Turkish-Kutsal Kitap Yorum 1 0a Icindekiler
Author: William Mac Donald
Date: 0101-01-01T00:00:00+00:00
Publisher: www.sermon-online.de

KUTSAL KİTAP YORUMU

ESKİ ANTLAŞMA SERİSİ

William MacDonald

Yaratılış  · Mısır’dan Çıkış  · Levililer

Çölde Sayım  · Yasa’nın Tekrarı  · Yeşu  · Hakimler

Rut · 1,2.Samuel  · 1,2.Krallar ·  1,2.Tarihler

Ezra  · Nehemya  · Ester  · Eyüp

KUTSAL KİTAP YORUMU

ESKİ ANTLAŞMA SERİSİ

William MacDonald

Yaratılış  · Mısır’dan Çıkış  · Levililer

Çölde Sayım  · Yasa’nın Tekrarı  · Yeşu  · Hakimler

Rut · 1,2.Samuel  · 1,2.Krallar ·  1,2.Tarihler

Ezra  · Nehemya  · Ester  · Eyüp

Yeni Yaşam Yayınları

Yeni Yaşam Yayınları

Serasker Cad. Sakız Sokak,

Aytaç 2 İşhanı; No: 40/1

Kadıköy – İstanbul

Tel.: (0216) 414 20 61 - 414 16 15

Faks: (0216) 348 05 26
www.yyyayinlari.com

ISBN 975-8318-93-4

(Tk.no) 975-8318-92-6

Bu kitabın Türkiye’deki yayın hakları

Yeni Yaşam Yayınları’na aittir.

“Believer’s Bible Commentary, Old Testament”

©1989, William MacDonald

Basım: Derya Baskı & Baskı Sonrası Hizmetler – İstanbul

Tel: (0212) 501 02 72

1. Basım, Ağustos 2004

Dizgi: Yeni Yaşam Yayınları

İÇİNDEKİLER

Yazarın Önsözü 6

Editörün Önsözü 7

Resimler, Tablolar ve Haritalar 9

Kitapta Kullanılan Kısaltmaların Listesi 10

Eski Antlaşma’ya Giriş 11

Pentatok’a Giriş 21

Yaratılış 27

Mısır’dan Çıkış 91

Levililer 151

Çölde Sayım 189

Yasa’nın Tekrarı 227

Tarih Kitaplarına Girş 265

Yeşu 269

Hakimler 295

Rut 327

1.Samuel 337

2.Samuel 369

1.Krallar 401

2.Krallar 443

1.Tarihler 483

2.Tarihler 507

Ezra 541

Nehemya 555

Ester 571

Şiir Kitaplarına Giriş 585

Eyüp 593

Yazarın Önsözü

Kutsal Kitap Yorumu, Mesih İmanlılarının Tanrı Sözü’nün ciddi bir öğrencisi olmasına yardım etmek için hazırlanmıştır. Ancak hiçbir açıklama kitabı, Kutsal Kitap’ın yerini tutamaz. Yapmayı umabildiğimin en iyisi, genel anlamı anlaşılır bir biçimde açıklamak ve okuru daha derin bir inceleme için yeniden Kutsal Kitap’a yöneltmektir.

Açıklama, basit ve teknik olmayan bir dille yazılmıştır. Bilgince ya da derin teolojik içerikler taşımak iddiasında değildir. İmanlıların çoğu Eski Antlaşma’nın (Tevrat ile Zebur) ve Yeni Antlaşma’nın (İncil) yazıldıkları özgün dille-ri bilmezler, ama bu onları Tanrı Sözü’nün pratik yararlarından mahrum etmez. Kutsal Kitap’ı sistematik bir şekilde inceleyen her imanlının gerçeğin bildirisini doğru kullanarak, “Tanrı’ya makbul ve alnı ak bir işçi” olabileceğinden eminim (2Ti.2:15).

Açıklamalar kısa, öz ve esasa yöneliktir. Okur bir bölüm hakkında ihtiyaç duyduğu yardımı almak için sayfalarca açıklama okumak zorunda değildir. Çağdaş yaşamın hızı, gerçeğin sindirilebilir porsiyonlarda servise sunulmasını gerektirmektedir.

Notlar zor bölümlerden uzak durmamaktadır. Birçok durumda hangisinin metne ve diğer ayetlere uyduğuna karar vermeyi okura bırakan alternatif açıklamalar verilmiştir.

Kutsal Kitap bilgisi yeterli değildir. Tanrı Sözü, yaşama pratik bir biçimde uygulanmalıdır. Bu yüzden elinizdeki kitap, Kutsal Kitap ayetlerinin Tanrı halkının yaşamında nasıl uygulanabileceğini önermeye çalışmaktadır.

Kutsal Kitap Yorumu, başlıbaşına bir hedef olarak kullanılırsa yardımcı olmaktan çok zararlı olacaktır; kutsal ayetleri kişisel olarak incelemek ve Rab’bin ilkelerine hemen itaat etmek için kişiyi gayretlendirecekse o zaman amacına ulaşacaktır.

Kutsal Kitap’ın yazılmasını esinleyen Kutsal Ruh’un, Kendi Sözü aracılığıyla Tanrı’yı tanıması için okurun düşüncelerini aydınlatmasını dilerim.

Editörün Önsözü

“Yorum kitaplarını küçümsemeyin.” Bu, Emmaus Bible School’daki (şimdi Üniversite) bir Kutsal Kitap öğretmeninin 1950’li yılların sonlarında öğrencilerine verdiği öğüttü. En azından bir öğrenci, bu sözleri otuz yıl sonra hatırladı. Öğretmen, Kutsal Kitap Yorumu’nun yazarı William MacDonald’dı. Öğrenci ise o zamanlar toy bir üniversite birinci sınıf öğrencisi olan editör Arthur Farstad’dı. Hayatında bir tek yorum okumuştu: Harry A. Ironside tarafından yazılmış olan In The Heavenlies (Efesliler). Yeni yetme bir gençken yorumu bir yaz boyunca her gece okuyup bitiren Arthur Farstad yorumun ne olduğunu öğrenmişti.

Yorum Nedir?

Yorum tam olarak nedir ve neden onu küçümsemememiz gerekir? Geçenlerde Mesih İnancı hakkında kitaplar basan ünlü bir yayıncı Kutsal Kitap’la ilgili on beş tür kitap olduğunu söyledi. Bazı insanların, bir yorum kitabının herhangi bir rehber kitap, bir atlas, bir Kutsal Kitap sözlüğünden ne bakımdan farklı olduğunu bilmemeleri şaşırtıcı olmamalıdır.

Bir yorum kitabı, yorum ya da metin üzerinde ya ayet ayet ya da paragraf paragraf yardımcı olacak gözlemlemelerde bulunur. Bazı imanlılar yorum kitaplarına dudak bükerler ve, “Ben sadece vaizin vaazını dinlemek ve Kutsal Kitap’ın kendisini okumak isterim” derler. Bu sözler kulağa dindarmış gibi gelir, ama değildirler. Bir yorum kitabı sadece, en iyi (ve en zor) Kutsal Kitap yorumu olan Tanrı Sözü’nün ayet ayet öğretisi ve bildirisini yayımlar. Ironside’ınki gibi bazı yorumlar, aslında basılmış vaazlardır. Dahası, bütün çağların ve dillerin en iyi Kutsal Kitap yorumları İngilizce’de mevcuttur. Ne yazık ki, çoğu o kadar uzun, o kadar eski, kullanılmayan ve zor bir dildedir ki, normal bir imanlının cesareti kırılır, hatta bunalır. Kutsal Kitap Yorumu bu yüzden kaleme alınmıştır.

Yorum Türleri

Teorik olarak Kutsal Kitap’la ilgilenen herkes bir yorum kitabı yazabilir. Bu yüzden yorum kitapları çok fazla liberalinden çok muhafazakâr olanına kadar değişirler. Bunların arasında bütünüyle farklı fikirler içerenleri de vardır. Kutsal Kitap Yorumu, çok muhafazakâr bir yorum kitabıdır. Kutsal Kitap, Tanrı’nın esinlenmiş ve hatasız Sözü olarak iman ve uygulamada tamamıyla yeterli kabul edilir.

Bir yorum kitabı, çok teknik olandan (örneğin, Yunanca ve İbranice söz diziminin çok ince detaylarından) çok kısa tariflere kadar değişik içerikler taşıyabilir. Kutsal Kitap Yorumu bu ikisinin arasında bir yerlerdedir. Gerekli olan teknik ayrıntılar çoğunlukla dipnotlara konulmuştur, ama zor bölüm ve uygulamalardan söz etmekten kaçınmadan metnin ayrıntılarına ciddi bir şekilde inilmiştir. Sayın MacDonald’ın yazıları yorumda zengindir. Kitabın amacı, sadece sıradan, hiçbir özelliği olmayan Mesih İnanlıları değil, İsa için yanıp tutuşan havariler yetiştirmektir.

Yorumlar, muhafazakâr ya da liberal, Protestan ya da Katolik, İsa Mesih’in barış ve huzurun hüküm süreceği bin yıllık dönemden önce geleceğine inananlar ya da böyle bir şeyin olmayacağına inananlar olmak üzere teolojik kamplar bakımından birbirlerinden farklıdırlar. Kutsal Kitap Yorumu, muhafazakâr, Pro-testan ve Mesih’in hüküm süreceği bin yıllık dönemden önce geleceğine inanan bir çizgidedir.

Bu Kitabı Nasıl Kullanmalı?

Kutsal Kitap Yorumu’nu kullanırken birkaç yaklaşım olabilir. Biz aşağıdaki yaklaşımı mümkün olduğu kadar aynı sırada öneriyoruz:

Gözden Geçirmek - Kutsal Kitap’tan hoşlanıyor ya da onu seviyorsanız, bu kitabın sayfalarını karıştırmak, bütün kitabın tadına şöyle bir bakmak için, biraz oradan biraz buradan okumaktan hoşlanacaksınız.

Belirli Bir Bölüm - Bir ayet ya da bir paragraf hakkında herhangi bir sorunuz veya bir yardıma ihtiyacınız olabilir. Metinde bununla ilgili yere bakın ve iyi bir şeyler bulabileceğinizden emin olun.

Bir Öğreti – Kutsal Yazılar’daki temel antlaşmalar, sünnet ya da tipoloji gibi bir konuyu inceliyorsanız, bunlarla ilgili bölümlere bakın. Bu tür konuların birçoğu için kitabın içinde “arasöz” başlıklı yazılar bulacaksınız. Elinizdeki ciltte bulunan dokuz arasözden başka bir konuda inceleme yapmak için bir “ABC Dizini” kullanabilirsiniz.

Kutsal Kitap Kısmı - Belki topluluğunuz Eski Antlaşma’nın bölümlerinden birini incelemektedir. Her hafta işlenecek olan bölümü önceden okursanız hem kendinizi bu konuda zenginleştirecek hem de bölüm üzerinde tartışma olursa ekleyebilecek bir şeyleriniz olacaktır (Tabii eğer incelemeyi yürüten önder de Kutsal Kitap Yorumu’nu kullanıyorsa. Belki iki farklı yorum kitabı kullanmayı isteyebilirsiniz!).

Kitap’ın Tamamı - Her imanlı için Kutsal Kitap’ın tamamını okuduğu bir gün gelmelidir. Kutsal Kitap boyunca serpiştirilmiş zor metinler bulunmaktadır ve Kutsal Kitap Yorumu gibi dikkatli ve güvenilir bir kitap, incelemenizde size büyük ölçüde yardımcı olacaktır.

Kutsal Kitap çalışması başlangıçta yulaf ezmesi gibi “besleyici ama kuru” olabilir, ilerledikçe “çikolatalı turta” tadı alacaksınız!

Sayın MacDonald’ın otuz yıl önce bana verdiği öğüt, “Yorumları küçümseme” idi. Kendisinin yazdığı Kutsal Kitap Yorumu’nu baskıya hazır hale getirirken çok dikkatli bir şekilde okuduktan sonra ben bu öğüdü bir adım daha ilerletip size “Zevkine varın!” öğüdünü veriyorum.

Resimler, Tablolar ve Haritalar

Resimler

Nuh’un Gemisi 40

Babil Kulesi 49

Sina Dağı 118

Tanrı’nın konutunun planı 128

Başkâhinin göğüslüğü 130

Tapınma Çadırı’ndaki eşyalar 143

İsrail ordugahındaki oymak yerleşimi 193

Arava 205

Şeria Irmağı 274

İsrail ve Yahuda peygamberleri ile krallarının listesi 420

Hizkiya Tüneli 472

Süleyman’ın Tapınağı’nın planı 512

Bereketli Esdraelon Vadisi 533

Nehemya’nın onardığı surlar 560

Bilgelik ve Şiir Kitapları’nın tarihsel konumu 586

Tablolar

Adem’in Soyu 47

Haritalar

Yaratılış Kitabı 10. bölümde adı geçen uluslar 48

Eski Antlaşma’da adı geçen ülkeler 51

Vaat edilmiş topraklar 53

Yusuf’un Mısır’a yaptığı yolculuk 76

Musa’nın Mısır’a kaçışı ve geri dönüşü 98

İsrailoğulları’nın Mısır’dan çıkışları ve yaptıkları yolculuklar 108

Çölden Kenan’a 214

Merkezi Kenan’ın çevresi 222

Yeşu’nun ele geçirdiği topraklar 277

İsrail’in Hakimleri 297

Saul’un Davut’u izlemesi 356

Yeruşalim: Davut’un Kenti 374

Davut’un Krallığı 394

Süleyman’ın Krallığı: On iki bölge 409

Bölünmüş bir krallık 425

İlyas’ın yaşamı 430

Babil İmparatorluğu, İÖ.560 473

Nebukadnessar’ın Yahuda’ya düzenlediği seferler 479

Süleyman’ın ününün yayılması 510

Sürgünden dönüş 545

Pers İmparatorluğu, İÖ.500 572

Kitapta Kullanılan Kısaltmaların Listesi

ESKİ ANTLAŞMA (“Tevrat” ve “Zebur”)

Yar. Yaratılış

Çık. Mısır’dan Çıkış

Lev. Levililer

Say. Çölde Sayım

Yas. Yasa’nın Tekrarı

Yşu Yeşu

Hak. Hakimler

Rut Rut

1Sa. 1.Samuel

2Sa. 2.Samuel

1Kr. 1.Krallar

2Kr. 2.Krallar

1Ta. 1.Tarihler

2Ta. 2.Tarihler

Ezr. Ezra

Neh. Nehemya

Est. Ester

Eyü. Eyüp

Mez. Mezmurlar (Zebur)

Özd. Süleyman’ın Özdeyişleri

Vai. Vaiz

Ezg. Ezgiler Ezgisi

Yşa. Yeşaya

Yer. Yeremya

Ağı. Ağıtlar

Hez. Hezekiel

Dan. Daniel

Hoş. Hoşea

Yoe. Yoel

Amo Amos

Ova. Ovadya

Yun. Yunus

Mik. Mika

Nah. Nahum

Hab. Habakuk

Sef. Sefanya

Hag. Hagay

Zek. Zekeriya

Mal. Malaki

YENİ ANTLAŞMA (İNCİL)

Mat. Matta

Mar. Markos

Luk. Luka

Yu. Yuhanna

Elç. Elçilerin İşleri

Rom. Romalılar

1Ko. 1.Korintliler

2Ko. 2.Korintliler

Gal. Galatyalılar

Ef. Efesliler

Flp. Filipililer

Kol. Koloseliler

1Se. 1.Selanikliler

2Se. 2.Selanikliler

1Ti. 1.Timoteos

2Ti. 2.Timoteos

Tit. Titus

Flm. Filimon

İbr. İbraniler

Yak. Yakup

1Pe. 1.Petrus

2Pe. 2.Petrus

1Yu. 1.Yuhanna

2Yu. 2.Yuhanna

3Yu. 3.Yuhanna

Yah. Yahuda

Va. Vahiy