taşıması gibi, bir Eski Antlaşma geleneğini temel alan başka bir olasılık daha bulunur; bu da torunların büyükbabalarının adlarıyla anılmalarıdır. Böylece, Sadok’un kâhin meslektaşı, ya Aviyatar ya da Ahimelek olacaktır. Aviyatar ve Ahimelek, Rabbimiz’in zamanında Hanan ile Kayafa’nın yaptığı gibi birlikte kâhinlik görevi yapmışlardı (Luk.3:2).

Saul, Nov’da Ahimelek’in oğullarını öldürdüğünde, hayatta kalan yalnızca Aviyatar’dı. Davut kral olduğunda, Aviyatar’ı başkâhin olarak atadı, ama Sa-dok’u görevinden azletmedi.

G. Mefiboşet’e Yapılan İyilik (9. Bölüm)

9:1-13   Davut, Mefiboşet’e iyilik ederken, Yonatan’la yaptığı anlaşmasını hatırladı (1Sa.20:14-17) ve bunu yerine getirmek için karşısına fırsat çıkmasını bekledi. Eski kral Saul’un hizmetçilerinden biri olan Siva, Şeria Irmağı’nın doğu kıyısındaki Lo-Devar’da Yonatan’ın sakat bir oğlunun yaşadığını haber verdi. Davut onu Yeruşalim’e getirtti, aile toprağının kendisine geri verilmesini buyurdu ve onun kral masasında oturmasını sağladı. Siva ve oğulları, Mefiboşet’e hizmet etmek üzere atandılar.

Mefiboşet, kısır bir ülkede yaşayan (Lo-Devar, otlağı olmayan anlamına gelir^10) ve günaha satılmış (Makir’in anlamı ‘satılmış’dır; 4. ayet), tövbe etmemiş bir kişinin örneğidir. Mefiboşet, Saul’un dağılmış evinden gelen, toplum dışına atılmış biriydi. Her iki ayağı da sakat olduğundan, merhamet dilemek için krala gelemezdi. Ama Lütufkar Egemen, onu bereketlemek için aramıştı. Bulduğunda, Mefiboşet’e büyük zenginlikler ve kralın masasında yemeğine paydaşlık etmesi için bir yer verildi. Bu olayın kurtuluşumuzla olan benzerliği açıktır: Mefiboşet gibi bizler de çaresizdik (Tanrı’ya gelemezdik); durumumuz umutsuzdu (düşmüş bir soya aittik). Ama lütuf aracılığıyla bizlere tanrısal iyilik bağışlandı. Tanrı’nın ailesinde bir yere sahip olarak yükseltildik ve Mesih’le birlikte ortak mirasçılar yapıldık.

Böylesine şaşırtıcı, böylesine tanrısal bir sevgi,

Yüreğimi, yaşamımı, her şeyimi talep eder!

– Isaac Watts

Ğ. Diğer Zaferler (10. Bölüm)

10:1-5   Ammon kralı Nahaş, bir zamanlar Davut’a bir iyilik yapmıştı. Nahaş, krallığının ilk yıllarında Saul’un bozguna uğrattığı kişidir (1Sa.11). Nahaş, Davut’a, Saul bir süre için her ikisinin de düşmanı olduğundan yardım etmiş olabilirdi. Şimdi Davut, onun kendisine gösterdiği bu bağlılığa karşılık vermek istiyordu, bu nedenle Nahaş’ın oğlu Hanun’a ulaklar gönderdi; babası öldüğünde, Hanun kral olarak taç giymişti. Ammon önderleri, Davut’un adam-larının casus olmalarından kuşkulandılar ve bundan dolayı Hanun, onlara kişisel olarak hakaret ve saygısızlıkta bulunulmasını buyurdu. Davut, aşağılanan ulak-larını gördüğünde öfkelendi.

10:6-8   Ammonlular bunu öğrenir öğrenmez, İsrail’e karşı kuzeydeki Aram-lılar’ı (Suriyeliler’i) kiralayarak savaş hazırlığına girdiler (1Ta.19). Yoav yöne-timindeki Davut’un adamları iki orduyla karşı karşıya kaldılar – Aramlılar ve Ammonlular.

John Haley, 6. ayet ve 1.Tarihler 19:6-7 arasındaki tutarsızlıklara ilişkin aşağıdaki şu açıklamayı yapar:

Beytrehov, Mezopotamya’nın küçük krallıklarından biriydi; Suriye’nin diğer küçük krallıklarının adları şöyleydi: Maaka, Zova ve Tov. Böylece adlar ve sayılar aşağıda görüldüğü gibi uyuşmaktadırlar.11

2.Samuel

Beytrehov’lu Aramlılar ve Sova 20.000

Tov’lu Aramlılar 12.000

Maakalı Aramlılar 1.000

TOPLAM 33.000

1.Tarihler

Sova’lı Aramlılar, v.s. 32.000

Maakalı Aramlılar (Sayı verilmemiştir) (1.000)

TOPLAM 33.000

10:9-14   Yoav adamlarını iki gruba ayırdı. Kendisi İsrail’in en iyi askerlerinin bazılarının başına geçti; Yoav Aramlılar’a karşı savaşacaktı. Kardeşi Avişay diğer İsrailliler’in başına geçerek Ammon’a karşı koyacaktı. Her iki komutan da tehdit edildikleri taktirde birbirlerine yardım gönderecekleri konusunda anlaştılar. Yoav ve adamları kent dışında saldırıya geçtiklerinde Aram-lılar kaçtılar. Sonra korkmuş Ammonlular kentlerine geri çekildiler (Büyük olasılıkla Rabba Kenti).

10:15-19   Bundan kısa bir süre sonra Aramlılar güçlerini yeniden toparladılar ve diğer Aram devletlerinden yardım istediler. Şeria’nın doğusundaki Helam’a kadar (yer tam olarak bilinmiyor) yürüdüler. Davut’un ordusu kendilerini burada karşıladı ve onları bozguna uğrattı. İsrailliler 700 savaş arabası sürücüsünü ve 40 bin atlıyı öldürdüler (1Ta.19:18’de kayıplar, ‘7 bin savaş arabası sürücüsü ve 40 bin yaya asker’ olarak belirtilir. Williams, orada 40 bin kişilik bir süvari alayı ile birlikte 700 küçük savaş arabası ve 40 bin kişilik bir piyade tugayı ile birlikte 7 bin büyük savaş arabası olduğunu ileri sürer).12 Bu savaş, Aramlılar’ı Davut’un gücü konusunda ikna etti, bu nedenle İsrail’le barış yaptılar ve bundan böyle Ammonlular’a yardım etmeyi reddettiler.

II. DAVUT’UN DÜŞÜŞÜ (11,12. Bölümler)

A. Bat-Şeva ve Uriya’ya Karşı İşlenen Suçlar (11. Bölüm)

11:1-5   Yorumcu Matthew Henry, Davut’un ünlü ahlak çöküntüsüne üç şeyin neden olduğunu söyler: (1) ‘İşini ihmal etmesi’; (2) ‘rahatlığa duyduğu sev-gi ve tembellik huyuna göz yumması’; (3) ‘etrafta dolanan gözleri.’13 Ammon-lular’a karşı savaşa gitmek yerine, Davut evde kalmayı tercih ederek savaşa Yoav’ı gönderdi. Aylaklık zamanları genellikle en büyük ayartılma zamanla-rıdır. Bir akşam sarayının damına çıkıp gezindiğinde, güzel bir kadının yı-kandığını gördü. Soruşturmaları sonucunda kadının, güçlü savaşçılarından biri olan Uriya’nın karısı Bat-Şeva olduğunu öğrendi. Birini göndererek kadını yanına getirtti ve onunla zina işledi. Kadın aybaşı kirliliğinden yeni arınmıştı. Sonra evine geri döndü. Hamile kaldığını anladığında Davut’a haber yolladı.

11:6-13   Bunun üzerine, günahını saklamak isteyen kral bir plan yaptı. Önce Uriya’yı, Yoav ve ordunun nasıl ilerlediğine ilişkin bilgi almak bahanesiyle savaştan geri çağırdı. Uriya sorularını yanıtladıktan sonra Davut ona evine gitmesini söyledi; Bat-Şeva ile cinsel ilişki kuracağını umuyordu. O zaman bebek doğduğunda, Uriya bebeğin kendi çocuğu olduğunu sanacaktı. Ama Uriya Davut’un planlarını bozdu. Evine geri dönmek yerine kralın evinin kapısında uyudu; ulusu savaşta olduğu sürece evindeki rahatlığın tadını çıkartmak istememişti. Umutsuzluğa kapılan Davut, Uriya’yı sarhoş etti, ama sadık asker yine de eve gitmeyi reddetti. Uriya’nın bağlılığı ve sadakatiyle kralın hainliği arasındaki zıtlık ne kadar da büyüktür!

11:14-17   Sonra Davut alçaklığın en dip noktasına kadar indi. Uriya’ya, Yoav’a götürmesi için bir mektup verdi. Mektubun içinde Uriya’nın ölüm emri bulunmaktaydı. Kral Yoav’a, Uriya’yı savaşın en şiddetli olduğu cepheye yerleştirmesini buyurdu; öyle ki Uriya’nın ölümü kaçınılmaz olsun… Böylelikle Uriya doğacak olan çocuğun babası olduğunu reddedemeyecekti, çünkü ölmüş olacaktı. Yoav, savaşı Uriya’nın öldürülmesini sağlayacak şekilde yönlendirdi. Birliklerine ilerlemelerini buyurdu, sonra her iki kanadı da çekilmeye çağırdı. Uriya ve adamları ortada ilerlerken, Ammonlular için çok kolay bir hedef oluşturuyorlardı. Bu durum, askeri açıdan saçmaydı, ama Davut’un diğer sadık hizmetkârlarıyla birlikte Uriya’nın da yok edilmesine hizmet etmekteydi.

11:18-21   Yoav Davut’a haber yolladığında, kralın askeri yenilgi nedeniyle öfkeleneceğini biliyordu. Davut şunları söyleyecekti: “Kente neden o kadar çok yaklaştınız? Gidyon (Yerubbeşet) oğlu Avimelek’in aynı şeyi yap-tığında öldürüldüğünü hatırlamadınız mı?” (Bkz. Hak.9:50-55). Yoav, ulağa erken davranıp kralın gazabının önüne nasıl geçeceğini öğretti. Son olarak şunları söylemeliydi: “Kulunuz Hititli Uriya da öldü.” Bu sözler, Davut’a günün askeri felaket haberlerini unutturacaktı.

11:22-25   Ulak kendisine öğretildiği gibi Davut’a bilgi verdi. Kendisine, geri dönüp Yoav’a askeri felaketlerin kaçınılmaz olduğunu ve Uriya’nın ölümünün üzüntü yaratmaması gerektiğini bildirmesi söylendi, çünkü kılıç, savaşta

ayırım yapmadan öldürürdü. Davut böylelikle ikiyüzlü davranarak, ‘ölümün kaçınılmazlığı ve keyfine göre can alışı’ gibi kaderci bir yorumla derin suçunu saklamaya çalıştı.

11:26-27   Adet olan yas tutma zamanı geçtikten sonra Davut, Bat-Şeva’yı getirterek onu kendisine karı olarak aldı. Bir süre sonra bebek doğdu.

Kutsal Yazılar’ın Davut’un yaşamındaki bu olayı bildirmeleri, bir sadakat belirtisidir. Bizlere Tanrı halkını olduğu gibi, kötü yanlarını saklamadan dürüstçe anlatırlar (Daily Notes of the Scripture Union).

B. Rab’be İtiraf (12. Bölüm)

12:1-9   11 ve 12. bölümler arasında yaklaşık bir yıl bulunduğuna inanılır. Bu süre zarfında Rab’bin eli Davut’un üzerindeydi; 32 ve 51. Mezmurlar’da Davut’un ruhsal mücadelesi tanımlanır. Peygamber Natan, kendisine bir benzetme anlatarak nasıl karar verilmesi gerektiğini sordu: “Zengin bir adam gelen konuğuna yemek hazırlamak için birçok koyunundan birini kesmeye kıyamadı. Yoksul birine ait olan kuzuyu alarak kesti ve konuğuna yemek hazırladı.” Davut başkalarının günahlarını kendisininkinden daha kolay yargılayabiliyordu. Öfkeyle bu adamın kuzuya karşılık dört katını ödemesi ve günahı nedeniyle ölmesi gerektiğini söyledi. Natan hiç çekinmeden Davut’a, “O adam sensin! Tan-rı sana lütufkâr davrandı, seni kral yaptı, varlıklı kıldı, yüreğinin arzuladığı her şeyi sana verdi. Ama sen Bat-Şeva’yı kocasından aldın ve sonra suçunu örtmek için kocasını öldürdün” dedi.

12:10-14   Sonra kralın üzerine gelecek olan yargı bildirildi: “Çocukları kendisi için üzüntü kaynağı olacaklardı. Ailesi kanlı çekişmeler sonucu parçalanacaktı. Karıları kendisinden çalınarak herkesin önünde tecavüze uğrayacaklardı (bkz. 2Sa.16:22). Günahlı eylemi herkes tarafından bilinecekti. Davut tövbe etti ve Tanrı’ya karşı hareket ettiğini söyleyerek günahını itiraf etti. Morgan şu yorumu yapar:

Bir adam günahını içtenlikle itiraf ederse ondan kurtulur. Bu itiraf, Tanrı’nın günahı kaldırmasını mümkün kılar.14

Natan Davut’a, günahının cezasının bağışlandığını bildirdi – ölmeyecekti. Ama günahının sonuçları onu izleyecekti. Aslında günahının dört katını ödemek zorunda kalacaktı (Çık.22:1). Benzetmedeki zengin adam hakkında verilen bu kararı kendisi buyurmuştu: Bebek ölecekti; Avnon öldürülecekti (13. bölüm); Avşalom katledilecekti (18. bölüm); Adoniya öldürülecekti (1Kr.2).

12:15-23   Bebek hastalandığında, Davut dua ve oruçla yüz üstü yere kapandı. Çok acı çekiyordu. Ama bebeğin öldüğünü öğrendikten sonra kalktı ve yemek yedi, bebeğin geri dönemeyeceğini, ama kendisinin öldüğü zaman bebeğin yanına gideceğini açıkladı. 23. ayet bebeklerini ve genç çocuklarını kaybeden anne ve babalar için büyük bir teselli kaynağıdır.

Matthew Henry şu yorumu yapar:

İmanlı anne babalar çocukken ölen evlatlarıyla ilgili sağlam bir umuda sahiptirler; diğer dünyada canları kurtulacaktır; çünkü vaat bizler ve tohumlarımız içindir. Vaat, çocuklar gibi kendi kapılarını sürgülemeyenler için yerine getirilecektir.15

Hesap verecek yaşa ulaşmadan önce ölen çocukların cennete gideceklerine inanabiliriz, çünkü İsa şöyle dedi: “Göklerin Egemenliği böylelerinindir” (Mat. 19:14).

Davut’un, Tanrı’nın karakteriyle ilgili derin bir anlayışa sahip olduğu, Tanrı-nın yargısına verdiği karşılıktan bellidir. Vuruş gelmeden önce Yahve’nin mer-hamet Tanrısı olduğunu bilerek dua etti. Vuruştan sonra Yahve’nin doğruluk Tanrısı olduğunu bilerek tapındı. Geride kalanları Tanrı disiplinini kabul ederek unuttu ve önündeki geleceğe baktı. Umutsuzluğa kapılmadı, çünkü Tanrı’nın onu yine de bereketleyeceğini biliyordu. Haklıydı da!

12:24-25   Bat-Şeva diğer oğlu Süleyman’ı doğurdu; Süleyman babasından sonra kral olacaktı. Peygamber Natan aracılığıyla Tanrı çocuğa ikinci bir isim verdi: Yedidyah (Rab tarafından sevilen).

12:26-30   Davut’un günahı nedeniyle 11:1’de kesintiye uğrayan öykü, Rab-ba Kenti’ne karşı girişilen saldırıya geri döner. Yoav kentin bir bölümünün dışında tümünü ele geçirmiş gibidir. (Josephus^16 ve bazı çeviriler, Yoav’ın ken-tin su kaynaklarını ele geçirdiğini ve böylelikle kentin daha çabuk teslim ol-masını sağladığını yazar). Yoav sonra gelip işi bitirmesi için Davut’u çağırır, böylelikle zaferin tüm onurunu ona verir. Yoav açısından bu dikkat çekici bir eylemdir. Yoav, ne yapacağı önceden bilinmeyen bir kişiydi. Bazen doğru bir karakter sergilerdi. Ama geneldeki davranışı kurnaz, acımasız ve kötüydü. Davut Rabba’yı ele geçirdi ve 34.5 kilo ağırlığında altın bir taçla, ayrıca birçok yağma malla ödüllendirildi.

12:31   Kutsal Kitap araştırmacıları, son ayetin, Davut’un Ammon halkına verdiği zalim^17 cezayı mı, yoksa el aletleriyle yapılan işçilik ya da endüstriyel köleliği mi tanımladığı konusunda anlaşamazlar. Sonuncusu, Davut’un, düşman-larına davranış biçimine daha çok uymaktadır.

III. DAVUT’UN SIKINTILARI (13 - 20. Bölümler)

A. Amnon’un Tamar ile Zorla Yatması (13:1-19)

Avşalom, Davut’un karısı Maaka’dan doğan oğluydu. Amnon ise Ahinoam-dan olan oğluydu; Avşalom ve Amnon üvey kardeşlerdi. Amnon, Avşalom’un öz kız kardeşi olan güzel Tamar’a gönül verdi; Tamar aynı zamanda kendisinin üvey kardeşiydi. Tamar’ın dünyadan uzak, saf yaşamı nedeniyle, Amnon ona nasıl yaklaşacağını bilemedi. Yonadav (Davut’un yeğeni, 3. ayet) bir çözüm önerdi. Amnon hastalık bahanesiyle Tamar’ı kendisine bakması için yatak oda-sına çağırdı ve ona zorla tecavüz etti.

13:15-19   Suçu işledikten sonra Tamar’a duyduğu nefret sevgisinden daha güçlü hale geldi. Genellikle şehvet ve nefret birbirleriyle yakın ilişkilidir. Ta-mar’dan kurtulmak istedi, ama Tamar ayrılmak istemedi. Bu nedenle sonunda onu zorla kovdu; gözden ırak olanın gönülden ırak olacağını umuyordu. Tamar yas tuttu ve bu, Avşalom’un olanları fark etmesini sağladı.

B. Avşalom’un Amnon’dan Öç Alması ve Avşalom’un Kaçışı (13:20-39)

13:20   Avşalom, olup bitenleri ciddiye almıyormuş gibi davranarak Tamar’ı teselli etti, ama aslında Amnon’a karşı intikam planları kurmaktaydı.

Onuru kırılan ve kendi suçu olmamasına rağmen evlilik için istenmeyen biri haline gelen Tamar, kardeşi Avşalom’un evinde kaldı. Bunun anlamı büyük olasılıkla ölene kadar evlenmediğidir. Şehvet suçluyu olduğu kadar masumu da yaralar.

13:21   Davut çok öfkelendi, ama Amnon’u cezalandırmadı – belki de kendi işlediği günah herkesin zihninde böylesine tazeyken bunu yapmaktan kaçındı.

Görevini biliyordu, ama elleri bağlıydı. İsteyerek günah işlemek bizden ahlak, konuşma ve tanıklık özgürlüğünü çalar (Daily Notes of the Scripture Union).

Amnon’un ilk doğan oğul olduğu (1Ta.3:1) ve tahtın doğal varisçisi olduğu gerçeği de Davut’u etkilemiş olabilir.

13:22-29   Avşalom intikam alacağı zamanı bekledi; intikam zamanı iki yıl sonra geldi. Beytel’in yakınında koyun kırkıcılarının bulunduğu yerde her zamanki gibi büyük bir kutlama tasarlanmıştı. Avşalom’un ısrarlı daveti babasının ilgisini çekmedi, belki de Davut oğluna yük olmak istememişti. Ancak kralın tüm oğulları ve en önemlisi, gelmeyen babasını temsil eden en büyük oğul Amnon daveti kabul etti. Daha önceden belirlenen bir işaret üzerine Avşalom-un adamları Amnon’u öldürdüler. Kralın diğer oğulları panik içinde Yeruşa-lim’e kaçtılar.

13:30-36   Bu arada Avşalom’un, Davut’un tüm oğullarını öldürdüğü haberi geldi! Davut tekrar yasa büründü. Yonadav yanlış haberi, öldürülenin yalnızca Amnon olduğunu söyleyerek düzeltti. Avşalom’un, Amnon’u Ta-mar’a tecavüz ettiği günden beri öldürmeyi tasarladığını söyledi. Olaydan kısa bir süre sonra Davut’un oğulları büyük yas içinde, Yonadav’ın sağ olduklarına ilişkin raporu doğrulayarak Yeruşalim’e döndüler.

13:37-39   Avşalom canını kurtarmak için annesinin büyükbabasının kral olarak yaşadığı Suriye’deki Geşur Kenti’ne kaçtı. Orada üç yıl yaşadı. Amnon Avşalom’dan büyüktü ve eğer ölmeseydi tahta geçecekti. Amnon öldükten son-ra, Avşalom kendisini tahtın sahibi görmeye başladı. Kral Davut Avşalom’u tekrar görmeyi özlüyordu; geçen zaman içerisinde Amnon’un ölümünden do-layı duyduğu üzüntü dinmişti.

C. Avşalom’un Yeruşalim’e Geri Dönüşü (14. Bölüm)

14:1 Yoav, kralın Avşalom’un Yeruşalim’e geri dönmesini istediğini fark etti. Ama halk Avşalom’un cinayetten suçlandığını ve öldürülmesi gerektiğini biliyordu. Bu nedenle halkın karşı çıkmasından korkan Davut Avşalom’u geri getirmekte tereddüt etti.

14:2-7   Bunu gören Yoav, ailevi durumu Davut’unkine benzeyen Tekoa’lı (Beytlehem yakınında) bir kadını Davut’a gönderdi. Günlerdir yas tutar gibi davranan kadın, oğullarının nasıl birbirlerini öldürdüklerini anlattı. Şimdi ailesi hayatta kalan tek mirasçısının ölmesini istiyordu. Bu duruma engel olun-mazsa, ailesinin adı yeryüzünden tamamen silinecekti.

14:8-13   Kral önce kadına evine dönmesini, katili temize çıkararak suç işlemekten sakınmasını ve bir yanıt beklemesini söyledi. Ama kadın hemen bir yanıt istiyordu, öyle ki Davut’u kendi kararıyla tuzağa düşürebilsin… Ayrıca olayın suçlusu sayılmayı önerdi. Kral Davut kadına güvenlik vaat ederek konunun özüne değinmedi. Sonra kadın ondan, oğlunun öldürülmeyeceği konusunda kesin garanti istedi. Bu garantiyi verir vermez, kadın onu tuzağa düşürmüş oldu. Eğer kral bu bağışlamayı kadının oğluna sunabiliyorsa neden kendisinden uzaklaştırdığı öz oğluyla bir araya gelmiyordu?

Kadının anlattıkları Davut’un durumuna benzemekteydi. Bir oğlu öldürülmüştü ve akrabaları suçlu kişinin ölümünü isteyerek intikam peşindeydiler (7. ayet). Davut’un kararı merhamet doluydu ve Ortadoğu’da alışılmış olan kan davasını durdurmaktan yanaydı. Ama kadın öyküsünü Davut ve Avşalom’a uyarlamayı sürdürmekte ısrar ediyordu ve Natan ile yaşadığı deneyimin aynısını Davut bir kez daha kendi ahlak bilgeliğinin ağına yakalanarak yaşadı. Yanından uzaklaştırdığı korku içindeki Avşalom’u korumak zorundaydı (Daily Notes of the Scripture Union).

14:14   “Toprağa dökülüp yeniden toplanamayan su gibiyiz” ifadesiyle kadın büyük olasılıkla geçmişte olanların (Amnon’un ölümü) geri getirilemeyeceğini, bu nedenle üzerinde durulmaması gerektiğini ileri sürüyordu. Yaşam, uzatılan bir çekişmeyle ziyan edilemeyecek kadar kısaydı.18 14. ayetin son bölümü, Tanrı’nın bir suçluyu hemen yok etmediği anlamına geliyor gibi gözükebilir (Davut’un çok iyi bildiği gibi), ama Tanrı, günahkârın bağışlanması ve yenilenmesi amacıyla fırsatlar tasarlar. Eğer Tanrı bu şekilde davranıyorsa, kral da neden aynısını yapmasın ki?

14:15-23   Kadın, kraldan Tanrı’nınkine benzeyen bir merhamet görmeyi bekleyerek geldiğini söylemişti. Bu merhameti kendi oğlu için elde etmişti ve şimdi kralın kendi oğlu için yalvarmaktaydı. Kral, bu planı Yoav’ın tasarlamış olduğundan kuşkulandı ve sorduğunda kadın hiç çekinmeden itiraf etti. Kral Davut Yoav’a, Avşalom’un tövbe etmemiş olmasına rağmen Yeruşalim’e geri getirilmesini buyurdu. Davut’un bu davranışı hiç de adil değildi ve bunun bedelini daha sonra çok acı ödeyecekti.

14:24-33   Tam iki yıl boyunca Avşalom, babasının huzuruna girmesine izin verilmeden Yeruşalim’de yaşadı. (İsrail halkının yüreğini, gür saçları ve yakışıklılığıyla çalmıştı.) İki yıl sonra Avşalom kralı görmek için izin almak üzere Yoav ile görüşmeyi denedi. Yoav iki kez onun yanına gitmeyi reddettiğinden, Avşalom arpa tarlasının ateşe verilmesini buyurdu. Yoav bu olay üzerine hemen Avşalom’u görmeye geldi! Avşalom’un babasıyla görüşme isteği kabul edildi ve ikisi tekrar bir araya geldiler.

Tamar’ın tecavüze uğramasından bu yana yedi yıl geçmişti ve Amnon öldürüleli beş yıl olmuştu. Avşalom beş yıl boyunca babasını görmemişti. Davut, oğlunu bağışlamasına ve onu öldürmek yerine, Yeruşalim’e getirmesine rağmen, olanları unutmamıştı. Ama oğluyla karşılaştığında, Avşalom’u tamamıyla bağışladı. Avşalom babasının kendisine gösterdiği bu iyiliği, bir isyan başlatmak üzere kötüye kullandı (15-18. bölümler). Davut oğlunun yaşamını esirgemişti, ama Avşalom babasının bu iyiliğine onu öldürmeyi tasarlayarak karşılık verdi.

Yoav’ın davranışları, Davut’un ve aynı zamanda tahtın varisi olan Avşa-lom’un gözüne girmek için tasarlanmışa benziyordu.

Ç. Avşalom’un İsyanı ve Davut’un Kaçışı (15:1-18)

15:1-6 Avşalom uzun süredir kral olma arzusunu gizlemişti. Ama şimdi çevresindeki maiyeti ile birlikte dolaşmaktaydı. Kent kapısına (yasal konuların çözümlendiği yer) gitmeye cesaret etti ve sanki İsrail’de halkın refahını içtenlikle düşünen tek kişi kendisiymiş gibi hareket etti. Bu davranışıyla, babasını uygun yasal yardım sağlamamakla suçlamış oluyordu. Kral olduğu taktirde, halkın hak ettiği adil yönetime kavuşacağını söyledi. İsrail’in değişik kentlerine giderek halkın gönlünü çelmeye çalıştı.

15:7-12   Dört yıl sonra^19 Avşalom’a, Hevron’a gitmesi için izin verildi. Görünüşte, sürgündeyken içtiği bir andı yerine getirecekti. Davut, başkenti Hevron’dan Yeruşalim’e taşıdığından, Hevron’da kendisine duyulan sevgi azalmıştı. Aynı zamanda Hevron, Avşalom’un doğum yeriydi. Avşalom’a eşlik eden iki yüz adam, onun gerçek amacının, kendisinin krallık edeceği yeni bir yönetimi duyurmak olduğunu bilmiyorlardı! Davut’un danışmanlarından biri olan, Bat-Şeva’nın büyükbabası Ahitofel (11:3’ü, 23:34 ile karşılaştırın) Avşa-lom’un tarafına geçti ve halkın çoğu Avşalom’un tahtı zorla ele geçirme planına katıldı. Ahitofel belki de Davut’un torunuyla işlediği günahtan dolayı ondan intikam almak istemişti.

15:13-18   Haberleri işiten Davut, durumun ciddi olduğuna ve Yeruşalim’i terk etmesi gerektiğine karar verdi. Bu nedenle hemen ev halkını topladı ve kentin en son evine geldiler. Ama kral, saraya bakmaları için 10 cariyesini geride bırakmıştı.

D. Davut’un Dostları ve Düşmanları (15:19 - 16:14)

15:19-22   Davut’la gidenler arasında, Gat’tan Davut’la birlikte ayrılan bir grup Filistli bulunmaktaydı. Bunlardan bir tanesi de Gat’lı İttay’dı. Kendisini izlemek istediğinde, kral ona geri dönmesi için ısrar etti. Ne de olsa, İttay bir Yahudi değildi, sürgündeydi; yalnızca çok kısa bir süre önce orduya katılmıştı ve Davut’un davası belirsizdi. Ama İttay vazgeçmeyecekti. Bedeli ne olursa olsun, krala eşlik etmekte kesin kararlıydı. Davut, onun bu bağlılığını kendisine ve adamlarına sürgünde yanında olmaları için izin vererek ödüllendirdi. İttay şunları söyledi: “İster yaşam, ister ölüm için olsun, sen neredeysen kulun ben de orada olacağım.” İmanlılar, reddedilişi sırasında kralların Kralı’na İttay’ın Davut’a gösterdiği bağlılığı göstermelidirler.

15:23   Yeruşalim’in doğusundaki Kidron Vadisi’ni geçtiler ve Şeria Vadisi’ne ilerlediler. Yaklaşık bin yıl sonra Davut’un Büyük Oğlu, reddedilmiş bir Kral olarak onun izinde yürüyecekti (Yu.18:1). Davut Kidron’u geçti ve yaşamını kurtarmak için kaçtı. İsa Mesih vadiyi geçti ve yaşamını birçokları için fidye olarak vermeye giderken Getsemani’de dua etti.

15:24-29   Kâhinlerden Sadok ve Aviyatar sürgüne giden Davut’u izlemek amacıyla Antlaşma Sandığı’yla birlikte kentten çıktılar. Ama Davut onları, Rab’bin geri dönmesine izin vereceğini umarak geri yolladı. Aynı zamanda kâhinlere, Yeruşalim’de kalarak kendisine daha çok yardımcı olabileceklerini söyledi. Avşalom’un ayaklanması hakkında onlardan bir haber alana dek, Şe-ria’nın batı kıyısında bekleyecekti.

Davut, zoraki sürgünü nedeniyle gücenmek yerine, buna izin veren Tanrı’nın önünde alçakgönüllülükle boyun eğmeyi seçti. 3. Mezmur’un başlığından, bu zamanda bestelendiğini anlıyoruz. Bu Mezmur’da, fırtınaya tutulan Davut’un Rab’be güvenerek sarsılmadığını okuruz.

15:30-37   Davut, derin yas içinde, sadık yandaşlarıyla birlikte Zeytinlik Dağı’na çıktı. Tanrı’nın, Ahitofel’in Avşalom’a verebileceği öğüdü bozması için dua ediyordu. Zeytin Dağı’nın doruğuna varınca kral, Arklı Huşay ile karşılaştı. Davut ondan Yeruşalim’e geri dönmesini ve Avşalom’a bağlıymış gibi davranmasını istedi. Bu yolla Ahitofel’in sunabileceği her öğüdü etkisiz hale getirebilecekti. Oğullarını haber iletmeleri için Davut’a gönderecek olan Sadok ve Aviyatar adlı kâhinlere önemli haberleri bildirebilirdi. Tam Avşalom yönetimi ele geçirmek üzere Yeruşalim’e vardığında, Huşay da kente ulaşmıştı.

16:1-4   Davut tepenin doruğunu biraz geçtikten sonra Mefiboşet’in hizmetkârı Siva, kendisine çok miktarda yiyecek ve şarapla iki eşek getirdi. Davut Mefiboşet’i sorduğunda Siva, Yonatan’ın oğlunun krallığın Saul’un evine döneceğini umarak Yeruşalim’de kaldığını ve kral olmayı beklediğini söyleyerek yalan haber verdi (19:27). Davut bu yalana inandı ve Mefiboşet’e ait mülkün Siva’ya verilmesini buyurdu.

16:5-14   Eriha yolundaki Bahurim’de, Saul’un soyundan Şimi adında biri ortaya çıktı ve Davut’a şiddetle lanet okudu, onu Saul’un evinin kanını dökmekle suçladı. Davut’un adamlarından biri olan Avişay, Şimi’yi hemen oracıkta öldürmek istedi, ama kral buna izin vermedi. Rab’bin, Şimi’ye lanet okumasını buyurduğunu düşünüyordu. Davut’un canına, oğlu Avşalom’dan çok Saul’un oymağından birinin düşman olmasına şaşırmamak gerekirdi. Aynı zamanda, belki Davut Uriya’nın ölümünü de hatırlamış ve Şimi’nin suçlamalarında haksız olmadığının farkına varmıştı. Davut, Şimi’nin gösterdiği bu aşırı düşmanlığın, Tanrı’nın merhametini harekete geçirmesini umuyordu. Davut ve adamları yollarına devam ederken Şimi onları lanetlerine devam ederek izledi ve üzerlerine taş toprak attı. Sonunda sürgündeki kral ırmağa ulaştı, yanındaki halkla birlikte dinlendi.

E. Avşalom’un Danışmanları (16:15 - 17:23)

16:15-19   Avşalom Yeruşalim kentine varmıştı. Huşay, Avşalom’a duyduğu bağlılığı gürültülü ve etkili bir biçimde göstermişti. Tahtı zorla ele geçiren Avşalom, önce Huşay’dan kuşkulandı, ama sonunda onu kabullendi.

16:20-23   Ahitofel’in Avşalom’a verdiği ilk öğüt, Davut’un Yeruşalim’de bıraktığı on cariyesiyle yatmasıydı. Böyle utanç verici bir eylem, Davut’a yapılmış sözle anlatılamaz bir hakaret olacak ve barışmalarını imkansızlaştıracaktı. Böylelikle Avşalom taht üzerinde doğrudan iddia yetkisine sahip olacaktı. Avşalom tüm İsrail’in gözü önünde bu öğüde uydu ve kralın haremine girdi; böylece Natan’ın 12:11-12’deki peygamberliği yerine gelmiş oldu.

Ahitofel’in öğütleri o günlerde büyük saygı görürdü. Avşalom hiç sorgulamaksızın bu öğütleri yerine getirdi, babası da aynı şekilde hareket ederdi. Ama Ahitofel’in Bat-Şeva’nın büyükbabası olduğunu hatırladığımızda, bu özel öğüdün verilmesinin nedeninin intikam arzusu olduğunu görebiliriz.

17:1-4   Verdiği ilk öğüdü başarıyla sonuçlanan Ahitofel, bundan sonra Av-şalom’a on iki bin adam seçmesini, Davut’a saldırmasını, habersizce onu öldürmesini ve adamlarını Yeruşalim’e geri getirmesini önerdi.

17:5-14   Avşalom bundan hoşnut kaldı, ama Huşay’ın da fikrini almaya karar verdi. Bu, Huşay’ın uzun zamandır beklediği bir fırsattı. Davut’a, “Bu kez Ahitofel’in verdiği öğüt iyi değil” dedi. Ne de olsa Davut ve adamları ayaklanma sonucu öfkeliydiler ve çok sert dövüşeceklerdi. Davut geceyi birlikleriyle beraber geçirmeyecek kadar bilgeydi; bir mağarada saklanacaktı. Ahito-fel’in ilk saldırısı başarılı olmazsa, o zaman tüm ülkede panik hakim olacak ve Avşalom’un davası kaybedilecekti. Huşay’ın başka bir planı vardı; Avşalom’a duyduğu bağlılığı belirtiyor gibiydi, ama aslında Davut’un kaçmasına zaman sağlamak amacıyla tasarlanmıştı ve Avşalom’un ölüm olasılığını da hesaba katmaktaydı. İsrail’in tüm orduları için genel bir seferberlik önerdi, yönetim Avşalom’da olacaktı. Böyle bir ordu yenilenemezdi. Davut’a saldırılacak ve Davut’un kaçması mümkün olmayacaktı. Avşalom Huşay’ın öğüdünün en iyisi olduğuna karar verdi, bu nedenle Davut’un duasında istemiş olduğu gibi, Ahito-fel’in planından vazgeçti (15:31).

17:15-17   Huşay hemen kâhinlerden Sadok ve Aviyatar’a haber gönderdi, onlara Davut’un Şeria’yı geçeceğini ve güvenliği için kaçacağını bildirdi. Kâhinler mesajı, kentin dış mahallelerindeki Eyn-Rogel’de beklemekte olan oğullarına, hizmetçi bir kız aracılığıyla gönderdiler.

17:18-22   Ama bir genç bu gizli toplantıyı gördü ve Avşalom’a casuslarla ilgili bilgi verdi. Kâhinlerin iki oğlu Yonatan ve Ahimaas, bu bilgiyi göz önüne aldı ve arama grupları geçip gidinceye kadar Bahurim’de bir kuyuda saklandı. Sonra kaçarak haberleri Davut’a ulaştırdılar. Davut Şeria’yı geçti, kendisinin ve Avşalom’un güçlerinin arasına bu doğal engeli koydu. Sonra Davut Gilat ülkesindeki Mahanayim Kenti’ne yürüdü.

17:23   Ahitofel umutsuzluğa kapıldı, çünkü öğüdü reddedilmişti ve Davut’un zafer kazanacağını fark etmişti. Evine geri döndü, işlerini düzene koydu ve kendisini astı. Hem yaşamı, hem de ölümünde Yahuda İskariot’u sembolize eden bir tipti.

F. Avşalom’un Ölümü ve Davut’un Yası (17:24 - 19:8)

17:24-26   Avşalom, ordusunun başına Amasa’yı getirerek Şeria Irmağı’ndan, Gilat’a kadar babasını izledi. Amasa’nın babası doğuştan İsmailli’ydi (1Ta. 2:17), ama inanç açısından bir İsrailli’ydi. Davut’un yeğeni ve Yoav’ın ilk kuze-niydi.

17:27-29   Davut Mahanayim’de kamp kurmuşken, üç adam yanlarında bo-zulmayacak türde gerekli yiyecekler getirerek kendisine ve halkına geldiler; bu adamlar Şovi, Makir ve Barzillay’dı.

Şovi, Ammonlular’ın merhum kralı Nahaş’ın oğluydu. Erkek kardeşi Hanun, Davut’un iyi niyetini reddetmiş ve bunun sıkıntısını çekmişti (10. bölüm). Ama Şovi doğuştan bir yabancı olmasına rağmen, İsrail kralına pek çok Yahudi’den daha fazla ilgi göstermişti. Bunun gibi diğer uluslardan olan pek çok kişi de kendi halkı tarafından reddedilen İsa Mesih’i kabul etmişti (Yu.1:11).

Makir, Davut Mefiboşet’i Yeruşalim’e getirinceye kadar, Mefiboşet ile yakından ilgilenmişti (9:3-5). Makir, ayağı sakat bir öndere ya da tahttan indirilmiş bir krala, ihtiyacı olan herkese hizmet etmişti. Güçlerini Mesih’in amacına yardım uğruna verenler ve konukseverlik gösterenler, Mesih görkem içinde geri döndüğünde bu iyiliklerinin karşılığının yüz katını alacaklardır.

Barzillay, Davut Mahanayim’de kaldığı sürece ona yardım etti. Çok varlıklı bir adamdı ve onun desteği kral için çok şey ifade ediyordu (19:31-39). Davut, ölüm yatağında Süleyman’a Barzillay’ın oğullarının sarayda yüksek mevkilere getirilmesini söyledi (1Kr.2:7). Mesih kendisine hizmet edenleri unutmayacaktır, onlar Mesih’in Egemenliği’nde onurlu konumlara getirileceklerdir.

18:1-5   Davut ordusunu üç bölüğe ayırdı ve başlarına general olarak Yoav, Avişay ve İttay’ı atadı. Kral başlayacak olan savaşa katılmayı istedi, ama halk onu kentte kalıp gerektiği taktirde yardım göndermesi için ikna etti. Askerler kentten dışarı çıkarlarken, Davut kendi hatırı için komutanlarına askerlerin önünde Avşalom’a iyi davranmalarını buyurdu.

18:6-9   Savaş Efraim Ormanı’nda yapıldı, orman Mahanayim yakınlarındaki Şeria’nın doğusundaydı. O gün Avşalom’un adamlarından 20 bin kişi öldü. Sık ağaçlı orman, askerleri tuzağa düşürmüştü. Davut’un ordusu zafer kazandı. Avşalom ormanda kaçarken başı büyük bir yabanıl fıstık ağacının dallarına takıldı ve katırı onu bırakarak yoluna devam etti. Bedeninin en çok gurur duyduğu parçası olan başının, ölümüne neden olması, bir tür şiirsel adaleti sergilemektedir.

18:10-15   Avşalom’un çaresiz durumunu Yoav’a ileten ulak, isyancıyı öldürmediği için paylandı. Ulak, hiçbir para miktarının kralın buyruklarına karşı gelmesi için kendisini kandıramayacağını özenle açıkladı. Hem eğer Avşalom’u öldürseydi, haber krala ulaşacak ve Yoav kendisini savunmak üzere gelmeyecekti. Yoav tüm bu konuşmanın zaman kaybı olduğuna karar verdi. Üç kargıyı yabanıl fıstık ağacında hâlâ sağ olarak asılı duran Avşalom’un yüreğine sapladı, sonra on silah taşıyıcısı onun çevresini sarıp Avşalom’u öldürdüler. Tüm bu yapılanlar kralın buyruğuna aykırıydı, ama krallık için en iyisiydi. Davut, oğullarını suçları nedeniyle cezalandırmayı sürekli reddetmişti, bu nedenle görev bir başkasına düştü.

18:16-18   İş görülür görülmez, Yoav bilgece davranarak savaşı durdurdu, çünkü asıl amacı yerine gelmişti. Avşalom’un cesedi ormanda derin bir çukura atıldı ve üzerini büyük bir taş yığını ile örttüler. Bu, kendisi için Kral Vadisi’nde dikmiş olduğu anıt ile belirgin bir zıtlık yaratmıştı, anıt büyük olasılıkla Yeruşalim yakınlarındaydı. Avşalom’un üç oğlu vardı (14:27), ama genç yaşta ölmek zorunda kaldılar ve Avşalom’a mirasçı bırakmadılar. Soyunun adını korumak için Avşalom daha sağken, bu vadiye daha sonra anıt olarak bilinen bir direk dikmişti.

18:19-23   Ahimaas haberleri Davut’a ulaştırmak istedi, ama Yoav bunu yapmasını istemiyordu. Ahimaas iyi haber getiren biri olmakla tanınıyordu (27b. ayet), Avşalom’un ölüm haberini götürmesi karakterine aykırı olacaktı. Bu nedenle Yoav resmi ulak olarak bir Kuşlu’yu gönderdi. Ama ulak ayrıldıktan sonra, Ahimaas kendisinin de gitmesi konusunda Yoav’ı ikna etti; götüreceği haber için ödül almasa da bunu yapmak istiyordu. Daha kestirme bir yoldan giderek Kuşlu’yu geçti.

18:24-30   Davut, savaştan gelecek haberleri bekliyordu. Nöbetçi koşarak gelen birinin yaklaşmakta olduğunu bildirdi, sonra ikinci bir habercinin geldiğini de duyurdu. Davut ilk gelenin Ahimaas’a benzediğini duyduğunda, kendisini iyi haber için hazırladı, çünkü Ahimaas geçmişte daima iyi haberler getirmişti. Ahimaas yaklaştı ve törenle Rab’bin isyancıların ordusunu vurduğunu bildirdi. Ama Davut kendisine Avşalom’u sorduğunda Ahimaas’ın cesareti kırıldı ve büyük bir karışıklık gördüğü, ama ayrıntıları bilmediği şeklinde belirsiz bir yanıt verdi.

18:31-33   O sırada Kuşlu da varmıştı. Davut’un düşmanlarının yenildiğini bildirdi. Kralın Avşalom hakkındaki kaçınılmaz sorusunu sözünü sakınmadan açıkça yanıtladı; Davut’un tüm düşmanları bu genç adamın sonunu yaşayacaklardı, yani başka bir deyişle öleceklerdi. Bu haberler Davut’u derin bir yasa boğdu. Dokunaklı ağıtı 33. ayette kaydedilmiştir. Bu, Davut’un yaşamındaki en büyük üzüntülerden biriydi ve bu konuda Yoav’ı bağışlayıp bağışlamadığı bilinmemektedir.

19:1-8   Kralın üzüntüsü öylesine büyüktü ki, askerler kente utanarak ve suçluluk duyarak girdiler. Galip gelmiş olmalarına rağmen yenilmiş gibi davrandılar. Yoav olanlar karşısında sabrını kaybetti ve kralı sert biçimde payladı. Davut’un kendi sadık izleyicilerinden çok, düşmanlarıyla ilgilendiğinden yakındı ve yaşamını kurtarmış olanlara minnettar kalmadığını söyledi. Davut’a, eğer adamlarına hemen yakın ilgi göstermezse, adamları tarafından o gece terk edileceği konusunda uyarıda bulundu. Davut kent kapısına gidip adamlarıyla konuşarak Yoav’ın söylediğini yerine getirdi.

G. Davut’un Sürgünden Dönüşü (19:9-43)

19:9,10   Bu sırada İsrail ülkesinde karmaşa egemendi. Herkes birbiriyle tartışmaktaydı. Kendilerini Filistliler’den kurtaran kral Davut sürgündeydi ve kralları olarak meshettikleri Avşalom ölmüştü. Böylece, Davut’un tahtına geri getirilmesi için bir hareket başladı. “Neden kralı geri getirme konusunda susup duruyorsunuz?” Bu soru günümüzün uyuyan kilisesine yöneltilecek uygun bir sorudur.

19:11-15   Davut, İsrail’in 10 oymağının kendisini tekrar tahta geçirmek üzere hazırlandığını işittiğinde, Yahuda’nın ileri gelenlerine iki kâhin göndererek onlara, akrabaları olmasına rağmen kendisini geri getirmekte neden en son kişiler olarak davrandıklarını sordu. Yahuda, başkaldıran Avşalom’a büyük destek vermişti ve hiç kuşkusuz gücenmeler ya da korkular kolayca silinmemekteydi.

Davut, Yoav’ı ordu komutanlığından almaya karar verdi (Belki de Yoav Avşalom’u öldürdüğü için) ve yerine Amasa’yı atadı. Davut’un yeğenlerinden biri olan Amasa, kısa bir süre önce Avşalom’un komutanlarındandı. Dışarıdan bakanlar için, kral bağlılığı cezalandırıyor ve isyanı ödüllendiriyor gibiydi. Böyle bir yönetim politikasının, politik dengeyi sağlaması imkansızdı. Ama bu davranışlar Yahuda’daki herkesin yüreğini derinden etkiledi ve Davut’un safına geçtiler, ona ‘evine hoş geldin’ mesajı gönderdiler.

19:16-23   Daha önce Davut’a lanet okumuş olan Şimi ve Mefiboşet’e hakaret etmiş olan Siva, geri dönen kralla karşılaşmak için hemen Şeria Irmağı’na geldiler. Şimi cömertçe bağışlanma diledi, ama büyük olasılıkla içten değildi; Davut gücü tekrar ele geçirdiğinden cezadan kurtulma arzusundaydı. O anın coşkusu içinde kral, Avişay’ın Şimi’yi öldürme isteğine engel oldu ve ona genel bağışlanma vaat etti. Ama Davut, Şimi’nin lanetlerini unutmamıştı. Daha sonra Süleyman’a bu küfürbaz Benyaminli ile acımasızca ilgilenmesini buyurdu (1Kr.2:8,9).

19:24-30   Kralı karşılamak için Mefiboşet de geldi. İlk günden itibaren Davut’un sürgünü nedeniyle yas tuttuğu belliydi. Krala gerçekten, Siva’nın sahte suçlamalarına rağmen sadık kalmıştı. Kral kendisiyle birlikte sürgüne gelmediği için Mefiboşet ile sert konuştu. Mefiboşet ise hizmetkârı Siva’ya eşeğine palan vurmasını söylediğini ve Siva bunu yapmadığında da topal olduğu için çaresiz kaldığını açıkladı. Siva’nın kendisini kandırdığını, iftira ettiğini söyledi, ama artık kral geri dönmüştü ve bu haksızlığın önemi yoktu. Davut daha sonra Siva ve Mefiboşet arasında toprak paylaşımı buyurduğunda, Yona-tan’ın sakat oğlu yüreğindeki gerçek bağlılığı açıkladı: “Madem efendim kral sarayına esenlikle döndü, bütün toprakları Siva alsın.”

19:31-39   Barzillay, 80 yaşında bir Gilatlı’ydı ve Davut’un sadık dostlarından biriydi. Mahanayim’de kralın geçimini sağlamıştı ve şimdi Şeria yolunda krala eşlik etmekteydi. Davut kendisini Yeruşalim’e davet etti ve orada kendisine çok iyi bakacağını vaat etti. Ama Barzillay az bir ömrünün kaldığını, güzel ve hoş şeylerin tadını artık ayıramadığını ve sağırlığını öne sürerek bu daveti kabul etmedi. Eğer kralla birlikte giderse, krala yalnızca yük olacaktı. Bu nedenle Şeria’yı geçtikten sonra kısa bir süre için Davut’a eşlik etmeyi kabul etti, ama sonra kendi kentine geri döndü. Barzillay’ın, Kimham’ın (belki oğlu) Davut’la gitmesi için yaptığı öneri kabul edildi.

19:40-43   Büyük bir alay oluşmuştu. Tüm Yahuda halkı ve diğer oymakların yarısı, kralı Yeruşalim’e geri getirmek için toplanmışlardı.

Yahuda, kralın tekrar tahta geçirilmesi konusunda önemli bir rol oynadığından, iç çekişme başladı (Kralı Şeria üzerinden getiriyorlardı), diğer 10 oymağın katılması için çağrı yapılmamıştı. Yahuda, Davut’un yakın akrabası olduğunu ve bu konuda önderlik etmesinin kendisine diğerlerinden farklı bir yarar sağlamadığını söyleyerek açıklama yaptı. 10 oymak, bu alaya katılmak için Yahuda’dan 10 kat daha fazla hakları olduğunu ileri sürdü. Yahuda’nın şiddetli sözleri bir süre sonra ortaya çıkacak ciddi sıkıntıların habercisiydi.

Ğ. Şeva’nın Başkaldırması ve Öldürülmesi (20. Bölüm)

20:1,2   Benyamin oymağından Şeva adlı kötü bir isyancı (Saul’un akrabalarından olabilir), Yahuda’nın sözlerini kullanarak (19:42) bunları bir ayaklanma nedeni haline getirdi. Yahuda halkı, Davut’un kendilerine ait olduğunu ileri sürdüler. Şeva küstahça 10 oymağın Davut’la hiçbir ilgisi olmadığını bildirdi ve herkese evlerine dönmelerini söyledi. Böylece Davut’un yanında yalnızca Yahuda oymağı kaldı. Daha sonraki olaylar Şeva’nın yalnızca küçük bir yandaş grubuna sahip olduğunu belirtirler. “Ey İsrailliler, herkes…” ifadesi sınırlı biçimde anlaşılmalıdır, yalnızca 10 oymağın karşı koyan adamlarını içerir.

20:3   Kral, Yeruşalim’e vardığında geride bırakmış olduğu 10 cariyeye Avşalom tarafından onursuzca davranıldığını öğrendi. Cariyelerin, yaşamları boyunca dul kadınlar olarak yaşayacakları bir evde gözaltında kalmalarını sağladı.

20:4-7   Bu sırada Yoav’ın rütbesi indirilmişti ve Avşalom’un isyankar komutanı Amasa, Davut’un ordusundan sorumluydu. Kral, Amasa’ya, isyankar önder Şeva’yı kovalamaları ve ele geçirmeleri için üç gün içinde Yahuda askerlerini toplamasını buyurdu. Açıklanmayan bir nedenden ötürü Amasa, görevi verilen süre içinde tamamlamadı, bu nedenle Davut, yönetimi Avişa’ya verdi ve kendisine adamlar seçerek Şeva, surlu kentlere saklanmadan onu yakalaması için gönderdi. Yoav da Avişay ile gidenler arasındaydı.

20:8-10a   Givon’daki büyük kayanın yanına vardıklarında Amasa onlarla görüşmeye geldi. Savaş giysisi içindeki Yoav, Amasa’ya yaklaştı, bu sırada kılıcı kınından çıkarak yere düştü. Bunu amaçlı yapmışa benziyordu. Sonra kılıcını aldı ve hiçbir şeyden kuşkulanmayan kuzeninin üzerine yürüdü. Bir dostluk gösterisi yapan Yoav, öpmek istercesine sağ eliyle Amasa’nın sakalından tuttu, sonra kılıcını karnına saplayarak onu öldürdü.

20:10b-13   Yoav ve Avişay, Şeva’yı kovalamaya başladıklarında, adamları cesedi yolun ortasında kanlar içinde bulunan Amasa’yı gördüklerinde durdular. Yoav’ın adamları ceset yoldan kaldırılıncaya kadar, Yoav’ı izlemediler.

20:14-22   Şeva’nın kovalanması, kuzeydeki Avel-Beytmaaka kentine kadar sürdü. Bu kent, Merom sularının kuzeyinde bulunuyordu. Bilge halkı ile ün yapmıştı. Yoav kenti kuşattığında, bilge bir kadın ona seslenerek, İsrail’e ana gibi kucak açan kentlerden birini neden yıkmak istediğini sordu. Yoav, bu kentte saklanan Şeva isimli isyancı önderin peşinde olduğunu açıkladı. Kadın Şeva’nın başını surun üzerinden atmayı kabul etti. Kadının söylediği gerçekleştiğinde, Yoav boru çaldı ve görevini tamamlamış olarak Yeruşalim’e geri döndü. Şeva’nın ayaklanması bir haftadan fazla sürmemişti.

20:23-26   Davut, önce Amasa’yı (19:13), sonra Avişay’ı (20:6) Yoav’ın yerine getirerek, Yoav’ın rütbesini indirmişti. Ama Yoav, başkomutan konumunu tekrar ele geçirdi.

23-26. ayetlerde yer alan kralın önemli önderlerinin listesi 8:15-18. ayetlerindeki sıralamayla büyük ölçüde aynıdır. Yoav ordunun başıydı; Benaya Davut’un korumasından sorumluydu; Yehoşafat devlet tarihçisiydi; Şeva (Seraya ile aynı) yazman; Sadok ve Aviyatar kâhinlerdi. (Sadok ve Avimelek daha önceki sıralamada yer alan kâhinlerdi.) Diğer farklılıklar, Adoram’ın krallığın yıllık gelirinden sorumlu olmasıydı ve Yairli İra, Davut’un kâhiniydi. Oysa 8. bölümde kâhin olarak Davut’un oğullarından söz edilmiştir.

IV. EK (21-24. Bölümler)

2. Samuel’in geri kalan kısmı, tarihsel bir sıralamaya sahip olmamasına rağmen, çeşitli olayların özel noktalarına dikkat çeken bir ekten oluşmaktadır. (Tarihsel sıralama, 1.Krallar 1’de tekrar devam eder.)

A. Kıtlık ve Sona Ermesi (21. Bölüm)

21:1   İlk olay, üç yıl süren kıtlıktı. Davut Rab’be kıtlığın nedenini sorduğunda, Rab kendisine, Saul’un Givonlular’la yaptığı antlaşmayı bozduğunu söyledi. Ülkenin bu putperest halkı, Yeşu’yu kendileriyle antlaşma yapması için kandırmışlardı. Saul, anlaşmayı (daha önce Eski Antlaşma’da söz edilmeyen bir gerçek olan), Givonlular’ı yok etmeyi deneyerek bozmuştu. “Kan döken aile” ifadesi, Saul’un soyunun Givonlular’ı adilce cezalandırarak öldürmüş olmasını ima eder (2-9. ayetler). Ulusun, ölmüş bir adamın suçu için acı çekmesinin gerekmesi katı bir karar gibi görülebilir, ama yüzlerce yıl önce İsrail Givonlular’la ant içmişti (Yşu.9:19,20) ve kıtlık, bu andın yerine getirilmeyişi nedeniyle geldi. Zaman, Tanrı’nın belleğini ya da adalet anlayışını körletmez.

21:2-9   Davut, Givonlular’a Saul’un işlediği suçun karşılığını ödemek için ne istediklerini sordu. Saul’un gümüş ya da altınını istemediklerini ve İsrail’de kimseyi öldürmeye yetkilerinin olmadığını açıkladılar. Ama Saul’un oğullarından yedisinin asılmak üzere kendilerine verilmesini istediler; Davut buna razı oldu. Yedi oğul şunlardı: Rispa’nın iki oğlu –Armoni ve Mefiboşet (Yonatan’ın oğlu Mefiboşet değil)– ve Saul’un kızı Merav’ın beş oğlu (8. ayet) Mikal’ın oğullarını istediler, çünkü Mikal Adriel ile değil, Palti ile evliydi

Davut’un Krallığı: Davut’un askeri kahramanlıkları sayesinde Edom, Moav, Ammon ve Sova güçleri, İsrail Krallığı’na dahil edildi.

(Bkz. 1Sa.25:44) ve çocuğu yoktu (2Sa.6:23). Burada sözü edilen Barzillay, Davut Avşalom’dan kaçarken kendisine yardım eden Barzillay değildir (17:27).

21:10   Saul’un sadık cariyesi Rispa, bütün gece boyunca cesetleri yırtıcı kuşlar ve yabanıl hayvanlardan korumak için nöbet tuttu. Bu gece nöbetini Tanrı yağmur gönderinceye ve bu ölümlere neden olan kıtlık sona erinceye kadar tutmayı sürdürdü.

21:11-14   Davut cariyesinin bağlılığını işittiğinde, bu yedi cesedin ve aynı zamanda Saul ve Yonatan’ın Yaveş ve Gilat’ta gömülü olan kemiklerinin, uygun bir şekilde defnedilmesi için adımlar attı. Saul ve Yonatan’ın kemikleri Benyamin’de Kiş’in mezarına konuldu.

21:15-22   Bu bölümde Filistli devlere karşı sürdürülen çeşitli savaşlar tanımlanır. Savaşların ilkinde, Davut Yişbi-Benov tarafından neredeyse öldürülüyordu, ama Avişay onu kurtardı ve Filistli’yi öldürdü. Halk, bundan sonra Davut’un kendileriyle birlikte savaşa gitmesine izin vermedi. Gov’daki (ya da Gezer) ikinci savaşta, dev gibi adamlardan birinin diğer oğlu Sibbekay tarafından öldürüldü. Üçüncü savaşta Elhanan, Gatlı Golyat’ın Lahmi adındaki erkek kardeşini öldürdü (1Ta.20:5). Dördüncü savaş elleri ve ayakları altışar parmaklı, bir başka devin ölümüyle sonuçlandı. Pliny, altı parmaklı (sedigiti) bazı Romalılar’dan söz eder ve bu gariplik bazı ailelere kalıtım yoluyla geçmiştir.20

B. Davut’un Şükran Mezmuru (22. Bölüm)

22:1-51   Bu ezginin sözleriyle Davut, kendisini düşmanlarından kurtaran ve sayısız bereketlerini üzerine boca eden Rab’bi över. Bu ezgi büyük olasılıkla Davut tahtını sağlamlaştırdıktan sonra kaleme alınmıştır. Saul ölmüştü, krallık onun önderliğinde birleşmiş ve İsrail’in düşmanları geri püskürtülmüştü. Sözler, bazı değişikliklerle 18. Mezmur’da yer alır ve Yeni Antlaşma’da Mesih’e uyarlanarak tekrarlanır. (3. ayet, ‘O’na güveneceğim,’ İbr.2:13; 50. ayet, Rom.15:9).

Bu Mezmur’a Mesih’i düşünerek baktığımızda aşağıdaki ana hatları çizebiliriz:

1. Duaları işiten ve yanıtlayan Tanrı’ya övgü (2-4. ayetler).

1. Kurtarıcı’yı kuşatan ölüm (5-7a. ayetler).

1. Dirilişe umutsuzca engel olmaya çalışan cehennem güçlerine karşı savaşan Tanrı (7b-20b. ayetler).

1. Tanrı’nın Mesih’i ölümden diriltme nedenleri (21-30. ayetler).

1. Mesih’in, düşmanlarını yok etmek için İkinci Gelişi (31-43. ayetler).

1. Mesih’in görkemli krallığı (44-51. ayetler).

Daha ayrıntılı bir yorum için 18. Mezmur’un yorumuna bakınız.

C. Davut’un Yiğit Askerleri (23. Bölüm)

23:1-7   İlk yedi ayet, Davut’un son sözlerine yer verir. İdeal önder ve egemenliği şafakta görünen gün ışığı, uzun fırtınalı bir geceden sonra bulutsuz bir sabah olarak tanımlanır.21 Davut bu tanıma uymadığının farkındaydı, ama Tanrı’nın antlaşmasının, Mesih’in kendi soyundan geleceğine dair verdiği vaadin gerçeğiyle teselli buldu. 6 ve 7. ayetler, krallığını kurmak üzere geldiğinde isyan eden oğulları yargılayacağını tanımlar.

23:8-12   Davut’un güçlü adamlarının isimleri 8-39. ayetlerde verilmiştir. Yoav’ın bu onur listesine alınmamış olması önemlidir, belki de Avşalom’u öldürdüğü içindir (Avner ve Amasa’dan söz etmeye gerek yok!). 1.Tarihler 11:11-47’deki benzer liste başlangıçta yer alırken, bu kayıt Davut’un egemenliğinin sonlarına doğru tutulmuştur. Aynı olmasa da her iki isim listesi arasında büyük benzerlikler bulunmaktadır. Bu adamlar ve kahramanlıkları hakkında daha fazla bilgi, 1.Tarihler 11. bölümün yorumunda bulunur.

İlk üç kahramanın adları şöyledir:

1. Esnili Adino olarak da anılan Yoşeb –Başşevet– bir saldırıda 800 kişiyi öldürmüştü. (1.Tarihler rakamı 300 olarak verir, ama bu rakam büyük olasılıkla metni kopya eden kişinin hatasıdır.)

2. Elazar; askerler geri çekildiğinde Filistliler’le savaşmıştı. Geriye yalnızca ölüleri yağmalamak için döndüler. Savaş sona erdiğinde eli öylesine yorgun düşmüştü ki (belki de kramp girmişti), kılıca yapışan parmaklarını kılıçtan ayıramamıştı.

3. Şamma; İsrail askerleri kaçtıklarında Filistliler’e karşı tek başına dayandı. Bir mercimek tarlasının ortasında durup düşmana karşı savaştı ve büyük bir zafer kazandı.

23:13-17   Adı belirtilmeyen üç kahraman adam, Davut Adullam Mağara-sı’ndayken yanına geldiler; Beytlehem Filistliler’in elindeydi. Davut, Beytle-hem Kuyusu’ndan su içmeyi özlediğini söyledi. Bu adamlar canlarını tehli-keye atarak Filist ordugahının ortasından geçtiler ve Davut’a istediği suyu getirdiler. Davut bu fedakarlıktan öylesine etkilenmişti ki, suyu yere dökerek Rab’be sundu; suyu içemeyeceğini hissetmişti. Williams şu yorumu yapar:

İsa Mesih’e yakın yaşayanlar, O’nun Afrika, Hindistan ve Çin’e duyduğu zorunlu sevgi hizmetinin özlemini yüreklerinde duyarlar ve bu kahraman adamlar gibi, evlerini ve varlıklarını bırakarak Şeytan’ın elinde umutsuzca tutsak edilmiş uluslara, Mesih’in sevgisini ve hizmetini götürmek için yaşamlarını tehlikeye atarlar, Beytlehem Kuyusu da aynı şekilde Filistliler’in eline geçmişti.22

23:18-23   Davut’un diğer ünlü iki kahramanı şunlardır:

1. Avişay; 300 adam öldürdü ve 16. ayette sözü edilen Üçler’in komutanıydı.

2. Benaya; Aslan yürekli iki Moav’lı kahramanı öldürdü. Aynı zaman-da karlı bir günde çukura inip bir aslanı ve kendisinden daha iyi si-lahlanmış olan bir Mısırlı’yı da öldürdü.

23:24-39   Davut’un son kahramanları olan Otuzlar (ya da 37) 24-39. ayetlerde bildirilmiştir.

Bu bölümdeki bazı sayıların açıklanması gerekir, örneğin Otuzlar (13,24. ayetler), 37 kişi (39. ayet), v.s. Otuzlar seçkin bir askeri grup olabilir; ama bu grupta değişik zamanlarda hizmet eden diğerleri sayıldığında rakam toplam sayı 37 olur. İlk grupta 3 kişi vardı: Yoşeb - Başşevet (ya da Adino), Elazar ve Şama (8-12. ayetler). İki kişi ikinci grupta yer almaktaydı: Avişay ve Benaya (18-23. ayetler). Üçüncü grupta (24-39. ayetler) geçen Otuzlar teknik bir ifade olabilir; elçiler için söylenen Onikiler gibi; içlerinden bir ya da ikisi her zaman grupta olmasa bile… Aynı zamanda rakam tam da olabilir, ama otuzun üstündeki diğer

adamlar savaşta ölenlerin yerine geçmiş olabilirler, örneğin listede yer alan Bat-Şeva’nın kocası son kahraman Hititli Uriya gibi…

Rab İsa’ya da hizmet eden güçlü adamlar (ve kadınlar!) vardır. Davut’un kendisine kahramanca hizmet eden adamlarını unutmayışı gibi, İsa Mesih de kendininkileri unutmaz. Hangi cephede olursak olalım, imanın iyi savaşını sürdürmeliyiz:

Mesih’in askerleri, kalkın,

Zırhınızı giyin,

Tanrı’nın sağladığı güçle güçlenin,

Sonsuz Oğlu’nun gücü ile.

Sonra O’nun gücüyle ayakta durun, tüm gücünü giyinin;

Savaş için eksiksiz hazırlık yapın,

Tanrı’nın zırhını giyinin.

– Charles Wesley

Ç. Davut’un Yaptığı Sayım ve Sonuçları (24. Bölüm)

Williams D. Crockett, burada kaydedilen olayların, Davut’un Yeruşalim’i ele geçirmesinden kısa bir süre sonra gerçekleştiğini söyler (5. bölüm), ama olayların tarihi, Antlaşma Sandığı’nı Kutsal Kent’e getirmesinden önceye rastlar (6. bölüm).23

24:1   İlk bakışta, halkına öfkelenen Tanrı’nın, Davut’a İsrail ve Yahuda’nın sayımını yapmasını söylediği sanılır. Ama 1.Tarihler 21:1’den öğrendiğimize göre, bu sayımı yapması için Davut’u kışkırtan Şeytan’dır. Fikri veren Şeytan, bunu uygulayan ise Davut oldu (yüreğindeki gurur nedeniyle); Tanrı buna izin verdi. Septuaginta çevirisinde 1. ayet şöyle geçer: “Şeytan Davut’u harekete geçirdi.”

24:2-9   Kral, Yoav’a sayıma başlamasını buyurduğunda, Davut’un komutanı durumu ondan daha iyi algıladı. Sayımın amacının Davut’un gururunu beslemek olduğunun farkına vardı ve kralı vazgeçirmek için uğraştı, ama çabası boşuna oldu. Davut’un sözünü dinleyen Yoav ve adamları, halkı sayarak ülkeyi dolaştılar; İsrail’de 800 bin, Yahuda’da ise 500 bin asker olduğunu belirlediler.

Çıkış 30:12,13, bir sayım yapıldığında kutsal yer için yarım şekel toplanmasını buyururdu. Ancak Davut’un buna uyarak hareket ettiği yazılı değildir. Halkı saymak için kendisini yönlendiren gururuydu. Sayım, Davut’un Rab’bin gücü yerine ordusunun büyüklüğüne bağımlı olmasına neden olabilirdi.

24:10-14   Sayım sona erdikten sonra, kral günah işlediğine ikna oldu ve ba-ğışlanmak için Rab’be yakardı. Tanrı ona peygamber Gad’ı göndererek, aşağı-daki üç cezadan birini seçmesini istedi. (1) Ülkede yedi yıl kıtlık; (2) Düşman-larının önünden üç ay kaçmak; (3) üç gün salgın hastalık. Davut, insanın eline düşmektense, Tanrı’nın eline düşmeyi tercih etti.

24:15-25   Rab üç gün salgın hastalık gönderdi ve 70 bin kişi öldü. Melek, Yeruşalim’i yok etmek için elini uzattığında Tanrı onu Aravna’nın (Ornan olarak da anılır) harman yerinde durdurdu. Davut, Rab’be, kendisi ve ev halkı suçluyken neden İsrail halkına vurduğunu sordu. Tanrı’nın Gad aracılığıyla verdiği yanıt, Davut’un Aravna’nın harman yerinde bir sunak yapmasıydı. Böylece Davut vakit geçirmeden Yevuslu Aravna’dan yeri satın almaya karar verdi. Diğer uluslardan olmasına rağmen, Aravna harman yerini ücretsiz sundu ve aynı zamanda sunu olarak öküzler ve odun için dövenlerle öküzlerin takımlarını vermeyi teklif etti. Kralın soylu yanıtı şöyleydi: “Tanrım RAB’be karşılığını ödemeden yakmalık sunular sunmam.”

Sonunda Davut harman yerini ve öküzleri 50 şekel gümüş karşılığında satın aldı. 1.Tarihler 21:25, Davut’un yer için 600 şekel altın ödediğini yazar, ama bu hiç kuşkusuz harman yerini çevreleyen araziyi de kapsamaktaydı. Sunakta yakmalık sunular sunulduğunda salgın hastalık sona erdi (25. ayet).

Moriya Dağı’ndaki Aravna’nın harman yeri, büyük olasılıkla İbrahim’in İshak’ı sunduğu aynı yerdi. Bu yerde daha sonra Süleyman’ın tapınağı bina edildi ve Mesih zamanında aynı yerde Herot’un tapınağı bulunmaktaydı. Büyük Sıkıntı döneminde bu yer büyük olasılıkla tapınağın bulunduğu yer olacak ve daha sonra da bin yıllık tapınağı üzerinde barındıracaktı.

Kutsal Yazılar, iman kahramanlarına tamamıyla dürüst davranırlar. Davut’un hataları vardı ve imanıyla birlikte bu hataları da belirtilmişti. Davut’un yaşamını, bir çobanken ve sürgündeyken yüceltildiğinde izledik. Davut kadar Tan-rı’ya yakın yürüyen çok az kişi vardır; ama aynı zamanda bazı kişilerden daha büyük günahlar da işlemiştir. Buna rağmen, Tanrı onu her zaman desteklemiştir. Davut’un deneyimlerinden hepimiz yararlanırız, çünkü Davut hepsini Mezmur-larında dile getirmiştir.

Matthew Henry, Samuel’de ve Mezmurlar’da Davut’a dikkat çeker:

Davut’un tarihindeki birçok şey öğreticidir; ancak bunlara konu olan kahraman, pek çok olayda büyük, iyi ve cennette gitmeye hak etmiş olarak anılsa da, Davut’un onurunun tarihi, olaylardan çok yazdığı Mezmurlar’da parladığı itiraf edilmelidir.24

40. Mezmur’un sözleri Davut’un yaşamını uygun bir biçimde özetler:

Rab’bi sabırla bekledim; bana yönelip yakarışımı duydu. Ölüm çukurundan, balçıktan çıkardı beni, ayaklarımı kaya üzerinde tuttu, kaymayayım diye. Ağzıma yeni bir ezgi, Tanrımız’a bir övgü ilahisi koydu. Çokları görüp korkacak ve Rab’be güvenecekler (Mez.40:1-3).

DİPNOTLAR

1 (1:17,18) Keil ve Delitzseh tarafından yapılan alıntı “The Books of Samuel”, Biblical Commentary on the Old Testament, VII:286,87.

2 (3:31-39) William Hoste ve William Rodgers, Bible Problems and Answers, s.214.

3 (5:22-25) Keil ve Delitzsch, “Givon”un doğru okunuş olduğunu ve Geva’nın bir yazım hatası olduğunu iddia ederler, çünkü Geva’nın bu öyküye göre yanlış yerde bulunduğunu belirtirler. (“Samuel”, VII:326).

4 (7:16,17) Irving L. Jensen, I and  II Samuel, s.92.

5 (7:18-29) William Garden Blaikie, “The Second Book of Samuel”, Expositor’s Bible, s.105.

6 (8:3-8) 4. ayeti, 1.Tarihler 18 ile karşılaştırdığımızda bazı karışıklıklar bulunur. 4. ayet, bin savaş arabasının (savaş arabası sözcüğü çevirmenler tarafından eklenmiştir), yedi yüz atlının ele geçirildiğini söylerken, 1.Tarihler 18:4, yedi bin atlının esir alındığını bildirir. 2.Samuel’deki sayı, bir savaşa ait olabilir. 1.Tarihler’deki ise, tüm çatışma boyunca alınan toplamı ifade ediyor olabilir. Ya da yalnızca yazıları kopya eden kişinin bir hatasıdır.

7 (8:13) Eğer burada “Suriyeliler” (İbranice, Aramlılar) sözcüğü doğruysa, bu, Edomlular’ın onlardan yardım istediği anlamına gelebilir. Yine de, Aram ve Edom, İbranice’deki sessiz harf metninde çok benzer hecelendiklerinden (“r” ve “d”, kopya edilirken genellikle karıştırılır), bunun, kopya eden kişinin yaptığı bir hata olması mümkündür.

8 (8:13) Tutucu yorumcuların hepsi, Mezmur başlıklarının orijinal olduğuna inanmaz, ama Kutsal Kitap Yorumu’nun yazarı ve editörü buna inanır.

9 (8:13) Eugene H. Merrill, “2.Chronicles” The Bible Knowledge Commentary, s.608.

10 (9:1-13) Ancak yine de, “Lo”nun anlamı kesinlikle “hayır”dır. “Otlak” sözcüğü için standart sesli harfler, ‘debar’ değil, ‘debor’dur. Dbr sessiz harfleri, İbranice’de “sözcük” ya da “şey” anlamına gelir. Böylece, olası bir çeviri, “hiçbir şey” şeklinde olabilirdi.

11 (10:6-8) John Haley, Alleged Discrepancies of the Bible, s.321.

12 (10:15-19) George Williams, The Student’s Commentary on the Holy Scriptures, s.166.

13 (11:1-5) Matthew Henry, “The Books of Samuel”, Matthew Henry’s Commentary on the Whole Bible, II:494.

14 (12:10-14) G. Campbell Morgan, Searchlights from the Word, s.91.

15 (12:15-23) Henry, “Samuel,” II:504.

16 (12:26-30) Flavius Josephus, The Works of Josephus, Peabody, MA: Hendrickson Publishers, 1987, s.193.

17 (12:31) Keil ve Delitzsch, anlamın daha zalim olanının doğru olduğuna ve gerçeklerin, yeniden çevrildiklerinde yumuşatılmamaları gerektiğine inanırlar. Yine de, cezanın ya yalnızca tutsak edilmiş savaşçılar ya da Rabba Kenti’nin iç kalesindeki erkek nüfus arasında bölüştürüldüğünü düşünürler (“Samuel,” VII:396).

18 (14:14) Hoste ve Rodgers, Bible Problems, s.215.

19 (15:7-12) Davut’un tüm krallığı kırk yıl sürdüğünden, buradaki geleneksel okuma (kırk) hiç kuşkusuz kopya eden kişinin bir hatasıdır. Eski İbranice el yazmalarındaki sayıların mükemmel şekilde kopya edilmeleri özellikle zordu.

20 (21:15-22) Keil ve Delitzsch tarafından aktarılmış, “Samuel,” VII:446.

21 (23:1-7) 3b ve 4. ayetlerin harika bir müzikal bestesi, Amerika’nın ilk bestecilerinden biri olan Richard Billings tarafından bestelenmişti.

22 (23:13-17) Williams, Student’s Commentary, s.309.

23 (24. bölüm: Giriş paragrafı) William D. Crockett, A Harmony of Samuel, Kings and Chronicles, s.138-40.

24 (24:15-25) Henry, “Samuel,” II:446.

BİBLİYOGRAFYA

1.Samuel’in sonundaki Bibliyografya’ya bakınız.

Table of Contents

Start